Wîkîpediya
kuwiki
https://ku.wikipedia.org/wiki/Destp%C3%AAk
MediaWiki 1.46.0-wmf.26
first-letter
Medya
Taybet
Gotûbêj
Bikarhêner
Gotûbêja bikarhêner
Wîkîpediya
Gotûbêja Wîkîpediyayê
Wêne
Gotûbêja wêneyî
MediaWiki
Gotûbêja MediaWiki
Şablon
Gotûbêja şablonê
Alîkarî
Gotûbêja alîkariyê
Kategorî
Gotûbêja kategoriyê
Portal
Gotûbêja portalê
TimedText
TimedText talk
Modul
Gotûbêja modulê
Event
Event talk
Amed
0
1
2006235
1998003
2026-05-02T00:57:36Z
Kurê Acemî
105128
2006235
wikitext
text/x-wiki
{{Maneyên din|Diyarbekir}}
{{Agahîdank navçe
| nav = Amed
| statû = Bajarê mezin ên Bakurê Kurdistanê
| navê_din =
| navê_fermî = ''Diyarbakır''
| wêne = {{multiple image|total_width=270px|perrow=1/2/2/2|border=infobox
| image1 = Goletli Park, Diyarbakir.jpg
| alt1 =
| image2 = Landscape Dyar bakir.jpg
| alt2 =
| image3 = Karasanserai Diyarbakir.png
| alt3 =
| image4 = Roman Walls at Diyarbaki (6526104771).jpg
| alt4 =
| image5 = Gazi Pavillion.jpg
| alt5 =
| image6 = Deriyê Çiyê Amed 2010.JPG
| alt6 =
| image7 =
| alt7 =
}}
| sernavê_wêne = Dîmenên ji Amedê
| welat = [[Bakurê Kurdistanê]] <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
| dewlet = [[Tirkiye]]
| parêzgeh = [[Diyarbekir (parêzgeh)|Diyarbekir]]
| serbajar = Amed
| qeymeqam =
| demonîm = amedî, diyarbekrî
| hejmara_nahiyeyan = <!--- BINEBEŞ ---------------->
| hejmara_bajarokan = 17
| hejmara_taxan =
| hejmara_gundan =
| hejmara_mezrayan =
| nifûs = 1.804.880 [https://www.nufusu.com/il/diyarbakir-nufusu] <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
| sala_nifûsê = [[2022]]
| nifûsa_bajarî =
| nifûsa_gundewarî =
| temamiya_qadê_km2 = 2.060
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 413,5
| nifûsa_serbajarê = 1.756.392 <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
| sala_nifûsa_serbajarê = [[2020]]
| qada_serbajarê_km2 =
| bilindahî_m = 670
| koda_postayê = 21xxx
| koda_telefonê = (+90) 412
| nexşeya_reptiyeyê = #Diyarbekir#Bakurê Kurdistanê
| koordînat = {{Koord|37|54|39|N|40|14|12|E|display=inline, title}}
}}
'''Amed''' ({{IPA-ku|,|a|'|m|ɛ|d|}}) an jî '''Diyarbekir''' (navê wê yê dîrokî: ''Amida'', {{1928| دياربكر |ts=Diyarbekir}}, {{bi-tr|''Diyarbakır''}}), yek ji bajarê herî mezin ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku li ser deşteke bilind ê li kêleka [[çemê Dîcle]]yê û li derdora bajarê dîrokî ya kevn (navçeya Sûrê ya îro) hatiye avakirin. Amed yek ji bajar û navendeke polîtîk a herî girîng ê [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bajar wekî navend û pozîsyonek polîtîk hatiye pênaskirin. Bajêr ji 2000 salê {{bz}} vir ve bûye navendeke dîrokî ya girîng ku malavaniya gelek şaristanî, çand û baweriyan kiriye. Amed di serdema nûjen de jî yek ji navendên sereke ye ku bi nasnameya xwe ya polîtîk bûye yek ji bajar û navendên sereke.
Li gorî daneyên kanûna sala 2021an nifûsa bajêr 1.791.373 kes bû ku ji wan 1.129.218 li qada bajarî (an metro) ya ku ji çar navçeyên navendî yên [[Rezik, Amed|Rezik]], [[Payas]] (Peyas), [[Sûr, Amed|Sûr]] û [[Bajarê Nû]] pêk tê dijîn.
Di roja îro de bajêr di navbera [[kurd]]an de wekî navendeke sereke ye ku ji aliyê gelek kurdan ve wekî paytexta [[defakto]] ya [[Kurdistan]]ê tê dîtin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.middleeasteye.net/news/tensions-increase-already-fragile-kurdish-peace-process-faulters-turkey |sernav=Tensions increase as already fragile Kurdish peace process faulters in Turkey |malper=Middle East Eye |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-05-16 }}</ref><ref>{{Jêder-nûçe |url=https://www.nytimes.com/2016/12/24/world/europe/an-aleppo-like-landscape-in-a-kurdish-redoubt-of-turkey.html |sernav=An Aleppo-like Landscape in a Kurdish Redoubt of Turkey |paşnav=Nordland |pêşnav=Rod |tarîx=2016-12-24 |malper=The New York Times |ziman=en-US |tarîxa-gihiştinê=2023-05-16 }}</ref> Dihat xwestin ku bajar piştî Peymana Sêvrê bibe paytexta [[Kurdistan]]eke serbixwe lê piştî geşedanên siyasî yên paşerojê ev yek hatiye paşguhkirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kubilay |pêşnav=Arin |tarîx=2015-03-26 |sernav=Turkey and the Kurds -- From War to Reconciliation? |url=https://escholarship.org/uc/item/3229m63b |kovar=escholarship |ziman=en }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |url=https://worldcat.org/title/42520854 |sernav=Memorandum on the claims of the Kurd people |paşnav=Şerif Paşa |tarîx=1919 |weşanger=Imprimerie A.-G. L'Hoir |cih=Paris |oclc=42520854 }}</ref>
== Nav ==
Di demên kevnare de bajar bi navê Amîda hatiye naskirin ku di sala 1300ê {{bz}} de ku bajêr bi vî navê hatiye binavkirin. Navê Amîd (Amîda) di belgeyên erebî de jî derbas bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |url=http://dx.doi.org/10.2307/j.ctvkwnqv9.21 |sernav=THE EMPIRE OF TREBIZOND |tarîx=1987-12-31 |weşanger=Spink Books |rr=480–486 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |tarîx=2023-05-13 |sernav=Encyclopaedia of Islam |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Encyclopaedia_of_Islam&oldid=1154650295 |kovar=Wikipedia |ziman=en }}</ref> Amîd (Amîda) di belgeyên fermî yên [[Împeratoriya Trebzonê]] de di sala 1358an de hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://en.m.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-605-4567-52-2 |sernav=Book sources - Wikipedia |malper=en.m.wikipedia.org |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-05-17 }}</ref>
== Erdnîgarî ==
=== Erdnîgarî û sînorên bajêr ===
Amed li aliyê rojhilatê deşta bazalt a fireh a ku di navbera Qerejdax û Dîcleyê de dirêj dibe, li ser asoyeke li jora deşta Dîcleyê û li serê deverê Dîcleyê hatiye avakirin. Bilindahiya bajêr ji asta deryayê 650 mêtre ye û bajêr di nav paralelên 37° 30´ û 38° 43´bakûr û merîdyenên 40° 37´ û 41° 20´ rojhilat de ye. Li rojhilat bi [[Batman]]ê û [[Sêrt]]ê, li başûr bi [[Mêrdîn]]ê, li başûrê rojava bi [[Riha]]yê û [[Semsûr]]ê, li bakur bi [[Elezîz]], [[Çewlîg]]ê li bakurê rojhilat jî bi [[Mûş]]ê ve tê girêdan.
=== Taybetiyên erda bajêr ===
Pîvana erda herêmê 15.354 km² ye . Ji vê erdê, [[çiya]] 37,0%, [[deşt]] 30,6% û [[plato]] jî 30,4% e. Erda herêmê 95%´ê wê ji bo [[ziraet]]ê bikar tê. Tene, petêx (gindor), zebeş, titûn û pembo herî pirtir li herêmê tên çandin.
== Dîrok ==
{{Gotara bingehîn|Dîroka Amedê}}
=== Pêşdîrok ===
Dîroka Amedê vedigere 12.000 salên berê niha.<ref name=":1">{{Jêder-malper |url=http://www.sur.bel.tr/tarihce |sernav=Pêşdîroka Amedê |malper=web.archive.org |roja-gihiştinê=2024-08-31 |roja-arşîvê=2020-05-20 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20200520182027/http://www.sur.bel.tr/tarihce |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref> Di encama lêkolînên arkeolojîk ên salên dawî de li navçeya [[Bismil]]ê ya Amedê hatiye diyarkirin ku di navbera salên 10400 û 9250 salê {{bz}} de jiyana niştecihbûyî li [[Girê Kortikê]] dest pê kiriye.<ref name=":1" /> Li [[Girê Berêçem]] ku li nêzîkê navçeya [[Erxenî]] yê ye, civakên çandiniyê ya gundan hatiye dîtin ku dîroka wan ji 8.000 salên berê zayînê vedigere.<ref name=":1" /> Hatiye diyarkirin ku di dema [[Paleolîtîk]] û [[Mezolîtîk]]ê de di şikeftên Amedê de û derdora şikeftan de jiyan hebûye. Bermahiyên ji Paleolîtîk û Mezolîtîkê li [[Şikeftên Hasûnî]] yên li nêzîkê [[Farqîn]]ê û [[Şikeftên Hilarê]] yên li nêzî Erxenî yê hatine tespîtkirin.<ref name=":1" />
=== Serdema kevnare ===
[[Wêne:The City of Diyarbakir.gif|thumb|çep|Nexşeya bajarê kevnare ya Amedê ye ku niha wekî navçeya navendî ya Sûrê tê zanin]]
Hatiye texmînkirin ku Amed ji serdema kevirî vir ve malavaniya mirovahiyê dike. Yekem şaristaniya mezin a ku li Amedê hatiye avakirin mîrektiya hûriyan a mîtaniyan e. Piştre bajêr di dîroka cihêrengê vê serdemê de ji aliyê şaristaniyên ku hatine herêmê ve ku di nav wan de [[suryanî]], [[ûrartû]]yî, ermenî, farisên axamenî, selûkî û partî hene hatiye birevebirin.<ref name="Bryce2005">{{Jêder-kitêb |sernav=The Kingdom of the Hittites |paşnav=Bryce |pêşnav=Trevor |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2005-10-27 |isbn=978-0-19-928132-9 |url=http://dx.doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199281329.001.0001 }}</ref> Komara Romayê di sala 66ê berî zayînê de dest daniye ser bajêr û di vê qonaxê de ji aliyê romayiyan ve bajêr wekî "Amîda" hatiye binavkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://italian.classic-literature.co.uk/history-of-rome/05-the-establishment-of-the-military-monarchy/ebook-page-24.asp |sernav=Theodor Mommsen History of Rome - The Establishment of the Military Monarchy Page 24 |malper=italian.classic-literature.co.uk |roja-gihiştinê=2024-08-29 }}</ref> Di sala 359an de Şepûrê II yê Faris piştî dorpêçeke 73 rojan Amed ji destê romayiyan derbasê deshilatiya Şepûrê Faris dibe.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eye of Command |paşnav=Kagan |pêşnav=Kimberly |weşanger=University of Michigan Press |tarîx=2006 |isbn=978-0-472-11521-1 |cih=Ann Arbor, MI |url=http://dx.doi.org/10.3998/mpub.93252 }}</ref>
Di sedsala 11ê {{bz}} de bajêr demek dirêj ji aliyê [[Împeratoriya Med]]an ve hatiye birêvebirin.<ref name="Bryce2005" />
Li gorî Sinekdemûs a Hiyerokles Amed bajarê herî mezin ê parêzgeha Romayê ya Mezopotamyayê bû ku di wî demê de bajêr meqamê metranê (''Diocese'') xirîstiyanên Mezopotamyayê bû.<ref name="Nicholson2018">{{Jêder-kitêb |sernav=Mesopotamia, Roman |paşnav=Nicholson |pêşnav=Oliver NicholsonOliver |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2018-03-22 |isbn=978-0-19-866277-8 |ziman=en |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198662778.001.0001/acref-9780198662778-e-3135 |doi=10.1093/acref/9780198662778.001.0001/acref-9780198662778-e-3135 }}</ref> Nivîsarên kevnar destnîşan dikin ku Amîdaya kevnar xwedî qadê şanoyan, germav (serşokên giştî), embar, abîdeyên tetrapîlon û xwedî çihukên avê ye ku av dide û avê belav dike.<ref name="KeserKayaalp2018">{{Jêder-kitêb |sernav=Amida |paşnav=Keser-Kayaalp |pêşnav=Elif Keser-KayaalpElif |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2018-03-22 |isbn=978-0-19-866277-8 |ziman=en |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198662778.001.0001/acref-9780198662778-e-207 |doi=10.1093/acref/9780198662778.001.0001/acref-9780198662778-e-207 }}</ref> Dîroknasê romayî Ammianus Marcellinus ku di dema dorpêçkirina Amîdayê de ku ji aliyê Împeratoriya Sasaniyan ve di bin desthilatdariya Şepûr II (j. 309–379) de pêk hatiye ku di artêşa romaya dereng de xizmet dikir vê dorpêçkirina serkevtî bi awayekê berfireh nivîsiye.<ref name="KeserKayaalp2018" /> Amîda di wê demê ji aliyê penaberên ku ji herêmên derdorê bajêr koçê bajêr dibin hatiye mezinkirin ku împerator Jovian (j. 363–364) piştî têkçûna Şerê Farisî ku selefê wî Julian di şer de têk diçe, neçar dimîne ku bajêr vala bike û bide Farisên Şepûr. Dîroka ku ji bo Joshua Stylite hatiye vegotin, bidestxistina Amîda ji aliyê persan ve di bin desthilatdariya Kavad I (j. 488–531) de di dorpêçkirina duyem a Amîdayê ku salên 502–503an de pêk hatiye, beşek ji Şerê Anestasiyanê vedibêje.<ref name="KeserKayaalp2018" />
Dîwarê Amîdayê ji aliyê împerator Anastasius Dicorus (j. 491–518) yan jî împerator Justinianê Mezin (j. 527–565) ve ji nû ve hatiye avakirin ku wekî mîmariya parastinê ya serkevtî ji aliyê dîroknasê yewnanî Prokopius ve hatiye pesindan.
=== Dîroka dêrê ===
Xirîstiyaniya suryaniyan di navbera sedsalên 1 û 4an de li herêmê bi taybetî di nav suryaniyên bajêr de cih digirt. Împeratorê Bîzansê Theodosius II (408-450) parêzgeha Romaya Mezopotamyayê dike du perçe û Amîdayê dike paytexta Mezopotamyaya Prîmayê û bi vî awayî bajêr ji bo hemî metranan dibe bajareke navend.<ref>{{Jêder |paşnav=wyd |pêşnav=Gams Pius Bonifacius (1816-1892) |sernav=Series episcoporum Ecclesiae catholicae, quotquot innotuerunt a beato Petro apostolo. Cz.1 |tarîx=1931 |url=https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/show-content/publication/edition/65154?id=65154&showContent=true |roja-gihiştinê=2024-08-29 |weşanger=Hiersemann K. W. }}</ref>
Ji bo endamên herêmî yên Dêra Katolîk a Suryaniyan di sala 1862an de metranek hatiye damezrandin.
Piştre ji ber zilma ku ji aliyê xanedaniya osmaniyan ve li xiristiyanên bajêr tê kirin di dema Şerê Cîhanê yê Yekem de dawî li hebûna xirîstiyanên bajêr tîne.
=== Serdema navîn ===
[[Wêne:Diyarbekir, c. 1900.jpg|thumb|çep|Dîtinek ji sala 1900an ji bajarê kevn.]]
Di sala 639an de ku wekî beşek ji berfireh bûna misilmanên li herêma [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levantê]] ku di dema şerên pêşîn ên ereb û bîzansê de berfireh bûye, bi serokatiya Iyad ibn Ghanm Amed dikeve destê artêşa [[Çar Xelîfe]]yê û [[Mizgefta Mezin a Amedê]] di vê serdemê de hatiye çêkirin.<ref name="Nicholson2018"/><ref name=":0">{{Jêder-kitêb |sernav=Amida |paşnav=Keser-Kayaalp |pêşnav=Elif Keser-KayaalpElif |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2018-03-22 |isbn=978-0-19-866277-8 |ziman=en |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198662778.001.0001/acref-9780198662778-e-207 |doi=10.1093/acref/9780198662778.001.0001/acref-9780198662778-e-207 }}</ref> Mizgefta mezin dibe ku li cihê [[Dêra Heraklî ya Saint Thomas]] hatiye çêkirin. Di wî demê de li bajêr bi qasî pênc keşîşxaneyên xiristiyanan hebûn ku di nav wan de Keşîşxaneya Zuqnin û çend dêrên kevnarên din jî nav de bûn.<ref name=":0" /> Yek ji van Dêra Meryem e ku wekî katedrala bajêr û cihê metranên Amedê bû ku di cihê Dêra Ortodoks a Suryaniyan de maye.<ref name=":0" /> Dêra kevnar a din, Dêra Mar Kosmas di sala 1911ê de ji aliyê gerokê brîtanî [[Gertrude Bell]] ve hatiye dîtin lê piştre ev dêr di sala 1930an de hatiye hilweşandin.<ref name=":0" />
Bajêr demekê kurt dibe beşeke ji xîlafeta emewiyan û piştre jî dibe beşek ji xîlafeta ebasiyan. Di vê serdemê de Amed zêdetir di bin desthilatdariya xwemalî de dimîne. Piştê demekê bajêr ji aliyê xanedaniyên wekê [[Xanedaniya Hemdaniyan]] û [[Xanedaniya Buyîdiyan]] û piştre jî ji aliyê [[Xanedana Merwaniyan]] ve hatiye birêvebirin. Bajar di sala 1085an de ji aliyê selçûqiyan ve tê dagirkirin û piştre di sala 1183an de ji destê selçûqiyan rizgar dibe û ji aliyê eyûbiyan ve hatiye birêvebirin. Piştî dorpêçeke dirêj bi hêzeke biçûk a [[Mongol]]an û hêzeke gurcî û hêzekê ermenî ya gelekî mezintir di bin serokatiya gurcî Hesen Broş de bajêr ji aliyê Mongolên Hulagu ve di 1260an de tê dagirkirin (ev dagirkirin wekê [[Dorpêçkirina Meyafariqînê]] jî tê zanin).<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Islamic World in Ascendancy: From the Arab Conquests to the Siege of Vienna |paşnav=Sicker |pêşnav=Martin |weşanger=Bloomsbury Publishing USA |tarîx=2000-06-30 |isbn=978-0-313-00111-6 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=b6vOEAAAQBAJ&pg=PA111 }}</ref> Di navbera dagirkirina mongolan û heya ku Xanedana Sefewî ya Îranê ve bajêr ji destê mongolan distîne Amed ji aliyê xanedaniyên wekê Qere Qoyunlu û Aq Qoyunluyan ve ku du eşîrên tirk bûn hatiye dagirkirin. Piştê [[Dewleta Sefewiyan|Xanedaniya Sefewiyan]] bajêr di sala 1514an de ji aliyê Bıyıklî Mehmed Paşa ve, di serdema Selîm I de ji aliyê Xanedaniya Osmaniyan ve tê dagirkirin. Mihemmed Xan Ustajlu ku waliyê sefewî ya Amedê bû di sala 1514an de di dema [[Şerê Çaldiranê]] de ji aliyê xanedaniya osmaniyan ji bajêr hatiye derxistin û piştre ji aliyê osmaniyan ve hatiye kuştin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Chaldiran |sernav=Battle of Chāldirān (1514) {{!}} Significance & Location {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |tarîx=2024-08-16 |roja-gihiştinê=2024-08-29 |ziman=en }}</ref>
=== Serdema nûjen ===
[[Wêne:Birca Heft Birayan 2009.jpg|thumb|çep|Dîtinek ji Birca Heft Birayan Sûr, Amed.]]
Di sala 1952an de bi ji nû ve organîzekirina parêzgehan, bajarê Amedê dibe bajarê îdarî ya parêzgeha Diyarbekirê. Di sala 1993an de [[Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê|Şaredariya Bajarê Mezin]] hatiye damezrandin ku bi vê awayê Amedê dibe yekem bajarê [[Bakurê Kurdistanê]] ku statûya bajarê mezin werdigire.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.ekanun.net/504-sayili-kanun-hukmunde-kararname/ |sernav=504 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname {{!}} Kanunlar |malper=web.archive.org |tarîx=2014-02-03 |roja-gihiştinê=2024-08-29 |roja-arşîvê=2014-02-03 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20140203173501/http://www.ekanun.net/504-sayili-kanun-hukmunde-kararname/ |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref>
Di van salên dawî de Amed rastî gelek êrîşan hatiye ku nav de êrîşan hêzên ewlekariya tirk, endamên [[Hizbullaha Kurdistanê|hizbullahê]] û endamên [[Dewleta Îslamî ya Iraq û Şamê|DAÎŞê]] heye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.diken.com.tr/diyarbakir-bombacisinin-hdpnin-mitingine-giris-goruntuleri-ortaya-cikti/ |sernav=Diyarbakır bombacısının HDP’nin mitingine giriş görüntüleri ortaya çıktı — Diken |malper=www.diken.com.tr |roja-gihiştinê=2024-08-29 }}</ref> Di navbera 8ê mijdara sala 2015an û 15ê gulana sala 2016an de beşeke mezin ji Sûrê (bajarê kevnar) di şerê navbera artêşa tirk û şervanên kurd de wêran bû. Gelek taxên Sûrê ji aliyê artêşa tirk ve bi helîkopteran û tankên leşkerî hatiye bombebaran kirin, Mizgefta Kurşunlî ji aliyê artêşa Tirkiyeyê ve hatiye şewitandin û bi guleyên tankên leşkerî gelek avahiyên dîrokî zirarên mezin dibînin. Yek ji avahiyên dîrokî ku zirar dibîne minareya çarling e ku di dema şer de zirar dibîne.
[[Wêne:Seyit Cami minaret Diyarbakır.jpg|thumb|Dîtinek ji Minareya çarling navçeya Sûrê, Amed.]]
Di destpêka mijdara sala 2015an de parêzer û aktîvîstê mafê mirovanê kurd [[Tahir Elçi]] ku di wî demê de serokê [[Baroya Amedê]] bû li navçeya [[Sûr]]ê di dema daxuyaniyeke çapemeniyê de ku tê de banga kêmkirina tundiyê dikir ku zirar negihêjî avahiyên dîrokî li ber lingê minareya çarling hatiye kuştin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.dw.com/tr/tahir-el%C3%A7i-davas%C4%B1nda-%C3%BC%C3%A7-san%C4%B1k-polise-beraat-talebi/a-68946189 |sernav=Tahir Elçi davasında üç sanık polise beraat talebi – DW – 29.04.2024 |malper=dw.com |roja-gihiştinê=2024-08-29 |ziman=tr }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/tahir-elci-nin-son-basin-aciklamasi-169672 |sernav=Tahir Elçi'nin Son Basın Açıklaması |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2024-08-29 |ziman=tr }}</ref>
Rapora [[Komeleya Arkeologan a Stenbolê]] ya sala 2018an diyar kiriye ku ji sala 2015an û vir ve %72yê navçeya Sûrê ya dîrokî ya bajêr bi hilweşandin û nûavakirinê hatiye wêrankirin û qanûnên ji bo parastina bermahiyên dîrokî hatine paşguhkirin û hatine binpêkirin. Wan tespîtkiriye ku politîkaya "ji bo nûvekirina bajarî" ya bajêr yek politîkayeke hilweşandin û ji nû ve avakirin e, ne yek ji restorekirin samanên çandî yên ku di şerê navxweyî yê dawî de zirar dîtine ku ji ber wê yekê gelek avahiyên dîrokî yên tomarkirî bi temamî winda bûne.
Ji ber ku her perçeyên avahiyên dîrokî yên ku di dema hilweşandina avahiyên nûjen de derketine holê jî hatine hilweşandin rêjeya windabûna avahiyên dîrokî yên ne qeydkirî nayê zanîn.
Di [[Erdheja Gurgum û Dîlokê 2023|Erdheja Gurgum û Dîlokê]] de ku sala 2023an de li gelek bajarên [[Bakurê Kurdistanê]] û li bajarê [[Efrîn]] a [[Rojavayê Kurdistanê]] pêk hatiye Amed yek ji wan bajaran e ku di erdhejê de hejiyaye.<ref>{{Jêder-nûçe |paşnav=Robles |pêşnav=Pablo |paşnav2=Chang |pêşnav2=Agnes |paşnav3=Holder |pêşnav3=Josh |paşnav4=Leatherby |pêşnav4=Lauren |paşnav5=Reinhard |pêşnav5=Scott |paşnav6=Wu |pêşnav6=Ashley |tarîx=2023-02-06 |sernav=Mapping the Damage From the Earthquake in Turkey and Syria |url=https://www.nytimes.com/interactive/2023/02/06/world/turkey-earthquake-damage.html |roja-gihiştinê=2024-08-29 |xebat=The New York Times |ziman=en-US |issn=0362-4331 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.washingtonpost.com/world/2023/02/06/turkey-syria-earthquake-map-photos-videos/ |sernav=The earthquake’s widespread destruction, in photos, maps and videos |malper=Washington Post |tarîx=2023-02-06 |roja-gihiştinê=2024-08-29 |ziman=en }}</ref> Li Amedê gelek xanî û avahî di erdhejê de hilweşiyane yan jî zirareke mezin dîtine. Ji ber erdhejê bircên [[Sûra Amedê]] û hinek beşên dîwarê sûrê hatine xwarê. Li navçeya [[Bajarê Nû]], li navçeya [[Rêzan]]ê û li deverên din ên Amedê 20 avahî têne xwerê, 854 kes birîndar dibin 409 kes jî jiyana ji dest didin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://mezopotamyaajansi35.com/tum-haberler/content/view/http://mezopotamyaajansi35.com/tum-haberler/content/view/196717 |sernav=Mezopotamya Ajansı |malper=mezopotamyaajansi35.com |roja-gihiştinê=2024-08-29 }}</ref>
=== Kronolojî ===
==== Berê zayînê ====
* ~7250-6750 [[dema neolîtîk]]
* ~5000-4000 [[dema kalkolîtik]]
* ~3000 dema [[dema tunc]]
* ~2000 dema [[hurî]] û [[mîtanî|mîtaniyan]]
* ~1200- 600 dema [[aram]]iya û [[urartû|urartiyan]]
* 550- 331 dema [[pers]]an
==== Piştî zayînê ====
* [[226]]-[[395]] dema [[roma]]yiyan
* [[395]]-[[639]] Dema [[bîzans]]iyan
* [[639]] dema [[ereb]]an
* [[661]] dema [[emewî|emewiyan]]
* [[750]] Dema [[Ebasî|ebasiyan]]
* [[984]] dema [[Merwanî|merwaniyan]]
* [[1085]] dema [[Selçûkî|selcûqiyan]]
* [[1102]]-[[1232]] dema [[Ertuqî|Ertuqiyên Heskîf û Amedê]]
* [[1232]] dema [[Eyubî|eyubiyan]]
* 1335 dema [[Xanedana Zirkan]]
* [[1507]] dema [[Sefewî|sefewiyan]]
* [[1515]] dema [[Osmanî|osmaniyan]]
* [[1923]] dema [[Komara Tirkiyeyê]]
== Aborî ==
Yek ji çandiniyên dîrokî yê bajêr genim û kuncî ne ku li bajêr hatiye çandin. Bajariyan genimên ku diçinandin di embarên ku ji ka û ji çiqilên şaxê susan çêdikirin parastine. Ev sîstem rê dida ku genim heta deh salan were parastin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Rodrik |pêşnav=Dani |tarîx=1995 |sernav=Trade Strategy, Investment, and Exports: Another Look at East Asia |url=http://dx.doi.org/10.3386/w5339 |kovar=Trade Strategy, Investment, and Exports: Another Look at East Asia |cih=Cambridge, MA }}</ref> Di dawiya sedsala 19an û destpêka sedsala 20an de, welatiyan mewîj (tirîyên hişk) behîv û zerzelî (qeysî) hinardeyî Ewropayê dikirin.
Bizinên Enqereyê dihatin xwedîkirin û ji Amedê hirî û tiftik dihatin hinardekirin. Bazirgan herêmê ji [[Misir]], [[Stembol|Stenbol]] û ji [[Sûriyê]] dihatin ku ji Amedê [[bizin]] û [[pez]] bikirin. Li bajêr hingiv jî dihate hilberandin lê ji ber ku ji aliyê welatiyan ve dihate kirîn ewqas zêde nedihat hinardekirin.
Beriya [[Şerê Cîhanî yê Yekem|Şerê Cîhanê yê Yekem]] de li Amedê pîşesazî ya sifir (paxir) a çalak hebû ku 6 kanê kargehê ya çalak hebûn. Li bajêr [[Tenorît]] ku celebekî bingehîn ê sifirê ye ji aliyê kurdan ve bi dest dihatin derxistin. Beşek mezin ji madenê hinardeyê [[Înglistan|Îngilîstanê]] dihate kirin.
Di sala 1935an de rêya hesinî ya di navbera Elezîz û Amedê de hatiye vekirin. [[Balafirgeha Amedê]] û Stasyona trenê ya Amedê ji bo bajêr xizmeta çûnûhatin û veguhastinê dike.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kezer |pêşnav=Zeynep |tarîx=2014-12-01 |sernav=Spatializing Difference |url=https://online.ucpress.edu/jsah/article/73/4/507/58678/Spatializing-DifferenceThe-Making-of-an-Internal |kovar=Journal of the Society of Architectural Historians |ziman=en |cild=73 |hejmar=4 |rr=507–527 |doi=10.1525/jsah.2014.73.4.507 |issn=0037-9808 }}</ref>
Bi mezin bûna bajêr re li bajêr hem sektora pîşesazî yê û hem jî sektora xwarin û xizmetê gelek pêşketiye. Di salên dawî de bi pêşketina bajêr re hem li bajarê nû û hem jî li bajarê dîrokî her sal gelek geştiyarên xwemalî û biyanî serdana bajêr dikin.
== Veguhastin ==
[[Wêne:Diyarbakır Havalimanı.jpg|thumb|çep|Dîmenek ji Balefirgeha Navneteweyî ya Amedê.]]
Sê rêyên cuda hene ku mirov dikarin xwe bigihîjin bajêr. Amed yek ji yekem bajarên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku [[Balafirgeha Amedê]] ye li bajêr hatiye çêkirin. Li bajêr balefirgeheke navneteweyî, stasyona trênê û qerajeke heye ku ji bo bajêr xizmet dike. Ji balefirgeha Amedê her roj ji bo bajarên mezin ên [[Îzmîr]], [[Stembol]] û [[Antalya]]yê seferên rasterast tê lidarxistin û di heman demê de ji van bajaran her roj rasterast seferên ji bo Amedê tê lidarxistin. Li gorî dîrok û pêwîstiyan seferên rasterast ên navneteweyî li balefirgeha bajêr tê lidarxistin. Bi teybetî di mehên havînan de ji bajêr seferên bajarên wekî [[Berlîn]], [[Frankfurt]], [[Stuttgart]], [[Düsseldorf]], [[Hannover]] û [[Hewlêr]]ê tê lidarxistin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.routesonline.com/news/ |sernav=News {{!}} Routes |malper=www.routesonline.com |roja-gihiştinê=2024-08-30 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.corendonairlines.com/germany/flights-to-hannover |sernav=Cheap Flights to Hannover |malper=Corendon Airlines |roja-gihiştinê=2024-08-30 |ziman=en |paşnav=Airlines |pêşnav=Corendon }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230925-xqns24 |sernav=SunExpress NS24 Network Expansion – 24SEP23 |malper=AeroRoutes |roja-gihiştinê=2024-08-30 |ziman=en-CA }}</ref> Li gorî daneyên mijdara sala 2021ê li Balefirgeha Amedê çûnûhatina 1.244.981 kesan û 8.292 çûnûhatin balefiran pêk hatiye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.dhmi.gov.tr/Lists/Istatislikler/Attachments/217/YOLCU.pdf |sernav=Statîstîkên Balefirgeha Amedê |roja-gihiştinê=2024-08-30 |roja-arşîvê=2021-12-07 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20211207203604/https://www.dhmi.gov.tr/Lists/Istatislikler/Attachments/217/YOLCU.pdf |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref>
== Werziş ==
Klûbên futbolê yên herî navdar ên bajêr [[Diyarbakırspor|Diyarbekirspor]] (1968 ava bûye) û [[Amedspor]] e.<ref>{{Jêder-nûçe |tarîx=2016-11-08 |sernav=Turkish court acquits German footballer Naki in Kurdish case |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-37908775 |roja-gihiştinê=2024-08-29 |xebat=BBC News |ziman=en-GB }}</ref> Futbolîstên herî navdar ên bajêr [[Şehmus Özer]], [[Denîz Nakî]] û [[Çekdar Orhan]] e. Tîma futbolê ya jinan a Amedsporê di dawiya dansala 2016-2017 ya lîga duyem a futbolê ya jinan de derbasî lîga yekem futbolê ya jinan bûye. Amedspor di dansala sala 2023-2024 derbasê lîga yekem a futbolê bûye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.rudaw.net/notfound.html |sernav=Amedspor bû şampiyonê lîgê |malper=www.rudaw.net |roja-gihiştinê=2024-08-29 }}</ref>
== Avûhewa ==
Amed xwedî avhewaya deryaya navîn (Dabeşkirina avhewayê ya Köppen: ''Csa'') yan jî xwedî avhewaya deryaya okyanûsê ye ku bi havînan bi awayekê anormal germ e (Dabeşkirina avhewayê ya Trewartha: ''Doa:''). Ji ber cihê bajêr li ser deşta Mezopotamyayê ye û ji çolên jêrîn ên Mezopotamyayê ve ber bi herêma başûr ve hewa germ e, li Amedê bi havînan pir germ û hewa pir ziwa ye. Germahiya herî bilind a tomarkirî di 21ê tîrmeha 1937an de ye ku 46,2 °C (santîgrat) hatiye tomarkirin. Di mehên zivistan de sar û bi baranên nerm e ku şevan sar e. Barîna berfê di navbera mehên kanûn û adarê de bi gelemperî hefteyek an du hefte berf dibare. Germahiya herî nizim a tomarkirî ya li bajêr -24,2 °C e ku di 11ê çileya sala 1933an de hatiye tomarkirin. Kalindahiya berfê ya herî bilind di 16 çileya sala 1971an hatiye tomarkirin ku li bajêr 65 satîmêtre berf bariye.
{{Avûhewa
| TABLO =
| DIYAGRAM GERMAHÎ =
| DIYAGRAM BARÎN = rast
| DIYAGRAM BARÎN BILINDÎ = 230
| ÇAVKANÎ = [http://www.dmi.gov.tr/ www.dmi.gov.tr]
| Sernav = Germahî û barîna nîvekî ya mehane ji bo Amedê (1975-2010)
| Cîh = Amed
<!-- nîveka Bilinditirîn Germahiya mehê bi °C -->
| bgRêb = 6.5
| bgReş = 9.0
| bgAda = 14.6
| bgAvr = 20.3
| bgGul = 26.6
| bgPûş = 33.7
| bgTîr = 38.4
| bgGel = 38.0
| bgRez = 33.3
| bgKew = 25.3
| bgSer = 15.9
| bgBer = 9.0
<!-- nîveka Nimztirîn Germahiya mehê bi °C -->
| ngRêb = −3.0
| ngReş = −1.5
| ngAda = 2.3
| ngAvr = 6.8
| ngGul = 11.1
| ngPûş = 16.7
| ngTîr = 21.5
| ngGel = 20.7
| ngRez = 15.6
| ngKew = 9.9
| ngSer = 3.4
| ngBer = -0.7
<!-- Germahiya Nîvekî ya mehê bi °C -->
| gnRêb = 1.5
| gnReş = 3.5
| gnAda = 8.6
| gnAvr = 13.8
| gnGul = 19.3
| gnPûş = 26.3
| gnTîr = 31.2
| gnGel = 20.3
| gnRez = 24.7
| gnKew = 17.2
| gnSer = 9.0
| gnBer = 3.7
<!-- Barîna Nîvekî ya mehê bi mm -->
| bnRêb = 63.4
| bnReş = 68.2
| bnAda = 67.8
| bnAvr = 64.3
| bnGul = 38.7
| bnPûş = 9.3
| bnTîr = 0.9
| bnGel = 0.8
| bnRez = 6.0
| bnKew = 32.6
| bnSer = 53.2
| bnBer = 69.7
<!-- nîveka hejmara Rojên bi Tavik a hemû mehan bi st/r -->
| rtRêb = 3.9
| rtReş = 4.8
| rtAda = 5.6
| rtAvr = 6.9
| rtGul = 9.7
| rtPûş = 12.2
| rtTîr = 12.5
| rtGel = 11.7
| rtRez = 9.9
| rtKew = 7.4
| rtSer = 5.4
| rtBer = 3.8
<!-- nîveka Rojên bi Baran ji bo hemû mehan bi r -->
| rbRêb = 11.8
| rbReş = 11.7
| rbAda = 11.5
| rbAvr = 11.7
| rbGul = 8.9
| rbPûş = 3.2
| rbTîr = 1.3
| rbGel = 1.2
| rbRez = 2.0
| rbKew = 5.9
| rbSer = 8.4
| rbBer = 11.5
}}
== Dîmenên ji bajêr ==
<gallery>
Deriyê Çiyê Amed 2010.JPG|Deriyê Çiyê, 2010.
Kolana Xazî ya Amedê.jpg|Kolana Xazî ({{bi-tr|Gazi caddesi}}) li Amedê
Kolana Cotkaran a Bajarê Nû yê Amedê.jpg|Kolana Ekînciyan ({{bi-tr|Ekinciler caddesi}}) li Bajarê Nû yê Amedê
Seyrangeha Parkormanê Amed 2010.JPG|Seyrangeha Parkormanê ya Amedê, 2010.
Diyarbakir City walls.jpg|thumb|Bedenên Amedê
</gallery>
== Nexweşxaneyên Amedê ==
* [[Nexweşxaneya Dewletê ya Amedê]]
* [[Nexweşxaneya Fakulteya Bijîşkiyê ya Zanîngeha Dîcleyê]]
* [[Nexweşxaneya Lêkolîn û Sepanê ya Amedê]]
== Çand û huner ==
=== Navendên çandê yên Amedê ===
* [[Navenda Çand û Hunerê ya Cegerxwîn]]
* [[Komeleya Çand û Hunerê ya Dîcle û Firatê]]
* [[Navenda Hunerê ya Amedê]]
* [[Pirtûkxaneya Bajêr a Mehmed Uzun]]
* [[Rojeva Cihkî 21 a Bajarê Mezin]]
* [[Salona Şanoyê ya Şaredariya Bajarê Mezin]]
* [[Konservatiwara Bajêr a Aram Tîgran]]
=== Dîn û civak ===
Nifûsa bajêr piranî [[misilman]] in. Wekî din [[êzîdî]] û [[xiristiyan]] jî li herêmê hene. Civaka misilmanan ji mezhebên [[şafiî]], [[henefî]] û [[elewî]] pêk tê. [[Neqşîbendî|Tarîqeta Naqşîbendî]] li herêmê ya herî xurt e. [[Turbe]]yên ku ji aliyê gel ve tên [[ziyaret]] kirin jî hene. Ya herî pir gel ziyaret dike, turbeya "Siltan Şêxmûs" e. Ji bilî wê, li Diyarbekirê turbeya "[[Siltan Silêman]]", li Pîranê turbeya "[[Pîr Xetab]]", ji alî gel ve tê ziyaret kirin. Nifûsa bajêr piranî [[kurd]] in, ji bilî kurdan, [[suryanî]], [[ereb]] û [[ermenî]] jî li herêmê wek nifûsek biçûk hene.
=== Xwarinên herêmê ===
* [[Meftune]]: goştê parçekirî di [[quşxane]] yan [[beroş]]ê de tê sorkirin. [[Bacanreşk]] (balîcan), [[sîr]] û [[fringî]] (yan jî ava fringiyan) têkel dibe. Ava [[simaq]]ê bi ser de dibe û tê kelandin.
* [[Mehîr]]: [[mast]] ([[dew]]), [[hêk]] û [[xwê]] di beroşê de tê li hevxistin. Dan dikeve navê û tê kelandin. Li ser agirê heta bikele tê lihevxistin.
* [[Kalek]], [[qedayîf]], [[peqlewe]], [[kutilk]]ên dagirtî, balîcanên dagirtî jî xwarinên herêmî ne ku herî pirtir tên xwarin.
{{Columns-list|colwidth=25em|
* [[Biraşka tîkegoştê]]
* [[Biraşka şîşê]]
* [[Boranîk]]
* [[Boreg]]
* [[Bêran]]
* [[Bûmbar]]
* [[Cîgerkebaba Amedê]]
* [[Elînazîk]]
* [[Gebola kundirê mîranî û savarê]]
* [[Girara bi xêlî]]
* [[Hebenîska Amedê]]
* [[Hêyavka bamyeyê]]
* [[Hêyavka goşt û kixseyê]]
* [[Kartol û mast]]
* [[Keledoşiya masiyê]]
* [[Kutilka bacanreşkê]]
* [[Lebzîne]]
* [[Loqmeya bexdenûsê]]
* [[Lêvenî]]
* [[Nêrgîzyanî]]
* [[Nûriye]]
* [[Pirtik (şîranî)]]
* [[Ponponkiya parxanê ya Amedê]]
* [[Pîlakiya Amedê]]
* [[Qedayîfa rêsî]]
* [[Qereş]]
* [[Xaşîla çortanê]]
}}
=== Kincên herêmê ===
Piraniya mêran şalwar, îşlig (gomlek) û êleg li xwe dikin. Di nigên wan de pêlavên poztûj hene û gelek ji wan Kum, şewqe yan jî kefiya sipî didin serên xwe.
Jinên Diyarbekirî (Amed) fîstan yan jî zibûn li xwe dikin. Piranîya jinên zewicî çarikan (kitan) didin serê xwe. Keçên ciwan yan serqot in (serî pas) yan jî şarpe didin serê xwe. Kesên ku çarşefa reş li xwe dikin jî hene. Îro li bajêr kêm kes kincên herêmî li xwe dikin, û piraniya gel kincên modern li xwe dike.
=== Çanda xwedîkirina kevokan ===
Li Amedê xwedîkirina [[kevok]]an digihe zêdeyê 500 salî. Îro li hin qehwexaneyan tê jiyandin û di navbera wan de pêşbaziyan li dar dixin. Ji kevokên Amedê re dibêjin "[[boran]]".
== Ciyên turîstîk û gerê ==
Amed ji alî sirûştê feqîr e lê ji alî tarîxê ve pir dewlemend e. [[Bedena Amedê]] piştî [[Kela Çînê]] ya herî dirêj e li cîhanê. [[Mizgeft]] û [[medrese]]yên bajêr bi mîmariyek pir hostatî hatine çêkirin. Mizgefta Mezin, ya Pêxember, ya Nebî hinek ji mizgeftên bajêr in. Gel piranî havînan diçin ser [[Gola Xezarê]] ku di hundirê tixûbên [[Elezîz]]ê de ye. Wekî din [[baxçeyên Ben-û-Senê]] jî ciyên gerê ne ji bo gel. [[Germava Çirmûgê]] jî ciyê vehêsanê ye.
=== Cihên dîrokî yên girîng ===
* [[Bedena Amedê|Bedena Bajêr]]
* [[Pira Dehderî]] an [[Pira Belek]] an jî [[Pira Dîcleyê]]
* [[Qesra Xazî]]
* [[Baxçeyên Hewselê]]
<gallery>
Wêne:Baxçeyên Hewselê Amed 2010.JPG|[[Baxçeyên Hewselê]] yên Amedê. Li paşê Pira Dehderî tê dîtin.
</gallery>
==== Deriyên Amedê ====
* [[Deriyê Xerpûtê]] an [[Deriyê Çiyayî]] an jî [[Deriyê Bakur]]
* [[Deriyê Rihayê]] an [[Deriyê Rûm]] an jî [[Deriyê Rojava]]
* [[Deriyê Mêrdînê]] an [[Deriyê Başûr]]
* [[Deriyê Nû]] an [[Deriyê Rojhilat]]
* [[Deriyê Serayê]]
<gallery>
Wêne:Deriyê Rihayê yê Amedê.jpg|Deriyê Rihayê.
Wêne:Deriyê Mêrdînê yê Amedê.jpg|Deriyê Mêrdînê.
[[Wêne:Diyarbakir City walls.jpg|thumb|Bedenên Amedê]]
</gallery>
==== Bircên Amedê ====
* [[Birca Bizinê]]
* [[Birca Heft Birayan]]
* [[Birca Evlî Bedenê]]
* [[Birca Melikşah]]
==== Mizgeftên Amedê ====
<table width="%60">
<tr>
<td width="%45" valign="top">
* [[Mizgefta Mezin]]
* [[Mizgefta Nebî]]
* [[Mizgefta Husrev Paşa]]
* [[Mizgefta Kozlû]] (Qozlî?)
* [[Mizgefta Hecî Buzruk]] (Buzruq?)
* [[Mizgefta Hezretî Silêman]]
* [[Mizgefta Qazî]]
* [[Mizgefta Îbrahîm Beg]]
* [[Mizgefta Nasûh Paşa]]
* [[Mizgefta Kurşunlu]]
* [[Mizgefta Xoceoxlî]]
* [[Mizgefta Şêxereb]]
* [[Mizgefta Îskender Paşa]]
* [[Mizgefta Xanzade]]
* [[Mizgefta Ragibiye]]
</td>
<td width="45%" valign="top">
* [[Mizgefta Hecî Hemîd]]
* [[Mizgefta Şêx Mitahar]] ([[Minareya Çarling]])
* [[Mizgefta Parlî]]
* [[Mizgefta Melik Ehmed]]
* [[Mizgefta Şêx Yûsif]]
* [[Mizgefta Sîm]]
* [[Mizgefta Behram Paşa]]
* [[Mizgefta Tacetin]]
* [[Mizgefta Lala Qasim Beg]] an [[Mizgefta Lala Beg]]
* [[Mizgefta Elî Paşa]]
* [[Mizgefta Minareya bi Neynik]]
* [[Mizgefta Hezretî Emer]]
* [[Mizgefta Safa]]
</tr>
</table>
<gallery>
Wêne: Mizgefta Mezin a Amedê.jpg|Mizgefta Mezin a Amedê.
Wêne:Mizgefta Melek Ehmed a Amedê 2010.JPG|Mizgefta Melek Ehmed.
Wêne:Mizgefta Elî Pasha Amed 2010.JPG|Mizgefta Elî Paşa, 2010.
Wêne:Mizgefta Unv-Dîcle.jpg|Mizgefta Zanîngeha Amedê.
</gallery>
==== Medreseyên Amedê ====
* [[Xwendegeha Mesûdiyê]]
* [[Xwendegeha Zîncîriye]]
==== Hemamên dîrokî yên Amedê ====
* [[Hemama Çardaklî]]
* [[Hemama Deva]]
* [[Hemama Melik Ehmed]]
* [[Hemama Paşa]]
* [[Hemama Qazî]]
* [[Hemama Vahap Axa]]
<gallery>
Wêne:Himama Deva Amed 2009.JPG|Hemama Deva, 2009.
Wêne:Himama Melik Ehmed 2010.JPG|Hemama Melik Ehmed, 2010.
Wêne:Himama Pasha Amed 2008.jpg|Hemama Pasha, 2008.
Wêne:Himama Vahap Amed 2009.JPG|Hemama Vahap, 2009.
</gallery>
==== Dêrên Amedê ====
* [[Dêra Meyremokê]]
* [[Dêra Surp Gregos]] a Ermeniyan
==== Xanên dîrokî yên Amedê ====
* [[Xana Delîlan]]
* [[Xana Hesen Paşa]]
* [[Xana Borsayê]] (Cotxan, Çîftexan), îro wêran e.
<gallery>
File:Diyarbakir-Hasan Pasha Inn.jpeg|Xana Hesen Paşa îro cihekî geşt û guzarî yê giring e.
Wêne:Xana Borsayê Amedê 2010.JPG|Rewşa Xana Borsayê di sala 2010an de.
</gallery>
==== Muzexane ====
* [[Muzeya Arkeolojiyê ya Amed|Muzeya Arkeolojiyê]]
* [[Muzeya Ziya Gökalp]]
* [[Muzeya Cahit Sıtkı Tarancı]]
* [[Koşka Sem'an]] ([[Koşka Xazî]])
* [[Koşka Erdebîlê]] ([[Qesra ber Derê Pirê]])
=== Seyrangeh û parkên Amedê ===
* [[Parkorman]]
* [[Sumerpark]]
* [[Kuçeya Hunerê]]
<gallery>
File:Ormanparka Amedê 2010.JPG|Parkorman, li [[Dîclekend]]a Amedê.
File:Sumerparka Amedê 2010.JPG|Parka Sumerê (Sumerpark), li gorî amediyan peykerên parkê miştî sîmbolîzmê ne ji dîroka îro ya kurdan.
File:Kuçeya Hunerê ya Amedê 2010.JPG|Kuçeya Hunerê ya Amedê bi spêde.
</gallery>
== Navdarên Amedê ==
<table width="%60">
<tr>
<td width="%45" valign="top">
* [[Fehmiyê Bîlal]]
* [[Ramizê Licî]]
* [[Ehmedê Xasî]]
* [[Îbn-ul Ezraq]]
* [[Hesen Hişyar]]
* [[Tarık Ziya Ekinci]]
* [[Yusuf Azizoğlu]]
* [[Ahmet Arif]]
* [[Kendal Nezan]]
* [[Rojen Barnas]]
* [[Cahit Sıdkı Tarancı]]
* [[Dr. Fûad|Dr. Fuad (Bavê Tûjo)]]
* [[Qedrî Cemîl Paşa]]
* [[Ekrem Cemîl Paşa]]
* [[Cemilê Seyda]]
* [[Şevket Baysanoğlu]]
* [[M. Emin Bozarslan]]
* [[Aşık İhsani]]
* [[Elî Emîrî]]
* [[Amîdî]]
* [[Hamid Aytaç]]
* [[Roşan Lezgîn]]
* [[Prof. Mahmut Gazi Yaşargil]]
* [[Suzan Samancı]]
* [[Malmisanij]]
* [[Azad Zal]]
* [[Niyazî Westa]]
* [[Adnan Binyazar]]
* [[Ehmed Murşîdî]]
* [[Meltem Miraloğlu]]
</td>
<td width="45%" valign="top">
* [[Mele Çelebî]]
* [[J. Îhsan Espar]]
* [[Mehmûd Lewendî]]
* [[Mehdî Zana]]
* [[Tuncer Necmioğlu]]
* [[Seîd Paşa]]
* [[Suleyman Nazif]]
* [[Hesenê Metê]]
* [[İhsan Işık]]
* [[Mıgırdiç Margosyan]]
* [[Mar Yezua]]
* [[Adil Tekin]]
* [[Remzi İnanç]]
* [[Ahmed Arif]]
* [[Hikmet Çetin]]
* [[İzet Altınmeşe]]
* [[Celal Sesigüzel]]
* [[Ayşe Şan]]
* [[Huseynê Parê]]
* [[Mahmut Kızıl]]
* [[Hozan Şiyar|Hozan Şîyar Ferqînî]]
* [[Beytocan]]
* [[Bışar Çiçek]]
* [[Abdussetar Hayatî Avşar]]
* [[Leyla Zana]]
* [[Zana Farqînî]]
* [[Amed Tîgrîs]]
* [[Rojîn Zarg]]
* [[Songül Öden]]
* [[Erkan Petekkaya]]
* [[Eşref Okumuş]]
</table>
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Kategoriya Commonsê ya biçûk}}
{{Panorama|Diyarbekir.jpg|1000px|Amed 2015.}}
{{Bajarê Amedê}}
{{Bajar û gundên Amedê}}
{{Bajarên Kurdistanê}}
{{Bajarên Tirkiyeyê}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Koord|37|54|39|N|40|14|12|E|type:city(799447)|display=title}}
[[Kategorî:Amed| ]]
[[Kategorî:Bajarên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîroka Amedê]]
[[Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Kurdistanê]]
6lvmlx9zjslleh9n3sqh4nsph9e2gzc
Amedê
0
2517
2006167
14509
2026-05-01T15:04:05Z
Ghybu
9854
[[w:WP:HotCat|HC]]: Zêdekirina [[Kategorî:Amed]]
2006167
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Amed]]
[[Kategorî:Amed]]
5bbhx7e7bq44ozwou61igdoze106jlz
2006169
2006167
2026-05-01T15:25:15Z
Ghybu
9854
Guhartinên [[Special:Contributions/Ghybu|Ghybu]] ([[User talk:Ghybu|gotûbêj]]) hatine betalkirin, vegerand guhartoya dawî ya [[User:Erdal Ronahi|Erdal Ronahi]]
14509
wikitext
text/x-wiki
#redirect [[Amed]]
6twkukcfe4084i21iyhiz0pq2vqf6h3
UNESCO
0
6330
2006095
1947975
2026-05-01T12:03:27Z
Kurê Acemî
105128
2006095
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdanka giştî
}}
[[Wêne:Flag of UNESCO.svg|thumb|Alaya rêxistina UNESCOyê]]
'''UNESCO''' yan jî '''Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî''', ([[Zimanê inglîzî|bi îngilîzî]]''': U'''nited '''N'''ations '''E'''ducational, '''S'''cientific and '''C'''ultural '''O'''rganization) saziyekî [[Neteweyên Yekbûyî]] ye ku bi mebesta pêşdebirina aştî û ewlekariya cîhanê bi rêya hevkariya navneteweyî ve di warê [[perwerde]], [[huner]], [[zanist]] û [[çand]]ê de xebatên xwe dimeşîne.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.unesco.org/en/brief |sernav=UNESCO in brief {{!}} UNESCO |malper=www.unesco.org |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-07-16 }}</ref> 193 dewletên endam û 11 endamên hevparên UNESCOyê hene. Navenda saziya UNESCOyê li [[Navenda Mîrata Cîhanî ya li Parîs a Fransayê]] ye. 53 ofîsên qadên herêmî û 199 komîsyonên neteweyî hene ku li çar aliyê [[cîhan]]ê alîkariya UNESCOyê dikin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://en.unesco.org/fieldoffice |sernav=Field offices |malper=UNESCO |tarîxa-gihiştinê=2022-07-16 |ziman=en |paşnav=}}</ref>''<ref>{{Jêder-malper |url=https://en.unesco.org/countries/national-commissions |sernav=National Commissions |malper=UNESCO |tarîx=2012-09-28 |tarîxa-gihiştinê=2022-07-16 |ziman=en |paşnav=}}</ref>''
Destûrê bingehîn a UNESCOyê xaye dike ku "bihêztir kirina perwerde, zanist, çand û bihêzkirin a hevkariya di navbera neteweyan de, ji bo dadmendiya gerdûnî, qanûn, mafên mirovan û azadiyên bingehîn ji bo her kesî û ji bo parastin aştî û ewlehiya mirovan ku [[Peymana Neteweyên Yekbûyî]] ji bo hemû gelan nas dike, bêyî cudahiya nijad, zayend, ziman û dîn, bibe alîkar".
Sê organê rêveberiya UNESCOyê hene: [[Konferansa Tevayî]], [[Konseya birêvebir]] û [[Sekreterî]]. UNESCO bi hevkariya welatê endam, li gelek welatan xebatên ji bo perwerde û zaniyariyê pêk tîne. Armanca sereke ya saziyê di warê [[perwerde]], [[huner]], [[zanist]] û [[çand]]ê de berfirehkirina aştî û dadperweriya cihanê pêş bixe.
UNESCO di sala 1945an de wekî cîgirê [[Komîteya Navneteweyî ya Hevkariya Rewşenbîrî ya Cemiyeta Miletan]] hatiye damezrandin. Destûra saziyê armanc, awayî ya rêvebirinê û çarçoweya xebatê ya UNESCOyê diyar dike. Mîsyona damezrîner a UNESCOyê di dema [[Şerê Cîhanî yê Duyem|Şerê Cîhanê yê Duyem]] de jibo armanca hêsankirina hevkarî û diyalogê di navbera neteweyan de aştî, pêşkeftina domdar û mafên mirovan pêş bixe, derketiye holê.<ref>{{Jêder-malper |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000261751.page=6 |sernav=UNESCO |malper=unesdoc.unesco.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-16 }}</ref> Armancên yekemê saziyê pêşxistina aştî, pêşveçûna domdar û mafên mirovan bi hêsankirina hevkarî û diyalogê di navbera neteweyan de bû. Sazî van armancan bi pênc bernameyê yên sereke dişopîne: [[perwerde]], zanistên xwezayî, zanistên civakî/mirovî, çand û ragihandin/agahdarî. UNESCO piştgirî dide projeyên ku xwendin û nivîsandinê baştir dikin, perwerdehiya teknîkî û perwerdehiyê didin, zanistê pêş dixin, azadiya medya û çapemenî ya serbixwe diparêzin, dîroka herêmî û çandî diparêzin û cihêrengiya çandî diparêzin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.mofa.go.jp/policy/culture/coop/unesco/program/list.html |sernav=MOFA: Project list of The UNESCO Japanese Funds-in-Trust for the Capacity-building of Human Resources |malper=www.mofa.go.jp |tarîxa-gihiştinê=2022-07-16 }}</ref>
Ji bo çand û zanista cîhanê xaleke bingehîn e ku çalakiyên UNESCOyê bi salan berfireh bûne; sazî di werger û belavkirina wêjeya cîhanî de alîkar e, alîkariya damezrandin û ewlekariya [[Cihên Mîrateyên Cîhanî]] yên girîng ên çandî û xwezayî dike, dixebite ku dubendiya dîjîtal li seranserê cîhanê pir bike, bi agahdarî û ragihandinê civakên zanînê yên berfireh diafirîne.<ref>{{Jêder-malper |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000149999_eng |sernav=UNESCO |malper=unesdoc.unesco.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-16 }}</ref> UNESCOyê gelek înîsiyatîf û tevgerên cîhanî yên wekî "Perwerdehî Ji bo hemî kes", ji bo pêşdebirina armancên xwe yên bingehîn, daye destpêkirin.
UNESCO ji aliyê Konferansa Giştî ve ku ji welatên endam û endamên hevkar pêk tên, tê birêvebirin ku her sal du sal dicive jibo ku bername û lêçuna saziyê kivşe bike. Endamên Desteya Rêvebir ku karên UNESCOyê birêve dibe, hildibijêre û her çar salan carekê Dîrektorek Giştî, ku wekî rêvebirê sereke yê UNESCOyê kar dike, hildibijêre. UNESCO endamê [[Koma Pêşketina Berdewam a Neteweyên Yekbûyî]] ye ku koalîsyonek ji sazî û rêxistinên [[Neteweyên Yekbûyî]] ye ku armanca wan pêkanîna Armancên Pêşkevtina Berdewam e.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.undg.org/index.cfm?P=13 |sernav=UNDG Members |tarîx=2011-05-11 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-16 |tarîxa-arşîvê=2011-05-11 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20110511144047/http://www.undg.org/index.cfm?P=13 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
== Dîrok ==
=== Dîroka destpêkê ===
UNESCO û erka wê ya ji bo hevkariya navneteweyî dikare bi biryarnameya Komela Gelan a di 21 îlona sala 1921ê de were şopandin, ji bo hilbijartina Komîsyonek ji bo lêkolîna pêkaniya parvekirina neteweyan bi serbestî destkevtiyên çandî, perwerdeyî û zanistî.<ref>{{Jêder-malper |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000079049_eng |sernav=UNESCO |malper=unesdoc.unesco.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-17 }}</ref> Ev saziya nû, [[Komîteya Navneteweyî ya Hevkariya Rewşenbîrî]] (ICIC) di sala 1922an de hate damezrandin û kesayetên wekî [[Henri Bergson]], [[Albert Einstein]], [[Marie Curie]], [[Robert A. Millikan]] û [[Gonzague de Reynold]] wekî endamên wî hatine jimartin (komîsyona piçûk a Cemiyeta Miletan bi giranî navenda wê li Ewropaya Rojava ye). Piştre Enstîtuya [[Navneteweyî ya Hevkariya Rewşenbîrî]] (IIIC) di îlona sala 1924an de li Parîsê hate damezrandin ku wekî desteya rêveberiya saziya ICICê tevbigere. Lêbelê, bi destpêka [[Şerê Cîhanî yê Duyem|Şerê Cîhanê yê Duyem]] re bi giranî xebata van rêxistinên pêşîn hatin qut kirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.worldcat.org/title/great-depression-and-world-war-ii-1929-1945/oclc/870724668 |sernav=The Great Depression and World War II : 1929-1945 (Book, 2014) [WorldCat.org] |tarîx=2021-03-12 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-17 |tarîxa-arşîvê=2021-03-12 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20210312003248/https://www.worldcat.org/title/great-depression-and-world-war-ii-1929-1945/oclc/870724668 |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref>
=== Dîroka avakirinê ===
Piştî îmzekirina [[Peymana Atlantîkê û Daxuyaniya Neteweyên Yekbûyî]], [[Konferansa Wezîrên Perwerdeyê yên Hevbend]] (CAME) dest bi civînên xweyê li [[London]]ê kir û civîn ji 16 mijdara sala 1942an heta 5ê kanûna sala 1945an berdewam kir. Di 30ê cotmeha sala 1943an de, di [[Danezana Moskowê]] de ku ji aliyê [[Çîn]], [[Înglistan]], [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê|DYA]] û [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst|Yekîtiya Sovyetê]] ve hatibû qebûlkirin, pêwîstiya rêxistineke navneteweyî hate diyarkirin. Piştî vê yekê pêşniyarên Konferansa Dumbarton Oaks ya 9ê cotmeha sala 1944an hate diyarkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://hansard.millbanksystems.com/lords/1949/jan/26/the-work-of-unesco |sernav=THE WORK OF U.N.E.S.C.O. (Hansard, 26 January 1949) |malper=hansard.millbanksystems.com |tarîxa-gihiştinê=2022-07-17 |tarîxa-arşîvê=2017-10-19 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20171019103837/http://hansard.millbanksystems.com/lords/1949/jan/26/the-work-of-unesco |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> Li ser pêşniyara CAME û li gorî pêşniyarên Konferansa Neteweyên Yekbûyî ya li ser Rêxistina Navneteweyî (UNCIO) ku li [[San Francisco]]yê di nîsan û hezîrana sala 1945an de pêk hat, Konferansek Neteweyên Yekbûyî ji bo damezrandina rêxistinek perwerdehî û çandî (ECO/CONF) di 1 û 16 mijdar 1945an de li [[London]]ê bi 44 nûneran hate civandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000117626_eng |sernav=UNESCO |malper=unesdoc.unesco.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-17 }}</ref> Komîsyona Amadekar di navbera 16ê mijdara sala 1945an û 4ê mijdara sala 1946an de heta roja ku Destûra Bingehîn a UNESCO bi razandina erêkirina bîstemîn ji hêla dewletên endam ve ket meriyetê, xebitî.<ref>{{Jêder-kitêb |url=http://worldcat.org/oclc/1131559693 |sernav=A chronology of UNESCO 1945-1985 : facts and events in Unesco's history arranged by dates with references to documentary sources in the Unesco Archives and supplementary information in the annexes 1-15. |paşnav=Unesco. |tarîx=1985 |weşanger=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization |oclc=1131559693 }}</ref>
Di yekem konferansa giştî ya ku ji 19ê mijdarê heta 10 kanûna sala 1946an dewam dike, Dr. Julian Huxley ji bo Rêveberê Giştî û Blake R. Van Leer jî wek endam tevlî rêxistinê bûn.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://books.google.com/books?id=3N_KlLQISQMC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA35&dq=blake+%22van+leer%22&hl=en |sernav=Summary Minutes of Meeting |paşnav=UNESCO |pêşnav=U. S. National Commission for |tarîx=1956 |weşanger=United States National Commission for the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. |ziman=en }}</ref> Destûr di mijdara sal 1954an de hate guheztin dema ku Konferansa Giştî biryar da ku endamên parlamenê Lijneya Birêvebir dê endamên dewletên dewletên ku ew hemwelatiyên wan in bin û wek berê di kapasîteya xwe ya kesane de tevnegerin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000114586_eng |sernav=UNESCO |malper=unesdoc.unesco.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-17 }}</ref> Ev guherîna rêvebirinê ya UNESCOyê ji ya berê, dewletên endam çawa bi hev re di warên rayeyên di rêxistinê de bixebitin, cuda kir. Gava ku dewletên endam bi demê re bi hev re xebitîn ku fermanên UNESCOyê bi cih bînin, faktorên siyasî û dîrokî bi taybetî di dema [[Şerê Sar]], pêvajoya dekolonîzasyonê û hilweşandina [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst|Yekîtiya Sovyetê]] de awa dane operasyonên rêxistinê.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://www.worldcat.org/title/into-the-heart-of-darkness-cosmopolitanism-vs-realism-and-the-democratic-republic-of-congo/oclc/650842164 |sernav=Into the heart of darkness: cosmopolitanism vs. realism and the Democratic Republic of Congo |paşnav=Schmidt |pêşnav=Christopher |tarîx=2010 |ziman=en |oclc=650842164 }}</ref>
== Xebatên UNESCOyê ==
[[Wêne:UNESCO Brasília Office.jpg|thumb|Ofîsên UNESCOyê li Brezîlê]]
UNESCO xebatên xwe bi pênc warên bernameyê pêk tîne: perwerde, zanistên xwezayî, zanistên civakî û mirovî, çand û ragihandin û agahdarî.
* UNESCO piştgirî dide lêkolîna di perwerdehiya berawirdî de, pisporiyê peyda dike û hevkariyê dike ku serokatiya perwerdehiya neteweyî û kapasîteya welatan ji bo pêşkêşkirina perwerdehiya bi kalîte ji bo her kesî xurt bike. Di van de ev hene:
** Kursiyên UNESCO, tora navneteweyî ya ji 644 kursiyên UNESCO, ku zêdetirî 770 sazî li 126 welatan tê de hene, beşdar dibin.
** Rêxistina Parastina Jîngehê
** Peymana li dijî Cudakariyê di Perwerdehiyê de di sala 1960an de hate pejirandin
** Rêxistina Konferansa Navneteweyî ya li ser Perwerdehiya Mezinan (CONFINTEA) di navberek 12 salan de
** Weşana Rapora Şopandina Perwerdê ji bo Hemî Cihanê
** Weşana Çar Stûnên Fêrbûnê ya Dokumentê
** UNESCO ASPNet, tora navneteweyî ya 8.000 dibistanan li 170 welatan
UNESCO saziyên xwendina bilind qebûl nake.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.cimea.it/files/fileusers/Diploma_mills_Luca_Lantero_EN.pdf |sernav=Wayback |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-17 |tarîxa-arşîvê=2015-05-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150513185433/http://www.cimea.it/files/fileusers/Diploma_mills_Luca_Lantero_EN.pdf |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref>
* UNESCO jî ji bo perwerdekirina gel daxuyaniyên giştî dide:
** Daxuyaniya Seville ya li ser tundûtûjiyê: Daxuyaniyek ku di sala 1989an de ji aliyê UNESCOyê ve hatiye pejirandin ku têgîna ku mirov ji hêla biyolojîkî ve ji şîdeta organîzekirî re têkildar in red dike.
* Proje û cihên girîngiya çandî û zanistî ku li jêr e diyar dike:
** Tora Jeoparkên Gerdûnî
** Ji sala 1971an vir ve rezervên Biosferê, bi Bernameya Mirov û Biosferê (MAB)
** Bajarê Wêjeyê; di sala 2007an de, bajarê yekem ku ev sernav jê re hat dayîn bajarê Edinburgh e ku cihê yekem pirtûkxaneya belavkirî ya Skotlendayê ye. Di sala 2008an de, Iowa City bû Bajarê Wêjeyê.
** Projeyên zimanên di xetereyê de û cihêrengiya zimanî (Atlasa Zimanên Cîhanê yên Di Xetereyê de ya UNESCO)
** Şarezayên Mîrateya Devkî û Nemase ya Mirovahiyê
** Bîra Qeyda Navnetewî ya Cîhanê, ji sala 1997an vir de.
** Birêvebirina çavkaniyên avê, bi rêya Bernameya Hîdrolojîk a Navneteweyî (IHP), ji sala 1965an vir ve.
** Cihwarê arkeolojîkê cîhanê
** Pirtûkxaneya dîjîtal a cîhanê
* Teşwîqkirina "herikîna azad a ramanan bi wêne û peyvan":
** Pêşxistina azadiya derbirînê, di nav de azadiya çapemenî û qanûnên azadiya agahdarkirinê, bi rêya Dabeşa Azadiya Ragihandinê û Pêşxistina Medyayê, tevî Bernameya Navneteweyî ya Pêşxistina Ragihandinê.
** Pêşxistina ewlekariya rojnamegeran û têkoşîna li dijî bêcezakirina kesên ku êrîşî wan dikin, bi hevrêziya Plana Çalakiyê ya Neteweyên Yekbûyî ya li ser Ewlehiya Rojnamegeran û Pirsgirêka Bêcezakirinê.
** Pêşvebirina gihîştina gerdûnî û parastina agahdarî û çareseriyên vekirî ji bo pêşkevtina domdar bi navgîniya Dabeşa Civakên Zanistî, tevî Bernameya Bîra Cîhanê û Bernameya Agahî ji bo Hemûyan.
** Pêşxistina pirdengî, wekheviya zayendî û cihêrengiya çandî ya di medyayê de.
** Teşwîqkirina Gerdûnîbûna Înternetê û prensîbên wê ku Înternet divê (I) li ser bingeha Mafên Mirovan be, (ii) Vekirî, (iii) Ji herkesî re bigihîje û (iv) bi beşdariya Pir-Eleqedar ve were mezin kirin (bi kurteya R.O.A.M.)
** Çêkirina zanînê bi weşanên wekî Trendên Cîhanê yên Azadiya Derbirînê û Pêşveçûna Medyayê Rêzeya UNESCO ya li ser Azadiya Înternetê û Nîşaneyên Pêşveçûna Medyayê û her weha lêkolînên din ên li ser bingeha nîşangiran.
* Danasîna çalakiyan:
** Dehsaliya Navnetewî ji bo Pêşxistina Çanda Aşitiyê û Ne-Tundî ji bo Zarokên Cîhanê di sal 2001–2010an de ji aliyê Neteweyên Yekbûyî ve di sala 1998an de hate ragihandin.
** Her sal di 3ê Gulanê Roja Azadiya Çapemeniyê ya Cîhanê ye, ji bo pêşxistina azadiya derbirînê û azadiya çapemeniyê weke mafê bingehîn ê mirovî û weke pêkhateyên girîng ên her civakeke pak, demokratîk û azad.
** ''Criança Esperança'' li Brezîlê, bi hevkariya Rede Globo, ji bo berhevkirina drav ji bo projeyên-bingeha civakê yên ku entegrasyona civakî û pêşîlêgirtina tundûtûjiyê xurt dike.
** Roja Xwende-Nivîsendetiyê ya Navneteweyî, her sal 8ê îlonê de.
** Sala Navneteweyî ya Çanda Aştiyê, sala 2000an.
** Bernameya Perwerdehiya Tenduristî ji bo Guhertina Behavior bi hevkariya Wezareta Perwerdehiyê ya Kenya ku ji hêla Hikûmeta Azerbeycanê ve ji hêla darayî ve hate piştgirî kirin da ku perwerdehiya tenduristiyê di nav ciwanên 10 û 19-salî de ku li kampa nefermî li Kibera, Nairobi dijîn, pêşve bibe. Proje di navbera îlona sala 2014an û Kanûn 2016 de hate kirin.
** Roja Cîhanî ya Pirrengiya Çandî ji bo Diyalog û Pêşketinê her sal 21ê gulanê de.
== Enstîtu û navendên UNESCOyê ==
Enstîtu beşên pispor ên rêxistinê ne ku piştgirîya bernameya UNESCOyê dikin û piştgirîya pisporî ji bo ofîsên kom û neteweyî pêşkêş dikin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.ibe.unesco.org/en |sernav=International Bureau of Education |malper=International Bureau of Education |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-07-17 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://uil.unesco.org/unesco-institute |sernav=About the Institute {{!}} UIL |tarîx=2015-10-29 |malper=uil.unesco.org |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-07-17 |tarîxa-arşîvê=2022-06-25 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20220625231359/https://uil.unesco.org/unesco-institute |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=http://www.iiep.unesco.org/ |sernav=IIEP : Home |tarîx=2014-11-19 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-17 |tarîxa-arşîvê=2014-11-19 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141119121935/http://www.iiep.unesco.org/ |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://iite.unesco.org/contact-us/ |sernav=Contact us – UNESCO IITE |tarîx=2018-11-14 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-17 |tarîxa-arşîvê=2018-11-14 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20181114224424/https://iite.unesco.org/contact-us/ |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!Kurtenav (bi îngilîzî)
!Nav
!Cîh
|-
|IBE
|Buroya Navneteweyî ya Perwerdehiyê
|[[Cenevre]]
|-
|UIL
|Enstîtuya UNESCO ji bo Hînbûna Jiyanê
|[[Hamburg]]
|-
|IIEP
|Enstîtuya Navneteweyî ya UNESCO ji bo Plansaziya Perwerdehiyê
|[[Parîs]] (navend) û Buenos Aires û Dakar (ofîsên herêmî)
|-
|IITE
|Enstîtuya UNESCO ji bo Teknolojiyên Agahdariyê di Perwerdehiyê de
|[[Mosko]]
|-
|IICBA
|Enstîtuya Navneteweyî ya UNESCO ji bo Avakirina Kapasîteyê li Afrîkayê
|[[Addis Ababa]]
|-
|IESALC
|Enstîtuya Navneteweyî ya UNESCO ji bo Perwerdehiya Bilind li Amerîkaya Latîn û Karibik
|[[Karakas]]
|-
|MGIEP
|Enstîtuya Perwerdehiya Mahatma Gandî ji bo Aşitî û Pêşkeftina Domdar
|[[Nû Delhî]]
|-
|UNESCO-UNEVOC
|UNESCO-UNEVOC Navenda Navneteweyî ya Perwerde û Perwerdehiya Teknîkî û Pîşeyî
|[[Bonn]]
|-
|ICWRGC
|Navenda Navneteweyî ya Çavkaniyên Avê û Guhertina Gerdûnî
|[[Koblenz]]
|-
|IHE
|Enstîtuya IHE-Delft ji bo Perwerdehiya Avê
|[[Delft]]
|-
|ICTP
|Navenda Navneteweyî ya Fîzîkê ya Teorîk
|[[Trieste]]
|-
|UIS
|Enstîtuya Îstatîstîkê ya UNESCO
|[[Montreal]]
|}
== Binêre ==
* [[Pirrengiya çandî]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Avabûnên 1945an li Fransayê]]
[[Kategorî:Mafê mirovan]]
[[Kategorî:Neteweyên Yekbûyî]]
[[Kategorî:Rêxistinên ku di 1945an de hatine avakirin]]
[[Kategorî:Saziya navneteweyî]]
[[Kategorî:Sazî]]
[[Kategorî:UNESCO| ]]
2be5hmfnd29o3j84rhqjv44c7o3lldu
Romanya
0
6430
2006287
1985231
2026-05-02T11:57:32Z
Avestaboy
34898
Rastnivîs
2006287
wikitext
text/x-wiki
{{Wergera xirab|tarîx=nîsan 2024}}
{{Agahîdank welat2/wîkîdane}}
'''Romanya'''<ref>{{Jêder-kitêb|sernav=[[Roja Nû (kovar)|Roja Nû, 1943-1946]]|paşnav=Bedirxan|pêşnav=Kamiran Alî |weşanger=Uppsala: Jîna Nû|sal=1986 |rûpel=14:2}}</ref>{{Efn|Wekî '''Rumanya'''<ref>{{Jêder-kitêb|sernav=[[Roja Nû (kovar)|Roja Nû, 1943-1946]]|paşnav=Bedirxan|pêşnav=Kamiran Alî |weşanger=Uppsala: Jîna Nû|sal=1986 |rûpel=30:1}}</ref> jî tê nasîn}} (bi [[Zimanê rûmenî|rûmenî]]: ''România'' {{IPA-ro|romɨˈni.a}}), [[welat]]ekî li [[başûr]]-[[rojhilat]]ê [[Ewropa]] ye. Erdê wê 238.397 [[km²]] e. Li wir nêzîkî 19.064.409 ([[2024]]) kes hene.{{Çavkanî hewce ye|tarîx=nîsan 2024}} Paytextê welêt [[Bûkareşt]] e.
