Wîkîferheng kuwiktionary https://ku.wiktionary.org/wiki/Destp%C3%AAk MediaWiki 1.47.0-wmf.2 case-sensitive Medya Taybet Gotûbêj Bikarhêner Gotûbêja bikarhêner Wîkîferheng Gotûbêja Wîkîferhengê Wêne Gotûbêja wêneyî MediaWiki Gotûbêja MediaWiki Şablon Gotûbêja şablonê Alîkarî Gotûbêja alîkariyê Kategorî Gotûbêja kategoriyê Pêvek Gotûbêja pêvekê Nimînok Gotûbêja nimînokê Portal Gotûbêja portalê Tewandin Gotûbêja tewandinê Jinûvesazî Gotûbêja jinûvesaziyê TimedText TimedText talk Modul Gotûbêja modulê Event Event talk sor 0 3111 6235210 6235131 2026-05-13T20:24:20Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235210 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|sor}} [[Wêne:Dülmen, Fröbelstraße, Mohn am Feldrand -- 2021 -- 9174.jpg|thumb|Guleke '''sor'''.]] {{rengdêr|ku}} # {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]]. #: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#FF0000}}{{reng|#FF1F1F}}{{reng|#E60000}}{{reng|#D40000}}{{reng|#C8102E}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji lêvên '''sor''' şekir barî, <br>Bi min da wê bi nazdarî,<br>Şeraba kûpikê darî,<br>Vekir wê pê zimanê min.|{{w|Cegerxwîn}}: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}} ==== Herwiha ==== * (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]] ==== Hevmane ==== ''Tenê edebî'': * {{g|ku|al}} * {{g|ku|qirmiz}} * {{g|ku|gurmiz}} * {{g|ku|sorgûn}} ==== Binêre herwiha ==== {{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî |kesk |mor |narencî |pîvazî |qehweyî |reş | sor |spî |şîn |xemir |zer }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |sipîsor |sorahî |soratî |sorav |soravî |sorayî |sorî |sorîtî |sortî |sor bûn<q:lêker> |sor kirin<q:lêker> |sorbûn<q:navdêr> |sorkirin<q:navdêr> |sorbûyî<q:rengdêr> |sorkirî<q:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e. ;{{biçûk|Çavkanî: * {{Horn|r=161}} * {{MacKenzie|r=132}} }} ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}} ** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]] * {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}} ** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}} * {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}} * {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}} * {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}} * {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}} * {{Z|de}}: {{W+|de|rot}} * {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}} * {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}} * {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}} * {{Z|an}}: {{W-|an|royo}} * {{Z|arc}}: *: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}} *: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}} * {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}} * {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}} * {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}} * {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}} * {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}} * {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}} * {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}} * {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}} * {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}} * {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}} * {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}} * {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}} * {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}} *: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}} * {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}} * {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}} * {{Z|da}}: {{W+|da|rød}} * {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}} * {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}} * {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}} * Çamî: *: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}} *: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}} * {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}} * {{Z|id}}: {{W+|id|merah}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}} *: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}} *: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}} * {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}} * {{Z|et}}: {{W+|et|punane}} * {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}} * {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}} * {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}} * {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}} * {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}} * {{Z|frr}}: *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}} *: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}} *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}} *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}} * {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}} * {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}} * {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}} * {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}} *: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}} * {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}} * {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}} * {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}} * {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}} * {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}} * {{Z|io}}: {{W+|io|reda}} * {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}} * {{Z|en}}: {{W+|en|red}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}} * {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}} * {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}} * {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}} * {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}} * {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}} * {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}} * Ladin: *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}} *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}} *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}} * {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}} * {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}} * {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}} * {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}} * {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}} * {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}} * {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}} * {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}} * {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}} * {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}} * {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}} * {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}} * {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}} * {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}} * {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}} * {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}} * {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}} * {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}} * {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}} * {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}} *: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}} * {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}} * {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}} * {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}} * {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}} * {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}} * {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}} * {{Z|nds}}: *: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}} *: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}} * {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}} * {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}} * {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}} * {{Z|no}}: {{W+|no|rød}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}} * {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}} * {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}} * {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}} * {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}} * {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}} * {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}} * {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}} * {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}} * {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}} * {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}} * {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}} * {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}} * {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}} * {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}} * {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}} * {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}} *: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}} * {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}} * {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}} * {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}} * {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}} * {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}} * {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}} * {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}} * Talysh: *: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}} * {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}} * {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}} * {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}} * {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}} * {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]- * {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}} * {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}} * {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}} * {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}} * {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}} * {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}} * {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}} * {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}} * {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}} * {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}} * {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}} * {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}} * {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}} * {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}} * {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}} *: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}} * {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}} * {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|sor|nêr}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[reng|Rengê]] sor. #: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}} #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Xweha min ji me ra bi destê xwe ava îsota derxistiye û du babet jî îsot çêkirine. Yek ji bo şîvê û tirşikê ye û yek jî ji bo çîk, nanê goşt û zelete ye. Ev îsota ji bo çîk û nanê goşt mohr e, '''sorekî''' tarî ye.|malper=/zinarexamo.blogspot.com|sernav= Min bi destê xwe ji xwe ra kar derxist|nivîskar= Zinarê Xamo|sal=2018|url=https://zinarexamo.blogspot.com/2018/11/min-bi-deste-xwe-ji-xwe-ra-kar-derxist.html}} # [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê. #* {{bêmînak|ku}} # Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din. #: {{hevmane|ku|çepgir}} ==== Werger ==== {{werger-ser|reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|red}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}} {{werger-bin}} 7cy7lht0mk1ybe43zjoguf2hmauiidg 6235213 6235210 2026-05-13T21:05:47Z Ghybu 1393 /* {{ziman|ku}} */ 6235213 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|sor}} [[Wêne:Dülmen, Fröbelstraße, Mohn am Feldrand -- 2021 -- 9174.jpg|thumb|Guleke '''sor'''.]] {{rengdêr|ku}} # {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]]. #: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#FF0000}}{{reng|#FF1F1F}}{{reng|#E60000}}{{reng|#D40000}}{{reng|#C8102E}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji lêvên '''sor''' şekir barî, <br>Bi min da wê bi nazdarî,<br>Şeraba kûpikê darî,<br>Vekir wê pê zimanê min.|{{w|Cegerxwîn}}: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}} ==== Herwiha ==== * (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]] ==== Hevmane ==== ''Tenê edebî'': * {{g|ku|al}} * {{g|ku|qirmiz}} * {{g|ku|gurmiz}} * {{g|ku|sorgûn}} ==== Binêre herwiha ==== {{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî |kesk |mor |narencî |pîvazî |qehweyî |reş | sor |spî |şîn |xemir |zer }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |sipîsor |sorahî |soratî |sorav |soravî |sorayî |sorî |sorîtî |sortî |sor bûn<q:lêker> |sor kirin<q:lêker> |sorbûn<q:navdêr> |sorkirin<q:navdêr> |sorbûyî<q:rengdêr> |sorkirî<q:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e. ;{{biçûk|Çavkanî: * {{Horn|r=161}} * {{MacKenzie|r=132}} }} ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}} ** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]] * {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}} ** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Bi rengê sor}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}} * {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}} * {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}} * {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}} * {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}} * {{Z|de}}: {{W+|de|rot}} * {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}} * {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}} * {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}} * {{Z|an}}: {{W-|an|royo}} * {{Z|arc}}: *: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}} *: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}} * {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}} * {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}} * {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}} * {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}} * {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}} * {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}} * {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}} * {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}} * {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}} * {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}} * {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}} * {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}} * {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}} *: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}} * {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}} * {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}} * {{Z|da}}: {{W+|da|rød}} * {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}} * {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}} * {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}} * Çamî: *: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}} *: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}} * {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}} * {{Z|id}}: {{W+|id|merah}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}} *: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}} *: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}} * {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}} * {{Z|et}}: {{W+|et|punane}} * {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}} * {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}} * {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}} * {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}} * {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}} * {{Z|frr}}: *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}} *: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}} *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}} *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}} * {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}} * {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}} * {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}} * {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}} *: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}} * {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}} * {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}} * {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}} * {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}} * {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}} * {{Z|io}}: {{W+|io|reda}} * {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}} * {{Z|en}}: {{W+|en|red}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}} * {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}} * {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}} * {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}} * {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}} * {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}} * {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}} * Ladin: *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}} *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}} *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}} * {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}} * {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}} * {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}} * {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}} * {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}} * {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}} * {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}} * {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}} * {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}} * {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}} * {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}} * {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}} * {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}} * {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}} * {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}} * {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}} * {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}} * {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}} * {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}} * {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}} *: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}} * {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}} * {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}} * {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}} * {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}} * {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}} * {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}} * {{Z|nds}}: *: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}} *: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}} * {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}} * {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}} * {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}} * {{Z|no}}: {{W+|no|rød}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}} * {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}} * {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}} * {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}} * {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}} * {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}} * {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}} * {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}} * {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}} * {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}} * {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}} * {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}} * {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}} * {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}} * {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}} * {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}} * {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}} *: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}} * {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}} * {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}} * {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}} * {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}} * {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}} * {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}} * {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}} * Talysh: *: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}} * {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}} * {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}} * {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}} * {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}} * {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]- * {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}} * {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}} * {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}} * {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}} * {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}} * {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}} * {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}} * {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}} * {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}} * {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}} * {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}} * {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}} * {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}} * {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}} * {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}} *: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}} * {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}} * {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|sor|nêr}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[reng|Rengê]] sor. #: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}} #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Xweha min ji me ra bi destê xwe ava îsota derxistiye û du babet jî îsot çêkirine. Yek ji bo şîvê û tirşikê ye û yek jî ji bo çîk, nanê goşt û zelete ye. Ev îsota ji bo çîk û nanê goşt mohr e, '''sorekî''' tarî ye.|malper=/zinarexamo.blogspot.com|sernav= Min bi destê xwe ji xwe ra kar derxist|nivîskar= Zinarê Xamo|sal=2018|url=https://zinarexamo.blogspot.com/2018/11/min-bi-deste-xwe-ji-xwe-ra-kar-derxist.html}} # [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê. #* {{bêmînak|ku}} # Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din. #: {{hevmane|ku|çepgir}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|red}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}} {{werger-bin}} 6721s9l0ha20qx9lw2mlv6yer45go47 6235216 6235213 2026-05-13T21:13:28Z Ghybu 1393 Werger: +erebî : [[حُمْرَة]]; +farisî : [[قرمز]] (bi alîkarî) 6235216 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|sor}} [[Wêne:Dülmen, Fröbelstraße, Mohn am Feldrand -- 2021 -- 9174.jpg|thumb|Guleke '''sor'''.]] {{rengdêr|ku}} # {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]]. #: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#FF0000}}{{reng|#FF1F1F}}{{reng|#E60000}}{{reng|#D40000}}{{reng|#C8102E}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji lêvên '''sor''' şekir barî, <br>Bi min da wê bi nazdarî,<br>Şeraba kûpikê darî,<br>Vekir wê pê zimanê min.|{{w|Cegerxwîn}}: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}} ==== Herwiha ==== * (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]] ==== Hevmane ==== ''Tenê edebî'': * {{g|ku|al}} * {{g|ku|qirmiz}} * {{g|ku|gurmiz}} * {{g|ku|sorgûn}} ==== Binêre herwiha ==== {{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî |kesk |mor |narencî |pîvazî |qehweyî |reş | sor |spî |şîn |xemir |zer }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |sipîsor |sorahî |soratî |sorav |soravî |sorayî |sorî |sorîtî |sortî |sor bûn<q:lêker> |sor kirin<q:lêker> |sorbûn<q:navdêr> |sorkirin<q:navdêr> |sorbûyî<q:rengdêr> |sorkirî<q:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e. ;{{biçûk|Çavkanî: * {{Horn|r=161}} * {{MacKenzie|r=132}} }} ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}} ** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]] * {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}} ** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Bi rengê sor}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}} * {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}} * {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}} * {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}} * {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}} * {{Z|de}}: {{W+|de|rot}} * {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}} * {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}} * {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}} * {{Z|an}}: {{W-|an|royo}} * {{Z|arc}}: *: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}} *: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}} * {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}} * {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}} * {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}} * {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}} * {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}} * {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}} * {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}} * {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}} * {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}} * {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}} * {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}} * {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}} * {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}} *: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}} * {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}} * {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}} * {{Z|da}}: {{W+|da|rød}} * {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}} * {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}} * {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}} * Çamî: *: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}} *: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}} * {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}} * {{Z|id}}: {{W+|id|merah}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}} *: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}} *: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}} * {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}} * {{Z|et}}: {{W+|et|punane}} * {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}} * {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}} * {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}} * {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}} * {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}} * {{Z|frr}}: *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}} *: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}} *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}} *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}} * {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}} * {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}} * {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}} * {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}} *: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}} * {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}} * {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}} * {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}} * {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}} * {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}} * {{Z|io}}: {{W+|io|reda}} * {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}} * {{Z|en}}: {{W+|en|red}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}} * {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}} * {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}} * {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}} * {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}} * {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}} * {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}} * Ladin: *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}} *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}} *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}} * {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}} * {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}} * {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}} * {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}} * {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}} * {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}} * {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}} * {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}} * {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}} * {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}} * {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}} * {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}} * {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}} * {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}} * {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}} * {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}} * {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}} * {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}} * {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}} * {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}} *: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}} * {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}} * {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}} * {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}} * {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}} * {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}} * {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}} * {{Z|nds}}: *: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}} *: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}} * {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}} * {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}} * {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}} * {{Z|no}}: {{W+|no|rød}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}} * {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}} * {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}} * {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}} * {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}} * {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}} * {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}} * {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}} * {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}} * {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}} * {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}} * {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}} * {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}} * {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}} * {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}} * {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}} * {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}} *: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}} * {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}} * {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}} * {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}} * {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}} * {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}} * {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}} * {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}} * Talysh: *: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}} * {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}} * {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}} * {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}} * {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}} * {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]- * {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}} * {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}} * {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}} * {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}} * {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}} * {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}} * {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}} * {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}} * {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}} * {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}} * {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}} * {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}} * {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}} * {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}} * {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}} *: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}} * {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}} * {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|sor|nêr}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[reng|Rengê]] sor. #: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}} #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Xweha min ji me ra bi destê xwe ava îsota derxistiye û du babet jî îsot çêkirine. Yek ji bo şîvê û tirşikê ye û yek jî ji bo çîk, nanê goşt û zelete ye. Ev îsota ji bo çîk û nanê goşt mohr e, '''sorekî''' tarî ye.|malper=/zinarexamo.blogspot.com|sernav= Min bi destê xwe ji xwe ra kar derxist|nivîskar= Zinarê Xamo|sal=2018|url=https://zinarexamo.blogspot.com/2018/11/min-bi-deste-xwe-ji-xwe-ra-kar-derxist.html}} # [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê. #* {{bêmînak|ku}} # Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din. #: {{hevmane|ku|çepgir}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Reng}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|حُمْرَة|m}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|red}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}} {{werger-bin}} 1atvobtfn9k2t44qmhl61e1sme0alj4 kesk 0 3115 6235200 6235132 2026-05-13T16:22:09Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235200 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|keşk}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/kʰæsk/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|kesk}} [[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]] {{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}} # {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî. #: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌سک}} * {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}} ==== Nêzîk ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | kesk bûn<q:lêker> | keskbûn<q:navdêr> | keskayî | keskahî }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}} * {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}} * {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}} * {{Z|af}}: {{W+|af|groen}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}} * Alviri-Vidari: *: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}} * {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} *: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}} * {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}} * {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}} * {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}} * {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}} * {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}} * {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}} * {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}} * {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}} * {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}} * {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}} * {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}} * {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}} * {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}} *: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}} * {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}} * {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}} * {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}} * {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}} * {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}} * {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}} * {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}} * {{Z|frr}}: *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}} *: Mooring: {{W-|frr|gräin}} * {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}} * {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}} * {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}} * {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}} * {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}} * {{Z|io}}: {{W+|io|verda}} * {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}} * {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|verde}} * {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}} * {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}} * {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}} * {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}} * {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}} * {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}} * {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}} * {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}} * {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}} * {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}} * {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}} * {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}} * {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}} * {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}} * {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}} * {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}} * {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}} * {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}} * {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}} * {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}} * {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}} * {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}} *: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}} * {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}} * Nahuatl: *: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}} *: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}} * {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}} * {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}} * {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}} * {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}} * {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}} * {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}} * {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}} * {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}} * {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}} * {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}} * {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}} * {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}} * {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}} * {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}} *: Latînî: {{W+|sh|zelen}} * {{Z|cu}}: *: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}} * {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}} *: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}} * {{Z|es}}: {{W+|es|verde}} * {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}} * {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}} * {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}} * {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}} * {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}} * {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}} * {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}} * {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}} * {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}} * {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}} * {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}} * {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}} * {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}} * {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}} * {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}} * {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}} * {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}} *: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}} * {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}} * {{Z|za}}: {{W-|za|heu}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # [[reng|Rengê]] kesk. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]] #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}} #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]] #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} bu3xt80al7dc9l5kre6x47llykxk00l 6235201 6235200 2026-05-13T16:38:19Z Ghybu 1393 /* Werger */ 6235201 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|keşk}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/kʰæsk/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|kesk}} [[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]] {{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}} # {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî. #: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌سک}} * {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}} ==== Nêzîk ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | kesk bûn<q:lêker> | keskbûn<q:navdêr> | keskayî | keskahî }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}} * {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Ya/yê ku bi rengê kesk e}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}} * {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}} * {{Z|af}}: {{W+|af|groen}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}} * Alviri-Vidari: *: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}} * {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} *: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}} * {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}} * {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}} * {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}} * {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}} * {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}} * {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}} * {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}} * {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}} * {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}} * {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}} * {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}} * {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}} * {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}} *: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}} * {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}} * {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}} * {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}} * {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}} * {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}} * {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}} * {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}} * {{Z|frr}}: *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}} *: Mooring: {{W-|frr|gräin}} * {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}} * {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}} * {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}} * {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}} * {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}} * {{Z|io}}: {{W+|io|verda}} * {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}} * {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|verde}} * {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}} * {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}} * {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}} * {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}} * {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}} * {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}} * {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}} * {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}} * {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}} * {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}} * {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}} * {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}} * {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}} * {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}} * {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}} * {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}} * {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}} * {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}} * {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}} * {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}} * {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}} * {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}} *: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}} * {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}} * Nahuatl: *: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}} *: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}} * {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}} * {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}} * {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}} * {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}} * {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}} * {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}} * {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}} * {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}} * {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}} * {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}} * {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}} * {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}} * {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}} * {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}} *: Latînî: {{W+|sh|zelen}} * {{Z|cu}}: *: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}} * {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}} *: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}} * {{Z|es}}: {{W+|es|verde}} * {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}} * {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}} * {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}} * {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}} * {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}} * {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}} * {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}} * {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}} * {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}} * {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}} * {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}} * {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}} * {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}} * {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}} * {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}} * {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}} * {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}} *: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}} * {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}} * {{Z|za}}: {{W-|za|heu}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # [[reng|Rengê]] kesk. