Wîkîferheng
kuwiktionary
https://ku.wiktionary.org/wiki/Destp%C3%AAk
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
case-sensitive
Medya
Taybet
Gotûbêj
Bikarhêner
Gotûbêja bikarhêner
Wîkîferheng
Gotûbêja Wîkîferhengê
Wêne
Gotûbêja wêneyî
MediaWiki
Gotûbêja MediaWiki
Şablon
Gotûbêja şablonê
Alîkarî
Gotûbêja alîkariyê
Kategorî
Gotûbêja kategoriyê
Pêvek
Gotûbêja pêvekê
Nimînok
Gotûbêja nimînokê
Portal
Gotûbêja portalê
Tewandin
Gotûbêja tewandinê
Jinûvesazî
Gotûbêja jinûvesaziyê
TimedText
TimedText talk
Modul
Gotûbêja modulê
Event
Event talk
sor
0
3111
6235210
6235131
2026-05-13T20:24:20Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235210
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|sor}}
[[Wêne:Dülmen, Fröbelstraße, Mohn am Feldrand -- 2021 -- 9174.jpg|thumb|Guleke '''sor'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]].
#: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#FF0000}}{{reng|#FF1F1F}}{{reng|#E60000}}{{reng|#D40000}}{{reng|#C8102E}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji lêvên '''sor''' şekir barî, <br>Bi min da wê bi nazdarî,<br>Şeraba kûpikê darî,<br>Vekir wê pê zimanê min.|{{w|Cegerxwîn}}: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}}
==== Herwiha ====
* (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]]
==== Hevmane ====
''Tenê edebî'':
* {{g|ku|al}}
* {{g|ku|qirmiz}}
* {{g|ku|gurmiz}}
* {{g|ku|sorgûn}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî
|kesk
|mor
|narencî
|pîvazî
|qehweyî
|reş
| sor
|spî
|şîn
|xemir
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|sipîsor
|sorahî
|soratî
|sorav
|soravî
|sorayî
|sorî
|sorîtî
|sortî
|sor bûn<q:lêker>
|sor kirin<q:lêker>
|sorbûn<q:navdêr>
|sorkirin<q:navdêr>
|sorbûyî<q:rengdêr>
|sorkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Horn|r=161}}
* {{MacKenzie|r=132}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]]
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}}
** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|rot}}
* {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|royo}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}}
*: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}}
* {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|rød}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}}
* Çamî:
*: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}}
*: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|merah}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}}
* {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|punane}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}}
* {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}}
*: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|reda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}}
* {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}}
* Ladin:
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}}
* {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}}
* {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}}
* {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|rød}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}}
* {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}}
* {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]-
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}}
* {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|sor|nêr}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reng|Rengê]] sor.
#: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}}
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Xweha min ji me ra bi destê xwe ava îsota derxistiye û du babet jî îsot çêkirine. Yek ji bo şîvê û tirşikê ye û yek jî ji bo çîk, nanê goşt û zelete ye. Ev îsota ji bo çîk û nanê goşt mohr e, '''sorekî''' tarî ye.|malper=/zinarexamo.blogspot.com|sernav= Min bi destê xwe ji xwe ra kar derxist|nivîskar= Zinarê Xamo|sal=2018|url=https://zinarexamo.blogspot.com/2018/11/min-bi-deste-xwe-ji-xwe-ra-kar-derxist.html}}
# [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
# Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din.
#: {{hevmane|ku|çepgir}}
==== Werger ====
{{werger-ser|reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}
{{werger-bin}}
7cy7lht0mk1ybe43zjoguf2hmauiidg
6235213
6235210
2026-05-13T21:05:47Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ku}} */
6235213
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|sor}}
[[Wêne:Dülmen, Fröbelstraße, Mohn am Feldrand -- 2021 -- 9174.jpg|thumb|Guleke '''sor'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]].
#: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#FF0000}}{{reng|#FF1F1F}}{{reng|#E60000}}{{reng|#D40000}}{{reng|#C8102E}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji lêvên '''sor''' şekir barî, <br>Bi min da wê bi nazdarî,<br>Şeraba kûpikê darî,<br>Vekir wê pê zimanê min.|{{w|Cegerxwîn}}: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}}
==== Herwiha ====
* (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]]
==== Hevmane ====
''Tenê edebî'':
* {{g|ku|al}}
* {{g|ku|qirmiz}}
* {{g|ku|gurmiz}}
* {{g|ku|sorgûn}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî
|kesk
|mor
|narencî
|pîvazî
|qehweyî
|reş
| sor
|spî
|şîn
|xemir
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|sipîsor
|sorahî
|soratî
|sorav
|soravî
|sorayî
|sorî
|sorîtî
|sortî
|sor bûn<q:lêker>
|sor kirin<q:lêker>
|sorbûn<q:navdêr>
|sorkirin<q:navdêr>
|sorbûyî<q:rengdêr>
|sorkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Horn|r=161}}
* {{MacKenzie|r=132}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]]
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}}
** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Bi rengê sor}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|rot}}
* {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|royo}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}}
*: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}}
* {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|rød}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}}
* Çamî:
*: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}}
*: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|merah}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}}
* {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|punane}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}}
* {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}}
*: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|reda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}}
* {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}}
* Ladin:
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}}
* {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}}
* {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}}
* {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|rød}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}}
* {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}}
* {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]-
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}}
* {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|sor|nêr}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reng|Rengê]] sor.
#: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}}
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Xweha min ji me ra bi destê xwe ava îsota derxistiye û du babet jî îsot çêkirine. Yek ji bo şîvê û tirşikê ye û yek jî ji bo çîk, nanê goşt û zelete ye. Ev îsota ji bo çîk û nanê goşt mohr e, '''sorekî''' tarî ye.|malper=/zinarexamo.blogspot.com|sernav= Min bi destê xwe ji xwe ra kar derxist|nivîskar= Zinarê Xamo|sal=2018|url=https://zinarexamo.blogspot.com/2018/11/min-bi-deste-xwe-ji-xwe-ra-kar-derxist.html}}
# [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
# Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din.