Romanya li başûr bi Bulgaristan, li bakur Ûkrayna, li rojava Mecaristan, li başûrrojavayê Serbistan, li rojhilat bi Moldova, li başûr rojhilat jî bi Derya Reş re hevsînor e. Avhewaya wê ya bi piranî nerm-parzemînî ye û rûbera wê 238.397 km2, bi nifûsa wê dora 19 milyon e. Romanya diwanzdehemîn welatê herî mezin ê Ewropayê û şeşemîn welatê herî biqelebalix ê Yekîtiya Ewropayê ye. Bajarên herî mezin piştî paytextê [[Iași]], [[Cluj-Napoca]], [[Timișoara]], [[Constanța]], [[Craiova]], [[Sibiu]], [[Brașov]] û [[Galați]] ne.
Danûb, çemê duyem ê herî dirêj ê Ewropayê, li [[Daristana Reş]] a Almanyayê bilind dibe û ber bi başûrrojhilat ve 2.857 km diherike, berî ku di Deltaya Danûbê ya Romanya de vala bibe. [[Çiyayên Karpatê]] ku Romanyayê ji bakur ber bi başûrrojavayê ve derbas dikin, lûtkeya [[Moldoveanu]], li bilindahiya 2.544 m dihewîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.aboutromania.com/geography.html |sernav=Romania Geography |weşanger=aboutromania.com |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150328120717/http://www.aboutromania.com/geography.html |tarîxa-arşîvê=28 adar 2015 |rewşa-urlyê=zindî |tarîxa-gihiştinê=4 nîsan 2015 }}</ref>
Niştecihbûna li cihê ku niha Romanya ye di [[paleolîtîka jêrîn]] de dest pê kir, bi tomarên nivîskî yên ku padîşahiya [[Dakya]]yê, fetha wê û dûv re latînîbûna wê ji hêla Împeratoriya Romayê ve piştrast dibe. Dewleta Romanya ya nûjen di sala 1859an de bi riya yekitiyek kesane ya Mîrekiyên Danûbî yên Moldavia û Wallachia hate damezrandin. Dewleta nû, bi navê fermî Romanya ji sala 1866 de, di sala 1877 de serxwebûna xwe ji Împeratoriya Osmanî bi dest xist. Di Şerê Cîhanî yê Yekem de, piştî ragihandina bêalîbûna xwe di 1914 de, Romanya bi Hêzên Hevalbend re ji sala 1916an de şer kir. Piştî şer, Bukovina, Besarabia, Transîlvanya û beşek ji Banat, Crișana û Maramureș bûne beşek ji Padîşahiya Romanyayê.<ref>{{Jêder-malper |url=https://europecentenary.eu/romania-during-the-period-of-neutrality/ |sernav=Romania during the period of neutrality |paşnav=Stoleru |pêşnav=Ciprian |tarîx=13 îlon 2018 |malper=Europe Centenary |ziman=en-US |tarîxa-gihiştinê=4 adar 2020 }}</ref> Di Hezîran-Tebaxa 1940an de, di encama [[Pakta Molotov-Ribbentrop]] û Xelata Duyem a Viyanayê de, Romanya neçar ma ku Besarabya û Bukovina Bakur bide Yekîtiya Sovyetê û Transîlvanyaya Bakur jî bide Mecaristanê. Di Mijdara 1940an de, Romanya Peymana Sê alî îmze kir û, di encamê de, di Hezîrana 1941an de li ser milê Axis ket şerê Cîhanî yê Duyem, heya Tebaxa 1944an li dijî Yekîtiya Sovyetê şer kir, dema ku ew tevlî Hevalbendan bû û Bakurê Transîlvanyayê vegerand. Piştî şer û dagirkirina Artêşa Sor, Romanya bû komara sosyalîst û endamê Pakta Varşovayê. Piştî Şoreşa 1989an, Romanya dest bi veguherînek ber bi demokrasî û aboriya bazarê kir.
Romanya welatek pêşkeftî ye ku xwedan aborîyek bilind e, <ref>{{Jêder-malper |url=https://blogs.worldbank.org/opendata/new-world-bank-country-classifications-income-level-2022-2023 |sernav=New World Bank country classifications by income level: 2022-2023 |malper=blogs.worldbank.org |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-07-02 }}</ref> di Indeksa Pêşkeftina Mirovî de di rêza 53yemîn de ye. Ji hêla GDP-ya navî ve xwediyê 47emîn aboriya herî mezin a cîhanê ye. Romanya di destpêka salên 2000an de mezinbûna aborî ya bilez dît; aboriya wê niha bi giranî li ser xizmetguzariyan e. Ew bi navgîniya pargîdaniyên mîna Automobile Dacia û OMV Petrom hilberîner û hinardekarek netîce ya makîneyan û enerjiya elektrîkê ye. Romanya ji sala 1955an û vir ve endamê Neteweyên Yekbûyî ye, ji sala 2004an ve endamê NATOyê ye û ji sala 2007an ve endamê Yekîtiya Ewropî (YE) ye. Piraniya nifûsa Romanyayê ji etnîkî Romanî ne û ji aliyê olî ve xwe wek Xirîstiyanên Ortodoks ên Rojhilatî didin nasîn, bi zimanê romanî diaxivin. Dêra Ortodoks a Romanî dêra herî mezin (û kevneşopî) ya welêt e.
== Cografî ==
Romanya digê [[Deryaya Reş]]. Dewletên ku digên Romanya ev in: navê paytexta Romanya Bûkareşt e.
* [[Bulgaristan]]
* [[Serbistan]]
* [[Mecaristan]]
* [[Xirwatistan]]
* [[Moldova]]
== Girêdanên derve ==
{{Kategoriya Commonsê ya biçûk|Romania}}
== Çavkanî ==
=== Not ===
{{Notelist}}
=== Jêder ===
{{Çavkanî}}
{{YE}}
{{Dewletên Ewropayê}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Avabûnên 1859an li Ewropayê]]
[[Kategorî:Dewletên endamê Neteweyên Yekbûyî]]
[[Kategorî:Dewletên endamê NATOyê]]
[[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1859an de hatine avakirin]]
[[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1881ê de hatine avakirin]]
[[Kategorî:Endamên Konseya Ewropayê]]
[[Kategorî:Romanya| ]]
j534rsjd707tck72odbbs7a83if2sue
Çand
0
7574
2006132
1958735
2026-05-01T14:38:23Z
Kurê Acemî
105128
2006132
wikitext
text/x-wiki
{{Bêçavkanî|tarîx=hezîran 2024}}
[[Wêne:Dengbêj Silêmanê Dengizî.jpg|thumb|[[Dengbêjî]] kevneşopiyeke gelekî girîng ji bo çanda kurdan e.]]
[[Wêne:Nowruz 2017 in Bisaran, Kurdistan province.jpg|thumb|Pîrozbahiya cejna [[Newroz]]ê û [[cil û berg]]ên jinên kurd jî çanda kurdan in.]]
'''Çand''' an jî '''kultur''' hemî ferheng, tore û kultura gelekî ye.<ref>Zana Farqîn (2011). Ferheng kurdî-tirkî-kurdî. Enstîtuya Kurdî ya Stembolê.</ref><ref>Umîd Demîrhan (2007). Ferhenga destî kurdî bi kurdî. Sewad 1428, Bazîd</ref>
Çand herwek [[civak]], [[zanîn]], [[huner]], [[amojgarî]] û [[tenduristî]] di jiyana me ya civakî de gotineke bi pirmane ye û di dîroka gelan de neteweke bêyî çand wek netewe nayê qebûlkirin. Her neteweyek bi rengê xwe heye û ew jî dibe pirrengiya gerduniyê. Herweki din, neteweyek bi şiklê ruh, xemilandin, xwerin bi tore û baweriya xwe bi xwe re qerektera çande ke taybetî dihuliqîne.
Çanda gelan bi nivîsandina pirtûkan (pirtûkên dîrokî, çandî, zanyarî, olî, çîrok), [[destan]] u [[stran]]an û seranser di nava jiyana gel de tê afirandin, bi [[xêzik]]an, [[wêne]]an, [[şano]] û [[fîlm]]an xurt dibe û pêş ve diçe.
== Çanda gelê kurd ==
Lê di dîrokê de heya îro tu car çand azad nebûye û tim û tim di bin destê dewlemandan de ji bo pêdiviyên wan hatiye bikaranîn. An jî di bin hukmê kevneperest û olperestan de şûn de maye. Hatiye qedexekirin yên ku xwestine karê çandî bikin gunehbar bûne û ew hevcedariya çande ke azad û serbixwe ji bo gelê kurd jî bûye hesretekî dûr û dirêj.
Ji bo [[kurd]] û [[Kurdistan]]ê çandeke azad divê di gel mafên çarenusî pêk bê û pêş ve biçe. Heya ku armanca yekîtiya neteweyî, yekîtiya ziman, yekîtiya aborî û ya çandî pêk neyê ev felatî ne mumkîn e.{{Çavkanî hewce ye|tarîx=hezîran 2024}}
== Mijarên têkildar ==
* [[Ziman]]
* [[Şano]]
* [[Folklor]]
* [[Muzîk|Mûzik]]
* [[Wênesazî]]
* [[Xêzik]]
* [[:category:xwarin|Xwarin]]
* [[:category:cil|Cil]]
* [[Pirrengiya çandî]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand| ]]
[[Kategorî:Gotarên mijarên sereke]]
[[Kategorî:Konseptên civakî]]
26xr9pctkjk3yq9pdhxuxnqw0tl66nh
Hurî
0
8172
2006101
2006039
2026-05-01T12:07:05Z
Penaber49
39672
2006101
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
k6wjjgaldr1o6pvi510pbs2lgknjovm
2006104
2006101
2026-05-01T12:09:33Z
Penaber49
39672
2006104
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Di demên pêş de hurîyan zimanê akadî û alfabeya mixî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
3i0srmps71mvufnvnkj3wbg1oawtd41
2006106
2006104
2026-05-01T12:12:46Z
Penaber49
39672
2006106
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
mmyiwydsb5q8phs2q6b0k30hrrl8edo
2006107
2006106
2026-05-01T12:14:30Z
Penaber49
39672
2006107
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin. Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku dihat zanîn heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-plaket a wêjeyê ya bi zimanê hurî bi wergera hîtîtî hatiye keşifkirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
nq8n8v4p1gglew233zq35nxh8c4c9ro
2006108
2006107
2026-05-01T12:16:12Z
Penaber49
39672
2006108
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin. Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ya bi wergera hîtîtî hatiye keşifkirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
1oyzfudc2y36dj9cn143ea86o0tnipa
2006109
2006108
2026-05-01T12:18:23Z
Penaber49
39672
2006109
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin. Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
441tw9p2q921eri2vcqydf4kz5ppokq
2006110
2006109
2026-05-01T12:19:30Z
Penaber49
39672
2006110
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin. Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
j3h36nmxm31aomdtw2q70zpnz122ww8
2006111
2006110
2026-05-01T12:19:54Z
Penaber49
39672
2006111
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin. Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.
== Lêkolînên arkeolojîk ==
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
r953pmu9do0rtjo9zd7uq80jmkmgiqt
2006112
2006111
2026-05-01T12:22:59Z
Penaber49
39672
2006112
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Cite web |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
kx9o281pmzc40m3xip8dazx1ia2a3j3
2006113
2006112
2026-05-01T12:32:10Z
Balyozbot
42414
[[User:Balyozxane/skrîpt/py/kuCosmeticsCore.py|Bot]]: Paqijiyên kozmetîk (Şablonên beralîkirî guhart.)
2006113
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
fnb7p2pepprhke66i89n7wpesju0xmx
2006114
2006113
2026-05-01T12:34:16Z
Penaber49
39672
/* Ziman */
2006114
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-IMG 3852-white.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
rd0ao24acxvsu1fc67hcwope8htmsr2
2006115
2006114
2026-05-01T12:36:52Z
Penaber49
39672
2006115
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye xwe. Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
o4sumzsloehdnnqv41blqd10u0fyxhk
2006116
2006115
2026-05-01T12:37:41Z
Penaber49
39672
2006116
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
lra9xhu0tim49b9gykhr29uoxmlu1ad
2006117
2006116
2026-05-01T12:51:03Z
Penaber49
39672
2006117
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
n2w2xctuljx0q31nbmz86w67iuugqi6
2006118
2006117
2026-05-01T12:52:00Z
Penaber49
39672
2006118
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
to8yes4415zzrvhivpdsb3t30o5mf15
2006120
2006118
2026-05-01T12:54:57Z
Penaber49
39672
2006120
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
jwwga7tvbfr9pimnjx7k1roubyl6fmh
2006121
2006120
2026-05-01T12:57:20Z
Penaber49
39672
2006121
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re tevahiya geliyên çend operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî nehatibin ronîkirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
jqrnhi8xntlkmp5rgl16ucsvup3j1df
2006122
2006121
2026-05-01T12:59:23Z
Penaber49
39672
2006122
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re tevahiya geliyên çend operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
8cpyx5itixbcca841qf9dlnpdkadsmx
2006123
2006122
2026-05-01T13:06:49Z
Penaber49
39672
2006123
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
ksfedcpcitlm61i0iyaog1qjqrwxiy2
2006124
2006123
2026-05-01T13:16:23Z
Penaber49
39672
2006124
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
9d0q8l9y0ld6wfzfz25pwz0i8v90cns
2006125
2006124
2026-05-01T13:18:01Z
Penaber49
39672
2006125
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî ve têne kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
soqnxbumbhgkppybu37yfyl5brl21or
2006126
2006125
2026-05-01T13:21:23Z
Penaber49
39672
2006126
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
mp12gjiub7kazeiediuufh8p4lhq38l
2006127
2006126
2026-05-01T13:23:01Z
Penaber49
39672
2006127
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
o6bpx5crz1pb4repyh1gurfb4qvvv3l
2006128
2006127
2026-05-01T13:24:54Z
Penaber49
39672
/* Lêkolînên arkeolojîk */
2006128
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
l7tcpijy8x4fmtupq3hd6x6i9d3vph9
2006129
2006128
2026-05-01T13:27:29Z
Penaber49
39672
2006129
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
9pymgxr6nrgvrm4opj4p08htrsyiv9q
2006130
2006129
2026-05-01T13:27:44Z
Penaber49
39672
/* */
2006130
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş Rojavayê Kurdistana îro û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
3035riqf6hmt2e1s46nbwvq71g07huy
2006196
2006130
2026-05-01T16:58:21Z
Penaber49
39672
2006196
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş (li Rojavayê Kurdistan a îro) û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
ouqmvgxh94dkfyqp00vp0neevspy6a2
2006197
2006196
2026-05-01T16:59:13Z
Penaber49
39672
/* Serdema bronz a navîn */
2006197
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş ku li Rojavayê Kurdistana îro ye û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
op1phxlvwhxe21188jaqf3lkzjpejxg
2006198
2006197
2026-05-01T17:00:39Z
Penaber49
39672
2006198
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş ku li Rojavayê Kurdistana îro ye û deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725 {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê hatiye tomar kirin ku li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600 {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafayê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
k4kh4j2ppkzryy5uw9m0u9aoq6nmyfh
2006199
2006198
2026-05-01T17:08:35Z
Penaber49
39672
2006199
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş ku li Rojavayê Kurdistana îro ye û li deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725ê {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Hatiye tomar kirin ku keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600ê {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatoliyê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafayê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
epj5yopmnv5c06x91wdimth9sty9pbd
2006202
2006199
2026-05-01T17:29:00Z
Penaber49
39672
2006202
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş ku li Rojavayê Kurdistana îro ye û li deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725ê {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Hatiye tomar kirin ku keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600ê {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatolyayê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafayê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin. Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
6khm3jg2lp4wlpa1h0mno9lywjapndh
2006219
2006202
2026-05-01T18:44:19Z
Penaber49
39672
2006219
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş ku li Rojavayê Kurdistana îro ye û li deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725ê {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Hatiye tomar kirin ku keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600ê {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatolyayê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafayê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://lostscripts.hypotheses.org/1851 |sernav=THE HURRIAN LANGUAGE |malper=lostscripts.hypotheses.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref> Girêdanên derveyî yên zimanên Hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
ndp9srybvu8rzb9xu6scmelqgoz3g2t
2006220
2006219
2026-05-01T18:44:41Z
Penaber49
39672
2006220
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş ku li Rojavayê Kurdistana îro ye û li deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725ê {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Hatiye tomar kirin ku keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600ê {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatolyayê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafayê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://lostscripts.hypotheses.org/1851 |sernav=THE HURRIAN LANGUAGE |malper=lostscripts.hypotheses.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref> Girêdanên derveyî yên zimanên hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
qx7vvu07jvu60iuterr6jnjjwqsgqbg
2006265
2006220
2026-05-02T09:13:46Z
Penaber49
39672
/* */
2006265
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav = Hurî
| nav xwemalî =
| nav kurdî =
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş ku li Rojavayê Kurdistana îro ye û li deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725ê {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Hatiye tomar kirin ku keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600ê {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatolyayê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafayê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://lostscripts.hypotheses.org/1851 |sernav=THE HURRIAN LANGUAGE |malper=lostscripts.hypotheses.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref> Girêdanên derveyî yên zimanên hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
ql1le2uz264kwm2aar867s8nnjjmqxg
2006266
2006265
2026-05-02T09:14:21Z
Penaber49
39672
/* */
2006266
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hurî
| sal destpêk = Hezarsala 3em a {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = Sedsala 11em a {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Hurrian-language-rus.PNG
| binnexşe = Di sala 2000ê {{bz}} de axa Hurî
| paytext =
| ziman = [[Zimanê huriyan|Zimanê hurî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Sumerî]]
| berê1 al =
| berê2 = Sala 4000 ê {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Mîtanî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = Sala 1550 yê {{bz}}
}}
'''Hurî''' an '''dewleta hurî''' (bi zimanê hurî: 𒄷𒌨𒊑) gel û dewleteke serdema bronzê bûn ku li hinek deverên [[Kurdistan]]ê serwerî kirine. Gelê hurî bi zimanê hurî diaxivîn û li gelek deverên Kurdistanê ku di nav de deverên li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]], [[Başûrê Kurdistanê]] û li [[Bakurê Kurdistanê]] hebûn serwerî kirine.
Hurî cara yekem li bajarê Ûrkeşê (Rojavayê Kurdistanê) hatine tomarkirin ku wan yekem padîşahiya xwe li wir ava kirine. Dewleta herî mezin û herî bi bandora hûriyan dewleta Mîtanî bû. Nifûsa [[Hîtît|Împeratoriya Hîtîtan]] ku li Anatolyayê serwer bûn ji nifûseke mezin ê hûriyan pêk dihat ku di mîtolojiya hîtîtan de bandoreke girîng a huriyan heye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Perspectives on Hittite civilization: selected writings of Hans Gustav Güterbock |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans G. |weşanger=Oriental Inst. of the Univ. of Chicago |tarîx=1997 |isbn=978-1-885923-04-2 |cih=Chicago, Ill |paşnavê-edîtor=Hoffner |pêşnavê-edîtor=Harry A. |series=Assyriological studies }}</ref> Dema ku serdema hesin a pêşîn despêdike, gelên hûrî di nav gelên din de hatibûn asîmîlekirin. [[Ûrartû|Dewleta Ûrartûyê]] paşê beşek ji heman herêmên ku hurî lê dijiyan girtiye nav xwe. Hurî û ûrartû gelên xizm bûn ku zimanê wan ji heman malbata zimanê hurî-ûratûyî hatiye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Smeets |pêşnav=Rieks |tarîx=1989 |sernav=On Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian language |url=https://glottolog.org/resource/reference/id/315299 |kovar=Bibliotheca Orientalis |cild=XLVI |hejmar=3/4 |rr=260–280 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Serdema bronz a pêşîn ===
[[Wêne:Foundation tablet, dedication to God Nergal by Hurrian king Atalshen, king of Urkish and Nawar, Habur Bassin, circa 2000 BC Louvre Museum AO 5678.jpg|thumb|çep|Diyarîkirina ji aliyê padîşahê hurî Atalşîn ji bo xwedawend Nergalkû. Atalşîn padîşahê Ûrkeş û Nawar bû.]]
Serdema bronz a pêşîn (nêz. 3000–2000 {{bz}}) serdemeke krîtîk e ku hurî cara yekem derdikevin qada dîrokê û ji herêmên çiyayî yên bakurê Mezopotamyayê ber bi başûr ve belav bûne. Hurî civakek bû ku bi zimanekî taybet (zimanê hurî) diaxivîn ku bi tevahî ji zimanên hind û ewropî û ji zimanên semîtîk cuda bû û di warê çandê de gelekê dîrokî û bi bandor ê Kurdistanê de bûn.
Geliyê [[Xabûr|çemê Xabûrê]] bi qasê hezar salan malavaniya navenda axa huriyan kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Buccellati |pêşnav=Giorgio |tarîx=2016-01-11 |sernav=Hurrian Kingdom of Urkesh |url=https://doi.org/10.1002/9781118455074.wbeoe045 |kovar=The Encyclopedia of Empire |rr=1–2 |doi=10.1002/9781118455074.wbeoe045 }}</ref> Yekem padîşahiya Hurî ya naskirî li dora bajarê Ûrkeş (li Mozan a îro) di hezarsala sêyem a berî zayînê de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Maiocchi |pêşnav=Massimo |tarîx=2011 |sernav=A Hurrian Administrative Tablet from Third Millennium Urkesh |url=https://doi.org/10.1515/za.2011.011 |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |cild=101 |hejmar=2 |doi=10.1515/za.2011.011 |issn=0084-5299 }}</ref> Delîl hene ku ew di destpêkê de bi împeratoriya akad a [[Mezopotamya]]yê re hevalbend bûne ku ev yek nîşan dide ku wan di serdema Naram-Sin ê Akadê (nêzîkî 2254–2218 {{bz}}) de herêmê xistine bin kontrola xwe. Padîşahekî Ûrkeşê bi navê Hurî Tupkîş xwedî şahbanûyeke bi navê Uqnîtum bû ku di zimanê akadî de tê wateya "keça lapîs lazûlî".<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Lawler |pêşnav=Andrew |tarîx=2008-06-06 |sernav=Pakistani Archaeology Faces Issues Old and New |url=https://doi.org/10.1126/science.320.5881.1285 |kovar=Science |cild=320 |hejmar=5881 |rr=1285–1285 |doi=10.1126/science.320.5881.1285 |issn=0036-8075 }}</ref>
=== Serdema bronz a navîn ===
Navên huriyan li bakurê rojavayê Mezopotamyayê û herêma Kerkukê li Başûrê Kurdistana îro di serdema bronz a navîn de hêdî hêdî têne dîtin. Di heman serdemê de hurî li deverên wekê Nûzî, Ûrkeş ku li Rojavayê Kurdistana îro ye û li deverên din jî hatine dîtin. Herî dawî di vê serdemê de gelê hurî li ser kevaneke berfireh ê ji erdên çandiniya berhemdar ku ji geliyê çemê Xabûrê li rojava destpêdike û ber bi rojhilat ve heya çiyayên Zagrosan dirêj dibe, têne dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=List of Archives Royales de Mari (ARMT) |paşnav=Malamat |pêşnav=Abraham |weşanger=BRILL |tarîx=1998-01-01 |rr=240–240 |isbn=978-90-04-66784-6 |url=https://doi.org/10.1163/9789004667846_028 }}</ref> Bajarê Ûrkeşê paşê bûye navendeke dînî ya mîtaniyan.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.avasa.it/rapporti/Kelly-Buccellati_2020_Mittani_ceramics%20de%20Martino%20FS.pdf |sernav=Hurî }}</ref>
Hurî di vê serdemê de ber bi rojava ve jî koç bûne ku heta sala 1725ê {{bz}}, ew li hinek deverên Rojavayê Kurdistanê li Alalakê jî hatine dîtin. Hatiye tomar kirin ku keyaniya tevlihev a amorî-hurî ya Yemhadê li dijî padîşahê [[Hîtît]]ê Hattusilis I, li dora sala 1600ê {{bz}} de ji bo vê herêmê têkoşîn kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Hamblin |pêşnav=William J. |tarîx=2006-09-27 |sernav=Warfare in the Ancient Near East to 1600 BC |url=https://doi.org/10.4324/9780203965566 |kovar=doi.org |doi=10.4324/9780203965566 }}</ref> Huriyan li herêma peravê Adaniya ya li welatê Kizzuwatnayê, li başûrê Anatolyayê jî bi cih bûne. Yemhad di dawiyê de li hemberê hîtîtên bihêz lawaz bûye ku ev lawaz bûn li Anatolyayê ji bo bandorên çandî yên huriyan rê vekiriye. Hîtîtî di nav çend sedsalan de hem ji çanda huriyan û hem jî ji çandên din bi bandor bûne.
Dibe ku bajarê Şîbanîba jî di wê demê de roleke girîng lîstibe. Dibe ku di nîvê hezarsala duyem a berî zayînê de li Şîbanîbayê bicih bûna huriyan were tesbît kirin. Di sala 2022an de, Şîbanîba wekî cihê gengaz ê bajarê Šimānum (dibe ku di dema împeratoriya Akadê de wekê Asimānum tê zanîn) hatiye pêşniyar kirin. Bajardewleta Šimānum di serdema Ur III de (nêzîkî 2100 berî zayînê de) bajareke girîng bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Edmonds |pêşnav=Alexander Johannes |paşnav2=Creamer |pêşnav2=Petra M. |tarîx=2023-07-01 |sernav=More to Tell About Billa!: Asimānum/Šimānum and the Early and Middle Bronze Ages at Baˁšīqā, Iraq |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2022-0011/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=en |cild=113 |hejmar=1 |rr=34–50 |doi=10.1515/za-2022-0011 |issn=1613-1150 }}</ref>
=== Serdema bronz a dereng ===
[[Mîtanî|Împeratoriya Mîtanî]] hêzeke herêmî ya bihêz bû ku li aliyê bakur bi hîtîtan re, li aliyê başûrê rojava bi misriyan re, li aliyê başûrê rojhilat bi kassîtan re û paşê jî ji aliyê rojhilat ve bi asûriyan re sinorên erdnîgarî parvekiriye. Di asta xwe ya herî bilind de, Mîtanî ber bi rojava ve heta Kizzuwatna li kêleka çiyayên Torosê, ber bi başûr ve heta Tunîpê ber bi rojhilat ve heta Arafayê û ber bi bakur be jî heta [[gola Wanê]] berfireh bibû. Bandora mîtaniyan di belavbûna navên cih û navên kesane yên huriyan de hatiye dîtin. Di dawiyê de, piştî krîzeke navxweyî ya cîgirtina rêveberiyê axa mîtaniyan pêşî dikeve bin kontrola hîtîtan û paşê jî axa mîtaniyan ji aliyê asûriyan ve hatiye dagirkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Emar and the Transition from Hurrian to Hittite Power |paşnav=Pruzsinszky |pêşnav=Regine |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2007-07-21 |rr=21–38 |isbn=978-1-57506-583-0 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh1g0.7 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Devecchi |pêşnav=Elena |tarîx=2018-09-17 |sernav=Details that Make the Difference: the Akkadian Manuscripts of the “Šattiwaza Treaties” |url=https://doi.org/10.13109/wdor.2018.48.1.72 |kovar=Die Welt des Orients |cild=48 |hejmar=1 |rr=72–95 |doi=10.13109/wdor.2018.48.1.72 |issn=0043-2547 }}</ref>
Yekbûyiya hûrî ya mîtanî ku berê 1550 {{bz}}} bûne desthilatdar,<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Barjamovic |pêşnav=Gojko |tarîx=2012-12-01 |sernav=(2012b) The Mesopotamian Empires. Pp. 120-60 in The Oxford Handbook of the Ancient State in the Ancient Near East and the Mediterranean, ed. P.F. Bang, W. Scheidel. Oxford: Oxford University Press. |url=https://www.academia.edu/2966805/_2012b_The_Mesopotamian_Empires_Pp_120_60_in_The_Oxford_Handbook_of_the_Ancient_State_in_the_Ancient_Near_East_and_the_Mediterranean_ed_P_F_Bang_W_Scheidel_Oxford_Oxford_University_Press |kovar=academia.edu }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford World History of Empire |paşnav=Bang |pêşnav=Peter Fibiger |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-19-753276-8 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=nz0HEAAAQBAJ&dq=mitanni&pg=PA73 |paşnav2=Bayly |pêşnav2=Christopher Alan |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter }}</ref> cara yekem di tomarên fîrewnên misirî Thutmose I (1506–1493 {{bz}}) û di tomarên fîrewn Thutmose III (1479–1425 {{bz}}) de hatiye behskirin. Tomara paşîn bi taybetî bi Şerê Megiddoyê ve girêdayî ye ku di sala 22em a serweriya wî fîrewnî ve girêdayî ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Aspects of Egyptian Foreign Policy in the 18th Dynasty in Western Asia and Nubia |paşnav=Hoffmeier |pêşnav=James K. |weşanger=BRILL |tarîx=2004-01-01 |rr=121–141 |isbn=978-90-474-1369-1 |url=https://doi.org/10.1163/9789047413691_007 }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Janich |pêşnav=Peter |tarîx=1972-01-01 |sernav=Augustine Zeitparadox und seine Frage nach einem Standard der Zeitmessung |url=https://doi.org/10.1515/agph-1972-0204 |kovar=Archiv für Geschichte der Philosophie |cild=54 |hejmar=2 |doi=10.1515/agph-1972-0204 |issn=1613-0650 }}</ref> Di piraniya serdemê de, misriyan ji padîşahiya hurî û nîtaniyan wekê Naharîn binav kirine. Paşê di nameyên amarnayê de di dema Fîrewn Akhenaten (1353–1336 {{bz}}) de behsa Mîtanî û Xanîgalbat (navê asûrî ya Mîtanî) hatiye kirin. Li Misirê tomarên Mîtanî li gelek deverên herêmê hatine dîtin ku di nav wan de behsa çend deverên hîtîtan û her wiha behsa Bazî, Alalakh, Nûzî, Mardaman, Kemûne, Hîrbemerdon tepe û deverên din hatine kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Horowitz |pêşnav=Mara T. |tarîx=2017-05-04 |sernav=Recent Trends in the Study of Late Bronze Age Ceramics in Syro-Mesopotamia and Neighbouring Regions |url=https://doi.org/10.1080/00758914.2017.1400736 |kovar=Levant |cild=49 |hejmar=2 |rr=226–229 |doi=10.1080/00758914.2017.1400736 |issn=0075-8914 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The archive of the Wullu Family |paşnav=Grosz |pêşnav=Katarzyna |weşanger=Carsten Niebuhr Institute of Ancient Near Eastern Studies : University of Copenhagen, Museum Tusculanum Press |tarîx=1988 |isbn=978-87-7289-040-1 |cih=Copenhagen |series=CNI publications }}</ref>
Navendeke din a girîng ê hûriyan padîşahiya Arraphayê (Kerkûk a îro) bû. Lêkolînên arkeolojîk ên li Nûzî ya kevnar, kivşe kirine ku ev der yek ji cihên herî girîng ê huriyan e. Padîşahên Hurî yên wekê Îtî-Teşup û Îtîya Arafayê (Kerkûk a îro) birêve birine û di nîvê sedsala 15ê berî zayînê de Arafa bûye vasalên padîşahê mezin ê Mîtanî.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Speiser |pêşnav=E. A. |tarîx=1935 |sernav=Notes to Recently Published Nuzi Texts |url=https://doi.org/10.2307/594761 |kovar=Journal of the American Oriental Society |cild=55 |hejmar=4 |rr=432 |doi=10.2307/594761 |issn=0003-0279 }}</ref>
== Çand û civak ==
[[Wêne:Hurrian foundation document-AO 19937-IMG 3470-gradient.jpg|thumb|Şêrê Ûrkeşê û tableta kevirî ya pê re ku têkildar ê bi nivîsa herî kevn a naskirî ya huriyan e (sedsala 21em ê berî zayînê)]]
Delîlên çanda huriyan bi lêkolînên arkeolojîk ên li deverên wekê Nûzi û Alalakh û her wiha li ser tabletên bi nivîsên mîxî, bi giranî ji Hattusa, paytexta hîtîtan ku şaristaniya wan ji aliyê huriyan ve pir bandor bûye ve girêdayî ye. Tabletên ji Nûzî, Alalak û bajarên din ên ku nifûsa hurî lê heye (wekî ku ji navên kesan diyar dibe) her çiqas ev nivîs bi zimanê akadî hatibin nivîsandin jî taybetmendiyên çandî yên hurî eşkere nivîsandine. Mohrên silindirî yên huriyan bi baldarî hatine neqişandin û pir caran motîfên mîtolojîk nîşan dane ku ev yek ji bo têgihîştina çand û dîroka huriyan mifteyek in.
Huriyên hezarsala 2an bi karên xwe yên seramîkvaniyê derketibûn pêş. Seramîkên wan bi gelemperî li Mezopotamyayê û li erdên rojavayê Firatê hatine dîtin ku di dema padîşahiya nû de, li Misira dûr, ew pir bi qîmet bûn. Arkeolog ji bo du cûreyên seramîkên bi çerxe çêkirî yên ku ji aliyê huriyan ve hatine bikar anîn, ji bo van seramîkan têgehên wekê alavên Xabûrê û alavên Nûzî bi kar anîne. Kelûpelên Xabûrê bi xetên boyaxkirî yên sor bi nexşên sêgoşeyî yên geometrîk û xalan hatine nexşandin lê kelûpelên Nûzî xwedî formên pir cihêreng in û bi rengên qehweyî an reş hatine rengdarkirin (boyax kirin).<ref>{{Jêder-malper |url=https://core.ac.uk/download/pdf/231054546.pdf |sernav=Dîroka huriyan }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Eastern archives of Nuzi and Excavations at Nuzi 9/2 |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=1993 |isbn=978-0-931464-37-9 |cih=Winona Lake |paşnavê-edîtor=Morrison |pêşnavê-edîtor=Martha A. |series=Studies on the civilization and culture of Nuzi and the Hurrians |paşnavê-edîtor2=Lacheman |pêşnavê-edîtor2=Ernest R. |paşnavê-edîtor3=Owen |pêşnavê-edîtor3=David I. }}</ref> Di heman demê de hurî di karê camê de jî jêhatî bûn.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Vandiver |pêşnav=Pamela |paşnav2=Swann |pêşnav2=Charles |paşnav3=Cranmer |pêşnav3=David |tarîx=1990 |sernav=A Review of Mid-Second Millennium B.C. Egyptian Glass Technology at Tell El-Amarna |url=https://doi.org/10.1557/proc-185-609 |kovar=MRS Proceedings |cild=185 |doi=10.1557/proc-185-609 |issn=0272-9172 }}</ref>
Hurî di warê metalurjiyê de jî xelkekî xwedî binavûdengên mezin bûn. Hatiye texmînkirin ku peyva sumerî ya ji bo "sîfîrçêker" tabira/tibira ji zimanê hurî hatiye deynkirin ku ev yek nîşan dide hebûna huriyan ku yekem car di çavkaniyên akadî de werin nivîsandin, hê kevintir bûye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Hurrians |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Aris & Phillips |tarîx=1989 |isbn=978-0-85668-442-5 |cih=Warminster |series=Ancient near East series }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html |sernav=CDLJ 2014:4 |malper=cdli.ucla.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01 }}</ref> Bazirganiya sîfîrê li qadeke ku ji bilindahiyên [[Anatolya]]yê destpê dikir ber bi Mezopotamyayê ve hatiye kirin. Li herêmê zêr kêm bûn û nameyên amarnayê daye nîşan ku di vê serdemê de zêr tenê li Misirê hatiye bidestxistin. Ji xeynî ûrartûyên paşîn, gelek mînakên karê metalî yê huriyan nemane. Li Ûrkeşê hinek bingehên şêrên bronz ên piçûk û nazik hatine keşifkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Bronze and iron: ancient Near Eastern artifacts in the Metropolitan Museum of Art |weşanger=The Metropolitan Museum of Art |tarîx=1988 |isbn=978-0-87099-525-5 |cih=New York, NY |paşnavê-edîtor=Muscarella |pêşnavê-edîtor=Oscar White |paşnavê-edîtor2=Metropolitan Museum of Art }}</ref>
Di nav nivîsên hurî yên ji Ûgarîtê de mînakên herî kevin ên muzîka nivîskî hene ku dîroka wan li dora sala 1400ê {{bz}} vedigere.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1967 |sernav=Lexicographical Notes III |url=https://doi.org/10.3406/rhita.1967.1209 |kovar=Revue hittite et asianique |cild=25 |hejmar=81 |rr=141–150 |doi=10.3406/rhita.1967.1209 |issn=0080-2603 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Harab myth |paşnav=Jacobsen |pêşnav=Thorkild |weşanger=Undena Publications |tarîx=1984 |isbn=978-0-89003-158-2 |cih=Malibu |series=Sources from the ancient Near East }}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kilmer |pêşnav=Anne Draffkorn |tarîx=1984 |sernav=A Music Tablet from Sippar(?): BM 65217 + 66616 |url=https://doi.org/10.2307/4200216 |kovar=Iraq |cild=46 |hejmar=2 |rr=69 |doi=10.2307/4200216 |issn=0021-0889 }}</ref> Di nav van perçeyan de navên çar helbestvanên huriyên, Tapšiẖuni, Puẖîya(na), Urẖîya û Ammîya, hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Martin |pêşnav=Jodie L. |tarîx=2014-01-01 |sernav=Semiotic resources of music notation: Towards a multimodal analysis of musical notation in student texts |url=https://doi.org/10.1515/sem-2014-0006 |kovar=Semiotica |cild=2014 |hejmar=200 |doi=10.1515/sem-2014-0006 |issn=1613-3692 }}</ref>
== Dîn ==
Çanda huriyan bandorek mezin li ser dînê hîtîtan kiriye. Ji navenda rîtûela huriyan ji Kummannî ya li Kîzzuwatnayê, dinê huriyan belavê gelê hîtîtî bûye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Görke |pêşnav=Susanne |tarîx=2022-06-01 |sernav=Hurrian and Luwian Elements in the Kizzuwatna Religious Texts |url=https://doi.org/10.1515/aofo-2022-0011 |kovar=Altorientalische Forschungen |cild=49 |hejmar=1 |rr=148–157 |doi=10.1515/aofo-2022-0011 |issn=2196-6761}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Güterbock |pêşnav=Hans Gustav |tarîx=1951 |sernav=The Song of Ullikummi Revised Text of the Hittite Version of a Hurrian Myth |url=https://doi.org/10.2307/1359008 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=5 |hejmar=4 |rr=135–161 |doi=10.2307/1359008 |issn=0022-0256}}</ref> Sînkretîzmê dînê hîtît a kevin û dînê huriyan yek kiriye. Dînê hurî li Rojavayê Kurdiatanê belav bûye ku li vir cihê baweriya Baal li Teşubê girtiye. Dînê hurî ji xeynî Misra kevnar û başûrê Mezopotamyayê bi awayên cuda, bandor li tevahiya Rojhilata Nêzîk a kevnar kiriye.
Her çiqas zimanên hurî û zimanê ûrartuyî xizm bin jî, di navbera sîstemên baweriyê yên hevber de şibandina baweriya her du aliyan pir kêm bûn.<ref name="Young1991">{{Jêder-kovar |paşnav=Young |pêşnav=Dwight W. |tarîx=1991 |sernav=''The Hurrians''. Gernot Wilhelm. |url=https://doi.org/10.2307/3210272 |kovar=The Biblical Archaeologist |cild=54 |hejmar=3 |rr=177–178 |doi=10.2307/3210272 |issn=0006-0895}}</ref>
Xwedawendên sereke yên di panteona huriyan de ev bûn:
* Teşûb, xwedawendên bi hêz a hewayê.<ref>{{Jêder-malper |url=http://library.mibckerala.org/lms_frame/eBook/THE%20STORM-GODS%20OF%20THE%20ANCIENT%20NEAR%20EAST.pdf |sernav=The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II |malper=library.mibckerala.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
* Hepat, ''Hepa'' jina wî<ref name="Archi2025">{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |tarîx=2025-10-11 |sernav=The West Hurrian Pantheon and Its Background |url=https://www.academia.edu/7003610/The_West_Hurrian_Pantheon_and_Its_Background |kovar=academia.edu}}</ref> xwedawenda dayikê bû, paşê bi xwedawenda sereke ya rojê ya hîtîtan re wekhev hatiye dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Gods of the Market Place. |paşnav=Rutherford |pêşnav=Ian |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=83–92 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.11}}</ref>
* Şarûma, ''Šarruma'', kurê wan, xwedawendê çiyayan bû ku bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistanê bû.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abkürzungen |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=201–202 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.20}}</ref>
* Kumarbî, xwedawendê genimê,<ref name="Archi2025"/> bavê Teşûb û "bavê xwedawendan" bû ku dişibûya Enlîl;<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Simons |pêşnav=Frank |tarîx=2017-01-01 |sernav=A New Join to the Hurro Akkadian Version of the Weidner God List from Emar (Msk 74.108a + Msk 74.158k) |url=https://www.academia.edu/33992533/A_New_Join_to_the_Hurro_Akkadian_Version_of_the_Weidner_God_List_from_Emar_Msk_74_108a_Msk_74_158k_ |kovar=Altorientalische Forschungen |doi=10.1515/AOFO-2017-0009}}</ref> mala wî wekê ku di mîtolojiyê de hatiye vegotin bajarê Ûrkeşê ye.
* Şhaûska, ''Šauska'', hevtayê hurî ya Îştar bû ku xwedawenda evîn, şer û şîfayê bû.<ref name=":2">{{Jêder-kitêb |sernav=Register |weşanger=Ugarit-Verlag |tarîx=2019-10-01 |rr=203–205 |url=https://doi.org/10.2307/j.ctv1t4m1xv.21}}</ref>
* Şîmegî, ''Šimegi'', xwedawendê rojê bû.<ref name="Archi2025"/>
* Kûşûh, ''Kušuh'', xwedawendê heyvê û parêzvanê sondan bû (Sembolên roj û heyva nîvço di îkonografiya huriyan de bi hev re hatine dîtin).<ref name=":2"/>
* Nergal, xwedawendê sumerî ya cîhana jêrîn bû ku di serdema herî kevin a dîroka huriyan a tomarkirî de li Ûrkeşê perestgeheke wî yê girîng hebû.<ref name="Young1991"/> Dibe Nergal ku cîgirê xwedawendekiye ku navê wî yê bi zimanê hurî nayê zanîn.<ref name="Archi2025"/>
* Ea, ''Hayya'', xwedawendê aqilmendiyê bû ku bi eslê xwe sumerî bû.<ref name="Archi2025"/>
* Allanî, xwedawenda cîhana jêrîn bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Archi |pêşnav=Alfonso |sernav=The Anatolian Fate-Goddesses and their Different Traditions |url=https://www.academia.edu/7003669/The_Anatolian_Fate_goddesses_and_their_different_traditions |kovar=Diversity and Standardization |rr=1 |doi=10.1524/9783050057576.1}}</ref>
* Îşara, xwedawendeke bi eslê xwe ji Rojavayê Kurdistana îro bû.<ref name="Archi2025"/>
* Aştabî, ''Aštabi'', xwedawendekî şer bû.<ref name="Archi2025"/>
* Nûpatîk, xwedawendeke girîng bû ku erka wî ne diyar bû.<ref name="Young1991"/>
* Hutena û Hutellura, xwedawendên çarenûs û zayînê bûn.<ref name=":2"/>
Morên silindirî yên huriyan pir caran afirîdên mîtolojîk ên wekê mirov an heywanên baskdar ku ejderha û cinewirên din nîşan didan. Şîrovekirina van wêneyên xwedawend û cinan hê jî ne diyar in. Dibe ku ew hem rihên parêzvan û hem jî rihên xerab bûn.
Diyar e ku xwedawendên hurî mîna ola Mezopotamya an Misira Kevnar perestgehên taybet ên malê tunebûn. Hinek navendên girîng navendên rîtûela Kummannî ya Kizzuwatna û Hîtîtê bûn. Heran paşê bûye navendeke dînî ya xwedawendê heyvê û dema ku bajar di bin desthilatdariya Hurî de bû perestgeheke girîng ê Şauşkayê li Nînewa hebû. Perestgehek Nergal di dawiya hezarsala sêyem a berî zayînê de li Ûrkeşê hatiye çêkirin. Bajarê Kahat navendeke dînî yê di bin desthilatdariya dewleta Mîtaniyê bû.
Mîta huriyan "Stranên Ullîkummî" ku di nav hîtîtan de hatiye parastin, paralelî Theogoniya Hesiod e; kastrasyona Ûranûs ji aliyê Kronos ve dibe ku ji kastrasyona Anû ji aliyê Kumarbî ve were girtin lê hilweşandina Kronos ji aliyê Zeûs ve û vereşandina xwedawendê daqurtandî yên ji aliyê Kronos ve dişibihe mîta huriyan a Teşûb û Kûmarbî yê.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=1950-09-16 |sernav=Forgotten Religions (Including Some Living Primitive Religions) |url=https://doi.org/10.1001/jama.1950.02920030072051 |kovar=Journal of the American Medical Association |cild=144 |hejmar=3 |rr=284 |doi=10.1001/jama.1950.02920030072051 |issn=0002-9955}}</ref> Hatiye diyarkirin ku perestina Attîsê ji efsaneya huriyan hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Mother of the gods: from Cybele to the Virgin Mary |paşnav=Borgeaud |pêşnav=Philippe |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=2004 |isbn=978-0-8018-7985-2 |cih=Baltimore}}</ref>
== Ziman ==
[[Wêne:Tablet-AO 12016-P5280342-gradient.jpg|thumb|çep|Mînakeke ji nivîsa mixî ya zimanê hurî]]
Zimanê hurî ku zimaneke ji malbata hurî û ûrartî bû demek dirêj li gelek deverên Kurdistan a îro hatiye axavtin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://lostscripts.hypotheses.org/1851 |sernav=THE HURRIAN LANGUAGE |malper=lostscripts.hypotheses.org |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref> Girêdanên derveyî yên zimanên hurî-ûrartûyî bi nakok in û hatiye texmîn kirin zimeneke îzoleye ye.
Çend pêşniyar hene ji bo têkiliyek genetîkî bi malbatên zimanî yên din re (mînak, zimanên qefqasyayê yên bakurê rojhilat) lê yek ji van bi gelemperî nehatiye pejirandin. Ji ber yekê hem zimanê hurî û hem jî zimanê ûrartûyî bi ti zimanekî îro re têkiliyên genetîkî tuneye. Huriyan li gel zimanê xwe di heman demê de zimanê akadî û alfabeya mixî ya akadî jî li dora 2000 salê {{bz}} de ji bo nivîsandinê bikar anîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Hurrian |paşnav=Wilhelm |pêşnav=Gernot |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2008-04-10 |rr=81–104 |isbn=978-0-521-68496-5 |url=https://doi.org/10.1017/cbo9780511486845.012}}</ref>
Nivîsên bi zimanê hurî yên bi tîpên mîxî li Hattusayê, Ûgarît (Ras Shamra), û her wiha di yek ji dirêjtirîn nameyên Amarnayê (EA 27) de hatiye nivîsandin ku ji aliyê qiral Tushratta yê Mîtanî ve ji bo fîrewn Amenhotep III hatiye nivîsandin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Amarna letters |weşanger=Johns Hopkins University Press |tarîx=1992 |isbn=978-0-8018-4251-1 |çap= |cih=Baltimore |paşnavê-edîtor=Moran |pêşnavê-edîtor=William L.}}</ref> Ev name tekane nivîsa dirêj a bi zimanê hurî bû ku heta ku di sala 1983an de li Hattusayê berhevokeke pir-tablet a wêjeyê ya bi zimanê hurî ku di heman demê de wergera hîtîtî ya heman nivîsî li kêlekê bû, hatiye keşifkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/campbell_dissertation.pdf |sernav=Zimanê hurî}}</ref>
== Lêkolînên arkeolojîk ==
Welatên huriyan li ser sê xala nûjen a Bakurê Kurdistanê, Rojavayê Kurdistanê û Başûrê Kurdistanê belav bibû. Di roja de navenda welatê huriyan bi parçekirina Kurdistanê re di navbera Bakur û rojavayê Kurdistanê de bûye du perçe. Çend cih di nav herêma sinor de ne ku ji ber vê yekê gihîştina kolandinê dibe pirsgirêk. Gelek projeyên bendavên li geliyên çemên wekê Firat, Dîcle û Xabûrê ji bo cihên kevnar ên Kurdistanê bûne gef û heya roja îro gelek wargehên şaristaniyên Kurdistanê ji aliyê van bendavan ve hatine tunekirin. Her çiqas di dema çêkirina bendavan re li tevahiya geliyên hinek operasyonên rizgarkirinê hatine kirin jî lê tê texmîn kirin dibe ku gelek deverên dîrokî yên ku nehatine ronîkirin mane di bin avên bendavan de.
Kolandinên sereke yên yekem ên welatê huriyan li rojava û başûrê Kurdistanê di salên 1920 û 1930an de hatiye destpêkirin. Ev kolandin û lêkolînên arkeolojîk ji aliyê arkeologê amerîkî Edward Chiera ve li Nûzî û arkeologê brîtanî Max Mallowan ve li Çagar Bazar û Ûrkeşê hatine birêvebirin. Kolandin û lêkolînên dawî yên ku têne berdewam kirin, ji aliyê arkeologên amerîkî, belçîkî, danîmarkî, hilendî, fransî, alman û îtalî ve, bi beşdarên navneteweyî û bi hevkariya departmanên antîkên herêmê ve têne kirin. Gir, an jî girên bajêr, pir caran jiyaneke dirêj destnîşan dikin ku ji Neolîtîkê dest pê kiriye û di serdema Romayê de an jî piştê serdema Romayê bi dawî bûye. Seramîkên hurî yên taybetmend, kelûpelên Xabûrê, di destnîşankirina qonaxên cûda yên niştecîhbûna li van giran dibe alîkar. Cihên wargehên huriyan bi gelemperî ji Serdema Bronz a Navîn heta dawiya Serdema Bronz a Dereng têne nas kirin.
== Binêre ==
* [[Zimanê huriyan]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Hurî| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
qx7vvu07jvu60iuterr6jnjjwqsgqbg
Ernst von Feuchtersleben
0
10058
2006131
2006056
2026-05-01T13:34:49Z
Balyozbot
42414
[[User:Balyozxane/skrîpt/py/kuCosmeticsCore.py|Bot]]: Paqijiyên kozmetîk (Binê standard kir, Lînk paqij kir, --Valahiyên nehewce.)
2006131
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser = nivîskar
}}
'''Baron Ernst Freiherr von Feuchtersleben''' (jdb. 29ê nîsana 1806an - m. 3ê îlona 1849an) bijîşk, helbest û felsefevanekî [[Împeratoriya Awistirya-Mecaristanê|awistirî]] bû. Ew endama malbata ''von Feuchtersleben'' bûye.
== Jiyan ==
Ew di 29ê nîsana 1809an de li [[Viyana]]yê wekî kurê Ernst von Feuchtersleben (1765-1834) ji dayik bûye ku ji malbatekê navdar ji herêma [[Saksonya]]yê bû.<ref name=":0">{{Jêder-malper |url=http://www.literature.at/viewer.alo?objid=11808&viewmode=fullscreen&scale=3.33&rotate=&page=214 |sernav=ALO docView - 04 Biographisches Lexikon des Kaisertums Österreich (1858) |malper=www.literature.at |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
Bavê wî mirovekî xwedî kesayetiyek cidî û tund, di xizmeta sivîl a Awistiryayê de gihîşt pileya şêwirmendê dînî.
Ew beşdariya Akademiya Theresanium a Viyanayê bû û di sala 1825an de wekî xwendekarê beşa [[Bijîşkî|bijîşkiyê]] ketiye zanîngehê. Wî di sala 1833an de pileya doktoriya bijîşkiyê wergirtiye wekî cerrahekî pratîk li Viyanayê bi cih bûye. Di sala 1834an de ew zewicî. Wekî bijîşkê ciwan wî têkiliya xwe bi zanîngehê re domandiye, li wir ders da, û di sala 1844an de wekî dekanê fakulteya bijîşkiyê hatiye tayînkirin.
Ew li Viyanayê bi [[Franz Grillparzer]], [[Heinrich Laube]] û rewşenbîrên din re nasî bûye. Ew pir bi karûbarên perwerdehiyê re eleqedar bûye û di sala 1848an de, dema ku serokatiya wezareta perwerdeyê red dikir, tayînkirina cîgirê sekreterê dewletê di wê wezaretê de qebûl kiriye. Di vê wezîfeyê de wî hewl dida ku hin reformên girîng di sîstema perwerdeyê de bide destpêkirin, lê ji ber zehmetiyên ku pê re rû bi rû ma bêhêvî ma, wî di kanûna pêşîn a sala ser de îstifa kiriye.<ref name=":0" />
Tenduristiya wî xirab bû û di 3ê Îlona 1849an de li Viyanayê miriye.<ref name=":0" />
== Berhemên wî ==
* ''Zur Diätetik der Seele.'' 1838; 40. Weşan 1874; Leipzig o. J. (1879).
* ''Gedichte.'' 1836; 4. Weşan 1846.
* ''Die Gewißheit und Würde der Heilkunst.'' Gerold, Viyana 1839; Weşana nû di bin sernava: ''Ärzte und Publikum: Skizzen.'' Gerold, Viyana 1848
* ''Beiträge zur Litteratur, Kunst- und Lebenstheorie.'' 1841.
* ''Lehrbuch der ärztlichen Seelenkunde.'' Viyana 1845.
* ''Sämtliche Werke. Mit Ausschluss der rein medizinischen.'' Hrsg. ji Friedrich Hebbel. 7 çapan. Viyana 1851–53
* ''Sämtliche Briefe, autobiographische Schriften, Tagebuchblätter: historisch-kritische, kommentierte Edition''; 2 nîv-çapan: 1. şîrov, 2. aparat; Otto, Barbara [Weşanger]. Viyana 2002.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Bijîşkên awistirî|Feuchtersleben, Ernst von]]
[[Kategorî:Helbestvanên awistirî]]
[[Kategorî:Jidayikbûn 1806]]
[[Kategorî:Kesên ji Viyanayê]]
[[Kategorî:Mêr]]
[[Kategorî:Mirin 1849]]
[[Kategorî:Nivîskarên awistirî]]
ql5dobmfdzr6v0qfr00hfn6amdvul3l
Hîtît
0
10663
2006239
1941139
2026-05-02T05:13:18Z
Penaber49
39672
/* */
2006239
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît'''gelekî hind û ewropî yê Anatolyayê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li Rojavayê Asyayê ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê Deryaya Reş hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên Bakurê Kurdistanê jî di nav de ye bi cih bûne.
== Agahiyên zimanê gelî ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
97oy02tr0zn1405gt0xbdgthq5dzp4u
2006240
2006239
2026-05-02T05:13:31Z
Penaber49
39672
/* */
2006240
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît'''gelekî hind û ewropî yê Anatolyayê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li Rojavayê Asyayê ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê Deryaya Reş hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên Bakurê Kurdistanê jî di nav de ye bicih bûne.
== Agahiyên zimanê gelî ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
4srval5tyje4rqok1l0hsmicf72yv1u
2006241
2006240
2026-05-02T05:13:41Z
Penaber49
39672
/* */
2006241
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî hind û ewropî yê Anatolyayê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li Rojavayê Asyayê ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê Deryaya Reş hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên Bakurê Kurdistanê jî di nav de ye bicih bûne.
== Agahiyên zimanê gelî ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
9m0a7hgiv928xlyiasnqwjttcyvjh50
2006242
2006241
2026-05-02T05:18:00Z
Penaber49
39672
/* */
2006242
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî hind û ewropî yê Anatolyayê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li Rojavayê Asyayê ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê Deryaya Reş hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên Bakurê Kurdistanê jî di nav de ye bicih bûne. Hîtîtyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berî 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine.
== Agahiyên zimanê gelî ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
fgyo84dtbetehk3qvhj2whzp21v32yi
2006243
2006242
2026-05-02T05:19:05Z
Penaber49
39672
/* */
2006243
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî hind û ewropî yê Anatolyayê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li Rojavayê Asyayê ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê Deryaya Reş hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên Bakurê Kurdistanê jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berî 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine.
== Agahiyên zimanê gelî ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
ctsxr0keqe47buyonyuy3gt1ghmtem4
2006244
2006243
2026-05-02T05:23:10Z
Penaber49
39672
/* */
2006244
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî hind û ewropî yê Anatolyayê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li Rojavayê Asyayê ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê Deryaya Reş hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên Bakurê Kurdistanê jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berî 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên Rojavayê Kurdistanê û Bakurê Kurdistanê di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê Hurî-Mîtanî û Asûriyan re sinor bû.
== Agahiyên zimanê gelî ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
5acl6obpano7p8hrgql1io7cn9235wr
2006245
2006244
2026-05-02T05:26:02Z
Penaber49
39672
2006245
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî hind û ewropî yê Anatolyayê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li Rojavayê Asyayê ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê Deryaya Reş hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên Bakurê Kurdistanê jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berî 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên Rojavayê Kurdistanê û Bakurê Kurdistanê di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê Hurî-Mîtanî û Asûriyan re sinor bû.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
nd4062y3c3pu360sukqw12oit1jld6x
2006246
2006245
2026-05-02T05:30:07Z
Penaber49
39672
2006246
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên Bakurê Kurdistanê jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berî 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
obbec60ib5n8j1l5rnh8jvhi18x7btg
2006247
2006246
2026-05-02T05:30:37Z
Penaber49
39672
2006247
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berî 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
24fzr139tx899yxe6vq4c6cnztr8isu
2006248
2006247
2026-05-02T05:34:47Z
Penaber49
39672
2006248
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
rzr9791pwyk89yv28uuw0iwv9qb2enw
2006249
2006248
2026-05-02T05:37:17Z
Penaber49
39672
/* */
2006249
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
ob3pooa3go97bol895libzxumv8yxcx
2006250
2006249
2026-05-02T05:39:13Z
Penaber49
39672
/* */
2006250
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
jvg7z1x2xk4cjp5sy5jomtm0a3j0g92
2006251
2006250
2026-05-02T05:45:39Z
Penaber49
39672
/* */
2006251
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna Serdema Bronz a Dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pêyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên Levant û Mezopotamyayê bûne.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
58lnbfxf3ackrd3yy7xt1e7yabqd133
2006252
2006251
2026-05-02T05:46:23Z
Penaber49
39672
/* */
2006252
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna Serdema Bronz a Dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên Levant û Mezopotamyayê bûne.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
mwv4gxp024uyr08fsxrmqcyznfz6p4t
2006253
2006252
2026-05-02T05:49:24Z
Penaber49
39672
/* */
2006253
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna Serdema Bronz a Dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên Levant û Mezopotamyayê bûne.
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê Nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatoliyê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
5ghbhud1v5b4kpsl2kztkbyn8pyfo67
2006254
2006253
2026-05-02T05:54:22Z
Penaber49
39672
/* */
2006254
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna Serdema Bronz a Dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên Levant û Mezopotamyayê bûne.
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê Nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatoliyê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin. Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, Babîl, Misir û Rojhilata Navîn a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
m18003hewxzji3txvhf3sqt088kljwc
2006255
2006254
2026-05-02T05:58:02Z
Penaber49
39672
/* */
2006255
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna Serdema Bronz a Dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên Levant û Mezopotamyayê bûne.
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê Nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatoliyê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin. Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, Babîl, Misir û Rojhilata Navîn a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
4lij3eiok9yyer3udguqbmuat91j3w7
2006256
2006255
2026-05-02T06:01:16Z
Penaber49
39672
/* */
2006256
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya|Anatolyayê]] bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna Serdema Bronz a Dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên Levant û Mezopotamyayê bûne.
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê Nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatoliyê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin. Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, Babîl, Misir û Rojhilata Navîn a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Dîrok-şitil}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
t5egitt2ggzcxbj97i0pgggihxqwa4j
2006258
2006256
2026-05-02T06:32:09Z
Balyozbot
42414
[[User:Balyozxane/skrîpt/py/kuCosmeticsCore.py|Bot]]: Paqijiyên kozmetîk (--{{Şitil}}, Binê standard kir, Lînk paqij kir, Valahiya beşan rast kir, --Valahiyên nehewce.)
2006258
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna Serdema Bronz a Dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên Levant û Mezopotamyayê bûne.
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê Nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatoliyê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin. Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, Babîl, Misir û Rojhilata Navîn a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
0lgewf97fg1asiaeb24f2cr4pj51mhf
2006260
2006258
2026-05-02T08:44:52Z
Penaber49
39672
/* */
2006260
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna Serdema Bronz a Dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên Levant û Mezopotamyayê bûne.
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê Nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatoliyê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin. Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, Babîl, Misir û Rojhilata Navîn a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya Serdema Bronz hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, Mezopotamya û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
jw5qya95ndloeq1xujetkclkbzl669j
2006261
2006260
2026-05-02T08:50:02Z
Penaber49
39672
/* */
2006261
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna Serdema Bronz a Dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên Levant û Mezopotamyayê bûne.
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê Nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin. Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, Babîl, Misir û Rojhilata Navîn a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya Serdema Bronz hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, Mezopotamya û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in. Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku piranî an hemî hesinên ji Serdema Bronzê ye ku ji meteorîtan hatine wergirtin. Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
aci0gv6hwwsafs75ay3cf0q5612a3dz
2006262
2006261
2026-05-02T08:58:48Z
Penaber49
39672
/* */
2006262
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne. Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine. Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, Împeratoriya Asûrî ya Navîn û Împeratoriya Mîtanî re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê Împeratoriya Asûriya Navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna Serdema Bronz a Dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên Levant û Mezopotamyayê bûne.
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê Nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin. Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, Babîl, Misir û Rojhilata Navîn a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya Serdema Bronz hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, Mezopotamya û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in. Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin. Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
nvwgaf02rcrxaodvs01dnob8i6imful
2006263
2006262
2026-05-02T09:09:02Z
Penaber49
39672
2006263
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên serdema bronz a li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
m573aot17idl7yggg3rbrt9skhnanag
2006264
2006263
2026-05-02T09:11:48Z
Penaber49
39672
2006264
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
mvk06fvq333l0drcyrviwxgbtiv4rlb
2006267
2006264
2026-05-02T09:26:14Z
Penaber49
39672
/* */
2006267
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
[[Wêne:Hitt Egypt Perseus.png|rast|thumb|250px|Sînorên Hîtîtiyan (Cihê sor), Sînorê [[Misira Kevn]] (Cihê kesk)]]
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
j8ru99jw0ogef71tk9rnnnotboaf9kj
2006268
2006267
2026-05-02T09:27:04Z
Penaber49
39672
/* */
2006268
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kanesh an Nesha (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
8hay76gpqvo9wwp9q3yw00s1hcg6snu
2006269
2006268
2026-05-02T09:30:37Z
Penaber49
39672
/* */
2006269
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriya bajarê Hattusayê bû (li dora 1650 {{bz}}) ava kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
a5h9pa9m0f69x1qakzxaylksdxo6jw2
2006270
2006269
2026-05-02T09:34:04Z
Penaber49
39672
2006270
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
r62xha8tasghqdpnynjjov1dn3swtcn
2006273
2006270
2026-05-02T10:55:38Z
Penaber49
39672
/* */
2006273
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
gm0lm22cauedfs6ui3kg9eb1hyywap5
2006274
2006273
2026-05-02T10:59:37Z
Penaber49
39672
2006274
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevintir e ku heta destpêka hezarsala duyem berî zayînê li herêma Anatolya navendî jiyane û hikumdarî kirine û bi zimanekî ne têkildar ê ku wekê hattî dihat zanîn diaxivîn.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
9etg0sh39lmlm149687kz2xtem9602x
2006275
2006274
2026-05-02T11:01:07Z
Penaber49
39672
2006275
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevintir e ku heta destpêka hezarsala duyem berî zayînê li herêma Anatolya navendî jiyane û hikumdarî kirine û bi zimanekî ku bi hîtîtan re ti têkildareke tunebû ku wekê hattî dihat zanîn diaxivîn.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
9n5va447ynboqn3cgne2clq9t8fye7b
2006276
2006275
2026-05-02T11:07:28Z
Penaber49
39672
2006276
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevintir e ku heta destpêka hezarsala duyem berî zayînê li herêma Anatolya navendî jiyane û hikumdarî kirine û bi zimanekî ku bi hîtîtan re ti têkildareke tunebû ku wekê hattî dihat zanîn diaxivîn. Navê nûjen a "Hîtît" ji ber nasnameya destpêka gelê Hattûşayê ku ji hîtît a ku di încîlê de derbas bûye hatiye wergirtin ku ev nav ji aliyê arkeologên sedsala 19an ve hatiye bikaranîn û ev nav wek nêrînek ji wê demê ve di bin lêkolîna akademîk a bilind de ye.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
ss32uyv2vh94x4zzv8osifvvevmjlty
2006277
2006276
2026-05-02T11:09:26Z
Penaber49
39672
2006277
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevintir e ku heta destpêka hezarsala duyem berî zayînê li herêma Anatolya navendî jiyane û hikumdarî kirine û bi zimanekî ku bi hîtîtan re ti têkildareke tunebû ku wekê hattî dihat zanîn diaxivîn. Navê nûjen a "Hîtît" ji ber nasnameya destpêka gelê Hattûşayê ku ji peyva hîtît a ku di încîlê de derbas bûye hatiye wergirtin. Ev nav ji aliyê arkeologên sedsala 19an ve hatiye bikaranîn û wekê nêrînek ji wê demê ve di bin lêkolîna akademîk a bilind de ye.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
bzhaxac0vaeml6m2zdqudjt7py51ix0
2006279
2006277
2026-05-02T11:20:33Z
Penaber49
39672
2006279
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevintir e ku heta destpêka hezarsala duyem berî zayînê li herêma Anatolya navendî jiyane û hikumdarî kirine û bi zimanekî ku bi hîtîtan re ti têkildareke tunebû ku wekê hattî dihat zanîn diaxivîn. Navê nûjen a "Hîtît" ji ber nasnameya destpêka gelê Hattûşayê ku ji peyva hîtît a ku di Încîlê de derbas bûye hatiye wergirtin. Ev nav ji aliyê arkeologên sedsala 19an ve hatiye bikaranîn û wekê nêrînek ji wê demê ve di bin lêkolîna akademîk a bilind de ye. Dibe ku hîtîtan di destpêkê de xwe bi navê "Neşiyan" bi nav kirine. Ev nav piştî ku bajarê Neşa ku nêzîkê du sed salan geş bûye û heta ku padîşaheke bi navê Labarnayê ku navê xwe wekê Hattûşîlî I (ku tê wateya "kesê ji Hattuşayê") li di dora sala 1650 yê berî zayînê de û paytexta xwe li Hattusayê ava kiriye Neşiyan berdewam kirine.
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
hvm6hn57ckuqy8wawtpizff5dns46od
2006280
2006279
2026-05-02T11:23:16Z
Penaber49
39672
2006280
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevintir e ku heta destpêka hezarsala duyem berî zayînê li herêma Anatolya navendî jiyane û hikumdarî kirine û bi zimanekî ku bi hîtîtan re ti têkildareke tunebû ku wekê hattî dihat zanîn diaxivîn. Navê nûjen a "Hîtît" ji ber nasnameya destpêka gelê Hattûşayê ku ji peyva hîtît a ku di Încîlê de derbas bûye hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Klengel |pêşnav=Horst |tarîx=1975-01-01 |sernav=Internationale Tagung der Keilschriftforscher sozialistischer Länder, Budapest 1974 |url=https://doi.org/10.54799/zqdm4305 |kovar=EAZ – Ethnographisch-Archaeologische Zeitschrift |cild=16 |hejmar=1 |rr=205–206 |doi=10.54799/zqdm4305 |issn=2751-7233}}</ref> Ev nav ji aliyê arkeologên sedsala 19an ve hatiye bikaranîn û wekê nêrînek ji wê demê ve di bin lêkolîna akademîk a bilind de ye. Dibe ku hîtîtan di destpêkê de xwe bi navê "Neşiyan" bi nav kirine. Ev nav piştî ku bajarê Neşa ku nêzîkê du sed salan geş bûye û heta ku padîşaheke bi navê Labarnayê ku navê xwe wekê Hattûşîlî I (ku tê wateya "kesê ji Hattuşayê") li di dora sala 1650 yê berî zayînê de û paytexta xwe li Hattusayê ava kiriye Neşiyan berdewam kirine.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=1177 B.C: the year civilization collapsed |paşnav=Cline |pêşnav=Eric H. |weşanger=Princeton University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-691-20802-2 |çap= |cih=Princeton |series=Turning points in ancient history}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
p6f81b9z03c9ujlsr56e81lu6x2y0ne
2006281
2006280
2026-05-02T11:24:59Z
Penaber49
39672
2006281
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevintir e ku heta destpêka hezarsala duyem berî zayînê li herêma Anatolya navendî jiyane û hikumdarî kirine û bi zimanekî ku bi hîtîtan re ti têkildareke tunebû ku wekê hattî dihat zanîn diaxivîn. Navê nûjen a "Hîtît" ji ber nasnameya destpêka gelê Hattûşayê ku ji peyva hîtît a ku di Încîlê de derbas bûye hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Klengel |pêşnav=Horst |tarîx=1975-01-01 |sernav=Internationale Tagung der Keilschriftforscher sozialistischer Länder, Budapest 1974 |url=https://doi.org/10.54799/zqdm4305 |kovar=EAZ – Ethnographisch-Archaeologische Zeitschrift |cild=16 |hejmar=1 |rr=205–206 |doi=10.54799/zqdm4305 |issn=2751-7233}}</ref> Ev nav ji aliyê arkeologên sedsala 19an ve hatiye bikaranîn û wekê nêrînek ji wê demê ve di bin lêkolîna akademîk a bilind de ye. Dibe ku hîtîtan di destpêkê de xwe bi navê "Neşiyan" bi nav kirine. Ev nav piştî ku bajarê Neşa ku nêzîkê du sed salan geş bûye û heta ku padîşaheke bi navê Labarnayê ku navê xwe wekê Hattûsîlî I (ku tê wateya "kesê ji Hattuşayê") li di dora sala 1650 yê berî zayînê de û paytexta xwe li Hattuşayê ava kiriye Neşiyan berdewam kirine.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=1177 B.C: the year civilization collapsed |paşnav=Cline |pêşnav=Eric H. |weşanger=Princeton University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-691-20802-2 |çap= |cih=Princeton |series=Turning points in ancient history}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
dvvetv970zzo6bf3sshe3yex6drpppv
2006282
2006281
2026-05-02T11:31:31Z
Penaber49
39672
2006282
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevin e ku heta destpêka hezarsala duyem berî zayînê li herêma Anatolya navendî jiyane û hikumdarî kirine. Hattî bi zimanekî ku bi zimanê hîtîtan re ti têkildareke wî tunebû ku wekê hattî dihat zanîn diaxivîn. Navê nûjen a "Hîtît" ji ber nasnameya destpêka gelê Hattûşayê ku ji peyva hîtît a ku di Încîlê de derbas bûye hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Klengel |pêşnav=Horst |tarîx=1975-01-01 |sernav=Internationale Tagung der Keilschriftforscher sozialistischer Länder, Budapest 1974 |url=https://doi.org/10.54799/zqdm4305 |kovar=EAZ – Ethnographisch-Archaeologische Zeitschrift |cild=16 |hejmar=1 |rr=205–206 |doi=10.54799/zqdm4305 |issn=2751-7233}}</ref> Ev nav ji aliyê arkeologên sedsala 19an ve hatiye bikaranîn û wekê nêrînek ji wê demê ve di bin lêkolîna akademîk a bilind de ye. Dibe ku hîtîtan di destpêkê de xwe bi navê "Neşiyan" bi nav kirine. Ev nav piştî ku bajarê Neşa ku nêzîkê du sed salan geş bûye û heta ku padîşaheke bi navê Labarnayê ku navê xwe wekê Hattûsîlî I (ku tê wateya "kesê ji Hattuşayê") li di dora sala 1650 yê berî zayînê de û paytexta xwe li Hattuşayê ava kiriye Neşiyan berdewam kirine.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=1177 B.C: the year civilization collapsed |paşnav=Cline |pêşnav=Eric H. |weşanger=Princeton University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-691-20802-2 |çap= |cih=Princeton |series=Turning points in ancient history}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
rnidqyvx72vhqtyj2xcicggss19gl7e
2006283
2006282
2026-05-02T11:33:01Z
Penaber49
39672
2006283
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevin e ku heta destpêka hezarsala duyem ê berî zayînê li herêma [[Anatolyaya navîn]] jiyane û hikumdarî kirine. Hattî bi zimanekî ku bi zimanê hîtîtan re ti têkildareke wî tunebû ku wekê hattî dihat zanîn diaxivîn. Navê nûjen a "Hîtît" ji ber nasnameya destpêka gelê Hattûşayê ku ji peyva hîtît a ku di [[Încîl|Încîlê]] de derbas bûye hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Klengel |pêşnav=Horst |tarîx=1975-01-01 |sernav=Internationale Tagung der Keilschriftforscher sozialistischer Länder, Budapest 1974 |url=https://doi.org/10.54799/zqdm4305 |kovar=EAZ – Ethnographisch-Archaeologische Zeitschrift |cild=16 |hejmar=1 |rr=205–206 |doi=10.54799/zqdm4305 |issn=2751-7233}}</ref> Ev nav ji aliyê arkeologên sedsala 19an ve hatiye bikaranîn û wekê nêrînek ji wê demê ve di bin lêkolîna akademîk a bilind de ye. Dibe ku hîtîtan di destpêkê de xwe bi navê "Neşiyan" bi nav kirine. Ev nav piştî ku bajarê Neşa ku nêzîkê du sed salan geş bûye û heta ku padîşaheke bi navê Labarnayê ku navê xwe wekê Hattûsîlî I (ku tê wateya "kesê ji Hattuşayê") li di dora sala 1650 yê berî zayînê de û paytexta xwe li Hattuşayê ava kiriye Neşiyan berdewam kirine.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=1177 B.C: the year civilization collapsed |paşnav=Cline |pêşnav=Eric H. |weşanger=Princeton University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-691-20802-2 |çap= |cih=Princeton |series=Turning points in ancient history}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
s2cz8wda693sjuibpy7i4sk6jprnkwt
2006284
2006283
2026-05-02T11:35:01Z
Penaber49
39672
2006284
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi ya amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevin e ku heta destpêka hezarsala duyem ê berî zayînê li herêma [[Anatolyaya navîn]] jiyane û hikumdarî kirine. Hattî bi zimanekî ku bi zimanê hîtîtan re ti têkildareke wî tunebû û wekê hattî dihat zanîn diaxivîn. Navê nûjen a "Hîtît" ji ber nasnameya destpêka gelê Hattûşayê ku ji peyva hîtît a ku di [[Încîl|Încîlê]] de derbas bûye hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Klengel |pêşnav=Horst |tarîx=1975-01-01 |sernav=Internationale Tagung der Keilschriftforscher sozialistischer Länder, Budapest 1974 |url=https://doi.org/10.54799/zqdm4305 |kovar=EAZ – Ethnographisch-Archaeologische Zeitschrift |cild=16 |hejmar=1 |rr=205–206 |doi=10.54799/zqdm4305 |issn=2751-7233}}</ref> Ev nav ji aliyê arkeologên sedsala 19an ve hatiye bikaranîn û wekê nêrînek ji wê demê ve di bin lêkolîna akademîk a bilind de ye. Dibe ku hîtîtan di destpêkê de xwe bi navê "Neşiyan" bi nav kirine. Ev nav piştî ku bajarê Neşa ku nêzîkê du sed salan geş bûye û heta ku padîşaheke bi navê Labarnayê ku navê xwe wekê Hattûsîlî I (ku tê wateya "kesê ji Hattuşayê") li di dora sala 1650 yê berî zayînê de û paytexta xwe li Hattuşayê ava kiriye Neşiyan berdewam kirine.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=1177 B.C: the year civilization collapsed |paşnav=Cline |pêşnav=Eric H. |weşanger=Princeton University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-691-20802-2 |çap= |cih=Princeton |series=Turning points in ancient history}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
qstj7yyf3uq1w92w4sn0niv662h7k1y
2006286
2006284
2026-05-02T11:52:15Z
Penaber49
39672
/* */
2006286
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav =
| nav xwemalî =
| nav kurdî = Hîtît
| sal destpêk = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| nav ziman =
| nav2 =
| nav2 ziman =
| nav3 =
| nav3 ziman =
| sal dawî = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Empire of the Hitties.png
| binnexşe = Li dora sala 1300ê {{bz}} nexşeya Împeratoriya Hîtîtê
| paytext =
| ziman = [[Zimanê hîtîtî]]
| dîn =
| rêveberî = [[Împeratorî]]
| sernav serokA = [[Padîşah]]
| serokA1 =
| serokA2 =
| serokA1 sal =
| serokA2 sal =
| serokA3 =
| serokA3 sal =
| serokA4 =
| serokA4 sal =
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 =
| rûerd =
| rûerd sal =
| bûyer1 sal =
| bûyer2 =
| bûyer3 =
| bûyer4 =
| bûyer2 sal =
| bûyer3 sal =
| bûyer4 sal =
| berê1 = [[Kaneş]]
| berê1 al =
| berê2 = {{nêzîkî}} 1700 BC {{bz}}
| berê2 al =
| berê3 =
| berê3 al =
| berê4 =
| paşê1 = [[Hîtîtên Dawî]]
| paşê1 al =
| paşê2 = {{nêzîkî}} 1178 {{bz}}
}}
'''Hîtît''' gelekî [[Zimanên hind û ewropî|hind û ewropî]] yê [[Anatolya]]yê bû ku yek ji şaristaniyên sereke yên pêşîn ên [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] li [[Rojavayê Asyayê]] ava kiriye. Dibe ku hîtîtî ji wêdetir ê [[Deryaya Reş]] hatine û di destpêka hezarsala 2ê berî zayînê de li bakurê navendî ya Anatolyayê ku hinek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] jî di nav de bû bicih bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=Hittite {{!}} Definition, History, Achievements, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/Hittite |roja-gihiştinê=2026-05-02 |xebat=Encyclopedia Britannica |ziman=en}}</ref> Hîtîtiyan li Anatolyayê çend dewletan ava kirine ku di nav de padîşahiya Kussara (berê 1750 {{bz}}), padîşahiya Kaneş an Neşa (nêz. 1750–1650 {{bz}}) û împaratoriyeke berfireh (li dora 1650 {{bz}}) hebû ku li Anatolyayê serwer bû û paytexta împeratoriyê bajarê Hattuşayê bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |paşnav2=Waal |pêşnav2=Willemijn |tarîx=2019-12-01 |sernav=A Hittite Scribal Tradition Predating the Tablet Collections of Ḫattuša? |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/za-2019-0014/html?lang=en |kovar=Zeitschrift für Assyriologie und vorderasiatische Archäologie |ziman=de |cild=109 |hejmar=2 |rr=189–203 |doi=10.1515/za-2019-0014 |issn=1613-1150}}</ref><ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Kloekhorst |pêşnav=Alwin |tarîx=2020-01 |sernav=The Authorship of the Old Hittite Palace Chronicle (CTH 8): A Case for Anitta |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/709313 |kovar=Journal of Cuneiform Studies |cild=72 |rr=143–155 |doi=10.1086/709313 |issn=0022-0256}}</ref> Di demên nûjen de wekê Împeratoriya Hîtîtan tê zanîn, di nîvê sedsala 14ê berî zayînê de di bin serweriya Šuppiluliuma I de gihîştiye qada xwe yê herî berfireh ku piraniya Anatolyayê û hinek beşên [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] di nav xwe de girtiye û bi împeratoriyên reqîb ên wekê [[Mîtanî|Hurî-Mîtanî]] û [[Suryanî|Asûriyan]] re sinor bû.