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]] #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}} #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]] #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} rjmr6wed09m74bbcjtmzcwzzsaicctl 6235202 6235201 2026-05-13T16:39:39Z Ghybu 1393 /* Werger */ 6235202 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|keşk}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/kʰæsk/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|kesk}} [[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]] {{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}} # {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî. #: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌سک}} * {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}} ==== Nêzîk ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | kesk bûn<q:lêker> | keskbûn<q:navdêr> | keskayî | keskahî }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}} * {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Ya/yê ku bi rengê kesk e}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}} * {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}} * {{Z|af}}: {{W+|af|groen}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}} * Alviri-Vidari: *: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}} * {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} *: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}} * {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}} * {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}} * {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}} * {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}} * {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}} * {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}} * {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}} * {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}} * {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}} * {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}} * {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}} * {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}} * {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}} *: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}} * {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}} * {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}} * {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}} * {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}} * {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}} * {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}} * {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}} * {{Z|frr}}: *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}} *: Mooring: {{W-|frr|gräin}} * {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}} * {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}} * {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}} * {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}} * {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}} * {{Z|io}}: {{W+|io|verda}} * {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}} * {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|verde}} * {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}} * {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}} * {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}} * {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}} * {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}} * {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}} * {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}} * {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}} * {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}} * {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}} * {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}} * {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}} * {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}} * {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}} * {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}} * {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}} * {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}} * {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}} * {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}} * {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}} * {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}} * {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}} *: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}} * {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}} * Nahuatl: *: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}} *: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}} * {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}} * {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}} * {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}} * {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}} * {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}} * {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}} * {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}} * {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}} * {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}} * {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}} * {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}} * {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}} * {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}} * {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}} *: Latînî: {{W+|sh|zelen}} * {{Z|cu}}: *: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}} * {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}} *: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}} * {{Z|es}}: {{W+|es|verde}} * {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}} * {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}} * {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}} * {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}} * {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}} * {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}} * {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}} * {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}} * {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}} * {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}} * {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}} * {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}} * {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}} * {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}} * {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}} * {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}} * {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}} *: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}} * {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}} * {{Z|za}}: {{W-|za|heu}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # [[reng|Rengê]] kesk. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]] #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}} #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]] #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} 5tn8yjenvs37lgwl4508wl1gtmtjus7 6235205 6235202 2026-05-13T17:22:17Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235205 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|keşk}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/kʰæsk/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|kesk}} [[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]] {{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}} # {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî. #: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌سک}} * {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}} ==== Nêzîk ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | kesk bûn<q:lêker> | keskbûn<q:navdêr> | keskayî | keskahî }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}} * {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Ya/yê ku bi rengê kesk e}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}} * {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}} * {{Z|af}}: {{W+|af|groen}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}} * Alviri-Vidari: *: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}} * {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} *: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}} * {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}} * {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}} * {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}} * {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}} * {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}} * {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}} * {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}} * {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}} * {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}} * {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}} * {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}} * {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}} * {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}} *: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}} * {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}} * {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}} * {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}} * {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}} * {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}} * {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}} * {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}} * {{Z|frr}}: *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}} *: Mooring: {{W-|frr|gräin}} * {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}} * {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}} * {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}} * {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}} * {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}} * {{Z|io}}: {{W+|io|verda}} * {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}} * {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|verde}} * {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}} * {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}} * {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}} * {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}} * {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}} * {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}} * {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}} * {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}} * {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}} * {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}} * {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}} * {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}} * {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}} * {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}} * {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}} * {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}} * {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}} * {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}} * {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}} * {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}} * {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}} * {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}} *: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}} * {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}} * Nahuatl: *: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}} *: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}} * {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}} * {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}} * {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}} * {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}} * {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}} * {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}} * {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}} * {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}} * {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}} * {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}} * {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}} * {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}} * {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}} * {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}} *: Latînî: {{W+|sh|zelen}} * {{Z|cu}}: *: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}} * {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}} *: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}} * {{Z|es}}: {{W+|es|verde}} * {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}} * {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}} * {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}} * {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}} * {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}} * {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}} * {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}} * {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}} * {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}} * {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}} * {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}} * {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}} * {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}} * {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}} * {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}} * {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}} * {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}} *: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}} * {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}} * {{Z|za}}: {{W-|za|heu}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # [[reng|Rengê]] kesk. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Çêlîkek çavên xwe vedike li dinyê, pitikek qêrîna yekem dide der li ser axa welatê min. Û jiyan dîsa didome. Jiyan bi înat didome. Qurmên bûne rejî şaxên teze didin der ên bi lêvkeniyeke '''keskê''' tarî.|kovar=Bîrnebûn|nivîskar=Hesen Huseyîn Denîz|sernav=Li welatê min bihar tê|hejmar=71|sal=2018|rûpel=32}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]] #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}} #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]] #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} cdibfmzg2xzr4nrd2xvr6rbgfj1n9bk 6235208 6235205 2026-05-13T20:11:26Z Ghybu 1393 /* Werger */ 6235208 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|keşk}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/kʰæsk/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|kesk}} [[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]] {{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}} # {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî. #: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌سک}} * {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}} ==== Nêzîk ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | kesk bûn<q:lêker> | keskbûn<q:navdêr> | keskayî | keskahî }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}} * {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}} ==== Werger ==== {{Bi rengê kesk}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}} * {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}} * {{Z|af}}: {{W+|af|groen}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}} * Alviri-Vidari: *: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}} * {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} *: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}} * {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}} * {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}} * {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}} * {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}} * {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}} * {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}} * {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}} * {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}} * {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}} * {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}} * {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}} * {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}} * {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}} *: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}} * {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}} * {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}} * {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}} * {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}} * {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}} * {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}} * {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}} * {{Z|frr}}: *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}} *: Mooring: {{W-|frr|gräin}} * {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}} * {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}} * {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}} * {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}} * {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}} * {{Z|io}}: {{W+|io|verda}} * {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}} * {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|verde}} * {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}} * {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}} * {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}} * {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}} * {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}} * {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}} * {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}} * {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}} * {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}} * {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}} * {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}} * {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}} * {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}} * {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}} * {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}} * {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}} * {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}} * {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}} * {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}} * {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}} * {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}} * {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}} *: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}} * {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}} * Nahuatl: *: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}} *: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}} * {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}} * {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}} * {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}} * {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}} * {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}} * {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}} * {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}} * {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}} * {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}} * {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}} * {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}} * {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}} * {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}} * {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}} *: Latînî: {{W+|sh|zelen}} * {{Z|cu}}: *: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}} * {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}} *: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}} * {{Z|es}}: {{W+|es|verde}} * {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}} * {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}} * {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}} * {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}} * {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}} * {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}} * {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}} * {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}} * {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}} * {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}} * {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}} * {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}} * {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}} * {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}} * {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}} * {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}} * {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}} *: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}} * {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}} * {{Z|za}}: {{W-|za|heu}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # [[reng|Rengê]] kesk. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Çêlîkek çavên xwe vedike li dinyê, pitikek qêrîna yekem dide der li ser axa welatê min. Û jiyan dîsa didome. Jiyan bi înat didome. Qurmên bûne rejî şaxên teze didin der ên bi lêvkeniyeke '''keskê''' tarî.|kovar=Bîrnebûn|nivîskar=Hesen Huseyîn Denîz|sernav=Li welatê min bihar tê|hejmar=71|sal=2018|rûpel=32}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]] #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}} #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]] #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} 4vw44aazn3gobdsf501kaxlc0oszlui 6235209 6235208 2026-05-13T20:11:56Z Ghybu 1393 /* Werger */ 6235209 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|keşk}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/kʰæsk/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|kesk}} [[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]] {{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}} # {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî. #: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌سک}} * {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}} ==== Nêzîk ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | kesk bûn<q:lêker> | keskbûn<q:navdêr> | keskayî | keskahî }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}} * {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Bi rengê kesk}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}} * {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}} * {{Z|af}}: {{W+|af|groen}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}} * Alviri-Vidari: *: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}} * {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} *: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}} * {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}} * {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}} * {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}} * {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}} * {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}} * {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}} * {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}} * {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}} * {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}} * {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}} * {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}} * {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}} * {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}} *: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}} * {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}} * {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}} * {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}} * {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}} * {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}} * {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}} * {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}} * {{Z|frr}}: *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}} *: Mooring: {{W-|frr|gräin}} * {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}} * {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}} * {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}} * {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}} * {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}} * {{Z|io}}: {{W+|io|verda}} * {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}} * {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|verde}} * {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}} * {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}} * {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}} * {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}} * {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}} * {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}} * {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}} * {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}} * {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}} * {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}} * {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}} * {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}} * {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}} * {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}} * {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}} * {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}} * {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}} * {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}} * {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}} * {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}} * {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}} * {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}} *: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}} * {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}} * Nahuatl: *: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}} *: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}} * {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}} * {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}} * {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}} * {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}} * {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}} * {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}} * {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}} * {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}} * {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}} * {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}} * {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}} * {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}} * {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}} * {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}} *: Latînî: {{W+|sh|zelen}} * {{Z|cu}}: *: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}} * {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}} *: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}} * {{Z|es}}: {{W+|es|verde}} * {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}} * {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}} * {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}} * {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}} * {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}} * {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}} * {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}} * {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}} * {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}} * {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}} * {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}} * {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}} * {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}} * {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}} * {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}} * {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}} * {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}} *: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}} * {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}} * {{Z|za}}: {{W-|za|heu}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # [[reng|Rengê]] kesk. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Çêlîkek çavên xwe vedike li dinyê, pitikek qêrîna yekem dide der li ser axa welatê min. Û jiyan dîsa didome. Jiyan bi înat didome. Qurmên bûne rejî şaxên teze didin der ên bi lêvkeniyeke '''keskê''' tarî.|kovar=Bîrnebûn|nivîskar=Hesen Huseyîn Denîz|sernav=Li welatê min bihar tê|hejmar=71|sal=2018|rûpel=32}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]] #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}} #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]] #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} aig5bb7cxfv0fkdj0f36mayjwrehgod 6235217 6235209 2026-05-13T21:18:44Z Ghybu 1393 Werger: +erebî : [[خُضْرَة]] (bi alîkarî) 6235217 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|keşk}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/kʰæsk/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|kesk}} [[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]] {{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}} # {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî. #: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}} #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌سک}} * {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}} ==== Nêzîk ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | kesk bûn<q:lêker> | keskbûn<q:navdêr> | keskayî | keskahî }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}} * {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Bi rengê kesk}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}} * {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}} * {{Z|af}}: {{W+|af|groen}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}} * Alviri-Vidari: *: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}} * {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} *: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}} * {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}} * {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}} * {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}} * {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}} * {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}} * {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}} * {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}} * {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}} * {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}} * {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}} * {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}} * {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}} * {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}} *: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}} * {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}} * {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}} * {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}} * {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}} * {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}} * {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}} * {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}} * {{Z|frr}}: *: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}} *: Mooring: {{W-|frr|gräin}} * {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}} * {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}} * {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}} * {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}} * {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}} * {{Z|io}}: {{W+|io|verda}} * {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}} * {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|verde}} * {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}} * {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}} * {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}} * {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}} * {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}} * {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}} * {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}} * {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}} * {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}} * {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}} * {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}} * {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}} * {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}} * {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}} * {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}} * {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}} * {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}} * {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}} * {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}} * {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}} * {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}} * {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}} *: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}} * {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}} * Nahuatl: *: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}} *: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}} * {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}} * {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}} * {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}} * {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}} * {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}} * {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}} * {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}} * {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}} * {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}} * {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}} * {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}} * {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}} * {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}} * {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}} *: Latînî: {{W+|sh|zelen}} * {{Z|cu}}: *: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}} * {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}} *: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}} * {{Z|es}}: {{W+|es|verde}} * {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}} * {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}} * {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}} * {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}} * {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}} * {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}} * {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}} * {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}} * {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}} * {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}} * {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}} * {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}} * {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}} * {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}} * {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}} * {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}} * {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}} *: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}} * {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}} * {{Z|za}}: {{W-|za|heu}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # [[reng|Rengê]] kesk. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Çêlîkek çavên xwe vedike li dinyê, pitikek qêrîna yekem dide der li ser axa welatê min. Û jiyan dîsa didome. Jiyan bi înat didome. Qurmên bûne rejî şaxên teze didin der ên bi lêvkeniyeke '''keskê''' tarî.|kovar=Bîrnebûn|nivîskar=Hesen Huseyîn Denîz|sernav=Li welatê min bihar tê|hejmar=71|sal=2018|rûpel=32}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]] #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}} #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]] #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Reng}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|خُضْرَة|m}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} jnvew0r1mcli64h11ns8mz3h2h23zvr şîn 0 3117 6235199 6235133 2026-05-13T15:59:49Z Ghybu 1393 6235199 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr 1 === {{ku-tewîn-rd|şîn}} [[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]] [[Wêne:Green Iceland (20188923528).jpg|thumb|Girekî '''şîn'''. (2)]] {{rengdêr|ku}} # {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}} #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} # {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|شین}} ==== Hevmane ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== * [[şînayî]] ==== Etîmolojî ==== {{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}} Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}. Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}. Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe. Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}). ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}} * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|که‌وه‌|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}} * {{Z|af}}: {{W+|af|blou}} * {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}} * {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}} * {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}} * {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}} * {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}} * {{Z|da}}: {{W+|da|blå}} * {{Z|id}}: {{W+|id|biru}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}} * {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}} * {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}} * {{Z|en}}: {{W+|en|blue}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}} * {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|blár}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}} * {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}} * {{Z|non}}: {{W-|non|blár}} * {{Z|no}}: {{W+|no|blå}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}} * {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}} * {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}} * {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|plava|m}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}} * {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}} * {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}} * {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}} * {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}} * {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}} * {{Z|win}}: {{W-|win|coo}} * {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}} * {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}} {{werger-bin}} {{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} === Rengdêr 2 === {{rengdêr|ku}} # {{rastnivîs|şên}} #* {{bêmînak|ku}} === Navdêr 1 === {{ku-tewîn-nav|şîn|nêr}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[reng|Rengê]] şîn. #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|blue}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 2 === {{ku-tewîn-nav|şîn|mê}} [[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|Şîn]] {{navdêr|ku|z=m}} # [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]] #* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}} ==== Jê ==== * [[şînî]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}} * {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}} * {{Z|es}}: {{W+|es|luto}} * {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=m}} # [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de #* {{bêmînak|ku}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}. === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=m}} # {{rastnivîs|şûn}} #* {{bêmînak|ku}} == {{ziman|ckb}} == === Rengdêr === {{rengdêr|ckb|sc=Latn}} # {{ckb-Arab|شین}} #* {{bêmînak|ckb}} 6ghypepcfzr3o7fv9y0enk94cz9fupa 6235223 6235199 2026-05-13T22:26:39Z Ghybu 1393 /* Rengdêr 2 */ ? 6235223 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr 1 === {{ku-tewîn-rd|şîn}} [[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]] [[Wêne:Green Iceland (20188923528).jpg|thumb|Girekî '''şîn'''. (2)]] {{rengdêr|ku}} # {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}} #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} # {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|شین}} ==== Hevmane ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== * [[şînayî]] ==== Etîmolojî ==== {{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}} Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}. Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}. Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe. Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}). ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}} * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|که‌وه‌|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}} * {{Z|af}}: {{W+|af|blou}} * {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}} * {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}} * {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}} * {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}} * {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}} * {{Z|da}}: {{W+|da|blå}} * {{Z|id}}: {{W+|id|biru}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}} * {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}} * {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}} * {{Z|en}}: {{W+|en|blue}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}} * {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|blár}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}} * {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}} * {{Z|non}}: {{W-|non|blár}} * {{Z|no}}: {{W+|no|blå}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}} * {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}} * {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}} * {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|plava|m}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}} * {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}} * {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}} * {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}} * {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}} * {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}} * {{Z|win}}: {{W-|win|coo}} * {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}} * {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}} {{werger-bin}} {{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} === Rengdêr 2 === {{rengdêr|ku}} # {{rastnivîs|şên}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Li zeviyên '''şîn''' nihêrî. Tayên genimê biharê kêliyekê ji bo wî bûn sebir. Rengê bi roj diteyîsî wê wextê şînekî tarî bû. Kûr dûr difikirî. Wextê bi xwe ve hat tu hukmê tîrêjan nemabû.|nivîskar=Cîhan Roj; amedekar: Bülent Ulus|sernav=Kawaye Min (Kulîlkên bîst û yekê mehê)|weşanxane=Bülent Ulus / Evrensel Basım Yayın|sal=2013}} #* {{bêmînak|ku}} === Navdêr 1 === {{ku-tewîn-nav|şîn|nêr}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[reng|Rengê]] şîn. #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|blue}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 2 === {{ku-tewîn-nav|şîn|mê}} [[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|Şîn]] {{navdêr|ku|z=m}} # [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]] #* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}} ==== Jê ==== * [[şînî]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}} * {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}} * {{Z|es}}: {{W+|es|luto}} * {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=m}} # [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de #* {{bêmînak|ku}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}. === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=m}} # {{rastnivîs|şûn}} #* {{bêmînak|ku}} == {{ziman|ckb}} == === Rengdêr === {{rengdêr|ckb|sc=Latn}} # {{ckb-Arab|شین}} #* {{bêmînak|ckb}} g9wqqii7sxh2ztxopdysf72diiffc5h 6235225 6235223 2026-05-13T23:34:38Z Ghybu 1393 /* Navdêr 1 */ 6235225 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr 1 === {{ku-tewîn-rd|şîn}} [[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]] [[Wêne:Green Iceland (20188923528).jpg|thumb|Girekî '''şîn'''. (2)]] {{rengdêr|ku}} # {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}} #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} # {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|شین}} ==== Hevmane ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== * [[şînayî]] ==== Etîmolojî ==== {{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}} Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}. Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}. Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe. Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}). ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}} * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|که‌وه‌|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}} * {{Z|af}}: {{W+|af|blou}} * {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}} * {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}} * {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}} * {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}} * {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}} * {{Z|da}}: {{W+|da|blå}} * {{Z|id}}: {{W+|id|biru}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}} * {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}} * {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}} * {{Z|en}}: {{W+|en|blue}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}} * {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|blár}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}} * {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}} * {{Z|non}}: {{W-|non|blár}} * {{Z|no}}: {{W+|no|blå}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}} * {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}} * {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}} * {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|plava|m}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}} * {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}} * {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}} * {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}} * {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}} * {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}} * {{Z|win}}: {{W-|win|coo}} * {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}} * {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}} {{werger-bin}} {{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} === Rengdêr 2 === {{rengdêr|ku}} # {{rastnivîs|şên}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Li zeviyên '''şîn''' nihêrî. Tayên genimê biharê kêliyekê ji bo wî bûn sebir. Rengê bi roj diteyîsî wê wextê şînekî tarî bû. Kûr dûr difikirî. Wextê bi xwe ve hat tu hukmê tîrêjan nemabû.