#: {{hevmane|ku|çepgir}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}
{{werger-bin}}
6721s9l0ha20qx9lw2mlv6yer45go47
6235216
6235213
2026-05-13T21:13:28Z
Ghybu
1393
Werger: +erebî : [[حُمْرَة]]; +farisî : [[قرمز]] (bi alîkarî)
6235216
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|sor}}
[[Wêne:Dülmen, Fröbelstraße, Mohn am Feldrand -- 2021 -- 9174.jpg|thumb|Guleke '''sor'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]].
#: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#FF0000}}{{reng|#FF1F1F}}{{reng|#E60000}}{{reng|#D40000}}{{reng|#C8102E}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji lêvên '''sor''' şekir barî, <br>Bi min da wê bi nazdarî,<br>Şeraba kûpikê darî,<br>Vekir wê pê zimanê min.|{{w|Cegerxwîn}}: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}}
==== Herwiha ====
* (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]]
==== Hevmane ====
''Tenê edebî'':
* {{g|ku|al}}
* {{g|ku|qirmiz}}
* {{g|ku|gurmiz}}
* {{g|ku|sorgûn}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî
|kesk
|mor
|narencî
|pîvazî
|qehweyî
|reş
| sor
|spî
|şîn
|xemir
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|sipîsor
|sorahî
|soratî
|sorav
|soravî
|sorayî
|sorî
|sorîtî
|sortî
|sor bûn<q:lêker>
|sor kirin<q:lêker>
|sorbûn<q:navdêr>
|sorkirin<q:navdêr>
|sorbûyî<q:rengdêr>
|sorkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Horn|r=161}}
* {{MacKenzie|r=132}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]]
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}}
** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Bi rengê sor}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|rot}}
* {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|royo}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}}
*: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}}
* {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|rød}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}}
* Çamî:
*: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}}
*: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|merah}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}}
* {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|punane}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}}
* {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}}
*: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|reda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}}
* {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}}
* Ladin:
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}}
* {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}}
* {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}}
* {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|rød}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}}
* {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}}
* {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]-
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}}
* {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|sor|nêr}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reng|Rengê]] sor.
#: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}}
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Xweha min ji me ra bi destê xwe ava îsota derxistiye û du babet jî îsot çêkirine. Yek ji bo şîvê û tirşikê ye û yek jî ji bo çîk, nanê goşt û zelete ye. Ev îsota ji bo çîk û nanê goşt mohr e, '''sorekî''' tarî ye.|malper=/zinarexamo.blogspot.com|sernav= Min bi destê xwe ji xwe ra kar derxist|nivîskar= Zinarê Xamo|sal=2018|url=https://zinarexamo.blogspot.com/2018/11/min-bi-deste-xwe-ji-xwe-ra-kar-derxist.html}}
# [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
# Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din.
#: {{hevmane|ku|çepgir}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Reng}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|حُمْرَة|m}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}
{{werger-bin}}
1atvobtfn9k2t44qmhl61e1sme0alj4
kesk
0
3115
6235200
6235132
2026-05-13T16:22:09Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235200
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
| keskayî
| keskahî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] kesk.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
bu3xt80al7dc9l5kre6x47llykxk00l
6235201
6235200
2026-05-13T16:38:19Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6235201
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
| keskayî
| keskahî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Ya/yê ku bi rengê kesk e}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] kesk.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
rjmr6wed09m74bbcjtmzcwzzsaicctl
6235202
6235201
2026-05-13T16:39:39Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6235202
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
| keskayî
| keskahî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Ya/yê ku bi rengê kesk e}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] kesk.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
5tn8yjenvs37lgwl4508wl1gtmtjus7
6235205
6235202
2026-05-13T17:22:17Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235205
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
| keskayî
| keskahî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Ya/yê ku bi rengê kesk e}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] kesk.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Çêlîkek çavên xwe vedike li dinyê, pitikek qêrîna yekem dide der li ser axa welatê min. Û jiyan dîsa didome. Jiyan bi înat didome. Qurmên bûne rejî şaxên teze didin der ên bi lêvkeniyeke '''keskê''' tarî.|kovar=Bîrnebûn|nivîskar=Hesen Huseyîn Denîz|sernav=Li welatê min bihar tê|hejmar=71|sal=2018|rûpel=32}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
cdibfmzg2xzr4nrd2xvr6rbgfj1n9bk
6235208
6235205
2026-05-13T20:11:26Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6235208
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
| keskayî
| keskahî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{Bi rengê kesk}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] kesk.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Çêlîkek çavên xwe vedike li dinyê, pitikek qêrîna yekem dide der li ser axa welatê min. Û jiyan dîsa didome. Jiyan bi înat didome. Qurmên bûne rejî şaxên teze didin der ên bi lêvkeniyeke '''keskê''' tarî.|kovar=Bîrnebûn|nivîskar=Hesen Huseyîn Denîz|sernav=Li welatê min bihar tê|hejmar=71|sal=2018|rûpel=32}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
4vw44aazn3gobdsf501kaxlc0oszlui
6235209
6235208
2026-05-13T20:11:56Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6235209
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
| keskayî
| keskahî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Bi rengê kesk}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] kesk.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Çêlîkek çavên xwe vedike li dinyê, pitikek qêrîna yekem dide der li ser axa welatê min. Û jiyan dîsa didome. Jiyan bi înat didome. Qurmên bûne rejî şaxên teze didin der ên bi lêvkeniyeke '''keskê''' tarî.|kovar=Bîrnebûn|nivîskar=Hesen Huseyîn Denîz|sernav=Li welatê min bihar tê|hejmar=71|sal=2018|rûpel=32}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
aig5bb7cxfv0fkdj0f36mayjwrehgod
6235217
6235209
2026-05-13T21:18:44Z
Ghybu
1393
Werger: +erebî : [[خُضْرَة]] (bi alîkarî)
6235217
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
| keskayî
| keskahî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Bi rengê kesk}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] kesk.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li vir bimîne '''keskê''' zeytûnê,<br>Xuşîna serkaniyan<br>Di dilê helbestê de biçîne<br>Li wir bimîne<br>Û xewna min ber bi axa sar ve bişîne|{{w|Ehmedê Huseynî}}, ''Li wir bimîne''}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Çêlîkek çavên xwe vedike li dinyê, pitikek qêrîna yekem dide der li ser axa welatê min. Û jiyan dîsa didome. Jiyan bi înat didome. Qurmên bûne rejî şaxên teze didin der ên bi lêvkeniyeke '''keskê''' tarî.|kovar=Bîrnebûn|nivîskar=Hesen Huseyîn Denîz|sernav=Li welatê min bihar tê|hejmar=71|sal=2018|rûpel=32}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Rêveberên '''KESKê''' bal kişandin ku li Tirkiyeyê qeyraneke aborî û siyasî heye û li hemberî enflasyon û dowîzê ji sedî 30 mûçeyên wan heliyane.|malper=www.rupelanu.com|sernav=KESKê li Amedê mitîngek li dar xist|sal=2018|url=https://www.rupelanu.com/keske-li-amede-mitingek-li-dar-xist-3954h.htm}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Reng}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|خُضْرَة|m}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
jnvew0r1mcli64h11ns8mz3h2h23zvr
şîn
0
3117
6235199
6235133
2026-05-13T15:59:49Z
Ghybu
1393
6235199
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]]
[[Wêne:Green Iceland (20188923528).jpg|thumb|Girekî '''şîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reng|Rengê]] şîn.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|Şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
6ghypepcfzr3o7fv9y0enk94cz9fupa
6235223
6235199
2026-05-13T22:26:39Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 2 */ ?