Di navbera sedsalên 15 û 13ê berê zayînê de, Hîtîtî hêzên herî serdest ên Rojhilata Nêzîk bûn û bi Padîşahiya Misirê ya Nû, împeratoriya asûrî ya navîn û împeratoriya [[Mîtanî]] re di nav şer û pevçûnan de bûn. Di sedsala 12ê berê zayînê de, piraniya Împeratoriya Hîtîtan ji aliyê împeratoriya asûriya navîn ve hatibû dagirkirin û erdên mayî jî ji aliyê frîgî yên ku nû hatibûn herêmê ve hatibû talankirin. Ji dawiya sedsala 12ê berê zayînê ve, di dema hilweşîna serdema bronz a dereng de, Hîtîtî bi çend dewletên serbixwe yên piçûk perçe bibûn ku hinek ji van dewletan heta sedsala 8ê berê zayînê ku heta ji aliyê Împeratoriya Neo-Asûrî ve hatiye dagirkirin li pîyan mane. Ji ber ku berdewamiyeke yekgirtî yan tunebû, nifşên hîtîtiyan belav bûne û di dawiyê de tevlê nifûsên nûjen ên [[Şam (herêma erdnîgarî)|Levant]] û Mezopotamyayê bûne.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Mark |pêşnav=Joshua J. |tarîx=2009-09-02 |sernav=Sea Peoples |url=https://www.worldhistory.org/Sea_Peoples/ |kovar=World History Encyclopedia |ziman=en}}</ref>
Zimanê hîtîtî ku ji aliyê axaftvanên wî ve wekê nešili, "zimanê nesa" hatibû binavkirin, endamek cuda yê şaxa Anatolyayê ya malbata zimanên hind û ewropî bû ku li gel zimanê luwiyan ê nêzîk, zimanê hind û ewropî yê herî kevin ê dîrokî ye ku hatiye îspatkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Metalworking/Mining in the Levant |paşnav=Muhly |pêşnav=James D. |weşanger=Penn State University Press |tarîx=2003-07-21 |rr=174–183 |isbn=978-1-57506-547-2 |url=https://doi.org/10.5325/j.ctv1bxh52q.31}}</ref> Dîroka şaristaniya hîtîtan bi piranî ji nivîsên mîxî yên ku li deverên wan ên berê hatine dîtin û ji nameyên dîplomatîk û bazirganî yên ku di arşîvên cûrbecûr ên asûrî, [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Misira kevnare|Misir]] û [[Rojhilata Navîn]] a befireh de hatine dîtin tê zanîn. Deşîfrekirina van nivîsan bûyereke girîng bû ku di dîroka lêkolînên zimanên hind û ewropî de hatiye kirin.
Zanyaran pêşveçûna helandina hesinê bi hîtîtan ve girêdane ku hatiye bawerkirin ku wan di serdema bronzê de karê hesinê monopolîze kiribûn. Ev teorî di sedsala 21an de, bi hilweşîna serdema bronz a dereng û serdema hesin a piştre re ku belavbûna hêdî û li gel berdewam a teknolojiya hesinkariyê ku li seranserê herêmê nîşan daye, her ku diçe zêdetir hatiye nîqaşkirin. Her çiqas hinek amûrên hesinî yên ji Anatolyaya [[Serdema bronzî|Serdema Bronzê]] hebin jî, hejmara wan bi amûrên hesinî yên li Misir, [[Mezopotamya]] û deverên din ên ji heman serdemê hatine dîtin re dişibin hev ku û tenê hejmareke piçûk ji van amûran çek in.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Muhly |pêşnav=J. D. |tarîx=1980 |sernav=(J. C.) Waldbaum From bronze to iron: the transition from the Bronze Age to the Iron Age in the Eastern Mediterranean. (Studies in Mediterranean archaeology, 54.) Göteborg: Åström. 1978. Pp. 106, numerous tables. Sw. kr. 150. |url=https://doi.org/10.2307/630820 |kovar=The Journal of Hellenic Studies |cild=100 |rr=262–264 |doi=10.2307/630820 |issn=0075-4269}}</ref> Spektrometriya fluoresansa tîrêjên Xê nîşan dide ku bi piranî an hemî amûrên hesinên hîtîtan ji Serdema Bronzê ne û ji meteorîtan hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Jambon |pêşnav=Albert |tarîx=2017-12-01 |sernav=Bronze Age iron: Meteoritic or not? A chemical strategy. |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305440317301322 |kovar=Journal of Archaeological Science |cild=88 |rr=47–53 |doi=10.1016/j.jas.2017.09.008 |issn=0305-4403}}</ref> Di heman demê de artêşa hîtîtan bi awayekê serketî wesayîtên leşkerî bi kar anîne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/cultures/middle_east/hittites.aspx |sernav=British Museum - Hittites |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=en-GB}}</ref>
== Etîmolojî ==
Hîtîtan padîşahiya xwe wekê Hattûşa (bi akadî Hattî) bi nav kirine ku vê navê ji hattiyan wergirtibûn ku navê civakeke kevin e ku heta destpêka hezarsala duyem ê berî zayînê li herêma [[Anatolyaya navîn]] jiyane û hikumdarî kirine. Hattî bi zimanekî ku bi zimanê hîtîtan re ti têkildareke wî tunebû û wekê hattî dihat zanîn diaxivîn. Navê nûjen a "Hîtît" ji ber nasnameya destpêka gelê Hattûşayê ku ji peyva hîtît a ku di [[Încîl|Încîlê]] de derbas bûye hatiye wergirtin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Klengel |pêşnav=Horst |tarîx=1975-01-01 |sernav=Internationale Tagung der Keilschriftforscher sozialistischer Länder, Budapest 1974 |url=https://doi.org/10.54799/zqdm4305 |kovar=EAZ – Ethnographisch-Archaeologische Zeitschrift |cild=16 |hejmar=1 |rr=205–206 |doi=10.54799/zqdm4305 |issn=2751-7233}}</ref> Ev nav ji aliyê arkeologên sedsala 19an ve hatiye bikaranîn û wekê nêrînek ji wê demê ve di bin lêkolîna akademîk a bilind de ye. Dibe ku hîtîtan di destpêkê de xwe bi navê "Neşiyan" bi nav kirine. Ev nav piştî ku bajarê Neşa ku nêzîkê du sed salan geş bûye û heta ku padîşaheke bi navê Labarnayê ku navê xwe wekê Hattûsîlî I (ku tê wateya "kesê ji Hattuşayê") li di dora sala 1650 yê berî zayînê de û paytexta xwe li Hattuşayê ava kiriye Neşiyan berdewam kirine.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=1177 B.C: the year civilization collapsed |paşnav=Cline |pêşnav=Eric H. |weşanger=Princeton University Press |tarîx=2021 |isbn=978-0-691-20802-2 |çap= |cih=Princeton |series=Turning points in ancient history}}</ref>
== Agahiyên ziman ==
Zimanê [[hîtîtî]] endamê zimanan Hindûewropî ne.
Stranekê bi zimanê Hîtîtî. Kilama "Neşa"<ref>http://fr.scribd.com/doc/215026856/A-View-of-Hittite-Literature-by-Hans-G-Guterbock (rûpela 110êmin)</ref><ref>http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/ucla18.pdf (rûpela 11êmin)</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=MJVlZjIe5o8C&pg=PA638&lpg=PA638&dq=Tiya-mu+hittite&source=bl&ots=vu-WIJdsJW&sig=5Vd8cpiqVZz8gws_V0uMgE6dGCQ&hl=fr&sa=X&ei=oZpCU_b2BOam0QXKvoH4Aw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=Tiya-mu&f=false (rûpela 638êmin)</ref>. Ev sitiran ji salan 1600 berî zayînê tê.
{| class="wikitable"
|-
! [[Hîtîtî]] !! [[Kurmancî]] !! [[Zazakî|Dimilî]]
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| Neša'š wašpaš || xweş pêşên Neşa'ê || weş ... Neşa..
|-
| tiya–mu tiya ||Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu ANNAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DIYA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|-
| nu–mu UWAš–maš katta arnut || û min re dimeşin heta DADIKA min || Mînak
|-
| tiya–mu tiya || Tênê-mi tênê || Mînak
|}
* nu = Niha / û
* mu = li min
* katta = hetta / nika (wekk: nika min = ba min)
* va, a - tar = av
* NINDA = nan
* ne - wa = nû/nwî
== Mijarên Têkildar ==
* [[Peymana Kadeşê]]
== Çavkanî ==
{{çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê ya kevnare]]
[[Kategorî:Gelên kevnare yên Anatolyayê]]
[[Kategorî:Hîtît| ]]
[[Kategorî:Împeratoriyên berê]]
[[Kategorî:Keyaniyên berê]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
jn7dhna6i4w0crgxxxtjjimvj2zljp8
Xabûr (Firat)
0
21899
2006203
1979130
2026-05-01T17:35:57Z
Penaber49
39672
2006203
wikitext
text/x-wiki
{{Ev gotar|der barê çemê [[Başûrê Rojavaya Kurdistanê]] ye. Ji bo Xabûrê din, binêre [[Xabûr (Dîcle)]]}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Çemê Xabûrê''' yek ji mezintirîn şaxê çemê [[Firat]]ê ye û çemekî [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye. Her çiqas Xabûr ji Kurdistanê derketibe jî, kaniyên karstîk ên li derdora [[Girê Spî]] çavkaniya sereke ya ava çem in. Çend çemên girîng li bakurê [[Hesîçe]]yê tevlê Xabûrê dibin ku bi hev re sêgoşeya Xabûrê an jî wekê devera Xabûra Jorîn tê zanîn, diafirînin. Ji bakur ber bi başûr ve, barîna baranê ya salane li baskê Xabûrê ji 400 mm kêmtir dibe ji 200 mm. Vê yekê çem di dirêjahiya dîrokê de ji bo çandiniyê kiriye çavkaniya avê ya girîng. Xabûr li nêzî bajarokê Buseyrayê dikeve nava Firatê.
== Erdnîgarî ==
Rêça Xabûr dikare li ser du herêmên cuda were dabeş kirin. Yek devera Xabûr a Jorîn an Sêgoşeya Xabûrê ku li bakurê Hesîçeyê ye û rêça duyem jî Xabûra Navîn û Xabûra Jêrîn e ku di navbera Hesîçe û Buseyrayê de ye.
== Dîrok ==
Ji salên 1930an vir ve li geliyê Xabûr gelek lêkolînên arkeolojîk hatine kirin û ev yek nîşan dide ku herêm ji serdema [[Paleolîtîk]] a jêrîn ve hatiye niştecihkirin.<ref name="Nishiaku">{{Jêder-kovar |paşnav=Nishiaki |pêşnav=Y. |sal=1992 |sernav=Preliminary results of the prehistoric survey in the Khabur Basin, Syria: 1990–91 seasons |url=http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/paleo_0153-9345_1992_num_18_1_4566 |kovar=Paléorient |cild=18 |hejmar=1 |rr=97–102 |doi=10.3406/paleo.1992.4566 |roja-gihiştinê=7 tîrmeh 2010 }}</ref> Cihên girîng ên ku hatine kolandin Tell Halaf, Tell Brak, Tell Leilan, Tell Maşnaqa, Tell Mozan û Tell Barri ne. Herêmê navê xwe daye eşyayê boyaxkirî yê taybet ku di destpêka hezarsala 2em a berî zayînê de li bakurê [[Mezopotamya]] û Kurdistanê hatiye dîtin. Herêma çemê Xabûr jî bi avabûna împeratoriya [[Mîtanî]] ve di çavkaniyan de hatiye dîtin.<ref name="Aborrhas">[[Strabo]], xvi; [[Zosimus (historian)|Zosimus]], ''Historia Nova'', 3.13; [[Ammianus Marcellinus]], ''Rerum Gestarum'', 14.3, 23.5.</ref>
Projeya Çemê Xabûrê ku di sala 1960an de dest pê kir, bi çêkirina rêze bendav û kanalan ve girêdayî bû. Sê bendav li baskê Xabûr hatin çêkirin di çarçoveya planeke mezin a avdanê de ku Bendava Tebqa ya li ser Firatê jî dihewîne. Beşa çemê Xabûr a di nava navçeya Tell Temer de maleke xwerêveberiya [[Suryanî|suryaniyan]] e. Du bendavên Hesîçe yên rojava û yên rojhilat li ser şaxên Xabûrê di navbera [[Serê Kaniyê, Hesîçe|Serê Kaniyê]] û Hesîçe de hatine çêkirin. Kapasîteya embara Hesîçe ya rojavayê 0,09 km3 ye û di heman demê de dawiya başûr-rojhilatê herêma suryaniyan û kurdan e. Kapasîteya rojhilatê Hesîçe 0,2 km3 ye. Bendava sêyemîn bi navê başûrê Hesîçe li ser Xabûr 25 km li başûrê Hesîçe hate çêkirin. Kaniya vê bendavê 0,7 km3 ye.<ref name="mutin">{{Jêder-kovar |paşnav=Mutin |pêşnav=Georges |sal=2003 |sernav=Le Tigre et l'Euphrate de la discorde |url=http://vertigo.revues.org/index3869.html |kovar=VertigO |ziman=fr |cild=4 |hejmar=3 |rr=1–10 |doi=10.4000/vertigo.3869 |roja-gihiştinê=18 kanûna pêşîn 2009 |doi-access=free }}</ref> Deşta Xabûr, ku niha nêzîkî çar milyon donim (16,000 km2) zeviyên çandiniyê hene, devera sereke ya çandiniya genim li Sûriyeyê ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Xenophon's retreat : Greece, Persia, and the end of the Golden Age |paşnav1=Waterfield |pêşnav1=Robin |lînka-nivîskar1=Robin Waterfield |weşanger=Belknap Press of [[Harvard University Press]] |tarîx=2006 |isbn=9780674023567 |cih=Cambridge, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=jBoJfzXxeqIC&q=Khabur+mascas&pg=PA102 |roja-gihiştinê=20 kanûna paşîn 2017 }}</ref> Her wiha beşa bakur-rojhilat jî navenda berhemanîna petrolê ya Sûriyeyê ye.
== Binere ==
* [[Çemê Nisêbînê]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Firat]]
[[Kategorî:Şam (herêma erdnîgarî)]]
[[Kategorî:Tor]]
[[Kategorî:Xabûr (Firat)| ]]
894fmbunxt71nuq2x4kecvgek0by4ec
2006204
2006203
2026-05-01T17:38:19Z
Penaber49
39672
2006204
wikitext
text/x-wiki
{{Ev gotar|der barê çemê [[Başûrê Rojavaya Kurdistanê]] ye. Ji bo Xabûrê din, binêre [[Xabûr (Dîcle)]]}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Çemê Xabûrê''' yek ji mezintirîn şaxê çemê [[Firat]]ê ye û çemekî [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye. Her çiqas Xabûr ji Kurdistanê derketibe jî, kaniyên karstîk ên li derdora [[Girê Spî]] çavkaniya sereke ya ava çem in. Çend çemên girîng li bakurê [[Hesîçe]]yê tevlê Xabûrê dibin ku bi hev re sêgoşeya Xabûrê an jî wekê devera Xabûra Jorîn tê zanîn, diafirînin. Ji bakur ber bi başûr ve, barîna baranê ya salane li baskê Xabûrê ji 400 mm kêmtir dibe ji 200 mm. Vê yekê çem di dirêjahiya dîrokê de ji bo çandiniyê kiriye çavkaniya avê ya girîng. Xabûr li nêzî bajarokê Buseyrayê dikeve nava Firatê.
== Erdnîgarî ==
Rêça Xabûr dikare li ser du herêmên cuda were dabeş kirin. Yek devera Xabûr a Jorîn an Sêgoşeya Xabûrê ku li bakurê Hesîçeyê ye û rêça duyem jî Xabûra Navîn û Xabûra Jêrîn e ku di navbera Hesîçe û Buseyrayê de ye.
== Dîrok ==
Ji salên 1930an vir ve li geliyê Xabûr gelek lêkolînên arkeolojîk hatine kirin û ev yek nîşan dide ku herêm ji serdema [[Paleolîtîk]] a jêrîn ve hatiye niştecihkirin.<ref name="Nishiaku">{{Jêder-kovar |paşnav=Nishiaki |pêşnav=Y. |sal=1992 |sernav=Preliminary results of the prehistoric survey in the Khabur Basin, Syria: 1990–91 seasons |url=http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/paleo_0153-9345_1992_num_18_1_4566 |kovar=Paléorient |cild=18 |hejmar=1 |rr=97–102 |doi=10.3406/paleo.1992.4566 |roja-gihiştinê=7 tîrmeh 2010 }}</ref> Cihên girîng ên ku hatine kolandin Tell Halaf, Tell Brak, Tell Leilan, Tell Maşnaqa, Tell Mozan û Tell Barri ne. Herêmê navê xwe daye eşyayê boyaxkirî yê taybet ku di destpêka hezarsala 2em a berî zayînê de li bakurê [[Mezopotamya]] û Kurdistanê hatiye dîtin. Herêma çemê Xabûr jî bi avabûna împeratoriya [[Mîtanî]] ve di çavkaniyan de hatiye dîtin.<ref name="Aborrhas">[[Strabo]], xvi; [[Zosimus (historian)|Zosimus]], ''Historia Nova'', 3.13; [[Ammianus Marcellinus]], ''Rerum Gestarum'', 14.3, 23.5.</ref>
Projeya Çemê Xabûrê ku di sala 1960an de dest pê kir, bi çêkirina rêze bendav û kanalan ve girêdayî bû. Sê bendav li baskê Xabûr hatin çêkirin di çarçoveya planeke mezin a avdanê de ku Bendava Tebqa ya li ser Firatê jî dihewîne. Beşa çemê Xabûr a di nava navçeya Tell Temer de maleke xwerêveberiya [[Suryanî|suryaniyan]] e. Du bendavên Hesîçe yên rojava û yên rojhilat li ser şaxên Xabûrê di navbera [[Serê Kaniyê, Hesîçe|Serê Kaniyê]] û Hesîçe de hatine çêkirin. Kapasîteya embara Hesîçe ya rojavayê 0,09 km³ e û di heman demê de dawiya başûr-rojhilatê herêma suryaniyan û kurdan e. Kapasîteya rojhilatê Hesîçe 0,2 km³ e. Bendava sêyem bi navê başûrê Hesîçe li ser Xabûrê 25 km li başûrê Hesîçe hatiye çêkirin. Kaniya vê bendavê 0,7 km³ e.<ref name="mutin">{{Jêder-kovar |paşnav=Mutin |pêşnav=Georges |sal=2003 |sernav=Le Tigre et l'Euphrate de la discorde |url=http://vertigo.revues.org/index3869.html |kovar=VertigO |ziman=fr |cild=4 |hejmar=3 |rr=1–10 |doi=10.4000/vertigo.3869 |roja-gihiştinê=18 kanûna pêşîn 2009 |doi-access=free }}</ref> Deşta Xabûr, ku niha nêzîkî çar milyon donim (16.000 km²) zeviyên çandiniyê hene ku devera sereke ya çandiniya genimê li Rojavayê Kurdiatanê û Sûriyeyê ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Xenophon's retreat : Greece, Persia, and the end of the Golden Age |paşnav1=Waterfield |pêşnav1=Robin |lînka-nivîskar1=Robin Waterfield |weşanger=Belknap Press of [[Harvard University Press]] |tarîx=2006 |isbn=9780674023567 |cih=Cambridge, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=jBoJfzXxeqIC&q=Khabur+mascas&pg=PA102 |roja-gihiştinê=20 kanûna paşîn 2017 }}</ref> Her wiha beşa bakur-rojhilat jî navenda berhemanîna petrolê ya Sûriyeyê ye.
== Binere ==
* [[Çemê Nisêbînê]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Firat]]
[[Kategorî:Şam (herêma erdnîgarî)]]
[[Kategorî:Tor]]
[[Kategorî:Xabûr (Firat)| ]]
6h3c71uqky9d0v63a17jcexixj1evn5
2006205
2006204
2026-05-01T17:39:17Z
Penaber49
39672
2006205
wikitext
text/x-wiki
{{Ev gotar|der barê çemê [[Başûrê Rojavaya Kurdistanê]] ye. Ji bo Xabûrê din, binêre [[Xabûr (Dîcle)]]}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Çemê Xabûrê''' yek ji mezintirîn şaxê çemê [[Firat]]ê ye û çemekî [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye. Her çiqas Xabûr ji Kurdistanê derketibe jî, kaniyên karstîk ên li derdora [[Girê Spî]] çavkaniya sereke ya ava çem in. Çend çemên girîng li bakurê [[Hesîçe]]yê tevlê Xabûrê dibin ku bi hev re sêgoşeya Xabûrê an jî wekê devera Xabûra Jorîn tê zanîn, diafirînin. Ji bakur ber bi başûr ve, barîna baranê ya salane li baskê Xabûrê ji 400 mm kêmtir dibe ji 200 mm. Vê yekê çem di dirêjahiya dîrokê de ji bo çandiniyê kiriye çavkaniya avê ya girîng. Xabûr li nêzî bajarokê Buseyrayê dikeve nava Firatê.
== Erdnîgarî ==
Rêça Xabûr dikare li ser du herêmên cuda were dabeş kirin. Yek devera Xabûr a Jorîn an Sêgoşeya Xabûrê ku li bakurê Hesîçeyê ye û rêça duyem jî Xabûra Navîn û Xabûra Jêrîn e ku di navbera Hesîçe û Buseyrayê de ye.
== Dîrok ==
Ji salên 1930an vir ve li geliyê Xabûr gelek lêkolînên arkeolojîk hatine kirin û ev yek nîşan dide ku herêm ji serdema [[Paleolîtîk]] a jêrîn ve hatiye niştecihkirin.<ref name="Nishiaku">{{Jêder-kovar |paşnav=Nishiaki |pêşnav=Y. |sal=1992 |sernav=Preliminary results of the prehistoric survey in the Khabur Basin, Syria: 1990–91 seasons |url=http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/paleo_0153-9345_1992_num_18_1_4566 |kovar=Paléorient |cild=18 |hejmar=1 |rr=97–102 |doi=10.3406/paleo.1992.4566 |roja-gihiştinê=7 tîrmeh 2010 }}</ref> Cihên girîng ên ku hatine kolandin Tell Halaf, Tell Brak, Tell Leilan, Tell Maşnaqa, Tell Mozan û Tell Barri ne. Herêmê navê xwe daye eşyayê boyaxkirî yê taybet ku di destpêka hezarsala 2em a berî zayînê de li bakurê [[Mezopotamya]] û Kurdistanê hatiye dîtin. Herêma çemê Xabûr jî bi avabûna împeratoriya [[Mîtanî]] ve di çavkaniyan de hatiye dîtin.<ref name="Aborrhas">[[Strabo]], xvi; [[Zosimus (historian)|Zosimus]], ''Historia Nova'', 3.13; [[Ammianus Marcellinus]], ''Rerum Gestarum'', 14.3, 23.5.</ref>
Projeya Çemê Xabûrê ku di sala 1960an de dest pê kir, bi çêkirina rêze bendav û kanalan ve girêdayî bû. Sê bendav li baskê Xabûr hatin çêkirin di çarçoveya planeke mezin a avdanê de ku Bendava Tebqa ya li ser Firatê jî dihewîne. Beşa çemê Xabûr a di nava navçeya Tell Temer de maleke xwerêveberiya [[Suryanî|suryaniyan]] e. Du bendavên Hesîçe yên rojava û yên rojhilat li ser şaxên Xabûrê di navbera [[Serê Kaniyê, Hesîçe|Serê Kaniyê]] û Hesîçe de hatine çêkirin. Kapasîteya embara Hesîçe ya rojavayê 0,09 km³ e û di heman demê de dawiya başûrê rojhilatê herêma suryaniyan û kurdan e. Kapasîteya rojhilatê Hesîçe 0,2 km³ e. Bendava sêyem bi navê başûrê Hesîçe li ser Xabûrê 25 km li başûrê Hesîçe hatiye çêkirin. Kaniya vê bendavê 0,7 km³ e.<ref name="mutin">{{Jêder-kovar |paşnav=Mutin |pêşnav=Georges |sal=2003 |sernav=Le Tigre et l'Euphrate de la discorde |url=http://vertigo.revues.org/index3869.html |kovar=VertigO |ziman=fr |cild=4 |hejmar=3 |rr=1–10 |doi=10.4000/vertigo.3869 |roja-gihiştinê=18 kanûna pêşîn 2009 |doi-access=free }}</ref> Deşta Xabûr, ku niha nêzîkî çar milyon donim (16.000 km²) zeviyên çandiniyê hene ku devera sereke ya çandiniya genimê li Rojavayê Kurdiatanê û Sûriyeyê ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Xenophon's retreat : Greece, Persia, and the end of the Golden Age |paşnav1=Waterfield |pêşnav1=Robin |lînka-nivîskar1=Robin Waterfield |weşanger=Belknap Press of [[Harvard University Press]] |tarîx=2006 |isbn=9780674023567 |cih=Cambridge, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=jBoJfzXxeqIC&q=Khabur+mascas&pg=PA102 |roja-gihiştinê=20 kanûna paşîn 2017 }}</ref> Her wiha beşa bakurê rojhilat jî navenda berhemanîna petrolê ya Sûriyeyê ye.
== Binere ==
* [[Çemê Nisêbînê]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Firat]]
[[Kategorî:Şam (herêma erdnîgarî)]]
[[Kategorî:Tor]]
[[Kategorî:Xabûr (Firat)| ]]
cqoaxt525o00g5v8r60a4pmkzgorshn
2006206
2006205
2026-05-01T17:40:16Z
Penaber49
39672
2006206
wikitext
text/x-wiki
{{Ev gotar|der barê çemê [[Başûrê Rojavaya Kurdistanê]] ye. Ji bo Xabûrê din, binêre [[Xabûr (Dîcle)]]}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Çemê Xabûrê''' yek ji mezintirîn şaxê çemê [[Firat]]ê ye û çemekî [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye. Her çiqas Xabûr ji Kurdistanê derketibe jî, kaniyên karstîk ên li derdora [[Girê Spî]] çavkaniya sereke ya ava çem in. Çend çemên girîng li bakurê [[Hesîçe]]yê tevlê Xabûrê dibin ku bi hev re sêgoşeya Xabûrê an jî wekê devera Xabûra Jorîn tê zanîn, diafirînin. Ji bakur ber bi başûr ve, barîna baranê ya salane li baskê Xabûrê ji 400 mm kêmtir dibe ji 200 mm. Vê yekê çem di dirêjahiya dîrokê de ji bo çandiniyê kiriye çavkaniya avê ya girîng. Xabûr li nêzî bajarokê Buseyrayê dikeve nava Firatê.
== Erdnîgarî ==
Rêça Xabûr dikare li ser du herêmên cuda were dabeş kirin. Yek devera Xabûr a Jorîn an Sêgoşeya Xabûrê ye ku li bakurê Hesîçeyê ye û rêça duyem jî Xabûra Navîn û Xabûra Jêrîn e ku di navbera Hesîçe û Buseyrayê de ye.
== Dîrok ==
Ji salên 1930an vir ve li geliyê Xabûr gelek lêkolînên arkeolojîk hatine kirin û ev yek nîşan dide ku herêm ji serdema [[Paleolîtîk]] a jêrîn ve hatiye niştecihkirin.<ref name="Nishiaku">{{Jêder-kovar |paşnav=Nishiaki |pêşnav=Y. |sal=1992 |sernav=Preliminary results of the prehistoric survey in the Khabur Basin, Syria: 1990–91 seasons |url=http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/paleo_0153-9345_1992_num_18_1_4566 |kovar=Paléorient |cild=18 |hejmar=1 |rr=97–102 |doi=10.3406/paleo.1992.4566 |roja-gihiştinê=7 tîrmeh 2010 }}</ref> Cihên girîng ên ku hatine kolandin Tell Halaf, Tell Brak, Tell Leilan, Tell Maşnaqa, Tell Mozan û Tell Barri ne. Herêmê navê xwe daye eşyayê boyaxkirî yê taybet ku di destpêka hezarsala 2em a berî zayînê de li bakurê [[Mezopotamya]] û Kurdistanê hatiye dîtin. Herêma çemê Xabûr jî bi avabûna împeratoriya [[Mîtanî]] ve di çavkaniyan de hatiye dîtin.<ref name="Aborrhas">[[Strabo]], xvi; [[Zosimus (historian)|Zosimus]], ''Historia Nova'', 3.13; [[Ammianus Marcellinus]], ''Rerum Gestarum'', 14.3, 23.5.</ref>
Projeya Çemê Xabûrê ku di sala 1960an de dest pê kir, bi çêkirina rêze bendav û kanalan ve girêdayî bû. Sê bendav li baskê Xabûr hatin çêkirin di çarçoveya planeke mezin a avdanê de ku Bendava Tebqa ya li ser Firatê jî dihewîne. Beşa çemê Xabûr a di nava navçeya Tell Temer de maleke xwerêveberiya [[Suryanî|suryaniyan]] e. Du bendavên Hesîçe yên rojava û yên rojhilat li ser şaxên Xabûrê di navbera [[Serê Kaniyê, Hesîçe|Serê Kaniyê]] û Hesîçe de hatine çêkirin. Kapasîteya embara Hesîçe ya rojavayê 0,09 km³ e û di heman demê de dawiya başûrê rojhilatê herêma suryaniyan û kurdan e. Kapasîteya rojhilatê Hesîçe 0,2 km³ e. Bendava sêyem bi navê başûrê Hesîçe li ser Xabûrê 25 km li başûrê Hesîçe hatiye çêkirin. Kaniya vê bendavê 0,7 km³ e.<ref name="mutin">{{Jêder-kovar |paşnav=Mutin |pêşnav=Georges |sal=2003 |sernav=Le Tigre et l'Euphrate de la discorde |url=http://vertigo.revues.org/index3869.html |kovar=VertigO |ziman=fr |cild=4 |hejmar=3 |rr=1–10 |doi=10.4000/vertigo.3869 |roja-gihiştinê=18 kanûna pêşîn 2009 |doi-access=free }}</ref> Deşta Xabûr, ku niha nêzîkî çar milyon donim (16.000 km²) zeviyên çandiniyê hene ku devera sereke ya çandiniya genimê li Rojavayê Kurdiatanê û Sûriyeyê ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Xenophon's retreat : Greece, Persia, and the end of the Golden Age |paşnav1=Waterfield |pêşnav1=Robin |lînka-nivîskar1=Robin Waterfield |weşanger=Belknap Press of [[Harvard University Press]] |tarîx=2006 |isbn=9780674023567 |cih=Cambridge, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=jBoJfzXxeqIC&q=Khabur+mascas&pg=PA102 |roja-gihiştinê=20 kanûna paşîn 2017 }}</ref> Her wiha beşa bakurê rojhilat jî navenda berhemanîna petrolê ya Sûriyeyê ye.
== Binere ==
* [[Çemê Nisêbînê]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Firat]]
[[Kategorî:Şam (herêma erdnîgarî)]]
[[Kategorî:Tor]]
[[Kategorî:Xabûr (Firat)| ]]
5yi3gd2ytrt8zze0tsmlr3nrxq8u51v
2006207
2006206
2026-05-01T17:41:47Z
Penaber49
39672
/* */
2006207
wikitext
text/x-wiki
{{Ev gotar|der barê çemê [[Başûrê Rojavaya Kurdistanê]] ye. Ji bo Xabûrê din, binêre [[Xabûr (Dîcle)]]}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Çemê Xabûrê''' yek ji mezintirîn şaxê çemê [[Firat]]ê ye û çemekî [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye. Her çiqas Xabûr ji Kurdistanê derketibe jî, kaniyên karstîk ên li derdora [[Girê Spî]] çavkaniya sereke ya ava çem in. Çend çemên girîng li bakurê [[Hesîçe]]yê tevlê Xabûrê dibin ku bi hev re sêgoşeya Xabûrê an jî wekê devera Xabûra Jorîn tê zanîn, diafirînin. Ji bakur ber bi başûr ve, barîna baranê ya salane li baskê Xabûrê ji 400 mm kêmtir ê 200 mm dibe. Vê yekê çem di dirêjahiya dîrokê de ji bo çandiniyê kiriye çavkaniya avê ya girîng. Xabûr li nêzî bajarokê Buseyrayê dikeve nava Firatê.
== Erdnîgarî ==
Rêça Xabûr dikare li ser du herêmên cuda were dabeş kirin. Yek devera Xabûr a Jorîn an Sêgoşeya Xabûrê ye ku li bakurê Hesîçeyê ye û rêça duyem jî Xabûra Navîn û Xabûra Jêrîn e ku di navbera Hesîçe û Buseyrayê de ye.
== Dîrok ==
Ji salên 1930an vir ve li geliyê Xabûr gelek lêkolînên arkeolojîk hatine kirin û ev yek nîşan dide ku herêm ji serdema [[Paleolîtîk]] a jêrîn ve hatiye niştecihkirin.<ref name="Nishiaku">{{Jêder-kovar |paşnav=Nishiaki |pêşnav=Y. |sal=1992 |sernav=Preliminary results of the prehistoric survey in the Khabur Basin, Syria: 1990–91 seasons |url=http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/paleo_0153-9345_1992_num_18_1_4566 |kovar=Paléorient |cild=18 |hejmar=1 |rr=97–102 |doi=10.3406/paleo.1992.4566 |roja-gihiştinê=7 tîrmeh 2010 }}</ref> Cihên girîng ên ku hatine kolandin Tell Halaf, Tell Brak, Tell Leilan, Tell Maşnaqa, Tell Mozan û Tell Barri ne. Herêmê navê xwe daye eşyayê boyaxkirî yê taybet ku di destpêka hezarsala 2em a berî zayînê de li bakurê [[Mezopotamya]] û Kurdistanê hatiye dîtin. Herêma çemê Xabûr jî bi avabûna împeratoriya [[Mîtanî]] ve di çavkaniyan de hatiye dîtin.<ref name="Aborrhas">[[Strabo]], xvi; [[Zosimus (historian)|Zosimus]], ''Historia Nova'', 3.13; [[Ammianus Marcellinus]], ''Rerum Gestarum'', 14.3, 23.5.</ref>
Projeya Çemê Xabûrê ku di sala 1960an de dest pê kir, bi çêkirina rêze bendav û kanalan ve girêdayî bû. Sê bendav li baskê Xabûr hatin çêkirin di çarçoveya planeke mezin a avdanê de ku Bendava Tebqa ya li ser Firatê jî dihewîne. Beşa çemê Xabûr a di nava navçeya Tell Temer de maleke xwerêveberiya [[Suryanî|suryaniyan]] e. Du bendavên Hesîçe yên rojava û yên rojhilat li ser şaxên Xabûrê di navbera [[Serê Kaniyê, Hesîçe|Serê Kaniyê]] û Hesîçe de hatine çêkirin. Kapasîteya embara Hesîçe ya rojavayê 0,09 km³ e û di heman demê de dawiya başûrê rojhilatê herêma suryaniyan û kurdan e. Kapasîteya rojhilatê Hesîçe 0,2 km³ e. Bendava sêyem bi navê başûrê Hesîçe li ser Xabûrê 25 km li başûrê Hesîçe hatiye çêkirin. Kaniya vê bendavê 0,7 km³ e.<ref name="mutin">{{Jêder-kovar |paşnav=Mutin |pêşnav=Georges |sal=2003 |sernav=Le Tigre et l'Euphrate de la discorde |url=http://vertigo.revues.org/index3869.html |kovar=VertigO |ziman=fr |cild=4 |hejmar=3 |rr=1–10 |doi=10.4000/vertigo.3869 |roja-gihiştinê=18 kanûna pêşîn 2009 |doi-access=free }}</ref> Deşta Xabûr, ku niha nêzîkî çar milyon donim (16.000 km²) zeviyên çandiniyê hene ku devera sereke ya çandiniya genimê li Rojavayê Kurdiatanê û Sûriyeyê ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Xenophon's retreat : Greece, Persia, and the end of the Golden Age |paşnav1=Waterfield |pêşnav1=Robin |lînka-nivîskar1=Robin Waterfield |weşanger=Belknap Press of [[Harvard University Press]] |tarîx=2006 |isbn=9780674023567 |cih=Cambridge, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=jBoJfzXxeqIC&q=Khabur+mascas&pg=PA102 |roja-gihiştinê=20 kanûna paşîn 2017 }}</ref> Her wiha beşa bakurê rojhilat jî navenda berhemanîna petrolê ya Sûriyeyê ye.
== Binere ==
* [[Çemê Nisêbînê]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Firat]]
[[Kategorî:Şam (herêma erdnîgarî)]]
[[Kategorî:Tor]]
[[Kategorî:Xabûr (Firat)| ]]
5nlvzijmvdyig7aer6j6jim9mkyqyqo
2006210
2006207
2026-05-01T18:23:09Z
Penaber49
39672
2006210
wikitext
text/x-wiki
{{Ev gotar|der barê çemê [[Başûrê Rojavaya Kurdistanê]] ye. Ji bo Xabûrê din, binêre [[Xabûr (Dîcle)]]}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Çemê Xabûrê''' yek ji mezintirîn şaxê çemê [[Firat]]ê ye û çemekî [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye. Her çiqas Xabûr ji Kurdistanê derketibe jî, kaniyên karstîk ên li derdora [[Girê Spî]] çavkaniya sereke ya ava çem in. Çend çemên girîng li bakurê [[Hesîçe]]yê tevlê Xabûrê dibin ku bi hev re sêgoşeya Xabûrê an jî wekê devera Xabûra Jorîn tê zanîn, diafirînin. Ji bakur ber bi başûr ve, barîna baranê ya salane li baskê Xabûrê ji 400 mm kêmtir ê 200 mm dibe. Vê yekê çem di dirêjahiya dîrokê de ji bo çandiniyê kiriye çavkaniya avê ya girîng. Xabûr li nêzî bajarokê Buseyrayê dikeve nava Firatê.
== Erdnîgarî ==
Rêça Xabûr dikare li ser du herêmên cuda were dabeş kirin. Yek devera Xabûr a Jorîn an Sêgoşeya Xabûrê ye ku li bakurê Hesîçeyê ye û rêça duyem jî Xabûra Navîn û Xabûra Jêrîn e ku di navbera Hesîçe û Buseyrayê de ye.
== Dîrok ==
Ji salên 1930an vir ve li geliyê Xabûr gelek lêkolînên arkeolojîk hatine kirin û ev yek nîşan dide ku herêm ji serdema [[Paleolîtîk]] a jêrîn ve hatiye niştecihkirin.<ref name="Nishiaku">{{Jêder-kovar |paşnav=Nishiaki |pêşnav=Y. |sal=1992 |sernav=Preliminary results of the prehistoric survey in the Khabur Basin, Syria: 1990–91 seasons |url=http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/paleo_0153-9345_1992_num_18_1_4566 |kovar=Paléorient |cild=18 |hejmar=1 |rr=97–102 |doi=10.3406/paleo.1992.4566 |roja-gihiştinê=7 tîrmeh 2010 }}</ref> Cihên girîng ên ku hatine kolandin Tell Halaf, Tell Brak, Tell Leilan, Tell Maşnaqa, Tell Mozan û Tell Barri ne. Herêmê navê xwe daye eşyayê boyaxkirî yê taybet ku di destpêka hezarsala 2em a berî zayînê de li bakurê [[Mezopotamya]] û Kurdistanê hatiye dîtin. Herêma çemê Xabûr jî bi avabûna împeratoriya [[Mîtanî]] ve di çavkaniyan de hatiye dîtin.<ref name="Aborrhas">[[Strabo]], xvi; [[Zosimus (historian)|Zosimus]], ''Historia Nova'', 3.13; [[Ammianus Marcellinus]], ''Rerum Gestarum'', 14.3, 23.5.</ref>
Projeya Çemê Xabûrê ku di sala 1960an de dest pê kir, bi çêkirina rêze bendav û kanalan ve girêdayî bû. Sê bendav li baskê Xabûr hatin çêkirin di çarçoveya planeke mezin a avdanê de ku Bendava Tebqa ya li ser Firatê jî vedihewîne. Du bendavên Hesîçe yên rojava û yên rojhilat li ser şaxên Xabûrê di navbera [[Serê Kaniyê, Hesîçe|Serê Kaniyê]] û Hesîçe de hatine çêkirin. Kapasîteya embara Hesîçe ya rojavayê 0,09 km³ e û di heman demê de dawiya başûrê rojhilatê herêma suryaniyan û kurdan e. Kapasîteya rojhilatê Hesîçe 0,2 km³ e. Bendava sêyem bi navê başûrê Hesîçe li ser Xabûrê 25 km li başûrê Hesîçe hatiye çêkirin. Kaniya vê bendavê 0,7 km³ e.<ref name="mutin">{{Jêder-kovar |paşnav=Mutin |pêşnav=Georges |sal=2003 |sernav=Le Tigre et l'Euphrate de la discorde |url=http://vertigo.revues.org/index3869.html |kovar=VertigO |ziman=fr |cild=4 |hejmar=3 |rr=1–10 |doi=10.4000/vertigo.3869 |roja-gihiştinê=18 kanûna pêşîn 2009 |doi-access=free }}</ref> Deşta Xabûr, ku niha nêzîkî çar milyon donim (16.000 km²) zeviyên çandiniyê hene ku devera sereke ya çandiniya genimê li Rojavayê Kurdiatanê û Sûriyeyê ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Xenophon's retreat : Greece, Persia, and the end of the Golden Age |paşnav1=Waterfield |pêşnav1=Robin |lînka-nivîskar1=Robin Waterfield |weşanger=Belknap Press of [[Harvard University Press]] |tarîx=2006 |isbn=9780674023567 |cih=Cambridge, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=jBoJfzXxeqIC&q=Khabur+mascas&pg=PA102 |roja-gihiştinê=20 kanûna paşîn 2017 }}</ref> Her wiha beşa bakurê rojhilat jî navenda berhemanîna petrolê ya Sûriyeyê ye.
== Binere ==
* [[Çemê Nisêbînê]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Firat]]
[[Kategorî:Şam (herêma erdnîgarî)]]
[[Kategorî:Tor]]
[[Kategorî:Xabûr (Firat)| ]]
0j9b2dtbpnjlc0qecgmf115qmzumw21
2006211
2006210
2026-05-01T18:24:45Z
Penaber49
39672
2006211
wikitext
text/x-wiki
{{Ev gotar|der barê çemê [[Başûrê Rojavaya Kurdistanê]] ye. Ji bo Xabûrê din, binêre [[Xabûr (Dîcle)]]}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Çemê Xabûrê''' yek ji mezintirîn şaxê çemê [[Firat]]ê ye û çemekî [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye. Her çiqas çemê Xabûrê ji Kurdistanê derketibe jî, çavkaniyên karstîk ên li derdora [[Girê Spî]] çavkaniya sereke ya ava çem in. Çend çemên girîng li bakurê [[Hesîçe]]yê tevlê Xabûrê dibin ku bi hev re sêgoşeya Xabûrê an jî wekê devera Xabûra Jorîn tê zanîn, diafirînin. Ji bakur ber bi başûr ve, barîna baranê ya salane li baskê Xabûrê ji 400 mm kêmtir ê 200 mm dibe. Vê yekê çem di dirêjahiya dîrokê de ji bo çandiniyê kiriye çavkaniya avê ya girîng. Xabûr li nêzî bajarokê Buseyrayê dikeve nava Firatê.
== Erdnîgarî ==
Rêça Xabûr dikare li ser du herêmên cuda were dabeş kirin. Yek devera Xabûr a Jorîn an Sêgoşeya Xabûrê ye ku li bakurê Hesîçeyê ye û rêça duyem jî Xabûra Navîn û Xabûra Jêrîn e ku di navbera Hesîçe û Buseyrayê de ye.
== Dîrok ==
Ji salên 1930an vir ve li geliyê Xabûr gelek lêkolînên arkeolojîk hatine kirin û ev yek nîşan dide ku herêm ji serdema [[Paleolîtîk]] a jêrîn ve hatiye niştecihkirin.<ref name="Nishiaku">{{Jêder-kovar |paşnav=Nishiaki |pêşnav=Y. |sal=1992 |sernav=Preliminary results of the prehistoric survey in the Khabur Basin, Syria: 1990–91 seasons |url=http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/paleo_0153-9345_1992_num_18_1_4566 |kovar=Paléorient |cild=18 |hejmar=1 |rr=97–102 |doi=10.3406/paleo.1992.4566 |roja-gihiştinê=7 tîrmeh 2010 }}</ref> Cihên girîng ên ku hatine kolandin Tell Halaf, Tell Brak, Tell Leilan, Tell Maşnaqa, Tell Mozan û Tell Barri ne. Herêmê navê xwe daye eşyayê boyaxkirî yê taybet ku di destpêka hezarsala 2em a berî zayînê de li bakurê [[Mezopotamya]] û Kurdistanê hatiye dîtin. Herêma çemê Xabûr jî bi avabûna împeratoriya [[Mîtanî]] ve di çavkaniyan de hatiye dîtin.<ref name="Aborrhas">[[Strabo]], xvi; [[Zosimus (historian)|Zosimus]], ''Historia Nova'', 3.13; [[Ammianus Marcellinus]], ''Rerum Gestarum'', 14.3, 23.5.</ref>
Projeya Çemê Xabûrê ku di sala 1960an de dest pê kir, bi çêkirina rêze bendav û kanalan ve girêdayî bû. Sê bendav li baskê Xabûr hatin çêkirin di çarçoveya planeke mezin a avdanê de ku Bendava Tebqa ya li ser Firatê jî vedihewîne. Du bendavên Hesîçe yên rojava û yên rojhilat li ser şaxên Xabûrê di navbera [[Serê Kaniyê, Hesîçe|Serê Kaniyê]] û Hesîçe de hatine çêkirin. Kapasîteya embara Hesîçe ya rojavayê 0,09 km³ e û di heman demê de dawiya başûrê rojhilatê herêma suryaniyan û kurdan e. Kapasîteya rojhilatê Hesîçe 0,2 km³ e. Bendava sêyem bi navê başûrê Hesîçe li ser Xabûrê 25 km li başûrê Hesîçe hatiye çêkirin. Kaniya vê bendavê 0,7 km³ e.<ref name="mutin">{{Jêder-kovar |paşnav=Mutin |pêşnav=Georges |sal=2003 |sernav=Le Tigre et l'Euphrate de la discorde |url=http://vertigo.revues.org/index3869.html |kovar=VertigO |ziman=fr |cild=4 |hejmar=3 |rr=1–10 |doi=10.4000/vertigo.3869 |roja-gihiştinê=18 kanûna pêşîn 2009 |doi-access=free }}</ref> Deşta Xabûr, ku niha nêzîkî çar milyon donim (16.000 km²) zeviyên çandiniyê hene ku devera sereke ya çandiniya genimê li Rojavayê Kurdiatanê û Sûriyeyê ye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Xenophon's retreat : Greece, Persia, and the end of the Golden Age |paşnav1=Waterfield |pêşnav1=Robin |lînka-nivîskar1=Robin Waterfield |weşanger=Belknap Press of [[Harvard University Press]] |tarîx=2006 |isbn=9780674023567 |cih=Cambridge, Massachusetts |url=https://books.google.com/books?id=jBoJfzXxeqIC&q=Khabur+mascas&pg=PA102 |roja-gihiştinê=20 kanûna paşîn 2017 }}</ref> Her wiha beşa bakurê rojhilat jî navenda berhemanîna petrolê ya Sûriyeyê ye.
== Binere ==
* [[Çemê Nisêbînê]]
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Firat]]
[[Kategorî:Şam (herêma erdnîgarî)]]
[[Kategorî:Tor]]
[[Kategorî:Xabûr (Firat)| ]]
ozi7l0vrcjjh15j5cxlynviy7mnfnmw
Çemê Nisêbînê
0
21909
2006212
1979135
2026-05-01T18:27:31Z
Penaber49
39672
/* */
2006212
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdanka giştî
| welat = [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]]
|}}
'''Çemê Nisêbînê''' an '''Cexcex'''<ref>[http://www.geonames.org/maps/google_36.497_40.771.html Geonames database]</ref> şaxekî ji çemê [[Xabûr (Firat)|Xabûr]] a [[Firat]]ê ye ku yek ji çemên [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye.
== Çavkaniyên çemê ==
Du çavkaniyên çem hene. Şaxê dirêj, ku bi navê Ava Reş tê zanîn, li nêzîkî gundê Toptepe yê parêzgeha [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdînê]], li [[Bakurê Kurdistanê]], bilind dibe û 10 km diherike û digihêje şaxê kurttir ku bi navê [[Ava Spî]] tê zanîn.<ref>''[http://www.iranicaonline.org/articles/nisibis-city-in-northern-mesopotamia NISIBIS].'' Encyclopaedia Iranica</ref>
Çem li nêzî bajarên [[Nisêbîn]] û [[Qamişlo]]yê derbasî [[Rojavaya Kurdistanê]] dibe. Ev av hem li Kurdistanê hem jî li Sûriyeyê bi giranî ji bo avdanê tê bikaranîn. Çem li bajarê [[Hesîçe]] ya [[Rojavaya Kurdistanê]] diherike nav çemê Xabûrê.
== Jiyana kovî ==
Di çem de midye û kurikên ava şîrîn dijîn. Tîrêj bi bazirganî jî tê çandin. Herikîna neftê di çem de ji ber êrîşên dubare yên Bakurê Kurdistanê li ser dezgehên neftê yên li derdorê bû sedema qirêjiya ava çem.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Nisêbîn]]
jv4ibs5xw7sd0ozef06uae2n66a3hjd
2006213
2006212
2026-05-01T18:28:42Z
Penaber49
39672
2006213
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdanka giştî
| welat = [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]]
|}}
'''Çemê Nisêbînê''' an '''Cexcex'''<ref>[http://www.geonames.org/maps/google_36.497_40.771.html Geonames database]</ref> şaxekî ji çemê [[Xabûr (Firat)|Xabûr]] a [[Firat]]ê ye ku yek ji çemên [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye.
== Çavkaniyên çem ==
Du çavkaniyên çemên Nisêbînê hene. Şaxê dirêj ku bi navê Ava Reş tê zanîn, li nêzîkî gundê Toptepe yê parêzgeha [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdînê]], li [[Bakurê Kurdistanê]], bilind dibe û 10 km diherike û digihêje şaxê kurttir ku bi navê [[Ava Spî]] tê zanîn.<ref>''[http://www.iranicaonline.org/articles/nisibis-city-in-northern-mesopotamia NISIBIS].'' Encyclopaedia Iranica</ref>
Çem li nêzî bajarên [[Nisêbîn]] û [[Qamişlo]]yê derbasî [[Rojavaya Kurdistanê]] dibe. Ev av hem li Kurdistanê hem jî li Sûriyeyê bi giranî ji bo avdanê tê bikaranîn. Çem li bajarê [[Hesîçe]] ya [[Rojavaya Kurdistanê]] diherike nav çemê Xabûrê.
== Jiyana kovî ==
Di çem de midye û kurikên ava şîrîn dijîn. Tîrêj bi bazirganî jî tê çandin. Herikîna neftê di çem de ji ber êrîşên dubare yên Bakurê Kurdistanê li ser dezgehên neftê yên li derdorê bû sedema qirêjiya ava çem.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Nisêbîn]]
fdnnwrkbnoa8ifgn9wtqflcq7vuyv9o
2006214
2006213
2026-05-01T18:33:07Z
Penaber49
39672
/* Çavkaniyên çem */
2006214
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdanka giştî
| welat = [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]]
|}}
'''Çemê Nisêbînê''' an '''Cexcex'''<ref>[http://www.geonames.org/maps/google_36.497_40.771.html Geonames database]</ref> şaxekî ji çemê [[Xabûr (Firat)|Xabûr]] a [[Firat]]ê ye ku yek ji çemên [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye.
== Çavkaniyên çem ==
Du çavkaniyên çemên Nisêbînê hene. Şaxê dirêj ku bi navê Ava Reş tê zanîn, li nêzîkî gundê Nibil a bi ser parêzgeha [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdînê]], li [[Bakurê Kurdistanê]], derdikeve û 10 km diherike û digihêje şaxa gurr ku bi navê [[Ava Spî]] tê zanîn.<ref>''[http://www.iranicaonline.org/articles/nisibis-city-in-northern-mesopotamia NISIBIS].'' Encyclopaedia Iranica</ref>
Çem li nêzî bajarên [[Nisêbîn]] û [[Qamişlo]]yê derbasî [[Rojavaya Kurdistanê]] dibe. Ev av hem li Kurdistanê hem jî li Sûriyeyê bi giranî ji bo avdanê tê bikaranîn. Çem li bajarê [[Hesîçe]] ya [[Rojavaya Kurdistanê]] diherike nav çemê Xabûrê.
== Jiyana kovî ==
Di çem de midye û kurikên ava şîrîn dijîn. Tîrêj bi bazirganî jî tê çandin. Herikîna neftê di çem de ji ber êrîşên dubare yên Bakurê Kurdistanê li ser dezgehên neftê yên li derdorê bû sedema qirêjiya ava çem.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Nisêbîn]]
hgriay4cn8crwu0szdxp3b5f8156v67
2006215
2006214
2026-05-01T18:33:45Z
Penaber49
39672
2006215
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdanka giştî
| welat = [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]]
|}}
'''Çemê Nisêbînê''' an '''Cexcex'''<ref>[http://www.geonames.org/maps/google_36.497_40.771.html Geonames database]</ref> şaxekî ji çemê [[Xabûr (Firat)|Xabûr]] a [[Firat]]ê ye ku yek ji çemên [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye.
== Çavkaniyên çem ==
Du çavkaniyên çemên Nisêbînê hene. Şaxê dirêj ku bi navê Ava Reş tê zanîn, li nêzîkî gundê Nibil a bi ser parêzgeha [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdînê]], li [[Bakurê Kurdistanê]], derdikeve û 10 km diherike û digihêje şaxa gurr ku bi navê [[Ava Spî]] tê zanîn.<ref>''[http://www.iranicaonline.org/articles/nisibis-city-in-northern-mesopotamia NISIBIS].'' Encyclopaedia Iranica</ref>
Çem li nêzîkî bajarên [[Nisêbîn]] û [[Qamişlo]]yê derbasî [[Rojavaya Kurdistanê]] dibe. Ev av hem li Kurdistanê hem jî li Sûriyeyê bi giranî ji bo avdanê tê bikaranîn. Çem li bajarê [[Hesîçe]] ya [[Rojavaya Kurdistanê]] diherike nav çemê Xabûrê.
== Jiyana kovî ==
Di çem de midye û kurikên ava şîrîn dijîn. Tîrêj bi bazirganî jî tê çandin. Herikîna neftê di çem de ji ber êrîşên dubare yên Bakurê Kurdistanê li ser dezgehên neftê yên li derdorê bû sedema qirêjiya ava çem.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Nisêbîn]]
0ezjfeeunfti42o76zuug2i7v1ssaaf
2006216
2006215
2026-05-01T18:35:51Z
Penaber49
39672
Wergera xirab
2006216
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdanka giştî
| welat = [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]]
|}}
'''Çemê Nisêbînê''' an '''Cexcex'''<ref>[http://www.geonames.org/maps/google_36.497_40.771.html Geonames database]</ref> şaxekî ji çemê [[Xabûr (Firat)|Xabûr]] a [[Firat]]ê ye ku yek ji çemên [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye.
== Çavkaniyên çem ==
Du çavkaniyên çemên Nisêbînê hene. Şaxê dirêj ku bi navê Ava Reş tê zanîn, li nêzîkî gundê Nibil a bi ser parêzgeha [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdînê]], li [[Bakurê Kurdistanê]], derdikeve û 10 km diherike û digihêje şaxa gurr ku bi navê [[Ava Spî]] tê zanîn.<ref>''[http://www.iranicaonline.org/articles/nisibis-city-in-northern-mesopotamia NISIBIS].'' Encyclopaedia Iranica</ref>
Çem li nêzîkî bajarên [[Nisêbîn]] û [[Qamişlo]]yê derbasî [[Rojavaya Kurdistanê]] dibe. Ev av hem li Kurdistanê hem jî li Sûriyeyê bi giranî ji bo avdanê tê bikaranîn. Çem li bajarê [[Hesîçe]] ya [[Rojavaya Kurdistanê]] diherike nav çemê Xabûrê.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Nisêbîn]]
mo62qiz03xbxdwvvt44pcgvjzihl8v6
2006217
2006216
2026-05-01T18:36:48Z
Penaber49
39672
/* */
2006217
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdanka giştî
| statû = Çem
| welat = [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]]
|}}
'''Çemê Nisêbînê''' an '''Cexcex'''<ref>[http://www.geonames.org/maps/google_36.497_40.771.html Geonames database]</ref> şaxekî ji çemê [[Xabûr (Firat)|Xabûr]] a [[Firat]]ê ye ku yek ji çemên [[Bakurê Kurdistanê]] û [[Rojavaya Kurdistanê]] ye.
== Çavkaniyên çem ==
Du çavkaniyên çemên Nisêbînê hene. Şaxê dirêj ku bi navê Ava Reş tê zanîn, li nêzîkî gundê Nibil a bi ser parêzgeha [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdînê]], li [[Bakurê Kurdistanê]], derdikeve û 10 km diherike û digihêje şaxa gurr ku bi navê [[Ava Spî]] tê zanîn.<ref>''[http://www.iranicaonline.org/articles/nisibis-city-in-northern-mesopotamia NISIBIS].'' Encyclopaedia Iranica</ref>
Çem li nêzîkî bajarên [[Nisêbîn]] û [[Qamişlo]]yê derbasî [[Rojavaya Kurdistanê]] dibe. Ev av hem li Kurdistanê hem jî li Sûriyeyê bi giranî ji bo avdanê tê bikaranîn. Çem li bajarê [[Hesîçe]] ya [[Rojavaya Kurdistanê]] diherike nav çemê Xabûrê.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çemên Asyayê yên navneteweyî]]
[[Kategorî:Çemên Kurdistanê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Sûriyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Çemên Tirkiyeyê|Nisêbîn]]
[[Kategorî:Nisêbîn]]
gd42piifqh7j9ip9yium1jvbbhm7yvq
Kotirî
0
37064
2006224
1795459
2026-05-01T20:59:31Z
Ramikurd
17576
2006224
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Kotirî
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106002498 |title=''Streptopelia turtur'' | assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=27 Feb 2013}}</ref>
| image = European Turtle Dove (Streptopelia turtur).jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Kevok|Columbiformes]]
| familia = [[Kevok|Columbidae]]
| genus = ''[[Streptopelia]]''
| species = '''''S. turtur'''''
| binomial = ''Streptopelia turtur''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
| synonyms = ''Turtur communis''<ref>{{Jêder-ensîklopedî |url=http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/brehm/band5/high/IMG_9972.html |nivîskar=Brehm |ensîklopedî=Die Vögel |cild=2 |sernav=Turteltaube |sal=1891 [with modern update] |tarîxa-gihiştinê=2013-08-11 |tarîxa-arşîvê=2016-03-03 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160303225514/http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/brehm/band5/high/IMG_9972.html |rewşa-urlyê=mirî }} {{De}}</ref>
}}
'''Kotirî''', '''koter(ok)''','''kebokurk''', '''goyîn''' an '''qumrî''' (''Streptopelia turtur''), [[cure]]yekî [[kevok]]an (''Columbidae'') e.
== Şayes ==
Çûkek e koçber e û ji bo goştê xwe ji aliyê nêçîrvanan ve seyda wê dihê kirin. Ji [[kebok]]an ([[kevok]]) û [[qoqî]]yan herî cudahiya wan ya eşkere xetikên berqurka wan e.
== Reftar ==
== Pêşangeh ==
<gallery>
Wêne:Tourterelle des bois MHNT.jpg|''Streptopelia turtur turtur''
</gallery>
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Wîkîcure-b|Streptopelia turtur}}
{{Commons-biçûk|Streptopelia turtur}}
{{Balinde}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}
[[Kategorî:Balindeyên li Afrîkayê]]
[[Kategorî:Balindeyên li Kurdistanê]]
[[Kategorî:Canewerên ku di sala 1758an hatine saloxandin]]
[[Kategorî:Faunaya Asyayê]]
[[Kategorî:Faunaya Ewropayê]]
[[Kategorî:Faunaya Kurdistanê]]
[[Kategorî:Kevok]]
gr8shecd2b4k5617yghe8c4td2ud7y2
2006225
2006224
2026-05-01T21:04:29Z
Ramikurd
17576
/* Reftar */
2006225
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Kotirî
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106002498 |title=''Streptopelia turtur'' | assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=27 Feb 2013}}</ref>
| image = European Turtle Dove (Streptopelia turtur).jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Kevok|Columbiformes]]
| familia = [[Kevok|Columbidae]]
| genus = ''[[Streptopelia]]''
| species = '''''S. turtur'''''
| binomial = ''Streptopelia turtur''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
| synonyms = ''Turtur communis''<ref>{{Jêder-ensîklopedî |url=http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/brehm/band5/high/IMG_9972.html |nivîskar=Brehm |ensîklopedî=Die Vögel |cild=2 |sernav=Turteltaube |sal=1891 [with modern update] |tarîxa-gihiştinê=2013-08-11 |tarîxa-arşîvê=2016-03-03 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160303225514/http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/brehm/band5/high/IMG_9972.html |rewşa-urlyê=mirî }} {{De}}</ref>
}}
'''Kotirî''', '''koter(ok)''','''kebokurk''', '''goyîn''' an '''qumrî''' (''Streptopelia turtur''), [[cure]]yekî [[kevok]]an (''Columbidae'') e.
== Şayes ==
Çûkek e koçber e û ji bo goştê xwe ji aliyê nêçîrvanan ve seyda wê dihê kirin. Ji [[kebok]]an ([[kevok]]) û [[qoqî]]yan herî cudahiya wan ya eşkere xetikên berqurka wan e.
== Reftar Û Belavbûn ==
'''Kotirî''' cureyekî koçber e ku li seranserê Palearktîka rojava belav bûye û piraniya Ewropa û Rojhilata Navîn û Tirkiye û bakurê Afrîkayê vedihewîne, her çend li bakurê Skandînavya û Rûsyayê kêm be jî. Zivistanê li başûrê Sahrayê derbas dike. Ew yek ji koçberên herî dawî ye, ku berî dawiya Nîsanê kêm caran li Bakurê Ewropayê xuya dibe û di Îlonê de dîsa vedigere başûr. '''Kotirî''' li Amerîkaya Bakur rêwiyên kêm in, bi tomarên ji Massachusetts û Florida li Dewletên Yekbûyî û tomarek din ji Saint Pierre û Miquelon. Ev çûk daristanên vekirî ji yên qelew tercîh dike, û pir caran li erdê dixwe. Her çend carinan di baxçeyên mezin de hêlîn çêdike jî, ew bi gelemperî pir tirsonek e, dibe ku ji ber zexta nêçîrê ya giran a ku di dema koçberiyê de pê re rû bi rû dimîne. Firîna wê pir caran wekî tîr-mîna tê binavkirin, lê ew ne pir zû ye. Firîna zewacê, bilind û dorveger, mîna ya kevokê daristanê yê asayî ye, lê pêlên wê kêmtir diyar in; ew bi lêdana qamçiyan a baskên ber bi jêr ve tê. Hatina biharê bi strana wê ya kutin an jî gurrînê, "turrr, turrr"ek kûr û lerzok, tê mizgînkirin.
== Pêşangeh ==
<gallery>
Wêne:Tourterelle des bois MHNT.jpg|''Streptopelia turtur turtur''
</gallery>
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Wîkîcure-b|Streptopelia turtur}}
{{Commons-biçûk|Streptopelia turtur}}
{{Balinde}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}
[[Kategorî:Balindeyên li Afrîkayê]]
[[Kategorî:Balindeyên li Kurdistanê]]
[[Kategorî:Canewerên ku di sala 1758an hatine saloxandin]]
[[Kategorî:Faunaya Asyayê]]
[[Kategorî:Faunaya Ewropayê]]
[[Kategorî:Faunaya Kurdistanê]]
[[Kategorî:Kevok]]
iaplcgvtbnid6xr0upyi23h7aqiy6j4
2006226
2006225
2026-05-01T21:07:02Z
Ramikurd
17576
/* Reftar Û Belavbûn */
2006226
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Kotirî
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106002498 |title=''Streptopelia turtur'' | assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=27 Feb 2013}}</ref>
| image = European Turtle Dove (Streptopelia turtur).jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Kevok|Columbiformes]]
| familia = [[Kevok|Columbidae]]
| genus = ''[[Streptopelia]]''
| species = '''''S. turtur'''''
| binomial = ''Streptopelia turtur''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
| synonyms = ''Turtur communis''<ref>{{Jêder-ensîklopedî |url=http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/brehm/band5/high/IMG_9972.html |nivîskar=Brehm |ensîklopedî=Die Vögel |cild=2 |sernav=Turteltaube |sal=1891 [with modern update] |tarîxa-gihiştinê=2013-08-11 |tarîxa-arşîvê=2016-03-03 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160303225514/http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/brehm/band5/high/IMG_9972.html |rewşa-urlyê=mirî }} {{De}}</ref>
}}
'''Kotirî''', '''koter(ok)''','''kebokurk''', '''goyîn''' an '''qumrî''' (''Streptopelia turtur''), [[cure]]yekî [[kevok]]an (''Columbidae'') e.
== Şayes ==
Çûkek e koçber e û ji bo goştê xwe ji aliyê nêçîrvanan ve seyda wê dihê kirin. Ji [[kebok]]an ([[kevok]]) û [[qoqî]]yan herî cudahiya wan ya eşkere xetikên berqurka wan e.
== Reftar û Belavbûn ==
'''Kotirî''' cureyekî koçber e ku li seranserê Palearktîka rojava belav bûye û piraniya Ewropa û Rojhilata Navîn û Tirkiye û bakurê Afrîkayê vedihewîne, her çend li bakurê Skandînavya û Rûsyayê kêm be jî. Zivistanê li başûrê Sahrayê derbas dike. Ew yek ji koçberên herî dawî ye, ku berî dawiya Nîsanê kêm caran li Bakurê Ewropayê xuya dibe û di Îlonê de dîsa vedigere başûr. '''Kotirî''' li Amerîkaya Bakur rêwiyên kêm in, bi tomarên ji Massachusetts û Florida li Dewletên Yekbûyî û tomarek din ji Saint Pierre û Miquelon. Ev çûk daristanên vekirî ji yên qelew tercîh dike, û pir caran li erdê dixwe. Her çend carinan di baxçeyên mezin de hêlîn çêdike jî, ew bi gelemperî pir tirsonek e, dibe ku ji ber zexta nêçîrê ya giran a ku di dema koçberiyê de pê re rû bi rû dimîne. Firîna wê pir caran wekî tîr-mîna tê binavkirin, lê ew ne pir zû ye. Firîna zewacê, bilind û dorveger, mîna ya kevokê daristanê yê asayî ye, lê pêlên wê kêmtir diyar in; ew bi lêdana qamçiyan a baskên ber bi jêr ve tê. Hatina biharê bi strana wê ya kutin an jî gurrînê, "turrr, turrr"ek kûr û lerzok, tê mizgînkirin.
== Pêşangeh ==
<gallery>
Wêne:Tourterelle des bois MHNT.jpg|''Streptopelia turtur turtur''
</gallery>
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Wîkîcure-b|Streptopelia turtur}}
{{Commons-biçûk|Streptopelia turtur}}
{{Balinde}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}
[[Kategorî:Balindeyên li Afrîkayê]]
[[Kategorî:Balindeyên li Kurdistanê]]
[[Kategorî:Canewerên ku di sala 1758an hatine saloxandin]]
[[Kategorî:Faunaya Asyayê]]
[[Kategorî:Faunaya Ewropayê]]
[[Kategorî:Faunaya Kurdistanê]]
[[Kategorî:Kevok]]
95231eiuym98v5zozg08d345b1q6w3v
2006227
2006226
2026-05-01T21:08:49Z
Ramikurd
17576
2006227
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Kotirî
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106002498 |title=''Streptopelia turtur'' | assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=27 Feb 2013}}</ref>
| image = European Turtle Dove (Streptopelia turtur).jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Kevok|Columbiformes]]
| familia = [[Kevok|Columbidae]]
| genus = ''[[Streptopelia]]''
| species = '''''S. turtur'''''
| binomial = ''Streptopelia turtur''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
| synonyms = ''Turtur communis''<ref>{{Jêder-ensîklopedî |url=http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/brehm/band5/high/IMG_9972.html |nivîskar=Brehm |ensîklopedî=Die Vögel |cild=2 |sernav=Turteltaube |sal=1891 [with modern update] |tarîxa-gihiştinê=2013-08-11 |tarîxa-arşîvê=2016-03-03 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160303225514/http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/brehm/band5/high/IMG_9972.html |rewşa-urlyê=mirî }} {{De}}</ref>
}}
'''Kotirî''', '''koter(ok)''','''kebokurk''', '''goyîn''' an '''qumrî''' (''Streptopelia turtur''), [[cure]]yekî [[kevok]]an (''Columbidae'') e.
== Şayes ==
Çûkek e koçber e û ji bo goştê xwe ji aliyê nêçîrvanan ve seyda wê dihê kirin. Ji [[kebok]]an ([[kevok]]) û [[qoqî]]yan herî cudahiya wan ya eşkere xetikên berqurka wan e.
== Reftar û Belavbûn ==
'''Kotirî''' cureyekî koçber e ku li seranserê Palearktîka rojava belav bûye û piraniya Ewropa û Rojhilata Navîn û Tirkiye û bakurê Afrîkayê vedihewîne, her çend li bakurê Skandînavya û Rûsyayê kêm be jî. Zivistanê li başûrê Sahrayê derbas dike. Ew yek ji koçberên herî dawî ye, ku berî dawiya Nîsanê kêm caran li Bakurê Ewropayê xuya dibe û di Îlonê de dîsa vedigere başûr. '''Kotirî''' li Amerîkaya Bakur rêwiyên kêm in, bi tomarên ji Massachusetts û Florida li Dewletên Yekbûyî û tomarek din ji Saint Pierre û Miquelon. Ev çûk daristanên vekirî ji yên qelew tercîh dike, û pir caran li erdê dixwe. Her çend carinan di baxçeyên mezin de hêlîn çêdike jî, ew bi gelemperî pir tirsonek e, dibe ku ji ber zexta nêçîrê ya giran a ku di dema koçberiyê de pê re rû bi rû dimîne. Firîna wê pir caran wekî tîr-mîna tê binavkirin, lê ew ne pir zû ye. Firîna zewacê, bilind û dorveger, mîna ya kevokê daristanê yê asayî ye, lê pêlên wê kêmtir diyar in; ew bi lêdana qamçiyan a baskên ber bi jêr ve tê. Hatina biharê bi strana wê ya kutin an jî gurrînê, "turrr, turrr"ek kûr û lerzok, tê mizgînkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Streptopelia turtur Linnaeus. European Turtle Dove. Tourterelle des bois. |weşanger=Academic Press Limited |url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0302}}</ref>
== Pêşangeh ==
<gallery>
Wêne:Tourterelle des bois MHNT.jpg|''Streptopelia turtur turtur''
</gallery>
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Wîkîcure-b|Streptopelia turtur}}
{{Commons-biçûk|Streptopelia turtur}}
{{Balinde}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}
[[Kategorî:Balindeyên li Afrîkayê]]
[[Kategorî:Balindeyên li Kurdistanê]]
[[Kategorî:Canewerên ku di sala 1758an hatine saloxandin]]
[[Kategorî:Faunaya Asyayê]]
[[Kategorî:Faunaya Ewropayê]]
[[Kategorî:Faunaya Kurdistanê]]
[[Kategorî:Kevok]]
ix9mse0q0x9ow685sjsj0iogep3ktof
2006237
2006227
2026-05-02T04:58:16Z
Penaber49
39672
2006237
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Kotirî
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106002498 |title=''Streptopelia turtur'' | assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=27 Feb 2013}}</ref>
| image = European Turtle Dove (Streptopelia turtur).jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Kevok|Columbiformes]]
| familia = [[Kevok|Columbidae]]
| genus = ''[[Streptopelia]]''
| species = '''''S. turtur'''''
| binomial = ''Streptopelia turtur''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
| synonyms = ''Turtur communis''<ref>{{Jêder-ensîklopedî |url=http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/brehm/band5/high/IMG_9972.html |nivîskar=Brehm |ensîklopedî=Die Vögel |cild=2 |sernav=Turteltaube |sal=1891 [with modern update] |tarîxa-gihiştinê=2013-08-11 |tarîxa-arşîvê=2016-03-03 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160303225514/http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/brehm/band5/high/IMG_9972.html |rewşa-urlyê=mirî }} {{De}}</ref>
}}
'''Kotirî''', '''koter(ok)''','''kebokurk''', '''goyîn''' an '''qumrî''' (''Streptopelia turtur''), [[cure]]yekî [[kevok]]an (''Columbidae'') e.
== Şayes ==
Çûkek e koçber e û ji bo goştê xwe ji aliyê nêçîrvanan ve seyda wê dihê kirin. Ji [[kebok]]an ([[kevok]]) û [[qoqî]]yan herî cudahiya wan ya eşkere xetikên berqurka wan e.