|nivîskar=Cîhan Roj; amedekar: Bülent Ulus|sernav=Kawaye Min (Kulîlkên bîst û yekê mehê)|weşanxane=Bülent Ulus / Evrensel Basım Yayın|sal=2013}} #* {{bêmînak|ku}} === Navdêr 1 === {{ku-tewîn-nav|şîn|nêr}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[reng|Rengê]] şîn. #: {{mk|ku|'''şînê''' vekirî, '''şînê''' esmanî, '''şînê''' tarî}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|blue}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 2 === {{ku-tewîn-nav|şîn|mê}} [[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|Şîn]] {{navdêr|ku|z=m}} # [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]] #* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}} ==== Jê ==== * [[şînî]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}} * {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}} * {{Z|es}}: {{W+|es|luto}} * {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=m}} # [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de #* {{bêmînak|ku}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}. === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=m}} # {{rastnivîs|şûn}} #* {{bêmînak|ku}} == {{ziman|ckb}} == === Rengdêr === {{rengdêr|ckb|sc=Latn}} # {{ckb-Arab|شین}} #* {{bêmînak|ckb}} b9336rixr4bkz218lm7rfctd2hwjf92 6235226 6235225 2026-05-13T23:36:56Z Ghybu 1393 /* Rengdêr 2 */ 6235226 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr 1 === {{ku-tewîn-rd|şîn}} [[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]] [[Wêne:Green Iceland (20188923528).jpg|thumb|Girekî '''şîn'''. (2)]] {{rengdêr|ku}} # {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}} #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} # {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|شین}} ==== Hevmane ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== * [[şînayî]] ==== Etîmolojî ==== {{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}} Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}. Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}. Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe. Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}). ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}} * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|که‌وه‌|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}} * {{Z|af}}: {{W+|af|blou}} * {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}} * {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}} * {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}} * {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}} * {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}} * {{Z|da}}: {{W+|da|blå}} * {{Z|id}}: {{W+|id|biru}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}} * {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}} * {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}} * {{Z|en}}: {{W+|en|blue}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}} * {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|blár}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}} * {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}} * {{Z|non}}: {{W-|non|blár}} * {{Z|no}}: {{W+|no|blå}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}} * {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}} * {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}} * {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|plava|m}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}} * {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}} * {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}} * {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}} * {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}} * {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}} * {{Z|win}}: {{W-|win|coo}} * {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}} * {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}} {{werger-bin}} {{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} === Rengdêr 2 === {{rengdêr|ku}} # {{rastnivîs|şên}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Li zeviyên '''şîn''' nihêrî. Tayên genimê biharê kêliyekê ji bo wî bûn sebir. Rengê bi roj diteyîsî wê wextê şînekî tarî bû. Kûr dûr difikirî. Wextê bi xwe ve hat tu hukmê tîrêjan nemabû.|nivîskar=Cîhan Roj; amedekar: Bülent Ulus|sernav=Kawaye Min (Kulîlkên bîst û yekê mehê)|weşanxane=Evrensel Basım Yayın|sal=2013}} #* {{bêmînak|ku}} === Navdêr 1 === {{ku-tewîn-nav|şîn|nêr}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[reng|Rengê]] şîn. #: {{mk|ku|'''şînê''' vekirî, '''şînê''' esmanî, '''şînê''' tarî}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|blue}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 2 === {{ku-tewîn-nav|şîn|mê}} [[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|Şîn]] {{navdêr|ku|z=m}} # [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]] #* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}} ==== Jê ==== * [[şînî]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}} * {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}} * {{Z|es}}: {{W+|es|luto}} * {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=m}} # [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de #* {{bêmînak|ku}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}. === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=m}} # {{rastnivîs|şûn}} #* {{bêmînak|ku}} == {{ziman|ckb}} == === Rengdêr === {{rengdêr|ckb|sc=Latn}} # {{ckb-Arab|شین}} #* {{bêmînak|ckb}} kbfla5t9dwz9jg0u8ksuq1wqg3kso5m 6235227 6235226 2026-05-13T23:41:50Z Ghybu 1393 /* Rengdêr 1 */ 6235227 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr 1 === {{ku-tewîn-rd|şîn}} [[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]] [[Wêne:A Green field in the countryside - geograph.org.uk - 193455.jpg|thumb|Zeviyekî '''şîn'''. (2)]] {{rengdêr|ku}} # {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}} #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}} # {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|شین}} ==== Hevmane ==== * {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}} ==== Jê ==== * [[şînayî]] ==== Etîmolojî ==== {{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}} Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}. Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}. Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe. Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}). ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}} * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|که‌وه‌|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}} ==== Werger ==== {{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}} * {{Z|af}}: {{W+|af|blou}} * {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}} * {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}} * {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}} * {{Z|br}}: {{W+|br|glas}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}} * {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}} * {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}} * {{Z|da}}: {{W+|da|blå}} * {{Z|id}}: {{W+|id|biru}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}} * {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}} * {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}} * {{Z|en}}: {{W+|en|blue}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}} * {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|blár}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}} * {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}} * {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}} * {{Z|non}}: {{W-|non|blár}} * {{Z|no}}: {{W+|no|blå}} * {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}} * {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}} * {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}} * {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}} * {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|plava|m}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}} * {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}} * {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}} * {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}} * {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}} * {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}} * {{Z|win}}: {{W-|win|coo}} * {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}} * {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}} {{werger-bin}} {{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}} * {{Z|de}}: {{W+|de|grün}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}} * {{Z|en}}: {{W+|en|green}} * {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}} {{werger-bin}} === Rengdêr 2 === {{rengdêr|ku}} # {{rastnivîs|şên}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Li zeviyên '''şîn''' nihêrî. Tayên genimê biharê kêliyekê ji bo wî bûn sebir. Rengê bi roj diteyîsî wê wextê şînekî tarî bû. Kûr dûr difikirî. Wextê bi xwe ve hat tu hukmê tîrêjan nemabû.|nivîskar=Cîhan Roj; amedekar: Bülent Ulus|sernav=Kawaye Min (Kulîlkên bîst û yekê mehê)|weşanxane=Evrensel Basım Yayın|sal=2013}} #* {{bêmînak|ku}} === Navdêr 1 === {{ku-tewîn-nav|şîn|nêr}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[reng|Rengê]] şîn. #: {{mk|ku|'''şînê''' vekirî, '''şînê''' esmanî, '''şînê''' tarî}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|reng}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|blue}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 2 === {{ku-tewîn-nav|şîn|mê}} [[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|Şîn]] {{navdêr|ku|z=m}} # [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]] #* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}} ==== Jê ==== * [[şînî]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}} * {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}} * {{Z|es}}: {{W+|es|luto}} * {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=m}} # [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de #* {{bêmînak|ku}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}. === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=m}} # {{rastnivîs|şûn}} #* {{bêmînak|ku}} == {{ziman|ckb}} == === Rengdêr === {{rengdêr|ckb|sc=Latn}} # {{ckb-Arab|شین}} #* {{bêmînak|ckb}} bmojrfwnleo0l54gb1q73qqwrt8p5sh pan 0 3335 6235277 6231369 2026-05-14T03:53:50Z Ghybu 1393 /* Etîmolojî */ 6235277 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Rengdêr 1 === {{ku-tewîn-rd|pan}} {{rengdêr|ku}} # [[pehn]], [[berfire]], [[berpan]], [[berpehn]] #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|پان}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |pahin |pahn |pehin |pehn |paḧin |paḧn |peḧin |peḧn }} ==== Bide ber ==== {{kol3|ku |pehîn |pên |pac |pal |par |paş }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |pan bûn<q:lêker> |pan kirin<q:lêker> |panatî<q:navdêr> |panbûn<q:navdêr> |pankirin |panbûyî<q:rengdêr> |pankirî<q:rengdêr> |panahî |panatî |panayî |panî |panîtî |pantî }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*pet-|w=[[dest]]ên xwe [[belav]] kirin"}}. Hevreha ''paθana'' ya avestayî, yûnaniya kevn ''petannýnai'', latînî [[patēre]], [[pandere]], prûsiya kevn [[pettis]], lîtwanî [[petỹs]], îngilîzî [[fathom]], almanî [[Faden]], skotî [[aitheamh]], albanî [[pjetem]], hîtîtî ''pattar''. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjerë}} * {{Z|de}}: {{W+|de|breit}}, {{W+|de|weit}} * {{Z|zh}}: {{W+|zh|宽}}, {{W+|zh|宽广的}}, {{W+|zh|宽阔的}} * {{Z|da}}: {{W+|da|bred}} * {{Z|ar}}: [[واسع]] (wasi'), {{W-|ar|شرح}}, {{W-|ar|عريض}}, {{W-|ar|شاسع}}, {{W-|ar|فضفاض}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|larĝa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|leveä}}, {{W+|fi|laaja}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|large}}, {{W+|fr|ample}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|wijd}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wide}}, {{W+|en|broad}}, {{W+|en|large}} * {{Z|it}}: {{W+|it|largo}} * {{Z|is}}: {{W+|is|breiður}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|広い|tr=[[ひろい]], hiroi}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|ample}} * {{Z|ko}}: [[넓은]] (neolbeun), {{W+|ko|넓다}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|platus|m}}, {{W-|lt|plati|f}}, {{W-|lt|platu|n}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|széles}} * {{Z|no}}: {{W+|no|vid}}, {{W+|no|bred}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|largo}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|larg}}, {{W+|ro|lat}} * {{Z|ru}}: [[широкий]] (širokij) * {{Z|sh}}: {{W+|sh|širok}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|široký|m}}, {{W-|sk|široká|f}}, {{W-|sk|široké|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|ancho}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|vid}} * {{Z|te}}: [[వెడల్పైన]] (veDalpaina) * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|düz}} {{werger-bin}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|pan|form=gerguhêz|niha=pê|borî=pa}} {{lêker|ku|c=x-gh}}, {{bilêv|p|nerm}} # li [[bend|bendê]] bûn, li [[hêvî|hêviyê]] bûn, [[li bendê man]], [[li hêviyê man]] #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Rohnîkê wî şîn kirin dar û nebat</br>Çûn di erdê da û '''pa''' û mayî mat</br>Pirr girî û xweş girî bê hed gelek}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|payîn}} ==== Tewîn ==== * {{mj|Lêker}} -pê- ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|-}}, binere: [[payîn]] ==== Jê ==== * {{g|ku|payî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W-|af|verwag}}, {{W-|af|wag}} * {{Z|de}}: {{W+|de|gewärtigen}}, {{W+|de|harren}}, {{W+|de|warten}}, {{W+|de|erwarten}}, {{W+|de|warten auf}}, {{W+|de|abwarten}}, {{W+|de|rechnen mit}}, {{W+|de|rechnen auf}}, {{W+|de|drohen}}, {{W+|de|bevorstehen}}, {{W+|de|flach}}, {{W+|de|dünn|guman=erê}}, {{W+|de|flächig|guman=erê}}, {{W-|de|für möglich halten|guman=erê}}, {{W+|de|platt|guman=erê}}, {{W+|de|hoffen|guman=erê}} * {{Z|zh}}: {{W+|zh|候}}, {{W+|zh|等待}} * {{Z|da}}: {{W+|da|forvente}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|atendi}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|پهن}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|bíða}}, {{W-|fo|vænta}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|odottaa}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|attendre}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|biidzje}}, {{W-|fy|ferwachtsje}}, {{W-|fy|wachtsje}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|feith}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|wachten}}, {{W+|nl|verwachten}}, {{W-|nl|te wachten staan}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|abidan}}, {{W-|ang|bidan}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wait}}, {{W+|en|expect}}, {{W+|en|await}}, {{W+|en|abide}}, {{W-|en|fashion-plate}}, {{W+|en|flat}}, {{W+|en|platy-}}, {{W+|en|surveillance}}, {{W+|en|even|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|aspettare}} * {{Z|is}}: {{W+|is|vænta}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|esperar}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|harapkan}}, {{W-|ms|mengharapkan}}, {{W-|ms|menunggu}}, {{W+|ms|tunggu}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|pa’tal}}, {{W-|yua|pa’tik}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|vár}}, {{W+|hu|várakozik}} * {{Z|no}}: {{W+|no|vente}}, {{W+|no|forvente}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|spera}}, {{W-|pap|warda}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|czekać}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|aguardar}}, {{W+|pt|esperar}}, {{W-|pt|estar à espera de}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|aştepta}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|ждать|împf}}, {{W-|ru|подождать|pf}} * {{Z|es}}: {{W+|es|esperar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}}se (4) * {{Z|sv}}: {{W-|sv|forvänta}}, {{W+|sv|vänta}}, {{W+|sv|vänta sig}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|hintayín}}, {{W-|tl|maghintáy}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|beklemek}}, {{W+|tr|basık}}, {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|pat}}, {{W+|tr|aylamak}}, {{W+|tr|bekleme}}, {{W+|tr|gözlemek}}, {{W-|tr|intizar etmek}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|-linda}} {{werger-bin}} == {{ziman|af}} == === Navdêr === {{navdêr|af}} # {{mijar|af|av}} {{g|ku|gol}}, {{g|ku|deryaçe}}, {{g|ku|gol}}a {{g|ku|av}}ê #* {{bêmînak|af}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|af|gol}} == {{ziman|en}} == === Bilêvkirin === * {{deng|en|en-us-pan.ogg|dever=DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pan.wav|Deng|dever=}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pan.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Scelultrix-pan.wav|Deng|dever=Îngilistan, QY}} === Navdêr === {{navdêr|en}} # [[tavik]] #* {{bêmînak|en}} == {{ziman|lus}} == === Rengdêr === {{rengdêr|lus}} # {{g|ku|zirav}}, {{g|ku|barîk}} #* {{bêmînak|lus}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|lus|zirav}} == {{ziman|pl}} == === Navdêr === {{navdêr|pl}} # {{f|pl|mirov}} {{g|ku|mêr}}, {{g|ku|zilam}}, {{g|ku|zelam}} (mirovê nêr yê mezinbûyî) #* {{bêmînak|pl}} == {{ziman|es}} == === Bilêvkirin === * {{deng|es|LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-pan.wav|Deng|dever=Parîs, Fransa}} === Navdêr === {{navdêr|es}} # [[nan]], [[hevîr]]ê [[pêjan|pêjayî]] #* {{bêmînak|es}} 5ydjl3xi4vjihjur7xjaoyamqzc2gqy 6235278 6235277 2026-05-14T03:54:53Z Ghybu 1393 /* {{ziman|ku}} */ 6235278 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|pan}} {{rengdêr|ku}} # [[pehn]], [[berfire]], [[berpan]], [[berpehn]] #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|پان}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |pahin |pahn |pehin |pehn |paḧin |paḧn |peḧin |peḧn }} ==== Bide ber ==== {{kol3|ku |pehîn |pên |pac |pal |par |paş }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |pan bûn<q:lêker> |pan kirin<q:lêker> |panatî<q:navdêr> |panbûn<q:navdêr> |pankirin |panbûyî<q:rengdêr> |pankirî<q:rengdêr> |panahî |panatî |panayî |panî |panîtî |pantî }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*pet-|w=[[dest]]ên xwe [[belav]] kirin"}}. Hevreha ''paθana'' ya avestayî, yûnaniya kevn ''petannýnai'', latînî [[patēre]], [[pandere]], prûsiya kevn [[pettis]], lîtwanî [[petỹs]], îngilîzî [[fathom]], almanî [[Faden]], skotî [[aitheamh]], albanî [[pjetem]], hîtîtî ''pattar''. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjerë}} * {{Z|de}}: {{W+|de|breit}}, {{W+|de|weit}} * {{Z|zh}}: {{W+|zh|宽}}, {{W+|zh|宽广的}}, {{W+|zh|宽阔的}} * {{Z|da}}: {{W+|da|bred}} * {{Z|ar}}: [[واسع]] (wasi'), {{W-|ar|شرح}}, {{W-|ar|عريض}}, {{W-|ar|شاسع}}, {{W-|ar|فضفاض}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|larĝa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|leveä}}, {{W+|fi|laaja}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|large}}, {{W+|fr|ample}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|wijd}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wide}}, {{W+|en|broad}}, {{W+|en|large}} * {{Z|it}}: {{W+|it|largo}} * {{Z|is}}: {{W+|is|breiður}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|広い|tr=[[ひろい]], hiroi}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|ample}} * {{Z|ko}}: [[넓은]] (neolbeun), {{W+|ko|넓다}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|platus|m}}, {{W-|lt|plati|f}}, {{W-|lt|platu|n}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|széles}} * {{Z|no}}: {{W+|no|vid}}, {{W+|no|bred}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|largo}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|larg}}, {{W+|ro|lat}} * {{Z|ru}}: [[широкий]] (širokij) * {{Z|sh}}: {{W+|sh|širok}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|široký|m}}, {{W-|sk|široká|f}}, {{W-|sk|široké|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|ancho}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|vid}} * {{Z|te}}: [[వెడల్పైన]] (veDalpaina) * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|düz}} {{werger-bin}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|pan|form=gerguhêz|niha=pê|borî=pa}} {{lêker|ku|c=x-gh}}, {{bilêv|p|nerm}} # li [[bend|bendê]] bûn, li [[hêvî|hêviyê]] bûn, [[li bendê man]], [[li hêviyê man]] #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Rohnîkê wî şîn kirin dar û nebat</br>Çûn di erdê da û '''pa''' û mayî mat</br>Pirr girî û xweş girî bê hed gelek}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|payîn}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|-}}, binere: [[payîn]] ==== Jê ==== * {{g|ku|payî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W-|af|verwag}}, {{W-|af|wag}} * {{Z|de}}: {{W+|de|gewärtigen}}, {{W+|de|harren}}, {{W+|de|warten}}, {{W+|de|erwarten}}, {{W+|de|warten auf}}, {{W+|de|abwarten}}, {{W+|de|rechnen mit}}, {{W+|de|rechnen auf}}, {{W+|de|drohen}}, {{W+|de|bevorstehen}}, {{W+|de|flach}}, {{W+|de|dünn|guman=erê}}, {{W+|de|flächig|guman=erê}}, {{W-|de|für möglich halten|guman=erê}}, {{W+|de|platt|guman=erê}}, {{W+|de|hoffen|guman=erê}} * {{Z|zh}}: {{W+|zh|候}}, {{W+|zh|等待}} * {{Z|da}}: {{W+|da|forvente}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|atendi}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|پهن}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|bíða}}, {{W-|fo|vænta}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|odottaa}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|attendre}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|biidzje}}, {{W-|fy|ferwachtsje}}, {{W-|fy|wachtsje}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|feith}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|wachten}}, {{W+|nl|verwachten}}, {{W-|nl|te wachten staan}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|abidan}}, {{W-|ang|bidan}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wait}}, {{W+|en|expect}}, {{W+|en|await}}, {{W+|en|abide}}, {{W-|en|fashion-plate}}, {{W+|en|flat}}, {{W+|en|platy-}}, {{W+|en|surveillance}}, {{W+|en|even|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|aspettare}} * {{Z|is}}: {{W+|is|vænta}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|esperar}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|harapkan}}, {{W-|ms|mengharapkan}}, {{W-|ms|menunggu}}, {{W+|ms|tunggu}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|pa’tal}}, {{W-|yua|pa’tik}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|vár}}, {{W+|hu|várakozik}} * {{Z|no}}: {{W+|no|vente}}, {{W+|no|forvente}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|spera}}, {{W-|pap|warda}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|czekać}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|aguardar}}, {{W+|pt|esperar}}, {{W-|pt|estar à espera de}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|aştepta}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|ждать|împf}}, {{W-|ru|подождать|pf}} * {{Z|es}}: {{W+|es|esperar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}}se (4) * {{Z|sv}}: {{W-|sv|forvänta}}, {{W+|sv|vänta}}, {{W+|sv|vänta sig}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|hintayín}}, {{W-|tl|maghintáy}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|beklemek}}, {{W+|tr|basık}}, {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|pat}}, {{W+|tr|aylamak}}, {{W+|tr|bekleme}}, {{W+|tr|gözlemek}}, {{W-|tr|intizar etmek}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|-linda}} {{werger-bin}} == {{ziman|af}} == === Navdêr === {{navdêr|af}} # {{mijar|af|av}} {{g|ku|gol}}, {{g|ku|deryaçe}}, {{g|ku|gol}}a {{g|ku|av}}ê #* {{bêmînak|af}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|af|gol}} == {{ziman|en}} == === Bilêvkirin === * {{deng|en|en-us-pan.ogg|dever=DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pan.wav|Deng|dever=}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pan.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Scelultrix-pan.wav|Deng|dever=Îngilistan, QY}} === Navdêr === {{navdêr|en}} # [[tavik]] #* {{bêmînak|en}} == {{ziman|lus}} == === Rengdêr === {{rengdêr|lus}} # {{g|ku|zirav}}, {{g|ku|barîk}} #* {{bêmînak|lus}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|lus|zirav}} == {{ziman|pl}} == === Navdêr === {{navdêr|pl}} # {{f|pl|mirov}} {{g|ku|mêr}}, {{g|ku|zilam}}, {{g|ku|zelam}} (mirovê nêr yê mezinbûyî) #* {{bêmînak|pl}} == {{ziman|es}} == === Bilêvkirin === * {{deng|es|LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-pan.wav|Deng|dever=Parîs, Fransa}} === Navdêr === {{navdêr|es}} # [[nan]], [[hevîr]]ê [[pêjan|pêjayî]] #* {{bêmînak|es}} k744yl7tamnuw0j0n8mlm80b838v5qd 6235279 6235278 2026-05-14T03:55:26Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235279 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|pan}} {{rengdêr|ku}} # [[pehn]], [[berfire]], [[berpan]], [[berpehn]] #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|پان}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |pahin |pahn |pehin |pehn |paḧin |paḧn |peḧin |peḧn }} ==== Bide ber ==== {{kol3|ku |pehîn |pên |pac |pal |par |paş }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |pan bûn<q:lêker> |pan kirin<q:lêker> |panatî<q:navdêr> |panbûn<q:navdêr> |pankirin |panbûyî<q:rengdêr> |pankirî<q:rengdêr> |panahî |panatî |panayî |panî |panîtî |pantî }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*pet-|w=[[dest]]ên xwe [[belav]] kirin"}}. Hevreha ''paθana'' ya avestayî, yûnaniya kevn ''petannýnai'', latînî [[patēre]], [[pandere]], prûsiya kevn [[pettis]], lîtwanî [[petỹs]], îngilîzî [[fathom]], almanî [[Faden]], skotî [[aitheamh]], albanî [[pjetem]], hîtîtî ''pattar''. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjerë}} * {{Z|de}}: {{W+|de|breit}}, {{W+|de|weit}} * {{Z|zh}}: {{W+|zh|宽}}, {{W+|zh|宽广的}}, {{W+|zh|宽阔的}} * {{Z|da}}: {{W+|da|bred}} * {{Z|ar}}: [[واسع]] (wasi'), {{W-|ar|شرح}}, {{W-|ar|عريض}}, {{W-|ar|شاسع}}, {{W-|ar|فضفاض}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|larĝa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|leveä}}, {{W+|fi|laaja}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|large}}, {{W+|fr|ample}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|wijd}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wide}}, {{W+|en|broad}}, {{W+|en|large}} * {{Z|it}}: {{W+|it|largo}} * {{Z|is}}: {{W+|is|breiður}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|広い|tr=[[ひろい]], hiroi}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|ample}} * {{Z|ko}}: [[넓은]] (neolbeun), {{W+|ko|넓다}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|platus|m}}, {{W-|lt|plati|f}}, {{W-|lt|platu|n}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|széles}} * {{Z|no}}: {{W+|no|vid}}, {{W+|no|bred}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|largo}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|larg}}, {{W+|ro|lat}} * {{Z|ru}}: [[широкий]] (širokij) * {{Z|sh}}: {{W+|sh|širok}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|široký|m}}, {{W-|sk|široká|f}}, {{W-|sk|široké|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|ancho}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|vid}} * {{Z|te}}: [[వెడల్పైన]] (veDalpaina) * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|düz}} {{werger-bin}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|pan|form=gerguhêz|niha=pê|borî=pa}} {{lêker|ku|c=x-gh}}, {{bilêv|p|nerm}} # li [[bend|bendê]] bûn, li [[hêvî|hêviyê]] bûn, [[li bendê man]], [[li hêviyê man]] #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Rohnîkê wî şîn kirin dar û nebat</br>Çûn di erdê da û '''pa''' û mayî mat</br>Pirr girî û xweş girî bê hed gelek}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|payîn}} ==== Jê ==== * {{g|ku|payî}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|-}}, binere: [[payîn]] ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W-|af|verwag}}, {{W-|af|wag}} * {{Z|de}}: {{W+|de|gewärtigen}}, {{W+|de|harren}}, {{W+|de|warten}}, {{W+|de|erwarten}}, {{W+|de|warten auf}}, {{W+|de|abwarten}}, {{W+|de|rechnen mit}}, {{W+|de|rechnen auf}}, {{W+|de|drohen}}, {{W+|de|bevorstehen}}, {{W+|de|flach}}, {{W+|de|dünn|guman=erê}}, {{W+|de|flächig|guman=erê}}, {{W-|de|für möglich halten|guman=erê}}, {{W+|de|platt|guman=erê}}, {{W+|de|hoffen|guman=erê}} * {{Z|zh}}: {{W+|zh|候}}, {{W+|zh|等待}} * {{Z|da}}: {{W+|da|forvente}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|atendi}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|پهن}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|bíða}}, {{W-|fo|vænta}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|odottaa}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|attendre}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|biidzje}}, {{W-|fy|ferwachtsje}}, {{W-|fy|wachtsje}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|feith}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|wachten}}, {{W+|nl|verwachten}}, {{W-|nl|te wachten staan}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|abidan}}, {{W-|ang|bidan}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wait}}, {{W+|en|expect}}, {{W+|en|await}}, {{W+|en|abide}}, {{W-|en|fashion-plate}}, {{W+|en|flat}}, {{W+|en|platy-}}, {{W+|en|surveillance}}, {{W+|en|even|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|aspettare}} * {{Z|is}}: {{W+|is|vænta}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|esperar}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|harapkan}}, {{W-|ms|mengharapkan}}, {{W-|ms|menunggu}}, {{W+|ms|tunggu}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|pa’tal}}, {{W-|yua|pa’tik}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|vár}}, {{W+|hu|várakozik}} * {{Z|no}}: {{W+|no|vente}}, {{W+|no|forvente}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|spera}}, {{W-|pap|warda}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|czekać}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|aguardar}}, {{W+|pt|esperar}}, {{W-|pt|estar à espera de}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|aştepta}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|ждать|împf}}, {{W-|ru|подождать|pf}} * {{Z|es}}: {{W+|es|esperar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}}se (4) * {{Z|sv}}: {{W-|sv|forvänta}}, {{W+|sv|vänta}}, {{W+|sv|vänta sig}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|hintayín}}, {{W-|tl|maghintáy}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|beklemek}}, {{W+|tr|basık}}, {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|pat}}, {{W+|tr|aylamak}}, {{W+|tr|bekleme}}, {{W+|tr|gözlemek}}, {{W-|tr|intizar etmek}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|-linda}} {{werger-bin}} == {{ziman|af}} == === Navdêr === {{navdêr|af}} # {{mijar|af|av}} {{g|ku|gol}}, {{g|ku|deryaçe}}, {{g|ku|gol}}a {{g|ku|av}}ê #* {{bêmînak|af}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|af|gol}} == {{ziman|en}} == === Bilêvkirin === * {{deng|en|en-us-pan.ogg|dever=DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pan.wav|Deng|dever=}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pan.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Scelultrix-pan.wav|Deng|dever=Îngilistan, QY}} === Navdêr === {{navdêr|en}} # [[tavik]] #* {{bêmînak|en}} == {{ziman|lus}} == === Rengdêr === {{rengdêr|lus}} # {{g|ku|zirav}}, {{g|ku|barîk}} #* {{bêmînak|lus}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|lus|zirav}} == {{ziman|pl}} == === Navdêr === {{navdêr|pl}} # {{f|pl|mirov}} {{g|ku|mêr}}, {{g|ku|zilam}}, {{g|ku|zelam}} (mirovê nêr yê mezinbûyî) #* {{bêmînak|pl}} == {{ziman|es}} == === Bilêvkirin === * {{deng|es|LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-pan.wav|Deng|dever=Parîs, Fransa}} === Navdêr === {{navdêr|es}} # [[nan]], [[hevîr]]ê [[pêjan|pêjayî]] #* {{bêmînak|es}} dfsi23deld067i0qlcqrmj6uxajel6v 6235285 6235279 2026-05-14T06:00:15Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235285 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|pan}} {{rengdêr|ku}} # [[berfire]] #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|پان}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |pahin |pahn |pehin |pehn |paḧin |paḧn |peḧin |peḧn }} ==== Bide ber ==== {{kol3|ku |pehîn |pên |pac |pal |par |paş }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |berpan<q:rengdêr> |pan bûn<q:lêker> |pan kirin<q:lêker> |panatî<q:navdêr> |panbûn<q:navdêr> |pankirin |panbûyî<q:rengdêr> |pankirî<q:rengdêr> |panahî |panatî |panayî |panî |panîtî |pantî }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*pet-|w=[[dest]]ên xwe [[belav]] kirin"}}. Hevreha ''paθana'' ya avestayî, yûnaniya kevn ''petannýnai'', latînî [[patēre]], [[pandere]], prûsiya kevn [[pettis]], lîtwanî [[petỹs]], îngilîzî [[fathom]], almanî [[Faden]], skotî [[aitheamh]], albanî [[pjetem]], hîtîtî ''pattar''. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjerë}} * {{Z|de}}: {{W+|de|breit}}, {{W+|de|weit}} * {{Z|zh}}: {{W+|zh|宽}}, {{W+|zh|宽广的}}, {{W+|zh|宽阔的}} * {{Z|da}}: {{W+|da|bred}} * {{Z|ar}}: [[واسع]] (wasi'), {{W-|ar|شرح}}, {{W-|ar|عريض}}, {{W-|ar|شاسع}}, {{W-|ar|فضفاض}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|larĝa}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|leveä}}, {{W+|fi|laaja}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|large}}, {{W+|fr|ample}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|wijd}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wide}}, {{W+|en|broad}}, {{W+|en|large}} * {{Z|it}}: {{W+|it|largo}} * {{Z|is}}: {{W+|is|breiður}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|広い|tr=[[ひろい]], hiroi}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|ample}} * {{Z|ko}}: [[넓은]] (neolbeun), {{W+|ko|넓다}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|platus|m}}, {{W-|lt|plati|f}}, {{W-|lt|platu|n}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|széles}} * {{Z|no}}: {{W+|no|vid}}, {{W+|no|bred}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|largo}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|larg}}, {{W+|ro|lat}} * {{Z|ru}}: [[широкий]] (širokij) * {{Z|sh}}: {{W+|sh|širok}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|široký|m}}, {{W-|sk|široká|f}}, {{W-|sk|široké|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|ancho}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|vid}} * {{Z|te}}: [[వెడల్పైన]] (veDalpaina) * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|düz}} {{werger-bin}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|pan|form=gerguhêz|niha=pê|borî=pa}} {{lêker|ku|c=x-gh}}, {{bilêv|p|nerm}} # li [[bend|bendê]] bûn, li [[hêvî|hêviyê]] bûn, [[li bendê man]], [[li hêviyê man]] #* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Rohnîkê wî şîn kirin dar û nebat</br>Çûn di erdê da û '''pa''' û mayî mat</br>Pirr girî û xweş girî bê hed gelek}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|payîn}} ==== Jê ==== * {{g|ku|payî}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|-}}, binere: [[payîn]] ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W-|af|verwag}}, {{W-|af|wag}} * {{Z|de}}: {{W+|de|gewärtigen}}, {{W+|de|harren}}, {{W+|de|warten}}, {{W+|de|erwarten}}, {{W+|de|warten auf}}, {{W+|de|abwarten}}, {{W+|de|rechnen mit}}, {{W+|de|rechnen auf}}, {{W+|de|drohen}}, {{W+|de|bevorstehen}}, {{W+|de|flach}}, {{W+|de|dünn|guman=erê}}, {{W+|de|flächig|guman=erê}}, {{W-|de|für möglich halten|guman=erê}}, {{W+|de|platt|guman=erê}}, {{W+|de|hoffen|guman=erê}} * {{Z|zh}}: {{W+|zh|候}}, {{W+|zh|等待}} * {{Z|da}}: {{W+|da|forvente}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|atendi}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|پهن}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|bíða}}, {{W-|fo|vænta}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|odottaa}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|attendre}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|biidzje}}, {{W-|fy|ferwachtsje}}, {{W-|fy|wachtsje}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|feith}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|wachten}}, {{W+|nl|verwachten}}, {{W-|nl|te wachten staan}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|abidan}}, {{W-|ang|bidan}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wait}}, {{W+|en|expect}}, {{W+|en|await}}, {{W+|en|abide}}, {{W-|en|fashion-plate}}, {{W+|en|flat}}, {{W+|en|platy-}}, {{W+|en|surveillance}}, {{W+|en|even|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|aspettare}} * {{Z|is}}: {{W+|is|vænta}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|esperar}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|harapkan}}, {{W-|ms|mengharapkan}}, {{W-|ms|menunggu}}, {{W+|ms|tunggu}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|pa’tal}}, {{W-|yua|pa’tik}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|vár}}, {{W+|hu|várakozik}} * {{Z|no}}: {{W+|no|vente}}, {{W+|no|forvente}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|spera}}, {{W-|pap|warda}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|czekać}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|aguardar}}, {{W+|pt|esperar}}, {{W-|pt|estar à espera de}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|aştepta}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|ждать|împf}}, {{W-|ru|подождать|pf}} * {{Z|es}}: {{W+|es|esperar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}}se (4) * {{Z|sv}}: {{W-|sv|forvänta}}, {{W+|sv|vänta}}, {{W+|sv|vänta sig}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|hintayín}}, {{W-|tl|maghintáy}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|beklemek}}, {{W+|tr|basık}}, {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|pat}}, {{W+|tr|aylamak}}, {{W+|tr|bekleme}}, {{W+|tr|gözlemek}}, {{W-|tr|intizar etmek}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|-linda}} {{werger-bin}} == {{ziman|af}} == === Navdêr === {{navdêr|af}} # {{mijar|af|av}} {{g|ku|gol}}, {{g|ku|deryaçe}}, {{g|ku|gol}}a {{g|ku|av}}ê #* {{bêmînak|af}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|af|gol}} == {{ziman|en}} == === Bilêvkirin === * {{deng|en|en-us-pan.ogg|dever=DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pan.wav|Deng|dever=}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pan.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Scelultrix-pan.wav|Deng|dever=Îngilistan, QY}} === Navdêr === {{navdêr|en}} # [[tavik]] #* {{bêmînak|en}} == {{ziman|lus}} == === Rengdêr === {{rengdêr|lus}} # {{g|ku|zirav}}, {{g|ku|barîk}} #* {{bêmînak|lus}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|lus|zirav}} == {{ziman|pl}} == === Navdêr === {{navdêr|pl}} # {{f|pl|mirov}} {{g|ku|mêr}}, {{g|ku|zilam}}, {{g|ku|zelam}} (mirovê nêr yê mezinbûyî) #* {{bêmînak|pl}} == {{ziman|es}} == === Bilêvkirin === * {{deng|es|LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-pan.wav|Deng|dever=Parîs, Fransa}} === Navdêr === {{navdêr|es}} # [[nan]], [[hevîr]]ê [[pêjan|pêjayî]] #* {{bêmînak|es}} cpf2zvivr35e6xm3kwwh3ipkjwb1wac pehn 0 3336 6235281 6064190 2026-05-14T05:45:05Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235281 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{kîte|ku|pehn}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|pehn}} {{rengdêr|ku}} # {{guharto|ku|pan}} #* {{bêmînak|ku}} 44wc6eo82n80k8lbqmdcqy7kg94aq1g taşt 0 3522 6235187 6123901 2026-05-13T15:14:26Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235187 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|taşt|mê}} [[Wêne:Antalya, Turkey meal March 2022 - 03.jpg|thumb|[[sifre|Sifre]]yeke '''taştê'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # [[xwarin|Xwarina]] [[sipêde|sipêdê]], [[cem]]a [[spêde]]yê, [[xwarin]]a [[sibe|sibê]]. #: {{hevmane|ku|qehwaltî|qeretûn|sertêşt}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re șiyar dibû. Wî '''taștê''' li malê nedixwar. '''Taștêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|çepxwane=Doğa Basın yayın|sal=2011}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha | taştê | taştî | têşt | têştê | çêşt }} ==== Bikaranîn ==== {{agahdarî}} Di hin devokan de forma çemandî "taştê" li cihê forma neçemandî jî tê bikaranîn: ''Taştê xweş e.'' ==== Bide ber ==== * {{g|ku|firavîn}} * {{g|ku|şîv}} * {{g|ku|xurînî}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ira}}, bi kurmancî herwiha [[taştê]] û [[têşt]], hevreha {{g|ckb|چێشت|tr=çêşt}} ya soranî, {{g|fa|چاشت|tr=çaşt}} ya farisî û ''çaşt'' ya pehlewî. {{g|hy|ճաշ|tr=ç̣aş|w=[[şîv]]}} ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin yan jî hevreha farisî {{g|fa|ناشتا|tr=naşta}}, urdûyî {{g|ur|ناشتا|tr=naşta}}, gujaratî [[નાસ્તો]] (nāsto), [[नाश्ता]] (naşta)... hemû ji {{ji|sa|ku|अनाशित|tr=anāśita|w=[[birçî]], yê ku hê ti tişt nexwariye}}. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|چێشت}}, {{W-|ckb|چێشتەنگاو}} * {{Z|sdh}}: *: Şêxbizinî: [[naşta]] * {{Z|zza}}: {{W-|zza|taştî}} ==== Werger ==== {{werger-ser|id=xwarina sibehê}} * {{Z|af}}: {{W-|af|brekfis}},{{W+|af|ontbyt}},{{W-|af|vroegstuk}}, * {{Z|sq}}: {{W+|sq|sillë}}, {{W+|sq|mëngjes|n}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Frühstück|nt}}, {{W-|de|Zmorgen|m}}, {{W+|de|Morgenessen|nt}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|almuerzu|n}} * {{Z|az}}: {{W-|az|səhər yeməyi}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|gosari}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|иртәнге аш}} * {{Z|be}}: {{W-|be|сняда́нак|n}}, {{W-|be|сне́данне|nt}}, {{W-|be|сняда́нне|nt}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|নাস্তা}}, {{W+|bn|প্রাতরাশ}}, {{W+|bn|ছোট হাজরি|tr=chōṭo hajri}} * {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|pamahaw}} * {{Z|br}}: {{W+|br|lein|m}}, {{W+|br|dijuniñ|n}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|заку́ска|m}} * {{Z|my}}: {{W+|my|နံနက်စာ}} * {{Z|kac}}: {{W-|kac|jahpawt shat}}, {{W-|kac|jahpot shat}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|марта}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|snídaně|m}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|早飯|tr=zou2 faan6}}, {{W-|yue|早餐|tr=zou2 caan1}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|早飯|tr=zǎofàn}}, {{W+|cmn|早餐|tr=zǎocān}} *: {{Z|nan}}: {{W+|nan|早頓|tr=chá-tǹg}}, {{W+|nan|早起|tr=chá-khí}}, {{W+|nan|早起頓|tr=chá-khí-tǹg}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|prinz|n}} * {{Z|da}}: {{W+|da|morgenmad|g}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|frukuost|n}} * {{Z|id}}: {{W+|id|sarapan}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|إِفْطَار|n}}, {{W-|ar|فَطُور|n}} *: {{Z|afb}}: {{W-|afb|ريوق|n|tr=ryūg}} *: {{Z|ayn}}: {{W-|ayn|صبوح|n|tr=ṣabūħ}} *: {{Z|acm}}: {{W-|acm|ريّوك|n|tr=rayyūg}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|فطار|n|tr=fṭār}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|فطور|n|tr=fṭūr}} *: {{Z|apc}}: {{W-|apc|ترويئة|n|tr=terwī'a}} *: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|فطور|n|tr=fṭūr}} *: {{Z|aeb}}: {{W-|aeb|فطور صباح|n|tr=fṭūr ṣbēħ}}, {{W-|aeb|داجونا|n|tr=dēžunē}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|նախաճաշ|sc=Armn}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|matenmanĝo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|hommikueine}}, {{W+|et|hommikusöök}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|صبحانه|tr=sobhâne}}, {{W+|fa|ناشتا|tr=nâštâ}}, {{W+|fa|چاشت|tr=čâšt}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|morgunmatur|n}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|aamupala}}, {{W+|fi|aamiainen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|petit déjeuner|n}}, {{W+|fr|déjeuner|n}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|moarnsiten|nt}}, {{W-|fy|brea-iten|nt}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|bracaist|m}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|almorzo|n}} * {{Z|roa-gal}}: {{W-|roa-gal|déjun|n}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|નાસ્તો|n|sc=Gujr}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|საუზმე|sc=Geor}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|dejene}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻaina kakahiaka}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|नाश्ता|n}}, {{W+|hi|कलेवा|n}} * {{Z|mww}}: {{W-|mww|pluag}} {{W-|mww|tshais}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|ontbijt|nt}} * {{Z|he}}: {{W+|he|ארוחת בוקר|m|tr=arukhát bóker|cuda=ארוחת בוקר / אֲרוּחָת בֹּקֶר}} * {{Z|io}}: {{W-|io|fru-dejuneto}}, {{W+|io|dejuneto}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|morgenmete}}, {{W-|ang|underngereord}}, {{W-|ang|undernmete|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|breakfast}} * {{Z|izh}}: {{W-|izh|murkina}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|jentaculo}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|bricfeasta|n}}, {{W-|ga|céadphroinn|m}}, {{W-|ga|[[béile]] [[maidine]]|n}}, {{W-|ga|cuid na maidine|m}} * {{Z|it}}: {{W+|it|colazione|m}}, {{W-|it|prima colazione|m}} * {{Z|ivv}}: {{W-|ivv|riagen}} * {{Z|is}}: {{W+|is|morgunmatur|n}}, {{W+|is|morgunverður|n}}, {{W-|is|árbítur|n}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|朝食|tr=ちょうしょく, chōshoku}}, {{W+|ja|朝御飯|tr=あさごはん, asagohan}}, {{W+|ja|朝飯|tr=あさめし, asameshi}} * {{Z|kl}}: {{W-|kl|ullaakkorsiutit|p}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ನಾಷ್ಟಾ|sc=Knda}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|abakan}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|esmorzar|n}} * {{Z|ky}}: {{W-|ky|эртең мененки тамак|sc=Cyrl}}, {{W-|ky|эртем|sc=Cyrl}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|조반}}, {{W+|ko|아침 식사}}, {{W+|ko|조식}}, {{W+|ko|조식}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nasta}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|reitiškys|m-p}} * {{Z|la}}: {{W-|la|prandium|nt}}, {{W-|la|ientāculum|nt}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|brokastis}} * {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າເຊົ້າ}}, {{W+|lo|ອາຫານເຊົ້າ}} * {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|ne, xe:|tr=[nèʔ t͡sʰe]}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|pusryčiai|n-p}} * {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᧁᧉᦋᧁᧉ}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|Kaffi|n}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schelver}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|појадок|sc=Cyrl}}, {{W-|mk|доручек|n|sc=Cyrl}} * {{Z|mg}}: {{W-|mg|sakafo maraina}} * {{Z|ml}}: {{W-|ml|പ്രഭാത ഭക്ഷണം|sc=Mlym}}, {{W-|ml|പ്രാതൽ}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|sarapan}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|kolazzjon|n}}, {{W-|mt|brejkfast}}, {{W-|mt|fatra|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|parakuihi}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|reggeli}}, {{W+|hu|früstök}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|jꜥw-r|h=i-a-w-mw-r:Z1}} * {{Z|mvi}}: {{W-|mvi|アサムヌ|tr=asamunu}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|almuorço}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W-|mn|өглөөний цай|lit=morning tea}}, {{W+|mn|[[өглөө|өглөөний]] [[хоол]]}}, {{W-|sh|фру̀штик|n}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|abínígo daʼadánígíí}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|déjunaïr|n}}, {{W-|nrf|dêjeuner|n}} * {{Z|no}}: *: {{Z|no}}: {{W+|no|frokost|n}} *: {{Z|no}}: {{W+|no|frukost|n}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|gigizhebaa-wiisiniwin}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|dejunar|n}} * {{Z|osa}}: {{W-|osa|kaasį́exci wanǫ́bre}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|ناشتا|sc=ug-Arab}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|nonushta}} * {{Z|pi}}: {{W-|pi|pātarāsa|n}} * {{Z|ps}}: {{W-|ps|سهارنۍ|m|tr=sahāranǝ́y}}, {{W-|ps|ټپن|n|tr=ṭaрán}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|śniadanie|nt}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|café da manhã|n}}, {{W+|pt|pequeno-almoço|n}}, {{W+|pt|desjejum|m}}, {{W+|pt|mata-bicho|n}} * {{Z|kk}}: {{W-|kk|таңертеңгі ас|sc=Cyrl}} * {{Z|mwr}}: {{W-|mwr|नास्तौ|tr=nāstau|sc=Deva}}, {{W-|mwr|कलेवौ|tr=kalevau|sc=Deva}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|ensolver|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|mic dejun|nt}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|за́втрак|n}} * {{Z|rue}}: {{W-|rue|фры́штик|n}} * {{Z|se}}: {{W-|se|iđitbiebmu}}, {{W-|se|iđitborramuš}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|प्रातराश|n}}, {{W+|sa|कल्यवर्त|n}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|до̀ручак|n}} *: Latînî: {{W+|sh|dòručak|n}}, {{W+|sh|frùštik|n}} * {{Z|sco}}: {{W-|sco|disjune}}, {{W-|sco|brakfast}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|raňajky|m-p}}, {{W-|sk|frištuk|n}}, {{W-|sk|frištik|n}}, {{W-|sk|fruštik}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|zajtrk|n}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|snědanje|nt}} *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|snědanje|nt}} * {{Z|st}}: {{W-|st|dijo tsa hoseng}}, {{W-|st|mofihlolo}} * {{Z|es}}: {{W+|es|desayuno|n}} * {{Z|sw}}: {{W-|sw|chakula cha asubuhi}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|frukost|g}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၼႂ်}} * {{Z|tg}}: {{W-|tg|ношто}}, {{W-|tg|ношито}}, {{W-|tg|чошт}} * {{Z|tl}}: {{W+|tl|almusál}}, {{W+|tl|agahan}} * {{Z|ta}}: {{W-|ta|காலையுண்டி|sc=Taml}} * {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวเช้า}}, {{W+|th|อาหารเช้า}} * {{Z|te}}: {{W-|te|ప్రాతఃకాల|sc=Telu}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kahvaltı}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|ertirlik}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ཚལ་མ}} * {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|эртенги чем}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|ناشتا|n|tr=nāśtā}}, {{W-|ur|کلیوا|n|tr=kalevā}}, {{W-|ur|ناشتہ|n|tr=nāśta}}, {{W-|ur|نہاری|m|tr=nahārī}}, {{W-|ur|چاشت|tr=cāśt}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|сніда́нок|n}} * {{Z|vi}}: {{W-|vi|[[bữa]] [[sáng]]}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|didjuner|n}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|brecwast|n}}, {{W+|cy|borefwyd|n}} * {{Z|wym}}: {{W-|wym|mügjaasa}} * {{Z|km}}: {{W-|km|អាហារពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយព្រឹក}}, {{W+|km|បាតរាស}} * {{Z|sah}}: {{W-|sah|сарсыардааҥы аһылык}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿרישטיק|nt}} * {{Z|yoi}}: {{W-|yoi|努むってぃぬいー|tr=っとぅむってぃぬいー, ttumutti nu ii}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πρωινό|nt}}, {{W+|el|πρόγευμα|nt}} *: Kevn: {{W-|grc|ἄριστον|nt}}, {{W-|grc|ἀκράτισμα|nt}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|breakfast|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75614950}} 2n9fqhtrm7sd25hqi5j0jd85hfhhxdy 6235191 6235187 2026-05-13T15:37:04Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235191 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|taşt|mê}} [[Wêne:Antalya, Turkey meal March 2022 - 03.jpg|thumb|[[sifre|Sifre]]yeke '''taştê'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # [[xwarin|Xwarina]] [[sipêde|sipêdê]], [[cem]]a [[spêde]]yê, [[xwarin]]a [[sibe|sibê]]. #: {{hevmane|ku|qehwaltî|qeretûn|sertêşt}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re șiyar dibû. Wî '''taștê''' li malê nedixwar. '''Taștêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha | taştê | taştî | têşt | têştê | çêşt }} ==== Bikaranîn ==== {{agahdarî}} Di hin devokan de forma çemandî "taştê" li cihê forma neçemandî jî tê bikaranîn: ''Taştê xweş e.'' ==== Bide ber ==== * {{g|ku|firavîn}} * {{g|ku|şîv}} * {{g|ku|xurînî}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ira}}, bi kurmancî herwiha [[taştê]] û [[têşt]], hevreha {{g|ckb|چێشت|tr=çêşt}} ya soranî, {{g|fa|چاشت|tr=çaşt}} ya farisî û ''çaşt'' ya pehlewî. {{g|hy|ճաշ|tr=ç̣aş|w=[[şîv]]}} ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin yan jî hevreha farisî {{g|fa|ناشتا|tr=naşta}}, urdûyî {{g|ur|ناشتا|tr=naşta}}, gujaratî [[નાસ્તો]] (nāsto), [[नाश्ता]] (naşta)... hemû ji {{ji|sa|ku|अनाशित|tr=anāśita|w=[[birçî]], yê ku hê ti tişt nexwariye}}. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|چێشت}}, {{W-|ckb|چێشتەنگاو}} * {{Z|sdh}}: *: Şêxbizinî: [[naşta]] * {{Z|zza}}: {{W-|zza|taştî}} ==== Werger ==== {{werger-ser|id=xwarina sibehê}} * {{Z|af}}: {{W-|af|brekfis}},{{W+|af|ontbyt}},{{W-|af|vroegstuk}}, * {{Z|sq}}: {{W+|sq|sillë}}, {{W+|sq|mëngjes|n}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Frühstück|nt}}, {{W-|de|Zmorgen|m}}, {{W+|de|Morgenessen|nt}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|almuerzu|n}} * {{Z|az}}: {{W-|az|səhər yeməyi}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|gosari}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|иртәнге аш}} * {{Z|be}}: {{W-|be|сняда́нак|n}}, {{W-|be|сне́данне|nt}}, {{W-|be|сняда́нне|nt}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|নাস্তা}}, {{W+|bn|প্রাতরাশ}}, {{W+|bn|ছোট হাজরি|tr=chōṭo hajri}} * {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|pamahaw}} * {{Z|br}}: {{W+|br|lein|m}}, {{W+|br|dijuniñ|n}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|заку́ска|m}} * {{Z|my}}: {{W+|my|နံနက်စာ}} * {{Z|kac}}: {{W-|kac|jahpawt shat}}, {{W-|kac|jahpot shat}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|марта}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|snídaně|m}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|早飯|tr=zou2 faan6}}, {{W-|yue|早餐|tr=zou2 caan1}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|早飯|tr=zǎofàn}}, {{W+|cmn|早餐|tr=zǎocān}} *: {{Z|nan}}: {{W+|nan|早頓|tr=chá-tǹg}}, {{W+|nan|早起|tr=chá-khí}}, {{W+|nan|早起頓|tr=chá-khí-tǹg}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|prinz|n}} * {{Z|da}}: {{W+|da|morgenmad|g}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|frukuost|n}} * {{Z|id}}: {{W+|id|sarapan}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|إِفْطَار|n}}, {{W-|ar|فَطُور|n}} *: {{Z|afb}}: {{W-|afb|ريوق|n|tr=ryūg}} *: {{Z|ayn}}: {{W-|ayn|صبوح|n|tr=ṣabūħ}} *: {{Z|acm}}: {{W-|acm|ريّوك|n|tr=rayyūg}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|فطار|n|tr=fṭār}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|فطور|n|tr=fṭūr}} *: {{Z|apc}}: {{W-|apc|ترويئة|n|tr=terwī'a}} *: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|فطور|n|tr=fṭūr}} *: {{Z|aeb}}: {{W-|aeb|فطور صباح|n|tr=fṭūr ṣbēħ}}, {{W-|aeb|داجونا|n|tr=dēžunē}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|նախաճաշ|sc=Armn}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|matenmanĝo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|hommikueine}}, {{W+|et|hommikusöök}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|صبحانه|tr=sobhâne}}, {{W+|fa|ناشتا|tr=nâštâ}}, {{W+|fa|چاشت|tr=čâšt}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|morgunmatur|n}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|aamupala}}, {{W+|fi|aamiainen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|petit déjeuner|n}}, {{W+|fr|déjeuner|n}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|moarnsiten|nt}}, {{W-|fy|brea-iten|nt}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|bracaist|m}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|almorzo|n}} * {{Z|roa-gal}}: {{W-|roa-gal|déjun|n}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|નાસ્તો|n|sc=Gujr}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|საუზმე|sc=Geor}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|dejene}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻaina kakahiaka}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|नाश्ता|n}}, {{W+|hi|कलेवा|n}} * {{Z|mww}}: {{W-|mww|pluag}} {{W-|mww|tshais}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|ontbijt|nt}} * {{Z|he}}: {{W+|he|ארוחת בוקר|m|tr=arukhát bóker|cuda=ארוחת בוקר / אֲרוּחָת בֹּקֶר}} * {{Z|io}}: {{W-|io|fru-dejuneto}}, {{W+|io|dejuneto}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|morgenmete}}, {{W-|ang|underngereord}}, {{W-|ang|undernmete|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|breakfast}} * {{Z|izh}}: {{W-|izh|murkina}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|jentaculo}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|bricfeasta|n}}, {{W-|ga|céadphroinn|m}}, {{W-|ga|[[béile]] [[maidine]]|n}}, {{W-|ga|cuid na maidine|m}} * {{Z|it}}: {{W+|it|colazione|m}}, {{W-|it|prima colazione|m}} * {{Z|ivv}}: {{W-|ivv|riagen}} * {{Z|is}}: {{W+|is|morgunmatur|n}}, {{W+|is|morgunverður|n}}, {{W-|is|árbítur|n}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|朝食|tr=ちょうしょく, chōshoku}}, {{W+|ja|朝御飯|tr=あさごはん, asagohan}}, {{W+|ja|朝飯|tr=あさめし, asameshi}} * {{Z|kl}}: {{W-|kl|ullaakkorsiutit|p}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ನಾಷ್ಟಾ|sc=Knda}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|abakan}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|esmorzar|n}} * {{Z|ky}}: {{W-|ky|эртең мененки тамак|sc=Cyrl}}, {{W-|ky|эртем|sc=Cyrl}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|조반}}, {{W+|ko|아침 식사}}, {{W+|ko|조식}}, {{W+|ko|조식}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nasta}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|reitiškys|m-p}} * {{Z|la}}: {{W-|la|prandium|nt}}, {{W-|la|ientāculum|nt}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|brokastis}} * {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າເຊົ້າ}}, {{W+|lo|ອາຫານເຊົ້າ}} * {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|ne, xe:|tr=[nèʔ t͡sʰe]}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|pusryčiai|n-p}} * {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᧁᧉᦋᧁᧉ}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|Kaffi|n}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schelver}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|појадок|sc=Cyrl}}, {{W-|mk|доручек|n|sc=Cyrl}} * {{Z|mg}}: {{W-|mg|sakafo maraina}} * {{Z|ml}}: {{W-|ml|പ്രഭാത ഭക്ഷണം|sc=Mlym}}, {{W-|ml|പ്രാതൽ}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|sarapan}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|kolazzjon|n}}, {{W-|mt|brejkfast}}, {{W-|mt|fatra|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|parakuihi}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|reggeli}}, {{W+|hu|früstök}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|jꜥw-r|h=i-a-w-mw-r:Z1}} * {{Z|mvi}}: {{W-|mvi|アサムヌ|tr=asamunu}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|almuorço}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W-|mn|өглөөний цай|lit=morning tea}}, {{W+|mn|[[өглөө|өглөөний]] [[хоол]]}}, {{W-|sh|фру̀штик|n}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|abínígo daʼadánígíí}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|déjunaïr|n}}, {{W-|nrf|dêjeuner|n}} * {{Z|no}}: *: {{Z|no}}: {{W+|no|frokost|n}} *: {{Z|no}}: {{W+|no|frukost|n}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|gigizhebaa-wiisiniwin}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|dejunar|n}} * {{Z|osa}}: {{W-|osa|kaasį́exci wanǫ́bre}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|ناشتا|sc=ug-Arab}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|nonushta}} * {{Z|pi}}: {{W-|pi|pātarāsa|n}} * {{Z|ps}}: {{W-|ps|سهارنۍ|m|tr=sahāranǝ́y}}, {{W-|ps|ټپن|n|tr=ṭaрán}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|śniadanie|nt}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|café da manhã|n}}, {{W+|pt|pequeno-almoço|n}}, {{W+|pt|desjejum|m}}, {{W+|pt|mata-bicho|n}} * {{Z|kk}}: {{W-|kk|таңертеңгі ас|sc=Cyrl}} * {{Z|mwr}}: {{W-|mwr|नास्तौ|tr=nāstau|sc=Deva}}, {{W-|mwr|कलेवौ|tr=kalevau|sc=Deva}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|ensolver|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|mic dejun|nt}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|за́втрак|n}} * {{Z|rue}}: {{W-|rue|фры́штик|n}} * {{Z|se}}: {{W-|se|iđitbiebmu}}, {{W-|se|iđitborramuš}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|प्रातराश|n}}, {{W+|sa|कल्यवर्त|n}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|до̀ручак|n}} *: Latînî: {{W+|sh|dòručak|n}}, {{W+|sh|frùštik|n}} * {{Z|sco}}: {{W-|sco|disjune}}, {{W-|sco|brakfast}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|raňajky|m-p}}, {{W-|sk|frištuk|n}}, {{W-|sk|frištik|n}}, {{W-|sk|fruštik}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|zajtrk|n}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|snědanje|nt}} *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|snědanje|nt}} * {{Z|st}}: {{W-|st|dijo tsa hoseng}}, {{W-|st|mofihlolo}} * {{Z|es}}: {{W+|es|desayuno|n}} * {{Z|sw}}: {{W-|sw|chakula cha asubuhi}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|frukost|g}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၼႂ်}} * {{Z|tg}}: {{W-|tg|ношто}}, {{W-|tg|ношито}}, {{W-|tg|чошт}} * {{Z|tl}}: {{W+|tl|almusál}}, {{W+|tl|agahan}} * {{Z|ta}}: {{W-|ta|காலையுண்டி|sc=Taml}} * {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวเช้า}}, {{W+|th|อาหารเช้า}} * {{Z|te}}: {{W-|te|ప్రాతఃకాల|sc=Telu}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kahvaltı}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|ertirlik}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ཚལ་མ}} * {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|эртенги чем}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|ناشتا|n|tr=nāśtā}}, {{W-|ur|کلیوا|n|tr=kalevā}}, {{W-|ur|ناشتہ|n|tr=nāśta}}, {{W-|ur|نہاری|m|tr=nahārī}}, {{W-|ur|چاشت|tr=cāśt}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|сніда́нок|n}} * {{Z|vi}}: {{W-|vi|[[bữa]] [[sáng]]}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|didjuner|n}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|brecwast|n}}, {{W+|cy|borefwyd|n}} * {{Z|wym}}: {{W-|wym|mügjaasa}} * {{Z|km}}: {{W-|km|អាហារពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយព្រឹក}}, {{W+|km|បាតរាស}} * {{Z|sah}}: {{W-|sah|сарсыардааҥы аһылык}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿרישטיק|nt}} * {{Z|yoi}}: {{W-|yoi|努むってぃぬいー|tr=っとぅむってぃぬいー, ttumutti nu ii}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πρωινό|nt}}, {{W+|el|πρόγευμα|nt}} *: Kevn: {{W-|grc|ἄριστον|nt}}, {{W-|grc|ἀκράτισμα|nt}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|breakfast|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75614950}} 4wcrmwk8hysmzuv2yiv95n7r0etm07s 6235203 6235191 2026-05-13T17:01:12Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235203 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|taşt|mê}} [[Wêne:Antalya, Turkey meal March 2022 - 03.jpg|thumb|[[sifre|Sifre]]yeke '''taştê'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # [[xwarin|Xwarina]] [[sipêde|sipêdê]], [[cem]]a [[spêde]]yê, [[xwarin]]a [[sibe|sibê]]. #: {{hevmane|ku|qehwaltî|qeretûn|sertêşt}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re şiyar dibû. Wî '''taştê''' li malê nedixwar. '''Taştêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha | taştê | taştî | têşt | têştê | çêşt }} ==== Bikaranîn ==== {{agahdarî}} Di hin devokan de forma çemandî "taştê" li cihê forma neçemandî jî tê bikaranîn: ''Taştê xweş e.'' ==== Bide ber ==== * {{g|ku|firavîn}} * {{g|ku|şîv}} * {{g|ku|xurînî}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ira}}, bi kurmancî herwiha [[taştê]] û [[têşt]], hevreha {{g|ckb|چێشت|tr=çêşt}} ya soranî, {{g|fa|چاشت|tr=çaşt}} ya farisî û ''çaşt'' ya pehlewî. {{g|hy|ճաշ|tr=ç̣aş|w=[[şîv]]}} ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin yan jî hevreha farisî {{g|fa|ناشتا|tr=naşta}}, urdûyî {{g|ur|ناشتا|tr=naşta}}, gujaratî [[નાસ્તો]] (nāsto), [[नाश्ता]] (naşta)... hemû ji {{ji|sa|ku|अनाशित|tr=anāśita|w=[[birçî]], yê ku hê ti tişt nexwariye}}. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|چێشت}}, {{W-|ckb|چێشتەنگاو}} * {{Z|sdh}}: *: Şêxbizinî: [[naşta]] * {{Z|zza}}: {{W-|zza|taştî}} ==== Werger ==== {{werger-ser|id=xwarina sibehê}} * {{Z|af}}: {{W-|af|brekfis}},{{W+|af|ontbyt}},{{W-|af|vroegstuk}}, * {{Z|sq}}: {{W+|sq|sillë}}, {{W+|sq|mëngjes|n}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Frühstück|nt}}, {{W-|de|Zmorgen|m}}, {{W+|de|Morgenessen|nt}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|almuerzu|n}} * {{Z|az}}: {{W-|az|səhər yeməyi}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|gosari}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|иртәнге аш}} * {{Z|be}}: {{W-|be|сняда́нак|n}}, {{W-|be|сне́данне|nt}}, {{W-|be|сняда́нне|nt}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|নাস্তা}}, {{W+|bn|প্রাতরাশ}}, {{W+|bn|ছোট হাজরি|tr=chōṭo hajri}} * {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|pamahaw}} * {{Z|br}}: {{W+|br|lein|m}}, {{W+|br|dijuniñ|n}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|заку́ска|m}} * {{Z|my}}: {{W+|my|နံနက်စာ}} * {{Z|kac}}: {{W-|kac|jahpawt shat}}, {{W-|kac|jahpot shat}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|марта}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|snídaně|m}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|早飯|tr=zou2 faan6}}, {{W-|yue|早餐|tr=zou2 caan1}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|早飯|tr=zǎofàn}}, {{W+|cmn|早餐|tr=zǎocān}} *: {{Z|nan}}: {{W+|nan|早頓|tr=chá-tǹg}}, {{W+|nan|早起|tr=chá-khí}}, {{W+|nan|早起頓|tr=chá-khí-tǹg}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|prinz|n}} * {{Z|da}}: {{W+|da|morgenmad|g}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|frukuost|n}} * {{Z|id}}: {{W+|id|sarapan}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|إِفْطَار|n}}, {{W-|ar|فَطُور|n}} *: {{Z|afb}}: {{W-|afb|ريوق|n|tr=ryūg}} *: {{Z|ayn}}: {{W-|ayn|صبوح|n|tr=ṣabūħ}} *: {{Z|acm}}: {{W-|acm|ريّوك|n|tr=rayyūg}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|فطار|n|tr=fṭār}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|فطور|n|tr=fṭūr}} *: {{Z|apc}}: {{W-|apc|ترويئة|n|tr=terwī'a}} *: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|فطور|n|tr=fṭūr}} *: {{Z|aeb}}: {{W-|aeb|فطور صباح|n|tr=fṭūr ṣbēħ}}, {{W-|aeb|داجونا|n|tr=dēžunē}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|նախաճաշ|sc=Armn}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|matenmanĝo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|hommikueine}}, {{W+|et|hommikusöök}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|صبحانه|tr=sobhâne}}, {{W+|fa|ناشتا|tr=nâštâ}}, {{W+|fa|چاشت|tr=čâšt}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|morgunmatur|n}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|aamupala}}, {{W+|fi|aamiainen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|petit déjeuner|n}}, {{W+|fr|déjeuner|n}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|moarnsiten|nt}}, {{W-|fy|brea-iten|nt}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|bracaist|m}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|almorzo|n}} * {{Z|roa-gal}}: {{W-|roa-gal|déjun|n}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|નાસ્તો|n|sc=Gujr}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|საუზმე|sc=Geor}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|dejene}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻaina kakahiaka}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|नाश्ता|n}}, {{W+|hi|कलेवा|n}} * {{Z|mww}}: {{W-|mww|pluag}} {{W-|mww|tshais}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|ontbijt|nt}} * {{Z|he}}: {{W+|he|ארוחת בוקר|m|tr=arukhát bóker|cuda=ארוחת בוקר / אֲרוּחָת בֹּקֶר}} * {{Z|io}}: {{W-|io|fru-dejuneto}}, {{W+|io|dejuneto}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|morgenmete}}, {{W-|ang|underngereord}}, {{W-|ang|undernmete|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|breakfast}} * {{Z|izh}}: {{W-|izh|murkina}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|jentaculo}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|bricfeasta|n}}, {{W-|ga|céadphroinn|m}}, {{W-|ga|[[béile]] [[maidine]]|n}}, {{W-|ga|cuid na maidine|m}} * {{Z|it}}: {{W+|it|colazione|m}}, {{W-|it|prima colazione|m}} * {{Z|ivv}}: {{W-|ivv|riagen}} * {{Z|is}}: {{W+|is|morgunmatur|n}}, {{W+|is|morgunverður|n}}, {{W-|is|árbítur|n}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|朝食|tr=ちょうしょく, chōshoku}}, {{W+|ja|朝御飯|tr=あさごはん, asagohan}}, {{W+|ja|朝飯|tr=あさめし, asameshi}} * {{Z|kl}}: {{W-|kl|ullaakkorsiutit|p}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ನಾಷ್ಟಾ|sc=Knda}} * {{Z|pam}}: {{W-|pam|abakan}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|esmorzar|n}} * {{Z|ky}}: {{W-|ky|эртең мененки тамак|sc=Cyrl}}, {{W-|ky|эртем|sc=Cyrl}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|조반}}, {{W+|ko|아침 식사}}, {{W+|ko|조식}}, {{W+|ko|조식}} * {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nasta}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|reitiškys|m-p}} * {{Z|la}}: {{W-|la|prandium|nt}}, {{W-|la|ientāculum|nt}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|brokastis}} * {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າເຊົ້າ}}, {{W+|lo|ອາຫານເຊົ້າ}} * {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|ne, xe:|tr=[nèʔ t͡sʰe]}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|pusryčiai|n-p}} * {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᧁᧉᦋᧁᧉ}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|Kaffi|n}} * {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schelver}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|појадок|sc=Cyrl}}, {{W-|mk|доручек|n|sc=Cyrl}} * {{Z|mg}}: {{W-|mg|sakafo maraina}} * {{Z|ml}}: {{W-|ml|പ്രഭാത ഭക്ഷണം|sc=Mlym}}, {{W-|ml|പ്രാതൽ}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|sarapan}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|kolazzjon|n}}, {{W-|mt|brejkfast}}, {{W-|mt|fatra|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|parakuihi}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|reggeli}}, {{W+|hu|früstök}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|jꜥw-r|h=i-a-w-mw-r:Z1}} * {{Z|mvi}}: {{W-|mvi|アサムヌ|tr=asamunu}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|almuorço}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W-|mn|өглөөний цай|lit=morning tea}}, {{W+|mn|[[өглөө|өглөөний]] [[хоол]]}}, {{W-|sh|фру̀штик|n}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|abínígo daʼadánígíí}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|déjunaïr|n}}, {{W-|nrf|dêjeuner|n}} * {{Z|no}}: *: {{Z|no}}: {{W+|no|frokost|n}} *: {{Z|no}}: {{W+|no|frukost|n}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|gigizhebaa-wiisiniwin}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|dejunar|n}} * {{Z|osa}}: {{W-|osa|kaasį́exci wanǫ́bre}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|ناشتا|sc=ug-Arab}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|nonushta}} * {{Z|pi}}: {{W-|pi|pātarāsa|n}} * {{Z|ps}}: {{W-|ps|سهارنۍ|m|tr=sahāranǝ́y}}, {{W-|ps|ټپن|n|tr=ṭaрán}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|śniadanie|nt}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|café da manhã|n}}, {{W+|pt|pequeno-almoço|n}}, {{W+|pt|desjejum|m}}, {{W+|pt|mata-bicho|n}} * {{Z|kk}}: {{W-|kk|таңертеңгі ас|sc=Cyrl}} * {{Z|mwr}}: {{W-|mwr|नास्तौ|tr=nāstau|sc=Deva}}, {{W-|mwr|कलेवौ|tr=kalevau|sc=Deva}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|ensolver|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|mic dejun|nt}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|за́втрак|n}} * {{Z|rue}}: {{W-|rue|фры́штик|n}} * {{Z|se}}: {{W-|se|iđitbiebmu}}, {{W-|se|iđitborramuš}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|प्रातराश|n}}, {{W+|sa|कल्यवर्त|n}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|до̀ручак|n}} *: Latînî: {{W+|sh|dòručak|n}}, {{W+|sh|frùštik|n}} * {{Z|sco}}: {{W-|sco|disjune}}, {{W-|sco|brakfast}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|raňajky|m-p}}, {{W-|sk|frištuk|n}}, {{W-|sk|frištik|n}}, {{W-|sk|fruštik}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|zajtrk|n}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|snědanje|nt}} *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|snědanje|nt}} * {{Z|st}}: {{W-|st|dijo tsa hoseng}}, {{W-|st|mofihlolo}} * {{Z|es}}: {{W+|es|desayuno|n}} * {{Z|sw}}: {{W-|sw|chakula cha asubuhi}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|frukost|g}} * {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၼႂ်}} * {{Z|tg}}: {{W-|tg|ношто}}, {{W-|tg|ношито}}, {{W-|tg|чошт}} * {{Z|tl}}: {{W+|tl|almusál}}, {{W+|tl|agahan}} * {{Z|ta}}: {{W-|ta|காலையுண்டி|sc=Taml}} * {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวเช้า}}, {{W+|th|อาหารเช้า}} * {{Z|te}}: {{W-|te|ప్రాతఃకాల|sc=Telu}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kahvaltı}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|ertirlik}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ཚལ་མ}} * {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|эртенги чем}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|ناشتا|n|tr=nāśtā}}, {{W-|ur|کلیوا|n|tr=kalevā}}, {{W-|ur|ناشتہ|n|tr=nāśta}}, {{W-|ur|نہاری|m|tr=nahārī}}, {{W-|ur|چاشت|tr=cāśt}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|сніда́нок|n}} * {{Z|vi}}: {{W-|vi|[[bữa]] [[sáng]]}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|didjuner|n}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|brecwast|n}}, {{W+|cy|borefwyd|n}} * {{Z|wym}}: {{W-|wym|mügjaasa}} * {{Z|km}}: {{W-|km|អាហារពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយព្រឹក}}, {{W+|km|បាតរាស}} * {{Z|sah}}: {{W-|sah|сарсыардааҥы аһылык}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿרישטיק|nt}} * {{Z|yoi}}: {{W-|yoi|努むってぃぬいー|tr=っとぅむってぃぬいー, ttumutti nu ii}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πρωινό|nt}}, {{W+|el|πρόγευμα|nt}} *: Kevn: {{W-|grc|ἄριστον|nt}}, {{W-|grc|ἀκράτισμα|nt}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|breakfast|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75614950}} oki56cidplnp198554vlqfijdpv23wo standin 0 3825 6235251 6232798 2026-05-14T01:14:59Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235251 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-standin.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand}} {{lêker|ku|c=x-gh}} # bi [[kotek]]î [[wergirtin]], bi zorê ji destê kesekê/î [[deranîn]] #: {{mk|ku|Kurrê te goga kurrê min jê '''standiye'''.}} # ([[dever]]ek) [[rizgar]] kirin yan [[dagir]] kirin #: {{mk|ku|Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê '''stand'''.}} # [[kirîn]], bi [[pare]] [[wergirtin]], bi pere bi dest xistin, bi [[dirav]] bi dest xwe ve anîn #: {{mk|ku|Te ev [[tirimpêl]] kengî '''standiye'''?}} ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Te canê min divêt ey canê 'alem</br>Ji min '''bistîn''' bi le'lên xwey şekerrîz</br>Du 'enber bû li şimşadê bi mestî}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ستاندن}}, {{g|ku|sc=Arab|صتاندن|tr=-}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|sandin}} ==== Dijmane ==== * [[dan]] ==== Herwiha ==== * [[hestandin]] * [[histandin]] * [[stendin]] ==== Bide ber ==== * [[girtin]] * [[kirîn]] * [[wergirtin]] ==== Jê ==== * [[danûstandin]] * [[danûstîner]] * [[danûstînerî]] * [[standî]] * [[stîner]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*steH2n-}} (kirîn, xwestin bikirre; eyar kirin), {{ji|ira-pro|ku|*steʰn-}} (standin, rakirin, birin), avestayî ''fre-sten'' (standin, birin), parsî û pehlewî ''st'n-'' (jê standin, birin), farisî {{g|fa|ستادن}} (sitaden - rehê dema niha -sitan-: birin, standin; sekinîn), hewramî ''esey'' (rehê dema niha ''san-''), goranî ''san-'', soranî {{g|ckb|سەندن}} (sendin - rehê dema niha ''-sên-''), latînî ''prae-stinare'' ([[kirîn]], [[biha]]yê tiştekî eyarkirin), ermenî ''stenem'' (belkî ji kurdî yan zimanekî din hatiye deynkirin). Berevajî ku [[Şablon:Chyet|Chyet]] di ferhenga xwe de îdia dike û gelek kurd jî bawer dikin, "standin" bi maneya "kirîn"ê ne ji tesîra tirkî ye lê bi heman maneyê hem di zaravayên din yên kurdî û hem jî di zimanên lêzim de jî tê bikaranîn. Ihtimaltir e ku tirkî "almak"a xwe li gor maneyên zimanên îranî berfireh kiribe. ==== Werger ==== {{werger-ser|bi zorê jê wergirtin|1}} * {{Z|af}}: {{W-|af|tref}}, {{W-|af|merk}}, {{W+|af|vang}}, {{W+|af|vat}}, {{W-|af|beetgryp}}, {{W-|af|beetkry}}, {{W-|af|beetneem}}, {{W-|af|beetpak}}, {{W-|af|beetvat}}, {{W-|af|gryp}}, {{W-|af|bemagtig}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|kap}} * {{Z|de}}: {{W+|de|empfangen}}, {{W+|de|abholen}}, {{W+|de|Annahme}} {{m}}, {{W+|de|Einkauf}} {{n}}, {{W+|de|ankaufen}}, {{W+|de|ausführen}}, {{W+|de|beanspruchen}}, {{W+|de|bekommen}}, {{W+|de|besetzen}}, {{W+|de|bestellen}}, {{W+|de|einhandeln}}, {{W+|de|erfüllen}}, {{W+|de|erhalten}}, {{W+|de|leisten}}, {{W+|de|wegnehmen}}, {{W+|de|Erhebung|f|guman=erê}}, {{W+|de|erkaufen|guman=erê}}, {{W+|de|loskaufen|guman=erê}}, {{W-|de|Besitz ergriffen haben|guman=erê}} * {{Z|da}}: {{W+|da|fange}}, {{W-|da|gribe}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أخذ}}, {{W-|ar|ابتاع|guman=erê}}, {{W-|ar|شراء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإحتواء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإستیلاء|guman=erê}}, {{W-|ar|السلب|guman=erê}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|trafi}}, {{W-|eo|percepti}}, {{W+|eo|konfiski}}, {{W+|eo|kapti}}, {{W-|eo|ekkapti}}, {{W+|eo|brogi}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|ستاندن}}, {{W+|fa|گرفتن}}, {{W+|fa|بدست آوردن}}, {{W+|fa|خریدن}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|raka}}, {{W-|fo|ráma}}, {{W-|fo|leggja hald á}}, {{W-|fo|fanga}}, {{W-|fo|handbera}}, {{W-|fo|skálda}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|ottaa}} (väkisin) * {{Z|fr}}: {{W+|fr|saisir}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|treffe}}, {{W-|fy|fange}}, {{W-|fy|beetkrije}}, {{W-|fy|beetpakke}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|glac}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|halen}}, {{W+|nl|inslaan}}, {{W+|nl|raken}}, {{W+|nl|teisteren}}, {{W+|nl|treffen}}, {{W-|nl|gewaar worden}}, {{W+|nl|merken}}, {{W+|nl|bemerken}}, {{W+|nl|vernemen}}, {{W+|nl|waarnemen}}, {{W+|nl|confisqueren}}, {{W-|nl|in beslag nemen}}, {{W-|nl|konfiskeren}}, {{W-|nl|verbeurd verklaren}}, {{W+|nl|beetkrijgen}}, {{W+|nl|beetnemen}}, {{W+|nl|pakken}}, {{W+|nl|vangen}}, {{W+|nl|vastpakken}}, {{W+|nl|vatten}}, {{W+|nl|bemachtigen}}, {{W+|nl|grijpen}}, {{W+|nl|aangrijpen}}, {{W+|nl|vastgrijpen}} * {{Z|he}}: {{W+|he|חזק}} {{n}}, {{W+|he|תמך|cuda=תמךְ}}, {{W+|he|תפש|cuda=תפשׂ}}, {{W+|he|אחז}} {{n}} * {{Z|io}}: {{W+|io|sizar}}, {{W+|io|embargar}}, {{W+|io|atrapar}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|huntian}}, {{W-|ang|gripan}} * {{Z|en}}: to {{W+|en|seize}}, to {{W+|en|get}}, to {{W+|en|grab}}, to [[take]] to {{W+|en|capture}}, {{W+|en|grapple}}, {{W+|en|captivate}}, to {{W+|en|grip}}, to {{W+|en|nab}}, to {{W+|en|snatch}}, {{W+|en|appropriate}}, {{W-|en|take from}}, {{W+|en|conquer}}, {{W+|en|receipt}}, {{W+|en|collecting|guman=erê}}, {{W+|en|draw|guman=erê}}, {{W+|en|drew|guman=erê}}, {{W+|en|drawn|guman=erê}}, {{W+|en|exaction|guman=erê}}, {{W+|en|extort|guman=erê}}, {{W+|en|extortion|guman=erê}}, {{W+|en|grabbing|guman=erê}}, {{W+|en|impetrate|guman=erê}}, {{W+|en|impetrating|guman=erê}}, {{W+|en|impetration|guman=erê}}, {{W+|en|incept|guman=erê}}, {{W+|en|obtaining|guman=erê}}, {{W+|en|snaffling|guman=erê}}, {{W+|en|swagger|guman=erê}}, {{W+|en|swindle|guman=erê}}, {{W+|en|wresting|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|colpire}}, {{W+|it|prendere}}, {{W+|it|afferrare}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|caure}}, {{W+|ca|encertar}}, {{W+|ca|endevinar}}, {{W+|ca|ensopegar}}, {{W+|ca|percebre}}, {{W+|ca|confiscar}}, {{W+|ca|agafar}}, {{W+|ca|atrapar}}, {{W+|ca|captivar}}, {{W+|ca|capturar}}, {{W+|ca|copsar}}, {{W+|ca|escaldar}} * {{Z|la}}: {{W+|la|capere}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|memukul}}, {{W+|ms|pukul}}, {{W-|ms|menangkap}}, {{W+|ms|tangkap}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|chukik}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|megfog}} * {{Z|no}}: {{W+|no|fange}}, {{W-|no|gripe}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|raka}}, {{W-|pap|konfiská}}, {{W-|pap|fango}}, {{W-|pap|fangu}}, {{W-|pap|kèch}}, {{W-|pap|kohe}}, {{W-|pap|koi}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|trafić}}, {{W+|pl|łapać}}, {{W+|pl|chwytać}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|acertar}}, {{W+|pt|atingir}}, {{W-|pt|dar no alvo}}, {{W+|pt|confiscar}}, {{W+|pt|apanhar}}, {{W+|pt|aprisionar}}, {{W+|pt|capturar}}, {{W+|pt|escaldar}}, {{W-|pt|escalfar}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|apuca}}, {{W+|ro|prinde}}, {{W+|ro|captura}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|бить}}, {{W+|ru|ударить}}, {{W+|ru|воспринимать}}, {{W-|ru|наложить арест на}}, {{W+|ru|взять}} * {{Z|srn}}: {{W-|srn|fanga}}, {{W-|srn|grabu}} * {{Z|es}}: {{W+|es|agarrar}}, {{W+|es|prender}}, {{W+|es|coger}}, {{W+|es|acertar}}, {{W-|es|dar en}}, {{W-|es|dar con}}, {{W+|es|percibir}}, {{W+|es|confiscar}}, {{W+|es|atrapar}}, {{W+|es|capturar}}, {{W+|es|asir}}, {{W-|es|apoderarse de}}, {{W+|es|escaldar}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|konfiskera}}, {{W+|sv|fånga}}, {{W+|sv|köpa}}, {{W+|sv|inhandla}}, {{W+|sv|erhålla}}, {{W+|sv|få}}, {{W+|sv|anskaffa}} * {{Z|tr}}: (zorla) {{W+|tr|almak}}, {{W+|tr|almak}} * {{Z|el}}: {{W+|el|αιχμαλωτίζω}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|standin|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # {{bêwate}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} 5fl76my1c6yh6z514jnra4qohdvgpy5 6235253 6235251 2026-05-14T01:20:00Z Ghybu 1393 /* Jê */ 6235253 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-standin.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand}} {{lêker|ku|c=x-gh}} # bi [[kotek]]î [[wergirtin]], bi zorê ji destê kesekê/î [[deranîn]] #: {{mk|ku|Kurrê te goga kurrê min jê '''standiye'''.}} # ([[dever]]ek) [[rizgar]] kirin yan [[dagir]] kirin #: {{mk|ku|Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê '''stand'''.}} # [[kirîn]], bi [[pare]] [[wergirtin]], bi pere bi dest xistin, bi [[dirav]] bi dest xwe ve anîn #: {{mk|ku|Te ev [[tirimpêl]] kengî '''standiye'''?}} ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Te canê min divêt ey canê 'alem</br>Ji min '''bistîn''' bi le'lên xwey şekerrîz</br>Du 'enber bû li şimşadê bi mestî}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ستاندن}}, {{g|ku|sc=Arab|صتاندن|tr=-}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|sandin}} ==== Dijmane ==== * [[dan]] ==== Herwiha ==== * [[hestandin]] * [[histandin]] * [[stendin]] ==== Bide ber ==== * [[girtin]] * [[kirîn]] * [[wergirtin]] ==== Jê ==== * [[jê standin]] * [[danûstandin]] * [[danûstîner]] * [[danûstînerî]] * [[standî]] * [[stîner]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*steH2n-}} (kirîn, xwestin bikirre; eyar kirin), {{ji|ira-pro|ku|*steʰn-}} (standin, rakirin, birin), avestayî ''fre-sten'' (standin, birin), parsî û pehlewî ''st'n-'' (jê standin, birin), farisî {{g|fa|ستادن}} (sitaden - rehê dema niha -sitan-: birin, standin; sekinîn), hewramî ''esey'' (rehê dema niha ''san-''), goranî ''san-'', soranî {{g|ckb|سەندن}} (sendin - rehê dema niha ''-sên-''), latînî ''prae-stinare'' ([[kirîn]], [[biha]]yê tiştekî eyarkirin), ermenî ''stenem'' (belkî ji kurdî yan zimanekî din hatiye deynkirin). Berevajî ku [[Şablon:Chyet|Chyet]] di ferhenga xwe de îdia dike û gelek kurd jî bawer dikin, "standin" bi maneya "kirîn"ê ne ji tesîra tirkî ye lê bi heman maneyê hem di zaravayên din yên kurdî û hem jî di zimanên lêzim de jî tê bikaranîn. Ihtimaltir e ku tirkî "almak"a xwe li gor maneyên zimanên îranî berfireh kiribe. ==== Werger ==== {{werger-ser|bi zorê jê wergirtin|1}} * {{Z|af}}: {{W-|af|tref}}, {{W-|af|merk}}, {{W+|af|vang}}, {{W+|af|vat}}, {{W-|af|beetgryp}}, {{W-|af|beetkry}}, {{W-|af|beetneem}}, {{W-|af|beetpak}}, {{W-|af|beetvat}}, {{W-|af|gryp}}, {{W-|af|bemagtig}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|kap}} * {{Z|de}}: {{W+|de|empfangen}}, {{W+|de|abholen}}, {{W+|de|Annahme}} {{m}}, {{W+|de|Einkauf}} {{n}}, {{W+|de|ankaufen}}, {{W+|de|ausführen}}, {{W+|de|beanspruchen}}, {{W+|de|bekommen}}, {{W+|de|besetzen}}, {{W+|de|bestellen}}, {{W+|de|einhandeln}}, {{W+|de|erfüllen}}, {{W+|de|erhalten}}, {{W+|de|leisten}}, {{W+|de|wegnehmen}}, {{W+|de|Erhebung|f|guman=erê}}, {{W+|de|erkaufen|guman=erê}}, {{W+|de|loskaufen|guman=erê}}, {{W-|de|Besitz ergriffen haben|guman=erê}} * {{Z|da}}: {{W+|da|fange}}, {{W-|da|gribe}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أخذ}}, {{W-|ar|ابتاع|guman=erê}}, {{W-|ar|شراء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإحتواء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإستیلاء|guman=erê}}, {{W-|ar|السلب|guman=erê}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|trafi}}, {{W-|eo|percepti}}, {{W+|eo|konfiski}}, {{W+|eo|kapti}}, {{W-|eo|ekkapti}}, {{W+|eo|brogi}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|ستاندن}}, {{W+|fa|گرفتن}}, {{W+|fa|بدست آوردن}}, {{W+|fa|خریدن}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|raka}}, {{W-|fo|ráma}}, {{W-|fo|leggja hald á}}, {{W-|fo|fanga}}, {{W-|fo|handbera}}, {{W-|fo|skálda}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|ottaa}} (väkisin) * {{Z|fr}}: {{W+|fr|saisir}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|treffe}}, {{W-|fy|fange}}, {{W-|fy|beetkrije}}, {{W-|fy|beetpakke}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|glac}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|halen}}, {{W+|nl|inslaan}}, {{W+|nl|raken}}, {{W+|nl|teisteren}}, {{W+|nl|treffen}}, {{W-|nl|gewaar worden}}, {{W+|nl|merken}}, {{W+|nl|bemerken}}, {{W+|nl|vernemen}}, {{W+|nl|waarnemen}}, {{W+|nl|confisqueren}}, {{W-|nl|in beslag nemen}}, {{W-|nl|konfiskeren}}, {{W-|nl|verbeurd verklaren}}, {{W+|nl|beetkrijgen}}, {{W+|nl|beetnemen}}, {{W+|nl|pakken}}, {{W+|nl|vangen}}, {{W+|nl|vastpakken}}, {{W+|nl|vatten}}, {{W+|nl|bemachtigen}}, {{W+|nl|grijpen}}, {{W+|nl|aangrijpen}}, {{W+|nl|vastgrijpen}} * {{Z|he}}: {{W+|he|חזק}} {{n}}, {{W+|he|תמך|cuda=תמךְ}}, {{W+|he|תפש|cuda=תפשׂ}}, {{W+|he|אחז}} {{n}} * {{Z|io}}: {{W+|io|sizar}}, {{W+|io|embargar}}, {{W+|io|atrapar}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|huntian}}, {{W-|ang|gripan}} * {{Z|en}}: to {{W+|en|seize}}, to {{W+|en|get}}, to {{W+|en|grab}}, to [[take]] to {{W+|en|capture}}, {{W+|en|grapple}}, {{W+|en|captivate}}, to {{W+|en|grip}}, to {{W+|en|nab}}, to {{W+|en|snatch}}, {{W+|en|appropriate}}, {{W-|en|take from}}, {{W+|en|conquer}}, {{W+|en|receipt}}, {{W+|en|collecting|guman=erê}}, {{W+|en|draw|guman=erê}}, {{W+|en|drew|guman=erê}}, {{W+|en|drawn|guman=erê}}, {{W+|en|exaction|guman=erê}}, {{W+|en|extort|guman=erê}}, {{W+|en|extortion|guman=erê}}, {{W+|en|grabbing|guman=erê}}, {{W+|en|impetrate|guman=erê}}, {{W+|en|impetrating|guman=erê}}, {{W+|en|impetration|guman=erê}}, {{W+|en|incept|guman=erê}}, {{W+|en|obtaining|guman=erê}}, {{W+|en|snaffling|guman=erê}}, {{W+|en|swagger|guman=erê}}, {{W+|en|swindle|guman=erê}}, {{W+|en|wresting|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|colpire}}, {{W+|it|prendere}}, {{W+|it|afferrare}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|caure}}, {{W+|ca|encertar}}, {{W+|ca|endevinar}}, {{W+|ca|ensopegar}}, {{W+|ca|percebre}}, {{W+|ca|confiscar}}, {{W+|ca|agafar}}, {{W+|ca|atrapar}}, {{W+|ca|captivar}}, {{W+|ca|capturar}}, {{W+|ca|copsar}}, {{W+|ca|escaldar}} * {{Z|la}}: {{W+|la|capere}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|memukul}}, {{W+|ms|pukul}}, {{W-|ms|menangkap}}, {{W+|ms|tangkap}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|chukik}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|megfog}} * {{Z|no}}: {{W+|no|fange}}, {{W-|no|gripe}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|raka}}, {{W-|pap|konfiská}}, {{W-|pap|fango}}, {{W-|pap|fangu}}, {{W-|pap|kèch}}, {{W-|pap|kohe}}, {{W-|pap|koi}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|trafić}}, {{W+|pl|łapać}}, {{W+|pl|chwytać}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|acertar}}, {{W+|pt|atingir}}, {{W-|pt|dar no alvo}}, {{W+|pt|confiscar}}, {{W+|pt|apanhar}}, {{W+|pt|aprisionar}}, {{W+|pt|capturar}}, {{W+|pt|escaldar}}, {{W-|pt|escalfar}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|apuca}}, {{W+|ro|prinde}}, {{W+|ro|captura}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|бить}}, {{W+|ru|ударить}}, {{W+|ru|воспринимать}}, {{W-|ru|наложить арест на}}, {{W+|ru|взять}} * {{Z|srn}}: {{W-|srn|fanga}}, {{W-|srn|grabu}} * {{Z|es}}: {{W+|es|agarrar}}, {{W+|es|prender}}, {{W+|es|coger}}, {{W+|es|acertar}}, {{W-|es|dar en}}, {{W-|es|dar con}}, {{W+|es|percibir}}, {{W+|es|confiscar}}, {{W+|es|atrapar}}, {{W+|es|capturar}}, {{W+|es|asir}}, {{W-|es|apoderarse de}}, {{W+|es|escaldar}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|konfiskera}}, {{W+|sv|fånga}}, {{W+|sv|köpa}}, {{W+|sv|inhandla}}, {{W+|sv|erhålla}}, {{W+|sv|få}}, {{W+|sv|anskaffa}} * {{Z|tr}}: (zorla) {{W+|tr|almak}}, {{W+|tr|almak}} * {{Z|el}}: {{W+|el|αιχμαλωτίζω}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|standin|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # {{bêwate}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} 7g2iq5t2whsvvs74lqt1of632ax43iu 6235262 6235253 2026-05-14T01:50:24Z Ghybu 1393 /* Jê */ 6235262 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-standin.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand}} {{lêker|ku|c=x-gh}} # bi [[kotek]]î [[wergirtin]], bi zorê ji destê kesekê/î [[deranîn]] #: {{mk|ku|Kurrê te goga kurrê min jê '''standiye'''.}} # ([[dever]]ek) [[rizgar]] kirin yan [[dagir]] kirin #: {{mk|ku|Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê '''stand'''.}} # [[kirîn]], bi [[pare]] [[wergirtin]], bi pere bi dest xistin, bi [[dirav]] bi dest xwe ve anîn #: {{mk|ku|Te ev [[tirimpêl]] kengî '''standiye'''?}} ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Te canê min divêt ey canê 'alem</br>Ji min '''bistîn''' bi le'lên xwey şekerrîz</br>Du 'enber bû li şimşadê bi mestî}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ستاندن}}, {{g|ku|sc=Arab|صتاندن|tr=-}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|sandin}} ==== Dijmane ==== * [[dan]] ==== Herwiha ==== * [[hestandin]] * [[histandin]] * [[stendin]] ==== Bide ber ==== * [[girtin]] * [[kirîn]] * [[wergirtin]] ==== Jê ==== {{kol3|ku | jê standin | jêstandin | danûstandin | danûstîner | danûstînerî | standî | stîner }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*steH2n-}} (kirîn, xwestin bikirre; eyar kirin), {{ji|ira-pro|ku|*steʰn-}} (standin, rakirin, birin), avestayî ''fre-sten'' (standin, birin), parsî û pehlewî ''st'n-'' (jê standin, birin), farisî {{g|fa|ستادن}} (sitaden - rehê dema niha -sitan-: birin, standin; sekinîn), hewramî ''esey'' (rehê dema niha ''san-''), goranî ''san-'', soranî {{g|ckb|سەندن}} (sendin - rehê dema niha ''-sên-''), latînî ''prae-stinare'' ([[kirîn]], [[biha]]yê tiştekî eyarkirin), ermenî ''stenem'' (belkî ji kurdî yan zimanekî din hatiye deynkirin). Berevajî ku [[Şablon:Chyet|Chyet]] di ferhenga xwe de îdia dike û gelek kurd jî bawer dikin, "standin" bi maneya "kirîn"ê ne ji tesîra tirkî ye lê bi heman maneyê hem di zaravayên din yên kurdî û hem jî di zimanên lêzim de jî tê bikaranîn. Ihtimaltir e ku tirkî "almak"a xwe li gor maneyên zimanên îranî berfireh kiribe. ==== Werger ==== {{werger-ser|bi zorê jê wergirtin|1}} * {{Z|af}}: {{W-|af|tref}}, {{W-|af|merk}}, {{W+|af|vang}}, {{W+|af|vat}}, {{W-|af|beetgryp}}, {{W-|af|beetkry}}, {{W-|af|beetneem}}, {{W-|af|beetpak}}, {{W-|af|beetvat}}, {{W-|af|gryp}}, {{W-|af|bemagtig}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|kap}} * {{Z|de}}: {{W+|de|empfangen}}, {{W+|de|abholen}}, {{W+|de|Annahme}} {{m}}, {{W+|de|Einkauf}} {{n}}, {{W+|de|ankaufen}}, {{W+|de|ausführen}}, {{W+|de|beanspruchen}}, {{W+|de|bekommen}}, {{W+|de|besetzen}}, {{W+|de|bestellen}}, {{W+|de|einhandeln}}, {{W+|de|erfüllen}}, {{W+|de|erhalten}}, {{W+|de|leisten}}, {{W+|de|wegnehmen}}, {{W+|de|Erhebung|f|guman=erê}}, {{W+|de|erkaufen|guman=erê}}, {{W+|de|loskaufen|guman=erê}}, {{W-|de|Besitz ergriffen haben|guman=erê}} * {{Z|da}}: {{W+|da|fange}}, {{W-|da|gribe}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أخذ}}, {{W-|ar|ابتاع|guman=erê}}, {{W-|ar|شراء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإحتواء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإستیلاء|guman=erê}}, {{W-|ar|السلب|guman=erê}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|trafi}}, {{W-|eo|percepti}}, {{W+|eo|konfiski}}, {{W+|eo|kapti}}, {{W-|eo|ekkapti}}, {{W+|eo|brogi}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|ستاندن}}, {{W+|fa|گرفتن}}, {{W+|fa|بدست آوردن}}, {{W+|fa|خریدن}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|raka}}, {{W-|fo|ráma}}, {{W-|fo|leggja hald á}}, {{W-|fo|fanga}}, {{W-|fo|handbera}}, {{W-|fo|skálda}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|ottaa}} (väkisin) * {{Z|fr}}: {{W+|fr|saisir}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|treffe}}, {{W-|fy|fange}}, {{W-|fy|beetkrije}}, {{W-|fy|beetpakke}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|glac}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|halen}}, {{W+|nl|inslaan}}, {{W+|nl|raken}}, {{W+|nl|teisteren}}, {{W+|nl|treffen}}, {{W-|nl|gewaar worden}}, {{W+|nl|merken}}, {{W+|nl|bemerken}}, {{W+|nl|vernemen}}, {{W+|nl|waarnemen}}, {{W+|nl|confisqueren}}, {{W-|nl|in beslag nemen}}, {{W-|nl|konfiskeren}}, {{W-|nl|verbeurd verklaren}}, {{W+|nl|beetkrijgen}}, {{W+|nl|beetnemen}}, {{W+|nl|pakken}}, {{W+|nl|vangen}}, {{W+|nl|vastpakken}}, {{W+|nl|vatten}}, {{W+|nl|bemachtigen}}, {{W+|nl|grijpen}}, {{W+|nl|aangrijpen}}, {{W+|nl|vastgrijpen}} * {{Z|he}}: {{W+|he|חזק}} {{n}}, {{W+|he|תמך|cuda=תמךְ}}, {{W+|he|תפש|cuda=תפשׂ}}, {{W+|he|אחז}} {{n}} * {{Z|io}}: {{W+|io|sizar}}, {{W+|io|embargar}}, {{W+|io|atrapar}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|huntian}}, {{W-|ang|gripan}} * {{Z|en}}: to {{W+|en|seize}}, to {{W+|en|get}}, to {{W+|en|grab}}, to [[take]] to {{W+|en|capture}}, {{W+|en|grapple}}, {{W+|en|captivate}}, to {{W+|en|grip}}, to {{W+|en|nab}}, to {{W+|en|snatch}}, {{W+|en|appropriate}}, {{W-|en|take from}}, {{W+|en|conquer}}, {{W+|en|receipt}}, {{W+|en|collecting|guman=erê}}, {{W+|en|draw|guman=erê}}, {{W+|en|drew|guman=erê}}, {{W+|en|drawn|guman=erê}}, {{W+|en|exaction|guman=erê}}, {{W+|en|extort|guman=erê}}, {{W+|en|extortion|guman=erê}}, {{W+|en|grabbing|guman=erê}}, {{W+|en|impetrate|guman=erê}}, {{W+|en|impetrating|guman=erê}}, {{W+|en|impetration|guman=erê}}, {{W+|en|incept|guman=erê}}, {{W+|en|obtaining|guman=erê}}, {{W+|en|snaffling|guman=erê}}, {{W+|en|swagger|guman=erê}}, {{W+|en|swindle|guman=erê}}, {{W+|en|wresting|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|colpire}}, {{W+|it|prendere}}, {{W+|it|afferrare}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|caure}}, {{W+|ca|encertar}}, {{W+|ca|endevinar}}, {{W+|ca|ensopegar}}, {{W+|ca|percebre}}, {{W+|ca|confiscar}}, {{W+|ca|agafar}}, {{W+|ca|atrapar}}, {{W+|ca|captivar}}, {{W+|ca|capturar}}, {{W+|ca|copsar}}, {{W+|ca|escaldar}} * {{Z|la}}: {{W+|la|capere}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|memukul}}, {{W+|ms|pukul}}, {{W-|ms|menangkap}}, {{W+|ms|tangkap}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|chukik}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|megfog}} * {{Z|no}}: {{W+|no|fange}}, {{W-|no|gripe}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|raka}}, {{W-|pap|konfiská}}, {{W-|pap|fango}}, {{W-|pap|fangu}}, {{W-|pap|kèch}}, {{W-|pap|kohe}}, {{W-|pap|koi}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|trafić}}, {{W+|pl|łapać}}, {{W+|pl|chwytać}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|acertar}}, {{W+|pt|atingir}}, {{W-|pt|dar no alvo}}, {{W+|pt|confiscar}}, {{W+|pt|apanhar}}, {{W+|pt|aprisionar}}, {{W+|pt|capturar}}, {{W+|pt|escaldar}}, {{W-|pt|escalfar}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|apuca}}, {{W+|ro|prinde}}, {{W+|ro|captura}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|бить}}, {{W+|ru|ударить}}, {{W+|ru|воспринимать}}, {{W-|ru|наложить арест на}}, {{W+|ru|взять}} * {{Z|srn}}: {{W-|srn|fanga}}, {{W-|srn|grabu}} * {{Z|es}}: {{W+|es|agarrar}}, {{W+|es|prender}}, {{W+|es|coger}}, {{W+|es|acertar}}, {{W-|es|dar en}}, {{W-|es|dar con}}, {{W+|es|percibir}}, {{W+|es|confiscar}}, {{W+|es|atrapar}}, {{W+|es|capturar}}, {{W+|es|asir}}, {{W-|es|apoderarse de}}, {{W+|es|escaldar}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|konfiskera}}, {{W+|sv|fånga}}, {{W+|sv|köpa}}, {{W+|sv|inhandla}}, {{W+|sv|erhålla}}, {{W+|sv|få}}, {{W+|sv|anskaffa}} * {{Z|tr}}: (zorla) {{W+|tr|almak}}, {{W+|tr|almak}} * {{Z|el}}: {{W+|el|αιχμαλωτίζω}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|standin|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # {{bêwate}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} gmtbbq8zm1wqt54azcmvdu34cw5y7ux 6235263 6235262 2026-05-14T01:51:39Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235263 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-standin.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand}} {{lêker|ku|c=x-gh}} # bi [[kotek]]î [[wergirtin]], bi zorê ji destê kesekê/î [[deranîn]] #: {{mk|ku|Kurrê te goga kurrê min jê '''standiye'''.