6235223
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]]
[[Wêne:Green Iceland (20188923528).jpg|thumb|Girekî '''şîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Li zeviyên '''şîn''' nihêrî. Tayên genimê biharê kêliyekê ji bo wî bûn sebir. Rengê bi roj diteyîsî wê wextê şînekî tarî bû. Kûr dûr difikirî. Wextê bi xwe ve hat tu hukmê tîrêjan nemabû.|nivîskar=Cîhan Roj; amedekar: Bülent Ulus|sernav=Kawaye Min (Kulîlkên bîst û yekê mehê)|weşanxane=Bülent Ulus / Evrensel Basım Yayın|sal=2013}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reng|Rengê]] şîn.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|Şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
g9wqqii7sxh2ztxopdysf72diiffc5h
6235225
6235223
2026-05-13T23:34:38Z
Ghybu
1393
/* Navdêr 1 */
6235225
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]]
[[Wêne:Green Iceland (20188923528).jpg|thumb|Girekî '''şîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Li zeviyên '''şîn''' nihêrî. Tayên genimê biharê kêliyekê ji bo wî bûn sebir. Rengê bi roj diteyîsî wê wextê şînekî tarî bû. Kûr dûr difikirî. Wextê bi xwe ve hat tu hukmê tîrêjan nemabû.|nivîskar=Cîhan Roj; amedekar: Bülent Ulus|sernav=Kawaye Min (Kulîlkên bîst û yekê mehê)|weşanxane=Bülent Ulus / Evrensel Basım Yayın|sal=2013}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reng|Rengê]] şîn.
#: {{mk|ku|'''şînê''' vekirî, '''şînê''' esmanî, '''şînê''' tarî}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|Şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
b9336rixr4bkz218lm7rfctd2hwjf92
6235226
6235225
2026-05-13T23:36:56Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 2 */
6235226
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]]
[[Wêne:Green Iceland (20188923528).jpg|thumb|Girekî '''şîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Li zeviyên '''şîn''' nihêrî. Tayên genimê biharê kêliyekê ji bo wî bûn sebir. Rengê bi roj diteyîsî wê wextê şînekî tarî bû. Kûr dûr difikirî. Wextê bi xwe ve hat tu hukmê tîrêjan nemabû.|nivîskar=Cîhan Roj; amedekar: Bülent Ulus|sernav=Kawaye Min (Kulîlkên bîst û yekê mehê)|weşanxane=Evrensel Basım Yayın|sal=2013}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reng|Rengê]] şîn.
#: {{mk|ku|'''şînê''' vekirî, '''şînê''' esmanî, '''şînê''' tarî}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|Şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
kbfla5t9dwz9jg0u8ksuq1wqg3kso5m
6235227
6235226
2026-05-13T23:41:50Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6235227
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]]
[[Wêne:A Green field in the countryside - geograph.org.uk - 193455.jpg|thumb|Zeviyekî '''şîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Li zeviyên '''şîn''' nihêrî. Tayên genimê biharê kêliyekê ji bo wî bûn sebir. Rengê bi roj diteyîsî wê wextê şînekî tarî bû. Kûr dûr difikirî. Wextê bi xwe ve hat tu hukmê tîrêjan nemabû.|nivîskar=Cîhan Roj; amedekar: Bülent Ulus|sernav=Kawaye Min (Kulîlkên bîst û yekê mehê)|weşanxane=Evrensel Basım Yayın|sal=2013}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reng|Rengê]] şîn.