== Reftar û belavbûn ==
'''Kotirî''' cureyekî koçber e ku li seranserê Palearktîka rojava belav bûye û piraniya Ewropa û Rojhilata Navîn û Tirkiye û bakurê Afrîkayê vedihewîne, her çend li bakurê Skandînavya û Rûsyayê kêm be jî. Zivistanê li başûrê Sahrayê derbas dike. Ew yek ji koçberên herî dawî ye, ku berî dawiya Nîsanê kêm caran li Bakurê Ewropayê xuya dibe û di Îlonê de dîsa vedigere başûr. '''Kotirî''' li Amerîkaya Bakur rêwiyên kêm in, bi tomarên ji Massachusetts û Florida li Dewletên Yekbûyî û tomarek din ji Saint Pierre û Miquelon. Ev çûk daristanên vekirî ji yên qelew tercîh dike, û pir caran li erdê dixwe. Her çend carinan di baxçeyên mezin de hêlîn çêdike jî, ew bi gelemperî pir tirsonek e, dibe ku ji ber zexta nêçîrê ya giran a ku di dema koçberiyê de pê re rû bi rû dimîne. Firîna wê pir caran wekî tîr-mîna tê binavkirin, lê ew ne pir zû ye. Firîna zewacê, bilind û dorveger, mîna ya kevokê daristanê yê asayî ye, lê pêlên wê kêmtir diyar in; ew bi lêdana qamçiyan a baskên ber bi jêr ve tê. Hatina biharê bi strana wê ya kutin an jî gurrînê, "turrr, turrr"ek kûr û lerzok, tê mizgînkirin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Streptopelia turtur Linnaeus. European Turtle Dove. Tourterelle des bois. |weşanger=Academic Press Limited |url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0302}}</ref>
== Pêşangeh ==
<gallery>
Wêne:Tourterelle des bois MHNT.jpg|''Streptopelia turtur turtur''
</gallery>
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Wîkîcure-b|Streptopelia turtur}}
{{Commons-biçûk|Streptopelia turtur}}
{{Balinde}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}
[[Kategorî:Balindeyên li Afrîkayê]]
[[Kategorî:Balindeyên li Kurdistanê]]
[[Kategorî:Canewerên ku di sala 1758an hatine saloxandin]]
[[Kategorî:Faunaya Asyayê]]
[[Kategorî:Faunaya Ewropayê]]
[[Kategorî:Faunaya Kurdistanê]]
[[Kategorî:Kevok]]
lnl8ha8pkqkqsql40g4yvnjoz010d0u
Bikarhêner:Bedry2009
2
58216
2006221
816171
2026-05-01T19:50:26Z
~2026-26552-98
151308
2006221
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox jînenîgarî
| nav = Bedry2009
| navê_jidayikbûnê = Bedirxan Hessin
| bernav = <!--Bedry (Bedrî)-->
| wêne =
| wêne sernav =
| şanenav =
| roja_jidayikbûnê =
| cihê_jidayikbûnê = Zaxo, Kurdistan
| netewe = Kurd
| dîn =
| malbat =
| hevjîn =
| zarok =
| destûrname =
| pîşe =
| xelat =
| malper =
}}
7c7vvquqgmr79w7kv14gp5abkziraes
Bikarhêner:Ramikurd
2
60037
2006228
1064922
2026-05-01T21:27:28Z
Ramikurd
17576
/* Gotarên min */
2006228
wikitext
text/x-wiki
{{Babîl|align=right|color=LightGreen|footer=Zimanên min||ku|ar-4|en-5|kurd|Kurdistan|Kurdistanhez}}
<span style="text-shadow:blue 12em 8em 10em; class=texhtml; font-family: Traditional Arabic; color:#0070D3">
''<big>Win bi xêr hatin</big>''</span>
Ez Bikarhêner ê Wîkîpediyaya [[kurdî]] me.
Navê min '''Rami Moslem''' e. Ez [[Kurd]]im ji [[Kobanê]] ji [[Rojavayê Kurdistanê]] ([[Sûrî]]) ê me.
Ez hez dikim di mijarên [[zanist]]î binivîsînim di warê [[Wîkîpediya]] [[Kurdî]] de û bi [[zarava]] yê [[Kurmancî]].
Min destpêkirina nivîsandinê di Wîkîpediyaya kurdî sala 2006an, di bin navê [[Bikarhêner:Ronikurd]] bû.
Kar û profesiyona min riyên diransazî yê, (bi [[îngilîzî]] ''Dental Technician'') ji deh salan berdewam dikim e.
*[http://ku.wikipedia.org/wiki/Taybet:Contributions/Ramikurd Di Wîkîpediyayê de beşdariyên min]
== <span style="text-shadow:grey 0.2em 0.2em 0.3em; class=texhtml; font-family: Traditional Arabic; color:#0150W2">Gotarên min</span> ==
{| class="mw-collapsible mw-collapsed" style="border:4px solid #B0C6DE;"
|colspan="2" align="left" style="background-color:#B0C6DE; width:400px; color:black" | {{pad}}'''Ji gotarên min'''
|-
|<div style="text-align:left; height:800px; overflow:auto;">
* [[Diranê mirov]]
* [[Diran]]
* [[Anatomiya diranên mirov]]
* [[Zirsûsik]]
* [[Çivîk]]
* [[Berazê erdê]]
* [[Sorewîlk]]
* [[Kotirî]]
* [[Kûz]]
* [[Kûzik (ajal)]]
* [[Kûze]]
* [[Kûzeyê avî yê Ewropayê]]
* [[Bokenge]]
* [[Bûkink]]
* [[Kûjeyê avî]]
* [[Masîgirê belek]]
* [[Xwere]]
* [[Fistîk]]
* [[Jûjiyê sîngspî]]
* [[Sîstema organan]]
* [[Sîstema rehikan]]
* [[Sîstema livînê]]
* [[Hêştirme]]
* [[Hêştiran]]
* [[Hêştir]]
* [[Kavî]]
* [[Şîpa nêçirvan]]
* [[Şahkobra]]
* [[Berazê avê]]
* [[Kûgar]]
* [[Puma]]
* [[Goştxwer]]
* [[Hirçê biberçavk]]
* [[Mişk]]
* [[Meymûna avî]]
* [[Elapidae]]
* [[Kobrayê Misrê]]
* [[Kobrayê tifok]]
* [[Naja]]
* [[Sîsirk]]
* [[Marê mirinê]]
* [[Marmasiyê ava şêrîn]]
* [[Pelikdar]]
* [[Armadîloyê nehbergî]]
* [[Parsa Owen]]
* [[Panthera]]
* [[Pantherinae]]
* [[Uncia]]
* [[Parsa berfîn]]
* [[Felinae]]
* [[Felis]]
* [[Gorewîlk]]
* [[Tapîr]]
* [[Çûkreşê çengsor]]
* [[Balindeyên dirende]]
* [[Qû]]
* [[Equus]]
* [[Zebrayê çiyayan]]
* [[Dodo|Dûdû]]
* [[Kerevîd]]
* [[Çîn (biyolojî)]]
* [[Kevjala qehweyî]]
* [[Kevjala avjenîker a gewr]]
* [[Hespa çem]]
* [[Apapika Kurdistanê]]
* [[Dehpî]]
* [[Qalikdarên nerm]]
* [[Segmasî]]
* [[Kevjalk]]
* [[Eutheria]]
* [[Qaz]]
* [[Sîqalok]]
* [[Anatidae]]
* [[Qitik]]
* [[Kurrawong]]
* [[Anserinae]]
* [[Anseriformes]]
* [[Torxe]]
* [[Kew]]
* [[Kundê goran]]
* [[Anhimidae]]
* [[Anseranatidae]]
* [[Sturnidae]]
* [[Psittacopasserae]]
* [[Fîkarên bera]]
* [[Qelaşînk]]
* [[Zimanê tupî]]
* [[Binefamîle]]
* [[Anserinae]]
* [[Jaguarûndî]]
* [[Jaguar]]
* [[Dabeşandina zanistî]]
* [[Navê zanistî]]
* [[Pisîka pars]]
* [[Banbanke]]
* [[Perçemka mêwexwer a taczêrîn]]
* [[Perçemka mêwexwera Misrî]]
* [[Perçemka xwînmij]]
* [[Laurasiatheria]]
* [[Lîsteya guhandarên pêşdîrokî]]
* [[Lîsteya cinsên guhandaran]]
* [[Acrophoca]]
* [[Cinawira Gîla]]
* [[Lacerta]]
* [[Daykemar]]
* [[Qirtîşê mirarî]]
* [[Gumgumoka Qefqazê]]
* [[Foka kevjalxwer]]
* [[Foka leopar]]
* [[Foka birî]]
* [[Foka keşîş]]
* [[Famîleya pezmijokan]]
* [[Pezmijok]]
* [[Sûsmar|Agamidae]]
* [[Agaminae]]
* [[Ejdehayê Komodoyê]]
* [[Ejdehaya avê Awistraliya]]
* [[Ejdehayê strîdar]]
* [[Pezmijoka latan]]
* [[Pezmijoka çemê Nîlê]]
* [[Cirnîsa ava şor]]
* [[Zimanreq]]
* [[Kurmarmarok]]
* [[Kobrayê çolê]]
* [[Kobrayê Hindê]]
* [[Maregîska Ûrmiyê]]
* [[Maregîska rast]]
* [[Maregîska şanikdar]]
* [[Maregîska şevê]]
* [[Reşbeşe]]
* [[Ejdehmar]]
* [[Kewmar]]
* [[Marê tîr]]
* [[Ejdehmarê axê]]
* [[Ejdehmarên axê Cîhana Kevn|Ejdehmarên axê Cîhanê Kevn]]
* [[Ejdeha]]
* [[Pezmijoka avê]]
* [[Pezmijoka çolê boz]]
* [[Pezmijoka Yemenê]]
* [[Pezmijoka zêrîn]]
* [[Pezmijoka cirnîs]]
* [[Pezmijoka bixemil]]
* [[Pezmijoka dêwlaş]]
* [[Pezmijoka Bengalê]]
* [[Pezmijoka deqder]]
* [[Pezmijoka serî reş]]
* [[Pezmijoka axê]]
* [[Pezmijoka daristanan]]
* [[Lîsteya guhandarên nemabûyî]]
* [[Zikpî]]
* [[Teşîlok]]
* [[Teşîrêşkê biçûk]]
* [[Balaban]]
* [[Laçin]]
* [[Şabaz]]
* [[Başok]]
* [[Qûya Lal]]
* [[Şimqar]]
* [[Hulîçal]]
* [[Şahîn]]
* [[Olingîto]]
* [[Xilxil]]
* [[Qaza qîjîner]]
* [[Sîstema sehkirinê]]
* [[Endamên zayendî]]
* [[Xwînbera pişikan]]
* [[Por (anatomî)]]
* [[Fizyolojî]]
* [[Zengê pelên geniman]]
</div>
|}
{{Çavkanî}}
* [http://toolserver.org/~tparis/pages/index.php?name=Ramikurd&lang=ku&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=noredirects&getall=1 Top Namespace Edits]
* [http://toolserver.org/~Tparis/pcount/index.php?name=Ramikurd&lang=ku&wiki=wikipedia X!'s Edit Counter]
70mffertngs9jzpwsuxgnpgyz2fctul
Qûya lal
0
61726
2006223
1714164
2026-05-01T20:41:19Z
~2026-26570-16
151313
Guhertinek e ser bêjenasiya qûya lal e.
2006223
wikitext
text/x-wiki
{{Wergerîne|sv|bijartî=1}}
{{Taxobox
| name = Qûya Lal
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|version=2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47136|title=Cygnus olor|downloaded=May 2006}}</ref>
| image = Qû.JPG
| image_width = 300px
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Balindeyên dirûvê qazan|Anseriformes]]
| familia = [[Anatidae]]
| subfamilia = [[Anserinae]]
| tribus = Cygnini
| genus = ''[[Qaza Îraqê|Cygnus]]''
| species = '''''C. olor'''''
| binomial = ''Cygnus olor''
| binomial_authority = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789)
| synonyms =
}}
'''Qûya lal''' an '''qubeqaza lal''' (''Cygnus olor''), [[cure]]yekî [[qaz]]an (''Anatidae'') e.
== Taksonomî ==
'''Qûya lal,''' eger cara yekem di sala 1789an de ji aliyê xwezayînasê Almanî Johann Friedrich Gmelin ve bi fermî wekî Anas olor hate binavkirin û di sala 1803an de ji aliyê Johann Matthäus Bechstein ve hate veguheztin bo cinsê nû Cygnus. Hem cygnus û hem jî olor di Latînî de tê wateya '[qaz]'; cygnus formeke guherbar a cycnus e, ku ji Yewnanî κύκνος kyknos, peyvek bi heman wateyê, deyn girtiye. <ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Handbook of the birds of the world |weşanger=Lynx Edicions |tarîx=1992 |isbn=978-84-87334-10-8 |cih=Barcelona |paşnavê-edîtor=Hoyo |pêşnavê-edîtor=Josep del |paşnavê-edîtor2=Elliott |pêşnavê-edîtor2=Andrew |paşnavê-edîtor3=Sargatal |pêşnavê-edîtor3=Jordi |paşnavê-edîtor4=Cabot |pêşnavê-edîtor4=José}}</ref>
Tevî eslê xwe yê Ewrasyayî, xizmên wê yên herî nêzîk qazê reş ê Awistralyayê û qazê reş-stûyê yê Amerîkaya Başûr in, ne qazên din ên Nîvkada Bakur ên cinsê Cygnus. Ev cure monotîpîk e, bêyî cureyekî zindî.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=cycnus1 |sernav=Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary, cȳ^cnus |malper=www.perseus.tufts.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
== Şayes ==
Qûya lal [[balinde]]yekî mezin e ku dirêjiya wî di navbera 144-158 cm de û dirêjiya baskan 2-2.5 m. Giraniya wî di navbera 7600-14300 g de. Nêr ji mê mestir e. Rengê pûrtê [[qû]]ya lal spî ye û rengê nikulan purteqalî ye. Serê qû qehweyî xuya dike ji celbê ava çeman.<ref>Reilly, E. The Audubon Illustrated Handbook of American Birds. McGraw-Hill Book Company, New York, 1968.</ref>
== Reftar ==
Qûya lal balindeyekî hêlînên mezin yên xwe bi gihayên beravê di avên nizm bi şêweyê giravên biçûk di navîna golan de.
== Belavbûn û jîngeh ==
== Pêşangeh ==
<gallery>
Wêne:Mute Swan Emsworth2.JPG|Qû
Wêne:Cygnus olor ML0002.jpg|Qûyên lal yên Polonyayê
Wêne:Knolsvanar.jpg|Qûya lal li xwarina xwe digere di bin avê de
Wêne:Mute swan courting.webm|Vîdyo
Wêne:Aabach (Wetzikon) IMG 5012.JPG|Hêlîn
Wêne:Cygnus olor MHNT.ZOO.2010.11.11.2.jpg|Museum specimen - Denmark,
</gallery>
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
* {{Wîkîcure-b|Cygnus olor}}
* {{Commons-biçûk|Cygnus olor}}
* {{Wîkîferheng-biçûk|qûya lal}}
* http://animaldiversity.ummz.umich.edu/accounts/Cygnus_olor/
* [http://ibc.lynxeds.com/species/mute-swan-cygnus-olor Mute Swan] on the Internet Bird Collection
* [http://www.yourdnasong.com/videos.htm mtDNA Mute Swan video] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420014030/http://www.yourdnasong.com/videos.htm |date=2012-04-20 }} The mitochondrial DNA sequence of 'Cygnus olor' translated into music.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Balinde-şitil}}
[[Kategorî:Anatidae]]
[[Kategorî:Balindeyên li Kurdistanê]]
[[Kategorî:Faunaya Asyayê]]
[[Kategorî:Faunaya Ewropayê]]
[[Kategorî:Faunaya Kurdistanê]]
[[Kategorî:Qubeqaz]]
8ckecus53xusa8i0v3in28s1ztr2bs6
2006238
2006223
2026-05-02T05:03:58Z
Penaber49
39672
2006238
wikitext
text/x-wiki
{{Wergerîne|sv|bijartî=1}}
{{Taxobox
| name = Qûya Lal
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|version=2006|assessors=BirdLife International|year=2004|id=47136|title=Cygnus olor|downloaded=May 2006}}</ref>
| image = Qû.JPG
| image_width = 300px
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Balindeyên dirûvê qazan|Anseriformes]]
| familia = [[Anatidae]]
| subfamilia = [[Anserinae]]
| tribus = Cygnini
| genus = ''[[Qaza Îraqê|Cygnus]]''
| species = '''''C. olor'''''
| binomial = ''Cygnus olor''
| binomial_authority = ([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], 1789)
| synonyms =
}}
'''Qûya lal''' an '''qubeqaza lal''' (''Cygnus olor''), [[cure]]yekî [[qaz]]an (''Anatidae'') e.
== Taksonomî ==
Qûya lal cara yekem di sala 1789an de ji aliyê xwezayînasê almanî Johann Friedrich Gmelin ve bi fermî wekê Anas olor hate binavkirin û di sala 1803an de ji aliyê Johann Matthäus Bechstein ve bo cinsê nû yê Cygnus hate veguheztin. Hem cygnus û hem jî olor di latînî de tê wateya '[qaz]'; cygnus formeke guherbar a cycnus e ku ji peyvên ji yewnanî yên wekê κύκνος kyknos ku peyvek bi heman wateyê, deyn girtiye. <ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Handbook of the birds of the world |weşanger=Lynx Edicions |tarîx=1992 |isbn=978-84-87334-10-8 |cih=Barcelona |paşnavê-edîtor=Hoyo |pêşnavê-edîtor=Josep del |paşnavê-edîtor2=Elliott |pêşnavê-edîtor2=Andrew |paşnavê-edîtor3=Sargatal |pêşnavê-edîtor3=Jordi |paşnavê-edîtor4=Cabot |pêşnavê-edîtor4=José}}</ref>
Tevî eslê xwe yê ewrasyayî, xizmên wê yên herî nêzîk qazê reş ê Awistralyayê û qazê reşstûyê yê Amerîkaya Başûr in, ne qazên din ên Nîvkada Bakur ên cinsê Cygnus in. Ev cure bêyî cureyekê zindî monotîpîk e.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=cycnus1 |sernav=Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary, cȳ^cnus |malper=www.perseus.tufts.edu |roja-gihiştinê=2026-05-01}}</ref>
== Şayes ==
Qûya lal [[balinde]]yekî mezin e ku dirêjiya wî di navbera 144-158 cm de û dirêjiya baskan 2-2.5 m. Giraniya wî di navbera 7600-14300 g de. Nêr ji mê mestir e. Rengê pûrtê [[qû]]ya lal spî ye û rengê nikulan purteqalî ye. Serê qû qehweyî xuya dike ji celbê ava çeman.<ref>Reilly, E. The Audubon Illustrated Handbook of American Birds. McGraw-Hill Book Company, New York, 1968.</ref>
== Reftar ==
Qûya lal balindeyekî hêlînên mezin yên xwe bi gihayên beravê di avên nizm bi şêweyê giravên biçûk di navîna golan de.
== Belavbûn û jîngeh ==
== Pêşangeh ==
<gallery>
Wêne:Mute Swan Emsworth2.JPG|Qû
Wêne:Cygnus olor ML0002.jpg|Qûyên lal yên Polonyayê
Wêne:Knolsvanar.jpg|Qûya lal li xwarina xwe digere di bin avê de
Wêne:Mute swan courting.webm|Vîdyo
Wêne:Aabach (Wetzikon) IMG 5012.JPG|Hêlîn
Wêne:Cygnus olor MHNT.ZOO.2010.11.11.2.jpg|Museum specimen - Denmark,
</gallery>
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
* {{Wîkîcure-b|Cygnus olor}}
* {{Commons-biçûk|Cygnus olor}}
* {{Wîkîferheng-biçûk|qûya lal}}
* http://animaldiversity.ummz.umich.edu/accounts/Cygnus_olor/
* [http://ibc.lynxeds.com/species/mute-swan-cygnus-olor Mute Swan] on the Internet Bird Collection
* [http://www.yourdnasong.com/videos.htm mtDNA Mute Swan video] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420014030/http://www.yourdnasong.com/videos.htm |date=2012-04-20 }} The mitochondrial DNA sequence of 'Cygnus olor' translated into music.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Balinde-şitil}}
[[Kategorî:Anatidae]]
[[Kategorî:Balindeyên li Kurdistanê]]
[[Kategorî:Faunaya Asyayê]]
[[Kategorî:Faunaya Ewropayê]]
[[Kategorî:Faunaya Kurdistanê]]
[[Kategorî:Qubeqaz]]
a8tm6exzogbaddrb11v71o6vhscvs4b
Tarsus
0
67048
2006208
1920164
2026-05-01T17:54:54Z
MikaelF
935
2006208
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank navçe
| nav = '''Tersûs'''
| navê_din =
| navê_fermî = Tarsus
| wêne =
| sernavê_wêne =
| welat = <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
| dewlet = [[Tirkiye]]
| parêzgeh = [[Mêrsîn (parêzgeh)]]
| serbajar = Tarsûs
| qeymeqam =
| demonîm =
| hejmara_nahiyeyan = <!--- BINEBEŞ ---------------->
| hejmara_bajarokan =
| hejmara_taxan =
| hejmara_gundan =
| hejmara_mezrayan =
| nifûs = 323.961<!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
| sala_nifûsê = 2014
| nifûsa_bajarî =
| nifûsa_gundewarî =
| temamiya_qadê_km2 =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| nifûsa_serbajarê = 323.961<!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
| sala_nifûsa_serbajarê = 2014
| qada_serbajarê_km2 =
| bilindahî_m =
| koda_postayê =
| koda_telefonê =
| nexşeya_reptiyeyê =
| koordînat =
| wêneyê_nexşeyê =
| sernavê_nexşeyê =
}}
'''Tersûs''' ({{1928| طرسوس |ts=Tersûs}}) navçeyeke ser [[Mêrsîn]]ê ye. Navçeya herî şênî ya Mêrsînê ye.
{{Çk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Bajar-şitil}}
[[Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Navçeyên Mêrsînê]]
[[Kategorî:Tarsus| ]]
c8a7datmh36cagtr003lcw0oubv98px
2006209
2006208
2026-05-01T17:57:02Z
MikaelF
935
2006209
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank navçe
| nav = '''Tersûs'''
| navê_din =
| navê_fermî = Tarsus
| wêne =
| sernavê_wêne =
| welat = <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
| dewlet = [[Tirkiye]]
| parêzgeh = [[Mêrsîn (parêzgeh)]]
| serbajar = Tarsûs
| qeymeqam =
| demonîm =
| hejmara_nahiyeyan = <!--- BINEBEŞ ---------------->
| hejmara_bajarokan =
| hejmara_taxan =
| hejmara_gundan =
| hejmara_mezrayan =
| nifûs = 323.961<!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
| sala_nifûsê = 2014
| nifûsa_bajarî =
| nifûsa_gundewarî =
| temamiya_qadê_km2 =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| nifûsa_serbajarê = 323.961<!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
| sala_nifûsa_serbajarê = 2014
| qada_serbajarê_km2 =
| bilindahî_m =
| koda_postayê =
| koda_telefonê =
| nexşeya_reptiyeyê =
| koordînat =
| wêneyê_nexşeyê =
| sernavê_nexşeyê =
}}
'''Tersûs''' ({{1928| طرسوس |ts=Tersûs}}, bi tirkî: ''Tarsus'') navçeyeke ser [[Mêrsîn]]ê ye. Navçeya herî şênî ya Mêrsînê ye.
{{Çk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Bajar-şitil}}
[[Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Navçeyên Mêrsînê]]
[[Kategorî:Tarsus| ]]
67h5sar2y2shxf7ifgjjpttpqk53mcu
2006218
2006209
2026-05-01T18:43:08Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Balyozxane/skrîpt/py/cavkanileke.py|Bot]]: {{[[Şablon:Çk|Çk]]}} kir {{[[Şablon:Çk|subst:Çk]]}}
2006218
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank navçe
| nav = '''Tersûs'''
| navê_din =
| navê_fermî = Tarsus
| wêne =
| sernavê_wêne =
| welat = <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
| dewlet = [[Tirkiye]]
| parêzgeh = [[Mêrsîn (parêzgeh)]]
| serbajar = Tarsûs
| qeymeqam =
| demonîm =
| hejmara_nahiyeyan = <!--- BINEBEŞ ---------------->
| hejmara_bajarokan =
| hejmara_taxan =
| hejmara_gundan =
| hejmara_mezrayan =
| nifûs = 323.961<!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
| sala_nifûsê = 2014
| nifûsa_bajarî =
| nifûsa_gundewarî =
| temamiya_qadê_km2 =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| nifûsa_serbajarê = 323.961<!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
| sala_nifûsa_serbajarê = 2014
| qada_serbajarê_km2 =
| bilindahî_m =
| koda_postayê =
| koda_telefonê =
| nexşeya_reptiyeyê =
| koordînat =
| wêneyê_nexşeyê =
| sernavê_nexşeyê =
}}
'''Tersûs''' ({{1928| طرسوس |ts=Tersûs}}, bi tirkî: ''Tarsus'') navçeyeke ser [[Mêrsîn]]ê ye. Navçeya herî şênî ya Mêrsînê ye.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Bajar-şitil}}
[[Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Navçeyên Mêrsînê]]
[[Kategorî:Tarsus| ]]
rntsozuuc41cw6pd1ifv8sh7sqgqrtk
Serdema hesinî
0
75269
2006272
1791934
2026-05-02T10:27:47Z
Kurê Acemî
105128
/* */
2006272
wikitext
text/x-wiki
{{Dîroka mirovahiyê û pêşdîrok}}
[[Wêne:Iron_sickle,_torc_and_adze.JPG|rast|thumb|200x200px|Amûrên hesinî]]
'''Serdema hesînî''', heyna piştî [[Serdema Bronzê|serdema bronzê]] ye. Hilberiya [[hesin]]ê di salên 1200î yên beriya zayînê de li [[Anatolya]]yê dest pê kiriye lê hin berjeng nîşan didin ku ew ji vê tarîxê zûtir dest pê kiriye.<ref>Akanuma H. 2005. The significance of the composition of excavated iron fragments taken from Stratum III at the site of Kaman-Kalehöyük, Turkey. ''Anatolian Archaeological Studies'' '''14''': 147–158.</ref>
Li [[Mezopotamya]]yê, di herêmên [[Sumer]]iyan, [[Asûriyan]] û [[Akadî|Akadiyan]] de, dibe ku hesin di sala 3000î beriya zayînê de dest pê kiribe.<ref name="EB">Chisholm H. 1910. In ''The Encyclopædia Britannica''.</ref> Yek ji berên hesinî yên helandî yên herî kevin ên ku ji aliyê me ve tê zanîn, xencerek bû ku li nav mezelekî hattiyan ê bi tarîxê 2500î BZ hatiye dîtin.<ref name="cowen">Cowen, Richard 1999. ''The Age of Iron'' Chapter 5 [http://mygeologypage.ucdavis.edu/cowen/~GEL115/115CH5.html '''Cowen'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100314155922/http://mygeologypage.ucdavis.edu/cowen/~GEL115/115CH5.html |date=2010-03-14 }}.</ref> Bikaranîna giştî ya çekên hesinî yê ku cihê çekên bronzî girt, di destpêka sedsala 10em a BZ de li [[Rojhilata Nêzîk]] belave bû.
Ji beriya vê demê, [[mirov]] amûrên bronz an berheste û qir û qaf bikaranîn. Ew çotkarî dikirin û bi awayekî kombûyî dijiyan. Wekî serdemên berê, di heman demê de li her cih serdema hesinê dest pê nekiriye. Gelên Ewropayî, Efrîkayî û Asyayî heta sala 500î BZ derbasî serdema hesinê kirin.
Dîtina hesinê asayî bû lê çêkirina amûrên hesinî zor bû. Sedema wê jî, [[Germayî|germahiya]] helînê ya hesinê ji bronzê zêdetir bû. Wexta ku mirovan fêrî çêkirina amûrên hesinî bûn, pîşeyeke bi navê hesinkerî derket holê. Bi van amûrên baş û zêde, cotkar karibûn berhemenên zeviyê zêde bikin. Digel vê yekê, hinek mirov hebûn ku [[pere]]yên daringî dahênandin da ku ew ji bo danûstandinê bibe alîkariyek.
Hesin, tesîrê qadên şerî jî kir. Mirovan zirxên baş û zexm çêkirin. Her wiha hawîşên ku amûrên hesinî çêdikirin, li ser qada şer bi ser diketin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}
[[Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an b.z.]]
[[Kategorî:Serdema hesinî| ]]
[[Kategorî:Serdema kevnare]]
rc3s30snjf90z1zxrzf21pnrf82cw0o
Çaxê Asinî
0
77132
2006271
1764080
2026-05-02T10:27:36Z
Kurê Acemî
105128
Ji bo [[Serdema hesinî]] hat beralîkirin
2006271
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Serdema hesinî]]
szyf0jn6g1ye9jhul7bg6k8nhktqicz
2006285
2006271
2026-05-02T11:45:16Z
Penaber49
39672
/* */
2006285
wikitext
text/x-wiki
{{Jêbirin|Binavkirineke gelek xirab e}}
5hygnj5zqn9ljbhe4wksgng7m7szak5
Dîroka Tirkiyeyê
0
139461
2006234
1977418
2026-05-02T00:36:00Z
InternetArchiveBot
45060
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2006234
wikitext
text/x-wiki
'''Dîroka Tirkiyê''' dîroknas bi giştî li hev dikin ku gelên pêşî yên tirkî li herêmeke ku ji [[Asyaya Navendî|Asyaya Navîn]] heya [[Sîbîrya]]yê dirêj dibe, dijîn.<ref>{{Jêder-malper |url=http://byegm.gov.tr/YAYINLARIMIZ/kitaplar/Turkey2005/content/english/110-111.htm |sernav=..:: Turkey Interactive CD-Rom ::.. |tarîx=2007-10-12 |malper=web.archive.org |roja-gihiştinê=2023-07-08 |roja-arşîvê=2007-10-12 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20071012200212/http://byegm.gov.tr/YAYINLARIMIZ/kitaplar/Turkey2005/content/english/110-111.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref> Di dîrokê de ew piştî sedsala 6an berî zayînê hatine damezrandin. Gelên Tirk ên cihê yên herî pêşîn li ser derûdora konferdarasyona Xiongnu ya dereng 200 sala berî zayînê (hevdema [[Xanedana Han|Xanedaniya Han]] a Çînî) derketin.<ref> {{Jêder-malper |url=http://www.silk-road.com/artl/xiongnu1.shtml/ |sernav=The Xiongnu Culture - Third Century BCE - Silk-Road.com |malper=Silk Road |ziman=en-US |roja-gihiştinê=2023-07-08 }} </ref> Yekem behsa tirkan di nivîseke çînî de bû ku behsa bazirganiya eşîrên tirkan bi hikûmdarên Sogdî li ser [[Riya Hevrîşimê|riya hevrîşimê]] dikir.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.historyfiles.co.uk/FeaturesFarEast/TurkicIntro.htm |sernav=An Introduction to the Turkic Tribes |paşnav=Kessler |pêşnav=P. L. |malper=The History Files |roja-gihiştinê=2023-07-08 }}</ref>
Erîşên Hunî ên hikûmdar [[Atila]]yê, yên ku di sedsala 5an PZ de gelek parçeyên Ewropayê dagir û zeft kirin, dibe ku tirk û neviyên Xiongnu in.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.chinaknowledge.de/History/Altera/xiongnu.html |sernav=Chinese History - Xiongnu 匈奴 (www.chinaknowledge.de) |tarîx=2012-05-25 |malper=web.archive.org |roja-gihiştinê=2023-07-08 |roja-arşîvê=2012-05-25 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20120525153145/http://www.chinaknowledge.de/History/Altera/xiongnu.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref> Hin lêkolîner dibêjin ku Hun yek ji eşîrên berê yên tirkan bûn, hinên din jî dibêjin ku ew bi eslê xwe mongolî ne.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.historyfiles.co.uk/FeaturesEurope/BarbarianHuns.htm |sernav=The Origins of the Huns |tarîx=2017-11-08 |malper=web.archive.org |roja-gihiştinê=2023-07-08 |roja-arşîvê=2017-11-08 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20171108164727/http://www.historyfiles.co.uk/FeaturesEurope/BarbarianHuns.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref>
Gelên tirkî û komên girêdayî wê di gelek pêlan de ji [[Tirkistan]] û [[Mongolya]]yê niha ber bi [[Ewropaya Rojhilat]], Deşta Îranê, [[Anatolya]] û Tirkiyeya nûjen ve koçî rojava kirin. Dîroka berfirehkirina destpêkê ne diyar e. Piştî gelek şeran dewleta xwe ava kirin û pişt re jî [[Împeratoriya Osmanî]] ava kirin. Koçberiya sereke di demên navîn de pêk hat, dema ku ew li piraniya Asyayê û Ewropa û Rojhilata Navîn belav bûn. Ew jî beşdarî [[Seferên xaçperestan|Seferên Xaçperestan]] bûne.
== Împeratoriya Selcûqiyan ==
{{Gotara bingehîn|Împeratoriya Selçûqiyan}}
{{Gotara bingehîn|Kevneşopiya Tirko-Farisî}}
Tirkmenên [[selcûqî]] împeratoriyekî li [[Serdema Navîn|serdema navînê]] de ava kirin ku herêmeke berfireh ji [[çiyayên Hindokûşê]] heya rojhilatê [[Anatolya]]yê û ji [[Asyaya Navendî|Asyaya Navîn]] heta [[Kendava Farsê|Kendava Farisî]] kontrol dikir. Selçûqiyan ji warên xwe yên li nêzî deryaya Aral, pêşî ber bi [[Xorasan]]ê û piştre jî ber bi parzemîna [[Îran|farisan]] ve bi pêş ve çûn û di dawiyê de rojhilatê Anatolyayê zeft kirin.<ref> {{Jêder-kovar |paşnav=Jackson |pêşnav=P. |tarîx=2002-01-01 |sernav=Review: The History of the Seljuq Turks: The History of the Seljuq Turks |url=https://academic.oup.com/jis/article-lookup/doi/10.1093/jis/13.1.75 |kovar=Journal of Islamic Studies |ziman=en |cild=13 |hejmar=1 |rr=75–76 |doi=10.1093/jis/13.1.75 |issn=0955-2340 }}</ref>
Împeratoriya Selcûqiyan di sala 1037an de ji aliyê [[Tugrîl Beg|Tughril Beg]] (rêveberî: 1016-1063) ve hatiye avakirin. Tugrîl ji aliyê bapîrê xwe [[Selcûqî|Selçûq-Beg]] hatiye mezinkirin û navê xwe hem împaratoriya Selçûqiyan û hem jî xanedana Selçûqiyan didaye. Selçûqiyan sehneya siyasî ya şikestî ya cîhana îslamî ya rojhilat yekkir û di şerê xaçparêzên [[Sefera xaçperestan a yekem|yekem]] û [[Sefera xaçperestan a duyem|duyem]] de roleke girîng lîst. Selçûqiyan di warê çand û ziman de pir farisî bûne, di pêşvebirina [[Kevneşopiya Tirko-Farisî|kevneşopiya tirk-faris]] de jî rolek girîng lîstine, heya çanda farisî hinardekirina Anatolyayê.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/topic/Islamic-arts/Turkish-literature |sernav=Islamic arts - Yunus Emre, Turkish Literature, Persian Poetry, and Ḥāfeẓ {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-07-08 }}</ref>
== Împeratoriya Osmanî ==
[[Wêne:Zonaro_GatesofConst.jpg|çep|thumb|271x271px|[[Mehmed II]] dikeve Konstantînopolê]]
{{Gotara bingehîn|Împeratoriya Osmanî}}
{{Gotara bingehîn|Xanedaniya osmanî}}
Paytexta yekem a mîreketiya Osmaniyan di sala 1326an de li [[Bursa]]yê bû. [[Edirne]], ku di sala 1361an de hate zeft kirin, dûr ve hat paytext kirin.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Anatolia |sernav=Anatolia {{!}} Definition, History, Map, People, & Facts {{!}} Britannica |tarîx=2023-06-21 |malper=www.britannica.com |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-07-08 }}</ref> Piştî ku bi giranî ber bi Ewropa û Anatolyayê ve berfireh bûn, di sala 1453an de, Osmaniyan di serdema [[Mehmed II]] de bi girtina paytexta wê, Konstantînopolîs, fetha û dawiya Împeratoriyayê Bîzansê temam kir. Konstantînopolîs piştî Edirneyê bû paytexta Împeratoriyê. Împeratoriya Osmanî fetihkirina xwe ji vir wê berdewam kir, û herêmên wek [[Bakurê Kurdistanê|rojhilata Anatolyayê]], [[Ewropaya Navendî|Ewropaya navendî]], [[Qefqasya]], bakur û rojhilata [[Afrîka]]yê û [[Nîvgirava Erebistanê]] di sedsala 15, 16 û 17an bin destê xwe xist.
[[Wêne:EmperorSuleiman.jpg|rast|thumb|292x292px|Siltanê heyama zêrîn, [[Siltan Silêmanê Qanûnî]].]]
[[Wêne:OttomanEmpireMain.png|çep|thumb|Împeratoriya Osmanî di sala 1683an de, di destpêka Şerê Mezin ê Tirkan de (1683-1699)]]
Peymana Karlowitzê di sala 1699an de destpêka paşvekişîna axa Osmanî ye; hin herêm bi peymanê wenda bûn: Awistiryayê ji bilî Banatê hemû Mecaristan û Transîlvanyayê dikare bîstîna; Venedîkê piraniya Dalmatyayê tevî herêma Morea bi dest xist; Polonya herêma Podolia rizgar kir.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Podolia |sernav=Podolia {{!}} region, Ukraine {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-07-08 }}</ref> Seranserê sedsalên 19an û destpêka sedsala 20an de Împeratoriya Osmanî di [[Şerên Balkanê|Şerên Balkan]] ên 1912-1913an de herêmên xwe winda kir, di nav de [[Yewnanistan]], [[Cezayir|Cezayîr]], [[Tûnis]], [[Lîbya]] û [[Balkan]]ê. Anatolya heta destpêka sedsala 20an pir-etnîkî maye. Niştecihên wê ji etnîsîteyên cihê bûn, di nav wan de [[tirk]], [[ermenî]], [[Suryanî|asûrî]], [[kurd]], yewnan, [[Fransayî|frans]] û [[Îtalyan|Îtalî]] (bi taybetî ji herêmên Genova û [[Venedîk]]ê). Împeratoriya Osmanî ya di bin hikûmdarên û hêzên [[Sê Paşa]] de ji her alî ve bi windahiyên erdî re rû bi rû ma, bi Almanya re ku bi leşker û alavan piştgirî da wê, hevalbendiyek çêkir. Împeratoriya Osmanî li aliyê hêzên navendî ketiye [[Şerê Cîhanî yê Yekem|Şerê Cîhanê yê Yekem]] (1914–1918) û di dawiyê de winda kir.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.historycrunch.com/ottoman-empire-in-world-war-i.html |sernav=Ottoman Empire in World War I |malper=HISTORY CRUNCH - History Articles, Biographies, Infographics, Resources and More |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-07-08 }}</ref> Piştî Şerê Cîhanê yê Yekem, kombûneke mezin a herêm û gelên ku berê împeratoriya Osmanî pêk dihatin, di nav çend dewletên nû de hatin dabeşkirin.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/place/Ottoman-Empire/The-empire-from-1807-to-1920 |sernav=Ottoman Empire - Expansion, Reforms, Collapse {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-07-08 }}</ref>
Di 30ê Cotmeha sala 1918an de, Agirbesta Mudrosê hat îmzekirin, li dûv wê [[Peymana Sevrê|Peymana Sêvrê]] di 10ê tebaxa 1920an de ji hêla [[Hevalbendên Şerê cîhanî yê yekem|Hêzên Hevalbend]] ve hat ferz kirin, ku qet nehat pejirandin. [[Peymana Sevrê|Peymana Sêvrê]] ji Împeratoriya Osmanî ji hev biqetîne û ji bo [[Yewnanistan]], [[Îtalya]], [[Keyaniya Yekbûyî|Brîtanya]] û Fransayê tawîzên mezin dan herêmên Împeratoriyê.
== Komara Tirkiyeyê ==
{{Gotara bingehîn|Şerê Rizgariya Tirkiyeyê}}
[[Wêne:Marshal_Mustafa_Kemal_Pasha.jpg|rast|thumb|280x280px|[[Mustafa Kemal Atatürk]] (1881-1938)]]
Piştî Şerê Cîhanê yê Yekem dagirkirina hin deverên welat ji aliyê hevpeymanan ve bû sedema damezrandina tevgera neteweyî ya Tirkiyê.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/parliament.html |sernav=Grand National Assembly {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2023-07-08 }}</ref> Di bin serokatiya [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]] de, fermandarê leşkerî yê ku di şerê Gallipoli de xwe bi navûdeng kiribû, [[Şerê Rizgariya Tirkiyeyê|Şerê Rizgariya Tirkiyê]] bi armanca betalkirina şertên Peymana Sevrê hate meşandin.<ref> {{Jêder-malper |url=https://realtimehistory.net/blogs/news/greco-turkish-war-treaty-of-sevres-i-the-great-war-1920 |sernav=Greco-Turkish War - Treaty of Sèvres I THE GREAT WAR 1920 |malper=RTH - Real Time History GmbH |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-07-08 }} </ref><ref> {{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/event/Treaty-of-Sevres |sernav=Treaty of Sevres {{!}} Definition, Terms, Significance, & Facts {{!}} Britannica |tarîx=2023-05-31 |malper=www.britannica.com |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-07-08 }}</ref> Di 18ê Îlona 1922an de, artêşên dagirker hatin derxistin. Di 1ê Mijdarê de, [[Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê|parlamena ku nû hatibû avakirin]], bi awayekî fermî [[siltan]]atiyê betal kir û bi vî awayî dawî li desthilatdariya 623 salên Osmaniyan anî. [[Peymana Lozanê]] ya di 24ê tîrmeha 1923an de bû sedema naskirina navneteweyî ya serweriya "Komara Tirkiyê" ku nû hatiye damezrandin wek dewleta cîgirê Împeratoriya Osmanî di 29ê Cotmeha 1923an de komar bi fermî hat ragihandin. Paytexta nû [[Enqere]]yê bû.<ref> {{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/summary/Ankara |sernav=Ankara, capital of Turkey {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-07-08 }}</ref> Mustafa Kemal bû [[Serokkomarê Tirkiyê|serokkomarê komarê yê yekem ê Tirkiyê]] û piştre gelek reformên radîkal bi mebesta damezrandina komara nû ya laîk ji bermahiyên paşeroja wê ya Osmanî pêk anî.<ref> {{Jêder-kovar |paşnav=Reed |pêşnav=Howard A. |tarîx=1957 |sernav=Secularism and Islam in Turkish Politics |url=https://www.jstor.org/stable/45309730 |kovar=Current History |cild=32 |hejmar=190 |rr=333–338 |issn=0011-3530 }}</ref> Fezaya [[Împeratoriya Osmanî|Osmanî]] hat rakirin, hemû mafên jinan di warê siyasî de hatin avakirin û sîstema nû ya nivîsandina tirkî ya li ser alfabeya latînî hat avakirin.<ref> {{Jêder-kovar |paşnav=Wood |pêşnav=Margaret M. |tarîx=1929 |sernav=Latinizing the Turkish Alphabet: A Study in the Introduction of a Cultural Change |url=https://www.jstor.org/stable/2766122 |kovar=American Journal of Sociology |cild=35 |hejmar=2 |rr=194–203 |issn=0002-9602 }}</ref> Li gor qanûna navên malbatan, parlemena Tirkiyê di sala 1934an de paşnavê bi rûmet “Atatürk” (''Bavê Tirkan'') daye Mustafa Kemal.<ref> {{Jêder-kovar |paşnav=Rustow |pêşnav=Dankwart A. |tarîx=1968 |sernav=Atatürk as Founder of a State |url=https://www.jstor.org/stable/20023842 |kovar=Daedalus |cild=97 |hejmar=3 |rr=793–828 |issn=0011-5266 }}</ref>
== Mijarên têkildar ==
* [[Dîroka Kurdistanê]]
* [[Împeratoriya Osmanî]]
== Bibliyografî ==
{{Refbegin}}
* Ahmad, Feroz. ''The Making of Modern Turkey'' (Routledge, 1993),
* Barkey, Karen. ''Empire of Difference: The Ottomans in Comparative Perspective.'' (2008) 357pp [https://www.amazon.com/dp/0521715334/ excerpt and text search]
* Findley, Carter V. ''The Turks in World History'' (2004) {{ISBN|0-19-517726-6}}
* Findley, Carter V. ''Turkey, Islam, Nationalism, and Modernity: A History'' (2011)
* Finkel, Caroline. ''Osman's Dream: The History of the Ottoman Empire'' (2006), standard scholarly survey [https://www.amazon.com/dp/0465023967/ excerpt and text search]
* Freeman, Charles (1999). ''Egypt, Greece and Rome: Civilizations of the Ancient Mediterranean''. Oxford University Press. {{ISBN|0198721943}}.
* Goffman, Daniel. ''The Ottoman Empire and Early Modern Europe'' (2002) [https://www.questia.com/read/107381987 online edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111123092143/https://www.questia.com/read/107381987 |date=2011-11-23 }}
* Goodwin, Jason. ''Lords of the Horizons: A History of the Ottoman Empire'' (2003) [https://www.amazon.com/dp/0312420668/ excerpt and text search]
* Hornblower, Simon; Antony Spawforth (1996). ''The Oxford Classical Dictionary''. Oxford University Press.
* Hale, William. ''Turkish Foreign Policy, 1774-2000.'' (2000). 375 pp.
* Inalcik, Halil and Quataert, Donald, ed. ''An Economic and Social History of the Ottoman Empire, 1300-1914.'' 1995. 1026 pp.
* Kedourie, Sylvia, ed. ''Seventy-Five Years of the Turkish Republic'' (1999). 237 pp.
* Kedourie, Sylvia. ''Turkey Before and After Ataturk: Internal and External Affairs'' (1989) 282pp
* [https://web.archive.org/web/20120222145407/http://hgm2002.hgu.mrc.ac.uk/Abstracts/Publish/WorkshopPosters/WorkshopPoster11/hgm0548.htm E. Khusnutdinova, et al. Mitochondrial DNA variety in Turkic and Uralic-speaking people. POSTER NO: 548, Human Genome Organisation 2002]
* Kinross, Patrick). ''The Ottoman Centuries: The Rise and Fall of the Turkish Empire'' (1977) {{ISBN|0-688-03093-9}}.
* Kosebalaban, Hasan. ''Turkish Foreign Policy: Islam, Nationalism, and Globalization'' (Palgrave Macmillan; 2011) 240 pages; examines tensions among secularist nationalism, Islamic nationalism, secular liberalism, and Islamic liberalism in shaping foreign policy since the 1920s; concentrates on era since 2003
* Kunt, Metin and Woodhead, Christine, ed. ''Süleyman the Magnificent and His Age: The Ottoman Empire in the Early Modern World.'' 1995. 218 pp.
* Lloyd, Seton. ''Turkey: A Traveller’s History of Anatolia'' (1989) covers the ancient period.
* Mango, Andrew. ''Ataturk: The Biography of the Founder of Modern Turkey'' (2000) {{ISBN|1-58567-011-1}}
* Mango, Cyril. ''The Oxford History of Byzantium'' (2002). {{ISBN|0-19-814098-3}}
* Marek, Christian (2010), ''Geschichte Kleinasiens in der Antike'' C. H. Beck, Munich, {{ISBN|9783406598531}} (review: [https://web.archive.org/web/20101012222832/http://bmcr.brynmawr.edu/2010/2010-08-13.html M. Weiskopf, Bryn Mawr Classical Review 2010.08.13]).
* Ostrogorsky, George. ''History of the Byzantine State'' (1969). [https://www.amazon.com/History-Byzantine-State-George-Ostrogorsky/dp/0813511984/ excerpt and text search]
* Quataert, Donald. ''The Ottoman Empire, 1700-1922'' (2005), standard scholarly survey [https://www.amazon.com/dp/0521547822/ excerpt and text search]
* Shaw, Stanford J., and Ezel Kural Shaw. ''History of the Ottoman Empire and Modern Turkey. Vol. 2, Reform, Revolution, and Republic: The Rise of Modern Turkey, 1808–1975.'' (1977). [https://www.amazon.com/dp/0521291666/ excerpt and text search] {{ISBN|0-521-29163-1}}
* Thackeray, Frank W., John E. Findling, Douglas A. Howard. ''The History of Turkey'' (2001) 267 pages [https://www.questia.com/library/100998062/the-history-of-turkey online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200529065647/https://www.questia.com/library/100998062/the-history-of-turkey |date=2020-05-29 }}
* Vryonis, Jr., Speros. ''The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century'' (1971).
* Zurcher, Erik J. ''Turkey: A Modern History'' (3rd ed. 2004) [https://www.amazon.com/Turkey-History-Erik-J-Zurcher/dp/1860649580/ excerpt and text search]
{{Refend}}
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
[[Kategorî:Dîroka gelên tirkî]]
[[Kategorî:Dîroka Anatolyayê]]
[[Kategorî:Dîroka Ermenistanê]]
[[Kategorî:Dîroka Ewropayê]]
[[Kategorî:Dîroka Împeratoriya Osmanî]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê| ]]
[[Kategorî:Dîroka Yewnanistanê]]
[[Kategorî:Şerê Rizgariya Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Tirkkirin]]
mk92ew64l1ap9f4vxl3t3vhgr5rw08c
Bikarhêner:Balyozbot/kontrol/beralîkirinên kategoriyan
2
156563
2006259
2005950
2026-05-02T08:20:51Z
Balyozbot
42414
Bota sererastkirina beralîkirinên kategoriyan
2006259
wikitext
text/x-wiki
== 2026-05-02T08:20:50Z ==
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 36 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:
== 2026-05-01T08:20:55Z ==
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 36 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:
== 2026-04-30T11:53:31Z ==
* Ne-beralîkirina nehêvîkirî: [[:Kategorî:Beralîkirinên kategoriyan yên ne vala ne]]
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 36 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:
*# [[:Kategorî:1890î li Portugalê]] → [[:Kategorî:1890î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:1893 li Portugalê]] → [[:Kategorî:1893 li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:1930î li Portugalê]] → [[:Kategorî:1930î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:1938 li Portugalê]] → [[:Kategorî:1938 li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:1960î li Walesê]] → [[:Kategorî:1960î li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:1970î li Walesê]] → [[:Kategorî:1970î li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:1974 li Walesê]] → [[:Kategorî:1974 li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:1990î li Portugalê]] → [[:Kategorî:1990î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:1996 li Portugalê]] → [[:Kategorî:1996 li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:2010an şitlek drama fîlm]] → [[:Kategorî:Şitilên fîlmên dramayê 2010an]]
*# [[:Kategorî:Aboriya Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Aboriya Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Aboriya Walesê]] → [[:Kategorî:Aboriya Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Aborîzan li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Aborînas li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Aborîzan]] → [[:Kategorî:Aborînas]]
*# [[:Kategorî:Aborîzanên amerîkî]] → [[:Kategorî:Aborînasên amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Aborîzanên bangladeşî]] → [[:Kategorî:Aborînasên bengladeşî]]
*# [[:Kategorî:Aborîzanên bengladeşî]] → [[:Kategorî:Aborînasên bengladeşî]]
*# [[:Kategorî:Abxazya]] → [[:Kategorî:Ebxazya]]
*# [[:Kategorî:Agahîdank wargeh/wîkîdane bêdûgel]] → [[:Kategorî:Agahîdank wargeh/wîkîdane bêdewlet]]
*# [[:Kategorî:Ajalnasî]] → [[:Kategorî:Zoolojî]]
*# [[:Kategorî:Ajalên difirin]] → [[:Kategorî:Heywanên difirin]]
*# [[:Kategorî:Ajalên ku rewşa wan baş e]] → [[:Kategorî:Cureyên bi kêmtirîn metirsî]]
*# [[:Kategorî:Ajalên çîrokî]] → [[:Kategorî:Heywanên mîtolojîk]]
*# [[:Kategorî:Akademiyên netewî]] → [[:Kategorî:Akademiyên neteweyî]]
*# [[:Kategorî:Akademiyên zanistî yên netewî]] → [[:Kategorî:Akademiyên zanistî yên neteweyî]]
*# [[:Kategorî:Aktor li gorî bajar an bajarokê Îtalyayê]] → [[:Kategorî:Aktor li gorî bajar an bajarokên Îtalyayê]]
*# [[:Kategorî:Aktor li gotî neteweyan]] → [[:Kategorî:Aktor li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Aktorên Fîlîpînî]] → [[:Kategorî:Aktorên filîpînî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên awistralyayî]] → [[:Kategorî:Aktorên awistralî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên fîlîpînî]] → [[:Kategorî:Aktorên filîpînî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên hindî]] → [[:Kategorî:Aktorên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên kîprosî]] → [[:Kategorî:Aktorên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên polon]] → [[:Kategorî:Aktorên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên walesî]] → [[:Kategorî:Aktorên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Aktrîsên awistralyayî]] → [[:Kategorî:Aktrîsên awistralî]]
*# [[:Kategorî:Aktrîsên brazîlî]] → [[:Kategorî:Aktrîsên brezîlî]]
*# [[:Kategorî:Aktrîsên hindî]] → [[:Kategorî:Aktrîsên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Aktrîsên ji Meksîkê]] → [[:Kategorî:Aktrîsên ji Meksîkoyê]]
*# [[:Kategorî:Aktrîsên walesî]] → [[:Kategorî:Aktrîsên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Alava avakirina avahiyan]] → [[:Kategorî:Keresteyên avakirinê]]
*# [[:Kategorî:Alim dînî]] → [[:Kategorî:Alimên dînî]]
*# [[:Kategorî:Alîm li gorî binebeşê]] → [[:Kategorî:Alim li gorî binebeşê]]
*# [[:Kategorî:Alîm û akademisyen li gorî mijaran]] → [[:Kategorî:Alim û akademisyen li gorî mijaran]]
*# [[:Kategorî:Alîm û akademisyen]] → [[:Kategorî:Alim û akademisyen]]
*# [[:Kategorî:Alîmên dînî]] → [[:Kategorî:Alimên dînî]]
*# [[:Kategorî:Anarşî]] → [[:Kategorî:Anarşîzm]]
*# [[:Kategorî:Anatolya Navîn]] → [[:Kategorî:Anatolyaya Navîn]]
*# [[:Kategorî:Ansîklopedîstên ketelan]] → [[:Kategorî:Ensîklopedîstên ketelan]]
*# [[:Kategorî:Ansîklopedîstên swîsrî]] → [[:Kategorî:Ensîklopedîstên swîsrî]]
*# [[:Kategorî:Antigûa û Berbûda]] → [[:Kategorî:Antîgua û Berbûda]]
*# [[:Kategorî:Antropologên brîtanî]] → [[:Kategorî:Mirovnasên brîtanî]]
*# [[:Kategorî:Antîkomûnîzm]] → [[:Kategorî:Antîkomunîzm]]
*# [[:Kategorî:Apocynaceae]] → [[:Kategorî:Famîleya kinfan]]
*# [[:Kategorî:Apple Inc.]] → [[:Kategorî:Apple, Inc.]]