}} # ([[dever]]ek) [[rizgar]] kirin yan [[dagir]] kirin #: {{mk|ku|Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê '''stand'''.}} # [[kirîn]], bi [[pare]] [[wergirtin]], bi pere bi dest xistin, bi [[dirav]] bi dest xwe ve anîn #: {{mk|ku|Te ev [[tirimpêl]] kengî '''standiye'''?}} ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Te canê min divêt ey canê 'alem</br>Ji min '''bistîn''' bi le'lên xwey şekerrîz</br>Du 'enber bû li şimşadê bi mestî}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ستاندن}}, {{g|ku|sc=Arab|صتاندن|tr=-}} ==== Herwiha ==== * [[stendin]] * {{g|ku|sandin}} * [[hestandin]] * [[histandin]] ==== Dijmane ==== * [[dan]] ==== Bide ber ==== * [[girtin]] * [[kirîn]] * [[wergirtin]] ==== Jê ==== {{kol3|ku | jê standin | jêstandin | danûstandin | danûstîner | danûstînerî | standî | stîner }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*steH2n-}} (kirîn, xwestin bikirre; eyar kirin), {{ji|ira-pro|ku|*steʰn-}} (standin, rakirin, birin), avestayî ''fre-sten'' (standin, birin), parsî û pehlewî ''st'n-'' (jê standin, birin), farisî {{g|fa|ستادن}} (sitaden - rehê dema niha -sitan-: birin, standin; sekinîn), hewramî ''esey'' (rehê dema niha ''san-''), goranî ''san-'', soranî {{g|ckb|سەندن}} (sendin - rehê dema niha ''-sên-''), latînî ''prae-stinare'' ([[kirîn]], [[biha]]yê tiştekî eyarkirin), ermenî ''stenem'' (belkî ji kurdî yan zimanekî din hatiye deynkirin). Berevajî ku [[Şablon:Chyet|Chyet]] di ferhenga xwe de îdia dike û gelek kurd jî bawer dikin, "standin" bi maneya "kirîn"ê ne ji tesîra tirkî ye lê bi heman maneyê hem di zaravayên din yên kurdî û hem jî di zimanên lêzim de jî tê bikaranîn. Ihtimaltir e ku tirkî "almak"a xwe li gor maneyên zimanên îranî berfireh kiribe. ==== Werger ==== {{werger-ser|bi zorê jê wergirtin|1}} * {{Z|af}}: {{W-|af|tref}}, {{W-|af|merk}}, {{W+|af|vang}}, {{W+|af|vat}}, {{W-|af|beetgryp}}, {{W-|af|beetkry}}, {{W-|af|beetneem}}, {{W-|af|beetpak}}, {{W-|af|beetvat}}, {{W-|af|gryp}}, {{W-|af|bemagtig}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|kap}} * {{Z|de}}: {{W+|de|empfangen}}, {{W+|de|abholen}}, {{W+|de|Annahme}} {{m}}, {{W+|de|Einkauf}} {{n}}, {{W+|de|ankaufen}}, {{W+|de|ausführen}}, {{W+|de|beanspruchen}}, {{W+|de|bekommen}}, {{W+|de|besetzen}}, {{W+|de|bestellen}}, {{W+|de|einhandeln}}, {{W+|de|erfüllen}}, {{W+|de|erhalten}}, {{W+|de|leisten}}, {{W+|de|wegnehmen}}, {{W+|de|Erhebung|f|guman=erê}}, {{W+|de|erkaufen|guman=erê}}, {{W+|de|loskaufen|guman=erê}}, {{W-|de|Besitz ergriffen haben|guman=erê}} * {{Z|da}}: {{W+|da|fange}}, {{W-|da|gribe}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أخذ}}, {{W-|ar|ابتاع|guman=erê}}, {{W-|ar|شراء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإحتواء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإستیلاء|guman=erê}}, {{W-|ar|السلب|guman=erê}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|trafi}}, {{W-|eo|percepti}}, {{W+|eo|konfiski}}, {{W+|eo|kapti}}, {{W-|eo|ekkapti}}, {{W+|eo|brogi}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|ستاندن}}, {{W+|fa|گرفتن}}, {{W+|fa|بدست آوردن}}, {{W+|fa|خریدن}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|raka}}, {{W-|fo|ráma}}, {{W-|fo|leggja hald á}}, {{W-|fo|fanga}}, {{W-|fo|handbera}}, {{W-|fo|skálda}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|ottaa}} (väkisin) * {{Z|fr}}: {{W+|fr|saisir}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|treffe}}, {{W-|fy|fange}}, {{W-|fy|beetkrije}}, {{W-|fy|beetpakke}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|glac}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|halen}}, {{W+|nl|inslaan}}, {{W+|nl|raken}}, {{W+|nl|teisteren}}, {{W+|nl|treffen}}, {{W-|nl|gewaar worden}}, {{W+|nl|merken}}, {{W+|nl|bemerken}}, {{W+|nl|vernemen}}, {{W+|nl|waarnemen}}, {{W+|nl|confisqueren}}, {{W-|nl|in beslag nemen}}, {{W-|nl|konfiskeren}}, {{W-|nl|verbeurd verklaren}}, {{W+|nl|beetkrijgen}}, {{W+|nl|beetnemen}}, {{W+|nl|pakken}}, {{W+|nl|vangen}}, {{W+|nl|vastpakken}}, {{W+|nl|vatten}}, {{W+|nl|bemachtigen}}, {{W+|nl|grijpen}}, {{W+|nl|aangrijpen}}, {{W+|nl|vastgrijpen}} * {{Z|he}}: {{W+|he|חזק}} {{n}}, {{W+|he|תמך|cuda=תמךְ}}, {{W+|he|תפש|cuda=תפשׂ}}, {{W+|he|אחז}} {{n}} * {{Z|io}}: {{W+|io|sizar}}, {{W+|io|embargar}}, {{W+|io|atrapar}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|huntian}}, {{W-|ang|gripan}} * {{Z|en}}: to {{W+|en|seize}}, to {{W+|en|get}}, to {{W+|en|grab}}, to [[take]] to {{W+|en|capture}}, {{W+|en|grapple}}, {{W+|en|captivate}}, to {{W+|en|grip}}, to {{W+|en|nab}}, to {{W+|en|snatch}}, {{W+|en|appropriate}}, {{W-|en|take from}}, {{W+|en|conquer}}, {{W+|en|receipt}}, {{W+|en|collecting|guman=erê}}, {{W+|en|draw|guman=erê}}, {{W+|en|drew|guman=erê}}, {{W+|en|drawn|guman=erê}}, {{W+|en|exaction|guman=erê}}, {{W+|en|extort|guman=erê}}, {{W+|en|extortion|guman=erê}}, {{W+|en|grabbing|guman=erê}}, {{W+|en|impetrate|guman=erê}}, {{W+|en|impetrating|guman=erê}}, {{W+|en|impetration|guman=erê}}, {{W+|en|incept|guman=erê}}, {{W+|en|obtaining|guman=erê}}, {{W+|en|snaffling|guman=erê}}, {{W+|en|swagger|guman=erê}}, {{W+|en|swindle|guman=erê}}, {{W+|en|wresting|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|colpire}}, {{W+|it|prendere}}, {{W+|it|afferrare}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|caure}}, {{W+|ca|encertar}}, {{W+|ca|endevinar}}, {{W+|ca|ensopegar}}, {{W+|ca|percebre}}, {{W+|ca|confiscar}}, {{W+|ca|agafar}}, {{W+|ca|atrapar}}, {{W+|ca|captivar}}, {{W+|ca|capturar}}, {{W+|ca|copsar}}, {{W+|ca|escaldar}} * {{Z|la}}: {{W+|la|capere}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|memukul}}, {{W+|ms|pukul}}, {{W-|ms|menangkap}}, {{W+|ms|tangkap}} * {{Z|yua}}: {{W-|yua|chukik}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|megfog}} * {{Z|no}}: {{W+|no|fange}}, {{W-|no|gripe}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|raka}}, {{W-|pap|konfiská}}, {{W-|pap|fango}}, {{W-|pap|fangu}}, {{W-|pap|kèch}}, {{W-|pap|kohe}}, {{W-|pap|koi}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|trafić}}, {{W+|pl|łapać}}, {{W+|pl|chwytać}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|acertar}}, {{W+|pt|atingir}}, {{W-|pt|dar no alvo}}, {{W+|pt|confiscar}}, {{W+|pt|apanhar}}, {{W+|pt|aprisionar}}, {{W+|pt|capturar}}, {{W+|pt|escaldar}}, {{W-|pt|escalfar}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|apuca}}, {{W+|ro|prinde}}, {{W+|ro|captura}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|бить}}, {{W+|ru|ударить}}, {{W+|ru|воспринимать}}, {{W-|ru|наложить арест на}}, {{W+|ru|взять}} * {{Z|srn}}: {{W-|srn|fanga}}, {{W-|srn|grabu}} * {{Z|es}}: {{W+|es|agarrar}}, {{W+|es|prender}}, {{W+|es|coger}}, {{W+|es|acertar}}, {{W-|es|dar en}}, {{W-|es|dar con}}, {{W+|es|percibir}}, {{W+|es|confiscar}}, {{W+|es|atrapar}}, {{W+|es|capturar}}, {{W+|es|asir}}, {{W-|es|apoderarse de}}, {{W+|es|escaldar}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|konfiskera}}, {{W+|sv|fånga}}, {{W+|sv|köpa}}, {{W+|sv|inhandla}}, {{W+|sv|erhålla}}, {{W+|sv|få}}, {{W+|sv|anskaffa}} * {{Z|tr}}: (zorla) {{W+|tr|almak}}, {{W+|tr|almak}} * {{Z|el}}: {{W+|el|αιχμαλωτίζω}} {{werger-bin}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|standin|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # {{bêwate}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} 1pcuuersgsv579h2o9ceijfmqh1ye01 stendin 0 3826 6235264 6123965 2026-05-14T01:54:48Z Ghybu 1393 /* Lêker */ li gor lêkera [[standin]] 6235264 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-stendin.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stend}} {{lêker|ku|c=x-gh}} # bi kotekî [[wergirtin]], bi zorê ji destê kesekê/î [[deranîn]] #: {{mk|ku|Kurrê te goga kurrê min jê '''stendiye'''.}} # (deverek) [[rizgar]] kirin yan [[dagir]] kirin: ''Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê stend.'' #* {{bêmînak|ku}} # [[kirîn]], bi [[pare]] [[wergirtin]], bi pere bi dest xistin, bi [[dirav]] bi dest xwe ve anîn #: {{mk|ku|Te ev tirimpêl kengî '''stendiye'''?}} ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Ev destana ji destnivîsa Zeynelabidîn Amêdî</br>hatiye '''stendin''' û bi ya Zerî Rûdenko (R.) batiye</br>muqayesekirin.}} ==== Herwiha ==== * [[standin]] ==== Jê ==== * [[danûstendin]] * [[danûstîner]] * [[danûstînerî]] * [[stîner]] ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|empfangen}}, {{W+|de|erhalten}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|أخذ|guman=erê}} * {{Z|en}}: {{W+|en|get}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|ahzetmek}}, {{W-|tr|derç etmek}}, {{W+|tr|ittihaz etmek}}, {{W+|tr|ahiz}}, {{W+|tr|alış}}, {{W+|tr|alma}}, {{W+|tr|derç}}, {{W+|tr|ittihaz}}, {{W+|tr|kabız}}, {{W+|tr|tahsil}} {{werger-bin}} 6sfeim0jl18ir789bj03idafdl0jcmt PDK 0 4354 6235228 6129442 2026-05-13T23:52:06Z Ghybu 1393 /* Kurtenav */ 6235228 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Kurtenav === {{kurtenav|ku|z=m}} # Partiya Demokrat a Kurdistanê #* {{bêmînak|ku}} dx8owgnmd61bpwpnqib0stdp2qoubpc 6235229 6235228 2026-05-13T23:52:31Z Ghybu 1393 /* {{ziman|ku}} */ 6235229 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Kurtenav === {{kurtenav|ku|z=m}} # Partiya Demokrat a Kurdistanê #* {{bêmînak|ku}} exhj4etdso7vmo643zk4u4aeblji5y3 YNK 0 4356 6235211 6129444 2026-05-13T20:40:03Z Ghybu 1393 /* Kurtenav */ 6235211 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Kurtenav === {{kurtenav|ku}} # ''Kurteya'' '''[[Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê]]. #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Roj bi roj piştgiriya xelkê Silêmaniyê bo lîsta Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê (102) ji bo hilbijartinên Perlementoya Herêma Kurdistanê gur tir dibe, dilxwaz û alîgirên '''YNKê''' xwe bi rengê Kesk rengê '''YNKê''' dixemlînin, êvaran li kolanên Silêmaniyê belaf dibin û piştgiriya xwe bo lîsata 102 eşkere dikin.|malper=pukmedia.com|sernav=Silêmaniyê bi rengê Kesk xemiliye |sal=2013|url=https://www.pukmedia.com/KK/details/?Jimare=9373}} edctxeej8ypibt3wymiuixamjebkrdr 6235212 6235211 2026-05-13T20:40:20Z Ghybu 1393 /* {{ziman|ku}} */ 6235212 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Kurtenav === {{kurtenav|ku}} # ''Kurteya'' '''[[Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê]]. #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Roj bi roj piştgiriya xelkê Silêmaniyê bo lîsta Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê (102) ji bo hilbijartinên Perlementoya Herêma Kurdistanê gur tir dibe, dilxwaz û alîgirên '''YNKê''' xwe bi rengê Kesk rengê '''YNKê''' dixemlînin, êvaran li kolanên Silêmaniyê belaf dibin û piştgiriya xwe bo lîsata 102 eşkere dikin.|malper=pukmedia.com|sernav=Silêmaniyê bi rengê Kesk xemiliye |sal=2013|url=https://www.pukmedia.com/KK/details/?Jimare=9373}} derm7rw3xgfhft7zz1hvcd53ts6vmup 6235222 6235212 2026-05-13T21:31:52Z Ghybu 1393 /* Kurtenav */ 6235222 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Kurtenav === {{kurtenav|ku|z=m}} # ''Kurteya'' '''[[Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê]]. #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Roj bi roj piştgiriya xelkê Silêmaniyê bo lîsta Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê (102) ji bo hilbijartinên Perlementoya Herêma Kurdistanê gur tir dibe, dilxwaz û alîgirên '''YNKê''' xwe bi rengê Kesk rengê '''YNKê''' dixemlînin, êvaran li kolanên Silêmaniyê belaf dibin û piştgiriya xwe bo lîsata 102 eşkere dikin.|malper=pukmedia.com|sernav=Silêmaniyê bi rengê Kesk xemiliye |sal=2013|url=https://www.pukmedia.com/KK/details/?Jimare=9373}} q2d7sjozwkcjkautf1wsqunwk93vd8c armanc 0 8705 6235299 6104547 2026-05-14T06:32:34Z Bikarhêner 3719 6235299 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-armanc.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|armanc|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # Tiştê mirov [[xwestin|dixwaze]] [[bi dest xistin|bi dest bixe]] yan xwe [[gihandin|bigihîniyê]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|hedef|mebest|garaz|merem|mexsed|qesd|daxwaz|doz|xwestek|dawa|hêvî|niyet}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ئارمانج}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |amanc |ermanc |emanc }} ==== Bide ber ==== * {{g|ku|îrade}} * {{g|ku|vîn}} ==== Jê ==== {{kol|ku |armanc kirin<q:lêker> |armanc girtin<q:lêker> |armanc hebûn<q:lêker> |armanckirin<q:navdêr> |armancgirtin<q:navdêr> |armanchebûn<q:navdêr> |armanckirî<q:rengdêr> |bêarmanc |bêarmancî |biarmanc |biarmancî |armancî |armancdar |armancdarî }} ==== Etîmolojî ==== Herwiha {{q|ku|amanc}}, hevreha soranî {{g|ckb|ئامانج}}, farisî {{g|fa|آماج|tr=amac}} û tirkî {{q|tr|amaç}}. {{nyz|ku}} ka tirkî ew ji {{ji|ira}} yan jî kurdî û farisî ew ji {{ji|tr||amaç}} wergirtiye. Ji eynî rehî: {{q|ku|amaje}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Ziel|nt}}, {{W+|de|Absicht|m}}, {{W+|de|Bestreben|nt}}, {{W+|de|Zielpunkt}}, {{W+|de|Zielscheibe|m}}, {{W+|de|Zweck|n}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|cíl|n}} * {{Z|da}}: {{W+|da|mål}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|هدف}} (hedef), {{W-|ar|غاية}}, {{W-|ar|قصد}}, {{W-|ar|غرض}}, {{W-|ar|مآل}}, {{W-|ar|مبتغى}}, {{W+|ar|رجاء}}, {{W-|ar|رغبة}}, {{W+|ar|إرادة}}, {{W-|ar|طموح}}, {{W+|ar|حرارة|guman=erê}}, {{W-|ar|الإربــة|guman=erê}}, {{W-|ar|الأمد|guman=erê}}, {{W-|ar|البابة|guman=erê}}, {{W-|ar|الحماد|guman=erê}}, {{W-|ar|الشأو|guman=erê}}, {{W-|ar|المدى|guman=erê}}, {{W-|ar|المدیة|guman=erê}}, {{W-|ar|المیداء|guman=erê}}, {{W-|ar|النجث|guman=erê}}, {{W-|ar|النحیة|guman=erê}}, {{W-|ar|الندى|guman=erê}}, {{W+|ar|الهدف|guman=erê}}, {{W-|ar|غایة|guman=erê}} * {{Z|et}}: {{W+|et|eesmärk}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|هدف|tr=hedef}}, {{W+|fa|آماج}}, {{W+|fa|قصد}}, {{W+|fa|معنی}}, {{W+|fa|مقصود}}, {{W+|fa|منظور}}, {{W+|fa|هدف}}, {{W+|fa|آرمان}}, {{W+|fa|غرض|guman=erê}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|päämäärä}}, {{W+|fi|tavoite}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|but|n}} {{W+|fr|objectif|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|doel|nt}}, {{W+|nl|bedoeling}}, {{W+|nl|objectief|nt}}, {{W+|nl|oogmerk|nt}} * {{Z|he}}: {{W+|he|מטרה}} * {{Z|en}}: {{W+|en|goal}}, {{W+|en|aim}}, {{W+|en|objective}}, {{W+|en|ambition}}, {{W+|en|cause}}, {{W+|en|destination}}, {{W+|en|drift}}, {{W+|en|target}}, {{W+|en|purport}}, {{W+|en|teleo-}}, {{W+|en|intensively}}, {{W+|en|clout|guman=erê}}, {{W+|en|cockshy|guman=erê}}, {{W+|en|intendment|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|obiettivo|n}}, {{W+|it|scopo|n}}, {{W+|it|risultato|n}}, {{W+|it|fine|n}}, {{W+|it|traguardo|n}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|cél}} * {{Z|no}}: {{W+|no|mål}}, {{W+|no|målsetting|c}}, {{W+|no|formål|nt}}, {{W-|no|siktemål|nt}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|cel|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|meta|m}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|scop}}, {{W+|ro|obiectiv}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|цель|m}} * {{Z|sh}}: {{W+|sh|cilj|n}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|cieľ|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|meta}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|mål}} * {{Z|te}}: {{W+|te|లక్ష్యం|tr=lakshyaM}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|amaç}}, {{W+|tr|hedef}}, {{W+|tr|erek}}, {{W+|tr|garaz}}, {{W+|tr|garez}}, {{W+|tr|gaye}}, {{W+|tr|güdek}}, {{W+|tr|niyet}}, {{W+|tr|maksat}}, {{W-|tr|nişangah}}, {{W+|tr|nişane}} * {{Z|el}}: {{W+|el|σκοπός|n}}, {{W+|el|επιδίωξη|m}} {{werger-bin}} 18tpltjek20m7x5i1uv7kx00umgh9je war 0 9415 6235224 6233984 2026-05-13T22:34:06Z Memo1341 14691 /* Etîmolojî */ 6235224 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-war.wav|Deng|Wan}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-war.wav|Deng|dever=Bidlîs}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|war|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|cih|der|welat|herêm|mekan|mesken|lokal}} #* {{bêmînak|ku}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|dûnde|ûcax}} #* {{bêmînak|ku}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|biwar|mijar|rîşe|babet|mesele}} #: {{mk|ku|Di vî '''warî''' de raya we çi ye?}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Li wê mal e li hir '''war''' e</br>Bûye payiz li van waran</br>Xezam weşyan li bin daran}} ==== Etîmolojî ==== ==== Jê ==== {{stûn| * [[aware]] * [[awaretî]] * [[awareyî]] * [[bêwar]] * [[bêwarî]] * [[biwar]] * [[biwarî]] * [[cîwar]] * [[cîwarî]] * [[jîwar]] * [[jîwarî]] }} ==== Werger ==== {{werger-ser|cihê mirov lê dijî}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Gebiet|m|guman=erê}}, {{W+|de|Lager|guman=erê}}, {{W+|de|Obdach|m|guman=erê}}, {{W+|de|Siedlung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnhaus|m|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnstätte|guman=erê}}, {{W+|de|Bereich}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|وطن}}, {{W+|ar|موطن}}, {{W-|ar|مأوى}}, {{W+|ar|مسكن}}, {{W-|ar|الربع|guman=erê}}, {{W-|ar|مجال}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|جایگاه|guman=erê}}, {{W+|fa|جنبه|guman=erê}}, {{W+|fa|دیار|guman=erê}}, {{W+|fa|زمینه|guman=erê}}, {{W+|fa|کمپ|guman=erê}}, {{W+|fa|منطقه|guman=erê}}, {{W+|fa|ناحیه|guman=erê}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|paikka}}, {{W+|fi|paikkakunta}}, {{W+|fi|kotiseutu}}, {{W+|fi|asuinpaikka}} * {{Z|en}}: {{W+|en|homeland}}, [[home]] [[country]], {{W+|en|area}}, {{W+|en|field}}, {{W+|en|encampment|guman=erê}}, {{W+|en|land|guman=erê}}, {{W+|en|mediterranean sea|guman=erê}}, {{W+|en|realm|guman=erê}}, {{W-|en|stopping place|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|alan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana yurt|guman=erê}}, {{W+|tr|diyar|guman=erê}}, {{W+|tr|göçelge|guman=erê}}, {{W+|tr|kol|guman=erê}}, {{W+|tr|konalga|guman=erê}}, {{W+|tr|mekân|guman=erê}}, {{W+|tr|memleket|guman=erê}}, {{W+|tr|muhit|guman=erê}}, {{W+|tr|ocak|guman=erê}}, {{W+|tr|sıla|guman=erê}}, {{W+|tr|vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|yatak|guman=erê}}, {{W+|tr|yayla|guman=erê}}, {{W+|tr|yurt|guman=erê}} {{werger-bin}} == {{ziman|zza}} == === Hoker === {{hoker|zza}} # [[xwar]], [[jêr]], [[binî]] #* {{bêmînak|zza}} == {{ziman|bhw}} == === Navdêr === {{navdêr|bhw|wār}} # [[av]] #* {{bêmînak|bhw}} == {{ziman|br}} == === Daçek === {{daçek|br}} # {{g|ku|li ser}} #* {{bêmînak|br}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|br|li ser}} == {{ziman|dsn}} == === Navdêr === {{navdêr|dsn}} # {{mijar|dsn|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|dsn}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|dsn|av/Werger}} == {{ziman|en}} == === Bilêvkirin === * {{deng|en|En-uk-war.ogg|dever=QY}} * {{deng|en|en-us-war.ogg|dever=DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-war.wav|Deng|dever=London, QY}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-war.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-war.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}} === Navdêr === {{navdêr|en}} # [[ceng]], [[şer]], [[herb]] #* {{bêmînak|en}} == {{ziman|kw}} == === Daçek === {{daçek|kw}} # {{g|ku|li ser}} #* {{bêmînak|kw}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|kw|li ser}} == {{ziman|akc}} == === Navdêr === {{navdêr|akc}} # {{mijar|akc|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|akc}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|akc|av/Werger2}} == {{ziman|sco}} == === Navdêr === {{navdêr|sco}} # {{g|ku|ceng}}, {{g|ku|herb}}, {{g|ku|şer}}(ê çekdarî) #* {{bêmînak|sco}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|sco|ceng}} == {{ziman|so}} == === Navdêr === {{navdêr|so}} # {{g|ku|nûçe}} #* {{bêmînak|so}} == {{ziman|txb}} == === Navdêr === {{navdêr|txb}} # {{mijar|txb|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|txb}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|txb|av/Werger3}} 978oo2ega5vsrf5c1e370w9d5xjzyh6 6235230 6235224 2026-05-13T23:54:08Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235230 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-war.wav|Deng|Wan}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-war.wav|Deng|dever=Bidlîs}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|war|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|cih|der|welat|herêm|mekan|mesken|lokal}} #* {{bêmînak|ku}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|dûnde|ûcax}} #* {{bêmînak|ku}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|biwar|mijar|rîşe|babet|mesele}} #: {{mk|ku|Di vî '''warî''' de raya we çi ye?}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Li wê mal e li hir '''war''' e</br>Bûye payiz li van waran</br>Xezam weşyan li bin daran}} ==== Jê ==== {{stûn| * [[aware]] * [[awaretî]] * [[awareyî]] * [[bêwar]] * [[bêwarî]] * [[biwar]] * [[biwarî]] * [[cîwar]] * [[cîwarî]] * [[jîwar]] * [[jîwarî]] }} ==== Etîmolojî ==== {{bêmane|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|cihê mirov lê dijî}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Gebiet|m|guman=erê}}, {{W+|de|Lager|guman=erê}}, {{W+|de|Obdach|m|guman=erê}}, {{W+|de|Siedlung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnhaus|m|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnstätte|guman=erê}}, {{W+|de|Bereich}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|وطن}}, {{W+|ar|موطن}}, {{W-|ar|مأوى}}, {{W+|ar|مسكن}}, {{W-|ar|الربع|guman=erê}}, {{W-|ar|مجال}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|جایگاه|guman=erê}}, {{W+|fa|جنبه|guman=erê}}, {{W+|fa|دیار|guman=erê}}, {{W+|fa|زمینه|guman=erê}}, {{W+|fa|کمپ|guman=erê}}, {{W+|fa|منطقه|guman=erê}}, {{W+|fa|ناحیه|guman=erê}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|paikka}}, {{W+|fi|paikkakunta}}, {{W+|fi|kotiseutu}}, {{W+|fi|asuinpaikka}} * {{Z|en}}: {{W+|en|homeland}}, [[home]] [[country]], {{W+|en|area}}, {{W+|en|field}}, {{W+|en|encampment|guman=erê}}, {{W+|en|land|guman=erê}}, {{W+|en|mediterranean sea|guman=erê}}, {{W+|en|realm|guman=erê}}, {{W-|en|stopping place|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|alan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana yurt|guman=erê}}, {{W+|tr|diyar|guman=erê}}, {{W+|tr|göçelge|guman=erê}}, {{W+|tr|kol|guman=erê}}, {{W+|tr|konalga|guman=erê}}, {{W+|tr|mekân|guman=erê}}, {{W+|tr|memleket|guman=erê}}, {{W+|tr|muhit|guman=erê}}, {{W+|tr|ocak|guman=erê}}, {{W+|tr|sıla|guman=erê}}, {{W+|tr|vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|yatak|guman=erê}}, {{W+|tr|yayla|guman=erê}}, {{W+|tr|yurt|guman=erê}} {{werger-bin}} == {{ziman|zza}} == === Hoker === {{hoker|zza}} # [[xwar]], [[jêr]], [[binî]] #* {{bêmînak|zza}} == {{ziman|bhw}} == === Navdêr === {{navdêr|bhw|wār}} # [[av]] #* {{bêmînak|bhw}} == {{ziman|br}} == === Daçek === {{daçek|br}} # {{g|ku|li ser}} #* {{bêmînak|br}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|br|li ser}} == {{ziman|dsn}} == === Navdêr === {{navdêr|dsn}} # {{mijar|dsn|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|dsn}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|dsn|av/Werger}} == {{ziman|en}} == === Bilêvkirin === * {{deng|en|En-uk-war.ogg|dever=QY}} * {{deng|en|en-us-war.ogg|dever=DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-war.wav|Deng|dever=London, QY}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-war.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-war.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}} === Navdêr === {{navdêr|en}} # [[ceng]], [[şer]], [[herb]] #* {{bêmînak|en}} == {{ziman|kw}} == === Daçek === {{daçek|kw}} # {{g|ku|li ser}} #* {{bêmînak|kw}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|kw|li ser}} == {{ziman|akc}} == === Navdêr === {{navdêr|akc}} # {{mijar|akc|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|akc}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|akc|av/Werger2}} == {{ziman|sco}} == === Navdêr === {{navdêr|sco}} # {{g|ku|ceng}}, {{g|ku|herb}}, {{g|ku|şer}}(ê çekdarî) #* {{bêmînak|sco}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|sco|ceng}} == {{ziman|so}} == === Navdêr === {{navdêr|so}} # {{g|ku|nûçe}} #* {{bêmînak|so}} == {{ziman|txb}} == === Navdêr === {{navdêr|txb}} # {{mijar|txb|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|txb}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|txb|av/Werger3}} pjqabdn4rsl97qlzfrfo6uqlobl2tt4 6235231 6235230 2026-05-13T23:54:43Z Ghybu 1393 /* Etîmolojî */ 6235231 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-war.wav|Deng|Wan}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-war.wav|Deng|dever=Bidlîs}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|war|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|cih|der|welat|herêm|mekan|mesken|lokal}} #* {{bêmînak|ku}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|dûnde|ûcax}} #* {{bêmînak|ku}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|biwar|mijar|rîşe|babet|mesele}} #: {{mk|ku|Di vî '''warî''' de raya we çi ye?}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Li wê mal e li hir '''war''' e</br>Bûye payiz li van waran</br>Xezam weşyan li bin daran}} ==== Jê ==== {{stûn| * [[aware]] * [[awaretî]] * [[awareyî]] * [[bêwar]] * [[bêwarî]] * [[biwar]] * [[biwarî]] * [[cîwar]] * [[cîwarî]] * [[jîwar]] * [[jîwarî]] }} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|cihê mirov lê dijî}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Gebiet|m|guman=erê}}, {{W+|de|Lager|guman=erê}}, {{W+|de|Obdach|m|guman=erê}}, {{W+|de|Siedlung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnhaus|m|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnstätte|guman=erê}}, {{W+|de|Bereich}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|وطن}}, {{W+|ar|موطن}}, {{W-|ar|مأوى}}, {{W+|ar|مسكن}}, {{W-|ar|الربع|guman=erê}}, {{W-|ar|مجال}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|جایگاه|guman=erê}}, {{W+|fa|جنبه|guman=erê}}, {{W+|fa|دیار|guman=erê}}, {{W+|fa|زمینه|guman=erê}}, {{W+|fa|کمپ|guman=erê}}, {{W+|fa|منطقه|guman=erê}}, {{W+|fa|ناحیه|guman=erê}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|paikka}}, {{W+|fi|paikkakunta}}, {{W+|fi|kotiseutu}}, {{W+|fi|asuinpaikka}} * {{Z|en}}: {{W+|en|homeland}}, [[home]] [[country]], {{W+|en|area}}, {{W+|en|field}}, {{W+|en|encampment|guman=erê}}, {{W+|en|land|guman=erê}}, {{W+|en|mediterranean sea|guman=erê}}, {{W+|en|realm|guman=erê}}, {{W-|en|stopping place|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|alan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana yurt|guman=erê}}, {{W+|tr|diyar|guman=erê}}, {{W+|tr|göçelge|guman=erê}}, {{W+|tr|kol|guman=erê}}, {{W+|tr|konalga|guman=erê}}, {{W+|tr|mekân|guman=erê}}, {{W+|tr|memleket|guman=erê}}, {{W+|tr|muhit|guman=erê}}, {{W+|tr|ocak|guman=erê}}, {{W+|tr|sıla|guman=erê}}, {{W+|tr|vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|yatak|guman=erê}}, {{W+|tr|yayla|guman=erê}}, {{W+|tr|yurt|guman=erê}} {{werger-bin}} == {{ziman|zza}} == === Hoker === {{hoker|zza}} # [[xwar]], [[jêr]], [[binî]] #* {{bêmînak|zza}} == {{ziman|bhw}} == === Navdêr === {{navdêr|bhw|wār}} # [[av]] #* {{bêmînak|bhw}} == {{ziman|br}} == === Daçek === {{daçek|br}} # {{g|ku|li ser}} #* {{bêmînak|br}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|br|li ser}} == {{ziman|dsn}} == === Navdêr === {{navdêr|dsn}} # {{mijar|dsn|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|dsn}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|dsn|av/Werger}} == {{ziman|en}} == === Bilêvkirin === * {{deng|en|En-uk-war.ogg|dever=QY}} * {{deng|en|en-us-war.ogg|dever=DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-war.wav|Deng|dever=London, QY}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-war.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-war.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}} === Navdêr === {{navdêr|en}} # [[ceng]], [[şer]], [[herb]] #* {{bêmînak|en}} == {{ziman|kw}} == === Daçek === {{daçek|kw}} # {{g|ku|li ser}} #* {{bêmînak|kw}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|kw|li ser}} == {{ziman|akc}} == === Navdêr === {{navdêr|akc}} # {{mijar|akc|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|akc}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|akc|av/Werger2}} == {{ziman|sco}} == === Navdêr === {{navdêr|sco}} # {{g|ku|ceng}}, {{g|ku|herb}}, {{g|ku|şer}}(ê çekdarî) #* {{bêmînak|sco}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|sco|ceng}} == {{ziman|so}} == === Navdêr === {{navdêr|so}} # {{g|ku|nûçe}} #* {{bêmînak|so}} == {{ziman|txb}} == === Navdêr === {{navdêr|txb}} # {{mijar|txb|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|txb}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|txb|av/Werger3}} 8mvmw7jght9o2nq5tlvbxdibix5by88 6235232 6235231 2026-05-13T23:55:22Z Ghybu 1393 /* Jê */ 6235232 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-war.wav|Deng|Wan}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-war.wav|Deng|dever=Bidlîs}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|war|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|cih|der|welat|herêm|mekan|mesken|lokal}} #* {{bêmînak|ku}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|dûnde|ûcax}} #* {{bêmînak|ku}} # {{bêmane|ku}} #: {{hevmane|ku|biwar|mijar|rîşe|babet|mesele}} #: {{mk|ku|Di vî '''warî''' de raya we çi ye?}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Li wê mal e li hir '''war''' e</br>Bûye payiz li van waran</br>Xezam weşyan li bin daran}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | aware | awaretî | awareyî | bêwar | bêwarî | biwar | biwarî | cîwar | cîwarî | jîwar | jîwarî }} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser|cihê mirov lê dijî}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Gebiet|m|guman=erê}}, {{W+|de|Lager|guman=erê}}, {{W+|de|Obdach|m|guman=erê}}, {{W+|de|Siedlung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnhaus|m|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnstätte|guman=erê}}, {{W+|de|Bereich}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|وطن}}, {{W+|ar|موطن}}, {{W-|ar|مأوى}}, {{W+|ar|مسكن}}, {{W-|ar|الربع|guman=erê}}, {{W-|ar|مجال}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|جایگاه|guman=erê}}, {{W+|fa|جنبه|guman=erê}}, {{W+|fa|دیار|guman=erê}}, {{W+|fa|زمینه|guman=erê}}, {{W+|fa|کمپ|guman=erê}}, {{W+|fa|منطقه|guman=erê}}, {{W+|fa|ناحیه|guman=erê}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|paikka}}, {{W+|fi|paikkakunta}}, {{W+|fi|kotiseutu}}, {{W+|fi|asuinpaikka}} * {{Z|en}}: {{W+|en|homeland}}, [[home]] [[country]], {{W+|en|area}}, {{W+|en|field}}, {{W+|en|encampment|guman=erê}}, {{W+|en|land|guman=erê}}, {{W+|en|mediterranean sea|guman=erê}}, {{W+|en|realm|guman=erê}}, {{W-|en|stopping place|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|alan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana yurt|guman=erê}}, {{W+|tr|diyar|guman=erê}}, {{W+|tr|göçelge|guman=erê}}, {{W+|tr|kol|guman=erê}}, {{W+|tr|konalga|guman=erê}}, {{W+|tr|mekân|guman=erê}}, {{W+|tr|memleket|guman=erê}}, {{W+|tr|muhit|guman=erê}}, {{W+|tr|ocak|guman=erê}}, {{W+|tr|sıla|guman=erê}}, {{W+|tr|vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|yatak|guman=erê}}, {{W+|tr|yayla|guman=erê}}, {{W+|tr|yurt|guman=erê}} {{werger-bin}} == {{ziman|zza}} == === Hoker === {{hoker|zza}} # [[xwar]], [[jêr]], [[binî]] #* {{bêmînak|zza}} == {{ziman|bhw}} == === Navdêr === {{navdêr|bhw|wār}} # [[av]] #* {{bêmînak|bhw}} == {{ziman|br}} == === Daçek === {{daçek|br}} # {{g|ku|li ser}} #* {{bêmînak|br}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|br|li ser}} == {{ziman|dsn}} == === Navdêr === {{navdêr|dsn}} # {{mijar|dsn|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|dsn}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|dsn|av/Werger}} == {{ziman|en}} == === Bilêvkirin === * {{deng|en|En-uk-war.ogg|dever=QY}} * {{deng|en|en-us-war.ogg|dever=DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-war.wav|Deng|dever=London, QY}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-war.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}} * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-war.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}} === Navdêr === {{navdêr|en}} # [[ceng]], [[şer]], [[herb]] #* {{bêmînak|en}} == {{ziman|kw}} == === Daçek === {{daçek|kw}} # {{g|ku|li ser}} #* {{bêmînak|kw}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|kw|li ser}} == {{ziman|akc}} == === Navdêr === {{navdêr|akc}} # {{mijar|akc|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|akc}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|akc|av/Werger2}} == {{ziman|sco}} == === Navdêr === {{navdêr|sco}} # {{g|ku|ceng}}, {{g|ku|herb}}, {{g|ku|şer}}(ê çekdarî) #* {{bêmînak|sco}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|sco|ceng}} == {{ziman|so}} == === Navdêr === {{navdêr|so}} # {{g|ku|nûçe}} #* {{bêmînak|so}} == {{ziman|txb}} == === Navdêr === {{navdêr|txb}} # {{mijar|txb|vexwarin}} {{g|ku|av}} #* {{bêmînak|txb}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|txb|av/Werger3}} ib59056otdy1acsz8kcdodpl03gokza kêlek 0 9639 6235220 6232319 2026-05-13T21:28:43Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235220 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|kelek}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA|k(h)êlek}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kêlek.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|kêlek|mê}} {{navdêr|ku|z=m}}, {{k-ya req}} (1), {{k-ya nerm}} (2) # [[al]], [[alî]], [[la]], [[teref]], [[hêl]], [[tenişt]], [[rex]] #: '''''Kêleka''' min ya rastê gelek diêşît.'' # [[tenişt]], herdu [[beş]]ên [[leş]]î yên dikevin [[navber]]a [[pişt]]ê û [[zik]]î û di bin [[dest]]an ve ji [[binkefş]]ê ta [[navteng]]ê [[girtin|digirin]] #* {{bêmînak|ku}} # [[nik]], [[cem]], [[bal]], [[ba]] #* {{jêder|ku|jêgirtin=Wextê kû tu li '''kêleka''' min î, ez zanim kû Cemalê min li rex min e, bîhna wî ji te tê.|''[[w:Dê û Dêmarî|Dê û Dêmarî]]'', [[w:Egîdê Xudo|Egîdê Xudo]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|کێلەک}} ==== Bide ber ==== * [[goşe]] * [[kujî]] ==== Jê ==== * [[kêlekî]] * [[kêlekanî]] ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Seite|m}} * {{Z|be}}: {{W-|be|бок|n}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᏍᏆᎨᏂ}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|kylki}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|illarga|m}}, {{W+|gl|costado|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|zij|g}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|hlið|m}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|sīde|m}} * {{Z|en}}: {{W+|en|side}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|옆구리}} * {{Z|la}}: {{W+|la|latus|nt}} * {{Z|lut}}: {{W-|lut|xʷʔilax̌ad}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|oldal}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|بوگور|tr=böğür}}, {{W-|ota|پهلو|tr=pehlu}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Sied|m}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|бок|n}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|sida}}, {{W+|sv|sintill}}, {{W+|sv|skant}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|aɣezdis|n}} * {{Z|tr}}: {{W+|en|böğür}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|бік|n}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|costé|n}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|side|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75822633}} npd3vgegh9g2kz9clg92acszij8ksbq 6235221 6235220 2026-05-13T21:29:23Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235221 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|kelek}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA|k(h)êlek}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kêlek.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|kêlek|mê}} {{navdêr|ku|z=m}}, {{k-ya req}} (1), {{k-ya nerm}} (2) # [[al]], [[alî]], [[la]], [[teref]], [[hêl]], [[tenişt]], [[rex]] #: '''''Kêleka''' min ya rastê gelek diêşît.'' # [[tenişt]], herdu [[beş]]ên [[leş]]î yên dikevin [[navber]]a [[pişt]]ê û [[zik]]î û di bin [[dest]]an ve ji [[binkefş]]ê ta [[navteng]]ê [[girtin|digirin]] #* {{bêmînak|ku}} # [[nik]], [[cem]], [[bal]], [[ba]] #* {{jêder|ku|jêgirtin=Wextê kû tu li '''kêleka''' min î, ez zanim kû Cemalê min li rex min e, bîhna wî ji te tê.|''[[w:Dê û Dêmarî|Dê û Dêmarî]]'', [[w:Egîdê Xudo|Egîdê Xudo]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|کێلەک}} ==== Bide ber ==== * [[goşe]] * [[kujî]] ==== Jê ==== * [[kêlekî]] * [[kêlekanî]] ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Seite|m}} * {{Z|be}}: {{W-|be|бок|n}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᏍᏆᎨᏂ}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|kylki}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|illarga|m}}, {{W+|gl|costado|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|zij|g}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|hlið|m}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|sīde|m}} * {{Z|en}}: {{W+|en|side}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|옆구리}} * {{Z|la}}: {{W+|la|latus|nt}} * {{Z|lut}}: {{W-|lut|xʷʔilax̌ad}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|oldal}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|بوگور|tr=böğür}}, {{W-|ota|پهلو|tr=pehlu}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Sied|m}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|бок|n}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|sida}}, {{W-|sv|sintill}}, {{W-|sv|skant}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|aɣezdis|n}} * {{Z|tr}}: {{W+|en|böğür}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|бік|n}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|costé|n}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|side|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75822633}} 21wzmxulxjy0hbjcvd0mypuqclwbsz6 ber 0 9975 6235286 6122519 2026-05-14T06:04:25Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235286 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|ber|berr|bêr|-ber}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{beş|Daçek}} {{beş|Navdêr 2}} {{beş|Navdêr 3}} {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber.wav|Deng|Bidlîs}} * {{beş|Navdêr 6}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber (navdêr 6).wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} * ''Navdêr 5 û 6'' {{IPA|ku|/bɛr/}} {{bilêv|r|req}} === Daçek === {{daçek|ku}} # {{maneid|ku|pêş}} [[pêş]], [[pêşber]], [[miqabil]], [[hember]] #: {{mk|ku|Li '''ber''' malê.}} # [[sîng]] ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Hêdî bi lefzê hal bibêj</br>'''Ber''' “Mîm û Hê û Dal” bibêj</br>Şerh û beyana kaxetê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|به‌ر}} * {{ku-kr|бәр}} ==== Jê ==== {{stûn| * [[beraber]] * [[beramber]] * [[ber bi ...]] * [[ber bi ... de]] * [[ber bi ... ve]] * [[berî]] * [[hember]] * [[hemberî]] * [[hevber]] * [[hevberî]] * [[pêşber]] * [[ji berê xwe]] }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{mîr|ira-pro|ku|*pari-|w=dor}}, ji {{mîr|ine-pro|ku|*peri|w=dor}}. Pêşî ramana ''li dor'' daye, bi pirranî wek pêşlêkerekê; di hemû zimanên kurdî de wek ''pêş'' guherriye. Hevreha {{hv|ckb|بەر}}, {{hv|zza|ver}}, Ji îraniya navîn ''per'', hevreha {{hv|pal|tr=per-}} (pêşlêkereke bi ramana ''dor''). Guherîna wateyî di serdema îraniya navîn pêk hatibû. Bi partî li şûna ''ped'' (îro {{q|ku|bi}}) bi asayî ''per'' bi kar dihat, ne mîna farisiya navîn. Di serdemên bê de jî bûye ''pêş''. Ramana ''dor'' di bêjeyên wek {{q|ku|navber}}, {{q|ku|dorber}} da dikare bê dîtin. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|vor}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|پیش}}, {{W+|fa|قبل}} * {{Z|en}}: {{W+|en|in front of}}, {{W+|en|before}} {{werger-bin}} === Navdêr 1 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|kevir}} [[kevir|Kevir]], [[malzeme]]yên [[req]] yên ne [[maden]]. #: {{mk|ku|'''Berek''' li serê wî da û xwîn jê hat.}} # [[çîya]] #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin= Fîlhal xwe ji '''berî''' avet û telef bû.|nivîskar={{w|Mela Mûsayê Hekarî}}|sernav=Durrû’l Mecalîs|amadekar=Hêmin Omer|sala weşandinê=2022|sal=1857|rûpel=100}} ==== Herwiha ==== * [[berd]] ==== Bide Ber ==== * [[bertelaş]] ==== Nêzîk ==== {{stûn| * [[ferş]] * [[teht]] * [[helan]] * [[zinar]] }} ==== Jê ==== * [[berî]] * [[berîn]] ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{hv|ckb|به‌رد|tr=[[berd]]}}, osetî ''wir, vir'', ji {{ji|ira|ku|*varta-}} (verte-) ji {{ji|ine-pro|ku|*wel-}}.{{çp}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W-|de|Vorderteil|guman=erê}}, {{W+|de|Stein|n}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|حجر}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سنگ}} * {{Z|en}}:{{W+|en|stone}}, {{W+|en|receipt|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|ön|guman=erê}}, {{W+|tr|pala|guman=erê}}, {{W+|tr|semere|guman=erê}}, {{W+|tr|sergi|guman=erê}}, {{W+|tr|sili|guman=erê}}, {{W+|tr|taife|guman=erê}}, {{W+|tr|taş|guman=erê}}, {{W+|tr|uğur|guman=erê}}, {{W+|tr|ürün|guman=erê}}, {{W+|tr|üst|guman=erê}}, {{W+|tr|verim|guman=erê}}, {{W+|tr|yamaç|guman=erê}}, {{W+|tr|yan|guman=erê}}, {{W+|tr|yön|guman=erê}} {{werger-bin}} === Navdêr 2 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|rû}} [[rû]], [[serûçav]], [[dêm]] #: {{mk|ku|'''Berê''' xwe da min.|Li min [[nerîn|nerî]]|birêz=1}} ==== Jê ==== * [[berê xwe dan]]ê ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*wer-}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|رو}}, {{W+|fa|چهره}} {{werger-bin}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=n}} # [[derî|Derî]] yan [[dev]]. #: {{mk|ku|'''Berê''' tifengê da me.|Cihê fîşek jê derdikevin bi nik me ve kir.|birêz=1}} ==== Jê ==== * [[bere]] * [[berg]] * [[berok]] ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|door}}, {{W+|en|mouth}}, {{W-|en|barrel}}(of a gun) {{werger-bin}} === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|berhem}} [[berhem|Berhem]], [[dahat]], tişta/ê ji tiştekê/î çêbûye yan çêdibe. #: {{mk|ku|Îsal zeviyên me bê'''ber''' in.|Ti berhem nedaye.|birêz=1}} ==== Jê ==== {{stûn| * [[ber-]] * [[berdar]] * [[berdarî]] * [[berdarîtî]] * [[berdartî]] * [[berder]] * [[berderî]] * [[berderîtî]] * [[berdertî]] * [[berdêr]] * [[berdêrî]] * [[berdêrîtî]] * [[berdêrtî]] * [[berê]] * [[berhem]] * [[berî]] * [[bêber]] * [[bêberî]] * [[bêberîtî]] * [[bêbertî]] * [[biber]] * [[biberî]] * [[biberîtî]] * [[bibertî]] }} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|ثمار}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|محصول}}, {{W+|fa|بار}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fruit}} {{werger-bin}} === Navdêr 5 === {{navdêr|ku|z=?}} # [[deşt]], [[şepal]] (sehra), hişkî (ku derya xelas bibe, dibe hişkî ango ber) ==== Herwiha ==== * [[berr]] ==== Etîmolojî ==== Ji peyva Erebî [بر "ber"] ya bi wateya zemîn/ bejayî. ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Navdêr 6 === {{navdêr|ku|z=m}} # {{mj|ku|xawlî, xalîçe, kilîm}} {{guherto|berik}} === Hoker 1 === {{hoker|ku}} # {{mane|hê ku tiştek nebûye}} ''Binêre'': '''[[berî]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Hoker 2 === {{hoker|ku}} # {{mane|demek berî niha}} ''Binêre'': '''[[berê]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Hoker 3 === {{hoker|ku}} # {{mane|ber bi ... de/ve}} ''Binêre'': '''[[ber bi ... ve]]''' û '''[[ber bi ... de]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} == {{ziman|zza}} == === Navdêr === {{navdêr|zza}} # [[derî]], [[dergeh]] == {{ziman|mwl}} == === Lêker === {{lêker|mwl}} # [[dîtin#ku|dîtin]] == {{ziman|pap}} == === Navdêr === {{navdêr|pap}} # {{f|pap|heywan}} [[hirç#ku|hirç]] == {{ziman|vo}} == === Navdêr === {{navdêr|vo}} # {{f|vo|heywan}} [[hirç#ku|hirç]] == {{ziman|cy}} == === Rengdêr === {{rengdêr|cy}} # [[kurt#ku|kurt]], [[kin#ku|kin]] 7w6txn40jtdza7phaynbqzz860deywh 6235287 6235286 2026-05-14T06:04:42Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235287 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|ber|berr|bêr|-ber}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{beş|Daçek}} {{beş|Navdêr 2}} {{beş|Navdêr 3}} {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber.wav|Deng|Bidlîs}} * {{beş|Navdêr 6}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber (navdêr 6).wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} * ''Navdêr 5 û 6'' {{IPA|ku|/bɛr/}} {{bilêv|r|req}} === Daçek === {{daçek|ku}} # {{maneid|ku|pêş}} [[pêş]], [[pêşber]], [[miqabil]], [[hember]] #: {{mk|ku|Li '''ber''' malê.}} # [[sîng]] ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Hêdî bi lefzê hal bibêj</br>'''Ber''' “Mîm û Hê û Dal” bibêj</br>Şerh û beyana kaxetê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|به‌ر}} * {{ku-kr|бәр}} ==== Jê ==== {{stûn| * [[beraber]] * [[beramber]] * [[ber bi ...]] * [[ber bi ... de]] * [[ber bi ... ve]] * [[berî]] * [[hember]] * [[hemberî]] * [[hevber]] * [[hevberî]] * [[pêşber]] * [[ji berê xwe]] }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{mîr|ira-pro|ku|*pari-|w=dor}}, ji {{mîr|ine-pro|ku|*peri|w=dor}}. Pêşî ramana ''li dor'' daye, bi pirranî wek pêşlêkerekê; di hemû zimanên kurdî de wek ''pêş'' guherriye. Hevreha {{hv|ckb|بەر}}, {{hv|zza|ver}}, Ji îraniya navîn ''per'', hevreha {{hv|pal|tr=per-}} (pêşlêkereke bi ramana ''dor''). Guherîna wateyî di serdema îraniya navîn pêk hatibû. Bi partî li şûna ''ped'' (îro {{q|ku|bi}}) bi asayî ''per'' bi kar dihat, ne mîna farisiya navîn. Di serdemên bê de jî bûye ''pêş''. Ramana ''dor'' di bêjeyên wek {{q|ku|navber}}, {{q|ku|dorber}} da dikare bê dîtin. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|vor}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|پیش}}, {{W+|fa|قبل}} * {{Z|en}}: {{W+|en|in front of}}, {{W+|en|before}} {{werger-bin}} === Navdêr 1 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|kevir}} [[kevir|Kevir]], [[malzeme]]yên [[req]] yên ne [[maden]]. #: {{mk|ku|'''Berek''' li serê wî da û xwîn jê hat.}} # [[çîya]] #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin= Fîlhal xwe ji '''berî''' avet û telef bû.|nivîskar={{w|Mela Mûsayê Hekarî}}|sernav=Durrû’l Mecalîs|amadekar=Hêmin Omer|sala weşandinê=2022|sal=1857|rûpel=100}} ==== Herwiha ==== * [[berd]] ==== Bide Ber ==== * [[bertelaş]] ==== Nêzîk ==== {{stûn| * [[ferş]] * [[teht]] * [[helan]] * [[zinar]] }} ==== Jê ==== * [[berî]] * [[berîn]] ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{hv|ckb|به‌رد|tr=[[berd]]}}, osetî ''wir, vir'', ji {{ji|ira|ku|*varta-}} (verte-) ji {{ji|ine-pro|ku|*wel-}}.{{çp}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W-|de|Vorderteil|guman=erê}}, {{W+|de|Stein|n}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|حجر}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سنگ}} * {{Z|en}}:{{W+|en|stone}}, {{W+|en|receipt|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|ön|guman=erê}}, {{W+|tr|pala|guman=erê}}, {{W+|tr|semere|guman=erê}}, {{W+|tr|sergi|guman=erê}}, {{W+|tr|sili|guman=erê}}, {{W+|tr|taife|guman=erê}}, {{W+|tr|taş|guman=erê}}, {{W+|tr|uğur|guman=erê}}, {{W+|tr|ürün|guman=erê}}, {{W+|tr|üst|guman=erê}}, {{W+|tr|verim|guman=erê}}, {{W+|tr|yamaç|guman=erê}}, {{W+|tr|yan|guman=erê}}, {{W+|tr|yön|guman=erê}} {{werger-bin}} === Navdêr 2 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|rû}} [[rû]], [[serûçav]], [[dêm]] #: {{mk|ku|'''Berê''' xwe da min.|Li min [[nerîn|nerî]]|birêz=1}} ==== Jê ==== * [[berê xwe dan]]ê ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*wer-}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|رو}}, {{W+|fa|چهره}} {{werger-bin}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=n}} # [[derî|Derî]] yan [[dev]]. #: {{mk|ku|'''Berê''' tifengê da me.|Cihê fîşek jê derdikevin bi nik me ve kir.|birêz=1}} ==== Jê ==== * [[bere]] * [[berg]] * [[berok]] ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|door}}, {{W+|en|mouth}}, {{W-|en|barrel}} (of a gun) {{werger-bin}} === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|berhem}} [[berhem|Berhem]], [[dahat]], tişta/ê ji tiştekê/î çêbûye yan çêdibe. #: {{mk|ku|Îsal zeviyên me bê'''ber''' in.|Ti berhem nedaye.|birêz=1}} ==== Jê ==== {{stûn| * [[ber-]] * [[berdar]] * [[berdarî]] * [[berdarîtî]] * [[berdartî]] * [[berder]] * [[berderî]] * [[berderîtî]] * [[berdertî]] * [[berdêr]] * [[berdêrî]] * [[berdêrîtî]] * [[berdêrtî]] * [[berê]] * [[berhem]] * [[berî]] * [[bêber]] * [[bêberî]] * [[bêberîtî]] * [[bêbertî]] * [[biber]] * [[biberî]] * [[biberîtî]] * [[bibertî]] }} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|ثمار}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|محصول}}, {{W+|fa|بار}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fruit}} {{werger-bin}} === Navdêr 5 === {{navdêr|ku|z=?