#: {{mk|ku|'''şînê''' vekirî, '''şînê''' esmanî, '''şînê''' tarî}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|reng}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|Şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
bmojrfwnleo0l54gb1q73qqwrt8p5sh
pan
0
3335
6235277
6231369
2026-05-14T03:53:50Z
Ghybu
1393
/* Etîmolojî */
6235277
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Rengdêr 1 ===
{{ku-tewîn-rd|pan}}
{{rengdêr|ku}}
# [[pehn]], [[berfire]], [[berpan]], [[berpehn]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|پان}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|pahin
|pahn
|pehin
|pehn
|paḧin
|paḧn
|peḧin
|peḧn
}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|pehîn
|pên
|pac
|pal
|par
|paş
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|pan bûn<q:lêker>
|pan kirin<q:lêker>
|panatî<q:navdêr>
|panbûn<q:navdêr>
|pankirin
|panbûyî<q:rengdêr>
|pankirî<q:rengdêr>
|panahî
|panatî
|panayî
|panî
|panîtî
|pantî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*pet-|w=[[dest]]ên xwe [[belav]] kirin"}}. Hevreha ''paθana'' ya avestayî, yûnaniya kevn ''petannýnai'', latînî [[patēre]], [[pandere]], prûsiya kevn [[pettis]], lîtwanî [[petỹs]], îngilîzî [[fathom]], almanî [[Faden]], skotî [[aitheamh]], albanî [[pjetem]], hîtîtî ''pattar''.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjerë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|breit}}, {{W+|de|weit}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|宽}}, {{W+|zh|宽广的}}, {{W+|zh|宽阔的}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|bred}}
* {{Z|ar}}: [[واسع]] (wasi'), {{W-|ar|شرح}}, {{W-|ar|عريض}}, {{W-|ar|شاسع}}, {{W-|ar|فضفاض}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|larĝa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|leveä}}, {{W+|fi|laaja}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|large}}, {{W+|fr|ample}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wijd}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wide}}, {{W+|en|broad}}, {{W+|en|large}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|largo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|breiður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|広い|tr=[[ひろい]], hiroi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|ample}}
* {{Z|ko}}: [[넓은]] (neolbeun), {{W+|ko|넓다}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|platus|m}}, {{W-|lt|plati|f}}, {{W-|lt|platu|n}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|széles}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|vid}}, {{W+|no|bred}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|largo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|larg}}, {{W+|ro|lat}}
* {{Z|ru}}: [[широкий]] (širokij)
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|širok}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|široký|m}}, {{W-|sk|široká|f}}, {{W-|sk|široké|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|ancho}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vid}}
* {{Z|te}}: [[వెడల్పైన]] (veDalpaina)
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|düz}}
{{werger-bin}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|pan|form=gerguhêz|niha=pê|borî=pa}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}, {{bilêv|p|nerm}}
# li [[bend|bendê]] bûn, li [[hêvî|hêviyê]] bûn, [[li bendê man]], [[li hêviyê man]]
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Rohnîkê wî şîn kirin dar û nebat</br>Çûn di erdê da û '''pa''' û mayî mat</br>Pirr girî û xweş girî bê hed gelek}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|payîn}}
==== Tewîn ====
* {{mj|Lêker}} -pê-
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|-}}, binere: [[payîn]]
==== Jê ====
* {{g|ku|payî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|verwag}}, {{W-|af|wag}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gewärtigen}}, {{W+|de|harren}}, {{W+|de|warten}}, {{W+|de|erwarten}}, {{W+|de|warten auf}}, {{W+|de|abwarten}}, {{W+|de|rechnen mit}}, {{W+|de|rechnen auf}}, {{W+|de|drohen}}, {{W+|de|bevorstehen}}, {{W+|de|flach}}, {{W+|de|dünn|guman=erê}}, {{W+|de|flächig|guman=erê}}, {{W-|de|für möglich halten|guman=erê}}, {{W+|de|platt|guman=erê}}, {{W+|de|hoffen|guman=erê}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|候}}, {{W+|zh|等待}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|forvente}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|atendi}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|پهن}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|bíða}}, {{W-|fo|vænta}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|odottaa}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|attendre}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|biidzje}}, {{W-|fy|ferwachtsje}}, {{W-|fy|wachtsje}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|feith}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wachten}}, {{W+|nl|verwachten}}, {{W-|nl|te wachten staan}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|abidan}}, {{W-|ang|bidan}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wait}}, {{W+|en|expect}}, {{W+|en|await}}, {{W+|en|abide}}, {{W-|en|fashion-plate}}, {{W+|en|flat}}, {{W+|en|platy-}}, {{W+|en|surveillance}}, {{W+|en|even|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|aspettare}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|vænta}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|esperar}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|harapkan}}, {{W-|ms|mengharapkan}}, {{W-|ms|menunggu}}, {{W+|ms|tunggu}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|pa’tal}}, {{W-|yua|pa’tik}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|vár}}, {{W+|hu|várakozik}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|vente}}, {{W+|no|forvente}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|spera}}, {{W-|pap|warda}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czekać}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|aguardar}}, {{W+|pt|esperar}}, {{W-|pt|estar à espera de}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|aştepta}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|ждать|împf}}, {{W-|ru|подождать|pf}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|esperar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}}se (4)
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|forvänta}}, {{W+|sv|vänta}}, {{W+|sv|vänta sig}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|hintayín}}, {{W-|tl|maghintáy}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|beklemek}}, {{W+|tr|basık}}, {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|pat}}, {{W+|tr|aylamak}}, {{W+|tr|bekleme}}, {{W+|tr|gözlemek}}, {{W-|tr|intizar etmek}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|-linda}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|af}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|af}}
# {{mijar|af|av}} {{g|ku|gol}}, {{g|ku|deryaçe}}, {{g|ku|gol}}a {{g|ku|av}}ê
#* {{bêmînak|af}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|af|gol}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|en-us-pan.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pan.wav|Deng|dever=}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pan.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Scelultrix-pan.wav|Deng|dever=Îngilistan, QY}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[tavik]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|lus}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|lus}}
# {{g|ku|zirav}}, {{g|ku|barîk}}
#* {{bêmînak|lus}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|lus|zirav}}
== {{ziman|pl}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|pl}}
# {{f|pl|mirov}} {{g|ku|mêr}}, {{g|ku|zilam}}, {{g|ku|zelam}} (mirovê nêr yê mezinbûyî)
#* {{bêmînak|pl}}
== {{ziman|es}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|es|LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-pan.wav|Deng|dever=Parîs, Fransa}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|es}}