*# [[:Kategorî:Apîyolojî]] → [[:Kategorî:Apiyolojî]]
*# [[:Kategorî:Arizona (erdnîgarî)]] → [[:Kategorî:Arîzona (erdnîgarî)]]
*# [[:Kategorî:Arjantîn]] → [[:Kategorî:Arjentîn]]
*# [[:Kategorî:Arjantînî]] → [[:Kategorî:Arjentînî]]
*# [[:Kategorî:Arma]] → [[:Kategorî:Nîşan]]
*# [[:Kategorî:Article namespace templates]] → [[:Kategorî:Şablonên ji bo gotaran]]
*# [[:Kategorî:Articles which use infobox templates with no data rows]] → [[:Kategorî:Articles using infobox templates with no data rows]]
*# [[:Kategorî:Articles with multiple maintenance issues]] → [[:Kategorî:Gotarên bi gelek probleman]]
*# [[:Kategorî:Artuklu]] → [[:Kategorî:Ertuqî]]
*# [[:Kategorî:Artêşa Parastina ên Şoreşa Îslamî]] → [[:Kategorî:Artêşa Pasdaran a Şoreşa Îslamî ya Îranê]]
*# [[:Kategorî:Arşîvên li Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Arşîvên li Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Asklipîos]] → [[:Kategorî:Asklêpios]]
*# [[:Kategorî:Astrofizîk]] → [[:Kategorî:Stêrfizîk]]
*# [[:Kategorî:Astrofîzîknas]] → [[:Kategorî:Stêrfîzîknas]]
*# [[:Kategorî:Astronom]] → [[:Kategorî:Stêrnas]]
*# [[:Kategorî:Astronomên DYAyê]] → [[:Kategorî:Stêrnasên amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Astronomên ereb]] → [[:Kategorî:Stêrnasên ereb]]
*# [[:Kategorî:Astronomên fars]] → [[:Kategorî:Stêrnasên faris]]
*# [[:Kategorî:Astronomên hindî]] → [[:Kategorî:Stêrnasên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Astronomên jin]] → [[:Kategorî:Stêrnasên jin]]
*# [[:Kategorî:Astronomên kurd]] → [[:Kategorî:Stêrnasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Astronomên misilman]] → [[:Kategorî:Stêrnasên misilman]]
*# [[:Kategorî:Astronomên swêdî]] → [[:Kategorî:Stêrnasên swêdî]]
*# [[:Kategorî:Astronomên tirk]] → [[:Kategorî:Stêrnasên tirk]]
*# [[:Kategorî:Astronomên yewnanî]] → [[:Kategorî:Stêrnasên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Astronomî li Ûkraynayê]] → [[:Kategorî:Stêrnasî li Ûkraynayê]]
*# [[:Kategorî:Astronomî]] → [[:Kategorî:Stêrnasî]]
*# [[:Kategorî:Astronot]] → [[:Kategorî:Esmanger]]
*# [[:Kategorî:Asîd]] → [[:Kategorî:Tirşe]]
*# [[:Kategorî:Asûrî]] → [[:Kategorî:Suryanî]]
*# [[:Kategorî:Av li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Av li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Av li Walesê]] → [[:Kategorî:Av li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûn 1663 li Înglistanê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1663an li Înglistanê]]
*# [[:Kategorî:Avabûn li gorî welat û hezarsalê]] → [[:Kategorî:Avabûn li gorî welat û hezarsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1890î li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1890î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1893an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1893an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1901an li Norwêcê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1901ê li Norwêcê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1901an li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1901ê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1901an]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1901ê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1930î li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1930î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1938an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1938an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1961ê li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1961ê li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1970î li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1970î li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1990î li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1990î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1996an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1996an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 2012an li Sûrîyê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 2012an li Sûriyê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 1ê li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 1ê li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Kroatyayê li gorî hezarsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Xirwatistanê li gorî hezarsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Kroatyayê li gorî sedsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Xirwatistanê li gorî sedsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Portugalê li gorî dehsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Portûgalê li gorî dehsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Portugalê li gorî hezarsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Portûgalê li gorî hezarsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Portugalê li gorî salan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Portûgalê li gorî salan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Portugalê li gorî sedsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Portûgalê li gorî sedsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Walesê li gorî dehsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Wêlsê li gorî dehsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Walesê li gorî hezarsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Wêlsê li gorî hezarsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 11an li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 11an li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 19an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 19an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 20an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 20an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 20an li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 20an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 8an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 8an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avahiya dîrokî]] → [[:Kategorî:Avahiyên dîrokî]]
*# [[:Kategorî:Avahiyên li Kîprosê li gorî bajaran]] → [[:Kategorî:Avahiyên li Qibrisê li gorî bajaran]]
*# [[:Kategorî:Avahiyên li Kîprosê li gorî cureyan]] → [[:Kategorî:Avahiyên li Qibrisê li gorî cureyan]]
*# [[:Kategorî:Avahî li Berlînê]] → [[:Kategorî:Avahiyên li Berlînê]]
*# [[:Kategorî:Avahîsaz li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Mîmar li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Avahîsaz]] → [[:Kategorî:Mîmar]]
*# [[:Kategorî:Avahîsazên kurd]] → [[:Kategorî:Mîmarên kurd]]
*# [[:Kategorî:Avahîsazî]] → [[:Kategorî:Mîmarî]]
*# [[:Kategorî:Avûstûrya]] → [[:Kategorî:Awistirya]]
*# [[:Kategorî:Awayên rêvebirinan]] → [[:Kategorî:Şiklên birevêbirinê]]
*# [[:Kategorî:Awistralyayî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Awistralî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Awistralyayî]] → [[:Kategorî:Awistralî]]
*# [[:Kategorî:Awistriya]] → [[:Kategorî:Awistirya]]
*# [[:Kategorî:Awustralya]] → [[:Kategorî:Awistralya]]
*# [[:Kategorî:Azerbeycan]] → [[:Kategorî:Azerbaycan]]
*# [[:Kategorî:Aşik]] → [[:Kategorî:Gede]]
*# [[:Kategorî:Aşîtî]] → [[:Kategorî:Aştî]]
*# [[:Kategorî:BIBSYS]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera BIBSYS]]
*# [[:Kategorî:BNE]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera BNE]]
*# [[:Kategorî:BNF]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera BNF]]
*# [[:Kategorî:Babel - Users by language]] → [[:Kategorî:Bikarhêner ziman]]
*# [[:Kategorî:Babîl - Bikarhênerên li gorî zimanê]] → [[:Kategorî:Bikarhêner ziman]]
*# [[:Kategorî:Bahamas]] → [[:Kategorî:Bahama]]
*# [[:Kategorî:Bajar û komûnên Basilicatayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Basilicatayê]]
*# [[:Kategorî:Bajaren parêzgeha Xorasana Rezewî]] → [[:Kategorî:Bajarên parêzgeha Xorasana Rezewî]]
*# [[:Kategorî:Bajarokên Hessen]] → [[:Kategorî:Bajarokên Hessenê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Almanî]] → [[:Kategorî:Bajarên Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Bajarên Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Brazîlê]] → [[:Kategorî:Bajarên Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Danîmarkê]] → [[:Kategorî:Bajarên Danîmarkayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Kirmanşanê]] → [[:Kategorî:Bajarên parêzgeha Kirmaşanê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Komara Çekî]] → [[:Kategorî:Bajarên Çekyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Macaristanê]] → [[:Kategorî:Bajarên Mecaristanê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Nemsayê]] → [[:Kategorî:Bajarên Awistriyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Polendayê]] → [[:Kategorî:Bajarên Polonyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Walesê]] → [[:Kategorî:Bajarên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Emîliya Romanyayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Emîliya Romanyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Friuli-Venezia Giulia]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Friuli-Venezia Giulia]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Kampaniyayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Kampaniyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Lombardiyayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Lombardiyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Markeyê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Markeyê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Molîzeyê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Molîzeyê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Piemontê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Piemontê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Pugliayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Pugliayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Trentino-Alto Adige/Südtirolê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Trentino-Alto Adige/Südtirolê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Umbriyayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Umbriyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Venetoyê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Venetoyê]]
*# [[:Kategorî:Balindeyên wîçwîçokan]] → [[:Kategorî:Fîkar]]
*# [[:Kategorî:Bandora civakî]] → [[:Kategorî:Tesîra civakî]]
*# [[:Kategorî:Bangeşe li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Propaganda li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Bangeşe li Îranê]] → [[:Kategorî:Propaganda li Îranê]]
*# [[:Kategorî:Bangeşe]] → [[:Kategorî:Propaganda]]
*# [[:Kategorî:Bangladeş]] → [[:Kategorî:Bengladeş]]
*# [[:Kategorî:Bangladeşî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Bengladeşî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Bangladeşî]] → [[:Kategorî:Bengladeşî]]
*# [[:Kategorî:Bedlîs (navend)]] → [[:Kategorî:Bidlîs (navend)]]
*# [[:Kategorî:Bedlîs]] → [[:Kategorî:Bidlîs]]
*# [[:Kategorî:Bees (bîrdozî)]] → [[:Kategorî:Be's (bîrdozî)]]
*# [[:Kategorî:Berhem li gorî nivîskarên awistirî]] → [[:Kategorî:Berhemên nivîskarên awistirî]]
*# [[:Kategorî:Berhem li gorî nivîskarên swêdî]] → [[:Kategorî:Berhemên nivîskarên swêdî]]
*# [[:Kategorî:Berhemên 2001an]] → [[:Kategorî:Berhemên 2001ê]]
*# [[:Kategorî:Berhemên japonan]] → [[:Kategorî:Berhemên japoniyan]]
*# [[:Kategorî:Bernamenûsên kurd]] → [[:Kategorî:Bernamenivîsên kurd]]
*# [[:Kategorî:Bestekarên kroatî]] → [[:Kategorî:Bestekarên xirwat]]
*# [[:Kategorî:Bestekarên kîprosî]] → [[:Kategorî:Bestekarên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Bexşên parêzgeha Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Nahiyeyên parêzgeha Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Bexşên Îranê]] → [[:Kategorî:Nahiyeyên Îranê]]
*# [[:Kategorî:Bexşên şaristana Sineyê]] → [[:Kategorî:Nahiyeyên navçeya Sineyê]]
*# [[:Kategorî:Bexşên şaristana Ûrmiyeyê]] → [[:Kategorî:Nahiyeyên Ûrmiyeyê (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Beşên psîkolojiyê]] → [[:Kategorî:Beşên derûnnasiyê]]
*# [[:Kategorî:Bijîşkên fars]] → [[:Kategorî:Bijîşkên faris]]
*# [[:Kategorî:Bijîşkên yewnanî]] → [[:Kategorî:Bijîşkên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Bikarhênerê kurd]] → [[:Kategorî:Bikarhênerên kurd]]
*# [[:Kategorî:Binebeşên zanista siyasetê]] → [[:Kategorî:Binebeşên siyasetnasiyê]]
*# [[:Kategorî:Blogerên polon]] → [[:Kategorî:Blogerên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Blogerên walesî]] → [[:Kategorî:Blogerên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Bolîvîa]] → [[:Kategorî:Bolîvya]]
*# [[:Kategorî:Bomhemya]] → [[:Kategorî:Bohemya]]
*# [[:Kategorî:Bordèu]] → [[:Kategorî:Bordo]]
*# [[:Kategorî:Brazîl]] → [[:Kategorî:Brezîl]]
*# [[:Kategorî:Brazîlî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Brezîlî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Brazîlî]] → [[:Kategorî:Brezîlî]]
*# [[:Kategorî:Burkîna Fazo]] → [[:Kategorî:Burkîna Faso]]
*# [[:Kategorî:Bîlard]] → [[:Kategorî:Bîlardo]]
*# [[:Kategorî:Bîrdozî]] → [[:Kategorî:Îdeolojî]]
*# [[:Kategorî:Bûyer li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Bûyer li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Bûyer li Portugalê]] → [[:Kategorî:Bûyer li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Bûyer li Walesê]] → [[:Kategorî:Bûyer li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Bûyerên dîrokî li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Bûyerên dîrokî li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Bûyerên dîrokî li Portugalê]] → [[:Kategorî:Bûyerên dîrokî li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:CDU]] → [[:Kategorî:Yekîtiya Demokratên Xiristiyan a Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:CS1 American English-language sources (en-us)]] → [[:Kategorî:CS1 îngilîziya amerîkî-language sources (en-us)]]
*# [[:Kategorî:CS1 British English-language sources (en-gb)]] → [[:Kategorî:CS1 îngilîziya brîtanî-language sources (en-gb)]]
*# [[:Kategorî:CS1 Canadian English-language sources (en-ca)]] → [[:Kategorî:CS1 îngilîziya kanadayî-language sources (en-ca)]]
*# [[:Kategorî:CS1 English-language sources (en)]] → [[:Kategorî:CS1 îngilîzî-language sources (en)]]
*# [[:Kategorî:CS1 European Spanish-language sources (es-es)]] → [[:Kategorî:CS1 spanî (Ewropa)-language sources (es-es)]]
*# [[:Kategorî:CS1 indonezî-language sources (id)]] → [[:Kategorî:CS1 endonezî-language sources (id)]]
*# [[:Kategorî:CS1 uses Korean-language script (ko)]] → [[:Kategorî:CS1 uses koreyî-language script (ko)]]
*# [[:Kategorî:CS1 uses rusî-language script (ru)]] → [[:Kategorî:CS1 uses rûsî-language script (ru)]]
*# [[:Kategorî:CS1 îngilîziya amerîkî-language sources (en)]] → [[:Kategorî:CS1 îngilîziya amerîkî-language sources (en-us)]]
*# [[:Kategorî:Cardiff]] → [[:Kategorî:Kardîf]]
*# [[:Kategorî:Cejnên êzîdiyan]] → [[:Kategorî:Cejnên êzdiyan]]
*# [[:Kategorî:Ceng li gorî şêwazan]] → [[:Kategorî:Cureyên şer]]
*# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîkên li Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Şûnewarên Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Cihên dîrokî li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Cihên dîrokî li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Cihên merkezî li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Cihên merkezî li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Cihên turîstîk li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk li Îtalyayê]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk li Îtalyayê]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk ên Ewropayê li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk ên Ewropayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk ên Ewropayê]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk ên Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk]]
*# [[:Kategorî:Citation Style 1 templates]] → [[:Kategorî:Şablonên Çavkaniyên Stîl 1]]
*# [[:Kategorî:Citation Style 1 translation templates]] → [[:Kategorî:Şablonên Çavkaniyên Stîl 1 yên tercimekirinê]]
*# [[:Kategorî:Citation and verifiability maintenance templates]] → [[:Kategorî:Şablonên çavdêriyê ji bo çavkanî û teyîdkirinê]]
*# [[:Kategorî:Citation templates]] → [[:Kategorî:Şablonên çavkaniyan]]
*# [[:Kategorî:Civaka Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Civaka Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Civaka Walesê]] → [[:Kategorî:Civaka Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Classification templates]] → [[:Kategorî:Şablonên sinifandinê]]
*# [[:Kategorî:Cleanup templates]] → [[:Kategorî:Şablonên paqijkirinê]]
*# [[:Kategorî:Cureya wêjeyî]] → [[:Kategorî:Cureyê wêjeyî]]
*# [[:Kategorî:Cureyên tûrîzmê]] → [[:Kategorî:Cureyên turîzmê]]
*# [[:Kategorî:Cêwîyên yewnan]] → [[:Kategorî:Cêwiyên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Cîhadvan]] → [[:Kategorî:Micahîd]]
*# [[:Kategorî:Dabeşkirina îdarî ya asta duyem li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Dabeşkirinên îdarî yên asta duyem li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Dabeşkirinên siyayî yên DYAyê]] → [[:Kategorî:Dabeşkirinên siyasî yên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Dabeşkirinên îdarî li gorî dûgelan]] → [[:Kategorî:Dabeşkirinên îdarî li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Dada leşkerî]] → [[:Kategorî:Dadweriya leşkerî]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Albanyayê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Albanyayê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Awistiryayê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Awistralyayê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Awistralyayê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Belçîkayê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Belçîkayê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Yewnanistanê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Yewnanistanê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên li Kenya]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Kenyayê]]
*# [[:Kategorî:Dadweriya mafên telîfê]] → [[:Kategorî:Dadweriya mafê daneriyê]]
*# [[:Kategorî:Daneya Komputerê]] → [[:Kategorî:Daneyên komputerê]]
*# [[:Kategorî:Danserên kamboçyayî]] → [[:Kategorî:Danserên kambocayî]]
*# [[:Kategorî:Danserên kîprosî]] → [[:Kategorî:Danserên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Danserên skotlendî mêr]] → [[:Kategorî:Danserên skotlendî yên mêr]]
*# [[:Kategorî:Danserên yewnan yên jin]] → [[:Kategorî:Danserên yewnan ên jin]]
*# [[:Kategorî:Danserên îngilîz yên mêr]] → [[:Kategorî:Danserên îngilîz ên mêr]]
*# [[:Kategorî:Daxwazên yekkirina dîrokê]] → [[:Kategorî:Yekkirina dîrokê]]
*# [[:Kategorî:Dehsal li Portugalê]] → [[:Kategorî:Dehsal li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Dem]] → [[:Kategorî:Zeman]]
*# [[:Kategorî:Departement]] → [[:Kategorî:Departmen]]
*# [[:Kategorî:Departmanên Fransayê]] → [[:Kategorî:Departementên Fransayê]]
*# [[:Kategorî:Deryaya Azov]] → [[:Kategorî:Deryaya Azovê]]
*# [[:Kategorî:Destpêkirinên 1901an]] → [[:Kategorî:Destpêkirinên 1901ê]]
*# [[:Kategorî:Destpêkirinên hezarsala 2yem]] → [[:Kategorî:Destpêkirinên hezarsala 2an]]
*# [[:Kategorî:Destpêkirinên sedsala 21an]] → [[:Kategorî:Destpêkirinên sedsala 21ê]]
*# [[:Kategorî:Dewletên DYA]] → [[:Kategorî:Dewletên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Dewletên berê li gorî şiklê birêvebirinê]] → [[:Kategorî:Dewletên dîrokî li gorî şiklê birêvebirinê]]
*# [[:Kategorî:Dewletên biniqaş]] → [[:Kategorî:Herêmên binîqaş]]
*# [[:Kategorî:Dewletên kurda]] → [[:Kategorî:Dewletên kurdan]]
*# [[:Kategorî:Dewê Xinis]] → [[:Kategorî:Xinûs]]
*# [[:Kategorî:Dezgehên birêvebirinê]] → [[:Kategorî:Dezgehên hikûmetê]]
*# [[:Kategorî:Diana, prensesa Wales]] → [[:Kategorî:Diana, prensesa Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Documentation assistance templates]] → [[:Kategorî:Şablonên alîkar ji bo belgekirinê]]
*# [[:Kategorî:Documentation see also templates]] → [[:Kategorî:Şablonên belgekirinê yên binêre herwiha]]
*# [[:Kategorî:Documentation templates]] → [[:Kategorî:Şablonên belgekirinê]]
*# [[:Kategorî:Dotmîrên swîsreyî]] → [[:Kategorî:Dotmîrên swîsrî]]
*# [[:Kategorî:Dozger]] → [[:Kategorî:Dozgêr]]
*# [[:Kategorî:Dozgerên kurd]] → [[:Kategorî:Dozgêrên kurd]]
*# [[:Kategorî:Doğu Anadolu Bölgesi]] → [[:Kategorî:Herêma Rojhilatê Anatolyayê]]
*# [[:Kategorî:Drag queen]] → [[:Kategorî:Dragqueen]]
*# [[:Kategorî:Dêrên Çiyayên Athosê]] → [[:Kategorî:Dêrên Çiyayê Athosê]]
*# [[:Kategorî:Dîgor]] → [[:Kategorî:Dîxor]]
*# [[:Kategorî:Dînnasî]] → [[:Kategorî:Îlahiyat]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Cihûyan li Ewropayê]] → [[:Kategorî:Dîroka cihûyan li Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Jenev ê]] → [[:Kategorî:Dîroka Jenevê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Kroatyayê li gorî mijaran]] → [[:Kategorî:Dîroka Xirwatistanê li gorî mijaran]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Kroatyayê li gorî serdeman]] → [[:Kategorî:Dîroka Xirwatistanê li gorî serdeman]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Dîroka Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Portugalê li gorî serdeman]] → [[:Kategorî:Dîroka Portûgalê li gorî serdeman]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Portugalê]] → [[:Kategorî:Dîroka Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Rojavayê Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Dîroka Rojavaya Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Walesê li gorî serdeman]] → [[:Kategorî:Dîroka Wêlsê li gorî serdeman]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Walesê]] → [[:Kategorî:Dîroka Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka dadweriyê]] → [[:Kategorî:Dîroka dadê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka dînê li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Dîroka dîn li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Dîroka leşkerî ya Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Dîroka leşkerî ya Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka leşkerî ya Kîprosê]] → [[:Kategorî:Dîroka leşkerî ya Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Îsraelê]] → [[:Kategorî:Dîroka Îsraêlê]]
*# [[:Kategorî:Dîroknasên fars]] → [[:Kategorî:Dîroknasên faris]]
*# [[:Kategorî:Dîroknasên polon]] → [[:Kategorî:Dîroknasên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Dîrokzan]] → [[:Kategorî:Dîroknas]]
*# [[:Kategorî:Dîzayner li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Sêwirîner li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Dîzayner]] → [[:Kategorî:Sêwirîner]]
*# [[:Kategorî:Edalet]] → [[:Kategorî:Dadmendî]]
*# [[:Kategorî:Edaleta tawanî]] → [[:Kategorî:Dadmendiya sizayî]]
*# [[:Kategorî:Edebiyatvanên kurd]] → [[:Kategorî:Wêjevanên kurd]]
*# [[:Kategorî:Efrîka]] → [[:Kategorî:Afrîka]]
*# [[:Kategorî:Efrîqa]] → [[:Kategorî:Afrîka]]
*# [[:Kategorî:Efrîqaya Başûr]] → [[:Kategorî:Afrîkaya Başûr]]
*# [[:Kategorî:Elbîstan]] → [[:Kategorî:Albistan]]
*# [[:Kategorî:Elewiyên tirk]] → [[:Kategorî:Tirkên elewî]]
*# [[:Kategorî:Elewî li gorî neteweyê]] → [[:Kategorî:Elewî li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Elmanya]] → [[:Kategorî:Almanya]]
*# [[:Kategorî:Elî Xaminêyî]] → [[:Kategorî:Elî Xamineyî]]
*# [[:Kategorî:Emerîkaya Başûr]] → [[:Kategorî:Amerîkaya Başûr]]
*# [[:Kategorî:Emerîkî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Amerîkî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Emerîkî]] → [[:Kategorî:Amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Emîrtiyên Erebî yên Yekbûyî]] → [[:Kategorî:Mîrgehên Yekbûyî yên Ereban]]
*# [[:Kategorî:Endamê Konseya Ewropayê]] → [[:Kategorî:Endamên Konseya Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Endamên G20yê]] → [[:Kategorî:Endamên G20ê]]
*# [[:Kategorî:Endamên akademiyên netewî]] → [[:Kategorî:Endamên akademiyên neteweyî]]
*# [[:Kategorî:Endazyar]] → [[:Kategorî:Endezyar]]
*# [[:Kategorî:Endazyarên alman]] → [[:Kategorî:Endezyarên alman]]
*# [[:Kategorî:Endazyarên elman]] → [[:Kategorî:Endezyarên alman]]
*# [[:Kategorî:Endustriyên xizmetê li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Endustriyên xizmetê li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Endustrlî li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Endustrî li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Endustrî li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Endustrî li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Enerjî]] → [[:Kategorî:Wize]]
*# [[:Kategorî:Ensîklopediyên serhêl]] → [[:Kategorî:Ensîklopediyên înternetê]]
*# [[:Kategorî:Erdhejên li DYA'yê]] → [[:Kategorî:Erdhejên li DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Erdhejên Şîleyê]] → [[:Kategorî:Erdhejên li Şîleyê]]
*# [[:Kategorî:Erdnasên fars]] → [[:Kategorî:Erdnîgarnasên faris]]
*# [[:Kategorî:Erdnigariya Bulgaristanê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Bulgaristanê]]
*# [[:Kategorî:Erdnigariya Qirgizistanê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Qirgizistanê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Brazîlê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Fransayê li gorî departmanan]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Fransayê li gorî departementan]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Hessen]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Hessenê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Holandayê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Holendayê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Komara Çekî]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Çekyayê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Nemsayê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Rojavayê Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Rojavaya Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Sudanê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Sûdanê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Walesê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya tûrîzmê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya turîzmê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya yewnana kevnare]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Yewnanistana kevnare]]
*# [[:Kategorî:Erdzanî]] → [[:Kategorî:Erdnasî]]
*# [[:Kategorî:Erzirom]] → [[:Kategorî:Erzîrom]]
*# [[:Kategorî:Escalloniaceae]] → [[:Kategorî:Famîleya eskalonyayan]]
*# [[:Kategorî:Esmangerên polon]] → [[:Kategorî:Esmangerên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Estonî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Eston li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Estonî]] → [[:Kategorî:Eston]]
*# [[:Kategorî:Eyûbiyan]] → [[:Kategorî:Eyûbî]]
*# [[:Kategorî:Ezman]] → [[:Kategorî:Esman]]
*# [[:Kategorî:Eşîrên Rojavayê Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Eşîrên Rojavaya Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:FAST]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera FAST]]
*# [[:Kategorî:Famîleya keweran]] → [[:Kategorî:Famîleya şêfeletan]]
*# [[:Kategorî:Famîleya sosinên Înka]] → [[:Kategorî:Famîleya sosinên înka]]
*# [[:Kategorî:Fas]] → [[:Kategorî:Maroko]]
*# [[:Kategorî:Faunaya Okyanûsya]] → [[:Kategorî:Faunaya Okanûsiyayê]]
*# [[:Kategorî:Faunaya Çemê Dîcleyê]] → [[:Kategorî:Faunaya Dîcleyê]]
*# [[:Kategorî:Faunaya Çemê Firatê]] → [[:Kategorî:Faunaya Firatê]]
*# [[:Kategorî:Felsefevanên kurd]] → [[:Kategorî:Fîlozofên kurd]]
*# [[:Kategorî:Felsefevanên tirk]] → [[:Kategorî:Fîlozofên tirk]]
*# [[:Kategorî:Felsefeya dadweriyê]] → [[:Kategorî:Felsefeya dadê]]
*# [[:Kategorî:Femînîst]] → [[:Kategorî:Femînîzm]]
*# [[:Kategorî:Fiqihzan]] → [[:Kategorî:Fiqihnas]]
*# [[:Kategorî:Fiqihzanên kurd]] → [[:Kategorî:Fiqihnasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Firaq]] → [[:Kategorî:Firax]]
*# [[:Kategorî:Firmesun]] → [[:Kategorî:Fîlozof]]
*# [[:Kategorî:Firokevan]] → [[:Kategorî:Pîlot]]
*# [[:Kategorî:Firîşte di Pirtûka Henox de]] → [[:Kategorî:Firîşteyên di Pirtûka Henox de]]
*# [[:Kategorî:Fizîknas ereb]] → [[:Kategorî:Fizîknasên ereb]]
*# [[:Kategorî:Fizîknasên fars]] → [[:Kategorî:Fizîknasên faris]]
*# [[:Kategorî:Fizîknasên polon]] → [[:Kategorî:Fizîknasên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Fizîkvanên kurd]] → [[:Kategorî:Fizîknasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Folklor li gorî herêman]] → [[:Kategorî:Zargotin li gorî herêman]]
*# [[:Kategorî:Folklora Rojhilata Navîn]] → [[:Kategorî:Zargotina Rojhilata Navîn]]
*# [[:Kategorî:Folklora asyayî]] → [[:Kategorî:Zargotina asyayî]]
*# [[:Kategorî:Formata dosyayên]] → [[:Kategorî:Formata faylê]]
*# [[:Kategorî:Fotokêş]] → [[:Kategorî:Wênegir]]
*# [[:Kategorî:Fotokêşên îtalî]] → [[:Kategorî:Wênegirên îtalî]]
*# [[:Kategorî:Futbol Amerîkî]] → [[:Kategorî:Futbola amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên 2001]] → [[:Kategorî:Fîlmên 2001ê]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên 2005]] → [[:Kategorî:Fîlmên 2005an]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên honaka zanistiyê]] → [[:Kategorî:Fîlmên honaka zanistî]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên li ser xwekujiyê]] → [[:Kategorî:Fîlmên li ser xwekuştinê]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên superlehengên afroamerîkan]] → [[:Kategorî:Fîlmên superlehengên afroamerîkî]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên îranê]] → [[:Kategorî:Fîlmên îranî]]
*# [[:Kategorî:Fîlozofên skotlandî]] → [[:Kategorî:Fîlozofên skotlendî]]
*# [[:Kategorî:Fîlozofên yewnanî]] → [[:Kategorî:Fîlozofên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Fîlîpînî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Filîpînî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Fîlîpînî]] → [[:Kategorî:Filîpînî]]
*# [[:Kategorî:Fîziyolojî]] → [[:Kategorî:Fizyolojî]]
*# [[:Kategorî:Fîzîknasên brîtanî]] → [[:Kategorî:Fizîknasên brîtanî]]
*# [[:Kategorî:Fîzîkzanên ereb]] → [[:Kategorî:Fizîknasên ereb]]
*# [[:Kategorî:GND]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera GND]]
*# [[:Kategorî:Generic WikiProject templates]] → [[:Kategorî:Şablonên Wîkîprojeyan]]
*# [[:Kategorî:Gernas]] → [[:Kategorî:Leheng]]
*# [[:Kategorî:Gerîlayên Kurd di şer de hatin kuştin]] → [[:Kategorî:Gerîlayên kurd di şer de hatin kuştin]]
*# [[:Kategorî:Girtîgehên Iraqê]] → [[:Kategorî:Girtîgehên li Iraqê]]
*# [[:Kategorî:Giyanewer]] → [[:Kategorî:Jiyan]]
*# [[:Kategorî:Globalîzasyona çandî]] → [[:Kategorî:Cîhanîbûna çandî]]
*# [[:Kategorî:Golên Anatolya Navîn]] → [[:Kategorî:Golên Anatolyaya Navîn]]
*# [[:Kategorî:Gotara bi Xwarîn]] → [[:Kategorî:Gotara bi Xwarîn]]
*# [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûr]] → [[:Kategorî:Gotarên bi kurdiya başûr]]
*# [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya navendî]] → [[:Kategorî:Gotara bi soranî]]
*# [[:Kategorî:Gotara bi zaravayên kurdî]] → [[:Kategorî:Gotarên bi zaravayên din]]
*# [[:Kategorî:Gotara bijartî]] → [[:Kategorî:Gotarên bijartî]]
*# [[:Kategorî:Gotarên Fransayê yên bi muhîmiya Herî kêm]] → [[:Kategorî:Gotarên Fransayê bi muhîmiya Herî kêm]]
*# [[:Kategorî:Gotarên Fransayê yên bi sinifa NA]] → [[:Kategorî:Gotarên Fransayê bi sinifa NA]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bi "Agahîdank Bajar" û koordînatê]] → [[:Kategorî:Gotarên bi "Agahîdank bajar" û koordînatê]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bi "Infobox Navçe" û koordînatê]] → [[:Kategorî:Gotarên bi "Agahîdank navçe" û koordînatê]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera WORLDCATID]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera WorldCat Entities]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bi wergerandina xirab]] → [[:Kategorî:Rûpelên bi wergerandina xirab]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bingehîn bi Nesinifandî]] → [[:Kategorî:Gotarên bingehîn ên nehatine sinifandin]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bê çavkanî]] → [[:Kategorî:Gotarên bêçavkanî]]
*# [[:Kategorî:Gotarên ku divê werin sererastkirin]] → [[:Kategorî:Gotarên ku divê werin paqijkirin]]
*# [[:Kategorî:Gotarên ku ne ensîklopedîk in]] → [[:Kategorî:Gotarên bi navdariya ne eşkere]]
*# [[:Kategorî:Gotarên ku werin sererastkirin]] → [[:Kategorî:Gotarên ku divê werin sererastkirin]]
*# [[:Kategorî:Goştê berazê]] → [[:Kategorî:Goştê berazan]]
*# [[:Kategorî:Gundistanên şaristana Ûrmiyeyê]] → [[:Kategorî:Gundistanên Ûrmiyeyê (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Gundên Depeyê]] → [[:Kategorî:Gundên Depê]]
*# [[:Kategorî:Gundên Kuluyê]] → [[:Kategorî:Gundên Qulekê]]
*# [[:Kategorî:Gundên Melkişîyê]] → [[:Kategorî:Gundên Melkişiyê]]
*# [[:Kategorî:Gundên Pirsûsê]] → [[:Kategorî:Gundên Sirûcê]]
*# [[:Kategorî:Gundên Silîvana]] → [[:Kategorî:Gundên Mirgewerê]]
*# [[:Kategorî:Gundên noqavkirî bi sedema Projeya Başûrê Rojhilata Anatoliyayê (GAP)]] → [[:Kategorî:Cihên noqavkirî bi sedema Projeya Başûrê Rojhilata Anatoliyayê (GAP)]]
*# [[:Kategorî:Gundên parêzgeha Dêrsimê]] → [[:Kategorî:Gundên Dêrsimê (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Gundên Çaypareê]] → [[:Kategorî:Gundên Çaypareyê]]
*# [[:Kategorî:Gundên çaypareyê]] → [[:Kategorî:Gundên Çaypareyê]]
*# [[:Kategorî:Gundên çaypareê]] → [[:Kategorî:Gundên Çaypareyê]]
*# [[:Kategorî:Gundên şaristana Şot]] → [[:Kategorî:Gundên Şotê (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Gundên şaristana Şotê]] → [[:Kategorî:Gundên Şotê (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Gîtarvanên kîprosî]] → [[:Kategorî:Gîtarvanên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Gûatêmala]] → [[:Kategorî:Guatemala]]
*# [[:Kategorî:Gûatêmalî]] → [[:Kategorî:Guatemalî]]
*# [[:Kategorî:Güneydoğu Anadolu Bölgesi]] → [[:Kategorî:Herêma Başûrê Rojhilatê Anatolyayê]]
*# [[:Kategorî:Hedîsvanê fars]] → [[:Kategorî:Hedîsvanên faris]]
*# [[:Kategorî:Hedîsvanên fars]] → [[:Kategorî:Hedîsvanên faris]]
*# [[:Kategorî:Helbestvan li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Helbestvan li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên fars]] → [[:Kategorî:Helbestvanên faris]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên fînlandî]] → [[:Kategorî:Helbestvanên fînlendî]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên kurd Xorasanê]] → [[:Kategorî:Helbestvanên kurdên Xorasanê]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên polon]] → [[:Kategorî:Helbestvanên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên romantîkê]] → [[:Kategorî:Helbestvanên romantîk]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên zimanê farsî]] → [[:Kategorî:Helbestvanên zimanê farisî]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên şîlîyî]] → [[:Kategorî:Helbestvanên şîliyî]]
*# [[:Kategorî:Hemîd Kerzeî]] → [[:Kategorî:Hamid Kerzay]]
*# [[:Kategorî:Hemû gotarên reklamî]] → [[:Kategorî:Hemû gotarên wekî reklamê]]
*# [[:Kategorî:Hemû rûpelên bi kêm girêdanan]] → [[:Kategorî:Hemû gotarên bi kêm girêdanan]]
*# [[:Kategorî:Hemû rûpelên bi kêm girêdanên]] → [[:Kategorî:Hemû rûpelên bi kêm girêdanan]]
*# [[:Kategorî:Hemû şirket]] → [[:Kategorî:Şirket]]
*# [[:Kategorî:Herpetologî]] → [[:Kategorî:Herpetolojî]]
*# [[:Kategorî:Herêmên Holandayê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Holendayê]]
*# [[:Kategorî:Herêmên Holendayê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Holendayê]]
*# [[:Kategorî:Herêmên Komara Çekî]] → [[:Kategorî:Herêmên Çekyayê]]
*# [[:Kategorî:Herêmên Yewnanistanê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Yewnanistanê]]
*# [[:Kategorî:Herêmên dîrokî li Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Herêmên dîrokî yên Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Herêmên otonom]] → [[:Kategorî:Herêmên xweser]]
*# [[:Kategorî:Hewanasî]] → [[:Kategorî:Meteorolojî]]
*# [[:Kategorî:Heywanên çîrokî]] → [[:Kategorî:Heywanên mîtolojîk]]
*# [[:Kategorî:Hezarsal li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Hezarsal li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsal li Portugalê]] → [[:Kategorî:Hezarsal li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsal li Walesê]] → [[:Kategorî:Hezarsal li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 1em]] → [[:Kategorî:Hezarsala 1ê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Portugalê]] → [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 2yem]] → [[:Kategorî:Hezarsala 2an]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 3an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Hezarsala 3an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 3an li Walesê]] → [[:Kategorî:Hezarsala 3an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Hezzo]] → [[:Kategorî:Hezo]]
*# [[:Kategorî:Hikûmdarên Asyayê]] → [[:Kategorî:Hikûmdarên li Asyayê]]
*# [[:Kategorî:Hikûmeta Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Hikûmeta Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Hilanok]] → [[:Kategorî:Asansor]]
*# [[:Kategorî:Hochsauerland]] → [[:Kategorî:Hochsauerlandkreis]]
*# [[:Kategorî:Homoseksuelî]] → [[:Kategorî:Hevzayendîtî]]
*# [[:Kategorî:Huner li Walesê]] → [[:Kategorî:Huner li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Hunermendê Operayê]] → [[:Kategorî:Hunermendê operayê]]
*# [[:Kategorî:Hunermendê operayê]] → [[:Kategorî:Hunermendên operayê]]
*# [[:Kategorî:Hunermendên hindî]] → [[:Kategorî:Hunermendên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Hunermendên ji Cardiffê]] → [[:Kategorî:Hunermendên ji Kardîfê]]
*# [[:Kategorî:Hunermendên jin ên bîseksuel]] → [[:Kategorî:Hunermendên bîseksuel ên jin]]
*# [[:Kategorî:Hunermendên kurd Xorasanê]] → [[:Kategorî:Hunermendên kurdên Xorasanê]]
*# [[:Kategorî:Hunerên ahengê li Walesê]] → [[:Kategorî:Hunerên ahengê li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Hêzên esmanî yên Brîtanyayê]] → [[:Kategorî:Hêzên Esmanî yên Brîtanyayê]]
*# [[:Kategorî:Hêzên esmanî yên Keyaniyê]] → [[:Kategorî:Hêzên esmanî yên Brîtanyayê]]
*# [[:Kategorî:ISNI]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera ISNI]]
*# [[:Kategorî:Infobox]] → [[:Kategorî:Agahîdank]]
*# [[:Kategorî:Japonya]] → [[:Kategorî:Japon]]
*# [[:Kategorî:Jazz]] → [[:Kategorî:Caz]]
*# [[:Kategorî:Jidayikbun 1970]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1970]]
*# [[:Kategorî:Jidayikbûn hezarsala 2yem]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn hezarsala 2an]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 0î b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 0î b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 10 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 10 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 100 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 100 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1000î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1000î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1001]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1001]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1002]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1002]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1003]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1003]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1004]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1004]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1005]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1005]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1006]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1006]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1007]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1007]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1008]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1008]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1009]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1009]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 100]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 100]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 100î b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 100î b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 100î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 100î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1010]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1010]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1010î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1010î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1012]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1012]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1013]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1013]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1014]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1014]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1015]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1015]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1016]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1016]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1017]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1017]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1018]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1018]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1019]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1019]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1020]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1020]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1020î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1020î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1021]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1021]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1022]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1022]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1023]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1023]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1024]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1024]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1025]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1025]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1026]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1026]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1027]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1027]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1028]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1028]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1029]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1029]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1030]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1030]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1030î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1030î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1031]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1031]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1032]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1032]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1033]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1033]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1034]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1034]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1035]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1035]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1036]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1036]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1037]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1037]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1038]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1038]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1039]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1039]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1040]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1040]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1040î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1040î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1041]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1041]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1042]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1042]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1043]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1043]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1044]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1044]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1045]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1045]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1046]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1046]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1047]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1047]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1048]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1048]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1049]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1049]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1050]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1050]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1050î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1050î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1051]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1051]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1052]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1052]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1053]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1053]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1054]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1054]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1055]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1055]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1056]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1056]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1057]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1057]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1058]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1058]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1059]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1059]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 106 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 106 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1060]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1060]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1061]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1061]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1062]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1062]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1063]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1063]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1064]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1064]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1065]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1065]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1066]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1066]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1067]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1067]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1068]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1068]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1069]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1069]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1070]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1070]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1071]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1071]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1072]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1072]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1073]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1073]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1074]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1074]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1075]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1075]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1076]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1076]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1077]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1077]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1078]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1078]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1079]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1079]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1080]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1080]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1081]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1081]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1082]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1082]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1083]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1083]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1084]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1084]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1085]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1085]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1086]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1086]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1087]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1087]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1088]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1088]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1089]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1089]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1090]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1090]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1091]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1091]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1092]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1092]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1093]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1093]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1094]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1094]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1095]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1095]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1096]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1096]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1097]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1097]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1098]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1098]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1099]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1099]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1100]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1100]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1101]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1101]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1102]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1102]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1103]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1103]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1104]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1104]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1105]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1105]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1106]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1106]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1107]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1107]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1108]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1108]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1109]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1109]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1110]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1110]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1111]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1111]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1112]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1112]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1113]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1113]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1114]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1114]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1115]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1115]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1116]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1116]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1117]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1117]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1118]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1118]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1119]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1119]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1120]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1120]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1121]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1121]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1122]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1122]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1123]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1123]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1124]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1124]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1125]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1125]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1126]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1126]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1127]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1127]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1128]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1128]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1129]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1129]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1130]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1130]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1131]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1131]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1132]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1132]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1133]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1133]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1134]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1134]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1135]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1135]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1136]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1136]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1137]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1137]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1138]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1138]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1139]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1139]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1140]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1140]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1141]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1141]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1142]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1142]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1143]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1143]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1144]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1144]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1145]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1145]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1146]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1146]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1147]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1147]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1148]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1148]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1149]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1149]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1150]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1150]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1151]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1151]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1152]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1152]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1153]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1153]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1154]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1154]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1155]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1155]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1156]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1156]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1157]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1157]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1158]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1158]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1159]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1159]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1160]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1160]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1161]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1161]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1162]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1162]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1163]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1163]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1164]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1164]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1165]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1165]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1166]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1166]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1167]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1167]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1168]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1168]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1169]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1169]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1170]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1170]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1171]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1171]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1172]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1172]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1173]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1173]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1174]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1174]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1175]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1175]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1176]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1176]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1177]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1177]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1178]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1178]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1179]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1179]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1180]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1180]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1181]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1181]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1182]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1182]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1183]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1183]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1184]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1184]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1185]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1185]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1186]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1186]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1187]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1187]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1188]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1188]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1189]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1189]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1190]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1190]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1191]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1191]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1192]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1192]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1193]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1193]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1194]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1194]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1195]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1195]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1196]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1196]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1197]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1197]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1198]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1198]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1199]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1199]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1200]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1200]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1201]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1201]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1202]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1202]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1203]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1203]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1204]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1204]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1205]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1205]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1206]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1206]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1207]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1207]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1208]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1208]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1209]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1209]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1210]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1210]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1211]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1211]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1212]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1212]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1213]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1213]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1214]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1214]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1215]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1215]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1216]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1216]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1217]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1217]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1218]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1218]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1219]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1219]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 121]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 121]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1220]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1220]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1221]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1221]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1222]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1222]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1223]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1223]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1224]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1224]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1225]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1225]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1226]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1226]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1227]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1227]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1228]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1228]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1229]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1229]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1230]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1230]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1231]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1231]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1232]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1232]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1233]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1233]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1234]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1234]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1235]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1235]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1236]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1236]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1237]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1237]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1238]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1238]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1239]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1239]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 123]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 123]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1240]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1240]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1241]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1241]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1242]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1242]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1243]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1243]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1244]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1244]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1245]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1245]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1246]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1246]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1247]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1247]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1248]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1248]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1249]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1249]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 124]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 124]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1250]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1250]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1251]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1251]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1252]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1252]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1253]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1253]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1254]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1254]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1255]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1255]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1256]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1256]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1257]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1257]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1258]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1258]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1259]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1259]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1260]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1260]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1261]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1261]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1262]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1262]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1263]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1263]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1264]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1264]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1265]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1265]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1266]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1266]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1267]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1267]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1268]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1268]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1269]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1269]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 126]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 126]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1270]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1270]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1271]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1271]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1272]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1272]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1273]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1273]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1274]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1274]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1275]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1275]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1276]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1276]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1277]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1277]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1278]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1278]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1279]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1279]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1280]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1280]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1281]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1281]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1282]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1282]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1283]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1283]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1284]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1284]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1285]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1285]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1286]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1286]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1287]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1287]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1288]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1288]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1289]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1289]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1290]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1290]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1291]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1291]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1292]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1292]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1293]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1293]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1294]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1294]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1295]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1295]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1296]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1296]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1297]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1297]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1298]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1298]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1299]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1299]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 129]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 129]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 12]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 12]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1301]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1301]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1302]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1302]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1303]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1303]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1304]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1304]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1305]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1305]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1306]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1306]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1307]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1307]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1308]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1308]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1309]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1309]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 130]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 130]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1310]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1310]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1312]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1312]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1313]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1313]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1314]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1314]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1315]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1315]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1316]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1316]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1317]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1317]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1318]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1318]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1319]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1319]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1320]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1320]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1321]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1321]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1322]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1322]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1323]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1323]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1324]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1324]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1325]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1325]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1326]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1326]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1327]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1327]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1328]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1328]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1329]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1329]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1330]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1330]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1331]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1331]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1332]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1332]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1333]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1333]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1334]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1334]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1335]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1335]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1336]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1336]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1337]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1337]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1338]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1338]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1339]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1339]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1340]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1340]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1341]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1341]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1342]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1342]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1343]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1343]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1344]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1344]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1345]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1345]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1346]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1346]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1347]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1347]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1348]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1348]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1349]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1349]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1350]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1350]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1351]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1351]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1352]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1352]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1353]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1353]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1354]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1354]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1355]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1355]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1356]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1356]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1357]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1357]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1358]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1358]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1359]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1359]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1360]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1360]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1361]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1361]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1362]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1362]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1363]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1363]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1364]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1364]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1365]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1365]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1366]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1366]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1367]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1367]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1368]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1368]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1369]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1369]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1370]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1370]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1371]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1371]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1372]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1372]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1373]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1373]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1374]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1374]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1375]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1375]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1376]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1376]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1377]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1377]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1378]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1378]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1379]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1379]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1380]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1380]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1381]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1381]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1382]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1382]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1383]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1383]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1384]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1384]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1385]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1385]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1386]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1386]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1387]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1387]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1388]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1388]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1389]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1389]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1390]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1390]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1391]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1391]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1392]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1392]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1393]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1393]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1394]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1394]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1395]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1395]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1396]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1396]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1397]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1397]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1398]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1398]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1399]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1399]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 140 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 140 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1401]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1401]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1402]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1402]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1403]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1403]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1404]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1404]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1405]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1405]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1406]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1406]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1407]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1407]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1408]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1408]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1409]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1409]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1410]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1410]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1412]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1412]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1413]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1413]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1414]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1414]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1415]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1415]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1416]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1416]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1417]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1417]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1418]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1418]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1419]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1419]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1420]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1420]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1421]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1421]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1422]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1422]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1423]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1423]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1424]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1424]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1425]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1425]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1426]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1426]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1427]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1427]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1428]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1428]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1429]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1429]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1430]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1430]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1431]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1431]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1432]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1432]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1433]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1433]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1434]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1434]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1435]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1435]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1436]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1436]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1437]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1437]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1438]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1438]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1439]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1439]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1440]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1440]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1441]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1441]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1442]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1442]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1443]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1443]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1444]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1444]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1445]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1445]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1446]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1446]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1447]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1447]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1448]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1448]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1449]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1449]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1450]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1450]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1451]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1451]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1452]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1452]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1453]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1453]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1454]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1454]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1455]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1455]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1456]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1456]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1457]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1457]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1458]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1458]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1459]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1459]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 145]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 145]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1460]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1460]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1461]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1461]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1462]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1462]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1463]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1463]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1464]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1464]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1465]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1465]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1466]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1466]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1467]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1467]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1468]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1468]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1469]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1469]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1470]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1470]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1471]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1471]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1472]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1472]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1473]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1473]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1474]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1474]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1475]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1475]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1476]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1476]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1477]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1477]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1478]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1478]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1479]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1479]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1480]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1480]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1481]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1481]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1482]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1482]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1483]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1483]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1484]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1484]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1485]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1485]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1486]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1486]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1487]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1487]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1488]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1488]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1489]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1489]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1490]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1490]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1491]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1491]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1492]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1492]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1493]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1493]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1494]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1494]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1495]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1495]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1496]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1496]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1497]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1497]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1498]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1498]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1499]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1499]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1500]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1500]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1501]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1501]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1502]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1502]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1503]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1503]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1504]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1504]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1505]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1505]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1506]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1506]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1507]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1507]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1508]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1508]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1509]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1509]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1510]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1510]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1511]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1511]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1512]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1512]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1513]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1513]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1514]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1514]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1515]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1515]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1516]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1516]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1517]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1517]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1518]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1518]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1519]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1519]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1520]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1520]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1521]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1521]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1522]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1522]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1523]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1523]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1524]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1524]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1525]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1525]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1526]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1526]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1527]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1527]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1528]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1528]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1529]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1529]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1530]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1530]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1531]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1531]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1532]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1532]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1533]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1533]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1534]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1534]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1535]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1535]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1536]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1536]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1537]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1537]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1538]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1538]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1539]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1539]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1540]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1540]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1541]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1541]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1542]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1542]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1543]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1543]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1544]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1544]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1545]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1545]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1546]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1546]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1547]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1547]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1548]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1548]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1549]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1549]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1550]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1550]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1551]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1551]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1552]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1552]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1553]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1553]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1554]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1554]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1555]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1555]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1556]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1556]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1557]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1557]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1558]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1558]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1559]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1559]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1560]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1560]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1561]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1561]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1562]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1562]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1563]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1563]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1564]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1564]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1565]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1565]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1566]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1566]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1567]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1567]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1568]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1568]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1569]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1569]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1570]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1570]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1571]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1571]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1572]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1572]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1573]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1573]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1574]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1574]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1575]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1575]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1576]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1576]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1577]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1577]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1578]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1578]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1579]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1579]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1580]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1580]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1581]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1581]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1582]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1582]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1583]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1583]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1584]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1584]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1585]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1585]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1586]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1586]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1587]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1587]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1588]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1588]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1589]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1589]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1590]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1590]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1591]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1591]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1592]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1592]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1593]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1593]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1594]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1594]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1595]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1595]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1596]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1596]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1597]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1597]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1598]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1598]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1599]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1599]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 15]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 15]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1601]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1601]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1602]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1602]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1603]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1603]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1604]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1604]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1605]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1605]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1606]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1606]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1607]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1607]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1608]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1608]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1609]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1609]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1610]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1610]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1611]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1611]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1612]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1612]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1613]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1613]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1614]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1614]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1615]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1615]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1616]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1616]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1617]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1617]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1618]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1618]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1619]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1619]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 161]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 161]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1620]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1620]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1621]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1621]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1622]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1622]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1623]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1623]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1624]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1624]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1625]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1625]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1626]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1626]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1627]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1627]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1628]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1628]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1629]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1629]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1630]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1630]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1631]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1631]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1632]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1632]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1633]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1633]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1634]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1634]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1635]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1635]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1636]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1636]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1637]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1637]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1638]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1638]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1639]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1639]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1640]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1640]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1641]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1641]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1642]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1642]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1643]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1643]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1644]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1644]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1645]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1645]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1646]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1646]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1647]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1647]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1648]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1648]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1649]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1649]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1650]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1650]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1651]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1651]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1652]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1652]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1653]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1653]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1654]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1654]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1655]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1655]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1656]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1656]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1657]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1657]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1658]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1658]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1659]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1659]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 165]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 165]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1660]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1660]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1661]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1661]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1662]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1662]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1663]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1663]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1664]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1664]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1665]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1665]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1666]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1666]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1667]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1667]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1668]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1668]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1669]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1669]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1670]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1670]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1671]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1671]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1672]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1672]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1673]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1673]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1674]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1674]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1675]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1675]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1676]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1676]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1677]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1677]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1678]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1678]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1679]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1679]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1680]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1680]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1681]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1681]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1682]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1682]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1683]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1683]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1684]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1684]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1685]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1685]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1686]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1686]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1687]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1687]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1688]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1688]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1689]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1689]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1690]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1690]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1691]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1691]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1692]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1692]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1693]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1693]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1694]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1694]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1695]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1695]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1696]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1696]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1697]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1697]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1698]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1698]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1699]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1699]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1700]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1700]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1701]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1701]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1702]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1702]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1703]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1703]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1704]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1704]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1705]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1705]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1706]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1706]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1707]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1707]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1708]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1708]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1709]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1709]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1710]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1710]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1711]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1711]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1712]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1712]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1713]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1713]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1714]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1714]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1715]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1715]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1716]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1716]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1717]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1717]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1718]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1718]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1719]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1719]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1720]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1720]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1721]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1721]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1722]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1722]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1723]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1723]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1724]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1724]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1725]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1725]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1726]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1726]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1727]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1727]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1728]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1728]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1729]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1729]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1730]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1730]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1731]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1731]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1732]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1732]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1733]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1733]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1734]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1734]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1735]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1735]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1736]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1736]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1737]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1737]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1738]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1738]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1739]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1739]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1740]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1740]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1741]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1741]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1742]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1742]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1743]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1743]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1744]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1744]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1745]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1745]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1746]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1746]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1747]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1747]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1748]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1748]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1749]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1749]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1750]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1750]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1751]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1751]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1752]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1752]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1753]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1753]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1754]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1754]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1755]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1755]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1756]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1756]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1757]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1757]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1758]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1758]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1759]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1759]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1760]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1760]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1761]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1761]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1762]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1762]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1763]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1763]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1764]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1764]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1765]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1765]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1766]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1766]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1767]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1767]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1768]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1768]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1769]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1769]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1770]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1770]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1771]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1771]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1772]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1772]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1773]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1773]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1774]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1774]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1775]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1775]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1776]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1776]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1777]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1777]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1778]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1778]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1779]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1779]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1780]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1780]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1781]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1781]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1782]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1782]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1783]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1783]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1784]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1784]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1785]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1785]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1786]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1786]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1787]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1787]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1788]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1788]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1789]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1789]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1790]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1790]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1791]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1791]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1792]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1792]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1793]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1793]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1794]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1794]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1795]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1795]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1796]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1796]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1797]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1797]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1798]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1798]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1799]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1799]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1800]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1800]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1801]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1801]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1802]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1802]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1803]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1803]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1804]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1804]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1805]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1805]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1806]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1806]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1807]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1807]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1808]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1808]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1809]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1809]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 180]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 180]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1810]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1810]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1811]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1811]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1812]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1812]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1813]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1813]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1814]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1814]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1815]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1815]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1816]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1816]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1817]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1817]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1818]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1818]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1819]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1819]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1820]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1820]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1821]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1821]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1822]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1822]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1823]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1823]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1824]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1824]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1825]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1825]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1826]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1826]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1827]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1827]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1828]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1828]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1829]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1829]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1830]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1830]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1831]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1831]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1832]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1832]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1833]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1833]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1834]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1834]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1835]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1835]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1836]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1836]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1837]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1837]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1838]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1838]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1839]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1839]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1840]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1840]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1841]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1841]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1842]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1842]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1843]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1843]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1844]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1844]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1845]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1845]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1846]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1846]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1847]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1847]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1848]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1848]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1849]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1849]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 185 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 185 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1850]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1850]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1851]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1851]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1852]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1852]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1853]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1853]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1854]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1854]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1855]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1855]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1856]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1856]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1857]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1857]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1858]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1858]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1859]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1859]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1860]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1860]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1861]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1861]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1862]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1862]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1863]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1863]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1864]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1864]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1865]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1865]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1866]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1866]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1867]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1867]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1868]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1868]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1869]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1869]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1870]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1870]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1871]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1871]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1872]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1872]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1873]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1873]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1874]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1874]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1875]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1875]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1876]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1876]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1877]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1877]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1878]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1878]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1879]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1879]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1880]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1880]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1881]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1881]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1882]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1882]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1883]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1883]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1884]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1884]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1885]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1885]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1886]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1886]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1887]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1887]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1888]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1888]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1889]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1889]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 188]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 188]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1890]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1890]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1891]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1891]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1892]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1892]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1893]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1893]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1894]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1894]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1895]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1895]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1896]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1896]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1897]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1897]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1898]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1898]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1899]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1899]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 189]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 189]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1900]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1900]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1901]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1901]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1903]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1903]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1904]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1904]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1905]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1905]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1906]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1906]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1907]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1907]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1908]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1908]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1909]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1909]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1910]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1910]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1911]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1911]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1912]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1912]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1913]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1913]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1914]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1914]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1915]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1915]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1916]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1916]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1917]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1917]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1918]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1918]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1919]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1919]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1920]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1920]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1921]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1921]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1922]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1922]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1923]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1923]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1924]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1924]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1925]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1925]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1926]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1926]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1927]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1927]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1928]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1928]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 192]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 192]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1930]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1930]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1931]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1931]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1932]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1932]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1933]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1933]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1934]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1934]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1935]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1935]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1936]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1936]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1937]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1937]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1938]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1938]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1939]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1939]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1940]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1940]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1941]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1941]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1942]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1942]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1943]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1943]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1944]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1944]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1945]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1945]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1948]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1948]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1949]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1949]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1952]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1952]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1953]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1953]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1955]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1955]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1958]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1958]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1959]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1959]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1961]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1961]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1962]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1962]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1963]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1963]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1964]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1964]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1965]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1965]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1966]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1966]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1967]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1967]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1971]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1971]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1972]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1972]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1973]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1973]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1976]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1976]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1978]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1978]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1979]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1979]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1980]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1980]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1981]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1981]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1982]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1982]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1983]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1983]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1984]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1984]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1985]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1985]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1986]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1986]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1987]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1987]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1988]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1988]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1989]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1989]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1990]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1990]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1991]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1991]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1992]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1992]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1993]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1993]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1994]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1994]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1995]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1995]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1996]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1996]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1997]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1997]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1998]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1998]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2000]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2000]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2001]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2001]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2002]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2002]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2003]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2003]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2006]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2006]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2007]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2007]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2009]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2009]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2012]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2012]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 204]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 204]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 205]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 205]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 208]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 208]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 216]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 216]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 225]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 225]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 229 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 229 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 240]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 240]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 247 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 247 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 260 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 260 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 265 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 265 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 272]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 272]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 27]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 27]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 284 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 284 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 286 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 286 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 298]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 298]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 3 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 3 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 309 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 309 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 309]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 309]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 30]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 30]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 321]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 321]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 328]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 328]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 32]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 32]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 347]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 347]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 354]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 354]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 356 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 356 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 360]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 360]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 37]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 37]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 384 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 384 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 384]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 384]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 39]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 39]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 40]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 40]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 42 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 42 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 428 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 428 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 43 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 43 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 473]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 473]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 476]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 476]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 497]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 497]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 51]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 51]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 539]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 539]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 53]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 53]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 544 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 544 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 546]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 546]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 549]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 549]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 551 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 551 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 555]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 555]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 556]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 556]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 560]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 560]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 563]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 563]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 565]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 565]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 567]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 567]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 568]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 568]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 569]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 569]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 570]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 570]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 573]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 573]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 574]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 574]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 575]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 575]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 576]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 576]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 579]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 579]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 580]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 580]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 581]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 581]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 583]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 583]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 584]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 584]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 585]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 585]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 588]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 588]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 590]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 590]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 591]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 591]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 592]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 592]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 593]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 593]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 594]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 594]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 595]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 595]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 596]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 596]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 598]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 598]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 599]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 599]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 600]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 600]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 601]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 601]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 603]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 603]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 605]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 605]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 606]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 606]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 608]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 608]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 610]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 610]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 611]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 611]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 612]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 612]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 614]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 614]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 615]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 615]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 619]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 619]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 61]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 61]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 624]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 624]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 625]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 625]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 626]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 626]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 63 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 63 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 646]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 646]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 65 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 65 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 668]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 668]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 675 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 675 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 675]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 675]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 677]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 677]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 69 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 69 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 699]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 699]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 70 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 70 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 700]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 700]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 711]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 711]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 714]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 714]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 718]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 718]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 721]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 721]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 724]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 724]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 740]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 740]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 742]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 742]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 750]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 750]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 766]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 766]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 767]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 767]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 768]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 768]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 76]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 76]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 776]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 776]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 780]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 780]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 781]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 781]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 786]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 786]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 787]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 787]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 789]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 789]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 790]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 790]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 796]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 796]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 798]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 798]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 800]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 800]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 801]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 801]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 802]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 802]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 804]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 804]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 805]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 805]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 810]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 810]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 815]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 815]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 820]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 820]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 821]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 821]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 824]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 824]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 827]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 827]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 828]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 828]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 830]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 830]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 835]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 835]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 839]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 839]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 850]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 850]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 853]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 853]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 858]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 858]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 864]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 864]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 865]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 865]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 86]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 86]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 873]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 873]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 880]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 880]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 893]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 893]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 895]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 895]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 896]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 896]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 900]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 900]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 901]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 901]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 903]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 903]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 908]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 908]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 910]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 910]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 920]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 920]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 932]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 932]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 935]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 935]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 936]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 936]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 940]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 940]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 945]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 945]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 950]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 950]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 953]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 953]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 960]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 960]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 965]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 965]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 966]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 966]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 971]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 971]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 972]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 972]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 973]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 973]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 974]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 974]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 978]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 978]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 980]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 980]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 998]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 998]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn Dijon]] → [[:Kategorî:Kesên ji Dijonê]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn sedsala 7'an]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn sedsala 7an]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn sedsala 7an]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn sedsala 7an]]
*# [[:Kategorî:Jin li Antarktîka]] → [[:Kategorî:Jin li Antarktîkayê]]
*# [[:Kategorî:Jinên Azerî]] → [[:Kategorî:Jinên azerî]]
*# [[:Kategorî:Jinên awistralyayî]] → [[:Kategorî:Jinên awistralî]]
*# [[:Kategorî:Jinên fînlandî]] → [[:Kategorî:Jinên fînlendî]]
*# [[:Kategorî:Jinên li Awistralyayê]] → [[:Kategorî:Jin li Awistralyayê]]
*# [[:Kategorî:Jinên li Okyanûsyayê]] → [[:Kategorî:Jin li Okyanûsyayê]]
*# [[:Kategorî:Jinên polon]] → [[:Kategorî:Jinên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Joanne K. Rowling]] → [[:Kategorî:J. K. Rowling]]
*# [[:Kategorî:Jîngeh li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Jîngeh li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Jîngeh li Walesê]] → [[:Kategorî:Jîngeh li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Kabilcevz]] → [[:Kategorî:Qabilcewz]]
*# [[:Kategorî:Kafkasya]] → [[:Kategorî:Qefqasya]]
*# [[:Kategorî:Kamboçyayî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Kambocayî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Kamboçyayî]] → [[:Kategorî:Kambocayî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên Amerîkayê]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Amerîkayê]]
*# [[:Kategorî:Kanalên pirzimanî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên pirzimanî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyona yên Brezîlya]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Arjantînî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Arjentînê]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Brezîlya]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi spanî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi zimanê spanî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên inglîzî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi zimanê inglîzî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên portekîzî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi zimanê portûgalî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên portûgalî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi zimanê portûgalî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên spanî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi zimanê spanî]]
*# [[:Kategorî:Karakterên honakî]] → [[:Kategorî:Kesayetên honakî]]
*# [[:Kategorî:Kardiyolojî]] → [[:Kategorî:Dilnasî]]
*# [[:Kategorî:Kareba]] → [[:Kategorî:Elektrîk]]
*# [[:Kategorî:Karsazên walesî]] → [[:Kategorî:Karsazên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Karsazî li Walesê]] → [[:Kategorî:Karsazî li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Karta dayikî]] → [[:Kategorî:Makekart]]
*# [[:Kategorî:Kasa Cîhanê ya Jinan a FIFA]] → [[:Kategorî:Kasa Cîhanî ya Jinan a FIFA]]
*# [[:Kategorî:Kasa Cîhanê]] → [[:Kategorî:Kasa Cîhanî]]
*# [[:Kategorî:Katalan]] → [[:Kategorî:Ketelan]]
*# [[:Kategorî:Kategoriyên li gorî parzemîn û sedsalan]] → [[:Kategorî:Kategorî li gorî parzemîn û sedsalan]]
*# [[:Kategorî:Kategoriyên mirovan ên antropolojîk]] → [[:Kategorî:Kategoriyên antropolojîk ên mirovan]]
*# [[:Kategorî:Kategorî li gorî bajarên li Înglistanê]] → [[:Kategorî:Kategorî li gorî bajarên Înglistanê]]
*# [[:Kategorî:Kategorî li gorî dûgelan]] → [[:Kategorî:Kategorî li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Kel]] → [[:Kategorî:Keleh]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Asyayê li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Asyayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Asyayê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Asyayê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Efxanistanê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Efxanistanê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Ewropayê li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Ewropayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Ewropayê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Îranê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Îranê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Îtalyayê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Îtalyayê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê]]
*# [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Kelheyên Wanê]] → [[:Kategorî:Kelehên Wanê]]
*# [[:Kategorî:Kelheyên li Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Kelehên li Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Kembodja]] → [[:Kategorî:Kamboca]]
*# [[:Kategorî:Keneda]] → [[:Kategorî:Kanada]]
*# [[:Kategorî:Kentucky]] → [[:Kategorî:Kentakî]]
*# [[:Kategorî:Kes li gorî olan]] → [[:Kategorî:Kes li gorî dînan]]
*# [[:Kategorî:Kes li gorî pîşe,sedsal û neteweyan]] → [[:Kategorî:Kes li gorî pîşe, sedsal û neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Keseyetên di destanên kurdan de]] → [[:Kategorî:Kesayetên di destanên kurdan de]]
*# [[:Kategorî:Kesên Asyayî yên sedsala 20an]] → [[:Kategorî:Kesên asyayî yên sedsala 20an]]
*# [[:Kategorî:Kesên Asyayî yên sedsala 21an]] → [[:Kategorî:Kesên asyayî yên sedsala 21an]]
*# [[:Kategorî:Kesên Leşciwanî]] → [[:Kategorî:Leşciwanî]]
*# [[:Kategorî:Kesên hezarsala 2yem]] → [[:Kategorî:Kesên hezarsala 2an]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Almanya]] → [[:Kategorî:Kesên ji Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Arjentînê]] → [[:Kategorî:Arjentînî]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Awistriyayê li gorî bajaran]] → [[:Kategorî:Kesên ji Awistiryayê li gorî bajaran]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Cardiffê li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Kesên ji Kardîfê li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Cardiffê]] → [[:Kategorî:Kesên ji Kardîfê]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Kinikan]] → [[:Kategorî:Kesên ji Kinikanê]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Navçeyên Kurdistanê (parêzgeh)]] → [[:Kategorî:Kesên ji Kurdistanê (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Ohioê]] → [[:Kategorî:Kesên ji Ohioyê]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Seqiz]] → [[:Kategorî:Kesên ji Seqizê]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Stenbolê]] → [[:Kategorî:Kesên ji Stembolê]]
*# [[:Kategorî:Kesên leşciwan]] → [[:Kategorî:Leşciwanî]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 10'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 10an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 11'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 11an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 12'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 12an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 13'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 13an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 14'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 14an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 15'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 15an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 16'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 16an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 17'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 17an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 18'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 18an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 19'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 19an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 20'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 20an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 6'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 6an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 7'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 7an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 8'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 8an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 9'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 9an]]
*# [[:Kategorî:Keyaniya Asturiasê]] → [[:Kategorî:Keyaniya Astûryayê]]
*# [[:Kategorî:Keyaniya Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Keyaniya Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Keyaniyên Walesê]] → [[:Kategorî:Keyaniyên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Keyên Markoyê]] → [[:Kategorî:Keyên Marokoyê]]
*# [[:Kategorî:Koandamêt heywanan]] → [[:Kategorî:Anatomiya guhandaran]]
*# [[:Kategorî:Kobanê]] → [[:Kategorî:Kobanî]]
*# [[:Kategorî:Kolonîtî]] → [[:Kategorî:Kolonyalîzm]]
*# [[:Kategorî:Koma etnodînî]] → [[:Kategorî:Komên etnodînî]]
*# [[:Kategorî:Komagene]] → [[:Kategorî:Komagênê]]
*# [[:Kategorî:Komara Mehabadê]] → [[:Kategorî:Komara Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Komara Tirk a Bakurê Kîprosê]] → [[:Kategorî:Bakurê Kîprosê]]
*# [[:Kategorî:Komara Tirkî ya Bakurê Kîprosê]] → [[:Kategorî:Bakurê Kîprosê]]
*# [[:Kategorî:Komara Çekî]] → [[:Kategorî:Çekya]]
*# [[:Kategorî:Komunên Aveyronê]] → [[:Kategorî:Komunên Avaironê]]
*# [[:Kategorî:Komunên Fransayê li gorî departmanan]] → [[:Kategorî:Komunên Fransayê li gorî departementan]]
*# [[:Kategorî:Komunên parêzgeha Agrigentoyê]] → [[:Kategorî:Şaredariyên parêzgeha Agrigentoyê]]
*# [[:Kategorî:Komunên parêzgeha Alessandriayê]] → [[:Kategorî:Şaredariyên parêzgeha Alessandriayê]]
*# [[:Kategorî:Komunên parêzgeha Chieti]] → [[:Kategorî:Şaredariyên parêzgeha Chieti]]
*# [[:Kategorî:Komên avê li Asyayê]] → [[:Kategorî:Komên avê yên Asyayê]]
*# [[:Kategorî:Komên avê li Pakistanê]] → [[:Kategorî:Komên avê yên Pakistanê]]
*# [[:Kategorî:Komên avê yên Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Komên avê yên Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Komên avê yên Sudanê]] → [[:Kategorî:Komên avê yên Sûdanê]]
*# [[:Kategorî:Komên avê yên Walesê]] → [[:Kategorî:Komên avê yên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Komên etnîk li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Komên etnîk li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Komên etnîkî li Çînê]] → [[:Kategorî:Komên etnîk li Çînê]]
*# [[:Kategorî:Komên etnîkî yên bi hidûdên navmiletî hatine parkirin]] → [[:Kategorî:Komên etnîkî yên bi hidûdên navneteweyî hatine parkirin]]
*# [[:Kategorî:Komên etnîkî yên Çînê]] → [[:Kategorî:Komên etnîk li Çînê]]
*# [[:Kategorî:Komûnên Fransayê]] → [[:Kategorî:Komunên Fransayê]]
*# [[:Kategorî:Komûnên departementa Girondeê]] → [[:Kategorî:Komunên Girondayê]]
*# [[:Kategorî:Komûnên departementa Loire-Atlantique]] → [[:Kategorî:Komunên departementa Loire-Atlantique]]
*# [[:Kategorî:Komûnîzm]] → [[:Kategorî:Komunîzm]]
*# [[:Kategorî:Konfederalîzma Demokratîk]] → [[:Kategorî:Konfederalîzma demokratîk]]
*# [[:Kategorî:Konfusyus]] → [[:Kategorî:Konfuçyus]]
*# [[:Kategorî:Koordînat li ser Wîkîdatayê ye]] → [[:Kategorî:Koordînat li ser Wîkîdaneyê ye]]
*# [[:Kategorî:Kosovo]] → [[:Kategorî:Kosova]]
*# [[:Kategorî:Kroatya]] → [[:Kategorî:Xirwatistan]]
*# [[:Kategorî:Kroatî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Xirwat li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Kroatî]] → [[:Kategorî:Xirwat]]
*# [[:Kategorî:Krowatî]] → [[:Kategorî:Xirwatî]]
*# [[:Kategorî:Krîmînolojî]] → [[:Kategorî:Tawannasî]]
*# [[:Kategorî:Kulu]] → [[:Kategorî:Qulek]]
*# [[:Kategorî:Kurdnas li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Kurdolog li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Kurdnas]] → [[:Kategorî:Kurdolog]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasên awistirî]] → [[:Kategorî:Kurdologên awistirî]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasên fransî]] → [[:Kategorî:Kurdologên fransî]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasên kurd]] → [[:Kategorî:Kurdologên kurd]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasên rûs]] → [[:Kategorî:Kurdologên rûs]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasên îtalî]] → [[:Kategorî:Kurdologên îtalî]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasî]] → [[:Kategorî:Kurdolojî]]
*# [[:Kategorî:Kurdên Anatoliyaya Navîn]] → [[:Kategorî:Kurdên Anatolyaya Navîn]]
*# [[:Kategorî:Kurdên Kafkasyayê]] → [[:Kategorî:Kurdên Qefqasyayê]]
*# [[:Kategorî:Kurdên Osmanî]] → [[:Kategorî:Kurdên Împeratoriya Osmanî]]
*# [[:Kategorî:Kurdên YKKS'ê]] → [[:Kategorî:Kurdên Sovyeta Berê]]
*# [[:Kategorî:Kurdên ji Misirê]] → [[:Kategorî:Kurdên Misirê]]
*# [[:Kategorî:Kurdên osmanî]] → [[:Kategorî:Kurdên Împeratoriya Osmanî]]
*# [[:Kategorî:Kurdên rojhilat]] → [[:Kategorî:Kurdên Rojhilata Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Kurt]] → [[:Kategorî:Şitil]]
*# [[:Kategorî:Kuv]] → [[:Kategorî:Karok]]
*# [[:Kategorî:Kîmyagerên çek (gel)]] → [[:Kategorî:Kîmyagerên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Kîmyagerên çek]] → [[:Kategorî:Kîmyagerên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Kîprosî li gorî sedsal û pîşeyan]] → [[:Kategorî:Qibrisî li gorî sedsal û pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Kîprosî li gorî sedsalan]] → [[:Kategorî:Qibrisî li gorî sedsalan]]
*# [[:Kategorî:Kîvroşk]] → [[:Kategorî:Kerguh]]
*# [[:Kategorî:LCCN]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera LCCN]]
*# [[:Kategorî:LNB]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera LNB]]
*# [[:Kategorî:Language maintenance templates]] → [[:Kategorî:Şablonên çavdêriyê ji bo zimên]]
*# [[:Kategorî:Language templates]] → [[:Kategorî:Şablonên zimanan]]
*# [[:Kategorî:Latînî]] → [[:Kategorî:Zimanê latînî]]
*# [[:Kategorî:Lezbiyentî]] → [[:Kategorî:Lezbiyenî]]
*# [[:Kategorî:Leşkeriya Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Leşkeriya Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Leşkeriya Kîprosê]] → [[:Kategorî:Leşkeriya Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Leşkerên Kurd]] → [[:Kategorî:Leşkerên kurd]]
*# [[:Kategorî:Li gorî zayendê kes]] → [[:Kategorî:Kes li gorî zayendê]]
*# [[:Kategorî:Lîga Şampiyonên UEFA'yê ya 2010/2011]] → [[:Kategorî:Lîga Şampiyonên UEFAyê 2010/2011]]
*# [[:Kategorî:Lîsteya fîlmên kurdî]] → [[:Kategorî:Sînemaya kurdî]]
*# [[:Kategorî:Lîsteya navên Xwedê li gorî îslamê]] → [[:Kategorî:Navên Xwedê di îslamê de]]
*# [[:Kategorî:Lîstikvanê bîlardê]] → [[:Kategorî:Lîstikvanên bîlardoyê]]
*# [[:Kategorî:Lîstikvanên kurd]] → [[:Kategorî:Aktorên kurd]]
*# [[:Kategorî:Macar]] → [[:Kategorî:Mecar]]
*# [[:Kategorî:Malbata Mihemedê]] → [[:Kategorî:Malbata Muhemmed]]
*# [[:Kategorî:Malbatên ji Ohioê]] → [[:Kategorî:Malbatên ji Ohioyê]]
*# [[:Kategorî:Malbatên kurd]] → [[:Kategorî:Malbatên kurdî]]
*# [[:Kategorî:Malperên ku 2004'ê avabûne]] → [[:Kategorî:Malperên ku di 2004an de ava bûne]]
*# [[:Kategorî:Mangavan]] → [[:Kategorî:Mangaka]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzan li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Matematîknas li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzan]] → [[:Kategorî:Matematîknas]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên ereb]] → [[:Kategorî:Matematîknasên ereb]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên faris]] → [[:Kategorî:Matematîknasên faris]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên fars]] → [[:Kategorî:Matematîknasên faris]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên fransî]] → [[:Kategorî:Matematîknasên fransî]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên hindistanî]] → [[:Kategorî:Matematîknasên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên hindî]] → [[:Kategorî:Matematîknasên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên kurd]] → [[:Kategorî:Matematîknasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên swêdî]] → [[:Kategorî:Matematîknasên swêdî]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên tirk]] → [[:Kategorî:Matematîknasên tirk]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên yewnan]] → [[:Kategorî:Matematîknasên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên yewnanî]] → [[:Kategorî:Matematîknasên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Meclîsa Mezin a Newengeran a Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Meclîsa Mezin ya Neteweyî ya Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Medya almanî]] → [[:Kategorî:Medyaya Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Medya azerî]] → [[:Kategorî:Medyaya Azerbaycanê]]
*# [[:Kategorî:Medya fransî]] → [[:Kategorî:Medyaya Fransayê]]
*# [[:Kategorî:Meksîka]] → [[:Kategorî:Meksîk]]
*# [[:Kategorî:Mela Hisênê Bateyî]] → [[:Kategorî:Mela Huseynê Bateyî]]
*# [[:Kategorî:Melayê Bateyî]] → [[:Kategorî:Mela Huseynê Bateyî]]
*# [[:Kategorî:Meledî]] → [[:Kategorî:Meletî]]
*# [[:Kategorî:Melek]] → [[:Kategorî:Firîşte]]
*# [[:Kategorî:Merên kûbayî]] → [[:Kategorî:Mêrên kûbayî]]
*# [[:Kategorî:Mexlûqên efsanevî]] → [[:Kategorî:Mexlûqên efsanewî]]
*# [[:Kategorî:Mezheba îslamî]] → [[:Kategorî:Mezhebên îslamê]]
*# [[:Kategorî:Mihemed]] → [[:Kategorî:Muhemmed]]
*# [[:Kategorî:Mirin hezarsala 1em]] → [[:Kategorî:Mirin hezarsala 1ê]]
*# [[:Kategorî:Mirin hezarsala 2yem]] → [[:Kategorî:Mirin hezarsala 2an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 10'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 10an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 11'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 11an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 12'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 12an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 13'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 13an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 14'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 14an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 15'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 15an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 16'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 16an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 17'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 17an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 18'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 18an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 19'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 19an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 20'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 20an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 21'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 21ê]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 21an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 21ê]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 4'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 4an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 6'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 6an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 8'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 8an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 8an b.z.]] → [[:Kategorî:Mirinên di sedsala 8an a b.z. de]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 9'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 9an]]
*# [[:Kategorî:Mirovnasiya çandî]] → [[:Kategorî:Antropolojiya çandî]]
*# [[:Kategorî:Mirovnasî]] → [[:Kategorî:Antropolojî]]
*# [[:Kategorî:Modelên jin ên arjentînî]] → [[:Kategorî:Modelên arjentînî yên jin]]
*# [[:Kategorî:Modelên kîprosî]] → [[:Kategorî:Modelên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Modelên çek (gel)]] → [[:Kategorî:Modelên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Modelên çek]] → [[:Kategorî:Modelên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Modulên nexşeya cihanên welatan]] → [[:Kategorî:Modulên nexşeya cihan ên welatan]]
*# [[:Kategorî:Morarşiyên berê li gorî cureyan]] → [[:Kategorî:Monarşiyên berê li gorî cureyan]]
*# [[:Kategorî:Moskow]] → [[:Kategorî:Mosko]]
*# [[:Kategorî:Motorçerxe]] → [[:Kategorî:Motorsiklet]]
*# [[:Kategorî:Muhemmed Reza Pehlewî]] → [[:Kategorî:Mohammad Reza Pehlewî]]
*# [[:Kategorî:MusicBrainz]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera MusicBrainz]]
*# [[:Kategorî:Muzîknasên brezîlí]] → [[:Kategorî:Muzîknasên brezîlî]]
*# [[:Kategorî:Muzîknasên şîlîyî]] → [[:Kategorî:Muzîknasên şîliyî]]
*# [[:Kategorî:Muzîkologên kurd]] → [[:Kategorî:Muzîknasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Muzîkvanên ji Cardiffê]] → [[:Kategorî:Muzîkvanên ji Kardîfê]]
*# [[:Kategorî:Muzîkvanên jin ên amerîkî]] → [[:Kategorî:Muzîkvanên amerîkî yên jin]]
*# [[:Kategorî:Muzîkvanên kîprosî]] → [[:Kategorî:Muzîkvanên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Muzîkvanên polon]] → [[:Kategorî:Muzîkvanên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Muzîkvanên walesî]] → [[:Kategorî:Muzîkvanên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Mêmfis]] → [[:Kategorî:Memfîs]]
*# [[:Kategorî:Mêrên awistralyayî]] → [[:Kategorî:Mêrên awistralî]]
*# [[:Kategorî:Mêrên kîprosî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Mêrên qibrisî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Mêrên kîprosî]] → [[:Kategorî:Mêrên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Mîmarî li Taywanê]] → [[:Kategorî:Avahîsazî li Taywanê]]
*# [[:Kategorî:Mîtolojiya walesî]] → [[:Kategorî:Mîtolojiya wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Mîtolojîya yewnanî]] → [[:Kategorî:Mîtolojiya yewnanî]]
*# [[:Kategorî:NDL]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera NDL]]
*# [[:Kategorî:NKC]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera NKC]]
*# [[:Kategorî:NLA]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera NLA]]
*# [[:Kategorî:NTA]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera NTA]]
*# [[:Kategorî:NY]] → [[:Kategorî:Neteweyên Yekbûyî]]
*# [[:Kategorî:Nanjing]] → [[:Kategorî:Nankîn]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Avûstûrya jêr]] → [[:Kategorî:Navçeya Awistriya Jêrîn]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Baden-Württemberg]] → [[:Kategorî:Baden-Württemberg]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Bayern]] → [[:Kategorî:Bavyera]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Hessen]] → [[:Kategorî:Hessen]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Niedersachsen]] → [[:Kategorî:Saksonya Jêrîn]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Nordrhein-Westfalen]] → [[:Kategorî:Nordrhein-Westfalen]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Overijsselê]] → [[:Kategorî:Overijssel]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Sachsen]] → [[:Kategorî:Saksonya]]
*# [[:Kategorî:Navçeyên Enqerê]] → [[:Kategorî:Navçeyên Enqereyê]]
*# [[:Kategorî:Navçeyên Hessen]] → [[:Kategorî:Navçeyên Hessenê]]
*# [[:Kategorî:Navê gedan]] → [[:Kategorî:Navê gedeyan]]
*# [[:Kategorî:Naxçivan]] → [[:Kategorî:Komara Xweser a Naxçivanê]]
*# [[:Kategorî:Nebat]] → [[:Kategorî:Riwek]]
*# [[:Kategorî:Nemrûd (qeralê sumerî)]] → [[:Kategorî:Nemrûd (key)]]
*# [[:Kategorî:Nemsa]] → [[:Kategorî:Awistirya]]
*# [[:Kategorî:Neurolog]] → [[:Kategorî:Norolog]]
*# [[:Kategorî:Neurolojî]] → [[:Kategorî:Norolojî]]
*# [[:Kategorî:Neuss (navçe)]] → [[:Kategorî:Rhein-Kreis Neuss]]
*# [[:Kategorî:Nexweşiyên neurolojîk]] → [[:Kategorî:Nexweşiyên norolojîk]]
*# [[:Kategorî:Nifûs]] → [[:Kategorî:Gelhe]]
*# [[:Kategorî:Nijada Qefqasoîd]] → [[:Kategorî:Nijada spî]]
*# [[:Kategorî:Niue]] → [[:Kategorî:Niûe]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên belarûs]] → [[:Kategorî:Nivîskarên belarûsî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên fars]] → [[:Kategorî:Nivîskarên faris]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên fransayî]] → [[:Kategorî:Nivîskarên fransî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên honaka zanistiyê]] → [[:Kategorî:Nivîskarên honaka zanistî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên jin ên bîseksuel]] → [[:Kategorî:Nivîskarên bîseksuel ên jin]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên komûnîst]] → [[:Kategorî:Nivîskarên komunîst]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên kurd Xorasanê]] → [[:Kategorî:Nivîskarên kurdên Xorasanê]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên kîprosî]] → [[:Kategorî:Nivîskarên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên polon]] → [[:Kategorî:Nivîskarên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên yewnanî]] → [[:Kategorî:Nivîskarên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên çek (gel)]] → [[:Kategorî:Nivîskarên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên çek]] → [[:Kategorî:Nivîskarên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Norway stub templates]] → [[:Kategorî:Şablonên şitilên Norwêcê]]
*# [[:Kategorî:Norweg]] → [[:Kategorî:Norwêc]]
*# [[:Kategorî:Nêrîna bêalî hewce ye]] → [[:Kategorî:Gotarên ku nêrîna bêalî hewce ye]]
*# [[:Kategorî:Nîvxwedayên mîtolojiya yewnanî]] → [[:Kategorî:Nîvxwedayên mîtolojiya klasîk]]
*# [[:Kategorî:Nû Înglistan]] → [[:Kategorî:New England]]
*# [[:Kategorî:Olzan]] → [[:Kategorî:Teolog]]
*# [[:Kategorî:Organ]] → [[:Kategorî:Endam (biyolojî)]]
*# [[:Kategorî:Organel]] → [[:Kategorî:Endamok]]
*# [[:Kategorî:PDK-Î]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê]]
*# [[:Kategorî:PDK-Îran]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê]]
*# [[:Kategorî:PDK-Îraq]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokrat a Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:PDS]] → [[:Kategorî:Partiya Sosyalîzma Demokrat]]
*# [[:Kategorî:PLWABN]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera PLWABN]]
*# [[:Kategorî:PSK]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Sosyalîst a Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Padîşahên seleukîd]] → [[:Kategorî:Şahên seleukî]]
*# [[:Kategorî:Pages using citations with old-style implicit et al.]] → [[:Kategorî:CS1 errors: explicit use of et al.]]