}} # [[deşt]], [[şepal]] (sehra), hişkî (ku derya xelas bibe, dibe hişkî ango ber) ==== Herwiha ==== * [[berr]] ==== Etîmolojî ==== Ji peyva Erebî [بر "ber"] ya bi wateya zemîn/ bejayî. ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Navdêr 6 === {{navdêr|ku|z=m}} # {{mj|ku|xawlî, xalîçe, kilîm}} {{guherto|berik}} === Hoker 1 === {{hoker|ku}} # {{mane|hê ku tiştek nebûye}} ''Binêre'': '''[[berî]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Hoker 2 === {{hoker|ku}} # {{mane|demek berî niha}} ''Binêre'': '''[[berê]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Hoker 3 === {{hoker|ku}} # {{mane|ber bi ... de/ve}} ''Binêre'': '''[[ber bi ... ve]]''' û '''[[ber bi ... de]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} == {{ziman|zza}} == === Navdêr === {{navdêr|zza}} # [[derî]], [[dergeh]] == {{ziman|mwl}} == === Lêker === {{lêker|mwl}} # [[dîtin#ku|dîtin]] == {{ziman|pap}} == === Navdêr === {{navdêr|pap}} # {{f|pap|heywan}} [[hirç#ku|hirç]] == {{ziman|vo}} == === Navdêr === {{navdêr|vo}} # {{f|vo|heywan}} [[hirç#ku|hirç]] == {{ziman|cy}} == === Rengdêr === {{rengdêr|cy}} # [[kurt#ku|kurt]], [[kin#ku|kin]] l8zrt0ifxmrg1d6a2a275vqpcmaympl 6235288 6235287 2026-05-14T06:04:59Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235288 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|ber|berr|bêr|-ber}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{beş|Daçek}} {{beş|Navdêr 2}} {{beş|Navdêr 3}} {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber.wav|Deng|Bidlîs}} * {{beş|Navdêr 6}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber (navdêr 6).wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} * ''Navdêr 5 û 6'' {{IPA|ku|/bɛr/}} {{bilêv|r|req}} === Daçek === {{daçek|ku}} # {{maneid|ku|pêş}} [[pêş]], [[pêşber]], [[miqabil]], [[hember]] #: {{mk|ku|Li '''ber''' malê.}} # [[sîng]] ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Hêdî bi lefzê hal bibêj</br>'''Ber''' “Mîm û Hê û Dal” bibêj</br>Şerh û beyana kaxetê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|به‌ر}} * {{ku-kr|бәр}} ==== Jê ==== {{stûn| * [[beraber]] * [[beramber]] * [[ber bi ...]] * [[ber bi ... de]] * [[ber bi ... ve]] * [[berî]] * [[hember]] * [[hemberî]] * [[hevber]] * [[hevberî]] * [[pêşber]] * [[ji berê xwe]] }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{mîr|ira-pro|ku|*pari-|w=dor}}, ji {{mîr|ine-pro|ku|*peri|w=dor}}. Pêşî ramana ''li dor'' daye, bi pirranî wek pêşlêkerekê; di hemû zimanên kurdî de wek ''pêş'' guherriye. Hevreha {{hv|ckb|بەر}}, {{hv|zza|ver}}, Ji îraniya navîn ''per'', hevreha {{hv|pal|tr=per-}} (pêşlêkereke bi ramana ''dor''). Guherîna wateyî di serdema îraniya navîn pêk hatibû. Bi partî li şûna ''ped'' (îro {{q|ku|bi}}) bi asayî ''per'' bi kar dihat, ne mîna farisiya navîn. Di serdemên bê de jî bûye ''pêş''. Ramana ''dor'' di bêjeyên wek {{q|ku|navber}}, {{q|ku|dorber}} da dikare bê dîtin. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|vor}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|پیش}}, {{W+|fa|قبل}} * {{Z|en}}: {{W+|en|in front of}}, {{W+|en|before}} {{werger-bin}} === Navdêr 1 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|kevir}} [[kevir|Kevir]], [[malzeme]]yên [[req]] yên ne [[maden]]. #: {{mk|ku|'''Berek''' li serê wî da û xwîn jê hat.}} # [[çîya]] #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin= Fîlhal xwe ji '''berî''' avet û telef bû.|nivîskar={{w|Mela Mûsayê Hekarî}}|sernav=Durrû’l Mecalîs|amadekar=Hêmin Omer|sala weşandinê=2022|sal=1857|rûpel=100}} ==== Herwiha ==== * [[berd]] ==== Bide Ber ==== * [[bertelaş]] ==== Nêzîk ==== {{stûn| * [[ferş]] * [[teht]] * [[helan]] * [[zinar]] }} ==== Jê ==== * [[berî]] * [[berîn]] ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{hv|ckb|به‌رد|tr=[[berd]]}}, osetî ''wir, vir'', ji {{ji|ira|ku|*varta-}} (verte-) ji {{ji|ine-pro|ku|*wel-}}.{{çp}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W-|de|Vorderteil|guman=erê}}, {{W+|de|Stein|n}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|حجر}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سنگ}} * {{Z|en}}:{{W+|en|stone}}, {{W+|en|receipt|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|ön|guman=erê}}, {{W+|tr|pala|guman=erê}}, {{W+|tr|semere|guman=erê}}, {{W+|tr|sergi|guman=erê}}, {{W+|tr|sili|guman=erê}}, {{W+|tr|taife|guman=erê}}, {{W+|tr|taş|guman=erê}}, {{W+|tr|uğur|guman=erê}}, {{W+|tr|ürün|guman=erê}}, {{W+|tr|üst|guman=erê}}, {{W+|tr|verim|guman=erê}}, {{W+|tr|yamaç|guman=erê}}, {{W+|tr|yan|guman=erê}}, {{W+|tr|yön|guman=erê}} {{werger-bin}} === Navdêr 2 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|rû}} [[rû]], [[serûçav]], [[dêm]] #: {{mk|ku|'''Berê''' xwe da min.|Li min [[nerîn|nerî]]|birêz=1}} ==== Jê ==== * [[berê xwe dan]]ê ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*wer-}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|رو}}, {{W+|fa|چهره}} {{werger-bin}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=n}} # [[derî|Derî]] yan [[dev]]. #: {{mk|ku|'''Berê''' tifengê da me.|Cihê fîşek jê derdikevin bi nik me ve kir.|birêz=1}} ==== Jê ==== * [[bere]] * [[berg]] * [[berok]] ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|door}}, {{W+|en|mouth}}, {{W+|en|barrel}} (of a gun) {{werger-bin}} === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|berhem}} [[berhem|Berhem]], [[dahat]], tişta/ê ji tiştekê/î çêbûye yan çêdibe. #: {{mk|ku|Îsal zeviyên me bê'''ber''' in.|Ti berhem nedaye.|birêz=1}} ==== Jê ==== {{stûn| * [[ber-]] * [[berdar]] * [[berdarî]] * [[berdarîtî]] * [[berdartî]] * [[berder]] * [[berderî]] * [[berderîtî]] * [[berdertî]] * [[berdêr]] * [[berdêrî]] * [[berdêrîtî]] * [[berdêrtî]] * [[berê]] * [[berhem]] * [[berî]] * [[bêber]] * [[bêberî]] * [[bêberîtî]] * [[bêbertî]] * [[biber]] * [[biberî]] * [[biberîtî]] * [[bibertî]] }} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|ثمار}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|محصول}}, {{W+|fa|بار}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fruit}} {{werger-bin}} === Navdêr 5 === {{navdêr|ku|z=?}} # [[deşt]], [[şepal]] (sehra), hişkî (ku derya xelas bibe, dibe hişkî ango ber) ==== Herwiha ==== * [[berr]] ==== Etîmolojî ==== Ji peyva Erebî [بر "ber"] ya bi wateya zemîn/ bejayî. ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Navdêr 6 === {{navdêr|ku|z=m}} # {{mj|ku|xawlî, xalîçe, kilîm}} {{guherto|berik}} === Hoker 1 === {{hoker|ku}} # {{mane|hê ku tiştek nebûye}} ''Binêre'': '''[[berî]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Hoker 2 === {{hoker|ku}} # {{mane|demek berî niha}} ''Binêre'': '''[[berê]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Hoker 3 === {{hoker|ku}} # {{mane|ber bi ... de/ve}} ''Binêre'': '''[[ber bi ... ve]]''' û '''[[ber bi ... de]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} == {{ziman|zza}} == === Navdêr === {{navdêr|zza}} # [[derî]], [[dergeh]] == {{ziman|mwl}} == === Lêker === {{lêker|mwl}} # [[dîtin#ku|dîtin]] == {{ziman|pap}} == === Navdêr === {{navdêr|pap}} # {{f|pap|heywan}} [[hirç#ku|hirç]] == {{ziman|vo}} == === Navdêr === {{navdêr|vo}} # {{f|vo|heywan}} [[hirç#ku|hirç]] == {{ziman|cy}} == === Rengdêr === {{rengdêr|cy}} # [[kurt#ku|kurt]], [[kin#ku|kin]] 5mtm0l5oo8yswhyt06d826yi9obka6q 6235289 6235288 2026-05-14T06:07:18Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235289 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|ber|berr|bêr|-ber}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{beş|Daçek}} {{beş|Navdêr 2}} {{beş|Navdêr 3}} {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber.wav|Deng|Bidlîs}} * {{beş|Navdêr 6}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber (navdêr 6).wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} * ''Navdêr 5 û 6'' {{IPA|ku|/bɛr/}} {{bilêv|r|req}} === Daçek === {{daçek|ku}} # {{maneid|ku|pêş}} [[pêş]], [[pêşber]], [[miqabil]], [[hember]] #: {{mk|ku|Li '''ber''' malê.}} # [[sîng]] ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Hêdî bi lefzê hal bibêj</br>'''Ber''' “Mîm û Hê û Dal” bibêj</br>Şerh û beyana kaxetê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|به‌ر}} * {{ku-kr|бәр}} ==== Jê ==== {{stûn| * [[beraber]] * [[beramber]] * [[ber bi ...]] * [[ber bi ... de]] * [[ber bi ... ve]] * [[berî]] * [[hember]] * [[hemberî]] * [[hevber]] * [[hevberî]] * [[pêşber]] * [[ji berê xwe]] }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{mîr|ira-pro|ku|*pari-|w=dor}}, ji {{mîr|ine-pro|ku|*peri|w=dor}}. Pêşî ramana ''li dor'' daye, bi pirranî wek pêşlêkerekê; di hemû zimanên kurdî de wek ''pêş'' guherriye. Hevreha {{hv|ckb|بەر}}, {{hv|zza|ver}}, Ji îraniya navîn ''per'', hevreha {{hv|pal|tr=per-}} (pêşlêkereke bi ramana ''dor''). Guherîna wateyî di serdema îraniya navîn pêk hatibû. Bi partî li şûna ''ped'' (îro {{q|ku|bi}}) bi asayî ''per'' bi kar dihat, ne mîna farisiya navîn. Di serdemên bê de jî bûye ''pêş''. Ramana ''dor'' di bêjeyên wek {{q|ku|navber}}, {{q|ku|dorber}} da dikare bê dîtin. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|vor}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|پیش}}, {{W+|fa|قبل}} * {{Z|en}}: {{W+|en|in front of}}, {{W+|en|before}} {{werger-bin}} === Navdêr 1 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|kevir}} [[kevir|Kevir]], [[malzeme]]yên [[req]] yên ne [[maden]]. #: {{mk|ku|'''Berek''' li serê wî da û xwîn jê hat.}} # [[çîya]] #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin= Fîlhal xwe ji '''berî''' avet û telef bû.|nivîskar={{w|Mela Mûsayê Hekarî}}|sernav=Durrû’l Mecalîs|amadekar=Hêmin Omer|sala weşandinê=2022|sal=1857|rûpel=100}} ==== Herwiha ==== * [[berd]] ==== Bide Ber ==== * [[bertelaş]] ==== Nêzîk ==== {{stûn| * [[ferş]] * [[teht]] * [[helan]] * [[zinar]] }} ==== Jê ==== * [[berî]] * [[berîn]] ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{hv|ckb|به‌رد|tr=[[berd]]}}, osetî ''wir, vir'', ji {{ji|ira|ku|*varta-}} (verte-) ji {{ji|ine-pro|ku|*wel-}}.{{çp}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W-|de|Vorderteil|guman=erê}}, {{W+|de|Stein|n}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|حجر}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سنگ}} * {{Z|en}}:{{W+|en|stone}}, {{W+|en|receipt|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|ön|guman=erê}}, {{W+|tr|pala|guman=erê}}, {{W+|tr|semere|guman=erê}}, {{W+|tr|sergi|guman=erê}}, {{W+|tr|sili|guman=erê}}, {{W+|tr|taife|guman=erê}}, {{W+|tr|taş|guman=erê}}, {{W+|tr|uğur|guman=erê}}, {{W+|tr|ürün|guman=erê}}, {{W+|tr|üst|guman=erê}}, {{W+|tr|verim|guman=erê}}, {{W+|tr|yamaç|guman=erê}}, {{W+|tr|yan|guman=erê}}, {{W+|tr|yön|guman=erê}} {{werger-bin}} === Navdêr 2 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|rû}} [[rû]], [[serûçav]], [[dêm]] #: {{mk|ku|'''Berê''' xwe da min.|Li min [[nerîn|nerî]]|birêz=1}} ==== Jê ==== * [[berê xwe dan]]ê ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*wer-}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|رو}}, {{W+|fa|چهره}} {{werger-bin}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=n}} # [[derî|Derî]] yan [[dev]]. #: {{mk|ku|'''Berê''' tifengê da me.|Cihê fîşek jê derdikevin bi nik me ve kir.|birêz=1}} ==== Jê ==== * [[bere]] * [[berg]] * [[berok]] ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|door}}, {{W+|en|mouth}}, {{W+|en|barrel}} (of a gun) {{werger-bin}} === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|berhem}} Tiştê ji tiştekî çêbûye yan çêdibe. #: {{hevmane|ku|berhem|dahat}} #: {{mk|ku|Îsal zeviyên me bê'''ber''' in.|Ti berhem nedaye.|birêz=1}} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |ber- |berdar |berdarî |berdarîtî |berdartî |berder |berderî |berderîtî |berdertî |berdêr |berdêrî |berdêrîtî |berdêrtî |berê |berhem |berî |bêber |bêberî |bêberîtî |bêbertî |biber |biberî |biberîtî |bibertî }} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|ثمار}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|محصول}}, {{W+|fa|بار}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fruit}} {{werger-bin}} === Navdêr 5 === {{navdêr|ku|z=?}} # [[deşt]], [[şepal]] (sehra), hişkî (ku derya xelas bibe, dibe hişkî ango ber) ==== Herwiha ==== * [[berr]] ==== Etîmolojî ==== Ji peyva Erebî [بر "ber"] ya bi wateya zemîn/ bejayî. ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Navdêr 6 === {{navdêr|ku|z=m}} # {{mj|ku|xawlî, xalîçe, kilîm}} {{guherto|berik}} === Hoker 1 === {{hoker|ku}} # {{mane|hê ku tiştek nebûye}} ''Binêre'': '''[[berî]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Hoker 2 === {{hoker|ku}} # {{mane|demek berî niha}} ''Binêre'': '''[[berê]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Hoker 3 === {{hoker|ku}} # {{mane|ber bi ... de/ve}} ''Binêre'': '''[[ber bi ... ve]]''' û '''[[ber bi ... de]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} == {{ziman|zza}} == === Navdêr === {{navdêr|zza}} # [[derî]], [[dergeh]] == {{ziman|mwl}} == === Lêker === {{lêker|mwl}} # [[dîtin#ku|dîtin]] == {{ziman|pap}} == === Navdêr === {{navdêr|pap}} # {{f|pap|heywan}} [[hirç#ku|hirç]] == {{ziman|vo}} == === Navdêr === {{navdêr|vo}} # {{f|vo|heywan}} [[hirç#ku|hirç]] == {{ziman|cy}} == === Rengdêr === {{rengdêr|cy}} # [[kurt#ku|kurt]], [[kin#ku|kin]] hcldq6gsav7vxyawmgryviplss6i7tx 6235293 6235289 2026-05-14T06:12:19Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235293 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|ber|berr|bêr|-ber}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{beş|Daçek}} {{beş|Navdêr 2}} {{beş|Navdêr 3}} {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber.wav|Deng|Bidlîs}} * {{beş|Navdêr 6}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber (navdêr 6).wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} * ''Navdêr 5 û 6'' {{IPA|ku|/bɛr/}} {{bilêv|r|req}} === Daçek === {{daçek|ku}} # {{maneid|ku|pêş}} [[pêş]], [[pêşber]], [[miqabil]], [[hember]] #: {{mk|ku|Li '''ber''' malê.}} # [[sîng]] ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Hêdî bi lefzê hal bibêj</br>'''Ber''' “Mîm û Hê û Dal” bibêj</br>Şerh û beyana kaxetê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|به‌ر}} * {{ku-kr|бәр}} ==== Jê ==== {{stûn| * [[beraber]] * [[beramber]] * [[ber bi ...]] * [[ber bi ... de]] * [[ber bi ... ve]] * [[berî]] * [[hember]] * [[hemberî]] * [[hevber]] * [[hevberî]] * [[pêşber]] * [[ji berê xwe]] }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{mîr|ira-pro|ku|*pari-|w=dor}}, ji {{mîr|ine-pro|ku|*peri|w=dor}}. Pêşî ramana ''li dor'' daye, bi pirranî wek pêşlêkerekê; di hemû zimanên kurdî de wek ''pêş'' guherriye. Hevreha {{hv|ckb|بەر}}, {{hv|zza|ver}}, Ji îraniya navîn ''per'', hevreha {{hv|pal|tr=per-}} (pêşlêkereke bi ramana ''dor''). Guherîna wateyî di serdema îraniya navîn pêk hatibû. Bi partî li şûna ''ped'' (îro {{q|ku|bi}}) bi asayî ''per'' bi kar dihat, ne mîna farisiya navîn. Di serdemên bê de jî bûye ''pêş''. Ramana ''dor'' di bêjeyên wek {{q|ku|navber}}, {{q|ku|dorber}} da dikare bê dîtin. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|vor}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|پیش}}, {{W+|fa|قبل}} * {{Z|en}}: {{W+|en|in front of}}, {{W+|en|before}} {{werger-bin}} === Navdêr 1 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|kevir}} [[kevir|Kevir]], [[malzeme]]yên [[req]] yên ne [[maden]]. #: {{mk|ku|'''Berek''' li serê wî da û xwîn jê hat.}} # [[çîya]] #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin= Fîlhal xwe ji '''berî''' avet û telef bû.|nivîskar={{w|Mela Mûsayê Hekarî}}|sernav=Durrû’l Mecalîs|amadekar=Hêmin Omer|sala weşandinê=2022|sal=1857|rûpel=100}} ==== Herwiha ==== * [[berd]] ==== Bide Ber ==== * [[bertelaş]] ==== Nêzîk ==== {{stûn| * [[ferş]] * [[teht]] * [[helan]] * [[zinar]] }} ==== Jê ==== * [[berî]] * [[berîn]] ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{hv|ckb|به‌رد|tr=[[berd]]}}, osetî ''wir, vir'', ji {{ji|ira|ku|*varta-}} (verte-) ji {{ji|ine-pro|ku|*wel-}}.{{çp}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W-|de|Vorderteil|guman=erê}}, {{W+|de|Stein|n}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|حجر}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|سنگ}} * {{Z|en}}:{{W+|en|stone}}, {{W+|en|receipt|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|ön|guman=erê}}, {{W+|tr|pala|guman=erê}}, {{W+|tr|semere|guman=erê}}, {{W+|tr|sergi|guman=erê}}, {{W+|tr|sili|guman=erê}}, {{W+|tr|taife|guman=erê}}, {{W+|tr|taş|guman=erê}}, {{W+|tr|uğur|guman=erê}}, {{W+|tr|ürün|guman=erê}}, {{W+|tr|üst|guman=erê}}, {{W+|tr|verim|guman=erê}}, {{W+|tr|yamaç|guman=erê}}, {{W+|tr|yan|guman=erê}}, {{W+|tr|yön|guman=erê}} {{werger-bin}} === Navdêr 2 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|rû}} [[rû]], [[serûçav]], [[dêm]] #: {{mk|ku|'''Berê''' xwe da min.|Li min [[nerîn|nerî]]|birêz=1}} ==== Jê ==== * [[berê xwe dan]]ê ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ine-pro|ku|*wer-}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|رو}}, {{W+|fa|چهره}} {{werger-bin}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=n}} # [[derî|Derî]] yan [[dev]]. #: {{mk|ku|'''Berê''' tifengê da me.|Cihê fîşek jê derdikevin bi nik me ve kir.|birêz=1}} ==== Jê ==== * [[bere]] * [[berg]] * [[berok]] ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|door}}, {{W+|en|mouth}}, {{W+|en|barrel}} (of a gun) {{werger-bin}} === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|berhem}} Tiştê ji tiştekî çêbûye yan çêdibe. #: {{hevmane|ku|berhem|dahat}} #: {{mk|ku|Îsal zeviyên me bê'''ber''' in.|Ti berhem nedaye.|birêz=1}} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |ber- |berdar |berdarî |berder |berderî |berdêr |berdêrî |berê |berhem |berî |bêber |bêberî |biber |biberî }} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|ثمار}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|محصول}}, {{W+|fa|بار}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fruit}} {{werger-bin}} === Navdêr 5 === {{navdêr|ku|z=?}} # [[deşt]], [[şepal]] (sehra), hişkî (ku derya xelas bibe, dibe hişkî ango ber) ==== Herwiha ==== * [[berr]] ==== Etîmolojî ==== Ji peyva Erebî [بر "ber"] ya bi wateya zemîn/ bejayî. ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Navdêr 6 === {{navdêr|ku|z=m}} # {{mj|ku|xawlî, xalîçe, kilîm}} {{guherto|berik}} === Hoker 1 === {{hoker|ku}} # {{mane|hê ku tiştek nebûye}} ''Binêre'': '''[[berî]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Hoker 2 === {{hoker|ku}} # {{mane|demek berî niha}} ''Binêre'': '''[[berê]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Hoker 3 === {{hoker|ku}} # {{mane|ber bi ... de/ve}} ''Binêre'': '''[[ber bi ... ve]]''' û '''[[ber bi ... de]]''' ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} == {{ziman|zza}} == === Navdêr === {{navdêr|zza}} # [[derî]], [[dergeh]] == {{ziman|mwl}} == === Lêker === {{lêker|mwl}} # [[dîtin#ku|dîtin]] == {{ziman|pap}} == === Navdêr === {{navdêr|pap}} # {{f|pap|heywan}} [[hirç#ku|hirç]] == {{ziman|vo}} == === Navdêr === {{navdêr|vo}} # {{f|vo|heywan}} [[hirç#ku|hirç]] == {{ziman|cy}} == === Rengdêr === {{rengdêr|cy}} # [[kurt#ku|kurt]], [[kin#ku|kin]] 54eygvfq5h38wb4qy6k4ydnpmq19it3 têgihiştin 0 12069 6235218 6130357 2026-05-13T21:21:26Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235218 wikitext text/x-wiki {{bnr-l|tê gihiştin}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|têgihiştin|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[fam|Fam]]kirin, [[serwext]]bûn, [[halî]]bûn. #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|تێگهشتن}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |têgehan |têgehijîn |têgehiştin |têgehîştin |têgehiyan |têgehîn |têgehîyan |têgehyan |têgeyan |têgêhan |têgêhijîn |têgêhiştin |têgêhiyan |têgêhîn |têgêhîyan |têgêhyan |têgêyan |têgihan |têgihijîn |têgihîştin |têgihiyan |têgihîn |têgihyan |têgiyan |têgîhan |têgîhijîn |têgîhiştin |têgîhîştin |têgîhiyan |têgîhîn |têgîhyan |têgîyan }} ==== Têkildar ==== * {{g|ku|têgihandin}} ==== Jê ==== * {{g|ku|têgihiştinbar}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|tê|gihiştin}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|begreifen}}, {{W+|de|Einblick|m}}, {{W+|de|Gesichtskreis}}, {{W+|de|Sinn|m}}, {{W+|de|Verständnis|m}}, {{W-|de|Verstehen}}, {{W+|de|Wahrnehmung|f}}, {{W+|de|bemerken}}, {{W+|de|fassen}}, {{W-|de|Geistesverfassung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Betreten|guman=erê}}, {{W+|de|dahinterkommen|guman=erê}}, {{W-|de|Begreifen|guman=erê}}, {{W+|de|Verstand|m|guman=erê}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|فهم}},{{W-|ar|ادراک}}, {{W+|ar|استيعاب}}, {{W-|ar|فراسة|guman=erê}}, {{W-|ar|التفطن|guman=erê}}, {{W-|ar|التفقه|guman=erê}}, {{W-|ar|التفهم|guman=erê}}, {{W+|ar|الحصر|guman=erê}}, {{W-|ar|الدراكة|guman=erê}}, {{W-|ar|الذهن|guman=erê}}, {{W-|ar|الفراهة|guman=erê}}, {{W-|ar|الفطنة|guman=erê}}, {{W-|ar|فطانة|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|ادراک}}, {{W+|fa|خرد}}, {{W+|fa|شعور}}, {{W-|fa|درک کردن}}, {{W+|fa|فهمیدن}}, {{W+|fa|متوجه شدن}} * {{Z|en}}: {{W+|en|apprehend}}, {{W+|en|insight}}, {{W+|en|distinguish}}, {{W+|en|sageness}}, {{W+|en|take in}}, {{W+|en|apperception}}, {{W+|en|realization}}, {{W+|en|apperceive}}, {{W+|en|comprehension}}, {{W+|en|prehension}}, {{W+|en|twigging}}, {{W+|en|glean}}, {{W+|en|apperceiving|guman=erê}}, {{W+|en|cognition|guman=erê}}, {{W+|en|comprehending|guman=erê}}, {{W+|en|grip|guman=erê}}, {{W+|en|ken|guman=erê}}, {{W+|en|see into|guman=erê}}, {{W+|en|see through|guman=erê}}, {{W+|en|sensibility|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|feraset}}, {{W+|tr|içtihat}}, {{W+|tr|irfan}}, {{W+|tr|tefehhüm}}, {{W+|tr|algılama}}, {{W+|tr|anlama}}, {{W+|tr|anlayış}}, {{W+|tr|anlık}}, {{W+|tr|derk}}, {{W+|tr|idrak}}, {{W+|tr|ihata}}, {{W+|tr|kavrama}}, {{W+|tr|kavrayış}}, {{W+|tr|özümleme}}, {{W+|tr|telâkki}}, {{W+|tr|vukuf}}, {{W+|tr|derk etmek}}, {{W+|tr|kavramak}}, {{W+|tr|müdrike}}, {{W+|tr|anlamak}} {{werger-bin}} n3u3b0h5a435as6vv1v7r8x1krm96rx tevdîr 0 12894 6235214 6130451 2026-05-13T21:12:19Z ~2026-28749-78 14946 /* Etîmolojî */ 6235214 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|tevdîr|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[amadekarî]], [[teybûr]], [[bergirî]], [[plan]], [[program]], [[ajanda]], [[bername]], [[nexşe]] #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Serê malê siwarek bila her tim amede be, serdar wê '''tevdîra''' wan bigerînin.|nivîskar=Eyüp Kıran| sernav=Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim|cîh=Stenbol|weşanxane={{w|Nûbihar}}|sal=2018|çap=4|rûpel=27 |isbn=978-9944-360-95-1}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Lê dûxana ku ji cixareya qalindpêçayî dikişand ser kezebşewatîya xwe, destûr nedida ku '''tevdîrekê''' bistîne.|{{Jêgirtin/Îrfan Amîda/Şevek Şîzofren|r=6}}}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|تەڤدیر}} ==== Herwiha ==== * [[tebdêr]] * [[tebdîr]] * [[tedbîr]] * [[tevdêr]] ==== Jê ==== {{stûn| * {{mj|Lêker}} [[tevdîr kirin]] * {{mj|Navdêr}} [[tevdîrkirin]] * {{mj|Rengdêr}} [[tevdîrkirî]] * [[bêtevdîr]] * [[bêtevdîrî]] * [[bitevdîr]] * [[bitevdîrî]] * [[tevdîrane]] * [[tevdîrî]] * [[tevdîrkar]] * [[tevdîrkarî]] }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{deyn|تدبير|ku}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Plan}} {{n}}, {{W+|de|Umsicht}}, {{W+|de|Maßnahme|guman=erê}} {{m}}, {{W+|de|Maßregel|guman=erê}}, {{W+|de|Vorkehrung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Vorsichtsmaßnahme|f|guman=erê}}, {{W+|de|Vorsichtsmaßregel|guman=erê}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|خطة}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|تدبیر}}, {{W-|fa|راهکار}}, {{W-|fa|راهکار}}, {{W+|fa|همزن}}, {{W+|fa|هوشمندی}}, {{W+|fa|تدبیر|guman=erê}}, {{W+|fa|مخلوطکن|guman=erê}} * {{Z|en}}: {{W+|en|preparation}}, {{W+|en|plan}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|plan}}, {{W+|tr|karıştırıcı}}, {{W+|tr|karmaç}}, {{W+|tr|önlem}}, {{W+|tr|tedbir}}, {{W+|tr|tılsım}}, {{W+|tr|hazırlık}}, {{W+|tr|çırpıcı}}, {{W+|tr|mikser}} {{werger-bin}} 3zvopnfuszpsg2hw6hkt0147u1gbat0 6235215 6235214 2026-05-13T21:12:40Z ~2026-28749-78 14946 /* Etîmolojî */ 6235215 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|tevdîr|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[amadekarî]], [[teybûr]], [[bergirî]], [[plan]], [[program]], [[ajanda]], [[bername]], [[nexşe]] #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Serê malê siwarek bila her tim amede be, serdar wê '''tevdîra''' wan bigerînin.|nivîskar=Eyüp Kıran| sernav=Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim|cîh=Stenbol|weşanxane={{w|Nûbihar}}|sal=2018|çap=4|rûpel=27 |isbn=978-9944-360-95-1}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Lê dûxana ku ji cixareya qalindpêçayî dikişand ser kezebşewatîya xwe, destûr nedida ku '''tevdîrekê''' bistîne.|{{Jêgirtin/Îrfan Amîda/Şevek Şîzofren|r=6}}}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|تەڤدیر}} ==== Herwiha ==== * [[tebdêr]] * [[tebdîr]] * [[tedbîr]] * [[tevdêr]] ==== Jê ==== {{stûn| * {{mj|Lêker}} [[tevdîr kirin]] * {{mj|Navdêr}} [[tevdîrkirin]] * {{mj|Rengdêr}} [[tevdîrkirî]] * [[bêtevdîr]] * [[bêtevdîrî]] * [[bitevdîr]] * [[bitevdîrî]] * [[tevdîrane]] * [[tevdîrî]] * [[tevdîrkar]] * [[tevdîrkarî]] }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{deyn|تدبير|ku}} "تدبير" ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Plan}} {{n}}, {{W+|de|Umsicht}}, {{W+|de|Maßnahme|guman=erê}} {{m}}, {{W+|de|Maßregel|guman=erê}}, {{W+|de|Vorkehrung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Vorsichtsmaßnahme|f|guman=erê}}, {{W+|de|Vorsichtsmaßregel|guman=erê}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|خطة}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|تدبیر}}, {{W-|fa|راهکار}}, {{W-|fa|راهکار}}, {{W+|fa|همزن}}, {{W+|fa|هوشمندی}}, {{W+|fa|تدبیر|guman=erê}}, {{W+|fa|مخلوطکن|guman=erê}} * {{Z|en}}: {{W+|en|preparation}}, {{W+|en|plan}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|plan}}, {{W+|tr|karıştırıcı}}, {{W+|tr|karmaç}}, {{W+|tr|önlem}}, {{W+|tr|tedbir}}, {{W+|tr|tılsım}}, {{W+|tr|hazırlık}}, {{W+|tr|çırpıcı}}, {{W+|tr|mikser}} {{werger-bin}} btuk0wr0jvbens8jw3fvskmw1uvjj7v pan kirin 0 15725 6235273 6027704 2026-05-14T03:45:46Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235273 wikitext text/x-wiki {{binêre navdêr|pankirin}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|pan kirin|form=gerguhêz|niha=k|borî=kir|pêşgir=pan|valahî=erê}} {{lêker|ku|c=h-gh}} # [[dûz kirin]] #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Di ser dergehê qesrê de du şaxên badayî yên kelekî kovî, nêrîyekî kok xuya dikin. Li milê rastê dareke hejîrê xwe di ber çêmka qesrê de '''pan kiriye''' û hejîrên guvijî bi ser hev de zoq bûne.|sernav=Gûzereş|nivîskar=Omer Dilsoz|weşanxane=Weşanxaneya Peywend|sal=2022|cîh=Wan|rûpel=7}} ==== Herwiha ==== * [[pehn kirin]] ==== Bikaranîn ==== {{kol3|ku | pan bûn<q:lêker> | panatî<q:navdêr> | panbûn<q:navdêr> | pankirin<q:navdêr> | panbûyî<q:rengdêr> | pankirî<q:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|pan|kirin}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|dehnen|guman=erê}}, {{W+|de|ebnen|guman=erê}}, {{W+|de|erweitern|guman=erê}} * {{Z|en}}: {{W+|en|widen|guman=erê}}, {{W+|en|flatten}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassılamak}}, {{W+|tr|düzlemek|guman=erê}}, {{W+|tr|düzletmek|guman=erê}} {{werger-bin}} 8z68iqt0kontyxpk2g51ahkwbdrra0g 6235276 6235273 2026-05-14T03:48:39Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235276 wikitext text/x-wiki {{binêre navdêr|pankirin}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|pan kirin|form=gerguhêz|niha=k|borî=kir|pêşgir=pan|valahî=erê}} {{lêker|ku|c=h-gh}} # [[dûz kirin]] #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Di ser dergehê qesrê de du şaxên badayî yên kelekî kovî, nêrîyekî kok xuya dikin. Li milê rastê dareke hejîrê xwe di ber çêmka qesrê de '''pan kiriye''' û hejîrên guvijî bi ser hev de zoq bûne.|sernav=Gûzereş|nivîskar=Omer Dilsoz|weşanxane=Weşanxaneya Peywend|sal=2022|cih=Wan|rûpel=7}} ==== Herwiha ==== * [[pehn kirin]] ==== Bikaranîn ==== {{kol3|ku | pan bûn<q:lêker> | panatî<q:navdêr> | panbûn<q:navdêr> | pankirin<q:navdêr> | panbûyî<q:rengdêr> | pankirî<q:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|pan|kirin}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|dehnen|guman=erê}}, {{W+|de|ebnen|guman=erê}}, {{W+|de|erweitern|guman=erê}} * {{Z|en}}: {{W+|en|widen|guman=erê}}, {{W+|en|flatten}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassılamak}}, {{W+|tr|düzlemek|guman=erê}}, {{W+|tr|düzletmek|guman=erê}} {{werger-bin}} mm5ph8wxesn5v0yyh9bjvvoq6ocjdqg bor 0 18967 6235268 6235062 2026-05-14T02:32:04Z Ghybu 1393 /* Rengdêr 1 */ 6235268 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|bôr|bör|Bor}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bor.wav|Deng|Wan}} * {{ku-kîte}} === Navdêr 1 === {{ku-tewîn-nav|bor|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[derbas]], [[borîn]] yan [[borandin]] # [[derbasgeh]], [[cih]]ê mirov tê re [[borîn|dibore]] #: ''Li herêma Behdîna heta herêma Botan jî bor piranî ji bo wan cihan tê gotin cihên ku mirov û ajel têre ji Av, Çem û Rûbaran derbas dibin. '''Bor''' di çem û rûbaran de ji wan cihan re tê gotin, yên av lê belav dibe, yanî av tenik dibe û mirov û ajel diakrin bi rihetî û hêsan tê re derbas bibin. Nexasim eger ew çem û rûbar boş û xurt bin. Li cihên pir û bazber lê nebin gel piranî boran bi kar tîn e.'' ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Behsê zulfa yarê pêk ra<br />Borê 'işqê pir fira ye<br />Gunbeda nûrîn xwiya bû}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku | bihor | bihur | bohir | bohur | buhor | buhur }} ==== Jê ==== * [[borandin]] * [[borîn]] ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Durchgang|m}}, {{W+|de|Engpass|m}}, {{W+|de|Gang|f|guman=erê}}, {{W+|de|Furt|f|guman=erê}}, {{W-|de|Passweg|guman=erê}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|بور|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W-|fa|پاسگاه مرزی|guman=erê}}, {{W-|fa|رنگ بور|guman=erê}}, {{W-|fa|زمین بایر|guman=erê}}, {{W+|fa|گذر|guman=erê}} * {{Z|en}}: {{W+|en|ford}}, {{W+|en|gangway|guman=erê}}, {{W+|en|passage|guman=erê}}, {{W+|en|path|guman=erê}}, {{W+|en|comma|guman=erê}}, {{W+|en|drift|guman=erê}}, {{W+|en|fery|guman=erê}}, {{W+|en|pass water|guman=erê}}, {{W+|en|sandbar|guman=erê}}, {{W+|en|walkway|guman=erê}}, {{W-|en|water gap|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|geçek}}, {{W+|tr|geçit}}, {{W+|tr|sığlık}}, {{W+|tr|nadas}}, {{W-|tr|su geçiti|guman=erê}} {{werger-bin}} === Navdêr 2 === {{ku-tewîn-nav|bor|nêr}} {{navdêr|ku|z=n}} # [[hesp]], [[bergîl]] #: {{mk|ku|'''Borê''' Îmam Elî.}} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} {{bend}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=m}} # [[hez|Heza]] [[kirin]]a [[tiştek]]î; [[zewq]]ê [[encamdan]]a [[kar]]ekê. #* {{bêmînak|ku}} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=m}} # [[borebor|Borebor]]; [[deng]]ê [[stûr]] û [[bilind]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Navdêr 5 === {{ku-tewîn-nav|bor|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # {{maneid|ku|element}} {{f|ku|element}} Elementeke ku nimroya wê ya atomê 5 û sembola wê '''{{g|navz|B}}''' ye. ==== Binêre herwiha ==== {{sîstema vedorî ya elementan/ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W+|af|boor}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|bor|n}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Bor|nt}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|boru}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|boroa}} * {{Z|be}}: {{W-|be|бор|n}} * {{Z|bn}}: {{W-|bn|বোরন|sc=Beng}} * {{Z|br}}: {{W-|br|bor}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|бор|n}} * {{Z|my}}: {{W-|my|ဘိုရွန်}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|bor|n}}, {{W+|cs|bór|n}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|硼|tr=pang4}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|硼|tr=phìn}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|硼|tr=péng}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|硼|tr=bèng}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|硼|tr=phêng}} * {{Z|cv}}: {{W-|cv|бор|sc=Cyrl}} * {{Z|da}}: {{W+|da|bor}} * {{Z|id}}: {{W+|id|boron}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|بُورُون|n|tr=borun}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|բոր}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|boro}} * {{Z|et}}: {{W+|et|boor}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|بور|tr=bor}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|bor|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|boori}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|bore|n}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|bôr}} * {{Z|stq}}: {{W-|stq|bor}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|boar}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|bòron}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|boro|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ბორი}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|boron}} * {{Z|hi}}: {{W-|hi|टांकण|sc=Deva}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|boor|nt}}, {{W+|nl|borium|nt}} * {{Z|he}}: {{W-|he|בורון|n}}, {{W+|he|בּוֹר|n|tr=bor}} * {{Z|io}}: {{W+|io|borono}} * {{Z|en}}: {{W+|en|boron}} * {{Z|ia}}: {{W-|ia|boro}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|bórón}} * {{Z|it}}: {{W+|it|boro|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|bór|nt}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|ホウ素|tr=ほうそ, hōso}}, {{W+|ja|硼素|tr=ほうそ, hōso}} * {{Z|jv}}: {{W-|jv|boron}} * {{Z|kn}}: {{W-|kn|ಬೊರಾನ|sc=Knda}} * {{Z|csb}}: {{W-|csb|bòr|n}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|bor|n}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|boru}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|бор}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|붕소}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|boron}} * {{Z|co}}: {{W+|co|boru}} * {{Z|la}}: {{W+|la|borium}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|bors|n}} * {{Z|ln}}: {{W-|ln|bolo}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|boras}} * {{Z|lb}}: {{W-|lb|Bor}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|бор}} * {{Z|ml}}: {{W-|ml|ബോറോൺ}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|boron}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|boron}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|boron}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|pūtiwha}} * {{Z|mr}}: {{W-|mr|बोरॉन|sc=Deva}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|bór}} * {{Z|mn}}: {{W+|mn|бор}} * {{Z|nah}}: {{W-|nah|xacoiztatl}} * {{Z|nds}}: {{W-|nds|bor}} * {{Z|no}}: *: {{Z|nb}}: {{W+|nb|bor|nt}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|bor|nt}} * {{Z|oc}}: {{W-|oc|bòr|n}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|بور|tr=bor}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|بور|sc=ug-Arab}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|bor|sc=Cyrl}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|bor|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|boro|n}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਬਰਾਨ}} * {{Z|kk}}: {{W+|kk|бор}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|bor|nt}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|бор|n}} * {{Z|sa}}: {{W-|sa|बोरान}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|boru}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|бор|n|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|bor|n}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|bór}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|bor}} * {{Z|es}}: {{W+|es|boro|n}} * {{Z|sw}}: {{W-|sw|boroni}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|bor|nt}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|бор|sc=Cyrl}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|boro}} * {{Z|ta}}: {{W-|ta|போரான}}, {{W-|ta|கார்மம்}} * {{Z|th}}: {{W+|th|โบรอน}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|bor}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|bor}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ཚ་ནག}} * {{Z|uk}}: {{W+|uk|бор}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|bo}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|borin}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|boron}} * {{Z|km}}: {{W+|km|បរ}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|באָר}} * {{Z|el}}: {{W+|el|βόριο|nt}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|boron|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=72951673}} {{bend}} === Rengdêr 1 === {{rengdêr|ku}} # {{maneid|ku|reng}}{{f|ku|reng}} [[gewr]] #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|reng}} [[spî|Spî]] yan [[zer]] (bi taybetî [[pûrt]]ê mirovan yan [[heywan]]an). #* {{bêmînak|ku}} ==== Nêzîk ==== * [[çal]] (rd) * [[gewer]] * [[kever]] * [[kezîzer]] ==== Binêre ==== * {{g|ku|boz}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | bor bûn<q:lêker> | bor kirin<q:lêker> | borbûn<q:navdêr> | borkirin<q:navdêr> | borbûyî<q:rengdêr> | borkirî<q:rengdêr> | borandin | borandî | borê | borî | borîn | boro | borotî | borokî }} ==== Bide ber ==== * [[bozix]] ==== Etîmolojî ==== Ji Avêsta (Bevir), berawûrid Pahlavî (Behir). ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Rengdêr 2 === [[Wêne:Echinochloa crusgalli habit3 - Flickr - Macleay Grass Man.jpg|thumb|Giyayê '''bor'''.]] {{rengdêr|ku}} # {{maneid|ku|mişe}} [[mezin|Mezin]] û [[mişe]]. [[giya|Giyayê]] [[bilind]] û ne[[qusandin|qusandî]]. #: {{mk|ku|Giyayê zeviyê '''bor''' bûye.}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Jê ==== * [[borî]] (2) * [[borîtî]] * [[bortî]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ar|ku|بُور|tr=bûr}} yan ji {{ji|arc|ku|ܒܘܪܐ|tr=bûra}}, [[hevreh]]a îbrî [[בור]] (bûr). Ji eynî rehî: [[beyar]]. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fr}}: {{zim|en|haute et dense}} * {{Z|en}}: {{zim|en|tall and dense}} {{werger-bin}} === Rengdêr 3 === [[Wêne:Stony Land - geograph.org.uk - 59445.jpg|thumb|Zeviyekî '''bor'''.]] {{rengdêr|ku}} # {{maneid|ku|beyar}} [[beyar]], [[neçandî]] #* {{bêmînak|ku}} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|bor}} {{werger-bin}} == {{ziman|tr}} == === Bilêvkirin === * {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-bor.wav|Deng|dever=}} === Navdêr === {{navdêr|tr}} # [[beyar]] # {{f|tr|element}} {{g|ku|bor|id=element}} 02euwwzmnbr3zwya02vm7yjn0i8ihos bayist 0 27347 6235298 6122333 2026-05-14T06:30:24Z Bikarhêner 3719 6235298 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|bayist|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[mebest]], [[merem]], [[mexsed]], [[niyet]], [[armanc]], [[hedef]], [[daxwaz]] #:''Bayista we çi ye?'' (Hûn çi dixwazin? We çi divê?), <br>''Bayista min bi vê nivîsarê ne rexnekirina we ye lê dixwazim çend pêşniyaran bikim.'' ==== Herwiha ==== * [[bayîst]] ==== Jê ==== * [[bayistî]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|fa-cls|ku|بایست|tr=bayist}}, ji {{q|fa-cls|بایستن|tr=bayisten|w=[[vên]]}} ku hevreha {{q|ku|wîstin}} e. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|غرض|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|غرض|guman=erê}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|tavoite}}, {{W+|fi|tarkoitus}}, {{W+|fi|päämäärä}}, {{W+|fi|pyrkimys}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|but}}, {{W+|fr|dessein}} * {{Z|en}}: {{W+|en|intention}}, {{W+|en|purpose}}, {{W+|en|aim}}, {{W+|en|objective}}, {{W+|en|goal}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|maksat}}, {{W+|tr|gaye}}, {{W+|tr|erek}}, {{W+|tr|garaz}}, {{W+|tr|garez}}, {{W+|tr|güdek}}, {{W+|tr|meram}} {{werger-bin}} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: * {{Z|en}}: * {{Z|la}}: * {{Z|tr}}: {{werger-bin}} ==== Çavkanî ==== * [[Wiktionary:Çavkanî|Ferhenga soranî - kurmancî ya Husein Muhammed]] 3qcik9ff393hm59sxmftgtk5mshsqwf hewz 0 28687 6235314 6233948 2026-05-14T10:34:15Z Joseph Hemê 2610 /* Etîmolojî */ 6235314 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/hɛwz/}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|hewz|mê}} [[Wêne:Hearst Castle pool.jpg|thumb|hewzek]] {{navdêr|ku|z=m}} # [[birk]], [[bêrm]], [[gêrm]], [[çal]]a [[av]]ê, <br>[[cih]]ek [[vekolandî]] û bi [[av]]ê [[dagirtî]] daku mirov tê de [[melevanî|melevaniyan]] bide #* {{bêmînak|ku}} ==== Herwiha ==== * [[hawz]] * [[hewiz]] ==== Bide ber ==== * [[hevz]] * [[hewd]] * [[hewes]] * [[hewş]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ar|ku|حَوض}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W+|af|swembad}}, {{W+|af|badkamer}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|banjë}} * {{Z|de}}: {{W|de|Bad|n}}, {{W|de|Badezimmer|n}}, {{W+|de|Badeanstalt}}, {{W|de|Badewanne|f}}, {{W|de|Bassin|n}}, {{W|de|Becken|n}}, {{W|de|Schleuse|f}}, {{W|de|Schwimmbad|n}}, {{W+|de|Wasserbecken}}, {{W|de|Zisterne|f|guman=erê}} * {{Z|da}}: {{W+|da|badested}}, {{W+|da|badeværelse}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|حوض}},{{W+|ar|بركة}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|naĝejo}}, {{W+|eo|banejo}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبشخور}}, {{W+|fa|آبگیر}}, {{W+|fa|حوض آب}}, {{W+|fa|آبزن}}, {{W+|fa|حوض}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|zweminrichting}}, {{W+|nl|zwembad}}, {{W+|nl|badkamer}}, {{W+|nl|badhuis}} * {{Z|en}}: {{W+|en|pool}}, {{W+|en|swimming-pool}}, {{W+|en|receptacle}}, {{W+|en|dock}}, {{W|en|cistern|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|stabilimento balneare}} * {{Z|la}}: {{W+|la|baptisterium}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|uszoda}} * {{Z|no}}: {{W+|no|svømmebad}}, {{W+|no|svømmeplass}} * {{Z|pap}}: {{W+|pap|pul}}, {{W+|pap|zuèmpul}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|piscina}}, {{W+|pt|banheiro}}, {{W+|pt|quarto de banho}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|baie}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|бассейн для плавания}}, {{W+|ru|баня}} * {{Z|es}}: {{W+|es|piscina}}, {{W+|es|cuarto de baño}}, {{W+|es|establecimiento de baños}}, {{W+|es|estación balnearia}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|bassäng}}, {{W+|sv|badhus}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|havuz}} {{werger-bin}} == {{ziman|zza}} == === Rengdêr === {{rengdêr|zza|m=hewze}} # {{f|zza|reng}} [[kesk]] #* {{bêmînak|zza}} ==== Herwiha ==== * {{g|zza|sewz}} qvbz37cpxxp25y1fsdxw4c6ze55q0au hewd 0 28689 6235313 5901801 2026-05-14T10:34:02Z Joseph Hemê 2610 /* Etîmolojî */ 6235313 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/hɛwd/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hewd.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|hewd|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[zevî|zeviya]] ku [[dar]] (bi taybetî [[spîndar]]) lê hatine [[çandin]] #* {{bêmînak|ku}} # [[hewz]], [[birk]], [[gol]]a [[av]]ê ya [[biçûk]] #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|حەود}} ==== Herwiha ==== * [[hawd]] ==== Bide ber ==== * [[hewz]] * [[hewes]] * [[hewş]] * [[hevz]] ==== Ji wêjeya klasîk ==== * {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Zulfa muselsel 'enberî</br>Ser daye '''hewd'''a kewserê</br>Hewda ji kewser çeşme tê}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{ji|ar|ku|حَوض}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W|de|Badewanne|f}}, {{W|de|Bassin|n}}, {{W+|de|Bettgestelle}}, {{W|de|Garten|m}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|حديقة|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|استخر}}, {{W+|fa|بذر}}, {{W+|fa|تخم}}, {{W+|fa|دانه}} * {{Z|en}}: {{W|en|seed-bed|guman=erê}}, {{W|en|basin}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|bahçe}}, {{W+|tr|fidelik}}, {{W+|tr|havuz}}, {{W+|tr|tarh}}, {{W+|tr|yalak}} {{werger-bin}} cauhsbsaztkm1xgnm27s3n0ftjghlcw fêlbaz 0 29583 6235237 6003981 2026-05-14T00:13:38Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235237 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-fêlbaz.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=mn}} # Kesa/ê ku [[fen]] û [[fût]]an dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|hîlebaz|cambaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|dekbaz|kone}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|فێلباز}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|fêhilbaz}} * {{g|ku|fêhlbaz}} * {{g|ku|fihilbaz}} * {{g|ku|fihlbaz}} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |fêlbazî |fêlbazîtî |fêlbaztî |fêlbaz bûn<q:lêker> |fêlbaz kirin<q:lêker> |fêlbazbûn<q:navdêr> |fêlbazkirin<q:navdêr> |fêlbazbûyî<q:rengdêr> |fêlbazkirî<q:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{paş|ku|fêl|-baz}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|listig}}, {{W+|de|schlau}}, {{W+|de|pffifig}}, {{W+|de|gerissen}}, {{W+|de|abgefeimt}}, {{W+|de|arglistig}}, {{W+|de|findig}}, {{W+|de|gewieft}}, {{W+|de|gewiegt}}, {{W+|de|gewitzt}}, {{W+|de|hinterlistig}}, {{W+|de|schlaukopf}}, {{W|de|Hochstapler|m}}, {{W|de|Schlaukopf|m}}, {{W|de|listenreich}}, {{W|de|trickreich}}, {{W|de|betrügerisch}}, {{W|de|tückisch}}, {{W|de|verschlagen}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|بهلوان|guman=erê}}, {{W|ar|الهابل|guman=erê}}, {{W|ar|الهبل|guman=erê}}, {{W|ar|بهموث|guman=erê}}, {{W|ar|حباب|guman=erê}}, {{W|ar|خالب|guman=erê}}, {{W|ar|محتال|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|دغل باز}}, {{W+|fa|حیله گر}}, {{W|fa|آب زیر کاه|guman=erê}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|ovela}}, {{W+|fi|taitava}}, {{W+|fi|nokkela}}, {{W|fi|viekas}} * {{Z|en}}: {{W+|en|sly}}, {{W+|en|wily}}, {{W+|en|cunning}}, {{W+|en|shrewd}}, {{W+|en|astute}}, {{W+|en|tricky}}, {{W+|en|artful}}, {{W+|en|crafty}}, {{W+|en|cagey}}, {{W+|en|calculating}}, {{W+|en|canny}}, {{W+|en|dodgy}}, {{W+|en|foxy}}, {{W+|en|sharp}}, {{W+|en|shifty}}, {{W+|en|nimble}}, {{W+|en|skillful}}, {{W+|en|cautious}}, {{W+|en|jesuit}}, {{W|en|de(sig)ning}}, {{W+|en|designing}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnaz}}, {{W+|tr|açıkgöz}}, {{W+|tr|mantarcı}}, {{W+|tr|oyuncu}}, {{W+|tr|ακροβάτης}}, {{W+|tr|dalavereci}}, {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|oyunbaz}}, {{W+|tr|hilekar}}, {{W|tr|düzenbaz|guman=erê}}, {{W|tr|düzenci|guman=erê}}, {{W|tr|hileci|guman=erê}} {{werger-bin}} ha3r2om8cuhs0mdur0znwpz150ky98p hîlebaz 0 29617 6235241 6097064 2026-05-14T00:15:26Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235241 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=mn}} # Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|cambaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|hîlekar}} * {{g|ku|hîleker}} * {{g|ku|qîlebaz}} * {{g|ku|qîlekar}} * {{g|ku|qîleker}} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |hîlebazî |hîlebazîtî |hîlebaztî |hîlebaz bûn<pos:lêker> |hîlebazbûn<pos:navdêr> |hîlebazbûyî<pos:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{paş|ku|hîle|-baz}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|listig}}, {{W+|de|schlau}}, {{W+|de|pffifig}}, {{W+|de|gerissen}}, {{W+|de|abgefeimt}}, {{W+|de|arglistig}}, {{W+|de|findig}}, {{W+|de|gewieft}}, {{W+|de|gewiegt}}, {{W+|de|gewitzt}}, {{W+|de|hinterlistig}}, {{W+|de|schlaukopf}}, {{W|de|Schlaukopf|m}}, {{W|de|trickreich}}, {{W|de|Gauner|m}}, {{W|de|tückisch}}, {{W|de|verschlagen}}, {{W|de|heimtückisch}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|الخباب|guman=erê}}, {{W|ar|ماكر|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|حیله باز}}, {{W+|fa|حقه باز}}, {{W+|fa|مکار}}, {{W|fa|آب زیر کاه|guman=erê}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|ovela}}, {{W+|fi|petollinen}} * {{Z|en}}: {{W+|en|sly}}, {{W+|en|wily}}, {{W+|en|cunning}}, {{W+|en|shrewd}}, {{W+|en|astute}}, {{W+|en|tricky}}, {{W+|en|artful}}, {{W+|en|crafty}}, {{W+|en|cagey}}, {{W+|en|calculating}}, {{W+|en|canny}}, {{W+|en|dodgy}}, {{W+|en|foxy}}, {{W+|en|sharp}}, {{W+|en|shifty}}, {{W+|en|nimble}}, {{W+|en|skillful}}, {{W+|en|cautious}}, {{W+|en|jesuit}}, {{W+|en|juggler}}, {{W+|en|disingenuous}}, {{W+|en|doubletongued}}, {{W+|en|machinator}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kurnaz}}, {{W+|tr|çıfıt}}, {{W+|tr|dalavereci}}, {{W+|tr|ayvar}}, {{W+|tr|düzenbaz}}, {{W+|tr|düzenci}}, {{W+|tr|oyunbaz}}, {{W+|tr|hileci}}, {{W+|tr|hilekâr}}, {{W+|tr|oyuncu}}, {{W|tr|aynacı|guman=erê}}, {{W|tr|kayışçı|guman=erê}}, {{W|tr|madrabaz|guman=erê}}, {{W|tr|soytarı|guman=erê}}, {{W|tr|üçkâğıtçı|guman=erê}} {{werger-bin}} lddmjytkzy9mra9ws5eovd5tcirhfq4 cambaz 0 29640 6235238 6133004 2026-05-14T00:14:15Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235238 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === [[Wêne:Acrobatics performance.jpg|thumb|250px|du cambaz]] {{navdêr|ku|z=}mn} # Kesên ku bi taybetî di [[sîrk]]an de bi [[ben]]an ve [[meşîn|dimeşin]] yan [[fen]]an bi dest û [[pî|piyên]] xwe dikin. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|akrobat|bendbaz|fêlbaz|fenaker}} # Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|canbaz}} * {{g|ku|cembaz}} * {{g|ku|cenbaz}} ==== Jê ==== * {{g|ku|cambazî}} * {{g|ku|cambazîtî}} * {{g|ku|cambaztî}} ==== Etîmolojî ==== [[can]] ([[ruh]]) + {{paş|ku|-baz}} anku "kesa/ê ku bi canê xwe dilîze, kesa/ê ku canê xwe dixe xeteriyê", ji {{ji|ira}}. "N" li pêş B dibe M. A li berî du herfên bêdeng kurt dibe û dibe E: "[[şah]] > [[şehbanî]]". ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W-|af|akrobaat}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Akrobat|m}}, {{W-|de|Varietékünstler}}, {{W-|de|Zirkuskünstler}} * {{Z|da}}: {{W-|da|akrobat}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|بهلوان|guman=erê}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|akrobato}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|بندباز}}, {{W-|fa|بندبازیااکروبات}}, {{W+|fa|جانباز}}, {{W-|fa|تاجرحیوانات}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|akrobaatti}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|acrobate}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|acrobaat}}, {{W-|nl|kunstenmaker}} * {{Z|io}}: {{W+|io|akrobato}} * {{Z|en}}: {{W+|en|acrobat}}, {{W+|en|equilibrist}}, {{W+|en|deceiver}}, {{W+|en|gymnast}}, {{W+|en|swindler}}, {{W+|en|tricker}}, {{W+|en|trickster}}, {{W+|en|vulpine}}, {{W-|en|horse merchant|guman=erê}}, {{W+|en|rope dancer|guman=erê}} * {{Z|is}}: {{W-|is|loftfimleikamaður}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|曲芸師|tr=kyokugeishi}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|acròbata}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|akrobata}}, {{W+|hu|légtornász}} * {{Z|oc}}: {{W-|oc|acrobat}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|akrobat}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|akrobata}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|acrobata}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|акробат|m}}, {{W+|ru|акробатка|f}} * {{Z|srn}}: {{W-|srn|piyasiman}} * {{Z|es}}: {{W+|es|acróbata}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|akrobat}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|akrobat}}, {{W+|tr|cambaz}}, {{W+|tr|ακροβάτης}}, {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kazıkçı}}, {{W+|tr|yozcu}} {{werger-bin}} == {{ziman|tr}} == === Navdêr === {{navdêr|tr}} # [[cambaz#ku|cambaz]], [[akrobat]] #* {{bêmînak|tr}} # [[osta]], [[cambaz#ku|cambaz]] #: {{mk|tr|söz '''cambazı'''|ostayê gotinan|rêz=1}} 65v01ir0y88jwj78nsgs8mkhfuo6edv 6235239 6235238 2026-05-14T00:14:29Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235239 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === [[Wêne:Acrobatics performance.jpg|thumb|250px|du cambaz]] {{navdêr|ku|z=mn}} # Kesên ku bi taybetî di [[sîrk]]an de bi [[ben]]an ve [[meşîn|dimeşin]] yan [[fen]]an bi dest û [[pî|piyên]] xwe dikin. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|akrobat|bendbaz|fêlbaz|fenaker}} # Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|canbaz}} * {{g|ku|cembaz}} * {{g|ku|cenbaz}} ==== Jê ==== * {{g|ku|cambazî}} * {{g|ku|cambazîtî}} * {{g|ku|cambaztî}} ==== Etîmolojî ==== [[can]] ([[ruh]]) + {{paş|ku|-baz}} anku "kesa/ê ku bi canê xwe dilîze, kesa/ê ku canê xwe dixe xeteriyê", ji {{ji|ira}}. "N" li pêş B dibe M. A li berî du herfên bêdeng kurt dibe û dibe E: "[[şah]] > [[şehbanî]]". ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W-|af|akrobaat}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Akrobat|m}}, {{W-|de|Varietékünstler}}, {{W-|de|Zirkuskünstler}} * {{Z|da}}: {{W-|da|akrobat}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|بهلوان|guman=erê}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|akrobato}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|بندباز}}, {{W-|fa|بندبازیااکروبات}}, {{W+|fa|جانباز}}, {{W-|fa|تاجرحیوانات}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|akrobaatti}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|acrobate}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|acrobaat}}, {{W-|nl|kunstenmaker}} * {{Z|io}}: {{W+|io|akrobato}} * {{Z|en}}: {{W+|en|acrobat}}, {{W+|en|equilibrist}}, {{W+|en|deceiver}}, {{W+|en|gymnast}}, {{W+|en|swindler}}, {{W+|en|tricker}}, {{W+|en|trickster}}, {{W+|en|vulpine}}, {{W-|en|horse merchant|guman=erê}}, {{W+|en|rope dancer|guman=erê}} * {{Z|is}}: {{W-|is|loftfimleikamaður}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|曲芸師|tr=kyokugeishi}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|acròbata}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|akrobata}}, {{W+|hu|légtornász}} * {{Z|oc}}: {{W-|oc|acrobat}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|akrobat}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|akrobata}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|acrobata}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|акробат|m}}, {{W+|ru|акробатка|f}} * {{Z|srn}}: {{W-|srn|piyasiman}} * {{Z|es}}: {{W+|es|acróbata}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|akrobat}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|akrobat}}, {{W+|tr|cambaz}}, {{W+|tr|ακροβάτης}}, {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kazıkçı}}, {{W+|tr|yozcu}} {{werger-bin}} == {{ziman|tr}} == === Navdêr === {{navdêr|tr}} # [[cambaz#ku|cambaz]], [[akrobat]] #* {{bêmînak|tr}} # [[osta]], [[cambaz#ku|cambaz]] #: {{mk|tr|söz '''cambazı'''|ostayê gotinan|rêz=1}} 4c4qmogftkxzt07zg5r8i5hb5855vpq 6235243 6235239 2026-05-14T00:18:01Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235243 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === [[Wêne:Acrobatics performance.jpg|thumb|250px|du cambaz]] {{navdêr|ku|z=mn}} # Kesên ku bi taybetî di [[sîrk]]an de bi [[ben]]an ve [[meşîn|dimeşin]] yan [[fen]]an bi dest û [[pî|piyên]] xwe dikin. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|akrobat|bendbaz|fêlbaz|fenaker}} # {{f|ku|mecazî}} Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|canbaz}} * {{g|ku|cembaz}} * {{g|ku|cenbaz}} ==== Jê ==== * {{g|ku|cambazî}} * {{g|ku|cambazîtî}} * {{g|ku|cambaztî}} ==== Etîmolojî ==== [[can]] ([[ruh]]) + {{paş|ku|-baz}} anku "kesa/ê ku bi canê xwe dilîze, kesa/ê ku canê xwe dixe xeteriyê", ji {{ji|ira}}. "N" li pêş B dibe M. A li berî du herfên bêdeng kurt dibe û dibe E: "[[şah]] > [[şehbanî]]". ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W-|af|akrobaat}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Akrobat|m}}, {{W-|de|Varietékünstler}}, {{W-|de|Zirkuskünstler}} * {{Z|da}}: {{W-|da|akrobat}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|بهلوان|guman=erê}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|akrobato}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|بندباز}}, {{W-|fa|بندبازیااکروبات}}, {{W+|fa|جانباز}}, {{W-|fa|تاجرحیوانات}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|akrobaatti}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|acrobate}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|acrobaat}}, {{W-|nl|kunstenmaker}} * {{Z|io}}: {{W+|io|akrobato}} * {{Z|en}}: {{W+|en|acrobat}}, {{W+|en|equilibrist}}, {{W+|en|deceiver}}, {{W+|en|gymnast}}, {{W+|en|swindler}}, {{W+|en|tricker}}, {{W+|en|trickster}}, {{W+|en|vulpine}}, {{W-|en|horse merchant|guman=erê}}, {{W+|en|rope dancer|guman=erê}} * {{Z|is}}: {{W-|is|loftfimleikamaður}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|曲芸師|tr=kyokugeishi}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|acròbata}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|akrobata}}, {{W+|hu|légtornász}} * {{Z|oc}}: {{W-|oc|acrobat}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|akrobat}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|akrobata}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|acrobata}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|акробат|m}}, {{W+|ru|акробатка|f}} * {{Z|srn}}: {{W-|srn|piyasiman}} * {{Z|es}}: {{W+|es|acróbata}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|akrobat}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|akrobat}}, {{W+|tr|cambaz}}, {{W+|tr|ακροβάτης}}, {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kazıkçı}}, {{W+|tr|yozcu}} {{werger-bin}} == {{ziman|tr}} == === Navdêr === {{navdêr|tr}} # [[cambaz#ku|cambaz]], [[akrobat]] #* {{bêmînak|tr}} # [[osta]], [[cambaz#ku|cambaz]] #: {{mk|tr|söz '''cambazı'''|ostayê gotinan|rêz=1}} 0jhb8cxspc7nbk9oygjvwwvxxbnx67u 6235244 6235243 2026-05-14T00:19:28Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235244 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === [[Wêne:Acrobatics performance.jpg|thumb|Du '''cambaz'''.]] {{navdêr|ku|z=mn}} # Kesên ku bi taybetî di [[sîrk]]an de bi [[ben]]an ve [[meşîn|dimeşin]] yan [[fen]]an bi dest û [[pî|piyên]] xwe dikin. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|akrobat|bendbaz|fêlbaz|fenaker}} # {{f|ku|mecazî}} Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|canbaz}} * {{g|ku|cembaz}} * {{g|ku|cenbaz}} ==== Jê ==== * {{g|ku|cambazî}} * {{g|ku|cambazîtî}} * {{g|ku|cambaztî}} ==== Etîmolojî ==== [[can]] ([[ruh]]) + {{paş|ku|-baz}} anku "kesa/ê ku bi canê xwe dilîze, kesa/ê ku canê xwe dixe xeteriyê", ji {{ji|ira}}. "N" li pêş B dibe M. A li berî du herfên bêdeng kurt dibe û dibe E: "[[şah]] > [[şehbanî]]". ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W-|af|akrobaat}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Akrobat|m}}, {{W-|de|Varietékünstler}}, {{W-|de|Zirkuskünstler}} * {{Z|da}}: {{W-|da|akrobat}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|بهلوان|guman=erê}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|akrobato}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|بندباز}}, {{W-|fa|بندبازیااکروبات}}, {{W+|fa|جانباز}}, {{W-|fa|تاجرحیوانات}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|akrobaatti}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|acrobate}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|acrobaat}}, {{W-|nl|kunstenmaker}} * {{Z|io}}: {{W+|io|akrobato}} * {{Z|en}}: {{W+|en|acrobat}}, {{W+|en|equilibrist}}, {{W+|en|deceiver}}, {{W+|en|gymnast}}, {{W+|en|swindler}}, {{W+|en|tricker}}, {{W+|en|trickster}}, {{W+|en|vulpine}}, {{W-|en|horse merchant|guman=erê}}, {{W+|en|rope dancer|guman=erê}} * {{Z|is}}: {{W-|is|loftfimleikamaður}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|曲芸師|tr=kyokugeishi}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|acròbata}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|akrobata}}, {{W+|hu|légtornász}} * {{Z|oc}}: {{W-|oc|acrobat}} * {{Z|pap}}: {{W-|pap|akrobat}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|akrobata}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|acrobata}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|акробат|m}}, {{W+|ru|акробатка|f}} * {{Z|srn}}: {{W-|srn|piyasiman}} * {{Z|es}}: {{W+|es|acróbata}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|akrobat}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|akrobat}}, {{W+|tr|cambaz}}, {{W+|tr|ακροβάτης}}, {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kazıkçı}}, {{W+|tr|yozcu}} {{werger-bin}} == {{ziman|tr}} == === Navdêr === {{navdêr|tr}} # [[cambaz#ku|cambaz]], [[akrobat]] #* {{bêmînak|tr}} # [[osta]], [[cambaz#ku|cambaz]] #: {{mk|tr|söz '''cambazı'''|ostayê gotinan|rêz=1}} fdxxo1wzckc9v68gxiawd3vv8e75t0g qurnaz 0 29644 6235235 6098253 2026-05-14T00:10:26Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235235 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === <!-- * {{ku-IPA}} --> * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=mn}} # Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|cambaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|qurrnaz}} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |qurnaz bûn<pos:lêker> |qurnaz kirin<pos:lêker> |qurnazbûn<pos:navdêr> |qurnazkirin<pos:navdêr> |qurnazbûyî<pos:rengdêr> |qurnazkirî<pos:rengdêr> |qurnazî |qurnazîtî |qurnaztî }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{paş|ku|qur|-naz}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|listig}}, {{W+|de|schlau}}, {{W-|de|pffifig}}, {{W+|de|gerissen}}, {{W+|de|abgefeimt}}, {{W+|de|arglistig}}, {{W+|de|findig}}, {{W+|de|gewieft}}, {{W+|de|gewiegt}}, {{W+|de|gewitzt}}, {{W+|de|hinterlistig}}, {{W-|de|schlaukopf}} * {{Z|fa}}: {{W-|fa|رزنگ}}, {{W+|fa|شارلاتان}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|ovela}}, {{W+|fi|taitava}}, {{W+|fi|nokkela}} * {{Z|en}}: {{W+|en|sly}}, {{W+|en|wily}}, {{W+|en|cunning}}, {{W+|en|shrewd}}, {{W+|en|astute}}, {{W+|en|tricky}}, {{W+|en|artful}}, {{W+|en|crafty}}, {{W+|en|cagey}}, {{W+|en|calculating}}, {{W+|en|canny}}, {{W+|en|dodgy}}, {{W+|en|foxy}}, {{W+|en|sharp}}, {{W+|en|shifty}}, {{W+|en|nimble}}, {{W+|en|skillful}}, {{W+|en|cautious}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kurnaz}}, {{W+|tr|çok bilmiş}} {{werger-bin}} cwrjhldq198ewka5tcj85bss0vki80l 6235236 6235235 2026-05-14T00:11:10Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235236 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === <!-- * {{ku-IPA}} --> * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|qurnaz|mê û nêr}} {{navdêr|ku|z=mn}} # Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|cambaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|qurrnaz}} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |qurnaz bûn<pos:lêker> |qurnaz kirin<pos:lêker> |qurnazbûn<pos:navdêr> |qurnazkirin<pos:navdêr> |qurnazbûyî<pos:rengdêr> |qurnazkirî<pos:rengdêr> |qurnazî |qurnazîtî |qurnaztî }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{paş|ku|qur|-naz}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|listig}}, {{W+|de|schlau}}, {{W-|de|pffifig}}, {{W+|de|gerissen}}, {{W+|de|abgefeimt}}, {{W+|de|arglistig}}, {{W+|de|findig}}, {{W+|de|gewieft}}, {{W+|de|gewiegt}}, {{W+|de|gewitzt}}, {{W+|de|hinterlistig}}, {{W-|de|schlaukopf}} * {{Z|fa}}: {{W-|fa|رزنگ}}, {{W+|fa|شارلاتان}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|ovela}}, {{W+|fi|taitava}}, {{W+|fi|nokkela}} * {{Z|en}}: {{W+|en|sly}}, {{W+|en|wily}}, {{W+|en|cunning}}, {{W+|en|shrewd}}, {{W+|en|astute}}, {{W+|en|tricky}}, {{W+|en|artful}}, {{W+|en|crafty}}, {{W+|en|cagey}}, {{W+|en|calculating}}, {{W+|en|canny}}, {{W+|en|dodgy}}, {{W+|en|foxy}}, {{W+|en|sharp}}, {{W+|en|shifty}}, {{W+|en|nimble}}, {{W+|en|skillful}}, {{W+|en|cautious}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kurnaz}}, {{W+|tr|çok bilmiş}} {{werger-bin}} i8kau3nk792gnefbb2rww9pnetkk0zb lêbker 0 29645 6235240 6133005 2026-05-14T00:14:54Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235240 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=mn}} # Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, Kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|cambaz|mizewir|kone|xapîner|qurnaz|lêbok|hîleker}} ==== Herwiha ==== {{stûn| * {{g|ku|lêbkar}} * {{g|ku|lêbbaz}} * {{g|ku|lêhibkar}} * {{g|ku|lêhbkar}} * {{g|ku|lihbkar}} * {{g|ku|lêhibker}} * {{g|ku|lêhbker}} * {{g|ku|lihbker}} }} ==== Binêre herwiha ==== {{stûn| * [[pîs]] * [[pespaye]] * [[rûvî]] * [[hîlebaz]] * [[şatir]] }} ==== Jê ==== * {{g|ku|lêbkerî}} * {{g|ku|lêbkerîtî}} * {{g|ku|lêbkertî}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{paş|ku|lêb|-ker}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|listig}}, {{W+|de|schlau}}, {{W+|de|pffifig}}, {{W+|de|gerissen}}, {{W+|de|abgefeimt}}, {{W+|de|arglistig}}, {{W+|de|findig}}, {{W+|de|gewieft}}, {{W+|de|gewiegt}}, {{W+|de|gewitzt}}, {{W+|de|hinterlistig}}, {{W+|de|schlaukopf}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|ovela}}, {{W+|fi|taitava}}, {{W+|fi|nokkela}} * {{Z|en}}: {{W+|en|sly}}, {{W+|en|wily}}, {{W+|en|cunning}}, {{W+|en|shrewd}}, {{W+|en|astute}}, {{W+|en|tricky}}, {{W+|en|artful}}, {{W+|en|crafty}}, {{W+|en|cagey}}, {{W+|en|calculating}}, {{W+|en|canny}}, {{W+|en|dodgy}}, {{W+|en|foxy}}, {{W+|en|sharp}}, {{W+|en|shifty}}, {{W+|en|nimble}}, {{W+|en|skillful}}, {{W+|en|cautious}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kurnaz}} {{werger-bin}} fctj7o805kdw1z4m3n8liibk1qe5rof berdarî 0 31986 6235294 5924888 2026-05-14T06:15:32Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235294 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|berdarî|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[bereket]] #* {{bêmînak|ku}} # [[zêdehî]], [[mişetî]], [[gelekî]], [[adanî]], [[deramet]], [[gumrehî]], [[berhemdarî]], [[kesafet]], [[feyîz]] #* {{bêmînak|ku}} # [[rantabîlîte]] #* {{bêmînak|ku}} ==== Herwiha ==== * [[berhemdarî]] ==== Etîmolojî ==== [[ber]] + [[-dar]] + [[-î]] ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Fruchtbarkeit|m}}, {{W+|de|Segen|n}}, {{W+|de|Überfluss|n}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|بركة}}, {{W-|ar|كثرة}}, {{W+|ar|كثافة}}, {{W+|ar|وفرة}}, {{W-|ar|غزارة}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|بازدهی}}, {{W+|fa|نتیجه}} * {{Z|en}}: {{W+|en|abundance|guman=erê}}, {{W+|en|copiousness|guman=erê}}, {{W+|en|cornucopia|guman=erê}}, {{W+|en|fertility|guman=erê}}, {{W+|en|fruitfulness|guman=erê}}, {{W+|en|plenitude|guman=erê}}, {{W+|en|plenteousness|guman=erê}}, {{W+|en|plentifulness|guman=erê}}, {{W+|en|plenty|guman=erê}}, {{W+|en|profusion|guman=erê}}, {{W+|en|prolificacy|guman=erê}}, {{W+|en|prolificness|guman=erê}}, {{W+|en|fruition|guman=erê}}, {{W+|en|fecundity|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|idam}}, {{W+|tr|bolluk}}, {{W+|tr|feyiz}}, {{W+|tr|gürlük}}, {{W+|tr|idamlık}}, {{W+|tr|ongunluk}}, {{W-|tr|oygunluk}}, {{W+|tr|randıman}}, {{W+|tr|üretkenlik}}, {{W+|tr|verimlilik}}, {{W-|tr|ürtkenlik|guman=erê}} {{werger-bin}} mrskqgclfx6hf0vdw6vx7we9c5q0lhe bêber 0 35093 6235295 6133793 2026-05-14T06:21:02Z Bikarhêner 3719 6235295 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|bêber}} {{rengdêr|ku}} # Tiştê ku [[ber]] nîne yan ber nade; bê [[berhem]], bê [[zarok]], ne [[berhemdar]], [[neberdar]]. #: {{nim|ku|Darên me ev sal di '''bêber''' bûn.}} #: {{nim|ku|Xanima birayê min '''bêber''' e.}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|بێبەر}} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |bêber bûn<pos:lêker> |bêber kirin<pos:lêker> |bêberbûn<pos:navdêr> |bêberkirin<pos:navdêr> |bêberbûyî<pos:rengdêr> |bêberkirî<pos:rengdêr> |bêberî }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{pêş|ku|bê-|ber}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|fruchtlos}}, {{W+|de|nutzlos}}, {{W+|de|unfruchtbar}}, {{W-|de|unproduktiv}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|غير فعال}}, {{W-|ar|بلا جدوى }}, {{W-|ar|غير مجدي}}, {{W-|ar|بلا أثر}}, {{W-|ar|عديم الفائدة}} * {{Z|en}}: {{W+|en|ineffective}}, {{W+|en|pointless}}, {{W+|en|unavailing}}, {{W+|en|useless}}, {{W+|en|futile}}, {{W+|en|infertile}}, {{W+|en|fruitless}}, {{W+|en|unproductive|guman=erê}}, {{W+|en|acarpous|guman=erê}}, {{W+|en|frontless|guman=erê}}, {{W+|en|fruitless|guman=erê}}, {{W+|en|infertile|guman=erê}}, {{W+|en|stoneless|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|akim}}, {{W+|tr|ensiz}}, {{W+|tr|meyvesiz}}, {{W+|tr|steril}}, {{W+|tr|taşsız}}, {{W+|tr|ürünsüz}}, {{W+|tr|verimsiz}}, {{W-|tr|randımansız|guman=erê}}, {{W+|tr|semeresiz|guman=erê}} {{werger-bin}} e5zae354n8ditowkhpwgxhu628yhaxv Dêrik 0 36988 6235185 6134004 2026-05-13T13:44:32Z Ghybu 1393 /* Serenav */ 6235185 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Serenav === {{serenav|ku|z=m}} # {{bajar|ku|koord=37.364,40.269}} Bajarek e li [[parêzgeh]]a [[Mêrdîn]]ê li [[Bakurê Kurdistanê]]. #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin='''Dêrik''' ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û hejîr û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|ku|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}} # {{bajar|ku|koord=37.176,42.140}} Bajarek e li [[Rojavayê Kurdistanê]]. #* {{bêmînak|ku}} # {{gund|ku|koord=39.123,42.393}} Gundeke li Bakûrê Kurdistanê ye bi girêdayî navçeya [[Milazgir]]ê ye. #* {{bêmînak|ku}} ==== Herwiha ==== * [[Dêrk]] ==== Têkildar ==== * [[Dêrika Çiyayê Mazî]] * [[Dêrika Hemko]] * [[Dêrika Milazgirê]] ==== Jê ==== * [[dêrikî]] * [[dêrikîtî]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|dêr|-ik}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|tr}}: {{W|tr|Derik}} {{werger-bin}} c7hcmelnbcstlgh16wbxc4do8a8mdxu 6235197 6235185 2026-05-13T15:45:58Z Ghybu 1393 /* Serenav */ 6235197 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Serenav === {{serenav|ku|z=m}} # {{bajar|ku|koord=37.364,40.269}} Bajarek e li [[parêzgeh]]a [[Mêrdîn]]ê li [[Bakurê Kurdistanê]]. #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin='''Dêrik''' ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û hejîr û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}} # {{bajar|ku|koord=37.176,42.140}} Bajarek e li [[Rojavayê Kurdistanê]]. #* {{bêmînak|ku}} # {{gund|ku|koord=39.123,42.393}} Gundeke li Bakûrê Kurdistanê ye bi girêdayî navçeya [[Milazgir]]ê ye. #* {{bêmînak|ku}} ==== Herwiha ==== * [[Dêrk]] ==== Têkildar ==== * [[Dêrika Çiyayê Mazî]] * [[Dêrika Hemko]] * [[Dêrika Milazgirê]] ==== Jê ==== * [[dêrikî]] * [[dêrikîtî]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|dêr|-ik}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|tr}}: {{W|tr|Derik}} {{werger-bin}} s5v6xx7k0yi7rr40cy3s7ldxo9lmrqm efsûn 0 40721 6235311 6015021 2026-05-14T07:39:20Z Bikarhêner 3719 6235311 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|efsun}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-efsûn.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|efsûn|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[hêz|Hêz]]ên ku tê [[bawer]]kirin ku [[dersiriştî]] ne. #: {{hevmane|ku|sihir}} #* {{bêmînak|ku}} # [[fêl|Fêl]]ên ku hin kes bi [[hinêr]]an [[dest]]an yan [[amûr]]an dikin û ji [[temaşevan]]an re [[ecêb]] [[xwiyan|dixwiyin]]. #: {{hevmane|ku|îluzyon}} #* {{bêmînak|ku}} # Tiştê [[ecêb]] yan pirr [[şikodar]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |afsûn |avsûn |evsûn }} ==== Jê ==== {{stûn| * [[afsûnî]] * {{mj|lêker}} [[efsûn kirin]] * {{mj|navdêr}} [[efsûnkirin]] * {{mj|rengdêr}} [[efsûnkirî]] * {{mj|rengdêr}} [[efsûnbûyî]] * [[efsandin]] * [[fesandin]] }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{deyn|fa|ku|افسون}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W|de|Magie|f}}, {{W|de|Zauber|m}}, {{W|de|Taufe|f}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|kouzlo}} * {{Z|zh}}: [[魔术]] (mó shù) * {{Z|eo}}: {{W+|eo|magio}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|افسون}}, {{W+|fa|جادو}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|gandur}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|taika}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|magie}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|magy}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|magie}}, {{W+|nl|toverkunst}} * {{Z|he}}: [[קסם]] (qesem) * {{Z|en}}: {{W+|en|magic}}, {{W+|en|magico-}}, {{W|en|sorcery|guman=erê}} * {{Z|it}}: {{W+|it|magia}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|màgia}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|varázs}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|mágica}} * {{Z|ro}}: {{W|ro|magie|f}}, {{W|ro|vrajă|f}}, [[farmec]] / * {{Z|sco}}: {{W|sco|draoidheachd|f}}, {{W|sco|geasan|m}}, {{W|sco|drùidheachd|f}} * {{Z|es}}: {{W+|es|magia}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|magi}} * {{Z|th}}: [[เวทมนตร์]] (wêt mon) * {{Z|tr}}: {{W+|tr|sihir}}, {{W+|tr|afsün}}, {{W+|tr|büyü}}, {{W+|tr|efsun}}, {{W+|tr|afsun}}, {{W+|tr|tılsım}} * {{Z|el}}: [[μαγικός]] (magikós) {{werger-bin}} abi9qo1dl4n7gcxx5k54kjtm5bhfxc8 hîlebazî 0 42738 6235245 6097065 2026-05-14T00:26:17Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235245 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|hîlebazî|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[kar|Karê]] ku yek tiştek [[nerast]] bi yekî bide [[bawerkirin]] ji bo ku [[fêl]]ekê lê bike. #: {{hevmane|ku|fêlbazî|cambazî|konetî|gelacî|şeytanî|qurnazî|xapandin|lêbkirin|mizewirî}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|حیلەبازی}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|hîlekarî}} * {{g|ku|hîlekerî}} * {{g|ku|qîlebazî}} * {{g|ku|qîlekarî}} * {{g|ku|qîlekerî}} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |hîlebazî kirin<pos:lêker> |hîlebazîkirin<pos:navdêr> |hîlebazîkirî<pos:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{paş|ku|hîlebaz|-î}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W|de|Verschlagenheit|f}}, {{W|de|Gaunerei|f}}, {{W|de|Durchtriebenheit|f|guman=erê}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|خداع}}, {{W+|ar|غدر}}, {{W+|ar|احتيال}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|حیله بازی}} * {{Z|en}}: {{W|en|deception}}, {{W|en|cheating}}, {{W+|en|duplicity}}, {{W+|en|knavery}}, {{W+|en|knavishness}}, {{W+|en|juggle}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|düzenbazlık}}, {{W+|tr|düzencilik}}, {{W+|tr|hilebazlık}}, {{W+|tr|hilecilik}}, {{W+|tr|hilekârlık}}, {{W+|tr|kaltabanlık}}, {{W+|tr|oyunbazlık}}, {{W+|tr|şeytanî}}, {{W+|tr|dalaverecilik}}, {{W+|tr|cerbeze}}, {{W+|tr|madrabazlık}}, {{W|tr|çıfıtlık|guman=erê}}, {{W|tr|oyunculuk|guman=erê}}, {{W|tr|şeytanlık|guman=erê}}, {{W|tr|üçkâğıtçılık|guman=erê}} {{werger-bin}} nged9btrm99k8ybwswwoc5c8k0zlhku cambazî 0 42960 6235247 6134988 2026-05-14T00:49:21Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235247 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|cambazî|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[kar|Karê]] [[cambaz]]an. #: {{hevmane|ku|fêlbazî|hîlebazî|konetî|gelacî|şeytanî|qurnazî|xapandin|lêbkirin|hîlekirin|mizewirî}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku | cambazîtî | cambaztî | canbazî | canbazîtî | canbaztî | cembazî | cembazîtî | cembaztî | cenbazî | cenbazîtî | cenbaztî }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{paş|ku|cambaz|-î}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|cambazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}} {{werger-bin}} 525ebxi2kydx0husligpvjn6cri2z7n qurnazî 0 42965 6235207 6098254 2026-05-13T17:59:00Z IbrahimKocher Duhok 4280 /* Werger */ 6235207 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === <!-- * {{ku-IPA}} --> * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[konetî|Konetî]], [[hîlebazî]], [[cambazî]], [[gelacî]], [[fêlbazî]], [[şeytanî]], [[xapandin]], [[lêb]]kirin, [[hîle]]kirin, [[mizewirî]], [[kar]]ê [[qurnaz]]an. #* {{bêmînak|ku}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |qurnazîtî |qurnaztî }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}. ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |qurnazî kirin<pos:lêker> |qurnazîkirin<pos:navdêr> |qurnazîkirî<pos:rengdêr> }} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}} * {{Z|en}}: wiliness → en,deceit → en, cheat → en,trick → en, guile → en,cunning → en {{W+|en|disdain|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W-|tr|şeytanî}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}}, {{W+|tr|gurur|guman=erê}}, {{W+|tr|gururluluk|guman=erê}} {{werger-bin}} e4m8blykahnglr183klxl456govqv7u 6235233 6235207 2026-05-14T00:09:06Z Ghybu 1393 6235233 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === <!-- * {{ku-IPA}} --> * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[konetî|Konetî]], [[hîlebazî]], [[cambazî]], [[gelacî]], [[fêlbazî]], [[şeytanî]], [[xapandin]], [[lêb]]kirin, [[hîle]]kirin, [[mizewirî]], [[kar]]ê [[qurnaz]]an. #* {{bêmînak|ku}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |qurnazîtî |qurnaztî }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |qurnazî kirin<pos:lêker> |qurnazîkirin<pos:navdêr> |qurnazîkirî<pos:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}} * {{Z|fr}}: {{W+|en|roublardise}}, {{W+|en|fourberie}}, {{W+|en|ruse}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|şeytani}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}} {{werger-bin}} 0a5xufvoyxeslno1dnln2ncam5zcs6b 6235234 6235233 2026-05-14T00:10:04Z Ghybu 1393 /* Werger */ 6235234 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === <!-- * {{ku-IPA}} --> * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[konetî|Konetî]], [[hîlebazî]], [[cambazî]], [[gelacî]], [[fêlbazî]], [[şeytanî]], [[xapandin]], [[lêb]]kirin, [[hîle]]kirin, [[mizewirî]], [[kar]]ê [[qurnaz]]an. #* {{bêmînak|ku}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |qurnazîtî |qurnaztî }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |qurnazî kirin<pos:lêker> |qurnazîkirin<pos:navdêr> |qurnazîkirî<pos:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}} * {{Z|fr}}: {{W+|en|roublardise}}, {{W+|en|fourberie}}, {{W+|en|ruse}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}} {{werger-bin}} kozafrltog8muowywob5owawd6b1lsg 6235246 6235234 2026-05-14T00:42:15Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235246 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === <!-- * {{ku-IPA}} --> * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[kar|Karê]] [[qurnaz]]an. #: {{hevmane|ku|hîlebazî|cambazî|gelacî|fêlbazî|şeytanî|xapandin|lêbkirin|hîlekirin|mizewirî}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha | qurnazîtî | qurnaztî }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê | qurnazî kirin<pos:lêker> | qurnazîkirin<pos:navdêr> | qurnazîkirî<pos:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}} * {{Z|fr}}: {{W+|en|roublardise}}, {{W+|en|fourberie}}, {{W+|en|ruse}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}} {{werger-bin}} td24w38mflizj8tklu4ebqkqefvw3ib 6235248 6235246 2026-05-14T01:02:40Z Ghybu 1393 +nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2). 6235248 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === <!-- * {{ku-IPA}} --> * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[kar|Karê]] [[qurnaz]]an. #: {{hevmane|ku|hîlebazî|cambazî|gelacî|fêlbazî|şeytanî|xapandin|lêbkirin|hîlekirin|mizewirî}} #* {{jêder|ku|2=''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2014 r.28|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li '''qurnaziya''' wî dizîvirî û serî jê disand: [...]}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha | qurnazîtî | qurnaztî }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê | qurnazî kirin<pos:lêker> | qurnazîkirin<pos:navdêr> | qurnazîkirî<pos:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}} * {{Z|fr}}: {{W+|en|roublardise}}, {{W+|en|fourberie}}, {{W+|en|ruse}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}} {{werger-bin}} 9lu2agghhp6zk4kn66y8ahzpap4z5c0 6235249 6235248 2026-05-14T01:06:08Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235249 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === <!-- * {{ku-IPA}} --> * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[kar|Karê]] [[qurnaz]]an. #: {{hevmane|ku|hîlebazî|cambazî|gelacî|fêlbazî|şeytanî|xapandin|lêbkirin|hîlekirin|mizewirî}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li '''qurnaziya''' wî dizîvirî û serî jê disand: [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha | qurnazîtî | qurnaztî }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê | qurnazî kirin<pos:lêker> | qurnazîkirin<pos:navdêr> | qurnazîkirî<pos:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}} * {{Z|fr}}: {{W+|en|roublardise}}, {{W+|en|fourberie}}, {{W+|en|ruse}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}} {{werger-bin}} 3yb1dos3n6zlu6uqcys1ubhqg3p03h2 6235250 6235249 2026-05-14T01:08:52Z Ghybu 1393 /* Werger */ 6235250 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === <!-- * {{ku-IPA}} --> * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # [[kar|Karê]] [[qurnaz]]an. #: {{hevmane|ku|hîlebazî|cambazî|gelacî|fêlbazî|şeytanî|xapandin|lêbkirin|hîlekirin|mizewirî}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li '''qurnaziya''' wî dizîvirî û serî jê disand: [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha | qurnazîtî | qurnaztî }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê | qurnazî kirin<pos:lêker> | qurnazîkirin<pos:navdêr> | qurnazîkirî<pos:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|roublardise}}, {{W+|fr|fourberie}}, {{W+|fr|ruse}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}} {{werger-bin}} g2zcg2zu3svkkaieb1cw98w8zife8sk îluzyon 0 45358 6235310 6135422 2026-05-14T07:36:25Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235310 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|îluzyon|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # Tiştê ku ne [[wisan]] e wek ku [[xwiyan|dixwiye]]. #* {{bêmînak|ku}} # Tiştê ku [[xwiyan|dixwiye]] lê di [[rastî|rastiyê]] de [[nîne]]. #* {{bêmînak|ku}} # [[bawerî|Baweriya]] bi tiştek ku ne [[rast]] e yan [[nîne]]. #* {{bêmînak|ku}} # [[sihirbazî|Sihirbazî]], [[fêlbazî]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Ji wêjeyê ==== * {{jêder|ku|jêgirtin=The Economist dibêje mebesta Mesrûr Barzanî ew e ko dewleteka bi navê Iraqê îluzyoneka [[neheyî]] ye û ya herî baş ew e ko Iraq li konfederasyonan bêt par ve kirin.|Nefel.com, 9/2007}} ==== Jê ==== * {{g|ku|îluzyonîst}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{deyn|fr|ku|illusion}} ji {{ji|la|ku|illusio|w=[[tirrane]], [[qerf]], [[henek]], [[galte]], [[tinazî]], [[lêhb]]}} ji {{g|la|illudere|w=[[tirrane]] pê kirin}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W|de|Phantasie|f|guman=erê}}, {{W|de|mehr schein als sein|guman=erê}}, {{W|de|Sinnestäuschung|f|guman=erê}}, {{W|de|Wahn|m|guman=erê}} * {{Z|zh}}: {{W-|zh|幻想|tr=[[huànxiǎng]]}} * {{Z|da}}: {{W|da|illusion|c}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|هذیان|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|هذیان}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|illuusio}}, {{W+|fi|harha}} * {{Z|fr}}: {{W|fr|illusion|f}} * {{Z|nl}}: {{W|nl|illusie|f}} * {{Z|en}}: {{W+|en|illusion}} * {{Z|it}}: {{W|it|illusione|f}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|환각|tr=hwangak}} * {{Z|ro}}: {{W|ro|iluzie|f}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|иллюзия|tr=illjúzija}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yanılsama}}, {{W+|tr|illüzyon}} * {{Z|el}}: {{W|el|παραίσθηση|f}} {{werger-bin}} jg8rmp9abv1vglaewfsro9ydule8jr3 Waschmaschine 0 49788 6235308 6039965 2026-05-14T07:33:50Z Denny 7871 6235308 wikitext text/x-wiki == {{ziman|de}} == {{#function:Z29055|L36579|}} === Bilêvkirin === * {{deng|de|De-Waschmaschine.ogg|Deng}} * {{deng|de|LL-Q188 (deu)-Sebastian Wallroth-Waschmaschine.wav|Deng|dever=Berlîn, Almanya}} === Navdêr === {{navdêr|de|z=m}} # [[cilşok]], [[makîneya cilşûştinê]] #* {{bêmînak|de}} 5jjatbp7bdw05t5xpkcosg6zoabfxkf hêjîr 0 50884 6235189 5720925 2026-05-13T15:31:58Z Ghybu 1393 6235189 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|hejîr|hêjir}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hêjîr.wav|Deng|dever=Amed}} ** {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hêjîr.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|fêkî}} {{guherto|ku|hejîr}} i15hkeordcglpfdb9u8hmk5sbrb7uee 6235198 6235189 2026-05-13T15:47:01Z Ghybu 1393 /* Bilêvkirin */ 6235198 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|hejîr|hêjir}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hêjîr.wav|Deng|dever=Amed}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hêjîr.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|fêkî}} {{guherto|ku|hejîr}} nbfzykrpv0aq11sa0lhw7oyfwhmr0nj hejîr 0 50885 6235184 6002269 2026-05-13T13:41:42Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235184 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}} * (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}} [[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]] [[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe. #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe.Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|ku|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ھه‌ژیر}} ==== Herwiha ==== {{stûn| * {{g|ku|hêjîr}} * {{g|ku|hijîr}} * {{g|ku|hêcîr}} * {{g|ku|hincîr}} }} ==== Hevmane ==== * [[tepsik]] * {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}} ==== Jê ==== * [[darhejîr]] * [[darhejîrî]] * [[hejîrî]] ==== Navê zanistî ==== * ''[[Ficus]]'' ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]] Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر‎|tr=[[hencîr]]}} * {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl * {{Z|sdh}}: ** Kelhûrî: hencîr ** Feylî: hencîr * {{Z|hac}}: hencîr * {{Z|lki}}: hencîr ==== Werger ==== {{werger-ser|dara hejîrê}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}} * {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}} * {{Z|id}}: {{W+|id|ara}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}} * {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}} * {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}} * {{Z|to}}: {{W-|to|masi}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}} *: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|an}}: {{W-|an|figo}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}} * {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}} * {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}} *: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figo}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}} * {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}} * {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}} * {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}} * {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}} * {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}} * {{Z|no}}: *: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}} * {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}} * {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}} * Sorbî: *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}} * {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}} * {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}} * {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}} *: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{PH-nîşan|20/2011}} {{mijar|ku|fêkî}} hetnfmrqi93af18f6nhu9ilcif2hi8p 6235186 6235184 2026-05-13T13:47:27Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235186 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}} * (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}} [[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]] [[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe. #* {{bêmînak|ku}} # {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|ku|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ھه‌ژیر}} ==== Herwiha ==== {{stûn| * {{g|ku|hêjîr}} * {{g|ku|hijîr}} * {{g|ku|hêcîr}} * {{g|ku|hincîr}} }} ==== Hevmane ==== * [[tepsik]] * {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}} ==== Jê ==== * [[darhejîr]] * [[darhejîrî]] * [[hejîrî]] ==== Navê zanistî ==== * ''[[Ficus]]'' ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]] Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر‎|tr=[[hencîr]]}} * {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl * {{Z|sdh}}: ** Kelhûrî: hencîr ** Feylî: hencîr * {{Z|hac}}: hencîr * {{Z|lki}}: hencîr ==== Werger ==== {{werger-ser|dara hejîrê}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}} * {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}} * {{Z|id}}: {{W+|id|ara}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}} * {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}} * {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}} * {{Z|to}}: {{W-|to|masi}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}} *: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|an}}: {{W-|an|figo}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}} * {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}} * {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}} *: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figo}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}} * {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}} * {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}} * {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}} * {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}} * {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}} * {{Z|no}}: *: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}} * {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}} * {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}} * Sorbî: *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}} * {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}} * {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}} * {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}} *: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{PH-nîşan|20/2011}} {{mijar|ku|fêkî}} 9ru9tqql1a7fwo7jhsk9x7yv27z8ads 6235192 6235186 2026-05-13T15:37:47Z Ghybu 1393 6235192 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|hêjir|hêjîr}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}} * (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}} [[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]] [[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe. #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Piștî bavê xwe didît, bi heyecan û dilxweșî direviya. Bavê wê '''hejîra''' herî rengteyîsok û gușiyekî tirî dida dest wê.|sernav=Meşa Morîyan|nivîskar=Cîhan Roj|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}} # {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|ku|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ھه‌ژیر}} ==== Herwiha ==== {{stûn| * {{g|ku|hêjîr}} * {{g|ku|hijîr}} * {{g|ku|hêcîr}} * {{g|ku|hincîr}} }} ==== Hevmane ==== * [[tepsik]] * {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}} ==== Jê ==== * [[darhejîr]] * [[darhejîrî]] * [[hejîrî]] ==== Navê zanistî ==== * ''[[Ficus]]'' ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]] Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر‎|tr=[[hencîr]]}} * {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl * {{Z|sdh}}: ** Kelhûrî: hencîr ** Feylî: hencîr * {{Z|hac}}: hencîr * {{Z|lki}}: hencîr ==== Werger ==== {{werger-ser|dara hejîrê}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}} * {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}} * {{Z|id}}: {{W+|id|ara}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}} * {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}} * {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}} * {{Z|to}}: {{W-|to|masi}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}} *: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|an}}: {{W-|an|figo}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}} * {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}} * {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}} *: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figo}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}} * {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}} * {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}} * {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}} * {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}} * {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}} * {{Z|no}}: *: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}} * {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}} * {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}} * Sorbî: *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}} * {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}} * {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}} * {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}} *: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{PH-nîşan|20/2011}} {{mijar|ku|fêkî}} ms3krdezhaqvksd0pq4ooau4i9pq1id 6235196 6235192 2026-05-13T15:45:20Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235196 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|hêjir|hêjîr}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}} * (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}} [[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]] [[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe. #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Piștî bavê xwe didît, bi heyecan û dilxweșî direviya. Bavê wê '''hejîra''' herî rengteyîsok û gușiyekî tirî dida dest wê.|sernav=Meşa Morîyan|nivîskar=Cîhan Roj|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}} # {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ھه‌ژیر}} ==== Herwiha ==== {{stûn| * {{g|ku|hêjîr}} * {{g|ku|hijîr}} * {{g|ku|hêcîr}} * {{g|ku|hincîr}} }} ==== Hevmane ==== * [[tepsik]] * {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}} ==== Jê ==== * [[darhejîr]] * [[darhejîrî]] * [[hejîrî]] ==== Navê zanistî ==== * ''[[Ficus]]'' ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]] Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر‎|tr=[[hencîr]]}} * {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl * {{Z|sdh}}: ** Kelhûrî: hencîr ** Feylî: hencîr * {{Z|hac}}: hencîr * {{Z|lki}}: hencîr ==== Werger ==== {{werger-ser|dara hejîrê}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}} * {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}} * {{Z|id}}: {{W+|id|ara}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}} * {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}} * {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}} * {{Z|to}}: {{W-|to|masi}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}} *: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|an}}: {{W-|an|figo}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}} * {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}} * {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}} *: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figo}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}} * {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}} * {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}} * {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}} * {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}} * {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}} * {{Z|no}}: *: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}} * {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}} * {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}} * Sorbî: *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}} * {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}} * {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}} * {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}} *: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{PH-nîşan|20/2011}} {{mijar|ku|fêkî}} sekh48ged7i4m7gtwcdehvcw2h5qm4y 6235269 6235196 2026-05-14T03:02:22Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235269 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|hêjir|hêjîr}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}} * (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}} [[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]] [[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe. #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Piştî bavê xwe didît, bi heyecan û dilxweşî direviya. Bavê wê '''hejîra''' herî rengteyîsok û guşiyekî tirî dida dest wê.