# [[nan]], [[hevîr]]ê [[pêjan|pêjayî]]
#* {{bêmînak|es}}
5ydjl3xi4vjihjur7xjaoyamqzc2gqy
6235278
6235277
2026-05-14T03:54:53Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ku}} */
6235278
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|pan}}
{{rengdêr|ku}}
# [[pehn]], [[berfire]], [[berpan]], [[berpehn]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|پان}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|pahin
|pahn
|pehin
|pehn
|paḧin
|paḧn
|peḧin
|peḧn
}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|pehîn
|pên
|pac
|pal
|par
|paş
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|pan bûn<q:lêker>
|pan kirin<q:lêker>
|panatî<q:navdêr>
|panbûn<q:navdêr>
|pankirin
|panbûyî<q:rengdêr>
|pankirî<q:rengdêr>
|panahî
|panatî
|panayî
|panî
|panîtî
|pantî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*pet-|w=[[dest]]ên xwe [[belav]] kirin"}}. Hevreha ''paθana'' ya avestayî, yûnaniya kevn ''petannýnai'', latînî [[patēre]], [[pandere]], prûsiya kevn [[pettis]], lîtwanî [[petỹs]], îngilîzî [[fathom]], almanî [[Faden]], skotî [[aitheamh]], albanî [[pjetem]], hîtîtî ''pattar''.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjerë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|breit}}, {{W+|de|weit}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|宽}}, {{W+|zh|宽广的}}, {{W+|zh|宽阔的}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|bred}}
* {{Z|ar}}: [[واسع]] (wasi'), {{W-|ar|شرح}}, {{W-|ar|عريض}}, {{W-|ar|شاسع}}, {{W-|ar|فضفاض}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|larĝa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|leveä}}, {{W+|fi|laaja}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|large}}, {{W+|fr|ample}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wijd}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wide}}, {{W+|en|broad}}, {{W+|en|large}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|largo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|breiður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|広い|tr=[[ひろい]], hiroi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|ample}}
* {{Z|ko}}: [[넓은]] (neolbeun), {{W+|ko|넓다}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|platus|m}}, {{W-|lt|plati|f}}, {{W-|lt|platu|n}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|széles}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|vid}}, {{W+|no|bred}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|largo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|larg}}, {{W+|ro|lat}}
* {{Z|ru}}: [[широкий]] (širokij)
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|širok}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|široký|m}}, {{W-|sk|široká|f}}, {{W-|sk|široké|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|ancho}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vid}}
* {{Z|te}}: [[వెడల్పైన]] (veDalpaina)
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|düz}}
{{werger-bin}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|pan|form=gerguhêz|niha=pê|borî=pa}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}, {{bilêv|p|nerm}}
# li [[bend|bendê]] bûn, li [[hêvî|hêviyê]] bûn, [[li bendê man]], [[li hêviyê man]]
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Rohnîkê wî şîn kirin dar û nebat</br>Çûn di erdê da û '''pa''' û mayî mat</br>Pirr girî û xweş girî bê hed gelek}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|payîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|-}}, binere: [[payîn]]
==== Jê ====
* {{g|ku|payî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|verwag}}, {{W-|af|wag}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gewärtigen}}, {{W+|de|harren}}, {{W+|de|warten}}, {{W+|de|erwarten}}, {{W+|de|warten auf}}, {{W+|de|abwarten}}, {{W+|de|rechnen mit}}, {{W+|de|rechnen auf}}, {{W+|de|drohen}}, {{W+|de|bevorstehen}}, {{W+|de|flach}}, {{W+|de|dünn|guman=erê}}, {{W+|de|flächig|guman=erê}}, {{W-|de|für möglich halten|guman=erê}}, {{W+|de|platt|guman=erê}}, {{W+|de|hoffen|guman=erê}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|候}}, {{W+|zh|等待}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|forvente}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|atendi}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|پهن}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|bíða}}, {{W-|fo|vænta}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|odottaa}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|attendre}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|biidzje}}, {{W-|fy|ferwachtsje}}, {{W-|fy|wachtsje}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|feith}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wachten}}, {{W+|nl|verwachten}}, {{W-|nl|te wachten staan}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|abidan}}, {{W-|ang|bidan}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wait}}, {{W+|en|expect}}, {{W+|en|await}}, {{W+|en|abide}}, {{W-|en|fashion-plate}}, {{W+|en|flat}}, {{W+|en|platy-}}, {{W+|en|surveillance}}, {{W+|en|even|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|aspettare}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|vænta}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|esperar}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|harapkan}}, {{W-|ms|mengharapkan}}, {{W-|ms|menunggu}}, {{W+|ms|tunggu}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|pa’tal}}, {{W-|yua|pa’tik}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|vár}}, {{W+|hu|várakozik}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|vente}}, {{W+|no|forvente}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|spera}}, {{W-|pap|warda}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czekać}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|aguardar}}, {{W+|pt|esperar}}, {{W-|pt|estar à espera de}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|aştepta}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|ждать|împf}}, {{W-|ru|подождать|pf}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|esperar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}}se (4)
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|forvänta}}, {{W+|sv|vänta}}, {{W+|sv|vänta sig}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|hintayín}}, {{W-|tl|maghintáy}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|beklemek}}, {{W+|tr|basık}}, {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|pat}}, {{W+|tr|aylamak}}, {{W+|tr|bekleme}}, {{W+|tr|gözlemek}}, {{W-|tr|intizar etmek}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|-linda}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|af}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|af}}
# {{mijar|af|av}} {{g|ku|gol}}, {{g|ku|deryaçe}}, {{g|ku|gol}}a {{g|ku|av}}ê
#* {{bêmînak|af}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|af|gol}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|en-us-pan.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pan.wav|Deng|dever=}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pan.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Scelultrix-pan.wav|Deng|dever=Îngilistan, QY}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[tavik]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|lus}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|lus}}
# {{g|ku|zirav}}, {{g|ku|barîk}}
#* {{bêmînak|lus}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|lus|zirav}}
== {{ziman|pl}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|pl}}
# {{f|pl|mirov}} {{g|ku|mêr}}, {{g|ku|zilam}}, {{g|ku|zelam}} (mirovê nêr yê mezinbûyî)
#* {{bêmînak|pl}}
== {{ziman|es}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|es|LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-pan.wav|Deng|dever=Parîs, Fransa}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|es}}
# [[nan]], [[hevîr]]ê [[pêjan|pêjayî]]
#* {{bêmînak|es}}
k744yl7tamnuw0j0n8mlm80b838v5qd
6235279
6235278
2026-05-14T03:55:26Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235279
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|pan}}
{{rengdêr|ku}}