*# [[:Kategorî:Pages with citations having redundant parameters]] → [[:Kategorî:CS1 errors: redundant parameter]]
*# [[:Kategorî:Pages with citations using unsupported parameters]] → [[:Kategorî:CS1 errors: unsupported parameter]]
*# [[:Kategorî:Pakrewan]] → [[:Kategorî:Şehîd]]
*# [[:Kategorî:Pakrewanên misilman]] → [[:Kategorî:Şehîdên misilman]]
*# [[:Kategorî:Pakrewanên xiristiyan]] → [[:Kategorî:Şehîdên xiristiyan]]
*# [[:Kategorî:Palatîna Jorîn]] → [[:Kategorî:Oberpfalz]]
*# [[:Kategorî:Paqijkirina zimanî]] → [[:Kategorî:Purîzma zimanî]]
*# [[:Kategorî:Parastina xwezayê li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Parastina xwezayê li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Parlamena Kîprosê]] → [[:Kategorî:Parlamena Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Partiya Gel a Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Partiya Gel a Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Partiya Gel]] → [[:Kategorî:Partiya Gel a Awistriyayê]]
*# [[:Kategorî:Partiya Sosyaldemokrat]] → [[:Kategorî:Partiyên sosyaldemokrat]]
*# [[:Kategorî:Partiya Sosyalizma Demokrat]] → [[:Kategorî:Partiya Sosyalîzma Demokrat]]
*# [[:Kategorî:Partiya Xirîstiyanî]] → [[:Kategorî:Partiyên xirîstiyanî]]
*# [[:Kategorî:Partiya sosyalîst]] → [[:Kategorî:Partiyên sosyalîst]]
*# [[:Kategorî:Partiya xirîstiyanî]] → [[:Kategorî:Partiyên xirîstiyanî]]
*# [[:Kategorî:Partiyên Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Partî (Başûrê Kurdistanê)]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Başûrê Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Partî (Iraq)]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Iraqê]]
*# [[:Kategorî:Partî (Rojavayê Kurdistanê)]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Rojavaya Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Partî (Tirkiye)]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Partî (Îran)]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Îranê]]
*# [[:Kategorî:Partî siyasî yên Îranê]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Îranê]]
*# [[:Kategorî:Parêzgeha Dêrsimê]] → [[:Kategorî:Dêrsim (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Parêzgehên Kanadayê]] → [[:Kategorî:Parêzgeh û herêmên Kanadayê]]
*# [[:Kategorî:Parêzgehên Walesê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Pasîfîst]] → [[:Kategorî:Aştîxwaz]]
*# [[:Kategorî:Paytextên DYA]] → [[:Kategorî:Paytextên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Paytextên dabeşkirinên îdarî li Ewropeyê]] → [[:Kategorî:Paytextên dabeşkirinên îdarî li Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Perwerde li Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Perwerde li Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Perwerde li Jenevre]] → [[:Kategorî:Perwerde li Jenevê]]
*# [[:Kategorî:Perwerdehî li Nîkosyayê]] → [[:Kategorî:Perwerde li Nîkosyayê]]
*# [[:Kategorî:Peykertiraş]] → [[:Kategorî:Peykervan]]
*# [[:Kategorî:Peymana Versailles]] → [[:Kategorî:Peymana Versayê]]
*# [[:Kategorî:Peştûnan]] → [[:Kategorî:Peştûn]]
*# [[:Kategorî:Pirtûk li ser îslamê]] → [[:Kategorî:Pirtûkên li ser îslamê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkhezên polon]] → [[:Kategorî:Pirtûkhezên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkhezên walesî]] → [[:Kategorî:Pirtûkhezên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxane Azerbaycanê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Azerbaycanê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxane li gorî dewletan]] → [[:Kategorî:Pirtûkxane li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneya Wîkîpediyayê]] → [[:Kategorî:Kitêbxaneya Wîkîpediyayê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Afrîkayê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Afrîkayê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Almanyayê li gorî bajaran]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Almanyayê li gorî bajaran]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Amerîkaya Bakur]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Amerîkaya Bakur]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Asyayê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Asyayê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Azerbaycanê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Azerbaycanê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Keyaniya Yekbûyî]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Keyaniya Yekbûyî]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Misirê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Misirê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Orşelîmê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Orşelîmê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Yewnanistanê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Yewnanistanê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên dîjîtal ên Brîtanyayê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên dîjîtal ên li Brîtanyayê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Înglistanê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Înglistanê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Îsraêlê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Îsraêlê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên Erdnîgariyê]] → [[:Kategorî:Pirtûkên erdnîgarî]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên Erdnîgarî]] → [[:Kategorî:Pirtûkên Erdnîgariyê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên astronomiyê]] → [[:Kategorî:Pirtûkên stêrnasiyê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên bê bergê]] → [[:Kategorî:Pirtûkên bê berg]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên erdnîgarî]] → [[:Kategorî:Pirtûkên erdnîgariyê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên li ser astronomiyê]] → [[:Kategorî:Pirtûkên stêrnasiyê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên zimanê azerî]] → [[:Kategorî:Pirtûkên azerî]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên îngilîzî]] → [[:Kategorî:Pirtûkên inglîzî]]
*# [[:Kategorî:Playmates]] → [[:Kategorî:Playmate]]
*# [[:Kategorî:Polon li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Polonyayî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Polonên honakî]] → [[:Kategorî:Kesên polonyayî yên honakî]]
*# [[:Kategorî:Popvanên polon]] → [[:Kategorî:Popvanên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên Japon]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên japonî]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên fransiz]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên fransî]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên macar]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên mecar]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên marokanî]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên marokan]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên Ûkraynî]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên ûkraynî]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên çek (gel)]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Porê mirovan]] → [[:Kategorî:Porê mirov]]
*# [[:Kategorî:Psîkologî]] → [[:Kategorî:Derûnnasî]]
*# [[:Kategorî:Psîkolojiya sepandî]] → [[:Kategorî:Derûnnasiya sepandî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha awistriyayî]] → [[:Kategorî:Pêjgeha awistirî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha kroatî]] → [[:Kategorî:Pêjgeha xirwat]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha kurd]] → [[:Kategorî:Pêjgeha kurdî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha macar]] → [[:Kategorî:Pêjgeha mecar]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha mecar]] → [[:Kategorî:Pêjgeha mecarî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha polon]] → [[:Kategorî:Pêjgeha polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha polonyayî]] → [[:Kategorî:Pêjgeha polonî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha serb]] → [[:Kategorî:Pêjgeha serbî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha şîleyê]] → [[:Kategorî:Pêjgeha Şîliyê]]
*# [[:Kategorî:Pêvayoyên biyolojîk]] → [[:Kategorî:Pêvajoyên biyolojîk]]
*# [[:Kategorî:Pîşesaziya çapemeniyê]] → [[:Kategorî:Pîşesaziya medyayê]]
*# [[:Kategorî:Pîşeyê MusicBrainz]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera MusicBrainz work]]
*# [[:Kategorî:Qehreman]] → [[:Kategorî:Leheng]]
*# [[:Kategorî:Qeyser]] → [[:Kategorî:Împerator]]
*# [[:Kategorî:Qirtasî]] → [[:Kategorî:Nivîsemenî]]
*# [[:Kategorî:Qubris]] → [[:Kategorî:Kîpros]]
*# [[:Kategorî:Qûm (parêzgeh)]] → [[:Kategorî:Qum (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Rapvanên jin ên amerîkî]] → [[:Kategorî:Rapvanên amerîkî yên jin]]
*# [[:Kategorî:Rejîsor]] → [[:Kategorî:Derhêner]]
*# [[:Kategorî:Rejîsorên fransî]] → [[:Kategorî:Derhênerên fransî]]
*# [[:Kategorî:Rewşa gîyanî]] → [[:Kategorî:Rewşa giyanî]]
*# [[:Kategorî:Roja hefteyê]] → [[:Kategorî:Rojên hefteyê]]
*# [[:Kategorî:Rojavayê Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Rojavaya Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Rojbûnî yên 1985'an]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1985]]
*# [[:Kategorî:Rojbûyînên 1985'an]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1985]]
*# [[:Kategorî:Rojhilatnasên polon]] → [[:Kategorî:Rojhilatnasên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Rojnamegerên jin li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Rojnamevanên jin li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Rojnamegerên jin ên îtalî]] → [[:Kategorî:Rojnamevanên jin ên îtalî]]
*# [[:Kategorî:Rojnamevanên hindî]] → [[:Kategorî:Rojnamevanên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Rojnamevanên jin ên îtalî]] → [[:Kategorî:Rojnamevanên îtalî yên jin]]
*# [[:Kategorî:Rojnameyên DYA'yê]] → [[:Kategorî:Rojnameyên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Rojnameyên mûsewî]] → [[:Kategorî:Rojnamegeriya mûsewî]]
*# [[:Kategorî:Romaya Kevnare]] → [[:Kategorî:Romaya kevnare]]
*# [[:Kategorî:Rêbaza civakî]] → [[:Kategorî:Polîtîkaya civakî]]
*# [[:Kategorî:Rêbaza raya giştî]] → [[:Kategorî:Polîtîkaya raya giştî]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên Apoyî li Sûriyê]] → [[:Kategorî:Rêxistinên apoyî li Sûriyê]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên Apoyî]] → [[:Kategorî:Rêxistinên apoyî]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên Ermeniyên Sûriyê]] → [[:Kategorî:Rêxistinên ermeniyên Sûriyê]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên netewî]] → [[:Kategorî:Rêxistinên neteweyî]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên paramilîter bi merkeza li Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Rêxistinên paramilîter ên li Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên siyasî ji li gorî îdeolojiyan]] → [[:Kategorî:Rêxistinên siyasî li gorî îdeolojiyan]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên têkildarî birêvebirinê]] → [[:Kategorî:Rêxistinên têkildarî hikûmetê]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên îslamî yên kurd]] → [[:Kategorî:Rêxistinên îslamî yên kurdan]]
*# [[:Kategorî:Rêzimana xelet]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêzimana xelet]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank balafirgeh yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank balafirgeh bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank hunermend yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank hunermend bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank jînenîgarî (Wîkîdane) yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank mirov/wîkîdane bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank mirov yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank mirov bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank model yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank model bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank nivîskar yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank nivîskar bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank xwedî meqam yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank xwedî meqam bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank zanyar yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank zanyar bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Taxobox yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Taxobox bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bêgirêdanên gotarên din]] → [[:Kategorî:Rûpelên bê dergeh]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên ku agahîdanka pirtûkê bi parametreyên nakokî bikar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdanka pirtûk bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên pîvanên bikaranîna kontrola otorîte]] → [[:Kategorî:Gotarên bi agahiyên kontrola otorîteyê]]
*# [[:Kategorî:Rûsya Sipî]] → [[:Kategorî:Belarûs]]
*# [[:Kategorî:Rûsî]] → [[:Kategorî:Rûs]]
*# [[:Kategorî:SUDOC]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera SUDOC]]
*# [[:Kategorî:Sal li Portugalê]] → [[:Kategorî:Sal li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Sala 1663an li gorî welatan]] → [[:Kategorî:1663 li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Salên sedsala 19an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Salên sedsala 19an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Salên sedsala 20an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Salên sedsala 20an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Salên sedsala 20an li Walesê]] → [[:Kategorî:Salên sedsala 20an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Saziya Zimanê kurdî]] → [[:Kategorî:Saziya Zimanê Kurdî]]
*# [[:Kategorî:Sedsal li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Sedsal li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Sedsal li Portugalê]] → [[:Kategorî:Sedsal li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 10'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 10an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 10an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 10an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 11'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 11an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 11an li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Sedsala 11an li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 11an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 11an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 12'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 12an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 12an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 12an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 13'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 13an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 13an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 13an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 14'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 14an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 15'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 15an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 16'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 16an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 17'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 17an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 18'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 18an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 19'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 19an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 19an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Sedsala 19an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 20'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 20an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 20.]] → [[:Kategorî:Sedsala 20an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 20an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Sedsala 20an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 20an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 20an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 21'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 21ê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 21an]] → [[:Kategorî:Sedsala 21ê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 4'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 4an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 5'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 5an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 5an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 5an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 6'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 6an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 6an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 6an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 7'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 7an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 8'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 8an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 8an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Sedsala 8an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 8an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 8an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 9'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 9an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 9an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 9an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sefewiyan]] → [[:Kategorî:Dewleta Sefewiyan]]
*# [[:Kategorî:Sefewî]] → [[:Kategorî:Dewleta Sefewiyan]]
*# [[:Kategorî:Sehebayên Mihemed]] → [[:Kategorî:Sehebayên Muhemmed]]
*# [[:Kategorî:Selçûqî]] → [[:Kategorî:Selcûqî]]
*# [[:Kategorî:Sembol]] → [[:Kategorî:Çeveng]]
*# [[:Kategorî:Senarîst]] → [[:Kategorî:Senaryonivîs]]
*# [[:Kategorî:Senifandina mijarên sereke]] → [[:Kategorî:Sinifandina mijarên sereke]]
*# [[:Kategorî:Serdem]] → [[:Kategorî:Serdemên dîrokê]]
*# [[:Kategorî:Serdema Kevnare]] → [[:Kategorî:Serdema kevnare]]
*# [[:Kategorî:Serdema Navîn]] → [[:Kategorî:Serdema navîn]]
*# [[:Kategorî:Serdema helenîstîk]] → [[:Kategorî:Serdema helenîstî]]
*# [[:Kategorî:Serhildanan]] → [[:Kategorî:Serhildan]]
*# [[:Kategorî:Serhildêrên êzîdî]] → [[:Kategorî:Serhildêrên êzdî]]
*# [[:Kategorî:Serokdewletên Bangladeşê]] → [[:Kategorî:Serokdewletên Bengladeşê]]
*# [[:Kategorî:Serokdewletên DYA'yê]] → [[:Kategorî:Serokdewletên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Serokkomarên Komara Çekî]] → [[:Kategorî:Serokkomarên Çekyayê]]
*# [[:Kategorî:Serokwezîrên Fînlandê]] → [[:Kategorî:Serokwezîrên Fînlendayê]]
*# [[:Kategorî:Sinciq]] → [[:Kategorî:Sincik]]
*# [[:Kategorî:Siyaseta Ekuadorê]] → [[:Kategorî:Siyaseta Ekwadorê]]
*# [[:Kategorî:Siyaseta Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Siyaseta Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Siyaseta Walesê]] → [[:Kategorî:Siyaseta Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Siyaseta Ûrûguay]] → [[:Kategorî:Siyaseta Ûrûguayê]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarê CDU]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Yekîtiya Demokratên Xiristiyan a Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarê PDS]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Sosyalîzma Demokrat]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarê Tirkiyê]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên Lezbiyen]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên lezbiyen]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên Marokan]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên marokan]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Sosyalizma Demokrat]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Sosyalîzma Demokrat]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên almanyayê]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên bangladeşî]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên bengladeşî]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên hindî]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên jin ên bîseksuel]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên bîseksuel ên jin]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên kroatî]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên xirwat]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên yewnanî]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên Îsraelê]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên îsraêlî]]
*# [[:Kategorî:Skot]] → [[:Kategorî:Skotlendî]]
*# [[:Kategorî:Somaliya]] → [[:Kategorî:Somalya]]
*# [[:Kategorî:Standardên Telekomunîkasyon û Komputerê]] → [[:Kategorî:Standardên telekomunîkasyon û komputerê]]
*# [[:Kategorî:Standartên Internetê]] → [[:Kategorî:Standardên Internetê]]
*# [[:Kategorî:Standartên Telekomunîkasyon û Komputerê]] → [[:Kategorî:Standardên telekomunîkasyon û komputerê]]
*# [[:Kategorî:Standartên li ser bingeha XMLê]] → [[:Kategorî:Standardên li ser bingeha XMLê]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên ereb]] → [[:Kategorî:Hunermendên ereb]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên jin ên amerîkî]] → [[:Kategorî:Stranbêjên amerîkî yên jin]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên kîprosî]] → [[:Kategorî:Stranbêjên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên polon]] → [[:Kategorî:Stranbêjên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên walesî]] → [[:Kategorî:Stranbêjên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên Îranê]] → [[:Kategorî:Stranbêjên îranî]]
*# [[:Kategorî:Strannivîsên kîprosî]] → [[:Kategorî:Strannivîsên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Stêrnas DYAyê]] → [[:Kategorî:Stêrnasên amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Stêrnasên fars]] → [[:Kategorî:Stêrnasên faris]]
*# [[:Kategorî:Stêrnasên fînî]] → [[:Kategorî:Stêrnasên fînlendî]]
*# [[:Kategorî:Stêrnasên hindî]] → [[:Kategorî:Stêrnasên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Stêrnasî li Slovenya]] → [[:Kategorî:Stêrnasî li Slovenyayê]]
*# [[:Kategorî:Stêrnasî lî li Amerîkaya Başûr]] → [[:Kategorî:Stêrnasî li Amerîkaya Başûr]]
*# [[:Kategorî:Stêrzanên kurd]] → [[:Kategorî:Stêrnasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Sultan]] → [[:Kategorî:Siltan]]
*# [[:Kategorî:Superlehengên Marvel Comics yên mêr]] → [[:Kategorî:Superlehengên mêr ên Marvel Comics]]
*# [[:Kategorî:Superlehengên polon]] → [[:Kategorî:Superlehengên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Supersirûştî]] → [[:Kategorî:Serxwezayî]]
*# [[:Kategorî:Swisrî]] → [[:Kategorî:Swîsrî]]
*# [[:Kategorî:Swêd (siyaset)]] → [[:Kategorî:Siyaseta Swêdê]]
*# [[:Kategorî:Swîsreyî]] → [[:Kategorî:Swîsrî]]
*# [[:Kategorî:Sîcîlya]] → [[:Kategorî:Sîsîlya]]
*# [[:Kategorî:Sîstema hezmê]] → [[:Kategorî:Koendama herisê]]
*# [[:Kategorî:Sîstema mîzê]] → [[:Kategorî:Koendama mîzê]]
*# [[:Kategorî:Sîstema rehikan]] → [[:Kategorî:Koendama demarê]]
*# [[:Kategorî:Sûcan]] → [[:Kategorî:Sûc]]
*# [[:Kategorî:Talk message boxes]] → [[:Kategorî:Şablonên hişyarde ji bo gotûbêjan]]
*# [[:Kategorî:Tatar]] → [[:Kategorî:Teter]]
*# [[:Kategorî:Tawan]] → [[:Kategorî:Sûc]]
*# [[:Kategorî:Tawanên şerên Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Tawanên şer ên Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Teknîkên bangeşeyê]] → [[:Kategorî:Teknîkên propagandayê]]
*# [[:Kategorî:Telebe]] → [[:Kategorî:Xwendekar]]
*# [[:Kategorî:Template namespace templates]] → [[:Kategorî:Şablonên ji bo şablonan]]
*# [[:Kategorî:Templates generating COinS]] → [[:Kategorî:Şablonên ku COinS çêdikin]]
*# [[:Kategorî:Tendurustî li Efxanistanê]] → [[:Kategorî:Tenduristî li Efxanistanê]]
*# [[:Kategorî:Tendurustî li Mecaristanê]] → [[:Kategorî:Tenduristî li Mecaristanê]]
*# [[:Kategorî:Tendurustî li Misirê]] → [[:Kategorî:Tenduristî li Misirê]]
*# [[:Kategorî:Tendurustî li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Tenduristî li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Tendurustî li Îsraêlê]] → [[:Kategorî:Tenduristî li Îsraêlê]]
*# [[:Kategorî:Tennessee]] → [[:Kategorî:Tênêsî]]
*# [[:Kategorî:Tevgera wêjeyî]] → [[:Kategorî:Tevgerên wêjeyî]]
*# [[:Kategorî:Tevgerên neteweperest li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Tevgerên neteweperwer li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Tevinek]] → [[:Kategorî:Şane]]
*# [[:Kategorî:Tevineka girdikî]] → [[:Kategorî:Masûlkeşane]]
*# [[:Kategorî:Tevineka girêdanê]] → [[:Kategorî:Bestereşane]]
*# [[:Kategorî:Tevineka rehikî]] → [[:Kategorî:Demareşane]]
*# [[:Kategorî:Tevineka serrûyî]] → [[:Kategorî:Rûkeşeşane]]
*# [[:Kategorî:Tracking templates]] → [[:Kategorî:Şablonên şopandinê]]
*# [[:Kategorî:Tramvay]] → [[:Kategorî:Tramway]]
*# [[:Kategorî:Tramwey]] → [[:Kategorî:Tramway]]
*# [[:Kategorî:Translation templates]] → [[:Kategorî:Şablonên tercimekirinê]]
*# [[:Kategorî:Trove]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera Trove]]
*# [[:Kategorî:Turîzm li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Turîzm li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Têgeh]] → [[:Kategorî:Konsept]]
*# [[:Kategorî:Têgehên siyasetê]] → [[:Kategorî:Konseptên siyasetê]]
*# [[:Kategorî:Têgihnasî]] → [[:Kategorî:Termînolojî]]
*# [[:Kategorî:Têgînên astronomiyê]] → [[:Kategorî:Têgînên stêrnasiyê]]
*# [[:Kategorî:Têkiliyên derve yên Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Têkiliyên derve yên Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Têkiliyên derve yên Kîprosê]] → [[:Kategorî:Têkiliyên derve yên Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Têlî]] → [[:Kategorî:Tîl]]
*# [[:Kategorî:Tîmên superlehengên Marvel]] → [[:Kategorî:Tîmên superlehengan ên Marvel Comics]]
*# [[:Kategorî:Tûrabdîn]] → [[:Kategorî:Tor]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzm li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Turîzm li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzm li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Turîzm li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzm li Îtalyayê]] → [[:Kategorî:Turîzm li Îtalyayê]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzm]] → [[:Kategorî:Turîzm]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzma li Ewropayê li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Turîzm li Ewropayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzma li Ewropayê]] → [[:Kategorî:Turîzm li Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzma çandî]] → [[:Kategorî:Turîzma çandî]]
*# [[:Kategorî:UN]] → [[:Kategorî:Neteweyên Yekbûyî]]
*# [[:Kategorî:User en-2]] → [[:Kategorî:Bikarhêner en-2]]
*# [[:Kategorî:User en-3]] → [[:Kategorî:Bikarhêner en-3]]
*# [[:Kategorî:VIAF]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera VIAF]]
*# [[:Kategorî:Vîrûs]] → [[:Kategorî:Vîrus]]
*# [[:Kategorî:Vîrûsnas]] → [[:Kategorî:Vîrusnas]]
*# [[:Kategorî:WORLDCATID]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera WorldCat Entities]]
*# [[:Kategorî:Walaxîye]] → [[:Kategorî:Ûlaxya]]
*# [[:Kategorî:Wales]] → [[:Kategorî:Wêls]]
*# [[:Kategorî:Walesî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Wêlsî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Wargehên Hessen]] → [[:Kategorî:Wargehên Hessenê]]
*# [[:Kategorî:Welatên Katalanî]] → [[:Kategorî:Welatên Ketelanî]]
*# [[:Kategorî:Welatên nordî]] → [[:Kategorî:Welatên nordîk]]
*# [[:Kategorî:Wergerandina xirab]] → [[:Kategorî:Rûpelên bi wergerandina xirab]]
*# [[:Kategorî:Werziş li Îngilistanê]] → [[:Kategorî:Werziş li Înglistanê]]
*# [[:Kategorî:Werzişkar li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Werzişvan li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Werzişkar]] → [[:Kategorî:Werzişvan]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên alman]] → [[:Kategorî:Werzişvanên alman]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên amerîkî]] → [[:Kategorî:Werzişvanên amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên fransî]] → [[:Kategorî:Werzişvanên fransî]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên holendî]] → [[:Kategorî:Werzişvanên holendî]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên kurd]] → [[:Kategorî:Werzişvanên kurd]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên swêdî]] → [[:Kategorî:Werzişvanên swêdî]]
*# [[:Kategorî:Weşandin 2004]] → [[:Kategorî:Weşanên sala 2004an]]
*# [[:Kategorî:Wikidata templates]] → [[:Kategorî:Şablonên Wîkîdaneyê]]
*# [[:Kategorî:Wikimedia]] → [[:Kategorî:Weqfa Wikimedia]]
*# [[:Kategorî:Wikipedia maintenance templates]] → [[:Kategorî:Şablonên hişyarde]]
*# [[:Kategorî:Wikipedia template categories]] → [[:Kategorî:Kategoriyên Wîkîpediyayê yên şablonan]]
*# [[:Kategorî:Wikipedia templates by namespace]] → [[:Kategorî:Şablonên Wîkîpediyayê li gorî valahiya nav]]
*# [[:Kategorî:Wikipedia translation templates]] → [[:Kategorî:Şablonên Wîkîpediyayê yên tercimekirinê]]
*# [[:Kategorî:Wîkîpediya:Çavlêgerandin]] → [[:Kategorî:Gotarên ku divê werin paqijkirin]]
*# [[:Kategorî:Wîlayetên Walesê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Walesê]]
*# [[:Kategorî:Wîlayetên Îrlendaya Bakurê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Îrlendaya Bakurê]]
*# [[:Kategorî:Wîlayetên Îrlendayê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Îrlendayê]]
*# [[:Kategorî:Xanedaniyên kurdî]] → [[:Kategorî:Xanedanên kurdan]]
*# [[:Kategorî:Xelata wêjeya honaka zanistî]] → [[:Kategorî:Xelatên wêjeya honaka zanistî]]
*# [[:Kategorî:Xelatgirên Xelata Şerefnamê]] → [[:Kategorî:Xelatgirên Xelata Şerefnameyê]]
*# [[:Kategorî:Xelatên edebî yên ewropî]] → [[:Kategorî:Xelatên wêjeyî yên ewropî]]
*# [[:Kategorî:Xelatên edebî yên spanî]] → [[:Kategorî:Xelatên edebî yên Spanyayê]]
*# [[:Kategorî:Xizinde]] → [[:Kategorî:Xijende]]
*# [[:Kategorî:Xristiyan]] → [[:Kategorî:Xirîstiyanî]]
*# [[:Kategorî:Xwedabanûyên şerê]] → [[:Kategorî:Xwedabanûyên şer]]
*# [[:Kategorî:Xwedawendên şerê]] → [[:Kategorî:Xwedawendên şer]]
*# [[:Kategorî:Xwedayan]] → [[:Kategorî:Xweda]]
*# [[:Kategorî:Xwekujî]] → [[:Kategorî:Xwekuj]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ji Amedê]] → [[:Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ji Diyarbekirê]] → [[:Kategorî:Yaneyên futbolê ji Diyarbekirê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Almanyayê]] → [[:Kategorî:Yaneyên futbolê ya Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Holandê]] → [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Holendayê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Macaristanê]] → [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Mecaristanê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Skotlandê]] → [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Skotlendayê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Îngilistanê]] → [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Înglistanê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Îsraelê]] → [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Îsraêlê]]
*# [[:Kategorî:Yaneyên futbolê yên Îraqê]] → [[:Kategorî:Yaneyên futbolê yên Iraqê]]
*# [[:Kategorî:Yewnanistan (Wêje)]] → [[:Kategorî:Wêjeya Yewnanistanê]]
*# [[:Kategorî:Yewnanî]] → [[:Kategorî:Zimanê yewnanî]]
*# [[:Kategorî:Zanayên Ola Êzîdîtiyê]] → [[:Kategorî:Zanayên dînê êzdîtiyê]]
*# [[:Kategorî:Zanist û teknolojî li Kîprosê]] → [[:Kategorî:Zanist û teknolojî li Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Zanista dadweriyê]] → [[:Kategorî:Zanista dadê]]
*# [[:Kategorî:Zanistvanên ereb]] → [[:Kategorî:Zanyarên ereb]]
*# [[:Kategorî:Zanistvanên fars]] → [[:Kategorî:Zanyarên faris]]
*# [[:Kategorî:Zanistvanên kurd]] → [[:Kategorî:Zanyarên kurd]]
*# [[:Kategorî:Zanistvanên misilman]] → [[:Kategorî:Zanyarên misilman]]
*# [[:Kategorî:Zanistên mirovatiyê]] → [[:Kategorî:Lêkolînên mirovahiyê]]
*# [[:Kategorî:Zanistên siruştê]] → [[:Kategorî:Zanistên siruştî]]
*# [[:Kategorî:Zanyarên fars]] → [[:Kategorî:Zanyarên faris]]
*# [[:Kategorî:Zanyarên kîprosî]] → [[:Kategorî:Zanyarên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Zanyarên polon]] → [[:Kategorî:Zanyarên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Zanyarên Îngîlîz]] → [[:Kategorî:Zanyarên îngilîz]]
*# [[:Kategorî:Zanyarên îngîlîz]] → [[:Kategorî:Zanyarên îngilîz]]
*# [[:Kategorî:Zanîngeh li gorî dûgelan]] → [[:Kategorî:Zanîngeh li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Zanîngeha Chicagoyê]] → [[:Kategorî:Zanîngeha Şîkagoyê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngeha Kîprosê]] → [[:Kategorî:Zanîngeha Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngeha Moskowê]] → [[:Kategorî:Zanîngeha Moskoyê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Almanyayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Awistiryayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Belçîkayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Belçîkayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Brazîlê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Brezîlê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Fransayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Fransayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Iraqê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Iraqê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Kanadayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Kanadayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Keyaniya Yekbûyî]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Keyaniya Yekbûyî]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Marokoyê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Marokoyê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Misirê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Misirê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Zelandaya Nû]] → [[:Kategorî:Zanîngehên Zelendaya Nû]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Çekyayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Çekyayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Îranê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Îranê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Îtalyayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Îtalyayê]]
*# [[:Kategorî:Zargotina walesî]] → [[:Kategorî:Zargotina wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Zaro]] → [[:Kategorî:Zarokatî]]
*# [[:Kategorî:Zengan (parêzgeh)]] → [[:Kategorî:Zencan (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Zimanmalbat]] → [[:Kategorî:Malbatên zimanan]]
*# [[:Kategorî:Zimanê napolî]] → [[:Kategorî:Zimanê napolîtanî]]
*# [[:Kategorî:Zimanê programkirinê]] → [[:Kategorî:Zimanê bernamekirinê]]
*# [[:Kategorî:Zimanê çêkirî]] → [[:Kategorî:Zimanên çêkirî]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Asyayê li gorî welat]] → [[:Kategorî:Zimanên Asyayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Bosniya û Herzegovînayê]] → [[:Kategorî:Zimanên Bosniya û Herzegovîna]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Ewropayê li gorî welat]] → [[:Kategorî:Zimanên Ewropayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Keltî]] → [[:Kategorî:Zimanên keltî]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Kolumbiyayê]] → [[:Kategorî:Zimanên Kolombiyayê]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Zimanên Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Slavî]] → [[:Kategorî:Zimanên slavî]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Walesê]] → [[:Kategorî:Zimanên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Zimanên galloîtalî]] → [[:Kategorî:Zimanên galoîtalî]]
*# [[:Kategorî:Zimanên karlûkî]] → [[:Kategorî:Zimanên qarlûqî]]
*# [[:Kategorî:Zimanên laponî]] → [[:Kategorî:Zimanên sámî]]
*# [[:Kategorî:Zoolocî]] → [[:Kategorî:Zoolojî]]
*# [[:Kategorî:Zoologî]] → [[:Kategorî:Zoolojî]]
*# [[:Kategorî:Çalakvan li gorî mijar û neteweyan]] → [[:Kategorî:Çalakvan li gorî pirsgirêk û neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Çalakvanên kîprosî]] → [[:Kategorî:Çalakvanên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Çalakvanên mafên mirovan ên bûrkînafasoyî]] → [[:Kategorî:Çalakvanên mafên mirovan ên burkînafasoyî]]
*# [[:Kategorî:Çand li Cardiffê]] → [[:Kategorî:Çand li Kardîfê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Kolumbiyayê]] → [[:Kategorî:Çanda Kolombiyayê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Çanda Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Meksîkî]] → [[:Kategorî:Çanda Meksîkê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Portugalê]] → [[:Kategorî:Çanda Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Walesê]] → [[:Kategorî:Çanda Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Çanda almanî]] → [[:Kategorî:Çanda Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Çanda farsî]] → [[:Kategorî:Çanda farisî]]
*# [[:Kategorî:Çanda hindî]] → [[:Kategorî:Çanda Hindistanê]]
*# [[:Kategorî:Çanda japonî]] → [[:Kategorî:Çanda Japonê]]
*# [[:Kategorî:Çanda li gorî serdeman]] → [[:Kategorî:Çand li gorî serdeman]]
*# [[:Kategorî:Çanda rojhilata navîn]] → [[:Kategorî:Hunera rojhilata navîn]]
*# [[:Kategorî:Çanda Înternetê]] → [[:Kategorî:Çanda înternetê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Îtalyayê li gorî herêman]] → [[:Kategorî:Çanda îtalî li gorî herêman]]
*# [[:Kategorî:Çax]] → [[:Kategorî:Serdemên dîrokê]]
*# [[:Kategorî:Çaxa Antîk]] → [[:Kategorî:Serdema kevnare]]
*# [[:Kategorî:Çaxa Nû]] → [[:Kategorî:Serdema Nû]]
*# [[:Kategorî:Çek (gel) li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Çekyayî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Çek (gel)]] → [[:Kategorî:Çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Çemên Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Çemên Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Çemên Ewropayê yên navnetewî]] → [[:Kategorî:Çemên Ewropayê yên navneteweyî]]
*# [[:Kategorî:Çemên Macaristanê]] → [[:Kategorî:Çemên Mecaristanê]]
*# [[:Kategorî:Çemên Sudanê]] → [[:Kategorî:Çemên Sûdanê]]
*# [[:Kategorî:Çermnasî]] → [[:Kategorî:Dermatolojî]]
*# [[:Kategorî:Çiyayên DYA'yê]] → [[:Kategorî:Çiyayên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Çêkerên hind]] → [[:Kategorî:Çêkerên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Çêlikan]] → [[:Kategorî:Komîşîr]]
*# [[:Kategorî:Çînên civakî li împeratoriya Romayê]] → [[:Kategorî:Çînên civakî li împeratoriya Romê]]
*# [[:Kategorî:Êzîdîtî]] → [[:Kategorî:Êzdîtî]]
*# [[:Kategorî:Êşkence]] → [[:Kategorî:Îşkence]]
*# [[:Kategorî:Îcatker]] → [[:Kategorî:Dahêner]]
*# [[:Kategorî:Împeratoriya Romê ya Pîroz]] → [[:Kategorî:Împeratoriya Romayê ya Pîroz]]
*# [[:Kategorî:Împeratoriya Selçûqiyan]] → [[:Kategorî:Împeratoriya Selcûqiyan]]
*# [[:Kategorî:Îngilistan]] → [[:Kategorî:Înglistan]]
*# [[:Kategorî:Îrlandî]] → [[:Kategorî:Îrlendî]]
*# [[:Kategorî:Îslam li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Îslam li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Îsraîl]] → [[:Kategorî:Îsraêl]]
*# [[:Kategorî:Ûrûgûay]] → [[:Kategorî:Ûrûguay]]
*# [[:Kategorî:Şablon (Brazîl)]] → [[:Kategorî:Şablon (Brezîl)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (Kosovo)]] → [[:Kategorî:Şablon (Kosova)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (bi zimanê)]] → [[:Kategorî:Şablon (sîmbol zimanê)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (bi-x)]] → [[:Kategorî:Şablon (bi-zimanê)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (tipên erebî)]] → [[:Kategorî:Şablon (tîpguhêziya erebî)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (tipên kîrîlî)]] → [[:Kategorî:Şablon (tîpguhêziya kîrîlî)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (tipên latînî)]] → [[:Kategorî:Şablon (tîpguhêziya latînî)]]
*# [[:Kategorî:Şablonên erdnîgarî]] → [[:Kategorî:Şablonên erdnîgariyê]]
*# [[:Kategorî:Şablonên fîzyolojiyê]] → [[:Kategorî:Şablonên fizyolojiyê]]
*# [[:Kategorî:Şablonên heşyarde]] → [[:Kategorî:Şablonên hişyarde]]
*# [[:Kategorî:Şablonên hişyarde ji bo kategoriyan]] → [[:Kategorî:Şablonên ji bo kategoriyan]]
*# [[:Kategorî:Şablonên hişyarde yên bi parametreyên kêm]] → [[:Kategorî:Şablonên hişyarde ji bo gotaran bi parametreyên kêm]]
*# [[:Kategorî:Şablonên ji bo valahiya nav ya kategoriyê]] → [[:Kategorî:Şablonên ji bo kategoriyan]]
*# [[:Kategorî:Şablonên navbera bikarhêner]] → [[:Kategorî:Şablonên valahiya nava bikarhêneran]]
*# [[:Kategorî:Şablonên şitilên jînenigariyê]] → [[:Kategorî:Şablonên şitilên jînenîgariyê]]
*# [[:Kategorî:Şahên efsanewî]] → [[:Kategorî:Keyên efsanewî]]
*# [[:Kategorî:Şahên seleukîd]] → [[:Kategorî:Şahên seleukî]]
*# [[:Kategorî:Şanezanist]] → [[:Kategorî:Biyolojiya xaneyî]]
*# [[:Kategorî:Şaredariyên Hessen]] → [[:Kategorî:Şaredariyên Hessenê]]
*# [[:Kategorî:Şaredariyên bajarê metropolîtan a Palermoyê]] → [[:Kategorî:Şaredariyên bajarê metropolîtan ê Palermoyê]]
*# [[:Kategorî:Şaredariyên bajarê metropolîtan a Torînoyê]] → [[:Kategorî:Şaredariyên bajarê metropolîtan ê Torînoyê]]
*# [[:Kategorî:Şaredariyên metropola Napoliyê]] → [[:Kategorî:Şaredariyên bajarê metropolîtan ê Napoliyê]]
*# [[:Kategorî:Şaristana Şot]] → [[:Kategorî:Şot (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Şaristana Şotê]] → [[:Kategorî:Şot (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Şaristanên Azerbaycana Rojavayê]] → [[:Kategorî:Navçeyên Azerbaycana Rojavayê]]
*# [[:Kategorî:Şaristanên Hemedanê]] → [[:Kategorî:Navçeyên Hemedanê]]
*# [[:Kategorî:Şaristanên Kirmanşanê]] → [[:Kategorî:Navçeyên Kirmanşanê]]
*# [[:Kategorî:Şaristanên Kurdistanê (parêzgeh)]] → [[:Kategorî:Navçeyên Kurdistanê (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Şaristanên Îranê]] → [[:Kategorî:Navçeyên Îranê]]
*# [[:Kategorî:Şaşiyên agahîdankan]] → [[:Kategorî:Xeletiyên agahîdankan]]
*# [[:Kategorî:Şerê Rûs-Ûkraynayê]] → [[:Kategorî:Şerê Rûsyayê li ser Ûkraynayê]]
*# [[:Kategorî:Şerên Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Şerên Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Şerên Kîprosê]] → [[:Kategorî:Şerên Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Sudanê]] → [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Sûdanê]]
*# [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Walesê]] → [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Kurdistan'ê]] → [[:Kategorî:Şitilên Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Nivîsbariyê]] → [[:Kategorî:Şitilên nivîsbariyê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Nivîsbarîyê]] → [[:Kategorî:Şitilên nivîsbariyê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Riha'yê]] → [[:Kategorî:Şitilên Rihayê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Teknolojiyê]] → [[:Kategorî:Şitilên teknolojiyê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Teknolojîyê]] → [[:Kategorî:Şitilên teknolojiyê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Televîzyonê]] → [[:Kategorî:Şitilên televîzyonê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Wikimedia'yê]] → [[:Kategorî:Şitilên Wikimediayê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên astronoman]] → [[:Kategorî:Şitilên stêrnasan]]
*# [[:Kategorî:Şitilên bi şaşî û kêmasî]] → [[:Kategorî:Şablonên şitilan ên bi şaşî û kêmasî]]
*# [[:Kategorî:Şitilên dînî]] → [[:Kategorî:Şitilên dîn]]
*# [[:Kategorî:Şitilên fîlmên dramayê 2010an]] → [[:Kategorî:Şitilên fîlmên dramayê yên 2010î]]
*# [[:Kategorî:Şoreşa Pîşesaziyê]] → [[:Kategorî:Şoreşa pîşesaziyê]]
*# [[:Kategorî:Şotê (navçe)]] → [[:Kategorî:Şot (navçe)]]
== 2026-04-30T08:20:52Z ==
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 36 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:
== 2026-04-29T08:20:34Z ==
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 36 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:
== 2026-04-28T08:20:50Z ==
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 36 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:
*# [[:Kategorî:Nemrûd (qeralê sumerî)]] → [[:Kategorî:Nemrûd (key)]]
== 2026-04-27T08:20:54Z ==
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 36 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:
'''[//ku.wikipedia.org/w/index.php?title=Bikarh%C3%AAner%3ABalyozbot%2Fkontrol%2Fberal%C3%AEkirin%C3%AAn_kategoriyan&oldid=2004418 Qeydên kevn]'''
m3zpyeqdrroskzh06jio7lr0xp8c8wp
Bikarhêner:Balyozbot/kontrol/category creator
2
204281
2006171
2004313
2026-05-01T15:37:10Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006171
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
jmaexp8urqkkdfj6qmjqyo45az6f7cq
2006172
2006171
2026-05-01T15:37:31Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006172
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
ks88jdiayjp0qrm3ioxanl3l46ouvkc
2006173
2006172
2026-05-01T15:37:54Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006173
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
73xr9mgco3ib15n8ddf9qw54vz3hcrh
2006174
2006173
2026-05-01T15:39:07Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006174
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
1msdwimho7b167bj3lvu5xeubbzwg8h
2006175
2006174
2026-05-01T15:43:12Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006175
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
g6csua0qsah8sb4nupdqaljjcva1cd5
2006176
2006175
2026-05-01T15:43:13Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006176
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
lldtj3efcazgwahpebv2vu6m9cpuyz3
2006177
2006176
2026-05-01T15:43:17Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006177
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
nsz1lphx4ww1w1t4o9mx64hjwvlgwvj
2006178
2006177
2026-05-01T15:43:21Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006178
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
1jc6ttc9rp3e9hi3ile2s593anja85h
2006179
2006178
2026-05-01T15:44:58Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006179
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
gy3wqrre0quduzk44155z2sgxgh78fx
2006180
2006179
2026-05-01T15:44:59Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006180
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
rbr7w1i05a4tajv58u7r6djiw31hnpn
2006181
2006180
2026-05-01T15:45:02Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006181
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
0w2s3yff09ufhcn5xzrafmvpwvqdsey
2006182
2006181
2026-05-01T15:45:04Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006182
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
dgfgp5r0ink7mbcumuna3oet5dlfzwj
2006183
2006182
2026-05-01T15:48:56Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006183
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
17o20pydvvcb5bxlvk74ev14062m57m
2006184
2006183
2026-05-01T15:48:57Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006184
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
bl86l860legap1i3cj67nziomsyoc1c
2006185
2006184
2026-05-01T15:50:45Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006185
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
4ar52c3nukpd8cctws3msl3h2ee9dzq
2006186
2006185
2026-05-01T15:50:46Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006186
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
ij8dxykhmsjool18bah8xzesgdflald
2006187
2006186
2026-05-01T15:50:48Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006187
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
a84un2qwlfdpiac9oymbq2razan9n5c
2006188
2006187
2026-05-01T15:50:50Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006188
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
rgj4yg6lamqy6sq8rlcbxwe43ilrm0s
2006191
2006188
2026-05-01T15:57:34Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006191
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
a9lya03pys6lssncpudr1hssrcmsoax
2006192
2006191
2026-05-01T15:57:35Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006192
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
kozi9vg7l82kx4p9ilo6kfnay8vc7lh
2006194
2006192
2026-05-01T16:12:57Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006194
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
lskjzd9ttodv3tfdyt3tmhnlmgxmr63
2006195
2006194
2026-05-01T16:12:59Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Problemek hat qeydkirin
2006195
wikitext
text/x-wiki
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tineQ6524724 sernavê [[Kategorî:Sedsala 21an li Ermenistanê]] bi kar tîne ji bo Kategorî:Sedsala 21ê li Ermenistanê
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsal li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Rojhilata Navîn]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî dehsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1668 di jîngehê de]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:1887 li Polonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:2018 li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:840î b.z.]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 1982an li Bakurê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên 2020î li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Avabûnên li Ketelonyayê li gorî hezarsalan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîk ên Yewnana kevnare li Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 31ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 460î]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 791ê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Destpêkirinên 819an]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Başûrê Kurdistanê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Ketelonyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 18an li Almanyayê]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
# [[:Kategorî:Sedsala 5an li gorî parzemînan]] tê xwestin lê li en.wîkiyê tine
en28n2k7qwexkcm53p3zyif5aq4vi8m
Gotûbêj:Hîtît
1
211339
2006257
1512192
2026-05-02T06:32:08Z
Balyozbot
42414
Bot: Sinifa şitil hat rakirin
2006257
wikitext
text/x-wiki
{{Serê gotûbêjê}}
{{Kalika wîkîprojeyê|sinif=|bingehîn=erê|1=
}}
1b92db0r1xkrdnt0djt9xazk3rjw9ik
Şablon:GH/2026/18
10
311530
2006222
2005137
2026-05-01T20:13:00Z
Penaber49
39672
/* */
2006222
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{GH/navîgasyon}}</noinclude>
{{GH/format
| gotar = Dîroka Mezopotamyayê
| nivîs = '''[[Dîroka Mezopotamyayê]]''' yan jî '''dîroka mirovî ya di navbera Firat û Dîcleyê de''' dîrokeke ku ji koçberbûyîna mirovî ya herî kevn ê ji [[Serdema kevirî|Serdema Paleolîtîkê]] heya serdema kevnare ya dereng e ku di navbera çemên [[Firat|Firat]] û [[Dîcle|Dîcleyê]] û li deverên her du çeman qewimiye. Dîroka Mezopotamyayê, ji delîlên kolandinên arkeolojîk, piştî destpêkirina nivîsandinê, di dawiya hezarsala 4 ê {{bz}} de ji çavkaniyên dîrokî hatine berhevkirin. Mirovahî di serdemên Paleolîtîk û Neolîtîka destpêkî de tenê li beşên [[Mezopotamya]]ya Jorîn de bicih bibûn. Bicîhbûna mirovahiyê li alûviyûma başûr jî di dema neolîtîka dereng de qewimiye. [[Mezopotamya]] di [[Serdema Bronzê]] ya destpêkê de ji bo gelek şaristaniyên mezin ên herî kevn ên cîhanê re malavanî kiriye. Ji ber vê yekê herêma [[Mezopotamya]]yê wek yek ji deverên dergûşa şaristaniyê hatiye binavkirin. Navê Mezopotamyayê bi yewnanîya kevn tê wateya "erdê di navbera çeman" de.
| wêne = Jarmo to Ubaid 7000-4500.jpg
| aliyê_wêne = left
| mezinahiya_wêne = 120px
| sernavê_wêne = Wêneyê gotarê
|wênesaz = Jolle
}}
{{GH/binnivîs|Arşîv=2026|GB=17}}
caaxk48pja7jzgjtekwgc9swjhuz9d8
Împeratoriya Med
0
314777
2006200
2004673
2026-05-01T17:19:55Z
Penaber49
39672
/* */
2006200
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav = Māda
| nav xwemalî = {{br entries|{{Ziman|peo|𐎶𐎠𐎭|}}|{{transliteration|peo|Māda}}}}
| nav kurdî = Împeratoriya Med
| sal destpêk = 700 {{bz}}
| nav ziman = (bi kurdiya kevn)
| nav2 = Mad
| nav2 ziman = (bi kurdiya navîn)
| nav3 = 𐎶𐎠𐎭
| nav3 ziman = (bi [[Zimanê Akadî|akadî]])
| sal dawî = 550 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Median (greatest extent).svg
| binnexşe = Nexşeya herî berfireh ê Împeratoriya Med
| paytext = [[Hemedan, Ekbatana|Ekbatan]]
| ziman = [[Zimanê medî|Medî]]
| dîn = [[Zerdeştîtî]]
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Key]]
| serokA1 = [[Diyako]]
| serokA2 = [[Frawartiş]]
| serokA1 sal = 700–647 {{bz}}
| serokA2 sal = 647–625 {{bz}}
| serokA3 = [[Kiyaksar]]
| serokA3 sal = 625–585 {{bz}}
| serokA4 = [[Asteyax]]
| serokA4 sal = 585–550 {{bz}}
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 = Damezrandina Împeratoriya Med
| rûerd = 2.800.000 km²<ref name="Turchin">{{Jêder-kovar |paşnav1=Turchin |pêşnav1=Peter |paşnav2=Adams |pêşnav2=Jonathan M. |paşnav3=Hall |pêşnav3=Thomas D |sernav=East-West Orientation of Historical Empires |kovar=Journal of World-Systems Research |tarîx=December 2006 |cild=12 |hejmar=2 |rûpel=223 |url =http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381 |roja-gihiştinê=12 îlon 2016 |issn=1076-156X }}</ref><ref name="Taagepera">{{Jêder-kovar|paşnav1=Taagepera |pêşnav1=Rein |sernav=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to AD 600 |kovar=Social Science History |tarîx=1979 |cild=3 |hejmar=3/4 |rûpel=121 |doi=10.2307/1170959 |jstor=1170959 | issn =0145-5532 }}</ref><ref name="OxfordArea">{{Jêder-kitêb|paşnav1=Bang |pêşnav1=Peter Fibiger |url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92 |sernav=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience |paşnav2=Bayly |pêşnav2=C. A. |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter |sal=2020 |weşanger=Oxford University Press |isbn=978-0-19-977311-4 |rr=92–94 |ziman=en }}</ref>
| rûerd sal = 585 {{bz}}
| bûyer1 sal = 700 {{bz}}
| bûyer2 = Hilweşîna [[Nînova]]yê
| bûyer3 = [[Şerê Halîsê]]
| bûyer4 = Hilweşîna împeratoriyê
| bûyer2 sal = 612 {{bz}}
| bûyer3 sal = {{Nowrap|28ê gulana sala 585ê {{bz}}}}
| bûyer4 sal = 550 {{bz}}
| berê1 = [[Împeratoriya Asûr]]
| berê1 al = Flag of the Assyrians (gold and blue Assur).svg
| berê2 = [[Urartû]]
| berê2 al = Urartu 743-ru.svg
| berê3 = [[Manan]]
| berê3 al = UrmiaM2KP.jpg
| berê4 = [[Parsua]]
| paşê1 = [[Împeratoriya Hexamenişî]]
| paşê1 al = Standard of Cyrus the Great (Achaemenid Empire).svg
| paşê2 = Sadrapiyên li Medyayê
}}
'''Împeratoriya Med''', '''Medya''' an jî '''Împeratoriya Medyayê''' (bi medî: {{Ziman|peo|𐎶𐎠𐎭|}} ''Māda''; bi yewnanî: ''Μηδία'' ''Mēdía''; bi akadî: ''[[wikt:𐎶𐎠𐎭#Descendants|Mādāya]]''),{{sfn|Dandamayev|Medvedskaya|2006}} împeratoriyeke kevnar a [[kurd]]an<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Dîroka Kurdistan: Bikurtebirî |paşnav=Cemîl Paşa |pêşnav=Ekrem |sal=1995 |tarîx= |rr=81 |jêgirtin=Kurd Mad e, Mad jî Kurd e. |url=https://bnk.institutkurde.org/catalogue/detail.php?pirtuk=3810 |weşanger=[[Enstîtuya Kurdî ya Brukselê]] }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Karname I Artakshir I Papakan : being the oldest surviving records of the Zeroastrian emperor Ardashir Babakan |paşnav=Sanjana |pêşnav=Darab Dastur Peshotan |weşanger=Education Society Steam Press |tarîx=1896 |rr=22 |ziman=en |url=https://archive.org/details/dli.ministry.15864/page/n74/mode/1up |jêgirtin=...Mâdîg, the King of the Kûrds. |trans-quote=...Madîg, keya Kurdan. }}</ref> bû ku di navbera sedsalên 7ê {{bz}} heya nivê sedsala û 6ê {{bz}} li ser erdnîgariyeke berfireh ê ku [[Kurdistan]], [[Îran]] û hinek deverên [[Anatolya]]yê di nav de bû hikum kiriye. Navê axa medan wekê [[Medya (herêm)|Medya]] hatiye binavkirin. Êrîşên berdewam ên asûriyan li herêma [[Zagros (rêzeçiya)|Zagrosê]] bûye sedema pêvajoya yekbûna eşîrên Medyayê. Di sala 612 {{bz}} de, medî bi hevpeymaniya bi babîliyan re hêzeke mezin bidest xistine û di şerê li dijî asûriyan de împeratoriya asûriyan hilweşandine.
Li gorî dîroknivîsiya klasîk, Împeratoriya Med piştî hilweşandina [[Împeratoriya Asûr|Asûrî]] wekê hêzek sereke ya [[Rojhilata Nêzîk a kevnar]] derketiye holê. Di dema Kiyaksarî ([[Desthilatdarî|d]]. 625–585 {{bz}}) de, bi rêya bindestkirina gelên cîran ên wekê [[Gelê Farsê|fars]] û [[Ermenî|ermeniyan]], sinorên împeratoriyê ber bi rojhilat û rojava ve berfireh bûye. Berfirehbûna axê ya Medyayê bûye sedema avakirina yekem împeratoriya kurdî ku di bilindeya xwe de li ser qadeke zêdetirî du milyon kîlometreçargoşe<ref name="Turchin" /><ref name="Taagepera" /><ref name="OxfordArea" /> serwerî kiriye ku ji qeraxên rojhilatê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Sor]] (di roja îro de wekê çemê sor tê zanîn) li Anatolyayê heta [[Asyaya Navendî|Asyaya Navîn]] dirêj bûye. Di vê serdemê de, împeratoriya Medyayê li kêleka [[Babîl (dewlet)|Babîl]], Lîdya û [[Misira kevnare|Misirê]] yek ji hêzên mezin herî mezin ên li Rojhilata Nêzîk a kevnar bû. Di dema serweriya xwe de [[Asteyax|Astyages]] ([[Desthilatdarî|d]]. 585–550 {{bz}}) ji bo bihêz kirina û navendîkirina împeratoriya Medyayê xebitiye li dijî îradeya eşrafên eşîrî derketiye ku dibe ev yek bûye yek ji sedemên hilweşîna împeratoriyê. Di sala 550 berî zayînê de paytexta Medyayê [[Ekbatana]] ji aliyê padîşahê farisî [[Kûruşê Mezin|Kûruşê II]] ve hatiye dagirkirin. Piştê ketina paytexta Medyayê despêka avakirina [[Împeratoriya Hexamenişî|împeratoriya hexamenişiyan]] despêkiriye.{{sfn|Dandamaev|1989|p=}}
== Navê Medyayê ==
[[Wêne:Near East 600BC.svg|thumb|çep|Li dora 600 berî zayînê nexşeya [[Rojhilata Nêzîk]] ku axa Medyayê nîşan daye]]
[[Med]] (medyayî) di destpêka hezarsala 1em a berî zayînê de derketine qada dîrokê. Navên wan cara yekem di kronîkên asûrî de di sedsala 9an de hatiye behskirin. [[Şalmaneserê III]] (860–825 berî zayînê) welatê wan wekê Amaday bi nav kiriye. Pişre welatê medan (Medya) wekê Maday, Matayî û Amadayî hatiye binavkirin.
Herodotus dibêje ku navê Medyayê ji Medea, keça sihêrbaz a Eetion ku hikumdarê [[Kolxîs]]ê bû ku di efsaneya yewnanî ya kevnar de hatiye vegotin ji "Efsaneya Yason û Argonotan" hatiye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Mythical Origins of the Medes and the Persians |paşnav=Vannicelli |pêşnav=Pietro |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2012-08-30 |rr=255–268 |isbn=978-0-19-969397-9 |url=https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199693979.003.0011 }}</ref> Ew her wiha dinivîse ku di demên kevnar de ji med wekê arî hatiye binavkirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Мир-Юсупова |pêşnav=Мухайохан |tarîx=2023-03-24 |sernav=Основы преподавания истории ювелирного искусства по предмету «народное мастерство» |url=https://doi.org/10.47689/stars.university-pp352-354 |kovar=Современные тенденции инновационного развития науки и образования в глобальном мире |cild=1 |hejmar=3 |rr=352–354 |doi=10.47689/stars.university-pp352-354 |issn=2250-3811 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Êrîşên li ser axa Medyayê ya berê Împeratoriyê ===
[[Wêne:Empire neo assyrien-pt.svg|thumb|Nexşeya împeratoriya asûrî]]
[[Wêne:Khorsabad Salle II bas relief 22 attaque d'une cité mède.jpg|thumb|Êrîşa artêşa asûrî ya Sargon II li ser bajarê Kishshesim ê Medyayê. Relyefeke ji qesra Dur-Sharrukin (Xorsabad) a berhemên Eugène Flandin a Abîdeyên Nînewayê (1849).]]
Di dawiyê hezar salan 2ê {{bz}} de, eşîrên medî koçê [[Rojhilata Kurdistan]] a îro bûne. Ji sedsala 9ê berî zayînê ve asûriyan bi rêkûpêk êrîşî herêmên Medyayê dikirin û mal û milkên wan talan dikirin ku di wê demê de li herêmê gelek mîrekiyên piçûk hebûn.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Dîroka Kurdistan: Bikurtebirî |paşnav=Cemîl Paşa |pêşnav=Ekrem |sal=1995 |tarîx= |rr=65–66 |jêgirtin=...li Kurdistanê Asoran bê perwa hespên xwe dibezandin, dikuşt, talan dikir û Kurdistanê wêran dikir. |url=https://bnk.institutkurde.org/catalogue/detail.php?pirtuk=3810 |weşanger=[[Enstituya Kurdî Ya Brukselê]] }}</ref> Yekem behskirina medan di nivîsên asûrî de vedigere sala 834 {{bz}} ku padîşahê asûrî [[Şalmanesêr III]] ([[Desthilatdarî|d]]. 858–824 {{bz}}) ji sefereke êrîşî vegeriyaye û di nav deşta [[Hemedan]]ê re ku axa Medyayê bû, derbas bûye.{{sfn|Dandamayev|Medvedskaya|2006}} Medan di bin serweriya serokên eşîran de gelek yekîneyên piçûk ava kirine.<ref name=":0">{{Jêder-malper |url=https://wol.jw.org/pt/wol/d/r5/lp-t/1200002956 |sernav=Medos, Média — BIBLIOTECA ON-LINE da Torre de Vigia |malper=wol.jw.org |roja-gihiştinê=2026-03-05 }}</ref> Tevî dagirkirina erdên çend serokên Medyayê, padîşahên asûrî li gelek deverên Medyayê têk çûne û bi ti awayê nekarîne ku tevahiya axa Medyayê dagir bikin.<ref>{{Jêder-malper|url=https://www.livius.org/articles/people/medes/ |sernav=Medes |malper=[[Livius.org]] |tercimeya-sernav=Med }}</ref>Di sala 815 {{bz}} de padîşahê asûrî [[Şemşî-Adad V]] (d. 823–811 {{bz}}) li dijî Sagbîta, "bajarê şahane" ya serokê medî Hanaşîruka dest bi şer kiriye û bajêr dagir kiriye. Li gorî nivîsara asûrî, 2300 medî hatine kuştin û Sagbîta, digel 1200 wargehên li deverên hatine wêrankirin. Piştê dagirkeriya van deveran asûriyan bi darê zorê mal û milkên eşîran desteser dikirin ku di nav de hesp, pez û berhemên destan hebûn. Asûrî li deverên [[Gola Ûrmiyê]] rastî berxwedanên tund hatine û êrîşên xwe ber bi deverên din ên Medyayê diguherînin.
Di dawiya sedsala 9ê {{bz}} de [[ûrartû]]yan peravên rojava û başûrê Gola Ûrmiyê bidest xistibûn û dest bi pêşveçûnê ber bi [[Mannea]]yê ve kiribûn. Asûrî li hemberî şerên li dijî pêşveçûna ûrartûyan de têk çûne û bi demê re ji bo ku rê li ber pêşveçûyîna [[ûrartû]]yan bi Manneayê re hevpeymanî pêk anîne. Asûrî di şeş êrîşên berfireh ên ku [[Adad-nîrari III]] (d. 810–781 {{bz}}; di 809, 800, 799, 793, 792 û 788 {{bz}} de) li dijî medan pêk anîne têk çûne û piştê van têkçûnan qeyraneke (krîz) siyasî ya dirêj li Asûriyê dest pê kiriye.<ref>{{Jêder-kitêb|paşnav=Gershevitch |pêşnav=Ilya |isbn=9780521200912 |sernav=The Cambridge History of Iran, Vol. 2: The Median and Achaemenian Periods |weşanger=[[Zanîngeha Cambridge]] |rr=66-69 |tercimeya-sernav=Dîroka Îranê ya Cambridge, Cild 2: Serdemên Med û Hexamenişê |ziman=en |url=https://www.cambridge.org/tr/universitypress/subjects/history/middle-east-history/cambridge-history-iran-volume-2?format=HB&isbn=9780521200912 |tarîx=hezîran 1985 }}</ref> Piştre di dema serweriya [[Tîglat-Pîlaser III]] (d. 745–728 {{bz}}) de asûriyan dest bi rêxistinkirina parêzgehan dagirkiriyên di destê xwe de dike, çavkaniyeke dahata birêkûpêk misoger kiriye û bingehek ji bo dagirkirina axên din peyda kiriye. Dema ku di sala 744 {{bz}} de asûriyan, ji xeynî parêzgeha Zamua ya berê damezrandî, du parêzgehên din bi navê Bit Ḫamban û Parsua ava kirine û li wir wan parêzgerî û garnîzon ava kirine ku di vê heyamê de sinorên asûrî nêzîkî Medyayê bûn. Di heman salê de, asûriyan ji Med û Maniyan bac wergirtine û di sala 737 {{bz}} de, Tîglatpîlesar êrîşî Medyayê kiriye ku gihîşt deverên dûr ên Medyayê û ji "xwediyên bajêr" ên Med heta Çola Xwê û Çiyayê Bîknî bac xwestiye. Di vegotineke vê seferê de, Tîglat-Pîlesar behsa "parêzgehên medên bihêz" dike û îdia dike ku 6.500 kes ji herêma rojavayê Medyayê ber bi Rojavayê Kurdistanê û Fenîkyayê ve sirgûn kiriye.<ref name=":0" />
Di bin desthilatdariya [[Sargon II]] (d. 722–705 {{bz}}) de, hebûna asûriyan li Medyayê gihîştiye bilindeya xwe. Sargon armanc kiribû ku kontrola îdarî ya rasterast li ser van herêmên dûr ava bike ku bi berdewamî sîstema parêzgehiyê ku jixwe li deverê di meriyetê de bûn û bi heman şêwaza rêveberiya heyî kontirola ferz bike. Rêveberên asûrî bi axayên bajarên herêmî bi hev re bilind bûne: dibe ku rêveberên asûrî berpirsiyarê çavdêriya bazirganiya dûr û dirêj û berhevkirina bacan bû û axayên herêmî jî desthilatdariya birêvebirina karûbarên herêmî berdewam kirine.<ref>{{Jêder-malper |url=http://m-hosseini.ir/cgi-sys/suspendedpage.cgi |sernav=Account Suspended |malper=m-hosseini.ir |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> Di sala 716 {{bz}} de bajarên Sargon Harhar û Kišesimê kirine navendên parêzgehên nû yên asûrî, hinek deverên din ên rojavayê Medyayê ku di nav de Sagbita hebû, li parêzgehan zêde kirine û parêzgehan bi rêzê ve bi navên Kar-Sarrukin û Kar-Nergal hatine binavkirin.{{sfn|Dandamayev|Medvedskaya|2006}}
Tevî ku li herêma Zagrosê çalak bû jî, [[Senaxerîb]] (d. 704-681 {{bz}}) li gorî pêşiyên xwe TîglathPîlaser III û Sargon II bi şêwazeke sernerm tevgeriyaye. Ev rewş nîşan dide dibe ku piştî pirsgirêkên destpêkê ên ji bo kontrolkirina parêzgehên nû Kar-Sarrukin û Kar-Nergal ku piştî 713 {{bz}} asûrî li deverên rojhilat bê kêşe pêşve çûne. Pergala dualî ya damezrandî ku rêveberiya parêzgehên asûrî û axayên bajarên herêmî vedihewîne, hatiye dîtin ku hevsengiyeke heye ku her du aliyan ji vê yekê sûd wergirtine. Çavkaniyên heyî nîşan didin ku kontrola asûriyan a li ser parêzgehên ku ji aliyê [[Tîglath-Pîlaser]] û Sargon ve hatine damezrandin, bi kêmanî heta serdema Esarhaddon, berdewam kiriye. Di sala 702 {{bz}} de Senaherîb di dema kampanyayekê de li dijî padîşahiya [[Ellipi]]yê ya [[Zagros (rêzeçiya)|Zagrosê]] bi medan re şer kiriye. Ev yekane têkiliya wî ya rasterast a tomarkirî yê bi medan re ku li ser axa wan nîşan dide û ji medan ên ku li derveyî herêmên di bin kontrola asûriyan de diman, bacê distîne.<ref name="Radner2003">{{Jêder-kovar |paşnav=Radner |pêşnav=Karen |tarîx=2003-01-01 |sernav=2003 An Assyrian View on the Medes. In G. B. Lanfranchi, M. Roaf & R. Rollinger (ed.), Continuity of Empire: Assyria, Media, Persia. History of the Ancient Near East Monographs 5 (Padova 2003) 37-64. |url=https://www.academia.edu/441280/2003_An_Assyrian_View_on_the_Medes_In_G_B_Lanfranchi_M_Roaf_and_R_Rollinger_ed_Continuity_of_Empire_Assyria_Media_Persia_History_of_the_Ancient_Near_East_Monographs_5_Padova_2003_37_64 |kovar=Continuity of empire (?): Assyria, Media, Persia |doi=10.5282/UBM/EPUB.25046 }}</ref>
Asûrî bi berdewamî behsa medan dikirin ku li wargehên ku ji aliyê ''bēl ālāni'' ("xwediyên bajêr") ve dihatin birêvebirin dijîn. Tê texmînkirin ku yekbûna hêza desthilatdar a berfirehtir di têkiliyên navkesane yên di navbera van bēl ālāni yên medî de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Waters |pêşnav=Matt |sernav=Notes on the Medes and Their ‘Empire’ from Jer. 25.25 to Hdt. 1.134 |url=https://www.academia.edu/25366037/Notes_on_the_Medes_and_Their_Empire_from_Jer_25_25_to_Hdt_1_134 |kovar=academia.edu }}</ref> Bikaranîna modelek avakirina dewleta duyem li ser rewşa Medyayê nîşan dide ku bi dehsalan ji dagirkirina êrîşkar a asûriyan ve hatine teşwîqkirin, bēl ālāni yên medyayî bi mînakê fêr bûne ka çawa xwe ji hêla siyasî û aborî ve birêxistin bikin û birêve bibin ku bigihîjin statûyeke mîna dewletan.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Archaeology of Iran from the Palaeolithic to the Achaemenid Empire |paşnav=Matthews |pêşnav=Roger |weşanger=Taylor & Francis |tarîx=2022-06-30 |isbn=978-1-000-57091-5 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=kb5vEAAAQBAJ&pg=RA7-PA1978 |paşnav2=Nashli |pêşnav2=Hassan Fazeli }}</ref> Êrîşên dubare yên ku aliyê asûriyan ve li dîjî axa Medyayê qewimîne gelek welatiyên Medyayê neçar kiriye ku hevkariyê bikin û rêbertiyeke bibandortir pêş bixin. Bazirganî dibe ku wekê bajarê navendî bûye sedema geşbûna Ekbatana ya Medyayê û dibe ku pêvajoya yekbûnê daye destpêkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/people/medes/ |sernav=Medes - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-05 }}</ref>
=== Yekbûna rêveberiyên Medyayê ===
[[Wêne:The story of the greatest nations; a comprehensive history, extending from the earliest times to the present, founded on the most modern authorities, and including chronological summaries and (14780857854).jpg|thumb|Di tabloyê de hatiye ravekirin ku Deyoses ferman dide medan ku rêya xwe ya seferberiyê bidin destpêkirin]]
Li gorî [[Hêrodotos|Hêrodotus]], Deyoses bi awayeke stratejîk plan kiriye ku serweriyeke otokratîk di nav medan ava bike. Di serdema bêqanûnîyeke berfireh ê li Medyayê de, [[Deyoses]] bê navber xebitiye ku dadweriyê saz bike û wekê dadwerekî bêalî û dadperwer navûdengeke berfireh bi dest xistiye. Piştre Deyoses herî dawî dest ji dadweriyê berdaye û ev yek bûye sedema tevlihevî ya li Medyayê. Ev yek bû sedem ku medî li hev bicivin û biryar bidin ku padîşahekê hilbijêrin û di encama vê civînê de Deyoses dibe serwerê medan. Piştre bajarekî kelehî ya bi navê Ekbatana hatiye avakirin ku ji bo hemî desthilatdariya medan bûye navendeke rêveberiyê.<ref name=":16">{{Jêder-kovar |tarîx=2021 |sernav=The Median Confederacy |url=https://www.academia.edu/34285360/The_Median_Confederacy |kovar=King of the Seven Climes |rr=39 |doi=10.1163/9789004460645_005 }}</ref> Vegoteneke Ktesias behsa mediyek bi navê Arbakes dike. Arbakes wekê general di artêşa asûrî de û li ser navê padîşahê asûrî wekê parêzgerê medan xizmet kiriye. Ew li [[Nînewa]]yê rastî hevalbendê xwe yê paşê, Belesisê babîlî hatiye ku herduyan bi heyama salekê xizmeta leşkerî di fermandariya leşkerên alîkar ên med û babîlî yên asûrî kirine. Bi cesareta lawaziya padîşahê asûrî Sardanapalus, [[Arbakes]] û Belesys li dijî asûriyan dest bi serhildanê dikin û Arbakes wekê padîşahê yekem ê Medyayê derketiye holê. Her çend navên dişibin Deyoses û Arbakes di çavkaniyên asûrî de diyar bibin jî, diyar e ku ev nav di serdema asûrî de di nav gelên li deşta Îranê de gelemperî bûn.<ref name="Radner2023">{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford History of the Ancient Near East |paşnav=Radner |pêşnav=Karen |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2023-04-14 |isbn=978-0-19-068763-2 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=jTOxEAAAQBAJ&pg=PA674 |paşnav2=Moeller |pêşnav2=Nadine |paşnav3=Potts |pêşnav3=Daniel T. }}</ref>
Qiralê asûrî [[Esarhadon]] (d. 680–669 {{bz}}) çend seferên dagirkeriyê ber bi axa Medyayê ve pêk aniye. Lê seferan dagirkeriya wî bi gelemperî têkçûyî dimîne. Bi texmîneke mezin di sala 676 {{bz}} û bê guman berî sala 672 {{bz}} axayên bajêr Uppis ê Partakka, Zanasana ê Partukka û Ramateia ê Urakazabarna hesp û kevirên lapis lazuli wekê diyariyek ji Nînova re anîne. Ev hikumdarên ku ji herêmên ji derveyî parêzgehên Zagrosê yên asûrî hatibûn, radestê Esarhadon bûne û li dijî axayên bajaran ên reqîb alîkariya wî xwestine. Piştî vê beşê, sirgûnkirina du axayên bajêr ji welatê Patuşarri ji bo Asûryayê tê kirin, li vir çalakiyên Esarhadon li dijî medên "dûr" gihîştine Deryaya Xezar û çola Xwê ya li nêzîkî çiyayê Bikniyê. Lêbelê berevajî pêşiyên xwe, xuya ye ku Esarhaddon axa Medyayê dagir nekiriye. Ramateia bi "sondên dilsoziyê" yên ku di merasîma erkdarkirina cîgirê textê asûrî di sala 672 {{bz}} de hatine kirin de jî tê behs kirin.<ref name="Radner2003"/>
Li gorî nivîsên asûrî yên ji serdema Esarhadon, rewş li ser sinorên rojhilatê asûriyan pir aloz bû.<ref name=":3">{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/media/ |sernav=MEDIA |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-07 |ziman=en-US }}</ref> Her çend piştî 713 {{bz}} çûna parêzgehên asûrî yên li Zagrosê ji bo berhevkirina bacê ji bo parêzgarên cûrbecûr adet be jî, di dema Esarhadon de erkên wiha tijî xetere bûn. Ev metirsiya zêde ne tenê ji ber medî û manayiyên ku welatên wan dagirkir kiribûn û bi darê zorê bac ji wan sitandibûn, di heman demê de metirsiya asûriyên dagirkirker ji ber sîmerî û skîtên ku li Îranê çalak bûn jî derketiye holê. Metirsiyên wan ên sereke tevgerên li [[Kaštaritu]] û axayê bajarê [[Kār-Kaššî]] yê çêbûye ku di pirsên falgirtinên di derbarê karûbarên medan de navdar bû. Asûriyan Kaštaritu wekê rêberekî siyasî yê xwedî bandorek mezin û hêzek ku divê pê re were hesibandin didîtin; Esarhaddon ji wê yekê ditirsiya ku Kaštaritu bi axayên din ên bajarên medan re komployan pêk bîne, li dijî Asûryayê seferber bibe û êrîşî keleh û bajarên asûriyan bike. Çavkaniyên berdest eşkere nekirine ka pirsgirêka Kaštaritu çareseriyek aştiyane ye an leşkerî ye, bêdengî dibe ku encameke neyînî nîşan bide. Êrîşên li ser kelehên asûriyan nîşan didin ku di bin serweriya Esarhadon de asûrî dest bi windakirina kontrola axa dagirkirî ya Medyayê kiriye. [[Saparda]] ku di sala 716 {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Harhar ku êdî di bin dagirgirina asûriyan de nebû û axayê wê yê bajêr Dusanni, ligel Kaštaritu, di gelek pirsên falbazî de wekê dijminê asûriyan hatiye behs kirin.<ref name=":1">{{Jêder-kovar |paşnav=Radner |pêşnav=Karen |tarîx=2003-01-01 |sernav=2003 An Assyrian View on the Medes. In G. B. Lanfranchi, M. Roaf & R. Rollinger (ed.), Continuity of Empire: Assyria, Media, Persia. History of the Ancient Near East Monographs 5 (Padova 2003) 37-64. |url=https://www.academia.edu/441280/2003_An_Assyrian_View_on_the_Medes_In_G_B_Lanfranchi_M_Roaf_and_R_Rollinger_ed_Continuity_of_Empire_Assyria_Media_Persia_History_of_the_Ancient_Near_East_Monographs_5_Padova_2003_37_64 |kovar=Continuity of empire (?): Assyria, Media, Persia |doi=10.5282/UBM/EPUB.25046 }}</ref>
[[Wêne:Median Empire.svg|thumb|Di sala 600 ê {{bz}} de nexşeya Împeratoriya Medan]]
Di serdema [[Ashurbanîpal]] de (d. 668–630 {{bz}}) behsa medan kêm dibe. Ashurbanîpal radigihîne ku sê axayên bajarên medan ku li dijî desthilatdariya asûrî serî hildabûn û di dema sefera wî ya pêncem a di sala 656 {{bz}} de têk çûne û wan anîne Nînewayê. Ev behskirina dawî ya medan ê di çavkaniyên asûrî de ye. Ew rastîya ku sê hikumdarên medî wekê axayên bajaran têne wesifandin, dibe ku nîşan bide ku di vê serdemê de şêwaza desthilatdariyê di nav medan de wekê deshilatiya sedsala 8an bû. Nayê zanîn ku parêzgehên dagirkirî yên wekê Zagros, Parsua, Beth-Hamban, Kishesim (Kār-Nergal) û Harhar (Kar-Sarrukin) di serdema Ashurbanipal de beşek ji Asûryayê bûn an na.<ref name=":1" /> Her çend çavkaniyên asûrî di vê serdemê de li ser îraniyan bêdeng bimînin jî, ev yek nîşan dide ku asûrî ji dema serweriya Esarhaddon zêde bi îraniyan re pêwendî çênebe jî, gelek geşedanan nîşan daye ku parêzgehên li zagrosan hatine damezrandin ji dagirkeriya asûriyan rizgar bûye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/assurbanipal-king-of-assyria-666-25-bc/ |sernav=AŠŠURBANIPAL |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-07 |ziman=en-US }}</ref> Rizgariya axên Medyayê dikaribû cih ji bo pêşxistina dewleteke yekgirtî ya Medyayê biafirîne û her çend çavkaniyên asûrî behsa dewleteke yekgirtî ya axa Medyayê nakin ku bi Asûryayê bixwe an mîrektiyên din ên hevdem ên wekê Elam, Mannea an Ûrartû re berawirdî be jî, gelek zanyar dudil in ku tu girîngiyeke dîrokî nedin vegotinên Hêrodotusê.<ref name="Barnett1963">{{Jêder-kovar |paşnav=Barnett |pêşnav=R. D. |tarîx=1963 |sernav=Das Altbabylonische Terrakottarelief. By Ruth Opificius. (Untersuchungen zur Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie. Ergänzungsbände zur Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiastische Archäologie, Neue Folge, Band 2). 11¼ × 8¼. Pp. 279 + 24 plates. Walter de Gruyter & Co., Berlin, 1961. Price not stated. |url=https://doi.org/10.1017/s0003581500052173 |kovar=The Antiquaries Journal |cild=43 |hejmar=2 |rr=300–301 |doi=10.1017/s0003581500052173 |issn=0003-5815 }}</ref>
Piştî çil salan di sala 615 {{bz}} de medî di çavkaniyên hemdem de dîsa xuya dibin ku di bin serokatiya [[Kiyaksar|Kîyaksar]] de, êrîşek li ser navenda asûriyan dest pê dikin û bi babîliyan re hevalbendiyê dikin. Di çavkaniyên heyî yên asûrî de tiştek têbînîyê li ser ka Kîyaksar çawa serokatiya hêzek yekgirtî ya [[Medya (herêm)|Medyayê]] ji dehsalên berê ve girtiye ser xwe peyda nake, ev yek jî bi kêmbûna çavkaniyên di derbarê polîtîkayên navxweyî û derveyî yên Asûryayê de nîşan dide ku têgihîştineke parçekirî yê di nîvê duyem ê sedsala 7ê {{bz}} diafirîne.<ref name="Barnett1963" /> Li gorî nêrînên îro, veguherîna ber bi împeratoriyeke yekgirtî dibe ku di navbera salên 670 û 615 {{bz}} de, di dema serweriya Ashurbanipal an cîgirên wî de çêbûye. Nebûna tomarên asûrî an çavkaniyên din ên hevdem ji bo vê serdemê, rê li ber qebûlkirina hesabê Hêrodotus vekiriye. Berevajiyê vegotinên qels ên dîroknasê yewnanî Hêrodotos, hebûn û rola Kiyaksar a di hilweşîna Nînewayê de ji aliyê [[Kronîka Babîl|''kronîka babîlî'']] ve hatiye piştrast kirin. Ji ber vê yekê, hûrgiliyên din ên di derbarê kronolojiya serwerî û statûya Kîyaksar wekê padîşahê împaratoriyeke yekgirtî xwedî pê baweriyeke bilind in. Li gorî Hêrodotus, piştî Deyoses kurê wî Phraortes hatiye. Dibe ku Hêrodotos bûyerên bi padîşahên medan ve girêdayî bi yek serweriyê ve girêdabe.<ref>{{Jêder-malper |url=http://m-hosseini.ir/cgi-sys/suspendedpage.cgi |sernav=Account Suspended |malper=m-hosseini.ir |roja-gihiştinê=2026-03-07 }}</ref> Bi vî awayî, damezrînerê Keyaniya Medyayê ku hemî eşîrên Medyayê di bin yek hêzeke kom kiriye û paytexta nû ya Medyayê ava kiriye, dibe ku cîgirê [[Deyoses]] be.<ref name=":9"/> Her çiqas ev çavkanî ji aliyê hinek zanyaran bi guman hatibe dîtin jî, Phraortes bi gelemperî bi Kaštaritu re hatiye nas kirin ku di sala 672 {{bz}} de serokatiya serhildana Medyayê ya li dijî asûriyan kiriye.<ref name=":3"/> Zanyarên din jî bawer dikin ku medî tenê di bin serweriya Kiyaksar de bûne yek ku li gorî Hêrodotos, ew kurê Phraortes bû û li dora 625 {{bz}} de dest bi serweriya xwe kiriye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The early history of the Medes and the Persians and the Achaemenid empire to the death of Cambyses |paşnav=Young |pêşnav=Jr., T. Cuyler |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=1988 |rr=1–52 |isbn=978-0-521-22804-6 |çap=2 |cild=4 |cih=Cambridge |paşnavê-edîtor=Lewis |pêşnavê-edîtor=D. M. |url=https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-ancient-history/early-history-of-the-medes-and-the-persians-and-the-achaemenid-empire-to-the-death-of-cambyses/53CB24B238E496199A1ED5BFCE828D2A |series=The Cambridge Ancient History |paşnavê-edîtor2=Boardman |pêşnavê-edîtor2=John |paşnavê-edîtor3=Ostwald |pêşnavê-edîtor3=M. |paşnavê-edîtor4=Hammond |pêşnavê-edîtor4=N. G. L. |doi=10.1017/CHOL9780521228046.002 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://wol.jw.org/pt/wol/d/r5/lp-t/1200002956 |sernav=Medos, Média — BIBLIOTECA ON-LINE da Torre de Vigia |malper=wol.jw.org |roja-gihiştinê=2026-03-07 }}</ref> Ji sala 627 {{bz}} û pê ve, asûrî bê guman hem li welatê xwe û hem jî li Babîlê di tengasiyeke mezin de bûn û ji ber vê yekê, împaratoriya medan bi îhtimaleke mezin piştî 627ê {{bz}} ê yan jî piştî 631ê {{bz}} de derketiye qada dîrokê.<ref name="Radner2023"/>
=== Serdema navber a skîtan ===
Di demên kevn de deverên berfireh ên li bakurê [[Deryaya Reş]] û [[Deryaya Qezwînê|Deryaya Xezarê]] welatekî berfireh ê [[Sikîtyan|skîtan]] bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.gutenberg.org/files/16163/16163-h/16163-h.htm |sernav=The Seven Great Monarchies, by George Rawlinson, The Third Monarchy |malper=www.gutenberg.org |roja-gihiştinê=2026-03-08 }}</ref> Di dawiya sedsala 8 û destpêka sedsala 7ê a berî zayînê de komên şervanên koçer debasê Rojhilata Kurdistanê dibin. Di nav komên serdest de skîtî hebûn û tevlêbûna wan ê di karûbarên deşta rojava de di sedsala 7ê {{bz}} de dibe ku yek ji xalên werçerxê ya herî girîng di dîroka [[Serdema hesinî|serdema hesinê]] de nîşan bide. [[Hêrodotos]] di derbarê serdema serdestiya skîtan ku wekê serdema navbera skîtan di Împaratoriya Medan de hatiye zanîn, hinek hûrgulî peyda kiriye. Bi awayekê zelal dîroka vê bûyerê ne diyar e lê tê texmîn kirin ku di navbera rêveberiyên [[Phraortes]] û Kiyaksar de qewimî ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranchamber.com/history/median/median.php |sernav=Historic Personalities of Iran: Median Empire |malper=www.iranchamber.com |roja-gihiştinê=2026-03-08 }}</ref> Îrannasê rûs [[Edvîn Grantovskî]] vê bûyerê di navbera 635 û 615 {{bz}} de diyar kiriye û dîroknas [[George Cameron]] jî diyar kiriye ku ev bûyer di navbera 653 û 625 {{bz}} de qewimiye.<ref name=":11">{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/media/ |sernav=MEDIA |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-08 |ziman=en-US }}</ref>
Di warê skîtên de du ihtîmal derketiye pêş ku di vê demê de, fikra yekem skîtî bi dilxwazî ji [[Rojhilata Kurdistanê]] vekişiyan ku êrîşî deverên din bikin fikra duyem jî, nav konfederasyoneke ku bi lez mezin bûye ku di bin hegemonyaya medan de bû, asîmîle bûne.<ref>{{Jêder-malper |url=https://sacred-texts.com/cla/hh/hh1100.htm |sernav=The History of Herodotus, parallel English/Greek: Book 1:... |malper=Internet Sacred Text Archive |roja-gihiştinê=2026-03-08 |ziman=en |paşnav=Archive |pêşnav=Internet Sacred Text }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Hdt.+1.102&redirect=true |sernav=Herodotus, The Histories, Book 1, chapter 102 |malper=www.perseus.tufts.edu |roja-gihiştinê=2026-03-08 }}</ref>
=== Têkçûn û hilweşîna asûriyan ===
[[Wêne:Area inicial da media.gif|thumb|Berê Împeratoriya Medan, Axa Medyayê]]
Piştî mirina Asûrbanîpal di sala 631 {{bz}} de xanedaniya asûrî dikeve nav serdemeke bê aramiya siyasî. Di sala 626 {{bz}} de babîliyan li dijî dagirkeriya asûran dest bi serhildanan kiriye. Nabopolasar, parêzgerê herêmên başûr û rêberê serhildanê, di demek kurt de wekê padîşahê Babîlê hatiye nas kirin.<ref name=":11"/> Nabopolasar kontrola hinek Babîlê ji asûriyan bi dest dixe û hewl dide ku tevlî şerên cidî be û dibe ku di vê serdemê de li dijî asûran di nav gera li hevalbendiyekê li dijî asûriyan de bû. Balkêş e ku Hêrodotos behs dike ku padîşahê medî Phraortes li dora sala 625 {{bz}} di dema êrîşeke bêserketî ya li ser Asûryayê de jiyana xwe jidest daye. Lê berevajiyê vê yekê di derbarê têkiliyên di navbera med û asûriyan de ji 624 heta 617 {{bz}} de ti delîl nehatiye dîtin.<ref name=":2">{{Jêder-kovar |paşnav=Reade |pêşnav=julian E. |sernav=2003. Why did the Medes invade Assyria? |url=https://www.academia.edu/30994213/2003_Why_did_the_Medes_invade_Assyria |kovar=academia.edu }}</ref>
Di sala 616 {{bz}} de babîliyan li ser çemê navîn ê Firatê artêşeke asûrî têk birin û hêzên Mannea yên ku alîkariya asûriyan dikirin dîl girtine. Nayê zanîn ka gelo [[Padîşahiya Mannea]] heta wê demê hê hebû an na. Di heman salê de babîliyan li nêzîkî Arafa (Kerkûk a îro) asûriyan têk birine. Di meha sêyem a sala 615 {{bz}} de babîliyan rasterast ber bi çemê Dîcleyê ve meşiyan û êrîşî asûran kirine lê careke din dîsa paşve vedikişin. Di meha heştem de medî li nêzîkî Arafa çalak bûne ku ev yek nîşan dide ku di navbera Med û Babîlê de rêkevtineke hevpar hebû.<ref name=":2" /> Ji ber ku Arafa pir nêzîkî navendên sereke yên navenda asûriyan (Asûr, Nînewa û Erbela) bû, hemî çeperên împaratoriyê li Rojhilata Kurdistana îro hatiye texmîn kirin jixwe ji dest derketine.<ref name="Radner2023"/> Medî di meha pêncem a sala 614 {{bz}} de gihîştin Nînewayê û axa di navbera Arafa û Nînewayê de bidest xistine.
Di nîvê sala 614 {{bz}} de medan Tarbîsû ku bajarekî li bakurê paytexta asûriyan a Nînewayê bû bidest xistine û piştre ber bi çemê Dîcleyê ve çûne ku li dîjî asûriyan şer bikin. Heta ku artêşa Babîlê digihîje alikariya medan, artêşa medan herêmê ji destê asûran bidest xistine. Vê hewldana hevkariyê nîşan daye ku di navbera Nabopolassar û padîşahê Medyayê Kiyaksar (625–585 {{bz}}) de hevpeymaniyek berê hebû ku paşê ew bi şexsî civiyane û têkiliya xwe fermî kirine. Dîroknasê babîlî Berossus behs dike ku ev hevpeymaniya di navbera Babîl û Medyayê de bi zewaca Amîtîs ku dibe ku keça Kiyaksar be, bi kurê Nabopolasar, Nebukadnezar II re hatiye dest pê kirin.<ref name=":2" /> Piştre Kiyaksar û artêşa wî vegeriyane mala xwe. Di sala 613 {{bz}} de di kronîkê de behsa medan nayê kirin. Lêbelê di sala 612 {{bz}} de padîşahekî ummān-manda derdikeve holê; her çiqas balkêş be ku yekem car tableteke bi nivîsa mîxî xelkekî bi du têgehên cûda rave bike jî ew kes ku tablet behs dike bê guman bi padîşahê Med re wekhev e. Hêzên leşkerî yên hevbeş ên Kiyaksar û Nabopolasar Nînewayê dorpêç kirine û piştî sê mehan wan bajêr bidest xistine.