|sernav=Meşa Morîyan|nivîskar=Cîhan Roj|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}} # {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ھه‌ژیر}} ==== Herwiha ==== {{stûn| * {{g|ku|hêjîr}} * {{g|ku|hijîr}} * {{g|ku|hêcîr}} * {{g|ku|hincîr}} }} ==== Hevmane ==== * [[tepsik]] * {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}} ==== Jê ==== * [[darhejîr]] * [[darhejîrî]] * [[hejîrî]] ==== Navê zanistî ==== * ''[[Ficus]]'' ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]] Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر‎|tr=[[hencîr]]}} * {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl * {{Z|sdh}}: ** Kelhûrî: hencîr ** Feylî: hencîr * {{Z|hac}}: hencîr * {{Z|lki}}: hencîr ==== Werger ==== {{werger-ser|dara hejîrê}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}} * {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}} * {{Z|id}}: {{W+|id|ara}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}} * {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}} * {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}} * {{Z|to}}: {{W-|to|masi}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}} *: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|an}}: {{W-|an|figo}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}} * {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}} * {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}} *: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figo}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}} * {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}} * {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}} * {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}} * {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}} * {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}} * {{Z|no}}: *: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}} * {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}} * {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}} * Sorbî: *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}} * {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}} * {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}} * {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}} *: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{PH-nîşan|20/2011}} {{mijar|ku|fêkî}} r2bv6owi7ioect2ga00ts0o54riko41 6235270 6235269 2026-05-14T03:06:56Z Ghybu 1393 /* Hevmane */ 6235270 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|hêjir|hêjîr}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}} * (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}} * {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}} [[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]] [[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe. #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Piştî bavê xwe didît, bi heyecan û dilxweşî direviya. Bavê wê '''hejîra''' herî rengteyîsok û guşiyekî tirî dida dest wê.|sernav=Meşa Morîyan|nivîskar=Cîhan Roj|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}} # {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide. #* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ھه‌ژیر}} ==== Herwiha ==== {{stûn| * {{g|ku|hêjîr}} * {{g|ku|hijîr}} * {{g|ku|hêcîr}} * {{g|ku|hincîr}} }} ==== Hevmane ==== * [[tepsik]] * {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}} * {{g|ku|darhejîr}} {{i|dar}} ==== Jê ==== * [[darhejîr]] * [[darhejîrî]] * [[hejîrî]] ==== Navê zanistî ==== * ''[[Ficus]]'' ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]] Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر‎|tr=[[hencîr]]}} * {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl * {{Z|sdh}}: ** Kelhûrî: hencîr ** Feylî: hencîr * {{Z|hac}}: hencîr * {{Z|lki}}: hencîr ==== Werger ==== {{werger-ser|dara hejîrê}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}} * {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}} * {{Z|id}}: {{W+|id|ara}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}} * {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}} * {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}} * {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}} * {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}} * {{Z|to}}: {{W-|to|masi}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}} *: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}} * {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}} * {{Z|an}}: {{W-|an|figo}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}} * {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}} * {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}} * {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}} * {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}} * {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}} * {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}} *: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}} * {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}} * {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}} * {{Z|io}}: {{W+|io|figo}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|fig}} * {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}} * {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}} * {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}} * {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}} * {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}} * {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}} * {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}} * {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}} * {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}} * {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}} * {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}} * {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}} * {{Z|no}}: *: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}} * {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}} * {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}} * {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}} * Sorbî: *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}} * {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}} * {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}} * {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}} * {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}} * {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}} * {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}} * {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}} * {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}} * {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}} *: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}} {{PH-nîşan|20/2011}} {{mijar|ku|fêkî}} 14zsce8bqpg4w7zdewgl83fjwfms6xs pêgeh 0 50895 6235219 6235183 2026-05-13T21:26:46Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235219 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|pêgeh|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|erdnîgarî}} Di erdnîgarîyê de ew cihê xalekê ye ku bi rêya [[hêlîpan]] û [[hêlîlar]]ê tê peydakirin, pozîsyon. #: ''Divêt em hemî '''pêgehê''' xwe biparêzin.'' #* {{jêder|ku|jêgirtin=Bi xêra wê siyaseta hekîmane, Kurdistan bû penagehek ji bo hejmareke ji wê serkirdeyê Iraqiyên ko opozîsyon bûn li dijî rejîma berê, dîsa bibû '''pêgeyekî''' jî ji bo encamdana çalakî û kirdeya hizbayetiya dijî rejîmê. Gelek ji wan hizban jî niha di proseya siyasî û Hikûmeta Îraqê de beşdar in.|ji daxwiyaniyek Hikûmeta Herêma Kurdistanê, 12/2008}} ==== Hevmane ==== * {{g|ku|cih}} * {{g|ku|war}} * {{g|ku|pozîsyon}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|pêge}} * {{g|ku|pêgih}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{paş|ku|pê|w1=ling, pî|-geh}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Ausmaß|n}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكان}}, {{W-|ar|موضع}}, {{W-|ar|موطىء}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|جایگاه}}, {{W-|fa|محل سکونت}} * {{Z|en}}: {{W+|en|place}}, {{W+|en|position}}, {{W+|en|hassock|guman=erê}}, {{W+|en|urinal|guman=erê}}, {{W+|en|washroom|guman=erê}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|position}}, {{W+|sv|läge}}, {{W+|sv|belägenhet}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|konum}}, {{W+|tr|pozisyon}}, {{W+|tr|yer}} {{werger-bin}} 48eoxagvfjzredqh407x584b9udtx0e mêşin 0 54035 6235315 6137758 2026-05-14T10:39:00Z Memo1341 14691 /* Etîmolojî */ 6235315 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|mêşîn}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|mêşin|mê}} [[Wêne:Sheep eating grass edit02.jpg|thumb|çend mêşin (1)]] {{navdêr|ku|z=m}} # [[ajal|Ajal]]eke [[çarpî]] ye bi[[hirî]] ye û tê [[dotin]]. #: {{hevmaneyên peyvê|ku|mih}} #: ''Guran îro '''mêşineke''' me xwariye.'' # Mirova/ê [[sernerm]]. #* {{bêmînak|ku}} ==== Navê zanistî ==== * ''[[Ovis aries]]'' ==== Jê ==== * {{g|ku|mêşinvan}} ==== Etîmolojî ==== Ji proto-Îranî [[máyšah]] + [[-anta]] (qertafa cinsa mê, bide ber [[bizin]] ji bo mînakekê din ekê vê qertafê.) Binêre [[mih]] ji bo rewşa peyvê bê qertafê û hevrehên peyvê. ==== Binêre herwiha ==== {{stûn| * {{g|ku|beran}} * {{g|ku|berx}} * {{g|ku|berindir}} * {{g|ku|beyindir}} * {{g|ku|pez}} * {{g|ku|sewal}} * {{g|ku|tewal}} * {{g|ku|bizin}} * {{g|ku|nêrî}} * {{g|ku|kar}} }} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|delja}} * {{Z|de}}: {{W|de|Schaf|n}}, {{W|de|Hammel|m}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|ardi}} * {{Z|be}}: {{W+|be|авечка}} * {{Z|br}}: {{W|br|dañvad|m}}, {{W|br|maout|m}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|овца|tr=[[ovca]]}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|ovce}} * {{Z|zh}}: {{W+|zh|綿羊}} * {{Z|da}}: {{W+|da|får}} * {{Z|id}}: {{W+|id|domba}}, {{W+|id|biri-biri}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|ŝafo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|lammas}} * {{Z|fo}}: {{W+|fo|seyður}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|lammas}} * {{Z|fr}}: {{W|fr|mouton|m}} * {{Z|fur}}: {{W+|fur|piore}}, {{W+|fur|fede}} * {{Z|fy}}: {{W+|fy|skiep}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|ovella}} * {{Z|gn}}: {{W+|gn|ovecha}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|schaap}} * {{Z|he}}: {{W+|he|כֶּבֶשׂ}} * {{Z|en}}: {{W+|en|sheep}} * {{Z|ia}}: {{W+|ia|ove}}, {{W|ia|ove|f}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|caora}} * {{Z|it}}: {{W+|it|pecora}} * {{Z|is}}: {{W-|is|fé (sauðfé)}} * {{Z|ja}}: {{W|ja|羊|tr=[[ひつじ]], hitsuji}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|kuri}} * {{Z|ca}}: {{W|ca|ovella|f}} * {{Z|lad}}: {{W+|lad|biescia}} * {{Z|la}}: {{W|la|ovis|f}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|aita}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|avis}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|овца|tr=[[ovca]]}} * {{Z|mt}}: {{W+|mt|nagħġa}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|juh}} * {{Z|no}}: {{W+|no|sau}}, {{W+|no|får}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|feda}} * {{Z|pap}}: {{W+|pap|karné}} * {{Z|pl}}: {{W-|pl|owca}} * {{Z|pt}}: {{W|pt|ovelha|f}} * {{Z|rom}}: {{W|rom|bakri|f}}, {{W|rom|bakro|m}} * {{Z|ro}}: {{W|ro|oaie|f}} * [[Romansh]]: [[nursa]] * {{Z|ru}}: {{W-|ru|овца|tr=[[ovca]]}} * {{Z|se}}: {{W+|se|sávza}} * {{Z|sc}}: {{W+|sc|brebei}}, {{W+|sc|barveghe}}, {{W+|sc|chessi}}, {{W+|sc|tzicca}} * {{Z|sh}}: {{W|sh|ovan|m}} * {{Z|sh}}: {{W+|sh|ovca}} * {{Z|sh}}: {{W-|sh|овца|tr=[[ovca]]}} * {{Z|sco}}: {{W+|sco|caora}} * {{Z|sk}}: {{W+|sk|ovca}} * {{Z|sl}}: {{W|sl|ovca|f}}, {{W|sl|oven|m}} * {{Z|dsb}}: {{W+|dsb|wojca}} * {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|wowca}} * {{Z|es}}: {{W|es|oveja|f}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|får}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|koyun}}, {{W+|tr|marya}}, {{W+|tr|koyungiller}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|вівця|tr=wiwc''''a'''}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|jip}} * {{Z|cy}}: {{W|cy|dafad|f}} * {{Z|el}}: {{W+|el|πρόβατο}} {{werger-bin}} 41p417uj6houb3qtb0xq0x3p779bxd7 taştê 0 54046 6235188 5042579 2026-05-13T15:18:21Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235188 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guherto|ku|taşt}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re șiyar dibû. Wî '''taștê''' li malê nedixwar. '''Taștêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|çepxwane=Doğa Basın yayın|sal=2011}} 0bhqibcm8bxc28lh4d62dp88cefg9g9 6235190 6235188 2026-05-13T15:36:43Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235190 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guherto|ku|taşt}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re șiyar dibû. Wî '''taștê''' li malê nedixwar. '''Taștêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}} km1jmanoobakhkhwa1im91ex95cxaea 6235204 6235190 2026-05-13T17:01:29Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235204 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guherto|ku|taşt}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re şiyar dibû. Wî '''taştê''' li malê nedixwar. '''Taştêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}} puhj5ujpxxqpv0mdnramwmmwt8cc5no masîpehnik 0 62714 6235280 5931291 2026-05-14T04:06:23Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235280 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|masîpehnik|nêr}} [[Wêne:Pseudopleuronectes americanus.jpg|thumb|masîpehnikek]] {{navdêr|ku|z=n}} # Hin [[cûn]] [[masî|masiyên]] [[pehn]] in, [[pahnoke]]. * {{jêder|ku|jêgirtin=Hesenê Dewrêş Pehnik: '''Masîyekî''' perîkê wî soreyî ye. Di nav çem û şeta bi pirrayî dibin kendalan de dijî. Weke navê xwe masîyekî pehn e, ne dirêj lê fireh e. Dişibe masîyên di akwaryûman de.|Koma "Zimanê Kurdî" li ser [[Rûname]]yê, 11/2011}} ==== Herwiha ==== * [[masîpanik]] * [[masîpan]] * [[masîpehn]] * [[masîpank]] * [[panik]] * [[pehnik]] ==== Etîmolojî ==== Ji ''[[masî]]'' + ''[[pehn]]'' + ''[[-ik]]''. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W|de|Flunder|f}}; {{W|de|Butt}} * {{Z|da}}: {{W|da|skrubbe}} * {{Z|fi}}: {{W|fi|kampela}} * {{Z|fr}}: {{W|fr|flet}}, {{W|fr|flétan}}, {{W|fr|carrelet}} * {{Z|nl}}: {{W|nl|bot}} * {{Z|en}}: {{W|en|flounder}} * {{Z|ga}}: {{W|ga|léith}} * {{Z|it}}: {{W|it|passera|f}} * {{Z|pt}}: {{W|pt|patruça|f}} * {{Z|ro}}: {{W|ro|bărboae|n}} * {{Z|es}}: {{W|es|platija|f}} * {{Z|sv}}: {{W|sv|skrubbskädda}} * {{Z|tr}}: {{W|tr|kefal}}, {{W|tr|yassı}}, {{W|tr|sazan balığı}}, {{W|tr|sazan|guman=erê}} * {{Z|el}}: {{W|el|χωματίδα}} (hōmatída) {{werger-bin}} kll7klpind9mbr6tp9wsw81pyw6bapc rantabilite 0 160170 6235290 4622210 2026-05-14T06:08:12Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235290 wikitext text/x-wiki == {{ziman|tr}} == === Navdêr === {{navdêr|tr}} # [[berdarî]], [[rantabilîte]] bx3cv4awi0juq270361vuwhyvemnhpo 6235291 6235290 2026-05-14T06:08:29Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235291 wikitext text/x-wiki == {{ziman|tr}} == === Navdêr === {{navdêr|tr}} # [[berdarî]], [[rantabîlîte]] aaxmb9dw6fbj7iuot3msta3uxuslexk sihirbaz 0 162858 6235305 6046164 2026-05-14T07:24:36Z Bikarhêner 3719 6235305 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA|siḧirbaz}}, si[[ḧ]]irbaz, سحرباز === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|sihirbaz|mê û nêr}} [[Wêne:Street magician in Troy, NY.jpg|thumb|250px|Sihirbazekî [[kolan]]an]] {{navdêr|ku|z=mn}} # Kesê ku [[sihir]]ê dike. #: {{hevmane|ku|sahir|sihirkar|sihirker|sihirbend|efsûnbaz}} ==== Herwiha ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |sihrbaz |sêrbaz }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|sihir|-baz}} ==== Jê ==== * {{g|ku|sihirbazane}} * {{g|ku|sihirbazî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|magjistar|n}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Magier|n}}, {{W+|de|Zauberer|n}}, {{W+|de|Zaubrer|n}}, {{W+|de|Magierin|m}}, {{W+|de|Zauberin|m}}, {{W+|de|Zaubrerin|m}}, {{W+|de|Hexenmeister|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|sehrbaz}}, {{W+|az|cadugər}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|azti}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|сихырсы}}, {{W-|ba|тылсымсы}} * {{Z|be}}: {{W-|be|чараўні́к|n}}, {{W-|be|маг|n}}, {{W-|be|чарадзе́й|n}} * {{Z|bal}}: {{W-|bal|سحرگو|tr=sahargo}}, {{W-|bal|جادوگر}}, {{W-|bal|سحر کنوخ|tr=sihr kanox}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|জাদুকর}} * {{Z|br}}: {{W-|br|hudour|n}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|вълше́бник|n}}, {{W+|bg|чароде́й|n}}, {{W+|bg|маг|n}}, {{W+|bg|магьо́сник|n}}, {{W+|bg|ве́щер|n}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|kouzelník|n}}, {{W+|cs|čaroděj|n}}, {{W+|cs|mág|n}}, {{W+|cs|čarodějník|n}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|巫師|tr=mou4 si1}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|巫師|tr=wūshī}}, {{W+|cmn|覡|tr=xí}}, {{W+|cmn|魔法師|tr=mófǎshī}}, {{W+|cmn|妖人|tr=yāorén}} * {{Z|da}}: {{W-|da|troldmand|g}} * {{Z|id}}: {{W+|id|tukang sulap}}, {{W+|id|dukun}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|سَاحِر|n}}, {{W-|ar|مشعوذ|n}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|կախարդ}}, {{W+|hy|վհուկ}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|iluziisto}}, {{W-|eo|sorĉisto}} * {{Z|et}}: {{W+|et|maag}}, {{W+|et|võlur}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|جادوگر|tr=jâdugar}}, {{W+|fa|ساحر|tr=sâher}}, {{W-|fa|سحرباز|tr=sehrbâz}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|gandakallur|n}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|taikuri}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|magicien|n}} * {{Z|frr}}: {{W-|frr|Gögeler}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|tsjoender|g}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|draoidh|n}} * {{Z|gl}}: {{W-|gl|meigo|n}}, {{W+|gl|escoler|n}}, {{W-|gl|bruxo|n}} * {{Z|ka}}: {{W-|ka|ჯადოქარი}}, {{W-|ka|გრძნეული}}, {{W+|ka|მისანი}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|जादूगर|n}}, {{W+|hi|साहिर|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|tovenaar|n}}, {{W+|nl|magiër|n}} * {{Z|he}}: {{W+|he|קוֹסֵם|n|tr=kosém}}, {{W+|he|מְכַשֵּׁף|n|tr=mekhashéf}} * {{Z|enm}}: {{W-|enm|magicien}} * {{Z|en}}: {{W+|en|magician}}, {{W+|en|wizard}}, {{W+|en|sorcerer}} * {{Z|ga}}: {{W-|ga|draíodóir|n}}, {{W-|ga|draoi|n}} * {{Z|it}}: {{W+|it|mago|n}}, {{W+|it|stregone|n}} * {{Z|is}}: {{W-|is|töframaður|n}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|魔法使い|tr=まほうつかい, mahō tsukai}}, {{W+|ja|魔術師|tr=まじゅつし, majutsushi}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಮಾಂತ್ರಿಕ}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|mag|n}}, {{W+|ca|màgic|n}}, {{W+|ca|fetiller|n}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|сыйкырчы}}, {{W+|ky|жадыгер}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|마술사}}, {{W+|ko|마법사}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|būrs|n}}, {{W-|ltg|būre|m}}, {{W-|ltg|ragaņs|n}}, {{W-|ltg|ragane|m}} * {{Z|la}}: {{W-|la|magus}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|burvis|n}}, {{W+|lv|burve|m}}, {{W+|lv|zintnieks|n}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ນະເລນ}}, {{W-|lo|ຜູ້ວິເສດ}}, {{W-|lo|ພໍ່ມົດ}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|magas|n}}, {{W-|lt|burtininkas|n}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|магионичар|n}}, {{W-|mk|волшебник|n}}, {{W-|mk|маѓепсник|n}}, {{W-|mk|магионичар|n}}, {{W-|mk|вештер|n}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|druaightagh}}, {{W-|gv|fer-obbee}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|kaimākutu}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|varázsló}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|zꜣw|h=V17-w-A1|n}} * {{Z|mn}}: *: Kirîlî: {{W+|mn|илбэчин}}, {{W+|mn|арш}}, {{W+|mn|шидтэн}} * {{Z|na}}: {{W+|na|itsibemin}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|magicien|n}} * {{Z|no}}: *: {{Z|nb}}: {{W-|nb|magiker|n}}, {{W-|nb|trollmann|n}} *: {{Z|nn}}: {{W-|nn|trollmann|n}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|سحرباز|tr=sihrbâz}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|سېھىرگەر}}, {{W-|ug|جادۇگەر}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|sehrgar}}, {{W+|uz|jodugar}}, {{W+|uz|afsungar}} * {{Z|ps}}: {{W-|ps|جادوګر|n|tr=jādugar}}, {{W-|ps|ساحر|n|tr=sāher}}, {{W-|ps|سحرګر|n|tr=sehrgar}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Zaubra|nt}}, {{W-|pdt|Hajksenmeista|n}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|magik|n}}, {{W+|pl|czarodziej|n}}, {{W+|pl|czarownik|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|mago|n}}, {{W+|pt|bruxo|n}}, {{W+|pt|mágico|n}}, {{W+|pt|feiticeiro|n}} * {{Z|kk}}: {{W-|kk|сиқыршы}}, {{W+|kk|шебер}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|magician|n}}, {{W+|ro|vrăjitor|n}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|волше́бник|n}}, {{W+|ru|колду́н|n}}, {{W+|ru|маг|n}}, {{W+|ru|чароде́й|n}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|мађио̀нича̄р|n}}, {{W-|sh|ма̑г|n}}, {{W-|sh|чаро̀бња̄к|n}} *: Latînî: {{W+|sh|mađiòničār|n}}, {{W+|sh|mȃg|n}}, {{W+|sh|čaròbnjāk|n}} * {{Z|cu}}: *: Kirîlî: {{W-|cu|чародѣи|n}} * {{Z|orv}}: {{W-|orv|чародѣи|n}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|kúzelník|n}}, {{W-|sk|mág|n}}, {{W-|sk|čarodejník|n}}, {{W-|sk|čarodej|n}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|čarovnik|n}} * {{Z|es}}: {{W+|es|mago|n}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|trollkarl|n}}, {{W+|sv|trollkäring|m}}, {{W-|sv|trollkona|m}}, {{W+|sv|trollpacka|m}}, {{W+|sv|trollgubbe|n}} * {{Z|tg}}: {{W-|tg|ҷодугар}}, {{W-|tg|соҳир}}, {{W-|tg|афсунгар}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|salamangkero}} * {{Z|th}}: {{W-|th|ผู้วิเศษ}}, {{W-|th|พ่อมด}} * {{Z|tt}}: {{W+|tt|сихерче}}, {{W+|tt|тылсымчы}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|sihirbaz}}, {{W+|tr|büyücü}}, {{W+|tr|sahir}} * {{Z|tk}}: {{W+|tk|jadygöý}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|جادوگر|n|tr=jādūgar}}, {{W-|ur|ساحر|n|tr=sāhir}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|чарівни́к|n}}, {{W+|uk|маг|n}}, {{W-|uk|чароді́й|n}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|phù thủy}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|magivan}}, {{W-|vo|himagivan}}, {{W+|vo|jimagivan}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|swynwr|n}}, {{W-|cy|dewin|n}} * {{Z|km}}: {{W-|km|មេធ្មប់}}, {{W+|km|ទិព្វ}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|מכשף|n|tr=mekhashef}} * {{Z|el}}: {{W+|el|μάγος|n}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|magician|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75874614}} == {{ziman|tr}} == === Bilêvkirin === * {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-sihirbaz.wav|Deng|dever=Îzmîr, Tirkiye}} === Navdêr === {{navdêr|tr}} # [[sêhrebend]], [[sêrbend]], [[sêhrbaz]], [[sêrbaz]], [[sêhrkar]], [[efsûnkar]], [[sêrdar]], [[sihirbend]], [[nêreng]], [[sêrek]], [[sêrker]], [[neyîreng]], [[avsûnbaz]], [[cadûbaz]], [[cadûger]] ppu2b7xrc23pmucp5wjt2seettf2b01 sızdırmak 0 163581 6235254 6079152 2026-05-14T01:24:51Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235254 wikitext text/x-wiki == {{ziman|tr}} == === Lêker === {{lêker|tr}} # [[çizirandin]], [[reşandin]], [[nizilandin]], [[di ber re avêtin]] #: {{mk|tr|Testi su '''sızdırıyor'''.|Cêr av direşîne.|rêz=1}} #: {{mk|tr|Boru su '''sızdırıyor'''.|Borî av dinizilîne.|rêz=1}} # [[nûçe]]- [[raz]]- sir) pişkinandin, [[kirin dengî]], [[dan gotin]], [[daxuyandin]] #: {{mk|tr|İşleri tamamlayıncaya kadar kimseye bir şey '''sızdırmayacağım'''.|Heta ez karên xwe temam nekim ez tiştek ji devê xwe napişkinînim.}} #: {{mk|tr|Basina bu haberî kim '''sızdırmışsa''' bulun.|Kê ev nûçe ji devê xwe pişkinandibe çapemeniyê bibînin (an jî kê ev nûçe ji çapemeniyê re dabe gotin bibînin).}} # [[dapalandin]] (gava ku mirov tiştekî bihelîne paşê dapelîne) # {{f|tr|mecazî}} [[jê standin]], [[jê çirpandin]] #: {{mk|tr|Para '''sızdırdı'''.|Dirav jê stendin.|rêz=1}} pw3lp7pf936gi10aaxf4jgl6connthc dekbaz 0 178796 6235242 5784706 2026-05-14T00:16:19Z Ghybu 1393 /* Mane */ 6235242 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Navdêr === {{navdêr|ku|z=mn}} # [[fêlbaz]], [[hîlebaz]] # {{kontrol|rêz=erê|[[cambaz]], [[şeytan]], [[qurnaz]], [[xapîner]], [[lêbker]], [[mizewir]], [[kone]]}} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|حیله گر}}, {{W+|fa|حقه باز}}, {{W+|fa|تکنیک کار}} * {{Z|en}}: {{W+|en|machinator}}, {{W+|en|plotter|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|dessas}}, {{W+|tr|dubaracı}}, {{W+|tr|dümenci}}, {{W+|tr|düzenbaz}}, {{W+|tr|düzenci}}, {{W+|tr|entrikacı}}, {{W+|tr|kayışçı}}, {{W+|tr|komplocu}}, {{W+|tr|oyunbaz}}, {{W+|tr|oyuncu}}, {{W+|tr|madikçi}}, {{W+|tr|hileci}}, {{W+|tr|hilekâr}}, {{W|tr|fırıldakçı|guman=erê}} {{werger-bin}} qr0mhjxjb83dx7q1roc0j4msgmsnhup sêrbaz 0 297216 6235306 6144015 2026-05-14T07:25:41Z Bikarhêner 3719 6235306 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=mn}} # {{guharto|ku|sihirbaz}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|سێرباز}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|sêr|-baz}}. n625kjyviuwrl8nmy0k010peqjkep31 zîq bûn 0 308748 6235272 6076830 2026-05-14T03:43:07Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235272 wikitext text/x-wiki {{bnr-n|zîqbûn}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|zîq bûn|form=negerguhêz|niha=b|borî=bû|pêşgir=zîq|valahî=erê}} {{lêker|ku|c=h-ngh}} # {{mane?|ku}} #: {{mînak?|ku}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|zoq bûn}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|zîq|bûn}}. {{kontrolWergerr}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W-|fa|حیرت کردن|guman=erê}}, {{W-|fa|خشک شدن|guman=erê}}, {{W-|fa|مات ماندن|guman=erê}} * {{Z|en}}: {{W+|en|focus}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|çivilenmek|guman=erê}}, {{W+|tr|fırlamak|guman=erê}} {{werger-bin}} iukcxg8gawk2vnjim4rn0pve33grbln biarmanc 0 336770 6235301 6159300 2026-05-14T06:35:11Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235301 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{rengdêr|ku}} # [[bihedef]], [[bimebest]], [[bigaraz]], [[bimerem]], [[bimexsed]], [[biqesd]], [[bixwestek]], [[bidawa]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|bi-|armanc}}. ==== Jê ==== * {{g|ku|biarmancî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|zielbewusst|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|amaçlı}} {{werger-bin}} naxgmlci3746r7ezoc0z9qcfjx7aa9z armancdar 0 336771 6235300 6159301 2026-05-14T06:33:08Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235300 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|armancdar}} {{rengdêr|ku}} # [[bihedef]], [[bimebest]], [[bigaraz]], [[bimerem]], [[bimexsed]], [[biqesd]], [[bixwestek]], [[bidawa]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|armanc|-dar}}. ==== Jê ==== * {{g|ku|armancdarî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|purposeful}}, {{W+|en|purposive|guman=erê}}, {{W+|en|telic|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|gayeli}}, {{W+|tr|amaçlı|guman=erê}} {{werger-bin}} cjt0o9iu1kffdoadwbchm6nn1m6bptm gêrûfen 0 341447 6235206 6162361 2026-05-13T17:52:48Z IbrahimKocher Duhok 4280 Werger: +îngilîzî : [[ability]] (bi alîkarî) 6235206 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # [[behre]], [[qabiliyet]], [[bîrberî]], [[gevil]], [[gêrûf]], [[dirayet]], [[talent]], [[jîrî]], [[hêginî]], [[êginî]], [[zihniyet]], [[jêhatin]], [[jêhat]], [[şiyan]], [[qudret]], [[hinêr]], [[huner]], [[karîn]], [[kanîn]] # {{kontrol|rêz=erê|[[tiwana]]}} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|dowry}}, {{W+|en|ability}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|kabiliyet}} {{werger-bin}} pd8mua9ys63yvj4wgdq3ng24b0leb88 berpan 0 343343 6235283 6163632 2026-05-14T05:57:43Z Bikarhêner 3719 6235283 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|berpan}} {{rengdêr|ku}} # Tiştê ku [[ber]]a wî (eniya wî) [[pan]] e; tiştê ku ne teng e. #: {{hevmane|ku|pan|berfire}} ==== Herwiha ==== * {{hw|ku|berpehn}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|ber|pan}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|وسیع}}, {{W+|fa|گسترده}} {{werger-bin}} 506slfh66dgheqy8o1mweega0ptqihr 6235284 6235283 2026-05-14T05:58:34Z Bikarhêner 3719 Werger: +tirkî : [[enli]]; +tirkî : [[geniş]]; +tirkî : [[yayvan]]; +îngilîzî : [[wide]]; +îngilîzî : [[broad]]; +îngilîzî : [[extensive]] (bi alîkarî) 6235284 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|berpan}} {{rengdêr|ku}} # Tiştê ku [[ber]]a wî (eniya wî) [[pan]] e; tiştê ku ne teng e. #: {{hevmane|ku|pan|berfire}} ==== Herwiha ==== * {{hw|ku|berpehn}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|ber|pan}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|وسیع}}, {{W+|fa|گسترده}} * {{Z|en}}: {{W+|en|wide}}, {{W+|en|broad}}, {{W+|en|extensive}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|enli}}, {{W+|tr|geniş}}, {{W+|tr|yayvan}} {{werger-bin}} lkp8jg0im7ubluzblx99yokw844emvk berpehn 0 343344 6235282 6163633 2026-05-14T05:45:49Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235282 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|berpehn}} {{rengdêr|ku}} # {{guharto|ku|berpan}} 7znlpbvlo5oenzywi4r22j5pm19m7w1 îluzyonîst 0 378550 6235309 6168407 2026-05-14T07:35:25Z Bikarhêner 3719 6235309 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=mn}} # Kesê ku [[îluzyon]]an dike, [[fêl]]ên bi [[hinêr]]an [[dest]]an yan [[alet]]an dikin û ji [[temaşevan]]an re [[ecêb]] [[xuyan|dixuyin]]. #: {{hevmane|ku|efsûnker|sêrebend}} ==== Herwiha ==== * {{hw|ku|îlizyonîst}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|îluzyon|-îst}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|illüzyonist}}, {{W+|tr|gözbağcı}} {{werger-bin}} 1yf5thy5bzotobxmwtgv0wbna0jj3d0 pehn kirin 0 381797 6235274 6148740 2026-05-14T03:46:11Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235274 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Lêker === {{lêker|ku|c=h-gh}} # {{guherto|ku|pan kirin}} h11mh2syqq9e5gcmwva7a55p0w2jvny îlizyonîst 0 383678 6235307 6170966 2026-05-14T07:29:53Z Bikarhêner 3719 6235307 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=mn}} # {{guharto|ku|îluzyonîst}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|îlizyon|-îst}}. ex85dosmv8az77eb7gsedousev8o6dc productiveness 0 404980 6235292 6119860 2026-05-14T06:08:53Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235292 wikitext text/x-wiki == {{ziman|en}} == === Bilêvkirin === * {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-YassineChaouche-productiveness.wav|Deng|dever=Cezayir}} === Navdêr === {{navdêr|en}} # [[pirberî]], [[berderî]], [[berdarî]]<ref>Ferhenga Kurdî-Îngîlîzî ya Salah Sadallah</ref> === Çavkanî === {{çavkanî}} jqmv10hci0o958phxh41bpiro0yfphd jêstandin 0 428065 6235261 6012919 2026-05-14T01:49:58Z Ghybu 1393 6235261 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|jê standin}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m|lk=jê standin}} # [[şelandin]], [[rût]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|jê|standin}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|الغصب|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|توقیف}}, {{W+|fa|مصادره}} * {{Z|en}}: {{W+|en|dispossessed}}, {{W|en|bereavement|guman=erê}}, {{W|en|depriving|guman=erê}}, {{W|en|disseizing|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|talan}} {{werger-bin}} ip5kpi2em1sagdf8wgfvqne6h9yd1el jê standin 0 433331 6235256 6150241 2026-05-14T01:35:02Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235256 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Lêker === {{lêker|ku|c=h-gh}} # [[tişt]]ek ji yekî/ê [[wergirtin]], [[bi dest xistin]], [[bi kotekî]] tişt ji yekî/ê wergirtin ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ژێ ستاندن}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|jê sandin}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|jê|standin}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|الإغتصاب|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|ضبط کردن|guman=erê}}, {{W+|fa|مصادره کردن|guman=erê}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|fuiter}} * {{Z|en}}: to {{W+|en|take from}}, to {{W|en|take}}, {{W|en|deforcement|guman=erê}}, {{W|en|debrief|guman=erê}}, {{W|en|deforce|guman=erê}}, {{W|en|recovery|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|sızdırmak}} {{werger-bin}} nc2j4309wx3m0n5cb45vboohyfjj7r8 6235259 6235256 2026-05-14T01:47:59Z Ghybu 1393 6235259 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|jêstandin}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand|pêşgir=jê|valahî=erê}} {{lêker|ku|c=h-gh|nd=jêstandin}} # [[tişt|Tiştek]] ji yekî/ê [[wergirtin]], [[bi dest xistin]], [[bi kotekî]] tişt ji yekî/ê wergirtin. ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ژێ ستاندن}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|jê sandin}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|jê|standin}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|الإغتصاب|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|ضبط کردن|guman=erê}}, {{W+|fa|مصادره کردن|guman=erê}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|fuiter}} {{i|une information}} * {{Z|en}}: to {{W+|en|take from}}, to {{W|en|take}}, {{W|en|deforcement|guman=erê}}, {{W|en|debrief|guman=erê}}, {{W|en|deforce|guman=erê}}, {{W|en|recovery|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|sızdırmak}} {{werger-bin}} gbl3t7nx7bbfi128oihy566u7c060xe 6235260 6235259 2026-05-14T01:48:32Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235260 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|jêstandin}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand|pêşgir=jê|valahî=erê}} {{lêker|ku|c=h-gh|nd=jêstandin}} # [[tişt|Tiştek]] ji yekî/ê [[wergirtin]], [[bi dest xistin]], [[bi kotekî]] tişt ji yekî/ê wergirtin. #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ژێ ستاندن}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|jê sandin}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|jê|standin}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|الإغتصاب|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|ضبط کردن|guman=erê}}, {{W+|fa|مصادره کردن|guman=erê}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|fuiter}} {{i|une information}} * {{Z|en}}: to {{W+|en|take from}}, to {{W|en|take}}, {{W|en|deforcement|guman=erê}}, {{W|en|debrief|guman=erê}}, {{W|en|deforce|guman=erê}}, {{W|en|recovery|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|sızdırmak}} {{werger-bin}} 6ofnhql6fwvs2z32igcji8byou2pl1y 6235265 6235260 2026-05-14T02:04:25Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235265 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|jêstandin}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Lêker === {{ku-tewîn-lk|jê standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand|pêşgir=jê|valahî=erê}} {{lêker|ku|c=h-gh|nd=jêstandin}} # [[tişt|Tiştek]] ji yekî/ê [[wergirtin]], [[bi dest xistin]], [[bi kotekî]] tişt ji yekî/ê wergirtin. #* {{bêmînak|ku}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|ژێ ستاندن}} ==== Herwiha ==== * {{g|ku|jê sandin}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|jê|standin}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|الإغتصاب|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|ضبط کردن|guman=erê}}, {{W+|fa|مصادره کردن|guman=erê}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|fuiter}} {{i|une information}} * {{Z|en}}: to {{W+|en|take from}}, to {{W|en|take}}, {{W|en|deforcement|guman=erê}}, {{W|en|debrief|guman=erê}}, {{W|en|deforce|guman=erê}}, {{W|en|recovery|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|sızdırmak}} {{werger-bin}} pnia234murgsgzv1effb3nszv0bwt1f zoq bûn 0 444005 6235271 5664705 2026-05-14T03:41:02Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235271 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Lêker === {{lêker|ku|c=h-ngh|nd=zoqbûn}} # {{guharto|ku|zîq bûn}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Di ser dergehê qesrê de du şaxên badayî yên kelekî kovî, nêrîyekî kok xuya dikin. Li milê rastê dareke hejîrê xwe di ber çêmka qesrê de pan kiriye û hejîrên guvijî bi ser hev de '''zoq bûne'''.|sernav=Gûzereş|nivîskar=Omer Dilsoz|weşanxane=Weşanxaneya Peywend|sal=2022|cîh=Wan|rûpel=7}} oc1azhh5q75nhf3xtvoowm45qhd8d9x 6235275 6235271 2026-05-14T03:48:30Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235275 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Lêker === {{lêker|ku|c=h-ngh|nd=zoqbûn}} # {{guharto|ku|zîq bûn}} #* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Di ser dergehê qesrê de du şaxên badayî yên kelekî kovî, nêrîyekî kok xuya dikin. Li milê rastê dareke hejîrê xwe di ber çêmka qesrê de pan kiriye û hejîrên guvijî bi ser hev de '''zoq bûne'''.|sernav=Gûzereş|nivîskar=Omer Dilsoz|weşanxane=Weşanxaneya Peywend|sal=2022|cih=Wan|rûpel=7}} omoo80d7b6tty80bbd1brxxljru6am1 hêjir 0 448011 6235193 4111330 2026-05-13T15:38:34Z Ghybu 1393 6235193 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|hêjir|hejîr}} == {{ziman|ku}} == === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{bnr|hêjîr}} 40ab27f3rabg7z7ygv21wkipdxowv8r 6235194 6235193 2026-05-13T15:39:03Z Ghybu 1393 /* Navdêr */ 6235194 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|hêjir|hejîr}} == {{ziman|ku}} == === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guherto|ku|hêjîr}} c0j6s8fikm2wq73xlgrrrkszkm2h0x1 6235195 6235194 2026-05-13T15:39:38Z Ghybu 1393 6235195 wikitext text/x-wiki {{bnr-h|hejîr|hêjîr}} == {{ziman|ku}} == === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guherto|ku|hêjîr}} 9ejgegrq6ptn2z3gxeotprenj7xmwjv sandin 0 618033 6235252 5688394 2026-05-14T01:15:27Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235252 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Lêker === {{lêker|ku|c=x-gh}} # {{guharto|ku|standin}} c01wqyv2bgc62g7swgoff59u1zggepr 6235255 6235252 2026-05-14T01:28:02Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235255 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Lêker === {{lêker|ku|c=x-gh}} # {{guharto|ku|standin}} ==== Jê ==== * {{g|ku|jê sandin}} r4fc8q7eczxqmyq2yy33prn90r56wii 6235257 6235255 2026-05-14T01:36:45Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235257 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Lêker === {{lêker|ku|c=x-gh}} # {{guharto|ku|standin}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li qurnaziya wî dizîvirî û serî jê '''disand''': [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}} ==== Jê ==== * {{g|ku|jê sandin}} 59x34bm6zflsxiac7a9tt91lb92hkwz 6235258 6235257 2026-05-14T01:38:00Z Ghybu 1393 /* {{ziman|ku}} */ 6235258 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Lêker === {{lêker|ku|c=x-gh}} # {{guharto|ku|standin}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li qurnaziya wî dizîvirî û serî jê '''disand''': [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}} ==== Jê ==== * {{g|ku|jê sandin}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guharto|ku|standin}} 7ori3dnx6p2j83bwmzrneoj4e9cz8k6 6235266 6235258 2026-05-14T02:13:38Z Ghybu 1393 /* Lêker */ 6235266 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Lêker === {{lêker|ku|c=x-gh}} # {{guharto|ku|standin}} #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Di ser vê meseleyê çend roj berê li mekanek rûdiniştim ciwanek zeîf û zerik di destê wî da çend selpak, dixwest yek bifroşe min û pêwîstiya min bi wê selpakê hebû min jî yek jê '''sand'''.|malper=gazeteduvar.com|sernav=Zivistan, internet cafe û Şahê Bedo|nivîskar=Çayan Okuduci|sal=2024|url=https://www.gazeteduvar.com.tr/zivistan-internet-cafe-u-sahe-bedo-haber-1661550}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li qurnaziya wî dizîvirî û serî jê '''disand''': [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}} ==== Jê ==== * {{g|ku|jê sandin}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guharto|ku|standin}} kdhbnbfrcjga83zfrtfo4jrswuyhd8c 6235267 6235266 2026-05-14T02:14:53Z Ghybu 1393 /* Jê */ 6235267 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Lêker === {{lêker|ku|c=x-gh}} # {{guharto|ku|standin}} #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Di ser vê meseleyê çend roj berê li mekanek rûdiniştim ciwanek zeîf û zerik di destê wî da çend selpak, dixwest yek bifroşe min û pêwîstiya min bi wê selpakê hebû min jî yek jê '''sand'''.|malper=gazeteduvar.com|sernav=Zivistan, internet cafe û Şahê Bedo|nivîskar=Çayan Okuduci|sal=2024|url=https://www.gazeteduvar.com.tr/zivistan-internet-cafe-u-sahe-bedo-haber-1661550}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li qurnaziya wî dizîvirî û serî jê '''disand''': [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}} ==== Jê ==== * {{g|ku|jê sandin}} (bnr. [[jê standin]]) === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guharto|ku|standin}} sgo7ydqxs1wzim1iuuvh5n2k2on0psx gord 0 654255 6235312 6193374 2026-05-14T10:07:35Z Peyvkar 14865 /* Kurmancî */ Naverok lê zêde kir 6235312 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|gord|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|Erdîş}} [[gor|Gora]] kesên ne misilman. Bi taybetî ji bo gorên Urartûyan ==== Herwiha ==== * [[gorda]] ==== Etîmolojî ==== {{etîmolojî?}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} == {{ziman|sh}} == === Rengdêr === {{rengdêr|sh|gȏrd}} # {{g|ku|serbilind}}, {{g|ku|serfiraz}}, {{g|ku|şanaz}}, {{g|ku|serberz}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|sh|serbilind}} lda1wavdtow75nxhzrnfpsysrhp3uze 6235316 6235312 2026-05-14T10:47:24Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235316 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|gord|mê}} {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|Erdîş}} [[gor|Gora]] kesên ne misilman. Bi taybetî ji bo gorên urartûyan ==== Herwiha ==== * [[gorda]] ==== Etîmolojî ==== {{etîmolojî?}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} == {{ziman|sh}} == === Rengdêr === {{rengdêr|sh|gȏrd}} # {{g|ku|serbilind}}, {{g|ku|serfiraz}}, {{g|ku|şanaz}}, {{g|ku|serberz}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|sh|serbilind}} cbeb9yzre1mvi7ybyk3qg2hzidore0y Unfruchtbarkeit 0 837312 6235296 5763805 2026-05-14T06:24:42Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235296 wikitext text/x-wiki == {{ziman|de}} == === Navdêr === {{navdêr|de|z=m}} #[[bêberî]], [[bêpêzî]], [[bêberhemî]] 33iezqk1w6tvmpxbtkmm16krxsbi2us matîryalîzm 0 1260154 6235302 6197653 2026-05-14T07:07:40Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235302 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guharto|ku|materyalîzm}} kmop4wysiopus3scffsjdu26rp2ny9g komodîn 0 1265827 6235304 6197670 2026-05-14T07:08:54Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235304 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{ku-tewîn-nav|komodîn|mê}} [[Wêne:Nightstand (49875913303).jpg|thumb|'''komodîn''']] {{navdêr|ku|z=m}} # {{mijar|ku|mobîlya}} [[dolab|Dolabeke]] biçûk a bi du [[çavik]]an e li [[tenişt]]a serê [[nivîn]]ekê tê danîn. #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Li ser cî destên wê di bin serê wê de kêlekî dirêjkirî, awira wê li pakêta hebên tansiyonê yê li ser '''komodînê''' ber serê wê ku her şev beriya razê yek vedixwar. |nivîskar=Lorîn S. Doğan|sernav=Sindoqa girtî|weşanxane=Avesta|ISBN=9786257253031|url=https://www.avestakitap.com/sindoqa-girti|sal=2020}} #* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Saeta xwe girêneda û dîsa danî ser '''komodînê'''...|kovar=Nûdem|nivîskar=Rojan H.|sernav=Rêvingê Bênav|hejmar=10|url=https://bnk.institutkurde.org/images/pdf/MS1GC63EVP.pdf|sal=1994|rûpel=42}} #* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Şekalê ji destê xwe datîne ser '''komodînê''' û li ser vê mijarê difikire...|nivîskar=Bilal Nergizli|sernav=Şeva Dizên Solstîsê|url=https://www.google.com.tr/books/edition/%C5%9Eeva_Diz%C3%AAn_Solst%C3%AEs%C3%AA/xMOoEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=komod%C3%AEn%C3%AA&pg=PA37&printsec=frontcover|sal=2023|rûpel=37}} ==== Herwiha ==== * {{hw|ku|komedînk}} * {{hw|ku|komedîn}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{deyn|tr|ku|komodin}}, ji {{ji|it|ku|comodino}}, ji {{ji|fr|ku|commode}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Nachttisch|n}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|нощно шкафче|nt}} * {{Z|cs}}: {{W-|cs|noční stolek|n}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|床頭櫃|tr=chuángtóuguì}} * {{Z|da}}: {{W+|da|natbord|nt}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|مِنْضَدة اَلسَّرِير}} *: {{Z|acw}}: {{W-|acw|كُمَدينة|n|tr=kumadīna}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|noktotablo}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|yöpöytä}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|table de nuit|m}}, {{W+|fr|table de chevet|m}}, {{W+|fr|liseuse|m}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|nachtkastje|nt}} * {{Z|io}}: {{W+|io|litotableto}} * {{Z|en}}: {{W+|en|nightstand}}, {{W+|en|bedside table}}, {{W+|en|night table}} * {{Z|ga}}: {{W-|ga|bord cois leapa|n}}, {{W-|ga|bord éadain|n}} * {{Z|it}}: {{W+|it|comodino|n}} * {{Z|is}}: {{W-|is|náttborð}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|ナイトテーブル|tr=naito tēburu|sc=Jpan}}, {{W-|ja|ナイトスタンド|tr=naitosutando|sc=Jpan}} * {{Z|ca}}: {{W-|ca|tauleta de nit|m}}, {{W+|ca|comodí|n}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|나이트스탠드|sc=Kore}}, {{W-|ko|침실용 탁자|sc=Kore}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|на́ткасна|m}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|éjjeliszekrény}} * {{Z|no}}: {{W-|no|nattbord|nt}} * {{Z|oc}}: {{W-|oc|taula de nuech|m}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|nakastlik|n}}, {{W+|pl|szafka nocna|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|criado-mudo|n}}, {{W+|pt|mesinha-de-cabeceira|m}}, {{W+|pt|mesa-de-cabeceira|m}} * {{Z|kk}}: {{W-|kk|тумбочка}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|măsuță de noapte|m}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|ту́мбочка|m}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|nočný stolík|n}} * {{Z|es}}: {{W-|es|mesa de noche|m}}, {{W-|es|mesita de noche|m}}, {{W-|es|buró|n}}, {{W-|es|mesilla de noche|m}}, {{W-|es|mesita de luz|m}}, {{W+|es|velador|n}}, {{W+|es|nochero}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|nattduksbord}}, {{W+|sv|sängbord}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|komodin}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|bwrdd erchwyn|n}}, {{W-|cy|byrddau erchwyn|n-p}}, {{W-|cy|bord erchwyn|m}}, {{W-|cy|bordydd ercwhyn|m-p}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|בעטטישל}} * {{Z|el}}: {{W+|el|κομοδίνο|nt}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|nightstand|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=76473357}} 5gypm0b6hgnkgmb259duiendr6szv4q komedîn 0 1265828 6235303 6197671 2026-05-14T07:08:31Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235303 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guharto|ku|komodîn}} hode47zc3kjpb2fzaystvv6iwg6m4rh zandek 0 1357179 6235318 6235050 2026-05-14T11:54:59Z Bikarhêner 3719 /* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re 6235318 wikitext text/x-wiki {{bêçavkanî|ku}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=?}} # [[peyv|Peyva]] ''zandek'' di cihê [[şîrovekirin]]ê de pir hatiye bikaranîn. #: {{hevmane|ku|şîrove}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Kila nahîdeyê qet canê xwe teng nedikir. Hemî pirs dibersivandin û '''zandek''' (şîrove) dikirin.|''Yezdan û Perînaz — Çîrokeke Fantastîk a Kurdî'', Dursun Evren, r. 27, 2026}} #* {{bêmînak|ku}} ==== Etîmolojî ==== {{ji?|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|تفسير|tr=tafsīr}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|نظر|tr=nazar}} * {{Z|en}}: {{W+|en|comment}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|yorum }} {{werger-bin}} hl2fxtix8tp4psfgn7cdchwu9xvqayf Gotûbêj:zandek 1 1357193 6235317 6235007 2026-05-14T11:49:40Z ~2026-28619-49 14939 /* ? */ Bersiv 6235317 wikitext text/x-wiki == ? == {{r|~2026-28619-49}} Peyveke çêkirî ye?--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 19:05, 12 gulan 2026 (UTC) :Zandek(Şirove)di pirtûka Yezdan û Perînza de derbas dibe. Nivîskarê wê pirtûkê Dursun Evren e. Û bi Rasterast Di cihê şîrove de bikar anîye. :Gotina Te ya"Peyvek Çêkirî" jî di kîjan Zimanê de peyvên çêkirî tune ye. Di dinê de zimenek jï Tune ye ku Peyvê wê nehatîye çêkirin. [[Taybet:Beşdarî/&#126;2026-28619-49|&#126;2026-28619-49]] ([[Gotûbêja bikarhêner:&#126;2026-28619-49|talk]]) 11:49, 14 gulan 2026 (UTC) 1sshqj9jhvzuigc06izznt43t1wakco bêpêzî 0 1357205 6235297 2026-05-14T06:25:56Z Bikarhêner 3719 Neql ji kelîmeya "bêpêzîtî", ji ber şaşîya qertafên "-îtî"yan. 6235297 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # [[bêberî]] ==== Etîmolojî ==== Ji {{qertaf|ku|bêpêz|-î}}. ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|infertility}} {{werger-bin}} 61e4u9swgmbgidioygq06b5hkf9t93i