# [[pehn]], [[berfire]], [[berpan]], [[berpehn]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|پان}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|pahin
|pahn
|pehin
|pehn
|paḧin
|paḧn
|peḧin
|peḧn
}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|pehîn
|pên
|pac
|pal
|par
|paş
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|pan bûn<q:lêker>
|pan kirin<q:lêker>
|panatî<q:navdêr>
|panbûn<q:navdêr>
|pankirin
|panbûyî<q:rengdêr>
|pankirî<q:rengdêr>
|panahî
|panatî
|panayî
|panî
|panîtî
|pantî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*pet-|w=[[dest]]ên xwe [[belav]] kirin"}}. Hevreha ''paθana'' ya avestayî, yûnaniya kevn ''petannýnai'', latînî [[patēre]], [[pandere]], prûsiya kevn [[pettis]], lîtwanî [[petỹs]], îngilîzî [[fathom]], almanî [[Faden]], skotî [[aitheamh]], albanî [[pjetem]], hîtîtî ''pattar''.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjerë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|breit}}, {{W+|de|weit}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|宽}}, {{W+|zh|宽广的}}, {{W+|zh|宽阔的}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|bred}}
* {{Z|ar}}: [[واسع]] (wasi'), {{W-|ar|شرح}}, {{W-|ar|عريض}}, {{W-|ar|شاسع}}, {{W-|ar|فضفاض}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|larĝa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|leveä}}, {{W+|fi|laaja}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|large}}, {{W+|fr|ample}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wijd}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wide}}, {{W+|en|broad}}, {{W+|en|large}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|largo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|breiður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|広い|tr=[[ひろい]], hiroi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|ample}}
* {{Z|ko}}: [[넓은]] (neolbeun), {{W+|ko|넓다}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|platus|m}}, {{W-|lt|plati|f}}, {{W-|lt|platu|n}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|széles}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|vid}}, {{W+|no|bred}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|largo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|larg}}, {{W+|ro|lat}}
* {{Z|ru}}: [[широкий]] (širokij)
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|širok}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|široký|m}}, {{W-|sk|široká|f}}, {{W-|sk|široké|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|ancho}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vid}}
* {{Z|te}}: [[వెడల్పైన]] (veDalpaina)
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|düz}}
{{werger-bin}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|pan|form=gerguhêz|niha=pê|borî=pa}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}, {{bilêv|p|nerm}}
# li [[bend|bendê]] bûn, li [[hêvî|hêviyê]] bûn, [[li bendê man]], [[li hêviyê man]]
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Rohnîkê wî şîn kirin dar û nebat</br>Çûn di erdê da û '''pa''' û mayî mat</br>Pirr girî û xweş girî bê hed gelek}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|payîn}}
==== Jê ====
* {{g|ku|payî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|-}}, binere: [[payîn]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|verwag}}, {{W-|af|wag}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gewärtigen}}, {{W+|de|harren}}, {{W+|de|warten}}, {{W+|de|erwarten}}, {{W+|de|warten auf}}, {{W+|de|abwarten}}, {{W+|de|rechnen mit}}, {{W+|de|rechnen auf}}, {{W+|de|drohen}}, {{W+|de|bevorstehen}}, {{W+|de|flach}}, {{W+|de|dünn|guman=erê}}, {{W+|de|flächig|guman=erê}}, {{W-|de|für möglich halten|guman=erê}}, {{W+|de|platt|guman=erê}}, {{W+|de|hoffen|guman=erê}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|候}}, {{W+|zh|等待}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|forvente}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|atendi}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|پهن}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|bíða}}, {{W-|fo|vænta}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|odottaa}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|attendre}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|biidzje}}, {{W-|fy|ferwachtsje}}, {{W-|fy|wachtsje}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|feith}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wachten}}, {{W+|nl|verwachten}}, {{W-|nl|te wachten staan}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|abidan}}, {{W-|ang|bidan}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wait}}, {{W+|en|expect}}, {{W+|en|await}}, {{W+|en|abide}}, {{W-|en|fashion-plate}}, {{W+|en|flat}}, {{W+|en|platy-}}, {{W+|en|surveillance}}, {{W+|en|even|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|aspettare}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|vænta}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|esperar}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|harapkan}}, {{W-|ms|mengharapkan}}, {{W-|ms|menunggu}}, {{W+|ms|tunggu}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|pa’tal}}, {{W-|yua|pa’tik}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|vár}}, {{W+|hu|várakozik}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|vente}}, {{W+|no|forvente}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|spera}}, {{W-|pap|warda}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czekać}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|aguardar}}, {{W+|pt|esperar}}, {{W-|pt|estar à espera de}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|aştepta}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|ждать|împf}}, {{W-|ru|подождать|pf}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|esperar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}}se (4)
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|forvänta}}, {{W+|sv|vänta}}, {{W+|sv|vänta sig}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|hintayín}}, {{W-|tl|maghintáy}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|beklemek}}, {{W+|tr|basık}}, {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|pat}}, {{W+|tr|aylamak}}, {{W+|tr|bekleme}}, {{W+|tr|gözlemek}}, {{W-|tr|intizar etmek}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|-linda}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|af}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|af}}
# {{mijar|af|av}} {{g|ku|gol}}, {{g|ku|deryaçe}}, {{g|ku|gol}}a {{g|ku|av}}ê
#* {{bêmînak|af}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|af|gol}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|en-us-pan.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pan.wav|Deng|dever=}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pan.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Scelultrix-pan.wav|Deng|dever=Îngilistan, QY}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[tavik]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|lus}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|lus}}
# {{g|ku|zirav}}, {{g|ku|barîk}}
#* {{bêmînak|lus}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|lus|zirav}}
== {{ziman|pl}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|pl}}
# {{f|pl|mirov}} {{g|ku|mêr}}, {{g|ku|zilam}}, {{g|ku|zelam}} (mirovê nêr yê mezinbûyî)
#* {{bêmînak|pl}}
== {{ziman|es}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|es|LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-pan.wav|Deng|dever=Parîs, Fransa}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|es}}
# [[nan]], [[hevîr]]ê [[pêjan|pêjayî]]
#* {{bêmînak|es}}
dfsi23deld067i0qlcqrmj6uxajel6v
6235285
6235279
2026-05-14T06:00:15Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235285
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|pan}}
{{rengdêr|ku}}
# [[berfire]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|پان}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|pahin
|pahn
|pehin
|pehn
|paḧin
|paḧn
|peḧin
|peḧn
}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|pehîn
|pên
|pac