Piştî bidest xistina paytexta asûriyan, xuya ye ku tenê babîliyan seferên xwe berdewam kirine û beşek ji artêşa babîliyan ber bi Nasîbîna û Rasappayê ve pêşve çûne û di vê demê de jî Kiyaksar û artêşa wî vegeriyane Medyayê. Di vê navberê de asûrî li Heranê di bin padîşahekî nû de li rojava ji nû ve di hewlên kom bûne de bûn. Medî di tomarên sala 611 {{bz}} de nayên dîtin û di heman demê de babîlî bi awayekî leşkerî ber bi Rojavayê Kurdistanê û ber bi firata jorîn ve pêşve diçin.<ref name=":2"/> Firewnê misirî Necho II ji bo artêşa asûrî alîkarî şandiye ku xwe li Heranê bi cih kiribû. Ji ber vê yekê hatiye dîtin ku Nabopolasar ji medan alîkarî xwestiye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/assyria-i/ |sernav=ASSYRIA i. The Kingdom of Assyria and its Relations with Iran |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-08 |ziman=en-US }}</ref> Dema ku ji bo alikariya babîliyan derdikevin holê, medî careke din dîsa di sala 610 {{bz}} de di tomarên dîrokî hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Excavations at Qasrij Cliff and Khirbet Qasrij |paşnav=Curtis |pêşnav=John |weşanger=British Museum Publications |tarîx=1989 |isbn=978-0-7141-1123-0 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=y8EqAAAAMAAJ |paşnav2=Collon |pêşnav2=Dominique }}</ref> Dema ku bi vê hevpeymaniya tirsnak re rû bi rû dimînin, asûrî û hevalbendên wan ên misirî ji Heranê derdikevin û bajêr dikeve destê med û babîlan. Di tomarên kevnar de medî herî dawî di dema bidest xistina Heranê hatine dîtin û ji vir pê ve agahiyên di derbarê medan de bi piranî ji çavkaniyên klasîk hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Excavations at Qasrij Cliff and Khirbet Qasrij |paşnav=Curtis |pêşnav=John |weşanger=British Museum Publications |tarîx=1989 |isbn=978-0-7141-1123-0 |cih=London |kesên-din=British Museum |paşnav2=Collon |pêşnav2=Dominique |series=Saddam Dam report }}</ref>
=== Avabûna Împeratoriya Medê ===
[[Wêne:Median empire map.png|thumb|Berfirehiya Împeratoriya Medan di bin serweriya Kiyaksar de. Keskê vekirî: di destpêka serweriya wî de & Kesk: di dawiya serweriya wî de.]]
[[Wêne:PLATE2BX.jpg|thumb|Mirovên esilzadeyên medî]]
Di dawiya sedsala 7ê {{bz}} de hatiye dîtin ku medî bûne yek û bûne yekîneyeke siyasî ya girîng ê di bin desthilatdariya monarşiyekê de ku bi serketina şer û têkoşêneke demdirêj ê li dijî asûran avakirina împaratoriya Medyayê dane destpêkirin. Medan li seranserê Medyayê împeratoriyeke gelek pêşketî ava kirine ku bi gelemperî ji rêberî û pratîkên dijberê xwe yê împeratoriya [[Suryanî|asûriyan]] bi bandor bûne. Delîlên berdest ên di çavkaniyên Babîl û Incîlê de nîşan didin ku medan piştî hilweşîna asûrê roleke siyasî ya girîng li Rojhilata Nêzîk a kevnar lîstine. Serdema împeratoruya medan de çar hêzên sereke yên wekî [[Babîl (dewlet)|Babîl]], Medya (Med bi xwe) [[Lîdya]] û herî başûr [[Misira kevnare|Misir]] hêzên sereke yên vê serdemê bûn.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period |paşnav=Kuhrt |pêşnav=Amélie |weşanger=Routledge |tarîx=2013-04-15 |isbn=978-1-136-01694-3 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=bb7eH1LHRcAC&pg=PA5 }}</ref>
Împaratoriya Medyayê di demek kurt de li Anatolya Navîn bi Lîdyayê re sinorek hevpar ava kirine. Bi berfirehiyên ber bi Anatoliya û [[Bakurê Kurdistanê]] ve medan ku berî sala 590ê {{bz}} axa Mannea û Ûrartûyê beşdarê axa Medyayê kirine. Ev dîrok hilweşîna van her dû dewletên dîrokî destnîşan dike. Julian Reade pêşniyar kiriye ku nivîsa Kronîka Babîlî ya sala 609ê {{bz}} dibe ku behsa êrîşeke Medyayê, li ser [[Ûrartû|Ûrartuyê]] dike. Ev bûyer ku demek kurt berî êrîşên babîliyan a di salên 608ê û dibe ku 607ê {{bz}} de qewimiye, dikare nîşan bide ku babîliyan piştgirî dane berfirehbûna medan ê ber bi rojava ve û ber bi Anatoliyayê ve. Hîpotezek din jî ev e ku di destpêka sala 615ê {{bz}} de, Kîyaksar û Nabopolasar hem ji bo berfireh bûna ber bi Ûrartûyê û hem jî ji bo berfireh bûna ber bi Asûryayê ve plan kirine.<ref name=":2"/> Ji ber ku çavkaniyên nivîskî piştî 640ê {{bz}} de bi dawî bûne, di derbarê dawiya ûrartûyan de zêde tiştek nayê zanîn. Her çiqas sîmmerî û medî wekê berpirsiyarên bidawîhatina Ûrartûyê werin dîtin jî, lihevkirina giştî ev e ku Ûrartû di dawiya sedsala 7ê {{bz}} de ji aliyê medan ve hatiye hilweşandin.<ref name=":7">{{Jêder-kovar |tarîx=2004 |sernav=Medes in Media, Mesopotamia, and Anatolia: Empire, Hegemony, Domination or Illusion? |url=https://www.academia.edu/8102970/Medes_in_Media_Mesopotamia_and_Anatolia_empire_hegemony_devolved_domination_or_illusion |kovar=Ancient West & East |rr=223 |doi=10.1163/9789047405870_002 }}</ref>
Di destpêka sedsala 7ê berî zayînê de, sîmmeriyan êrîşî [[Qefqasya]] û [[Anatolya]]yê kirine. Dema ku sîmmerî li deştên Kapadokyayê bi cih bûne, keyaniya Lîdyayê li Anatolyê, bi paytexta xwe yê Sardîsê derketine holê. Padîşahên lîdyayî êrîşa sîmmeriyan paşve xistine û êrîşeke ber bi rojhilat ve dane destpêkirin ku hêdî hêdî ber bi Kapadokyayê ve pêş ve çûne. Hêza sîmmeriyan ku li [[Kapadokya]]yê mezin bûne û girîngî bidest xistine, hema hema hilweşîna wan û ûrartûyan di heman heyamê de pêk hatiye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/place/cappadocia/ |sernav=Cappadocia - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> Ev yek ji bo berfirehiya Medyaya derfetek afirandiye ku piştê Ûrartûyê Asyaya Biçûk û Kapadokyayê beşdarê axa Medyayê kirine. Nivîsarên asûrî yên di sedsala 7ê berî zayînê de Anatolyaya li rojavayê [[Firat]]ê wekê herêma [[Zagros (rêzeçiya)|Zagrosê]] binav kirine.<ref name=":7"/> Hêrodot diyar kiriye ku Kîyaksar sefîrek şandiye Lîdyayê ku daxwaza radestkirina skîtiyên ku ji Medyayê reviyane bike lê padîşahê Lîdyayê Alyattes vê xwestekê red kiriye û ev yek bûye sedema şerekê di navbera med û lîdyayiyan de. Şerê di navbera medî û lîdyayîyan de bûye sedema rêze pevçûnan ku pênc sal berdewam kiriye ku her du alî di vê şerê de serketinên bidor bi dest xistine. Di sala şeşem a şer de, girtineke rojê şer qut kiriye û ev yek bû sedem ku her du alî bi navbeynkariya Labynetosê Babîlê û Syennesis Iê [[Kîlîkya]]yê peymaneke aştiyê şanenav bikin. Di encamê de [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] wekê sinorê di navbera her du hêzan de hatiye destnîşankirin. Peyman bi zewaca Aryenis, keça Alyattes, û Astyages, kurê Kîyaksar,<ref name=":12">{{Jêder-malper |url=https://www.gutenberg.org/files/16163/16163-h/16163-h.htm |sernav=The Seven Great Monarchies, by George Rawlinson, The Third Monarchy |malper=www.gutenberg.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> hatiye mohrkirin û hevsengiyeke nû ya hêzê di navbera dewletên [[Rojhilata Nêzîk]] de ava kiriye.<ref name=":8">{{Jêder-malper |url=https://www.iranchamber.com/history/median/median.php |sernav=Historic Personalities of Iran: Median Empire |malper=www.iranchamber.com |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref>
Keyên medî deverên wekê [[Hîrkanya]], [[Partya]],<ref name=":4">{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/media/ |sernav=MEDIA |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-10 |ziman=en-US }}</ref> [[Sagartya]],<ref name=":5">{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/iran-v2-peoples-pre-islamic/ |sernav=IRAN v. PEOPLES OF IRAN (2) Pre-Islamic |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-10 |ziman=en-US }}</ref> [[Drangyana]],<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/place/drangiana/ |sernav=Drangiana - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> [[Arya]]<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/people/arians/ |sernav=Arians - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> û Baktriya fetih beşdarê axa Medyayê kirine û bûne împeratoriyeke ku ji Anatoliya li rojava heta Asyaya Navîn li rojhilat dirêj bûye.<ref name=":4" /> Rola siyasî ya medan li rojhilat, bi nûnertiya balyozxaneyeke hindî ya li qesra Kiyaksar (Xenophon, Cyropaedia 2.4.1) dibe ku pêwendiyên bazirganî bi welatên rojhilatî re dide nîşan.<ref name=":5" />
Kiyaksar demek kurt piştî peymana bi lîdyayîyan re dimire û textê ji kurê xwe Astiyages re dihêle.<ref name=":6">{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/person/cyaxares/ |sernav=Cyaxares - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> Astiyages zewaca xwe yê bi Aryenîs a keça keyê lîdyayî re bûye zavayê keyê Lîdyayê Croesus ê pêşerojê û bi zewaca xwişka xwe ya bi Amytis bi keyê Babîlê Nebukadnezar II (605–562 {{bz}}) bûye bûrayê keyê Babîlê.<ref name=":6" /> Lêbelê bi hevpeymaniya bi Babîlê re ne her tişt baş bû û hinek delîl hene ku nîşan didin ku Babîl dibe ku ji hêza medan ditirsiyan.<ref name=":8"/> Wekê ku ji axavtinên Yêremya tê dîtin, hatiye dîtin ku têkiliyên di navbera Babîl û Medyayê de xirab bûne ji ber ku di salên 590ê {{bz}} de dihat texmîn kirin ku Med êrîşî axa Babîlê bikin.<ref name=":9">{{Jêder-kitêb |sernav=The Cambridge history of Iran. 2: The Median and Achaemenian periods / ed. by Ilya Gershevitch |weşanger=Cambridge Univ. Pr |tarîx=1985 |isbn=978-0-521-20091-2 |çap=6. print |cih=Cambridge |paşnavê-edîtor=Gershevitch |pêşnavê-edîtor=Ilya }}</ref> Li gorî [[Hêrodotos]] Astiyages keça xwe Mandane bi padîşahê faris Kambîses I re zewicandiye ku piştre nevîyê wî Kûrûş II hatiye dinyayê û ev yek Împeratoriya Medan bi xanedaniya Hexemenişiyan ve girêdide. Ev zewac dibe ku berî sala 576 {{bz}} pêk hatibe lê guman li ser dîroka zewacê heye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/person/astyages/ |sernav=Astyages - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref>
Di dema serweriya xwe de dibe ku Astyages, berevajiyê daxwaza esilzadeyên eşîrî ji bo xurtkirin û navendîkirina dewleta Medyayê xebitiye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=A Political History of the Achaemenid Empire |paşnav=Dandamaev |pêşnav=M. A. |weşanger=BRILL |tarîx=1989 |isbn=978-90-04-09172-6 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA15 }}</ref> Ev li dijî bûna eşîran û navendî kirina împeratoriyê roj bi roj ber bi hilweşînê biriye. Ger çiqas delîlên zexm tune ne be ku vê yekê piştrast bikin, li gorî Ktesias, padîşahên Med li dijî kadûsî û sakayan şer kirine. Lêbelê behskirina şerekî li dijî sakayan dibe ku nîşan bide ku dijwarîyên berdewam ji êrîşên koçberan hene, di heman demê de vegotina li ser şerê li dijî kadûsiyan dibe ku nîşan bide ku medan li ser peravên başûr ên [[Deryaya Qezwînê|Deryaya Qewzînê]] ku kadûsî lê dijiyan, kontrola wan bi sinor bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Nijssen |pêşnav=Daan |sernav=The Median Dark Age |url=https://www.academia.edu/34484530/The_Median_Dark_Age |kovar=academia.edu }}</ref> Hatiye dîtin ku serweriya Astiyages heta demek kurt ê berî bidawîbûna serweriya wî bê aram bû.
=== Berfirehbûna Împeratoriyê ===
[[Wêne:Median Empire-en.svg|thumb|Di sedsala 6ê a berî zayînê de nexşeya Împeratoriya Med, Misir, Împeratoriya Lîdyayê û Împeratoriya Neo-Babîlê]]
Sinorên Medyayê bi demê re hêdî hêdî guheriye ku di encamê de berfirehbûneke erdnîgarî ya berfireh çêbûye. Xaka resen a Medyayê wekê ku ji aliyê asûriyan ve ji dawiya sedsala 9an heta destpêka sedsala 7an a {{bz}} dihat zanîn, ji bakur ve bi Gizilbunda ve hatibû bi sinor kirin ku li rêzeçiyayên Qaflan a li bakurê deşta Hemedanê ye. Ji xeynî başûrê rojava ku Geliyê Zagrosê girtibû nav ye û sinorê wê heta Çiyayê Garînê dirêj dibû û Medyayê ji padîşahiya Elipiyê ku li başûrê Kermanşahê ye vediqetand; li rojava û li bakurê rojava, Medya ji deşta Hemedanê wêdetir nediçû û bi Çiyayên Zagrosê ve hatibû dorpêçkirin. Li başûr ew bi herêma Elamîte ya Simaşkiyê ve bi sinor bû ku bi parêzgeha Luristanê ya îro re têkildar e.
Li rojhilat û başûrê rojhilat, wisa dixuye ku Medya bi çola Deştê Kavirê hatibû sinordarkirin. Patusara û çiyayê Bikniyê dibe ku herêmên herî dûr ên Medyayê bûn ku asûrî di dema berfirehbûna xwe ya herî mezin de di nîvê duyem ê sedsala 8an û dehsalên destpêkê yên sedsala 7ê {{bz}} de van deveran dagir kirine. Lêkolîner bi gelemperî Bîknî bi Çiyayê Demavendê ku li bakurê rojhilatê Tehranê ye, destnîşan dikin. Lêbelê lêkolînerên din jî çiyayê Bikniyê bi çiyayê Elvendê ku yekser li rojavayê Hemedanê ye destnîşan kirine. Li gorî vê lêkolînerên dawî ev tê vê wateyê ku asûrî qet ji vî çiyayî derbas nebûne û hemî axa Medyayê ya ku wan dagir kiribû an jî dizanîbûn li rojavayê Hemedanê bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/media/ |sernav=MEDIA |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-11 |ziman=en-US }}</ref> Delîlên arkeolojîk ên berdest kêm in lê cihê herî rojhilat ê ku dibe ku seramîkên Medyayî hebin Girê Ozbakî ye ku 75 km li rojavayê Tehranê ye, ji ber vê yekê tê texmîn kirin Medya li rojhilat asta herî kêm de heya vê deverê hatine.<ref name=":16"/>
Di sedsala 6an û piştre de, piraniya bakurê Îranê û hinen deverên cîran ji bo Medyayê vala mane. Dibe ku ev yek encama berfireh bûna Medyayê di nîvê duyem ê sedsala 7an a berî zayînê de ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/assyria-i/ |sernav=ASSYRIA i. The Kingdom of Assyria and its Relations with Iran |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-11 |ziman=en-US }}</ref> Bi gelemperî hatiye texmînkirin ku piştî hilweşîna asûran di sala 612 ê {{bz}} de, medan herêmeke berfireh ê ku ji derdora Tehranê li rojhilat û ji rojhilat ber bi rojava ve jî heta Çemê Halîsê li aliyê rojava dirêj dibe, xistiye bin kontrola xwe. Bi vê awayê "Împeratoriya Medê" li Îran, Kurdistanê û li ser beşek Anatolyayê hikûm kiriye Di vê serdemê de babîliyan jî başûrê Mezopotamyayê û Şamê kontrol kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Rollinger |pêşnav=Robert |sernav=R. Rollinger, The Western Expansion of the Median ‘Empire’: A Re-Examination. In: G. B. Lanfranchi, M. Roaf, R. Rollinger (eds.), Continuity of Empire (?). Assyria, Media, Persia (HANE/M V), Padua 2003, 289-319. |url=https://www.academia.edu/13842356/R_Rollinger_The_Western_Expansion_of_the_Median_Empire_A_Re_Examination_In_G_B_Lanfranchi_M_Roaf_R_Rollinger_eds_Continuity_of_Empire_Assyria_Media_Persia_HANE_M_V_Padua_2003_289_319 |kovar=academia.edu }}</ref>
== Rêveberî ==
=== Rêveberiya îdarî ===
Rêveberên Medyayê ji şêwaza împeratoriyên herêmê bi bandor bûye.
Çavkaniyan şêwaza rêveberiya Împeratoriya Medyaya wekê rêbazên îdarî yên dijberê wan asûriyan rave kirine. Di gelek aliyan de, pergala îdarî ya Medyayê dişibandine pergala îdarî ya asûriyan ku Med demek dirêj di bin bandora wan de bûn. Dibe ku hinek hêmanên pergala îdarî ya ku ji hêla asûriyan ve hatine destnîşan kirin li parêzgehên Medyayê heta piştî hilweşîna Asûryayê jî berdewam kiribin.<ref name=":4"/> Ji monarşiyeke navendî, dewleta Medyayê zêdetir dişibiya konfederasyonekê bi serwerên cûrbecûr. Sîstema rêveberiya Medyayê binyadeke pîramîdî ya dilsoziyê pejirandiye ku tê de serwerên piçûk soza dilsoziyê didan padîşahekî parêzgehê ku di encamê de dilsoziya xwe dida dadgeha navendî ya li Ekbatanayê. Ev sîstem hinekî dişibiya sîstemên satrapal û feodalê.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The History of Ancient Iran |paşnav=Frye |pêşnav=Richard Nelson |weşanger=C.H.Beck |tarîx=1984 |isbn=978-3-406-09397-5 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=0y1jeSqbHLwC&pg=PR9 }}</ref>
Di axaftinên [[Yermyah]] ên ji sala 593 yê {{bz}} de, behsa "padîşahên Medyayê" di pirjimar de, ligel satrap û waliyan, tê kirin. Herodotos wiha behsa vê taybetmendiya avaniya padîşahiya Medyayê dike (1, 134): "... miletekî hikumdarî li ser miletekî din dikir lê medî li ser hemiyan û bi taybetî li ser kesên ku herî nêzîkî wan dijiyan hikumdarî dikirin û van jî li ser cîranên xwe hikumdarî dikirin û wan jî dîsa li ser kesên xwe hikûmdarî kirine".<ref name=":9"/> Hinek zanyar texmîn dikin ku binyada îdarî ya [[Medya (herêm)|Medyayê]] ya paşîn di sîstema îdarî ya Împeratoriya Hexemenîşan de pêşketiye û bûye formeke pêşketîtir.<ref name=":8"/>
=== Şahên împeratoriya Medyayê ===
{|class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
| rowspan="2" | '''Key'''
| colspan="4" | '''Serdem (Beriya Zayînê - B.Z.)'''
| rowspan="2" | '''Nîşe'''
|-
! [[Hêrodotos]]
! George Cameron
! Edvin Grantovski
! [[Îgor Diyakonov|I. M. Diakonoff]]
|-
| '''[[Diyako]]'''
| 700−647 BZ
| 728−675 BZ
| 672−640 BZ
| 700−678 BZ
| Keyê yekem
|-
| '''[[Frawartiş]]'''
| 647−625 BZ
| 675−653 BZ
| 640−620 BZ
| 678−625 BZ
| Kurê Diyako ye
|-
| '''[[Madyes]]'''
| X
| 653−625 BZ
| 635−615 BZ
| X
| Serdema Sikîtyan
|-
| '''[[Kiyaksar]]'''
| 625−585 BZ
| 625−585 BZ
| 620−584 BZ
| 625−585 BZ
| Kurê Frawartiş e
|-
| [[Asteyax]]
| 585−550 BZ
| 585−550 BZ
| 584−550 BZ
| 585−550 BZ
| Kurê Kiyaksar e
|-
| colspan="6" | Hemû texmînên kronolojîk ji [https://iranicaonline.org/articles/media Encyclopedia Iranica (Media - Median Dynasty)] hatine girtin.
|}
=== Qesra împaratoriyê ===
Agahiyên berdest ên derbarê dadgeha Medyayê de bi sinor in. Di vegotina xwe ya balkêş a ciwaniya [[Kûruşê Mezin|Kûruş II]] de, Herodotus diyar kiriye ku li qesra Medyayê parêzvan, peyamnêr, "çavê padîşah" (cureyek ajanek veşartî) û avahîsazvan hebûn. Ktesias behsa kesên ku şûşeya avê ya padîşah digirin dike ku wekê yek ji meqamên li qesra [[Medya (herêm)|Medyayê]] bû. Hatiye texmîn kirin Kûrûş rêxistin û pratîkên qesra medan ku di nav de qaîdeyên edebî, merasîm û protokola dîplomatîk ên ku rêveberên medan miras girtiye di de serdema Împeratoriya Hexemenîşê de beberdewam kiriye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/courts-and-courtiers-i/ |sernav=COURTS AND COURTIERS i. In the Median and Achaemenid periods |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-10 |ziman=en-US }}</ref>
Li gorî Herodotos dema ku Diyako li derketiye li ser textê, fermana daye avakirina bajarekî kelehî ku di rojên pêş de bibe paytexta wî ku hemî desthilatdariya hikûmetê li vî bajarî be û bi vê xayeyê bajarê [[Ekbatana]]yê daye ava kirin.<ref name=":10">{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/deioces/ |sernav=DEIOCES |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-10 |ziman=en-US }}</ref> Wî hêzeke parastina keyaniyê û protokoleke qesrê ya pir hişk ava kiriye ku bi awayekî serkêşên malbatên mezin ên medî "wî wekê hebûnek ji xwezaya xwe cuda dîtine."<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire |paşnav=Briant |pêşnav=Pierre |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=2002-01-01 |isbn=978-1-57506-120-7 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=lxQ9W6F1oSYC&pg=PA26 }}</ref> Di şert û mercên asayî de, padîşah di qesra xwe de dimîne û heya ku bi fermî daxwaza hevdîtinê nekira û ji aliyê rayedarekî ve pêşkêşî padîşah nehata kirin, kesî nikarîbû wî bibîne. Ji bo ewlehiya xwe ya şexsî, padîşah ji aliyê parêzvanan ve dihata dorpêçkirin û kêm caran ji qesra xwe derdiket û rewşa împeratoriyê bi raporên ku ji aliyê rayedarên wî ve dihatin pêşkêşkirin peygirî kiriye. Ji ber ku kiryarên wiha ne hêja û şermok dihatin hesibandin, kes nikaribû li ber çavên padîşah an jî li ber çavên kesekî din bikene an tû bike. Piştî ku Diyako desthilatdariya padîşahiyê bi hêz dike, dadweriyê bi tundî xistiye meriyetê. Dozên qanûnî bi nivîskî ji padîşah re dihatin şandin û padîşah jî piştê nirxandina xwe biryarê bi nivîskî şandiye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://sacred-texts.com/cla/hh/hh1000.htm |sernav=The History of Herodotus, parallel English/Greek: Book 1:... |malper=Internet Sacred Text Archive |roja-gihiştinê=2026-03-10 |ziman=en |paşnav=Archive |pêşnav=Internet Sacred Text }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://remacle.org/bloodwolf/historiens/herodote/clio.htm |sernav=Hérodote : livre I : Clio (bilingue) |malper=remacle.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref><ref name=":13">{{Jêder-malper |url=https://www.parstimes.com/history/herodotus/persian_wars/clio.html |sernav=The Persian Wars by Herodotus: Book 1 - CLIO |malper=www.parstimes.com |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref><ref name=":13"/> Diyako bi danasîna "çavdêr û guhdaran" li seranserê serdema padîşahiya xwe ku çalakiyên bindestên xwe dişopand, qanûn û rêziknameyan ava kiriye.<ref name=":10" />
Li gorî Herodot, Magî çîneke dîndar ên pir bi bandor ê li qesrê bûn ku hem ji aliyê padîşah û hem jî ji aliyê gel ve wekê kesên rûmetdar dihatin hesibandin. Ew di mijarên cûrbecûr de ku di nav de karûbarên siyasî jî hebûn; wekê şîrovekarên xewnan, sêrbaz û şêwirmend xizmet dikirin. Ew berpirsiyarê merasîmên dînî bûn û bi ihtimaleke mezin meqamên bilind ên dewletê dabûne wan. Şahiya sereke yê qesrê nêçîrî bû ku pir caran di daristanekê de pêk dihat ku şêr, piling, hirç, beraz, antîlop, xezal, kerên kovî û hirç lê diman. Wekî her car, ev ajal li ser pişta hespan dihatin şopandin û bi kevan an riman dihatin girtin.<ref name=":12"/>
=== Hêz ===
[[Wêne:Persepolis carvings.JPG|thumb|Dîmenek ji rolyefên leşkeran ku leşkerên medî dide nîşan]]
Di derbarê artêşa medan de kêm agahî hatine wergirtin lê bê guman di dîroka Medan û pêşketina împeratoriyê de roleke girîng lîstine.<ref name=":14"/> Di dawiya sedsala 7an a berî zayînê de medan di bin serkêşiya Kiyaksar de pêşketinên leşkerî yên berbiçav bi dest xistine ku li gorî Herodotos, wî artêşê di yekîneyên taybet de organîze kiriye ku di nav artêşê de yekîneyên piyade, rimanvan, tîrvan û siwarî hebûn. Heta serdema Kiyaksar, tê dîtin ku medî bi rêxistinên eşîrî diçûn şer ku her serkêşek leşkerên xwe yên piyade û siwarî dianîn û rêberî kiribûn. Kiyaksar hêza şervanî perwerde kiriye ku bibin artêşek ku li komên taktîkî bi çekên yekgirtî dabeş bibûn. Medan wesayîtên şer zêde bikar neanîne û bi giranî xwe dispêrin siwariyên ku bi hespên nîsayî ve hatibûn sazkirin. Di nav alavên wan ên şer de rim, kevan, şûr û xencer hebûn. Xwezaya çiyayî ya Medyayê û karekterê wan ên şerî bûye sedem ku cilên guncaw ji bo şervan ên siwarî bidirûn. Mediyan ji bo şer şalên teng ku bi gelemperî ji çerm têne çêkirin û kemberek zêde ji bo şûrek kurt pêve hebû, tûnikek çermî ya dirêj û teng, kaskek gilover bi pêçên rû û parêzvanek stûyê ku dibe ku dev û rû tev bigire û cil û bergek dirêj û rengîn ku li ser milan tê avêtin û bi singê ve girêdayî ye û bi ser milan ve li kêlekan daliqandî ne, çêkiribûn. Cilûbergên medyayî di nav gelên din ên Îranî de bi awayekê bilez populerbûn bi dest xistibû ku ji aliyê gelên din ve jî gelek caran hatiye lixwe kirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/army-i/ |sernav=ARMY i. Pre-Islamic Iran |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-11 |ziman=en-US }}</ref> Siwarên medî pir baş hatine perwerdekirin û çekên wan baş bûn û di şerên li dijî asûriyan de roleke girîng lîstine.<ref>{{Jêder-malper |url=http://m-hosseini.ir/cgi-sys/suspendedpage.cgi |sernav="The Rise and Fall of Media" |malper=m-hosseini.ir |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref>
=== Aborî ===
Şêweya jiyana medan ajalvanî bû ku karê wan ê sereke yê aborî xwedîkirina ajalan bû ku di nav de dewar, pez, bizin, qantir û hesp hebûn. Bi taybetî hesp pir girîng bûn ku [[Nivîsa mîxî|nivîsên mîxî]] yên asûrî yên di derbarê berfireha medan de nîşan didin ku medan cûreyekî hespên hêja xwedî kirine. Di relyefên asûriyan de medî bi cilên ku têne dîtin ku ji çermê miyan li ser tûnik û bi pêlavên bilind ên bi bendik têne xuya kirin ku ji bo karê ajalvanî yên li zozanan pêwîst in ku di mehê zivistan de li wir berf û sermayeke dijwar dihatin dîtin. Delîlên arkeolojîk nîşan dane ku medî di warê çêkirina bronz û zêran de jîrhatî bûn.<ref name=":15">{{Jêder-malper |url=https://wol.jw.org/pt/wol/d/r5/lp-t/1200002956 |sernav=Medos, Média — BIBLIOTECA ON-LINE da Torre de Vigia |malper=wol.jw.org |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref>
Materyalên arkeolojîk ên ji deverên wekê Girê Nûşê Can û Girê Godîn û her wiha relyefên asûrî, nîşan didin ku di nîvê yekem ê hezarsala yekem a {{bz}} de, li herêmên cûrbecûr ên [[Medya (herêm)|Medyayê]] wargehên bajarî hebûn ku wekî navendên hilberîna hunerî û aboriyek çandinî û ajalkariyê ya rûniştî xizmet kirine. Li herêmên bijarte yên Medyayê li Zagros û deverên din ên [[Deryaya Qezwînê|Deryaya Qewzînê]], ax hema hema bi tevahî axeke çandinî bû ku dikarîbû berhemeke genim ê zêde bide.<ref name=":14">{{Jêder-malper |url=https://www.gutenberg.org/files/16163/16163-h/16163-h.htm |sernav=The Seven Great Monarchies, by George Rawlinson, The Third Monarchy |malper=www.gutenberg.org |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref> Li başûrê Deryaya Qewzînê şerîtek teng a axa berhemdar hebû ku bi daristaneke giran hatibû nixumandin ku darên bi kalîteya bilind li daristanê şîn dibûn.<ref name=":15"/><ref name=":14" /> Aboriya gundan bi gelemperî ji berhemên wekê ceh, nîsk, nanê genim, nok û tirî pêk dihatin. Çiyayên bi daristanên giran ji bo qada nêçîrê cihekî guncaw bû lê xwedîkirina pez û dewaran deverên hêja bûn. Her wiha nîşan hene ku li gorî bi navûdengbûna hezar salan ê çêrgehên Medyayê ye, xwedîkirina hespan ew ku behsa wê hatiye kirin, di aboriya herêmî de roleke girîng lîstiye.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=ARCHEOLOGY ii. Median and Achaemenid |url=https://www.iranicaonline.org/articles/archeology-ii/ |roja-gihiştinê=2026-03-11 |xebat=Encyclopaedia Iranica |ziman=en-US }}</ref>
Hilary Gopnîk împeratoriyê Medê wekê "hêzeke aborî ya serdest" binav kiriye ku di dawiya sedsalên 7 û 6an de rêyên bazirganiyê li Zagrosên bakur kontrol kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Waters |pêşnav=Matt |sernav=Media and Its Discontents |url=https://www.academia.edu/1040674/Media_and_Its_Discontents |kovar=academia.edu }}</ref> Ji ber ku medî di nîvê yekem ê sedsala 6an a berî zayînê de gelê herî bi hêz li ser deşta Îranê bûn, dibe ku ji gelên wekê faris, ermenî, partî, arangî û ariyan bac standine. Girîngiya Medyayê di serî de bi kontrola beşek girîng a rêya rojhilat-rojava ve girêdayî ye ku di Serdema Navîn de wekî [[Riya Hevrîşimê|Rêya Hevrîşimê]] dihat zanîn.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/person/cyrus-the-great/ |sernav=Cyrus the Great - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/person/cyaxares/ |sernav=Cyaxares - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref> Ev rê cîhanên rojhilat û rojava bi hev ve girêdaye ku Medya li rojava bi [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Asûrya]] û [[Deryaya Navîn]] ve girêdaye û her wiha li rojhilat jî bi Parthya, Arya, Baktriya, Sogdiyana û [[Çîn]]ê ve girêdaye. Rêyeke din a girîng Ekbatanayê bi paytextên farisî, Persepolisê be û Pasargadayê ve girêdaye. Ji xeynî kontrolkirina bazirganiya rojhilat û rojava, Medya di warê berhemên çandiniyê de jî welateke dewlemend bû. Geliyên Zagrosê jî berdar bûn û Medya bi berhem, [[pez]] û [[bizin]]ên xwe navdar bû. Welat dikaribû nifûseke mezin bigirta ku gelek gund û çend bajarên bajarên wek ê Rages (Rey) û Gabae li Medyayê hebûn.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/people/medes/ |sernav=Medes - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref>
Nivîsarên asûrî behsa bajarên dewlemend ên medan dikin lê talanên ku ji aliyê asûriyan pêk hatiye bi piranî ji çek, [[Dewar (malbat)|dewar]], [[hesp]], [[hêştir]] û carinan jî lapis lazuli pêk dihatin ku bi rêya bazirganiya medan a li rojhilatê dihat bidestxistin. Li dora dema yekbûna wan an jî demek kurt piştî wê, wisa dixuyê ku medan derfet bi dest xistin ku xwe bi dewlemendiyek girîngtir dabîn bikin. Ev ji beşek ji [[kronîka babîlî]] ya sedsala 6an a berî zayînê hatiye texmînkirin ku behsa vê yekê dike ku padîşah [[Kûruşê Mezin|Kûrûs II]] zîv, zêr, kelûpel û milk ên ji Ekbatanayê wekê talan biriye Anşanê.<ref>{{Jêder-malper |url=https://brill.com/view/book/9789004236691/B9789004236691_040.xml |sernav="Median Art and Medizing Scholarship" |malper=brill.com |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref>
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Bîbliyografî ==
{{Refbegin|2m}}
* {{Jêder-malper |url=https://iranicaonline.org/articles/media|website=Iranicaonline.org |sernav=Media |tarîx=2006 |rewşa-urlyê=zindî |paşnav=Dandamayev |pêşnav=M. |paşnav2=Medvedskaya |pêşnav2=I. }}{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=nîsan 2026 }}
* {{Jêder-kitêb|tarîx=2007 |pêşnav=George |isbn=978-1-931956-46-8 |paşnav=Rawlinson |cih=New York |sala-orîjînal=1885 |weşanger=John B. Eldan Press |sernav=The Seven Great Monarchies of the Ancient Eastern World |url=http://www.gutenberg.org/files/16163/16163-h/16163-h.htm |cild=7 }}
* {{Jêder-kitêb|paşnav=Rollinger |pêşnav=Robert |beş=The Median Dilemma |paşnavê-edîtor1=Jacobs |pêşnavê-edîtor1=Bruno |paşnavê-edîtor2=Rollinger |pêşnavê-edîtor2=Robert |sernav=A Companion to the Achaemenid Persian Empire |tarîx=2021 |weşanger=John Wiley & Sons |url=https://books.google.com/books?id=qZA7EAAAQBAJ |rr=457–473 |isbn=978-1119174288 }}
* {{Jêder|weşanger=BRILL |isbn=978-90-04-09271-6 |paşnav1=Boyce |pêşnav1=Mary |paşnav2=Grenet |pêşnav2=Frantz |sernav=Zoroastrianism under Macedonian and Roman rule |sal=1991 }}
* {{Jêder-kitêb|tarîx=2009 |pêşnav=Trevor |isbn=978-0415394857 |ziman=en |paşnav=Bryce |weşanger=Taylor & Francis |sernav=The Routledge Handbook of the Peoples and Places of Ancient Western Asia. From the Early Bronze Age to the Fall of the Persian Empire }}
* {{Jêder-kitêb |sernav=A Political History of the Achaemenid Empire |tercimeya-sernav=Dîrokeke Siyasî ya Împeratoriya Hexamenîşî |paşnav=Dandamaev |pêşnav=M. A. |weşanger=BRILL |sal=1989 |isbn=978-90-04-09172-6 |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA15 }}
{{Xanedana Mediyan}}
{{Dewletên kurdan}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dewletên kurdan]]
[[Kategorî:Dewletên Asyayê]]
[[Kategorî:Dîroka kurdan]]
[[Kategorî:Dîroka medan]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Ermenistana kevnare]]
[[Kategorî:Împeratoriya Med| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
[[Kategorî:Xanedanên kurdan]]
d4z9zn1ua9ec4xplkca3dfdux74rhop
2006201
2006200
2026-05-01T17:22:29Z
Penaber49
39672
/* */
2006201
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav = Māda
| nav xwemalî = {{br entries|{{Ziman|peo|𐎶𐎠𐎭|}}|{{transliteration|peo|Māda}}}}
| nav kurdî = Împeratoriya Med
| sal destpêk = 700 {{bz}}
| nav ziman = (bi kurdiya kevn)
| nav2 = Mad
| nav2 ziman = (bi kurdiya navîn)
| nav3 = 𐎶𐎠𐎭
| nav3 ziman = (bi [[Zimanê Akadî|akadî]])
| sal dawî = 550 {{bz}}
| al =
| nîşan =
| nexşe = Median (greatest extent).svg
| binnexşe = Nexşeya herî berfireh ê Împeratoriya Med
| paytext = [[Hemedan, Ekbatana|Ekbatan]]
| ziman = [[Zimanê medî|Medî]]
| dîn = [[Zerdeştîtî]]
| rêveberî = [[Keyanî]]
| sernav serokA = [[Key]]
| serokA1 = [[Diyako]]
| serokA2 = [[Frawartiş]]
| serokA1 sal = 700–647 {{bz}}
| serokA2 sal = 647–625 {{bz}}
| serokA3 = [[Kiyaksar]]
| serokA3 sal = 625–585 {{bz}}
| serokA4 = [[Asteyax]]
| serokA4 sal = 585–550 {{bz}}
| serokA5 =
| serokA5 sal =
| serokA6 =
| serokA6 sal =
| bûyer1 = Damezrandina Împeratoriya Med
| rûerd = 2.800.000 km²<ref name="Turchin">{{Jêder-kovar |paşnav1=Turchin |pêşnav1=Peter |paşnav2=Adams |pêşnav2=Jonathan M. |paşnav3=Hall |pêşnav3=Thomas D |sernav=East-West Orientation of Historical Empires |kovar=Journal of World-Systems Research |tarîx=December 2006 |cild=12 |hejmar=2 |rûpel=223 |url =http://jwsr.pitt.edu/ojs/index.php/jwsr/article/view/369/381 |roja-gihiştinê=12 îlon 2016 |issn=1076-156X }}</ref><ref name="Taagepera">{{Jêder-kovar|paşnav1=Taagepera |pêşnav1=Rein |sernav=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to AD 600 |kovar=Social Science History |tarîx=1979 |cild=3 |hejmar=3/4 |rûpel=121 |doi=10.2307/1170959 |jstor=1170959 | issn =0145-5532 }}</ref><ref name="OxfordArea">{{Jêder-kitêb|paşnav1=Bang |pêşnav1=Peter Fibiger |url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92 |sernav=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience |paşnav2=Bayly |pêşnav2=C. A. |paşnav3=Scheidel |pêşnav3=Walter |sal=2020 |weşanger=Oxford University Press |isbn=978-0-19-977311-4 |rr=92–94 |ziman=en }}</ref>
| rûerd sal = 585 {{bz}}
| bûyer1 sal = 700 {{bz}}
| bûyer2 = Hilweşîna [[Nînova]]yê
| bûyer3 = [[Şerê Halîsê]]
| bûyer4 = Hilweşîna împeratoriyê
| bûyer2 sal = 612 {{bz}}
| bûyer3 sal = {{Nowrap|28ê gulana sala 585ê {{bz}}}}
| bûyer4 sal = 550 {{bz}}
| berê1 = [[Împeratoriya Asûr]]
| berê1 al = Flag of the Assyrians (gold and blue Assur).svg
| berê2 = [[Urartû]]
| berê2 al = Urartu 743-ru.svg
| berê3 = [[Manan]]
| berê3 al = UrmiaM2KP.jpg
| berê4 = [[Parsua]]
| paşê1 = [[Împeratoriya Hexamenişî]]
| paşê1 al = Standard of Cyrus the Great (Achaemenid Empire).svg
| paşê2 = Sadrapiyên li Medyayê
}}
'''Împeratoriya Med''', '''Medya''' an jî '''Împeratoriya Medyayê''' (bi medî: {{Ziman|peo|𐎶𐎠𐎭|}} ''Māda''; bi yewnanî: ''Μηδία'' ''Mēdía''; bi akadî: ''[[wikt:𐎶𐎠𐎭#Descendants|Mādāya]]''),{{sfn|Dandamayev|Medvedskaya|2006}} împeratoriyeke kevnar a [[kurd]]an<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Dîroka Kurdistan: Bikurtebirî |paşnav=Cemîl Paşa |pêşnav=Ekrem |sal=1995 |tarîx= |rr=81 |jêgirtin=Kurd Mad e, Mad jî Kurd e. |url=https://bnk.institutkurde.org/catalogue/detail.php?pirtuk=3810 |weşanger=[[Enstîtuya Kurdî ya Brukselê]] }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Karname I Artakshir I Papakan : being the oldest surviving records of the Zeroastrian emperor Ardashir Babakan |paşnav=Sanjana |pêşnav=Darab Dastur Peshotan |weşanger=Education Society Steam Press |tarîx=1896 |rr=22 |ziman=en |url=https://archive.org/details/dli.ministry.15864/page/n74/mode/1up |jêgirtin=...Mâdîg, the King of the Kûrds. |trans-quote=...Madîg, keya Kurdan. }}</ref> bû ku di navbera sedsalên 7ê {{bz}} heya nivê sedsala û 6ê {{bz}} li ser erdnîgariyeke berfireh ê ku [[Kurdistan]], [[Îran]] û hinek deverên [[Anatolya]]yê di nav de bû hikum kiriye. Navê axa medan wekê [[Medya (herêm)|Medya]] hatiye binavkirin. Êrîşên berdewam ên asûriyan li herêma [[Zagros (rêzeçiya)|Zagrosê]] bûye sedema pêvajoya yekbûna eşîrên Medyayê. Di sala 612 {{bz}} de, medî bi hevpeymaniya bi babîliyan re hêzeke mezin bidest xistine û di şerê li dijî asûriyan de împeratoriya asûriyan hilweşandine.
Li gorî dîroknivîsiya klasîk, Împeratoriya Med piştî hilweşandina [[Împeratoriya Asûr|Asûrî]] wekê hêzek sereke ya [[Rojhilata Nêzîk a kevnar]] derketiye holê. Di dema Kiyaksarî ([[Desthilatdarî|d]]. 625–585 {{bz}}) de, bi rêya bindestkirina gelên cîran ên wekê [[Gelê Farsê|fars]] û [[Ermenî|ermeniyan]], sinorên împeratoriyê ber bi rojhilat û rojava ve berfireh bûye. Berfirehbûna axê ya Medyayê bûye sedema avakirina yekem împeratoriya kurdî ku di bilindeya xwe de li ser qadeke zêdetirî du milyon kîlometreçargoşe<ref name="Turchin" /><ref name="Taagepera" /><ref name="OxfordArea" /> serwerî kiriye ku ji qeraxên rojhilatê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Sor]] li Anatolyayê heta [[Asyaya Navendî|Asyaya Navîn]] dirêj bûye. Di vê serdemê de, împeratoriya Medyayê li kêleka [[Babîl (dewlet)|Babîl]], Lîdya û [[Misira kevnare|Misirê]] yek ji hêzên mezin herî mezin ên li Rojhilata Nêzîk a kevnar bû. Di dema serweriya xwe de [[Asteyax|Astyages]] ([[Desthilatdarî|d]]. 585–550 {{bz}}) ji bo bihêz kirina û navendîkirina împeratoriya Medyayê xebitiye li dijî îradeya eşrafên eşîrî derketiye ku dibe ev yek bûye yek ji sedemên hilweşîna împeratoriyê. Di sala 550 berî zayînê de paytexta Medyayê [[Ekbatana]] ji aliyê padîşahê farisî [[Kûruşê Mezin|Kûruşê II]] ve hatiye dagirkirin. Piştê ketina paytexta Medyayê despêka avakirina [[Împeratoriya Hexamenişî|împeratoriya hexamenişiyan]] despêkiriye.{{sfn|Dandamaev|1989|p=}}
== Navê Medyayê ==
[[Wêne:Near East 600BC.svg|thumb|çep|Li dora 600 berî zayînê nexşeya [[Rojhilata Nêzîk]] ku axa Medyayê nîşan daye]]
[[Med]] (medyayî) di destpêka hezarsala 1em a berî zayînê de derketine qada dîrokê. Navên wan cara yekem di kronîkên asûrî de di sedsala 9an de hatiye behskirin. [[Şalmaneserê III]] (860–825 berî zayînê) welatê wan wekê Amaday bi nav kiriye. Pişre welatê medan (Medya) wekê Maday, Matayî û Amadayî hatiye binavkirin.
Herodotus dibêje ku navê Medyayê ji Medea, keça sihêrbaz a Eetion ku hikumdarê [[Kolxîs]]ê bû ku di efsaneya yewnanî ya kevnar de hatiye vegotin ji "Efsaneya Yason û Argonotan" hatiye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Mythical Origins of the Medes and the Persians |paşnav=Vannicelli |pêşnav=Pietro |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2012-08-30 |rr=255–268 |isbn=978-0-19-969397-9 |url=https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199693979.003.0011 }}</ref> Ew her wiha dinivîse ku di demên kevnar de ji med wekê arî hatiye binavkirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Мир-Юсупова |pêşnav=Мухайохан |tarîx=2023-03-24 |sernav=Основы преподавания истории ювелирного искусства по предмету «народное мастерство» |url=https://doi.org/10.47689/stars.university-pp352-354 |kovar=Современные тенденции инновационного развития науки и образования в глобальном мире |cild=1 |hejmar=3 |rr=352–354 |doi=10.47689/stars.university-pp352-354 |issn=2250-3811 }}</ref>
== Dîrok ==
=== Êrîşên li ser axa Medyayê ya berê Împeratoriyê ===
[[Wêne:Empire neo assyrien-pt.svg|thumb|Nexşeya împeratoriya asûrî]]
[[Wêne:Khorsabad Salle II bas relief 22 attaque d'une cité mède.jpg|thumb|Êrîşa artêşa asûrî ya Sargon II li ser bajarê Kishshesim ê Medyayê. Relyefeke ji qesra Dur-Sharrukin (Xorsabad) a berhemên Eugène Flandin a Abîdeyên Nînewayê (1849).]]
Di dawiyê hezar salan 2ê {{bz}} de, eşîrên medî koçê [[Rojhilata Kurdistan]] a îro bûne. Ji sedsala 9ê berî zayînê ve asûriyan bi rêkûpêk êrîşî herêmên Medyayê dikirin û mal û milkên wan talan dikirin ku di wê demê de li herêmê gelek mîrekiyên piçûk hebûn.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Dîroka Kurdistan: Bikurtebirî |paşnav=Cemîl Paşa |pêşnav=Ekrem |sal=1995 |tarîx= |rr=65–66 |jêgirtin=...li Kurdistanê Asoran bê perwa hespên xwe dibezandin, dikuşt, talan dikir û Kurdistanê wêran dikir. |url=https://bnk.institutkurde.org/catalogue/detail.php?pirtuk=3810 |weşanger=[[Enstituya Kurdî Ya Brukselê]] }}</ref> Yekem behskirina medan di nivîsên asûrî de vedigere sala 834 {{bz}} ku padîşahê asûrî [[Şalmanesêr III]] ([[Desthilatdarî|d]]. 858–824 {{bz}}) ji sefereke êrîşî vegeriyaye û di nav deşta [[Hemedan]]ê re ku axa Medyayê bû, derbas bûye.{{sfn|Dandamayev|Medvedskaya|2006}} Medan di bin serweriya serokên eşîran de gelek yekîneyên piçûk ava kirine.<ref name=":0">{{Jêder-malper |url=https://wol.jw.org/pt/wol/d/r5/lp-t/1200002956 |sernav=Medos, Média — BIBLIOTECA ON-LINE da Torre de Vigia |malper=wol.jw.org |roja-gihiştinê=2026-03-05 }}</ref> Tevî dagirkirina erdên çend serokên Medyayê, padîşahên asûrî li gelek deverên Medyayê têk çûne û bi ti awayê nekarîne ku tevahiya axa Medyayê dagir bikin.<ref>{{Jêder-malper|url=https://www.livius.org/articles/people/medes/ |sernav=Medes |malper=[[Livius.org]] |tercimeya-sernav=Med }}</ref>Di sala 815 {{bz}} de padîşahê asûrî [[Şemşî-Adad V]] (d. 823–811 {{bz}}) li dijî Sagbîta, "bajarê şahane" ya serokê medî Hanaşîruka dest bi şer kiriye û bajêr dagir kiriye. Li gorî nivîsara asûrî, 2300 medî hatine kuştin û Sagbîta, digel 1200 wargehên li deverên hatine wêrankirin. Piştê dagirkeriya van deveran asûriyan bi darê zorê mal û milkên eşîran desteser dikirin ku di nav de hesp, pez û berhemên destan hebûn. Asûrî li deverên [[Gola Ûrmiyê]] rastî berxwedanên tund hatine û êrîşên xwe ber bi deverên din ên Medyayê diguherînin.
Di dawiya sedsala 9ê {{bz}} de [[ûrartû]]yan peravên rojava û başûrê Gola Ûrmiyê bidest xistibûn û dest bi pêşveçûnê ber bi [[Mannea]]yê ve kiribûn. Asûrî li hemberî şerên li dijî pêşveçûna ûrartûyan de têk çûne û bi demê re ji bo ku rê li ber pêşveçûyîna [[ûrartû]]yan bi Manneayê re hevpeymanî pêk anîne. Asûrî di şeş êrîşên berfireh ên ku [[Adad-nîrari III]] (d. 810–781 {{bz}}; di 809, 800, 799, 793, 792 û 788 {{bz}} de) li dijî medan pêk anîne têk çûne û piştê van têkçûnan qeyraneke (krîz) siyasî ya dirêj li Asûriyê dest pê kiriye.<ref>{{Jêder-kitêb|paşnav=Gershevitch |pêşnav=Ilya |isbn=9780521200912 |sernav=The Cambridge History of Iran, Vol. 2: The Median and Achaemenian Periods |weşanger=[[Zanîngeha Cambridge]] |rr=66-69 |tercimeya-sernav=Dîroka Îranê ya Cambridge, Cild 2: Serdemên Med û Hexamenişê |ziman=en |url=https://www.cambridge.org/tr/universitypress/subjects/history/middle-east-history/cambridge-history-iran-volume-2?format=HB&isbn=9780521200912 |tarîx=hezîran 1985 }}</ref> Piştre di dema serweriya [[Tîglat-Pîlaser III]] (d. 745–728 {{bz}}) de asûriyan dest bi rêxistinkirina parêzgehan dagirkiriyên di destê xwe de dike, çavkaniyeke dahata birêkûpêk misoger kiriye û bingehek ji bo dagirkirina axên din peyda kiriye. Dema ku di sala 744 {{bz}} de asûriyan, ji xeynî parêzgeha Zamua ya berê damezrandî, du parêzgehên din bi navê Bit Ḫamban û Parsua ava kirine û li wir wan parêzgerî û garnîzon ava kirine ku di vê heyamê de sinorên asûrî nêzîkî Medyayê bûn. Di heman salê de, asûriyan ji Med û Maniyan bac wergirtine û di sala 737 {{bz}} de, Tîglatpîlesar êrîşî Medyayê kiriye ku gihîşt deverên dûr ên Medyayê û ji "xwediyên bajêr" ên Med heta Çola Xwê û Çiyayê Bîknî bac xwestiye. Di vegotineke vê seferê de, Tîglat-Pîlesar behsa "parêzgehên medên bihêz" dike û îdia dike ku 6.500 kes ji herêma rojavayê Medyayê ber bi Rojavayê Kurdistanê û Fenîkyayê ve sirgûn kiriye.<ref name=":0" />
Di bin desthilatdariya [[Sargon II]] (d. 722–705 {{bz}}) de, hebûna asûriyan li Medyayê gihîştiye bilindeya xwe. Sargon armanc kiribû ku kontrola îdarî ya rasterast li ser van herêmên dûr ava bike ku bi berdewamî sîstema parêzgehiyê ku jixwe li deverê di meriyetê de bûn û bi heman şêwaza rêveberiya heyî kontirola ferz bike. Rêveberên asûrî bi axayên bajarên herêmî bi hev re bilind bûne: dibe ku rêveberên asûrî berpirsiyarê çavdêriya bazirganiya dûr û dirêj û berhevkirina bacan bû û axayên herêmî jî desthilatdariya birêvebirina karûbarên herêmî berdewam kirine.<ref>{{Jêder-malper |url=http://m-hosseini.ir/cgi-sys/suspendedpage.cgi |sernav=Account Suspended |malper=m-hosseini.ir |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> Di sala 716 {{bz}} de bajarên Sargon Harhar û Kišesimê kirine navendên parêzgehên nû yên asûrî, hinek deverên din ên rojavayê Medyayê ku di nav de Sagbita hebû, li parêzgehan zêde kirine û parêzgehan bi rêzê ve bi navên Kar-Sarrukin û Kar-Nergal hatine binavkirin.{{sfn|Dandamayev|Medvedskaya|2006}}
Tevî ku li herêma Zagrosê çalak bû jî, [[Senaxerîb]] (d. 704-681 {{bz}}) li gorî pêşiyên xwe TîglathPîlaser III û Sargon II bi şêwazeke sernerm tevgeriyaye. Ev rewş nîşan dide dibe ku piştî pirsgirêkên destpêkê ên ji bo kontrolkirina parêzgehên nû Kar-Sarrukin û Kar-Nergal ku piştî 713 {{bz}} asûrî li deverên rojhilat bê kêşe pêşve çûne. Pergala dualî ya damezrandî ku rêveberiya parêzgehên asûrî û axayên bajarên herêmî vedihewîne, hatiye dîtin ku hevsengiyeke heye ku her du aliyan ji vê yekê sûd wergirtine. Çavkaniyên heyî nîşan didin ku kontrola asûriyan a li ser parêzgehên ku ji aliyê [[Tîglath-Pîlaser]] û Sargon ve hatine damezrandin, bi kêmanî heta serdema Esarhaddon, berdewam kiriye. Di sala 702 {{bz}} de Senaherîb di dema kampanyayekê de li dijî padîşahiya [[Ellipi]]yê ya [[Zagros (rêzeçiya)|Zagrosê]] bi medan re şer kiriye. Ev yekane têkiliya wî ya rasterast a tomarkirî yê bi medan re ku li ser axa wan nîşan dide û ji medan ên ku li derveyî herêmên di bin kontrola asûriyan de diman, bacê distîne.<ref name="Radner2003">{{Jêder-kovar |paşnav=Radner |pêşnav=Karen |tarîx=2003-01-01 |sernav=2003 An Assyrian View on the Medes. In G. B. Lanfranchi, M. Roaf & R. Rollinger (ed.), Continuity of Empire: Assyria, Media, Persia. History of the Ancient Near East Monographs 5 (Padova 2003) 37-64. |url=https://www.academia.edu/441280/2003_An_Assyrian_View_on_the_Medes_In_G_B_Lanfranchi_M_Roaf_and_R_Rollinger_ed_Continuity_of_Empire_Assyria_Media_Persia_History_of_the_Ancient_Near_East_Monographs_5_Padova_2003_37_64 |kovar=Continuity of empire (?): Assyria, Media, Persia |doi=10.5282/UBM/EPUB.25046 }}</ref>
Asûrî bi berdewamî behsa medan dikirin ku li wargehên ku ji aliyê ''bēl ālāni'' ("xwediyên bajêr") ve dihatin birêvebirin dijîn. Tê texmînkirin ku yekbûna hêza desthilatdar a berfirehtir di têkiliyên navkesane yên di navbera van bēl ālāni yên medî de derketiye holê.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Waters |pêşnav=Matt |sernav=Notes on the Medes and Their ‘Empire’ from Jer. 25.25 to Hdt. 1.134 |url=https://www.academia.edu/25366037/Notes_on_the_Medes_and_Their_Empire_from_Jer_25_25_to_Hdt_1_134 |kovar=academia.edu }}</ref> Bikaranîna modelek avakirina dewleta duyem li ser rewşa Medyayê nîşan dide ku bi dehsalan ji dagirkirina êrîşkar a asûriyan ve hatine teşwîqkirin, bēl ālāni yên medyayî bi mînakê fêr bûne ka çawa xwe ji hêla siyasî û aborî ve birêxistin bikin û birêve bibin ku bigihîjin statûyeke mîna dewletan.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Archaeology of Iran from the Palaeolithic to the Achaemenid Empire |paşnav=Matthews |pêşnav=Roger |weşanger=Taylor & Francis |tarîx=2022-06-30 |isbn=978-1-000-57091-5 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=kb5vEAAAQBAJ&pg=RA7-PA1978 |paşnav2=Nashli |pêşnav2=Hassan Fazeli }}</ref> Êrîşên dubare yên ku aliyê asûriyan ve li dîjî axa Medyayê qewimîne gelek welatiyên Medyayê neçar kiriye ku hevkariyê bikin û rêbertiyeke bibandortir pêş bixin. Bazirganî dibe ku wekê bajarê navendî bûye sedema geşbûna Ekbatana ya Medyayê û dibe ku pêvajoya yekbûnê daye destpêkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/people/medes/ |sernav=Medes - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-05 }}</ref>
=== Yekbûna rêveberiyên Medyayê ===
[[Wêne:The story of the greatest nations; a comprehensive history, extending from the earliest times to the present, founded on the most modern authorities, and including chronological summaries and (14780857854).jpg|thumb|Di tabloyê de hatiye ravekirin ku Deyoses ferman dide medan ku rêya xwe ya seferberiyê bidin destpêkirin]]
Li gorî [[Hêrodotos|Hêrodotus]], Deyoses bi awayeke stratejîk plan kiriye ku serweriyeke otokratîk di nav medan ava bike. Di serdema bêqanûnîyeke berfireh ê li Medyayê de, [[Deyoses]] bê navber xebitiye ku dadweriyê saz bike û wekê dadwerekî bêalî û dadperwer navûdengeke berfireh bi dest xistiye. Piştre Deyoses herî dawî dest ji dadweriyê berdaye û ev yek bûye sedema tevlihevî ya li Medyayê. Ev yek bû sedem ku medî li hev bicivin û biryar bidin ku padîşahekê hilbijêrin û di encama vê civînê de Deyoses dibe serwerê medan. Piştre bajarekî kelehî ya bi navê Ekbatana hatiye avakirin ku ji bo hemî desthilatdariya medan bûye navendeke rêveberiyê.<ref name=":16">{{Jêder-kovar |tarîx=2021 |sernav=The Median Confederacy |url=https://www.academia.edu/34285360/The_Median_Confederacy |kovar=King of the Seven Climes |rr=39 |doi=10.1163/9789004460645_005 }}</ref> Vegoteneke Ktesias behsa mediyek bi navê Arbakes dike. Arbakes wekê general di artêşa asûrî de û li ser navê padîşahê asûrî wekê parêzgerê medan xizmet kiriye. Ew li [[Nînewa]]yê rastî hevalbendê xwe yê paşê, Belesisê babîlî hatiye ku herduyan bi heyama salekê xizmeta leşkerî di fermandariya leşkerên alîkar ên med û babîlî yên asûrî kirine. Bi cesareta lawaziya padîşahê asûrî Sardanapalus, [[Arbakes]] û Belesys li dijî asûriyan dest bi serhildanê dikin û Arbakes wekê padîşahê yekem ê Medyayê derketiye holê. Her çend navên dişibin Deyoses û Arbakes di çavkaniyên asûrî de diyar bibin jî, diyar e ku ev nav di serdema asûrî de di nav gelên li deşta Îranê de gelemperî bûn.<ref name="Radner2023">{{Jêder-kitêb |sernav=The Oxford History of the Ancient Near East |paşnav=Radner |pêşnav=Karen |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2023-04-14 |isbn=978-0-19-068763-2 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=jTOxEAAAQBAJ&pg=PA674 |paşnav2=Moeller |pêşnav2=Nadine |paşnav3=Potts |pêşnav3=Daniel T. }}</ref>
Qiralê asûrî [[Esarhadon]] (d. 680–669 {{bz}}) çend seferên dagirkeriyê ber bi axa Medyayê ve pêk aniye. Lê seferan dagirkeriya wî bi gelemperî têkçûyî dimîne. Bi texmîneke mezin di sala 676 {{bz}} û bê guman berî sala 672 {{bz}} axayên bajêr Uppis ê Partakka, Zanasana ê Partukka û Ramateia ê Urakazabarna hesp û kevirên lapis lazuli wekê diyariyek ji Nînova re anîne. Ev hikumdarên ku ji herêmên ji derveyî parêzgehên Zagrosê yên asûrî hatibûn, radestê Esarhadon bûne û li dijî axayên bajaran ên reqîb alîkariya wî xwestine. Piştî vê beşê, sirgûnkirina du axayên bajêr ji welatê Patuşarri ji bo Asûryayê tê kirin, li vir çalakiyên Esarhadon li dijî medên "dûr" gihîştine Deryaya Xezar û çola Xwê ya li nêzîkî çiyayê Bikniyê. Lêbelê berevajî pêşiyên xwe, xuya ye ku Esarhaddon axa Medyayê dagir nekiriye. Ramateia bi "sondên dilsoziyê" yên ku di merasîma erkdarkirina cîgirê textê asûrî di sala 672 {{bz}} de hatine kirin de jî tê behs kirin.<ref name="Radner2003"/>
Li gorî nivîsên asûrî yên ji serdema Esarhadon, rewş li ser sinorên rojhilatê asûriyan pir aloz bû.<ref name=":3">{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/media/ |sernav=MEDIA |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-07 |ziman=en-US }}</ref> Her çend piştî 713 {{bz}} çûna parêzgehên asûrî yên li Zagrosê ji bo berhevkirina bacê ji bo parêzgarên cûrbecûr adet be jî, di dema Esarhadon de erkên wiha tijî xetere bûn. Ev metirsiya zêde ne tenê ji ber medî û manayiyên ku welatên wan dagirkir kiribûn û bi darê zorê bac ji wan sitandibûn, di heman demê de metirsiya asûriyên dagirkirker ji ber sîmerî û skîtên ku li Îranê çalak bûn jî derketiye holê. Metirsiyên wan ên sereke tevgerên li [[Kaštaritu]] û axayê bajarê [[Kār-Kaššî]] yê çêbûye ku di pirsên falgirtinên di derbarê karûbarên medan de navdar bû. Asûriyan Kaštaritu wekê rêberekî siyasî yê xwedî bandorek mezin û hêzek ku divê pê re were hesibandin didîtin; Esarhaddon ji wê yekê ditirsiya ku Kaštaritu bi axayên din ên bajarên medan re komployan pêk bîne, li dijî Asûryayê seferber bibe û êrîşî keleh û bajarên asûriyan bike. Çavkaniyên berdest eşkere nekirine ka pirsgirêka Kaštaritu çareseriyek aştiyane ye an leşkerî ye, bêdengî dibe ku encameke neyînî nîşan bide. Êrîşên li ser kelehên asûriyan nîşan didin ku di bin serweriya Esarhadon de asûrî dest bi windakirina kontrola axa dagirkirî ya Medyayê kiriye. [[Saparda]] ku di sala 716 {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Harhar ku êdî di bin dagirgirina asûriyan de nebû û axayê wê yê bajêr Dusanni, ligel Kaštaritu, di gelek pirsên falbazî de wekê dijminê asûriyan hatiye behs kirin.<ref name=":1">{{Jêder-kovar |paşnav=Radner |pêşnav=Karen |tarîx=2003-01-01 |sernav=2003 An Assyrian View on the Medes. In G. B. Lanfranchi, M. Roaf & R. Rollinger (ed.), Continuity of Empire: Assyria, Media, Persia. History of the Ancient Near East Monographs 5 (Padova 2003) 37-64. |url=https://www.academia.edu/441280/2003_An_Assyrian_View_on_the_Medes_In_G_B_Lanfranchi_M_Roaf_and_R_Rollinger_ed_Continuity_of_Empire_Assyria_Media_Persia_History_of_the_Ancient_Near_East_Monographs_5_Padova_2003_37_64 |kovar=Continuity of empire (?): Assyria, Media, Persia |doi=10.5282/UBM/EPUB.25046 }}</ref>
[[Wêne:Median Empire.svg|thumb|Di sala 600 ê {{bz}} de nexşeya Împeratoriya Medan]]
Di serdema [[Ashurbanîpal]] de (d. 668–630 {{bz}}) behsa medan kêm dibe. Ashurbanîpal radigihîne ku sê axayên bajarên medan ku li dijî desthilatdariya asûrî serî hildabûn û di dema sefera wî ya pêncem a di sala 656 {{bz}} de têk çûne û wan anîne Nînewayê. Ev behskirina dawî ya medan ê di çavkaniyên asûrî de ye. Ew rastîya ku sê hikumdarên medî wekê axayên bajaran têne wesifandin, dibe ku nîşan bide ku di vê serdemê de şêwaza desthilatdariyê di nav medan de wekê deshilatiya sedsala 8an bû. Nayê zanîn ku parêzgehên dagirkirî yên wekê Zagros, Parsua, Beth-Hamban, Kishesim (Kār-Nergal) û Harhar (Kar-Sarrukin) di serdema Ashurbanipal de beşek ji Asûryayê bûn an na.<ref name=":1" /> Her çend çavkaniyên asûrî di vê serdemê de li ser îraniyan bêdeng bimînin jî, ev yek nîşan dide ku asûrî ji dema serweriya Esarhaddon zêde bi îraniyan re pêwendî çênebe jî, gelek geşedanan nîşan daye ku parêzgehên li zagrosan hatine damezrandin ji dagirkeriya asûriyan rizgar bûye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/assurbanipal-king-of-assyria-666-25-bc/ |sernav=AŠŠURBANIPAL |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-07 |ziman=en-US }}</ref> Rizgariya axên Medyayê dikaribû cih ji bo pêşxistina dewleteke yekgirtî ya Medyayê biafirîne û her çend çavkaniyên asûrî behsa dewleteke yekgirtî ya axa Medyayê nakin ku bi Asûryayê bixwe an mîrektiyên din ên hevdem ên wekê Elam, Mannea an Ûrartû re berawirdî be jî, gelek zanyar dudil in ku tu girîngiyeke dîrokî nedin vegotinên Hêrodotusê.<ref name="Barnett1963">{{Jêder-kovar |paşnav=Barnett |pêşnav=R. D. |tarîx=1963 |sernav=Das Altbabylonische Terrakottarelief. By Ruth Opificius. (Untersuchungen zur Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie. Ergänzungsbände zur Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiastische Archäologie, Neue Folge, Band 2). 11¼ × 8¼. Pp. 279 + 24 plates. Walter de Gruyter & Co., Berlin, 1961. Price not stated. |url=https://doi.org/10.1017/s0003581500052173 |kovar=The Antiquaries Journal |cild=43 |hejmar=2 |rr=300–301 |doi=10.1017/s0003581500052173 |issn=0003-5815 }}</ref>
Piştî çil salan di sala 615 {{bz}} de medî di çavkaniyên hemdem de dîsa xuya dibin ku di bin serokatiya [[Kiyaksar|Kîyaksar]] de, êrîşek li ser navenda asûriyan dest pê dikin û bi babîliyan re hevalbendiyê dikin. Di çavkaniyên heyî yên asûrî de tiştek têbînîyê li ser ka Kîyaksar çawa serokatiya hêzek yekgirtî ya [[Medya (herêm)|Medyayê]] ji dehsalên berê ve girtiye ser xwe peyda nake, ev yek jî bi kêmbûna çavkaniyên di derbarê polîtîkayên navxweyî û derveyî yên Asûryayê de nîşan dide ku têgihîştineke parçekirî yê di nîvê duyem ê sedsala 7ê {{bz}} diafirîne.<ref name="Barnett1963" /> Li gorî nêrînên îro, veguherîna ber bi împeratoriyeke yekgirtî dibe ku di navbera salên 670 û 615 {{bz}} de, di dema serweriya Ashurbanipal an cîgirên wî de çêbûye. Nebûna tomarên asûrî an çavkaniyên din ên hevdem ji bo vê serdemê, rê li ber qebûlkirina hesabê Hêrodotus vekiriye. Berevajiyê vegotinên qels ên dîroknasê yewnanî Hêrodotos, hebûn û rola Kiyaksar a di hilweşîna Nînewayê de ji aliyê [[Kronîka Babîl|''kronîka babîlî'']] ve hatiye piştrast kirin. Ji ber vê yekê, hûrgiliyên din ên di derbarê kronolojiya serwerî û statûya Kîyaksar wekê padîşahê împaratoriyeke yekgirtî xwedî pê baweriyeke bilind in. Li gorî Hêrodotus, piştî Deyoses kurê wî Phraortes hatiye. Dibe ku Hêrodotos bûyerên bi padîşahên medan ve girêdayî bi yek serweriyê ve girêdabe.<ref>{{Jêder-malper |url=http://m-hosseini.ir/cgi-sys/suspendedpage.cgi |sernav=Account Suspended |malper=m-hosseini.ir |roja-gihiştinê=2026-03-07 }}</ref> Bi vî awayî, damezrînerê Keyaniya Medyayê ku hemî eşîrên Medyayê di bin yek hêzeke kom kiriye û paytexta nû ya Medyayê ava kiriye, dibe ku cîgirê [[Deyoses]] be.<ref name=":9"/> Her çiqas ev çavkanî ji aliyê hinek zanyaran bi guman hatibe dîtin jî, Phraortes bi gelemperî bi Kaštaritu re hatiye nas kirin ku di sala 672 {{bz}} de serokatiya serhildana Medyayê ya li dijî asûriyan kiriye.<ref name=":3"/> Zanyarên din jî bawer dikin ku medî tenê di bin serweriya Kiyaksar de bûne yek ku li gorî Hêrodotos, ew kurê Phraortes bû û li dora 625 {{bz}} de dest bi serweriya xwe kiriye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The early history of the Medes and the Persians and the Achaemenid empire to the death of Cambyses |paşnav=Young |pêşnav=Jr., T. Cuyler |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=1988 |rr=1–52 |isbn=978-0-521-22804-6 |çap=2 |cild=4 |cih=Cambridge |paşnavê-edîtor=Lewis |pêşnavê-edîtor=D. M. |url=https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-ancient-history/early-history-of-the-medes-and-the-persians-and-the-achaemenid-empire-to-the-death-of-cambyses/53CB24B238E496199A1ED5BFCE828D2A |series=The Cambridge Ancient History |paşnavê-edîtor2=Boardman |pêşnavê-edîtor2=John |paşnavê-edîtor3=Ostwald |pêşnavê-edîtor3=M. |paşnavê-edîtor4=Hammond |pêşnavê-edîtor4=N. G. L. |doi=10.1017/CHOL9780521228046.002 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://wol.jw.org/pt/wol/d/r5/lp-t/1200002956 |sernav=Medos, Média — BIBLIOTECA ON-LINE da Torre de Vigia |malper=wol.jw.org |roja-gihiştinê=2026-03-07 }}</ref> Ji sala 627 {{bz}} û pê ve, asûrî bê guman hem li welatê xwe û hem jî li Babîlê di tengasiyeke mezin de bûn û ji ber vê yekê, împaratoriya medan bi îhtimaleke mezin piştî 627ê {{bz}} ê yan jî piştî 631ê {{bz}} de derketiye qada dîrokê.<ref name="Radner2023"/>
=== Serdema navber a skîtan ===
Di demên kevn de deverên berfireh ên li bakurê [[Deryaya Reş]] û [[Deryaya Qezwînê|Deryaya Xezarê]] welatekî berfireh ê [[Sikîtyan|skîtan]] bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.gutenberg.org/files/16163/16163-h/16163-h.htm |sernav=The Seven Great Monarchies, by George Rawlinson, The Third Monarchy |malper=www.gutenberg.org |roja-gihiştinê=2026-03-08 }}</ref> Di dawiya sedsala 8 û destpêka sedsala 7ê a berî zayînê de komên şervanên koçer debasê Rojhilata Kurdistanê dibin. Di nav komên serdest de skîtî hebûn û tevlêbûna wan ê di karûbarên deşta rojava de di sedsala 7ê {{bz}} de dibe ku yek ji xalên werçerxê ya herî girîng di dîroka [[Serdema hesinî|serdema hesinê]] de nîşan bide. [[Hêrodotos]] di derbarê serdema serdestiya skîtan ku wekê serdema navbera skîtan di Împaratoriya Medan de hatiye zanîn, hinek hûrgulî peyda kiriye. Bi awayekê zelal dîroka vê bûyerê ne diyar e lê tê texmîn kirin ku di navbera rêveberiyên [[Phraortes]] û Kiyaksar de qewimî ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranchamber.com/history/median/median.php |sernav=Historic Personalities of Iran: Median Empire |malper=www.iranchamber.com |roja-gihiştinê=2026-03-08 }}</ref> Îrannasê rûs [[Edvîn Grantovskî]] vê bûyerê di navbera 635 û 615 {{bz}} de diyar kiriye û dîroknas [[George Cameron]] jî diyar kiriye ku ev bûyer di navbera 653 û 625 {{bz}} de qewimiye.<ref name=":11">{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/media/ |sernav=MEDIA |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-08 |ziman=en-US }}</ref>
Di warê skîtên de du ihtîmal derketiye pêş ku di vê demê de, fikra yekem skîtî bi dilxwazî ji [[Rojhilata Kurdistanê]] vekişiyan ku êrîşî deverên din bikin fikra duyem jî, nav konfederasyoneke ku bi lez mezin bûye ku di bin hegemonyaya medan de bû, asîmîle bûne.<ref>{{Jêder-malper |url=https://sacred-texts.com/cla/hh/hh1100.htm |sernav=The History of Herodotus, parallel English/Greek: Book 1:... |malper=Internet Sacred Text Archive |roja-gihiştinê=2026-03-08 |ziman=en |paşnav=Archive |pêşnav=Internet Sacred Text }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Hdt.+1.102&redirect=true |sernav=Herodotus, The Histories, Book 1, chapter 102 |malper=www.perseus.tufts.edu |roja-gihiştinê=2026-03-08 }}</ref>
=== Têkçûn û hilweşîna asûriyan ===
[[Wêne:Area inicial da media.gif|thumb|Berê Împeratoriya Medan, Axa Medyayê]]
Piştî mirina Asûrbanîpal di sala 631 {{bz}} de xanedaniya asûrî dikeve nav serdemeke bê aramiya siyasî. Di sala 626 {{bz}} de babîliyan li dijî dagirkeriya asûran dest bi serhildanan kiriye. Nabopolasar, parêzgerê herêmên başûr û rêberê serhildanê, di demek kurt de wekê padîşahê Babîlê hatiye nas kirin.<ref name=":11"/> Nabopolasar kontrola hinek Babîlê ji asûriyan bi dest dixe û hewl dide ku tevlî şerên cidî be û dibe ku di vê serdemê de li dijî asûran di nav gera li hevalbendiyekê li dijî asûriyan de bû. Balkêş e ku Hêrodotos behs dike ku padîşahê medî Phraortes li dora sala 625 {{bz}} di dema êrîşeke bêserketî ya li ser Asûryayê de jiyana xwe jidest daye. Lê berevajiyê vê yekê di derbarê têkiliyên di navbera med û asûriyan de ji 624 heta 617 {{bz}} de ti delîl nehatiye dîtin.<ref name=":2">{{Jêder-kovar |paşnav=Reade |pêşnav=julian E. |sernav=2003. Why did the Medes invade Assyria? |url=https://www.academia.edu/30994213/2003_Why_did_the_Medes_invade_Assyria |kovar=academia.edu }}</ref>
Di sala 616 {{bz}} de babîliyan li ser çemê navîn ê Firatê artêşeke asûrî têk birin û hêzên Mannea yên ku alîkariya asûriyan dikirin dîl girtine. Nayê zanîn ka gelo [[Padîşahiya Mannea]] heta wê demê hê hebû an na. Di heman salê de babîliyan li nêzîkî Arafa (Kerkûk a îro) asûriyan têk birine. Di meha sêyem a sala 615 {{bz}} de babîliyan rasterast ber bi çemê Dîcleyê ve meşiyan û êrîşî asûran kirine lê careke din dîsa paşve vedikişin. Di meha heştem de medî li nêzîkî Arafa çalak bûne ku ev yek nîşan dide ku di navbera Med û Babîlê de rêkevtineke hevpar hebû.<ref name=":2" /> Ji ber ku Arafa pir nêzîkî navendên sereke yên navenda asûriyan (Asûr, Nînewa û Erbela) bû, hemî çeperên împaratoriyê li Rojhilata Kurdistana îro hatiye texmîn kirin jixwe ji dest derketine.<ref name="Radner2023"/> Medî di meha pêncem a sala 614 {{bz}} de gihîştin Nînewayê û axa di navbera Arafa û Nînewayê de bidest xistine.
Di nîvê sala 614 {{bz}} de medan Tarbîsû ku bajarekî li bakurê paytexta asûriyan a Nînewayê bû bidest xistine û piştre ber bi çemê Dîcleyê ve çûne ku li dîjî asûriyan şer bikin. Heta ku artêşa Babîlê digihîje alikariya medan, artêşa medan herêmê ji destê asûran bidest xistine. Vê hewldana hevkariyê nîşan daye ku di navbera Nabopolassar û padîşahê Medyayê Kiyaksar (625–585 {{bz}}) de hevpeymaniyek berê hebû ku paşê ew bi şexsî civiyane û têkiliya xwe fermî kirine. Dîroknasê babîlî Berossus behs dike ku ev hevpeymaniya di navbera Babîl û Medyayê de bi zewaca Amîtîs ku dibe ku keça Kiyaksar be, bi kurê Nabopolasar, Nebukadnezar II re hatiye dest pê kirin.<ref name=":2" /> Piştre Kiyaksar û artêşa wî vegeriyane mala xwe. Di sala 613 {{bz}} de di kronîkê de behsa medan nayê kirin. Lêbelê di sala 612 {{bz}} de padîşahekî ummān-manda derdikeve holê; her çiqas balkêş be ku yekem car tableteke bi nivîsa mîxî xelkekî bi du têgehên cûda rave bike jî ew kes ku tablet behs dike bê guman bi padîşahê Med re wekhev e. Hêzên leşkerî yên hevbeş ên Kiyaksar û Nabopolasar Nînewayê dorpêç kirine û piştî sê mehan wan bajêr bidest xistine.
Piştî bidest xistina paytexta asûriyan, xuya ye ku tenê babîliyan seferên xwe berdewam kirine û beşek ji artêşa babîliyan ber bi Nasîbîna û Rasappayê ve pêşve çûne û di vê demê de jî Kiyaksar û artêşa wî vegeriyane Medyayê. Di vê navberê de asûrî li Heranê di bin padîşahekî nû de li rojava ji nû ve di hewlên kom bûne de bûn. Medî di tomarên sala 611 {{bz}} de nayên dîtin û di heman demê de babîlî bi awayekî leşkerî ber bi Rojavayê Kurdistanê û ber bi firata jorîn ve pêşve diçin.<ref name=":2"/> Firewnê misirî Necho II ji bo artêşa asûrî alîkarî şandiye ku xwe li Heranê bi cih kiribû. Ji ber vê yekê hatiye dîtin ku Nabopolasar ji medan alîkarî xwestiye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/assyria-i/ |sernav=ASSYRIA i. The Kingdom of Assyria and its Relations with Iran |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-08 |ziman=en-US }}</ref> Dema ku ji bo alikariya babîliyan derdikevin holê, medî careke din dîsa di sala 610 {{bz}} de di tomarên dîrokî hatine dîtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Excavations at Qasrij Cliff and Khirbet Qasrij |paşnav=Curtis |pêşnav=John |weşanger=British Museum Publications |tarîx=1989 |isbn=978-0-7141-1123-0 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=y8EqAAAAMAAJ |paşnav2=Collon |pêşnav2=Dominique }}</ref> Dema ku bi vê hevpeymaniya tirsnak re rû bi rû dimînin, asûrî û hevalbendên wan ên misirî ji Heranê derdikevin û bajêr dikeve destê med û babîlan. Di tomarên kevnar de medî herî dawî di dema bidest xistina Heranê hatine dîtin û ji vir pê ve agahiyên di derbarê medan de bi piranî ji çavkaniyên klasîk hatine wergirtin.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Excavations at Qasrij Cliff and Khirbet Qasrij |paşnav=Curtis |pêşnav=John |weşanger=British Museum Publications |tarîx=1989 |isbn=978-0-7141-1123-0 |cih=London |kesên-din=British Museum |paşnav2=Collon |pêşnav2=Dominique |series=Saddam Dam report }}</ref>
=== Avabûna Împeratoriya Medê ===
[[Wêne:Median empire map.png|thumb|Berfirehiya Împeratoriya Medan di bin serweriya Kiyaksar de. Keskê vekirî: di destpêka serweriya wî de & Kesk: di dawiya serweriya wî de.]]
[[Wêne:PLATE2BX.jpg|thumb|Mirovên esilzadeyên medî]]
Di dawiya sedsala 7ê {{bz}} de hatiye dîtin ku medî bûne yek û bûne yekîneyeke siyasî ya girîng ê di bin desthilatdariya monarşiyekê de ku bi serketina şer û têkoşêneke demdirêj ê li dijî asûran avakirina împaratoriya Medyayê dane destpêkirin. Medan li seranserê Medyayê împeratoriyeke gelek pêşketî ava kirine ku bi gelemperî ji rêberî û pratîkên dijberê xwe yê împeratoriya [[Suryanî|asûriyan]] bi bandor bûne. Delîlên berdest ên di çavkaniyên Babîl û Incîlê de nîşan didin ku medan piştî hilweşîna asûrê roleke siyasî ya girîng li Rojhilata Nêzîk a kevnar lîstine. Serdema împeratoruya medan de çar hêzên sereke yên wekî [[Babîl (dewlet)|Babîl]], Medya (Med bi xwe) [[Lîdya]] û herî başûr [[Misira kevnare|Misir]] hêzên sereke yên vê serdemê bûn.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period |paşnav=Kuhrt |pêşnav=Amélie |weşanger=Routledge |tarîx=2013-04-15 |isbn=978-1-136-01694-3 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=bb7eH1LHRcAC&pg=PA5 }}</ref>
Împaratoriya Medyayê di demek kurt de li Anatolya Navîn bi Lîdyayê re sinorek hevpar ava kirine. Bi berfirehiyên ber bi Anatoliya û [[Bakurê Kurdistanê]] ve medan ku berî sala 590ê {{bz}} axa Mannea û Ûrartûyê beşdarê axa Medyayê kirine. Ev dîrok hilweşîna van her dû dewletên dîrokî destnîşan dike. Julian Reade pêşniyar kiriye ku nivîsa Kronîka Babîlî ya sala 609ê {{bz}} dibe ku behsa êrîşeke Medyayê, li ser [[Ûrartû|Ûrartuyê]] dike. Ev bûyer ku demek kurt berî êrîşên babîliyan a di salên 608ê û dibe ku 607ê {{bz}} de qewimiye, dikare nîşan bide ku babîliyan piştgirî dane berfirehbûna medan ê ber bi rojava ve û ber bi Anatoliyayê ve. Hîpotezek din jî ev e ku di destpêka sala 615ê {{bz}} de, Kîyaksar û Nabopolasar hem ji bo berfireh bûna ber bi Ûrartûyê û hem jî ji bo berfireh bûna ber bi Asûryayê ve plan kirine.<ref name=":2"/> Ji ber ku çavkaniyên nivîskî piştî 640ê {{bz}} de bi dawî bûne, di derbarê dawiya ûrartûyan de zêde tiştek nayê zanîn. Her çiqas sîmmerî û medî wekê berpirsiyarên bidawîhatina Ûrartûyê werin dîtin jî, lihevkirina giştî ev e ku Ûrartû di dawiya sedsala 7ê {{bz}} de ji aliyê medan ve hatiye hilweşandin.<ref name=":7">{{Jêder-kovar |tarîx=2004 |sernav=Medes in Media, Mesopotamia, and Anatolia: Empire, Hegemony, Domination or Illusion? |url=https://www.academia.edu/8102970/Medes_in_Media_Mesopotamia_and_Anatolia_empire_hegemony_devolved_domination_or_illusion |kovar=Ancient West & East |rr=223 |doi=10.1163/9789047405870_002 }}</ref>
Di destpêka sedsala 7ê berî zayînê de, sîmmeriyan êrîşî [[Qefqasya]] û [[Anatolya]]yê kirine. Dema ku sîmmerî li deştên Kapadokyayê bi cih bûne, keyaniya Lîdyayê li Anatolyê, bi paytexta xwe yê Sardîsê derketine holê. Padîşahên lîdyayî êrîşa sîmmeriyan paşve xistine û êrîşeke ber bi rojhilat ve dane destpêkirin ku hêdî hêdî ber bi Kapadokyayê ve pêş ve çûne. Hêza sîmmeriyan ku li [[Kapadokya]]yê mezin bûne û girîngî bidest xistine, hema hema hilweşîna wan û ûrartûyan di heman heyamê de pêk hatiye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/place/cappadocia/ |sernav=Cappadocia - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> Ev yek ji bo berfirehiya Medyaya derfetek afirandiye ku piştê Ûrartûyê Asyaya Biçûk û Kapadokyayê beşdarê axa Medyayê kirine. Nivîsarên asûrî yên di sedsala 7ê berî zayînê de Anatolyaya li rojavayê [[Firat]]ê wekê herêma [[Zagros (rêzeçiya)|Zagrosê]] binav kirine.<ref name=":7"/> Hêrodot diyar kiriye ku Kîyaksar sefîrek şandiye Lîdyayê ku daxwaza radestkirina skîtiyên ku ji Medyayê reviyane bike lê padîşahê Lîdyayê Alyattes vê xwestekê red kiriye û ev yek bûye sedema şerekê di navbera med û lîdyayiyan de. Şerê di navbera medî û lîdyayîyan de bûye sedema rêze pevçûnan ku pênc sal berdewam kiriye ku her du alî di vê şerê de serketinên bidor bi dest xistine. Di sala şeşem a şer de, girtineke rojê şer qut kiriye û ev yek bû sedem ku her du alî bi navbeynkariya Labynetosê Babîlê û Syennesis Iê [[Kîlîkya]]yê peymaneke aştiyê şanenav bikin. Di encamê de [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] wekê sinorê di navbera her du hêzan de hatiye destnîşankirin. Peyman bi zewaca Aryenis, keça Alyattes, û Astyages, kurê Kîyaksar,<ref name=":12">{{Jêder-malper |url=https://www.gutenberg.org/files/16163/16163-h/16163-h.htm |sernav=The Seven Great Monarchies, by George Rawlinson, The Third Monarchy |malper=www.gutenberg.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> hatiye mohrkirin û hevsengiyeke nû ya hêzê di navbera dewletên [[Rojhilata Nêzîk]] de ava kiriye.<ref name=":8">{{Jêder-malper |url=https://www.iranchamber.com/history/median/median.php |sernav=Historic Personalities of Iran: Median Empire |malper=www.iranchamber.com |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref>
Keyên medî deverên wekê [[Hîrkanya]], [[Partya]],<ref name=":4">{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/media/ |sernav=MEDIA |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-10 |ziman=en-US }}</ref> [[Sagartya]],<ref name=":5">{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/iran-v2-peoples-pre-islamic/ |sernav=IRAN v. PEOPLES OF IRAN (2) Pre-Islamic |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-10 |ziman=en-US }}</ref> [[Drangyana]],<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/place/drangiana/ |sernav=Drangiana - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> [[Arya]]<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/people/arians/ |sernav=Arians - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> û Baktriya fetih beşdarê axa Medyayê kirine û bûne împeratoriyeke ku ji Anatoliya li rojava heta Asyaya Navîn li rojhilat dirêj bûye.<ref name=":4" /> Rola siyasî ya medan li rojhilat, bi nûnertiya balyozxaneyeke hindî ya li qesra Kiyaksar (Xenophon, Cyropaedia 2.4.1) dibe ku pêwendiyên bazirganî bi welatên rojhilatî re dide nîşan.<ref name=":5" />
Kiyaksar demek kurt piştî peymana bi lîdyayîyan re dimire û textê ji kurê xwe Astiyages re dihêle.<ref name=":6">{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/person/cyaxares/ |sernav=Cyaxares - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref> Astiyages zewaca xwe yê bi Aryenîs a keça keyê lîdyayî re bûye zavayê keyê Lîdyayê Croesus ê pêşerojê û bi zewaca xwişka xwe ya bi Amytis bi keyê Babîlê Nebukadnezar II (605–562 {{bz}}) bûye bûrayê keyê Babîlê.<ref name=":6" /> Lêbelê bi hevpeymaniya bi Babîlê re ne her tişt baş bû û hinek delîl hene ku nîşan didin ku Babîl dibe ku ji hêza medan ditirsiyan.<ref name=":8"/> Wekê ku ji axavtinên Yêremya tê dîtin, hatiye dîtin ku têkiliyên di navbera Babîl û Medyayê de xirab bûne ji ber ku di salên 590ê {{bz}} de dihat texmîn kirin ku Med êrîşî axa Babîlê bikin.<ref name=":9">{{Jêder-kitêb |sernav=The Cambridge history of Iran. 2: The Median and Achaemenian periods / ed. by Ilya Gershevitch |weşanger=Cambridge Univ. Pr |tarîx=1985 |isbn=978-0-521-20091-2 |çap=6. print |cih=Cambridge |paşnavê-edîtor=Gershevitch |pêşnavê-edîtor=Ilya }}</ref> Li gorî [[Hêrodotos]] Astiyages keça xwe Mandane bi padîşahê faris Kambîses I re zewicandiye ku piştre nevîyê wî Kûrûş II hatiye dinyayê û ev yek Împeratoriya Medan bi xanedaniya Hexemenişiyan ve girêdide. Ev zewac dibe ku berî sala 576 {{bz}} pêk hatibe lê guman li ser dîroka zewacê heye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/person/astyages/ |sernav=Astyages - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref>
Di dema serweriya xwe de dibe ku Astyages, berevajiyê daxwaza esilzadeyên eşîrî ji bo xurtkirin û navendîkirina dewleta Medyayê xebitiye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=A Political History of the Achaemenid Empire |paşnav=Dandamaev |pêşnav=M. A. |weşanger=BRILL |tarîx=1989 |isbn=978-90-04-09172-6 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA15 }}</ref> Ev li dijî bûna eşîran û navendî kirina împeratoriyê roj bi roj ber bi hilweşînê biriye. Ger çiqas delîlên zexm tune ne be ku vê yekê piştrast bikin, li gorî Ktesias, padîşahên Med li dijî kadûsî û sakayan şer kirine. Lêbelê behskirina şerekî li dijî sakayan dibe ku nîşan bide ku dijwarîyên berdewam ji êrîşên koçberan hene, di heman demê de vegotina li ser şerê li dijî kadûsiyan dibe ku nîşan bide ku medan li ser peravên başûr ên [[Deryaya Qezwînê|Deryaya Qewzînê]] ku kadûsî lê dijiyan, kontrola wan bi sinor bû.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Nijssen |pêşnav=Daan |sernav=The Median Dark Age |url=https://www.academia.edu/34484530/The_Median_Dark_Age |kovar=academia.edu }}</ref> Hatiye dîtin ku serweriya Astiyages heta demek kurt ê berî bidawîbûna serweriya wî bê aram bû.
=== Berfirehbûna Împeratoriyê ===
[[Wêne:Median Empire-en.svg|thumb|Di sedsala 6ê a berî zayînê de nexşeya Împeratoriya Med, Misir, Împeratoriya Lîdyayê û Împeratoriya Neo-Babîlê]]
Sinorên Medyayê bi demê re hêdî hêdî guheriye ku di encamê de berfirehbûneke erdnîgarî ya berfireh çêbûye. Xaka resen a Medyayê wekê ku ji aliyê asûriyan ve ji dawiya sedsala 9an heta destpêka sedsala 7an a {{bz}} dihat zanîn, ji bakur ve bi Gizilbunda ve hatibû bi sinor kirin ku li rêzeçiyayên Qaflan a li bakurê deşta Hemedanê ye. Ji xeynî başûrê rojava ku Geliyê Zagrosê girtibû nav ye û sinorê wê heta Çiyayê Garînê dirêj dibû û Medyayê ji padîşahiya Elipiyê ku li başûrê Kermanşahê ye vediqetand; li rojava û li bakurê rojava, Medya ji deşta Hemedanê wêdetir nediçû û bi Çiyayên Zagrosê ve hatibû dorpêçkirin. Li başûr ew bi herêma Elamîte ya Simaşkiyê ve bi sinor bû ku bi parêzgeha Luristanê ya îro re têkildar e.
Li rojhilat û başûrê rojhilat, wisa dixuye ku Medya bi çola Deştê Kavirê hatibû sinordarkirin. Patusara û çiyayê Bikniyê dibe ku herêmên herî dûr ên Medyayê bûn ku asûrî di dema berfirehbûna xwe ya herî mezin de di nîvê duyem ê sedsala 8an û dehsalên destpêkê yên sedsala 7ê {{bz}} de van deveran dagir kirine. Lêkolîner bi gelemperî Bîknî bi Çiyayê Demavendê ku li bakurê rojhilatê Tehranê ye, destnîşan dikin. Lêbelê lêkolînerên din jî çiyayê Bikniyê bi çiyayê Elvendê ku yekser li rojavayê Hemedanê ye destnîşan kirine. Li gorî vê lêkolînerên dawî ev tê vê wateyê ku asûrî qet ji vî çiyayî derbas nebûne û hemî axa Medyayê ya ku wan dagir kiribû an jî dizanîbûn li rojavayê Hemedanê bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/media/ |sernav=MEDIA |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-11 |ziman=en-US }}</ref> Delîlên arkeolojîk ên berdest kêm in lê cihê herî rojhilat ê ku dibe ku seramîkên Medyayî hebin Girê Ozbakî ye ku 75 km li rojavayê Tehranê ye, ji ber vê yekê tê texmîn kirin Medya li rojhilat asta herî kêm de heya vê deverê hatine.<ref name=":16"/>
Di sedsala 6an û piştre de, piraniya bakurê Îranê û hinen deverên cîran ji bo Medyayê vala mane. Dibe ku ev yek encama berfireh bûna Medyayê di nîvê duyem ê sedsala 7an a berî zayînê de ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/assyria-i/ |sernav=ASSYRIA i. The Kingdom of Assyria and its Relations with Iran |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-11 |ziman=en-US }}</ref> Bi gelemperî hatiye texmînkirin ku piştî hilweşîna asûran di sala 612 ê {{bz}} de, medan herêmeke berfireh ê ku ji derdora Tehranê li rojhilat û ji rojhilat ber bi rojava ve jî heta Çemê Halîsê li aliyê rojava dirêj dibe, xistiye bin kontrola xwe. Bi vê awayê "Împeratoriya Medê" li Îran, Kurdistanê û li ser beşek Anatolyayê hikûm kiriye Di vê serdemê de babîliyan jî başûrê Mezopotamyayê û Şamê kontrol kirine.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Rollinger |pêşnav=Robert |sernav=R. Rollinger, The Western Expansion of the Median ‘Empire’: A Re-Examination. In: G. B. Lanfranchi, M. Roaf, R. Rollinger (eds.), Continuity of Empire (?). Assyria, Media, Persia (HANE/M V), Padua 2003, 289-319. |url=https://www.academia.edu/13842356/R_Rollinger_The_Western_Expansion_of_the_Median_Empire_A_Re_Examination_In_G_B_Lanfranchi_M_Roaf_R_Rollinger_eds_Continuity_of_Empire_Assyria_Media_Persia_HANE_M_V_Padua_2003_289_319 |kovar=academia.edu }}</ref>
== Rêveberî ==
=== Rêveberiya îdarî ===
Rêveberên Medyayê ji şêwaza împeratoriyên herêmê bi bandor bûye.
Çavkaniyan şêwaza rêveberiya Împeratoriya Medyaya wekê rêbazên îdarî yên dijberê wan asûriyan rave kirine. Di gelek aliyan de, pergala îdarî ya Medyayê dişibandine pergala îdarî ya asûriyan ku Med demek dirêj di bin bandora wan de bûn. Dibe ku hinek hêmanên pergala îdarî ya ku ji hêla asûriyan ve hatine destnîşan kirin li parêzgehên Medyayê heta piştî hilweşîna Asûryayê jî berdewam kiribin.<ref name=":4"/> Ji monarşiyeke navendî, dewleta Medyayê zêdetir dişibiya konfederasyonekê bi serwerên cûrbecûr. Sîstema rêveberiya Medyayê binyadeke pîramîdî ya dilsoziyê pejirandiye ku tê de serwerên piçûk soza dilsoziyê didan padîşahekî parêzgehê ku di encamê de dilsoziya xwe dida dadgeha navendî ya li Ekbatanayê. Ev sîstem hinekî dişibiya sîstemên satrapal û feodalê.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The History of Ancient Iran |paşnav=Frye |pêşnav=Richard Nelson |weşanger=C.H.Beck |tarîx=1984 |isbn=978-3-406-09397-5 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=0y1jeSqbHLwC&pg=PR9 }}</ref>
Di axaftinên [[Yermyah]] ên ji sala 593 yê {{bz}} de, behsa "padîşahên Medyayê" di pirjimar de, ligel satrap û waliyan, tê kirin. Herodotos wiha behsa vê taybetmendiya avaniya padîşahiya Medyayê dike (1, 134): "... miletekî hikumdarî li ser miletekî din dikir lê medî li ser hemiyan û bi taybetî li ser kesên ku herî nêzîkî wan dijiyan hikumdarî dikirin û van jî li ser cîranên xwe hikumdarî dikirin û wan jî dîsa li ser kesên xwe hikûmdarî kirine".<ref name=":9"/> Hinek zanyar texmîn dikin ku binyada îdarî ya [[Medya (herêm)|Medyayê]] ya paşîn di sîstema îdarî ya Împeratoriya Hexemenîşan de pêşketiye û bûye formeke pêşketîtir.<ref name=":8"/>
=== Şahên împeratoriya Medyayê ===
{|class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
| rowspan="2" | '''Key'''
| colspan="4" | '''Serdem (Beriya Zayînê - B.Z.)'''
| rowspan="2" | '''Nîşe'''
|-
! [[Hêrodotos]]
! George Cameron
! Edvin Grantovski
! [[Îgor Diyakonov|I. M. Diakonoff]]
|-
| '''[[Diyako]]'''
| 700−647 BZ
| 728−675 BZ
| 672−640 BZ
| 700−678 BZ
| Keyê yekem
|-
| '''[[Frawartiş]]'''
| 647−625 BZ
| 675−653 BZ
| 640−620 BZ
| 678−625 BZ
| Kurê Diyako ye
|-
| '''[[Madyes]]'''
| X
| 653−625 BZ
| 635−615 BZ
| X
| Serdema Sikîtyan
|-
| '''[[Kiyaksar]]'''
| 625−585 BZ
| 625−585 BZ
| 620−584 BZ
| 625−585 BZ
| Kurê Frawartiş e
|-
| [[Asteyax]]
| 585−550 BZ
| 585−550 BZ
| 584−550 BZ
| 585−550 BZ
| Kurê Kiyaksar e
|-
| colspan="6" | Hemû texmînên kronolojîk ji [https://iranicaonline.org/articles/media Encyclopedia Iranica (Media - Median Dynasty)] hatine girtin.
|}
=== Qesra împaratoriyê ===
Agahiyên berdest ên derbarê dadgeha Medyayê de bi sinor in. Di vegotina xwe ya balkêş a ciwaniya [[Kûruşê Mezin|Kûruş II]] de, Herodotus diyar kiriye ku li qesra Medyayê parêzvan, peyamnêr, "çavê padîşah" (cureyek ajanek veşartî) û avahîsazvan hebûn. Ktesias behsa kesên ku şûşeya avê ya padîşah digirin dike ku wekê yek ji meqamên li qesra [[Medya (herêm)|Medyayê]] bû. Hatiye texmîn kirin Kûrûş rêxistin û pratîkên qesra medan ku di nav de qaîdeyên edebî, merasîm û protokola dîplomatîk ên ku rêveberên medan miras girtiye di de serdema Împeratoriya Hexemenîşê de beberdewam kiriye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/courts-and-courtiers-i/ |sernav=COURTS AND COURTIERS i. In the Median and Achaemenid periods |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-10 |ziman=en-US }}</ref>
Li gorî Herodotos dema ku Diyako li derketiye li ser textê, fermana daye avakirina bajarekî kelehî ku di rojên pêş de bibe paytexta wî ku hemî desthilatdariya hikûmetê li vî bajarî be û bi vê xayeyê bajarê [[Ekbatana]]yê daye ava kirin.<ref name=":10">{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/deioces/ |sernav=DEIOCES |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-10 |ziman=en-US }}</ref> Wî hêzeke parastina keyaniyê û protokoleke qesrê ya pir hişk ava kiriye ku bi awayekî serkêşên malbatên mezin ên medî "wî wekê hebûnek ji xwezaya xwe cuda dîtine."<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire |paşnav=Briant |pêşnav=Pierre |weşanger=Eisenbrauns |tarîx=2002-01-01 |isbn=978-1-57506-120-7 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=lxQ9W6F1oSYC&pg=PA26 }}</ref> Di şert û mercên asayî de, padîşah di qesra xwe de dimîne û heya ku bi fermî daxwaza hevdîtinê nekira û ji aliyê rayedarekî ve pêşkêşî padîşah nehata kirin, kesî nikarîbû wî bibîne. Ji bo ewlehiya xwe ya şexsî, padîşah ji aliyê parêzvanan ve dihata dorpêçkirin û kêm caran ji qesra xwe derdiket û rewşa împeratoriyê bi raporên ku ji aliyê rayedarên wî ve dihatin pêşkêşkirin peygirî kiriye. Ji ber ku kiryarên wiha ne hêja û şermok dihatin hesibandin, kes nikaribû li ber çavên padîşah an jî li ber çavên kesekî din bikene an tû bike. Piştî ku Diyako desthilatdariya padîşahiyê bi hêz dike, dadweriyê bi tundî xistiye meriyetê. Dozên qanûnî bi nivîskî ji padîşah re dihatin şandin û padîşah jî piştê nirxandina xwe biryarê bi nivîskî şandiye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://sacred-texts.com/cla/hh/hh1000.htm |sernav=The History of Herodotus, parallel English/Greek: Book 1:... |malper=Internet Sacred Text Archive |roja-gihiştinê=2026-03-10 |ziman=en |paşnav=Archive |pêşnav=Internet Sacred Text }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://remacle.org/bloodwolf/historiens/herodote/clio.htm |sernav=Hérodote : livre I : Clio (bilingue) |malper=remacle.org |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref><ref name=":13">{{Jêder-malper |url=https://www.parstimes.com/history/herodotus/persian_wars/clio.html |sernav=The Persian Wars by Herodotus: Book 1 - CLIO |malper=www.parstimes.com |roja-gihiştinê=2026-03-10 }}</ref><ref name=":13"/> Diyako bi danasîna "çavdêr û guhdaran" li seranserê serdema padîşahiya xwe ku çalakiyên bindestên xwe dişopand, qanûn û rêziknameyan ava kiriye.<ref name=":10" />
Li gorî Herodot, Magî çîneke dîndar ên pir bi bandor ê li qesrê bûn ku hem ji aliyê padîşah û hem jî ji aliyê gel ve wekê kesên rûmetdar dihatin hesibandin. Ew di mijarên cûrbecûr de ku di nav de karûbarên siyasî jî hebûn; wekê şîrovekarên xewnan, sêrbaz û şêwirmend xizmet dikirin. Ew berpirsiyarê merasîmên dînî bûn û bi ihtimaleke mezin meqamên bilind ên dewletê dabûne wan. Şahiya sereke yê qesrê nêçîrî bû ku pir caran di daristanekê de pêk dihat ku şêr, piling, hirç, beraz, antîlop, xezal, kerên kovî û hirç lê diman. Wekî her car, ev ajal li ser pişta hespan dihatin şopandin û bi kevan an riman dihatin girtin.<ref name=":12"/>
=== Hêz ===
[[Wêne:Persepolis carvings.JPG|thumb|Dîmenek ji rolyefên leşkeran ku leşkerên medî dide nîşan]]
Di derbarê artêşa medan de kêm agahî hatine wergirtin lê bê guman di dîroka Medan û pêşketina împeratoriyê de roleke girîng lîstine.<ref name=":14"/> Di dawiya sedsala 7an a berî zayînê de medan di bin serkêşiya Kiyaksar de pêşketinên leşkerî yên berbiçav bi dest xistine ku li gorî Herodotos, wî artêşê di yekîneyên taybet de organîze kiriye ku di nav artêşê de yekîneyên piyade, rimanvan, tîrvan û siwarî hebûn. Heta serdema Kiyaksar, tê dîtin ku medî bi rêxistinên eşîrî diçûn şer ku her serkêşek leşkerên xwe yên piyade û siwarî dianîn û rêberî kiribûn. Kiyaksar hêza şervanî perwerde kiriye ku bibin artêşek ku li komên taktîkî bi çekên yekgirtî dabeş bibûn. Medan wesayîtên şer zêde bikar neanîne û bi giranî xwe dispêrin siwariyên ku bi hespên nîsayî ve hatibûn sazkirin. Di nav alavên wan ên şer de rim, kevan, şûr û xencer hebûn. Xwezaya çiyayî ya Medyayê û karekterê wan ên şerî bûye sedem ku cilên guncaw ji bo şervan ên siwarî bidirûn. Mediyan ji bo şer şalên teng ku bi gelemperî ji çerm têne çêkirin û kemberek zêde ji bo şûrek kurt pêve hebû, tûnikek çermî ya dirêj û teng, kaskek gilover bi pêçên rû û parêzvanek stûyê ku dibe ku dev û rû tev bigire û cil û bergek dirêj û rengîn ku li ser milan tê avêtin û bi singê ve girêdayî ye û bi ser milan ve li kêlekan daliqandî ne, çêkiribûn. Cilûbergên medyayî di nav gelên din ên Îranî de bi awayekê bilez populerbûn bi dest xistibû ku ji aliyê gelên din ve jî gelek caran hatiye lixwe kirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.iranicaonline.org/articles/army-i/ |sernav=ARMY i. Pre-Islamic Iran |malper=Encyclopaedia Iranica |roja-gihiştinê=2026-03-11 |ziman=en-US }}</ref> Siwarên medî pir baş hatine perwerdekirin û çekên wan baş bûn û di şerên li dijî asûriyan de roleke girîng lîstine.<ref>{{Jêder-malper |url=http://m-hosseini.ir/cgi-sys/suspendedpage.cgi |sernav="The Rise and Fall of Media" |malper=m-hosseini.ir |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref>
=== Aborî ===
Şêweya jiyana medan ajalvanî bû ku karê wan ê sereke yê aborî xwedîkirina ajalan bû ku di nav de dewar, pez, bizin, qantir û hesp hebûn. Bi taybetî hesp pir girîng bûn ku [[Nivîsa mîxî|nivîsên mîxî]] yên asûrî yên di derbarê berfireha medan de nîşan didin ku medan cûreyekî hespên hêja xwedî kirine. Di relyefên asûriyan de medî bi cilên ku têne dîtin ku ji çermê miyan li ser tûnik û bi pêlavên bilind ên bi bendik têne xuya kirin ku ji bo karê ajalvanî yên li zozanan pêwîst in ku di mehê zivistan de li wir berf û sermayeke dijwar dihatin dîtin. Delîlên arkeolojîk nîşan dane ku medî di warê çêkirina bronz û zêran de jîrhatî bûn.<ref name=":15">{{Jêder-malper |url=https://wol.jw.org/pt/wol/d/r5/lp-t/1200002956 |sernav=Medos, Média — BIBLIOTECA ON-LINE da Torre de Vigia |malper=wol.jw.org |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref>
Materyalên arkeolojîk ên ji deverên wekê Girê Nûşê Can û Girê Godîn û her wiha relyefên asûrî, nîşan didin ku di nîvê yekem ê hezarsala yekem a {{bz}} de, li herêmên cûrbecûr ên [[Medya (herêm)|Medyayê]] wargehên bajarî hebûn ku wekî navendên hilberîna hunerî û aboriyek çandinî û ajalkariyê ya rûniştî xizmet kirine. Li herêmên bijarte yên Medyayê li Zagros û deverên din ên [[Deryaya Qezwînê|Deryaya Qewzînê]], ax hema hema bi tevahî axeke çandinî bû ku dikarîbû berhemeke genim ê zêde bide.<ref name=":14">{{Jêder-malper |url=https://www.gutenberg.org/files/16163/16163-h/16163-h.htm |sernav=The Seven Great Monarchies, by George Rawlinson, The Third Monarchy |malper=www.gutenberg.org |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref> Li başûrê Deryaya Qewzînê şerîtek teng a axa berhemdar hebû ku bi daristaneke giran hatibû nixumandin ku darên bi kalîteya bilind li daristanê şîn dibûn.<ref name=":15"/><ref name=":14" /> Aboriya gundan bi gelemperî ji berhemên wekê ceh, nîsk, nanê genim, nok û tirî pêk dihatin. Çiyayên bi daristanên giran ji bo qada nêçîrê cihekî guncaw bû lê xwedîkirina pez û dewaran deverên hêja bûn. Her wiha nîşan hene ku li gorî bi navûdengbûna hezar salan ê çêrgehên Medyayê ye, xwedîkirina hespan ew ku behsa wê hatiye kirin, di aboriya herêmî de roleke girîng lîstiye.<ref>{{Jêder-nûçe |sernav=ARCHEOLOGY ii. Median and Achaemenid |url=https://www.iranicaonline.org/articles/archeology-ii/ |roja-gihiştinê=2026-03-11 |xebat=Encyclopaedia Iranica |ziman=en-US }}</ref>
Hilary Gopnîk împeratoriyê Medê wekê "hêzeke aborî ya serdest" binav kiriye ku di dawiya sedsalên 7 û 6an de rêyên bazirganiyê li Zagrosên bakur kontrol kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Waters |pêşnav=Matt |sernav=Media and Its Discontents |url=https://www.academia.edu/1040674/Media_and_Its_Discontents |kovar=academia.edu }}</ref> Ji ber ku medî di nîvê yekem ê sedsala 6an a berî zayînê de gelê herî bi hêz li ser deşta Îranê bûn, dibe ku ji gelên wekê faris, ermenî, partî, arangî û ariyan bac standine. Girîngiya Medyayê di serî de bi kontrola beşek girîng a rêya rojhilat-rojava ve girêdayî ye ku di Serdema Navîn de wekî [[Riya Hevrîşimê|Rêya Hevrîşimê]] dihat zanîn.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/person/cyrus-the-great/ |sernav=Cyrus the Great - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/person/cyaxares/ |sernav=Cyaxares - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref> Ev rê cîhanên rojhilat û rojava bi hev ve girêdaye ku Medya li rojava bi [[Babîl (dewlet)|Babîl]], [[Asûrya]] û [[Deryaya Navîn]] ve girêdaye û her wiha li rojhilat jî bi Parthya, Arya, Baktriya, Sogdiyana û [[Çîn]]ê ve girêdaye. Rêyeke din a girîng Ekbatanayê bi paytextên farisî, Persepolisê be û Pasargadayê ve girêdaye. Ji xeynî kontrolkirina bazirganiya rojhilat û rojava, Medya di warê berhemên çandiniyê de jî welateke dewlemend bû. Geliyên Zagrosê jî berdar bûn û Medya bi berhem, [[pez]] û [[bizin]]ên xwe navdar bû. Welat dikaribû nifûseke mezin bigirta ku gelek gund û çend bajarên bajarên wek ê Rages (Rey) û Gabae li Medyayê hebûn.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.livius.org/articles/people/medes/ |sernav=Medes - Livius |malper=www.livius.org |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref>
Nivîsarên asûrî behsa bajarên dewlemend ên medan dikin lê talanên ku ji aliyê asûriyan pêk hatiye bi piranî ji çek, [[Dewar (malbat)|dewar]], [[hesp]], [[hêştir]] û carinan jî lapis lazuli pêk dihatin ku bi rêya bazirganiya medan a li rojhilatê dihat bidestxistin. Li dora dema yekbûna wan an jî demek kurt piştî wê, wisa dixuyê ku medan derfet bi dest xistin ku xwe bi dewlemendiyek girîngtir dabîn bikin. Ev ji beşek ji [[kronîka babîlî]] ya sedsala 6an a berî zayînê hatiye texmînkirin ku behsa vê yekê dike ku padîşah [[Kûruşê Mezin|Kûrûs II]] zîv, zêr, kelûpel û milk ên ji Ekbatanayê wekê talan biriye Anşanê.<ref>{{Jêder-malper |url=https://brill.com/view/book/9789004236691/B9789004236691_040.xml |sernav="Median Art and Medizing Scholarship" |malper=brill.com |roja-gihiştinê=2026-03-11 }}</ref>
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Bîbliyografî ==
{{Refbegin|2m}}
* {{Jêder-malper |url=https://iranicaonline.org/articles/media|website=Iranicaonline.org |sernav=Media |tarîx=2006 |rewşa-urlyê=zindî |paşnav=Dandamayev |pêşnav=M. |paşnav2=Medvedskaya |pêşnav2=I. }}{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=nîsan 2026 }}
* {{Jêder-kitêb|tarîx=2007 |pêşnav=George |isbn=978-1-931956-46-8 |paşnav=Rawlinson |cih=New York |sala-orîjînal=1885 |weşanger=John B. Eldan Press |sernav=The Seven Great Monarchies of the Ancient Eastern World |url=http://www.gutenberg.org/files/16163/16163-h/16163-h.htm |cild=7 }}
* {{Jêder-kitêb|paşnav=Rollinger |pêşnav=Robert |beş=The Median Dilemma |paşnavê-edîtor1=Jacobs |pêşnavê-edîtor1=Bruno |paşnavê-edîtor2=Rollinger |pêşnavê-edîtor2=Robert |sernav=A Companion to the Achaemenid Persian Empire |tarîx=2021 |weşanger=John Wiley & Sons |url=https://books.google.com/books?id=qZA7EAAAQBAJ |rr=457–473 |isbn=978-1119174288 }}
* {{Jêder|weşanger=BRILL |isbn=978-90-04-09271-6 |paşnav1=Boyce |pêşnav1=Mary |paşnav2=Grenet |pêşnav2=Frantz |sernav=Zoroastrianism under Macedonian and Roman rule |sal=1991 }}
* {{Jêder-kitêb|tarîx=2009 |pêşnav=Trevor |isbn=978-0415394857 |ziman=en |paşnav=Bryce |weşanger=Taylor & Francis |sernav=The Routledge Handbook of the Peoples and Places of Ancient Western Asia. From the Early Bronze Age to the Fall of the Persian Empire }}
* {{Jêder-kitêb |sernav=A Political History of the Achaemenid Empire |tercimeya-sernav=Dîrokeke Siyasî ya Împeratoriya Hexamenîşî |paşnav=Dandamaev |pêşnav=M. A. |weşanger=BRILL |sal=1989 |isbn=978-90-04-09172-6 |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA15 }}
{{Xanedana Mediyan}}
{{Dewletên kurdan}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dewletên kevnareyên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Dewletên kurdan]]
[[Kategorî:Dewletên Asyayê]]
[[Kategorî:Dîroka kurdan]]
[[Kategorî:Dîroka medan]]
[[Kategorî:Dîroka Kurdistanê]]
[[Kategorî:Ermenistana kevnare]]
[[Kategorî:Împeratoriya Med| ]]
[[Kategorî:Kurdistana kevnare]]
[[Kategorî:Rojhilata Nêzîk a kevnare]]
[[Kategorî:Xanedanên kurdan]]
pajhfv732vl064ujdkjiz9kvxdawhg6
Pirrengiya çandî
0
316362
2006083
2006082
2026-05-01T11:59:20Z
Kurê Acemî
105128
2006083
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye,
7dv7v9a2fbvdiozb3gljp025s6uk8b4
2006084
2006083
2026-05-01T11:59:54Z
Kurê Acemî
105128
2006084
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO)
9yexmu7e3wwyyygla61f6hpo6wfula6
2006085
2006084
2026-05-01T12:00:20Z
Kurê Acemî
105128
2006085
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne.
td9ju93qvucwuv7qxggcf9b3a0jzc8z
2006086
2006085
2026-05-01T12:00:37Z
Kurê Acemî
105128
2006086
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne.
4hz248kp9s59m1dsnlqlypa376uolry
2006087
2006086
2026-05-01T12:00:59Z
Kurê Acemî
105128
2006087
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
hnyxq787u8me3azvqnuk5nbna3p3i25
2006088
2006087
2026-05-01T12:01:12Z
Kurê Acemî
105128
2006088
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
9wvqu9ld6lz1e291uyzqvuguad2o6p1
2006089
2006088
2026-05-01T12:01:23Z
Kurê Acemî
105128
2006089
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
960prfqnbbha62abmymvt80sta8p3e8
2006090
2006089
2026-05-01T12:01:33Z
Kurê Acemî
105128
2006090
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
ec7j65qtn6zh89qoi2ezkfp4kd99nfj
2006091
2006090
2026-05-01T12:01:46Z
Kurê Acemî
105128
2006091
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
mfjnkjbfww9igi463ba8x405661d4qx
2006092
2006091
2026-05-01T12:01:58Z
Kurê Acemî
105128
2006092
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
ddim6ey6ank1easyw4anlozw2o9t8dm
2006093
2006092
2026-05-01T12:02:44Z
Kurê Acemî
105128
2006093
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
mj9bzusbxnu93u7ra91i699ylaci8br
2006094
2006093
2026-05-01T12:02:54Z
Kurê Acemî
105128
/* */
2006094
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
19jdyb7zy7gg6rsc8gx5dyyf5q0kqit
2006096
2006094
2026-05-01T12:04:33Z
Kurê Acemî
105128
/* */
2006096
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb]]
Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
9im1myjol0k15047ypy1ay4xoim4328
2006097
2006096
2026-05-01T12:05:25Z
Kurê Acemî
105128
/* */
2006097
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb|37em Civata Giştî ya [[UNESCO]]yê di sala 2013an de, [[Parîs]]]]
Pirrengiya çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
jr8dha0pmk1acj18bx9w2quwqckddam
2006098
2006097
2026-05-01T12:05:35Z
Kurê Acemî
105128
2006098
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb|37em Civata Giştî ya [[UNESCO]]yê di sala 2013an de, [[Parîs]]]]
'''Pirrengiya''' çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin. Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
or1yyfzllv0m4jhd57izvfs0cyrm6nc
2006099
2006098
2026-05-01T12:06:31Z
Kurê Acemî
105128
2006099
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb|37em Civata Giştî ya [[UNESCO]]yê di sala 2013an de, [[Parîs]]]]
'''Pirrengiya''' çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Passer |first=Juliette |date=Autumn 2020 |title=Did You Know That There Is the Universal Declaration on Cultural Diversity? And Why You Should Care? |url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/iihcj13&id=426 |journal=International In-House Counsel Journal |volume=13 |issue=53 |pages=6811–6812 |ssrn=4012212}}</ref> Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne. Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
az5su5odzr63vvysw1uc61rh9vcwy43
2006100
2006099
2026-05-01T12:07:03Z
Kurê Acemî
105128
2006100
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb|37em Civata Giştî ya [[UNESCO]]yê di sala 2013an de, [[Parîs]]]]
'''Pirrengiya''' çandî behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Passer |first=Juliette |date=Autumn 2020 |title=Did You Know That There Is the Universal Declaration on Cultural Diversity? And Why You Should Care? |url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/iihcj13&id=426 |journal=International In-House Counsel Journal |volume=13 |issue=53 |pages=6811–6812 |ssrn=4012212}}</ref> Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne.<ref>{{Cite book |title=Encyclopedia of race, ethnicity, and society |last=Schaefer |first=Richard T. |publisher=Sage publications |date=2008 |page=558 |isbn=978-1-4129-2694-2 |volume=1 |location=Los Angeles (California)}}</ref> Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
sr5ufgrcl9ij8mx8424fh0sjeir9pxk
2006102
2006100
2026-05-01T12:07:17Z
Kurê Acemî
105128
2006102
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb|37em Civata Giştî ya [[UNESCO]]yê di sala 2013an de, [[Parîs]]]]
'''Pirrengiya''' '''çandî''' behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Passer |first=Juliette |date=Autumn 2020 |title=Did You Know That There Is the Universal Declaration on Cultural Diversity? And Why You Should Care? |url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/iihcj13&id=426 |journal=International In-House Counsel Journal |volume=13 |issue=53 |pages=6811–6812 |ssrn=4012212}}</ref> Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne.<ref>{{Cite book |title=Encyclopedia of race, ethnicity, and society |last=Schaefer |first=Richard T. |publisher=Sage publications |date=2008 |page=558 |isbn=978-1-4129-2694-2 |volume=1 |location=Los Angeles (California)}}</ref> Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
of0xc3toidw4z526t9jue2rrlkiewrs
2006103
2006102
2026-05-01T12:07:31Z
Kurê Acemî
105128
2006103
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb|37em Civata Giştî ya [[UNESCO]]yê di sala 2013an de, [[Parîs]]]]
'''Pirrengiya''' '''çandî''' behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[Civak|civakan]] dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnopluralîzm|etnopluralîzmê]], naye tevlihev kirin.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Passer |first=Juliette |date=Autumn 2020 |title=Did You Know That There Is the Universal Declaration on Cultural Diversity? And Why You Should Care? |url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/iihcj13&id=426 |journal=International In-House Counsel Journal |volume=13 |issue=53 |pages=6811–6812 |ssrn=4012212}}</ref> Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne.<ref>{{Cite book |title=Encyclopedia of race, ethnicity, and society |last=Schaefer |first=Richard T. |publisher=Sage publications |date=2008 |page=558 |isbn=978-1-4129-2694-2 |volume=1 |location=Los Angeles (California)}}</ref> Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
2m3nv04xdux3ovge3qz2p7ytn702ndk
2006105
2006103
2026-05-01T12:12:10Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/citeKurdifier.py|Bot]]: Kurdîkirina çavkaniyan; paqijiyên kozmetîk (Binê standard kir, Lînk paqij kir, Navên ref-an rast kir.)
2006105
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb|37em Civata Giştî ya [[UNESCO]]yê di sala 2013an de, [[Parîs]]]]
'''Pirrengiya''' '''çandî''' behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[civak]]an dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[etnopluralîzm]]ê, naye tevlihev kirin.<ref name="Passer2020">{{Jêder-kovar |paşnav=Passer |pêşnav=Juliette |tarîx=Autumn 2020 |sernav=Did You Know That There Is the Universal Declaration on Cultural Diversity? And Why You Should Care? |url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/iihcj13&id=426 |kovar=International In-House Counsel Journal |cild=13 |hejmar=53 |rr=6811–6812 |ssrn=4012212 }}</ref> Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Encyclopedia of race, ethnicity, and society |paşnav=Schaefer |pêşnav=Richard T. |weşanger=Sage publications |tarîx=2008 |rûpel=558 |isbn=978-1-4129-2694-2 |cild=1 |cih=Los Angeles (California) }}</ref> Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî| ]]
5emww849w8z00wwyix6x0ewdum40m7f
2006119
2006105
2026-05-01T12:52:28Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Balyozxane/skrîpt/py/categorizeWithCreator.py|Bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin; paqijiyên kozmetîk (Binê standard kir.)
2006119
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb|37em Civata Giştî ya [[UNESCO]]yê di sala 2013an de, [[Parîs]]]]
'''Pirrengiya''' '''çandî''' behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[civak]]an dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[etnopluralîzm]]ê, naye tevlihev kirin.<ref name="Passer2020">{{Jêder-kovar |paşnav=Passer |pêşnav=Juliette |tarîx=Autumn 2020 |sernav=Did You Know That There Is the Universal Declaration on Cultural Diversity? And Why You Should Care? |url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/iihcj13&id=426 |kovar=International In-House Counsel Journal |cild=13 |hejmar=53 |rr=6811–6812 |ssrn=4012212 }}</ref> Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Encyclopedia of race, ethnicity, and society |paşnav=Schaefer |pêşnav=Richard T. |weşanger=Sage publications |tarîx=2008 |rûpel=558 |isbn=978-1-4129-2694-2 |cild=1 |cih=Los Angeles (California) }}</ref> Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
[[Kategorî:Erdnîgariya çandî]]
[[Kategorî:Konseptên çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî| ]]
[[Kategorî:Polîtikayên çandî]]
[[Kategorî:Têkiliyên piranî û kêmaniyan]]
[[Kategorî:UNESCO]]
1l5pg6o9rxswe7dmy0e2v0zow80h0rh
2006166
2006119
2026-05-01T15:01:31Z
Kurê Acemî
105128
2006166
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb|37em Civata Giştî ya [[UNESCO]]yê di sala 2013an de, [[Parîs]]]]
'''Pirrengiya''' '''çandî''' behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[civak]]an dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[Etnoplûralîzm|etnoplûralîzmê]], naye tevlihev kirin.<ref name="Passer2020">{{Jêder-kovar |paşnav=Passer |pêşnav=Juliette |tarîx=Autumn 2020 |sernav=Did You Know That There Is the Universal Declaration on Cultural Diversity? And Why You Should Care? |url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/iihcj13&id=426 |kovar=International In-House Counsel Journal |cild=13 |hejmar=53 |rr=6811–6812 |ssrn=4012212 }}</ref> Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Encyclopedia of race, ethnicity, and society |paşnav=Schaefer |pêşnav=Richard T. |weşanger=Sage publications |tarîx=2008 |rûpel=558 |isbn=978-1-4129-2694-2 |cild=1 |cih=Los Angeles (California) }}</ref> Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
[[Kategorî:Erdnîgariya çandî]]
[[Kategorî:Konseptên çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî| ]]
[[Kategorî:Polîtikayên çandî]]
[[Kategorî:Têkiliyên piranî û kêmaniyan]]
[[Kategorî:UNESCO]]
b0xshgcd4lheadldbwf5smuebliemix
2006170
2006166
2026-05-01T15:32:20Z
Balyozbot
42414
[[User:Balyozxane/skrîpt/py/kuCosmeticsCore.py|Bot]]: Paqijiyên kozmetîk (Lînk paqij kir.)
2006170
wikitext
text/x-wiki
[[Wêne:37 Asamblea General de la UNESCO (10730195765).jpg|thumb|37em Civata Giştî ya [[UNESCO]]yê di sala 2013an de, [[Parîs]]]]
'''Pirrengiya''' '''çandî''' behsa hebûna nasname û çandên çeşîd di navbera [[kom]] û [[civak]]an dike. Ev xuyangeke cihêreng ye. Têgeha pirrengiya çandî divê bi gotinên wekî "pirrengiya etnîkî" an [[etnoplûralîzm]]ê, naye tevlihev kirin.<ref name="Passer2020">{{Jêder-kovar |paşnav=Passer |pêşnav=Juliette |tarîx=Autumn 2020 |sernav=Did You Know That There Is the Universal Declaration on Cultural Diversity? And Why You Should Care? |url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/iihcj13&id=426 |kovar=International In-House Counsel Journal |cild=13 |hejmar=53 |rr=6811–6812 |ssrn=4012212 }}</ref> Ji nîvê sedsala 20ê vir ve, hewldanek hevgirtî ya navneteweyî ji bo parastina pirrengiya çandî heye, [[UNESCO|Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî]] (UNESCO) û piraniya dewletên cîhanê endamên wê ne. Ev yek çalakiyên li ser astên navneteweyî, neteweyî û herêmî dihewîne.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Encyclopedia of race, ethnicity, and society |paşnav=Schaefer |pêşnav=Richard T. |weşanger=Sage publications |tarîx=2008 |rûpel=558 |isbn=978-1-4129-2694-2 |cild=1 |cih=Los Angeles (California) }}</ref> Pirrengiya çandî dikare ji hêla welatiyên ferdî ve jî bi awayên ku ew hildibijêrin ku çandê îfade bikin an jî biceribînin were pêşve xistin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
== Girêdanên derve ==
{{Commons-biçûk}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çand]]
[[Kategorî:Demokrasî]]
[[Kategorî:Erdnîgariya çandî]]
[[Kategorî:Konseptên çandî]]
[[Kategorî:Mafên mirovan]]
[[Kategorî:Pirrengiya çandî| ]]
[[Kategorî:Polîtikayên çandî]]
[[Kategorî:Têkiliyên piranî û kêmaniyan]]
[[Kategorî:UNESCO]]
ek2qmh5hrveqitd6de65hnax4f04gkh
Etnoplûralîzm
0
316363
2006133
2026-05-01T14:39:59Z
Kurê Acemî
105128
Bi wergerandina beşa destpêkê ya rûpela "[[:en:Special:Redirect/revision/1337739274|Ethnopluralism]]" hatiye çêkirin
2006133
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
5pyls4libz67dy65ymzxmp1kqy6xerf
2006134
2006133
2026-05-01T14:42:00Z
Kurê Acemî
105128
2006134
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke
jgokrp8aorqb8ib07nk7sc0r70vac9e
2006135
2006134
2026-05-01T14:42:14Z
Kurê Acemî
105128
2006135
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide
hghlttcu7jex8ryok4ldjs1tr1cubpe
2006136
2006135
2026-05-01T14:42:51Z
Kurê Acemî
105128
2006136
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.
tqc9ap78j6g2zl5yam9guehnxy373qx
2006137
2006136
2026-05-01T14:43:08Z
Kurê Acemî
105128
2006137
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê
2xgxjqf0a29g3zedtm5mbxrsy79zom5
2006138
2006137
2026-05-01T14:43:15Z
Kurê Acemî
105128
2006138
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê,
8tiv9oni6con2dfekau07ylq4u4fd81
2006139
2006138
2026-05-01T14:44:24Z
Kurê Acemî
105128
2006139
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî vê axê
q6hzisfoechuop9le21g5ckuikozn1v
2006140
2006139
2026-05-01T14:44:52Z
Kurê Acemî
105128
2006140
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin
hcgrkor6rk2vkqb17zw1ixxppgw9xy4
2006141
2006140
2026-05-01T14:46:25Z
Kurê Acemî
105128
2006141
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
fn990lr0slyvbvprj2zl0ava80phu7z
2006142
2006141
2026-05-01T14:48:04Z
Kurê Acemî
105128
2006142
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.
euy1z9ag30mx4k5peznhyncpebfba03
2006143
2006142
2026-05-01T14:48:38Z
Kurê Acemî
105128
2006143
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.
7vxylw0qhua8ry80mmpq52vfaitlycn
2006144
2006143
2026-05-01T14:50:07Z
Kurê Acemî
105128
2006144
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle. Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine, û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.
ruz6pcxtea3lnwxzikkmfnlgkuekett
2006145
2006144
2026-05-01T14:51:08Z
Kurê Acemî
105128
2006145
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle. Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine, û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine. Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
t70nfe4g093urffoiouudrsbqpba4e3
2006146
2006145
2026-05-01T14:52:07Z
Kurê Acemî
105128
2006146
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle. Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine, û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine. Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
=== * ===
3xo1p63a2qjxjd24strujtlqcz43h3x
2006147
2006146
2026-05-01T14:52:51Z
Kurê Acemî
105128
2006147
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze. Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle. Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine, û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine. Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
1ljozc5nwa21ius2k3qg42otr7xjzpz
2006148
2006147
2026-05-01T14:53:37Z
Kurê Acemî
105128
2006148
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle. Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine, û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine. Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
3osggxm76pjd88wrotawsoyvyyyuiw0
2006149
2006148
2026-05-01T14:53:51Z
Kurê Acemî
105128
2006149
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle. Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine, û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine. Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
ebsg38iuu7jwjts8xshjfw19wa40sm8
2006150
2006149
2026-05-01T14:54:03Z
Kurê Acemî
105128
2006150
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle. Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine, û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine. Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
73v8wh7t4g0dbs7drb8oo6nddposbvg
2006151
2006150
2026-05-01T14:54:17Z
Kurê Acemî
105128
2006151
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle. Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine, û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine. Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
oduizfdl1hvw6xyj4hkr7q7b2rrva7u
2006152
2006151
2026-05-01T14:54:42Z
Kurê Acemî
105128
2006152
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle. Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine, û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine. Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
6l3v17m0mgj55jyu2mt64pyy2w2zunj
2006153
2006152
2026-05-01T14:55:23Z
Kurê Acemî
105128
/* */
2006153
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin. Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle. Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine, û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine. Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
de9r90smlpkq7phdvf30d87bphr2bd1
2006154
2006153
2026-05-01T14:56:01Z
Kurê Acemî
105128
2006154
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name=":0">{{Cite book |title=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |last=Sedgwick |first=Mark |publisher=Oxford University Press |year=2019 |pages=75–76 |isbn=9780190877613}}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name=":0" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name=":0" /> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine. Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
9ec264ymmaqs787vk5ya76vsttj1pid
2006155
2006154
2026-05-01T14:56:25Z
Kurê Acemî
105128
2006155
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name=":0">{{Cite book |title=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |last=Sedgwick |first=Mark |publisher=Oxford University Press |year=2019 |pages=75–76 |isbn=9780190877613}}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name=":0" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name=":0" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name=":0" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
kqp80ezz5eyaf9wg5wpbd6fw7mm0d87
2006156
2006155
2026-05-01T14:56:53Z
Kurê Acemî
105128
2006156
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name=":0">{{Cite book |title=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |last=Sedgwick |first=Mark |publisher=Oxford University Press |year=2019 |pages=75–76 |isbn=9780190877613}}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name=":0" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name=":0" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name=":0" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.<ref>{{Cite journal |last=Bar-On |first=Tamir |year=2014 |title=A Response to Alain de Benoist |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=8 |issue=2 |pages=141 |doi=10.14321/jstudradi.8.2.0123 |issn=1930-1189 |s2cid=143809038}}</ref>
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
p48kelezq10dafxq0p59caixwsnznfw
2006157
2006156
2026-05-01T14:57:12Z
Kurê Acemî
105128
2006157
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref><ref name=":1" /> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name=":0">{{Cite book |title=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |last=Sedgwick |first=Mark |publisher=Oxford University Press |year=2019 |pages=75–76 |isbn=9780190877613}}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name=":0" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name=":0" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name=":0" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Bar-On |first=Tamir |year=2014 |title=A Response to Alain de Benoist |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=8 |issue=2 |pages=141 |doi=10.14321/jstudradi.8.2.0123 |issn=1930-1189 |s2cid=143809038}}</ref>
=== * ===
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
n2129rwoiq9g09064zrlmgxxier2o7e
2006158
2006157
2026-05-01T14:57:27Z
Kurê Acemî
105128
2006158
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
Etnoplûralîzm an etno-plûralîzm, modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref><ref name=":1" /> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name=":0">{{Cite book |title=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |last=Sedgwick |first=Mark |publisher=Oxford University Press |year=2019 |pages=75–76 |isbn=9780190877613}}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name=":0" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name=":0" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name=":0" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Bar-On |first=Tamir |year=2014 |title=A Response to Alain de Benoist |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=8 |issue=2 |pages=141 |doi=10.14321/jstudradi.8.2.0123 |issn=1930-1189 |s2cid=143809038}}</ref>
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
aati5soe68vqr4x8ekfjqj8nonu21p6
2006159
2006158
2026-05-01T14:57:40Z
Kurê Acemî
105128
2006159
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
Etnoplûralîzm an '''etno-plûralîzm''', modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref><ref name=":1" /> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name=":0">{{Cite book |title=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |last=Sedgwick |first=Mark |publisher=Oxford University Press |year=2019 |pages=75–76 |isbn=9780190877613}}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name=":0" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name=":0" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name=":0" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Bar-On |first=Tamir |year=2014 |title=A Response to Alain de Benoist |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=8 |issue=2 |pages=141 |doi=10.14321/jstudradi.8.2.0123 |issn=1930-1189 |s2cid=143809038}}</ref>
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
84pkrqe218ggpzidqym8jotptzbwkeb
2006160
2006159
2026-05-01T14:57:47Z
Kurê Acemî
105128
2006160
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
'''Etnoplûralîzm''' an '''etno-plûralîzm''', modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref><ref name=":1" /> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name=":0">{{Cite book |title=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |last=Sedgwick |first=Mark |publisher=Oxford University Press |year=2019 |pages=75–76 |isbn=9780190877613}}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name=":0" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name=":0" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name=":0" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Bar-On |first=Tamir |year=2014 |title=A Response to Alain de Benoist |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=8 |issue=2 |pages=141 |doi=10.14321/jstudradi.8.2.0123 |issn=1930-1189 |s2cid=143809038}}</ref>
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
0h9cvl3v3tyqov4c2ksjb8nfjfdjcdf
2006161
2006160
2026-05-01T14:59:46Z
Kurê Acemî
105128
Kurê Acemîî/ê navê [[Etnoplûralîzm]] weke [[Etnoploralîzm]] guhart
2006160
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
'''Etnoplûralîzm''' an '''etno-plûralîzm''', modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref><ref name=":1" /> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name=":0">{{Cite book |title=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |last=Sedgwick |first=Mark |publisher=Oxford University Press |year=2019 |pages=75–76 |isbn=9780190877613}}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name=":0" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name=":0" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name=":0" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Bar-On |first=Tamir |year=2014 |title=A Response to Alain de Benoist |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=8 |issue=2 |pages=141 |doi=10.14321/jstudradi.8.2.0123 |issn=1930-1189 |s2cid=143809038}}</ref>
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
0h9cvl3v3tyqov4c2ksjb8nfjfdjcdf
2006163
2006161
2026-05-01T15:00:14Z
Kurê Acemî
105128
Kurê Acemî navê [[Etnoploralîzm]] guhart û kir [[Etnoplûralîzm]]
2006160
wikitext
text/x-wiki
{{Xebat}}
'''Etnoplûralîzm''' an '''etno-plûralîzm''', modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref><ref name=":1" /> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name=":0">{{Cite book |title=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |last=Sedgwick |first=Mark |publisher=Oxford University Press |year=2019 |pages=75–76 |isbn=9780190877613}}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name=":0" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name=":0" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name=":0" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Bar-On |first=Tamir |year=2014 |title=A Response to Alain de Benoist |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=8 |issue=2 |pages=141 |doi=10.14321/jstudradi.8.2.0123 |issn=1930-1189 |s2cid=143809038}}</ref>
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
0h9cvl3v3tyqov4c2ksjb8nfjfdjcdf
2006165
2006163
2026-05-01T15:00:27Z
Kurê Acemî
105128
2006165
wikitext
text/x-wiki
'''Etnoplûralîzm''' an '''etno-plûralîzm''', modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Cite book |title=Fascism: Post-war fascisms |last1=Griffin |first1=Roger |publisher=Taylor & Francis |year=2004 |pages=84 |isbn=9780415290203 |last2=Feldman |first2=Matthew}}</ref><ref name=":1" /> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name=":0">{{Cite book |title=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |last=Sedgwick |first=Mark |publisher=Oxford University Press |year=2019 |pages=75–76 |isbn=9780190877613}}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name=":0" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[Apartheid|apartheidê]] gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name=":0" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name=":0" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.<ref name=":1">{{Cite journal |last=Bar-On |first=Tamir |year=2014 |title=A Response to Alain de Benoist |journal=Journal for the Study of Radicalism |volume=8 |issue=2 |pages=141 |doi=10.14321/jstudradi.8.2.0123 |issn=1930-1189 |s2cid=143809038}}</ref>
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîte}}
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
rdwg4imshuhi3nvu7xpy3yyusawgl14
2006168
2006165
2026-05-01T15:12:10Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/citeKurdifier.py|Bot]]: Kurdîkirina çavkaniyan; paqijiyên kozmetîk (Şablonên beralîkirî guhart, Binê standard kir, Lînk paqij kir, Navên ref-an rast kir, --Valahiyên nehewce.)
2006168
wikitext
text/x-wiki
'''Etnoplûralîzm''' an '''etno-plûralîzm''', modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Fascism: Post-war fascisms |paşnav1=Griffin |pêşnav1=Roger |weşanger=Taylor & Francis |sal=2004 |rr=84 |isbn=9780415290203 |paşnav2=Feldman |pêşnav2=Matthew }}</ref><ref name="BarOn2014" /> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name="Sedgwick2019">{{Jêder-kitêb |sernav=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |paşnav=Sedgwick |pêşnav=Mark |weşanger=Oxford University Press |sal=2019 |rr=75–76 |isbn=9780190877613 }}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name="Sedgwick2019" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[apartheid]]ê gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name="Sedgwick2019" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name="Sedgwick2019" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.<ref name="BarOn2014">{{Jêder-kovar |paşnav=Bar-On |pêşnav=Tamir |sal=2014 |sernav=A Response to Alain de Benoist |kovar=Journal for the Study of Radicalism |cild=8 |hejmar=2 |rr=141 |doi=10.14321/jstudradi.8.2.0123 |issn=1930-1189 |s2cid=143809038 }}</ref>
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
[[Kategorî:Nijadperestî]]
1avztnrn9n0w3psfphx8x7ak672stkt
2006189
2006168
2026-05-01T15:52:29Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Balyozxane/skrîpt/py/categorizeWithCreator.py|Bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin; paqijiyên kozmetîk (Binê standard kir.)
2006189
wikitext
text/x-wiki
'''Etnoplûralîzm''' an '''etno-plûralîzm''', modeleke siyasî ye ku hewl dide herêmên etno-çandî yên çeşîd û sinordar biparêze.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Fascism: Post-war fascisms |paşnav1=Griffin |pêşnav1=Roger |weşanger=Taylor & Francis |sal=2004 |rr=84 |isbn=9780415290203 |paşnav2=Feldman |pêşnav2=Matthew }}</ref><ref name="BarOn2014" /> Li gorî pêşvebîrên wê, divê hemanên çandî yên biyanî û girîng li herêmeke diyarkirî ji aliyê çandî ve werin [[bişavtin]] da ku li vê xakê homojenîzasyona çandî bigerin, da ku çandên çeşîd li deverên xwe yên erdnîgarî geş bibin.
Alîgir etnoplûralîzmê wekî alternatîfek ji bo pirçandî û globalîzasyonê bi nav dikin.<ref name="Sedgwick2019">{{Jêder-kitêb |sernav=Key Thinkers of the Radical Right: Behind the New Threat to Liberal Democracy |paşnav=Sedgwick |pêşnav=Mark |weşanger=Oxford University Press |sal=2019 |rr=75–76 |isbn=9780190877613 }}</ref> Wan îdîa dikin ku ew hewl dide ku çandên cuda yên cîhanê bi hembêzkirina bêhempabûna wan û dûrketina ji doktrîna yek-cîhanî ku tê de herêmên cûda dikarin her ku diçe wekî çandî dişibin an jî yeksan werin dîtin, zindî bihêle.<ref name="Sedgwick2019" /> Rexnegiran wê wekî celebek doktrîna "[[apartheid]]ê gerdûnî" û "cuda lê wekhev" bi nav kirine,<ref name="Sedgwick2019" /><ref>{{harvnb|Camus|Lebourg|2017|p=124}}; see also Sharon Waxman, [https://web.archive.org/web/20150913104718/http://articles.chicagotribune.com/1993-12-13/features/9312130011_1_intellectuals-debate-anti-immigrant "Europe's Left And Right Are Too Divided To Even Talk About It"], Chicago Tribune, 13 December 1993.</ref> û gelek pisporan ev raman wekî hewldanek stratejîk ji bo rewakirina nerînên serdestiya nijadî di raya giştî de bi teqlîdkirina gotarên wekhevîxwaz, dij-totalîxwaz, dij-nijadperest, an jîngehparêz ên tevgera pêşverû bi nav kirine.<ref name="Sedgwick2019" /> Zanyar herwiha dişibin hevbîrîyên îdeolojîk ên nêzîk bi ramanên ku ji hêla çalakvanên neo-faşîst ên fransî ve di salên 1950-1960î de hatine pêşve xistin, destnîşan kirine.<ref name="BarOn2014">{{Jêder-kovar |paşnav=Bar-On |pêşnav=Tamir |sal=2014 |sernav=A Response to Alain de Benoist |kovar=Journal for the Study of Radicalism |cild=8 |hejmar=2 |rr=141 |doi=10.14321/jstudradi.8.2.0123 |issn=1930-1189 |s2cid=143809038 }}</ref>
Li gorî alîgirên wê, endamên komeke etnîkî nasnameyeke kolektîf a hevpar parve dikin ku bi giranî ji dîroka wan tê. Bandorên biyanî an xerîb carinan wekî gefek li ser "nasnameya" civakê têne dîtin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Civaknasiya çandê]]
[[Kategorî:Etnîsîte]]
[[Kategorî:Îdeolojiyên siyasî]]
[[Kategorî:Neteweperwerî]]
[[Kategorî:Nijad]]
[[Kategorî:Nijadperestî]]
[[Kategorî:Siyaseta nasnameyê]]
[[Kategorî:Teoriyên civakî]]
r2y2780362u4pxb5nv6tbu7w9yut7wa
Etnoploralîzm
0
316365
2006164
2026-05-01T15:00:14Z
Kurê Acemî
105128
Kurê Acemî navê [[Etnoploralîzm]] guhart û kir [[Etnoplûralîzm]]
2006164
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Etnoplûralîzm]]
i40vlan8mi132mv1ew570n9zspow1ja
Kategorî:Gotarên ku divê werin paqijkirin ji nîsan 2026
14
316366
2006190
2026-05-01T15:55:27Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Kategoriya paqijkirinê ya mehane hat çêkirin
2006190
wikitext
text/x-wiki
{{Kategoriya paqijkirinê ya mehane}}
aju1yl4on6q0c17spdhiqsngmb3aqo2
Kategorî:Kategoriyên paqijkirinê ji çiriya paşîn 2017
14
316367
2006193
2026-05-01T15:59:34Z
Balyozbot
42414
[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Kategoriya paqijkirinê ya mehane hat çêkirin
2006193
wikitext
text/x-wiki
{{Kategoriya paqijkirinê ya mehane}}
aju1yl4on6q0c17spdhiqsngmb3aqo2
Jelly Jamm
0
316368
2006229
2026-05-01T21:32:00Z
HienWiki2026
151320
Rûpel bi "'''Jelly Jamm''' rêzefîlmek televîzyonê ya anîmasyonî ya bi zimanê spanî ye ji bo zarokan ku ji hêla [[Carlos L. del Rey]], [[Víctor M. López]] û [[David Cantolla]] ve hatiye afirandin. Ev rêzefîlm hev-hilberînek di navbera Vodka Capital û 737 SHAKER de ye, du hilberînerên spanî yên li Madrîd û Segovia ne, û ji hêla [[RTVE]], [[Big Picture Films]] (ku wekî Big Picture Productions tê zanîn), Bestial Investment û fînansa japonî Bandai ve..." hat çêkirin
2006229
wikitext
text/x-wiki
'''Jelly Jamm''' rêzefîlmek televîzyonê ya anîmasyonî ya bi zimanê spanî ye ji bo zarokan ku ji hêla [[Carlos L. del Rey]], [[Víctor M. López]] û [[David Cantolla]] ve hatiye afirandin. Ev rêzefîlm hev-hilberînek di navbera Vodka Capital û 737 SHAKER de ye, du hilberînerên spanî yên li Madrîd û Segovia ne, û ji hêla [[RTVE]], [[Big Picture Films]] (ku wekî Big Picture Productions tê zanîn), Bestial Investment û fînansa japonî Bandai ve hatiye hilberandin. Şer yekem car li ser [[Cartoonito]] û her weha li ser kanala televîzyonê ya zarokan a spanî [[Clan]] hate weşandin.
[[Kategorî:Rêzefîlm]]
n9a2d04mthjcwx93fq3bgiad5vkqvww
2006230
2006229
2026-05-01T22:11:36Z
Kurê Acemî
105128
2006230
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdanka giştî}}
'''Jelly Jamm''' rêzefîlmek televîzyonê ya anîmasyonî ya bi zimanê spanî ye ji bo zarokan ku ji hêla [[Carlos L. del Rey]], [[Víctor M. López]] û [[David Cantolla]] ve hatiye afirandin. Ev rêzefîlm hev-hilberînek di navbera Vodka Capital û 737 SHAKER de ye, du hilberînerên spanî yên li Madrîd û Segovia ne, û ji hêla [[RTVE]], [[Big Picture Films]] (ku wekî Big Picture Productions tê zanîn), Bestial Investment û fînansa japonî Bandai ve hatiye hilberandin. Şer yekem car li ser [[Cartoonito]] û her weha li ser kanala televîzyonê ya zarokan a spanî [[Clan]] hate weşandin.
[[Kategorî:Rêzefîlm]]
l96z4u5m0c8jf66m20ulo8n1tm4tbk1
2006231
2006230
2026-05-01T22:11:52Z
Kurê Acemî
105128
2006231
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdanka giştî}}
'''Jelly Jamm''' rêzefîlmek televîzyonê ya anîmasyonî ya bi zimanê spanî ye ji bo zarokan ku ji hêla [[Carlos L. del Rey]], [[Víctor M. López]] û [[David Cantolla]] ve hatiye afirandin. Ev rêzefîlm hev-hilberînek di navbera Vodka Capital û 737 SHAKER de ye, du hilberînerên spanî yên li Madrîd û Segovia ne, û ji hêla [[RTVE]], [[Big Picture Films]] (ku wekî Big Picture Productions tê zanîn), Bestial Investment û fînansa japonî Bandai ve hatiye hilberandin. Şer yekem car li ser [[Cartoonito]] û her weha li ser kanala televîzyonê ya zarokan a spanî [[Clan]] hate weşandin.
== Çavkanî ==
[[Kategorî:Rêzefîlm]]
s6xocbbznzxzle92cncgiv8guvnpagb
2006232
2006231
2026-05-01T22:12:04Z
Kurê Acemî
105128
2006232
wikitext
text/x-wiki
{{Agahîdanka giştî}}
'''Jelly Jamm''' rêzefîlmek televîzyonê ya anîmasyonî ya bi zimanê spanî ye ji bo zarokan ku ji hêla [[Carlos L. del Rey]], [[Víctor M. López]] û [[David Cantolla]] ve hatiye afirandin. Ev rêzefîlm hev-hilberînek di navbera Vodka Capital û 737 SHAKER de ye, du hilberînerên spanî yên li Madrîd û Segovia ne, û ji hêla [[RTVE]], [[Big Picture Films]] (ku wekî Big Picture Productions tê zanîn), Bestial Investment û fînansa japonî Bandai ve hatiye hilberandin. Şer yekem car li ser [[Cartoonito]] û her weha li ser kanala televîzyonê ya zarokan a spanî [[Clan]] hate weşandin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
[[Kategorî:Rêzefîlm]]
ewehxy5i6wghap6owzv69f9xcvvk9ym
2006233
2006232
2026-05-01T22:32:13Z
Balyozbot
42414
[[User:Balyozxane/skrîpt/py/kuCosmeticsCore.py|Bot]]: Paqijiyên kozmetîk (+{{Sêwî}}, Destpêkê standard kir, Binê standard kir.)
2006233
wikitext
text/x-wiki
{{Sêwî|tarîx=gulan 2026}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Jelly Jamm''' rêzefîlmek televîzyonê ya anîmasyonî ya bi zimanê spanî ye ji bo zarokan ku ji hêla [[Carlos L. del Rey]], [[Víctor M. López]] û [[David Cantolla]] ve hatiye afirandin. Ev rêzefîlm hev-hilberînek di navbera Vodka Capital û 737 SHAKER de ye, du hilberînerên spanî yên li Madrîd û Segovia ne, û ji hêla [[RTVE]], [[Big Picture Films]] (ku wekî Big Picture Productions tê zanîn), Bestial Investment û fînansa japonî Bandai ve hatiye hilberandin. Şer yekem car li ser [[Cartoonito]] û her weha li ser kanala televîzyonê ya zarokan a spanî [[Clan]] hate weşandin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
[[Kategorî:Rêzefîlm]]
mp6ed2h9xvs36mtjagpeisu3l193cbd
2006236
2006233
2026-05-02T04:56:53Z
Penaber49
39672
2006236
wikitext
text/x-wiki
{{Sêwî|tarîx=gulan 2026}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Jelly Jamm''' rêzefîlmek televîzyonê ya anîmasyonî ya bi zimanê spanî ye ku ji bo zarokan ji aliyê [[Carlos L. del Rey]], [[Víctor M. López]] û [[David Cantolla]] ve hatiye afirandin. Ev rêzefîlm hevhilberîneke di navbera Vodka Capital û 737 SHAKER de ye ku du hilberînerên spanî yên li Madrîd û Segovia ne û ji aliyê [[RTVE]], [[Big Picture Films]] (ku wekî Big Picture Productions tê zanîn), Bestial Investment û fînansa japonî Bandai ve hatiye hilberandin. Rêzefîlm yekem car li ser [[Cartoonito]] û her weha li ser kanala televîzyonê ya zarokan a spanî [[Clan]] hate weşandin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
[[Kategorî:Rêzefîlm]]
ke8gaf9hrlpunn12ku2i6nctmxz7st5
2006278
2006236
2026-05-02T11:12:10Z
Balyozbot
42414
Bot: +{{[[Şablon:Kontrola otorîteyê|Kontrola otorîteyê]]}} (bnr. [[Taybet:PermanentLink/1295521#Şablona_Kontrola_otorîteyê|gotûbêjê]]); paqijiyên kozmetîk (Binê standard kir.)
2006278
wikitext
text/x-wiki
{{Sêwî|tarîx=gulan 2026}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Jelly Jamm''' rêzefîlmek televîzyonê ya anîmasyonî ya bi zimanê spanî ye ku ji bo zarokan ji aliyê [[Carlos L. del Rey]], [[Víctor M. López]] û [[David Cantolla]] ve hatiye afirandin. Ev rêzefîlm hevhilberîneke di navbera Vodka Capital û 737 SHAKER de ye ku du hilberînerên spanî yên li Madrîd û Segovia ne û ji aliyê [[RTVE]], [[Big Picture Films]] (ku wekî Big Picture Productions tê zanîn), Bestial Investment û fînansa japonî Bandai ve hatiye hilberandin. Rêzefîlm yekem car li ser [[Cartoonito]] û her weha li ser kanala televîzyonê ya zarokan a spanî [[Clan]] hate weşandin.
== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Rêzefîlm]]
b1k6uok1itx3uie10w23i3mcs6px0fy