|pal
|par
|paş
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|berpan<q:rengdêr>
|pan bûn<q:lêker>
|pan kirin<q:lêker>
|panatî<q:navdêr>
|panbûn<q:navdêr>
|pankirin
|panbûyî<q:rengdêr>
|pankirî<q:rengdêr>
|panahî
|panatî
|panayî
|panî
|panîtî
|pantî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*pet-|w=[[dest]]ên xwe [[belav]] kirin"}}. Hevreha ''paθana'' ya avestayî, yûnaniya kevn ''petannýnai'', latînî [[patēre]], [[pandere]], prûsiya kevn [[pettis]], lîtwanî [[petỹs]], îngilîzî [[fathom]], almanî [[Faden]], skotî [[aitheamh]], albanî [[pjetem]], hîtîtî ''pattar''.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjerë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|breit}}, {{W+|de|weit}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|宽}}, {{W+|zh|宽广的}}, {{W+|zh|宽阔的}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|bred}}
* {{Z|ar}}: [[واسع]] (wasi'), {{W-|ar|شرح}}, {{W-|ar|عريض}}, {{W-|ar|شاسع}}, {{W-|ar|فضفاض}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|larĝa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|leveä}}, {{W+|fi|laaja}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|large}}, {{W+|fr|ample}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wijd}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wide}}, {{W+|en|broad}}, {{W+|en|large}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|largo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|breiður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|広い|tr=[[ひろい]], hiroi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|ample}}
* {{Z|ko}}: [[넓은]] (neolbeun), {{W+|ko|넓다}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|platus|m}}, {{W-|lt|plati|f}}, {{W-|lt|platu|n}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|széles}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|vid}}, {{W+|no|bred}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|largo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|larg}}, {{W+|ro|lat}}
* {{Z|ru}}: [[широкий]] (širokij)
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|širok}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|široký|m}}, {{W-|sk|široká|f}}, {{W-|sk|široké|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|ancho}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vid}}
* {{Z|te}}: [[వెడల్పైన]] (veDalpaina)
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|düz}}
{{werger-bin}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|pan|form=gerguhêz|niha=pê|borî=pa}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}, {{bilêv|p|nerm}}
# li [[bend|bendê]] bûn, li [[hêvî|hêviyê]] bûn, [[li bendê man]], [[li hêviyê man]]
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Rohnîkê wî şîn kirin dar û nebat</br>Çûn di erdê da û '''pa''' û mayî mat</br>Pirr girî û xweş girî bê hed gelek}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|payîn}}
==== Jê ====
* {{g|ku|payî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|-}}, binere: [[payîn]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|verwag}}, {{W-|af|wag}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gewärtigen}}, {{W+|de|harren}}, {{W+|de|warten}}, {{W+|de|erwarten}}, {{W+|de|warten auf}}, {{W+|de|abwarten}}, {{W+|de|rechnen mit}}, {{W+|de|rechnen auf}}, {{W+|de|drohen}}, {{W+|de|bevorstehen}}, {{W+|de|flach}}, {{W+|de|dünn|guman=erê}}, {{W+|de|flächig|guman=erê}}, {{W-|de|für möglich halten|guman=erê}}, {{W+|de|platt|guman=erê}}, {{W+|de|hoffen|guman=erê}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|候}}, {{W+|zh|等待}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|forvente}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|atendi}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|پهن}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|bíða}}, {{W-|fo|vænta}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|odottaa}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|attendre}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|biidzje}}, {{W-|fy|ferwachtsje}}, {{W-|fy|wachtsje}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|feith}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wachten}}, {{W+|nl|verwachten}}, {{W-|nl|te wachten staan}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|abidan}}, {{W-|ang|bidan}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wait}}, {{W+|en|expect}}, {{W+|en|await}}, {{W+|en|abide}}, {{W-|en|fashion-plate}}, {{W+|en|flat}}, {{W+|en|platy-}}, {{W+|en|surveillance}}, {{W+|en|even|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|aspettare}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|vænta}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|esperar}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|harapkan}}, {{W-|ms|mengharapkan}}, {{W-|ms|menunggu}}, {{W+|ms|tunggu}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|pa’tal}}, {{W-|yua|pa’tik}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|vár}}, {{W+|hu|várakozik}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|vente}}, {{W+|no|forvente}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|spera}}, {{W-|pap|warda}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czekać}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|aguardar}}, {{W+|pt|esperar}}, {{W-|pt|estar à espera de}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|aştepta}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|ждать|împf}}, {{W-|ru|подождать|pf}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|esperar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}} (1-3), {{W+|es|aguardar}}se (4)
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|forvänta}}, {{W+|sv|vänta}}, {{W+|sv|vänta sig}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|hintayín}}, {{W-|tl|maghintáy}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|beklemek}}, {{W+|tr|basık}}, {{W+|tr|yassı}}, {{W+|tr|pat}}, {{W+|tr|aylamak}}, {{W+|tr|bekleme}}, {{W+|tr|gözlemek}}, {{W-|tr|intizar etmek}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|-linda}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|af}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|af}}
# {{mijar|af|av}} {{g|ku|gol}}, {{g|ku|deryaçe}}, {{g|ku|gol}}a {{g|ku|av}}ê
#* {{bêmînak|af}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|af|gol}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|en-us-pan.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-pan.wav|Deng|dever=}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-pan.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Scelultrix-pan.wav|Deng|dever=Îngilistan, QY}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[tavik]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|lus}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|lus}}
# {{g|ku|zirav}}, {{g|ku|barîk}}
#* {{bêmînak|lus}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|lus|zirav}}
== {{ziman|pl}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|pl}}
# {{f|pl|mirov}} {{g|ku|mêr}}, {{g|ku|zilam}}, {{g|ku|zelam}} (mirovê nêr yê mezinbûyî)
#* {{bêmînak|pl}}
== {{ziman|es}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|es|LL-Q1321 (spa)-Eavqwiki-pan.wav|Deng|dever=Parîs, Fransa}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|es}}
# [[nan]], [[hevîr]]ê [[pêjan|pêjayî]]
#* {{bêmînak|es}}
cpf2zvivr35e6xm3kwwh3ipkjwb1wac
pehn
0
3336
6235281
6064190
2026-05-14T05:45:05Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235281
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{kîte|ku|pehn}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|pehn}}
{{rengdêr|ku}}
# {{guharto|ku|pan}}
#* {{bêmînak|ku}}
44wc6eo82n80k8lbqmdcqy7kg94aq1g
taşt
0
3522
6235187
6123901
2026-05-13T15:14:26Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235187
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|taşt|mê}}
[[Wêne:Antalya, Turkey meal March 2022 - 03.jpg|thumb|[[sifre|Sifre]]yeke '''taştê'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[xwarin|Xwarina]] [[sipêde|sipêdê]], [[cem]]a [[spêde]]yê, [[xwarin]]a [[sibe|sibê]].
#: {{hevmane|ku|qehwaltî|qeretûn|sertêşt}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re șiyar dibû. Wî '''taștê''' li malê nedixwar. '''Taștêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|çepxwane=Doğa Basın yayın|sal=2011}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
| taştê
| taştî
| têşt
| têştê
| çêşt
}}
==== Bikaranîn ====
{{agahdarî}} Di hin devokan de forma çemandî "taştê" li cihê forma neçemandî jî tê bikaranîn: ''Taştê xweş e.''
==== Bide ber ====
* {{g|ku|firavîn}}
* {{g|ku|şîv}}
* {{g|ku|xurînî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, bi kurmancî herwiha [[taştê]] û [[têşt]], hevreha {{g|ckb|چێشت|tr=çêşt}} ya soranî, {{g|fa|چاشت|tr=çaşt}} ya farisî û ''çaşt'' ya pehlewî. {{g|hy|ճաշ|tr=ç̣aş|w=[[şîv]]}} ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin yan jî hevreha farisî {{g|fa|ناشتا|tr=naşta}}, urdûyî {{g|ur|ناشتا|tr=naşta}}, gujaratî [[નાસ્તો]] (nāsto), [[नाश्ता]] (naşta)... hemû ji {{ji|sa|ku|अनाशित|tr=anāśita|w=[[birçî]], yê ku hê ti tişt nexwariye}}.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|چێشت}}, {{W-|ckb|چێشتەنگاو}}
* {{Z|sdh}}:
*: Şêxbizinî: [[naşta]]
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|taştî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|id=xwarina sibehê}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|brekfis}},{{W+|af|ontbyt}},{{W-|af|vroegstuk}},
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|sillë}}, {{W+|sq|mëngjes|n}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Frühstück|nt}}, {{W-|de|Zmorgen|m}}, {{W+|de|Morgenessen|nt}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|almuerzu|n}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|səhər yeməyi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|gosari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|иртәнге аш}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|сняда́нак|n}}, {{W-|be|сне́данне|nt}}, {{W-|be|сняда́нне|nt}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|নাস্তা}}, {{W+|bn|প্রাতরাশ}}, {{W+|bn|ছোট হাজরি|tr=chōṭo hajri}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|pamahaw}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|lein|m}}, {{W+|br|dijuniñ|n}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|заку́ска|m}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နံနက်စာ}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|jahpawt shat}}, {{W-|kac|jahpot shat}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|марта}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|snídaně|m}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|早飯|tr=zou2 faan6}}, {{W-|yue|早餐|tr=zou2 caan1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|早飯|tr=zǎofàn}}, {{W+|cmn|早餐|tr=zǎocān}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|早頓|tr=chá-tǹg}}, {{W+|nan|早起|tr=chá-khí}}, {{W+|nan|早起頓|tr=chá-khí-tǹg}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|prinz|n}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|morgenmad|g}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|frukuost|n}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|sarapan}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|إِفْطَار|n}}, {{W-|ar|فَطُور|n}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|ريوق|n|tr=ryūg}}
*: {{Z|ayn}}: {{W-|ayn|صبوح|n|tr=ṣabūħ}}
*: {{Z|acm}}: {{W-|acm|ريّوك|n|tr=rayyūg}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|فطار|n|tr=fṭār}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|فطور|n|tr=fṭūr}}
*: {{Z|apc}}: {{W-|apc|ترويئة|n|tr=terwī'a}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|فطور|n|tr=fṭūr}}
*: {{Z|aeb}}: {{W-|aeb|فطور صباح|n|tr=fṭūr ṣbēħ}}, {{W-|aeb|داجونا|n|tr=dēžunē}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|նախաճաշ|sc=Armn}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|matenmanĝo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|hommikueine}}, {{W+|et|hommikusöök}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|صبحانه|tr=sobhâne}}, {{W+|fa|ناشتا|tr=nâštâ}}, {{W+|fa|چاشت|tr=čâšt}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|morgunmatur|n}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|aamupala}}, {{W+|fi|aamiainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|petit déjeuner|n}}, {{W+|fr|déjeuner|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|moarnsiten|nt}}, {{W-|fy|brea-iten|nt}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|bracaist|m}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|almorzo|n}}
* {{Z|roa-gal}}: {{W-|roa-gal|déjun|n}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|નાસ્તો|n|sc=Gujr}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|საუზმე|sc=Geor}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|dejene}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻaina kakahiaka}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नाश्ता|n}}, {{W+|hi|कलेवा|n}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|pluag}} {{W-|mww|tshais}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|ontbijt|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ארוחת בוקר|m|tr=arukhát bóker|cuda=ארוחת בוקר / אֲרוּחָת בֹּקֶר}}
* {{Z|io}}: {{W-|io|fru-dejuneto}}, {{W+|io|dejuneto}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|morgenmete}}, {{W-|ang|underngereord}}, {{W-|ang|undernmete|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|breakfast}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|murkina}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|jentaculo}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|bricfeasta|n}}, {{W-|ga|céadphroinn|m}}, {{W-|ga|[[béile]] [[maidine]]|n}}, {{W-|ga|cuid na maidine|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|colazione|m}}, {{W-|it|prima colazione|m}}
* {{Z|ivv}}: {{W-|ivv|riagen}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|morgunmatur|n}}, {{W+|is|morgunverður|n}}, {{W-|is|árbítur|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|朝食|tr=ちょうしょく, chōshoku}}, {{W+|ja|朝御飯|tr=あさごはん, asagohan}}, {{W+|ja|朝飯|tr=あさめし, asameshi}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|ullaakkorsiutit|p}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ನಾಷ್ಟಾ|sc=Knda}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|abakan}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|esmorzar|n}}
* {{Z|ky}}: {{W-|ky|эртең мененки тамак|sc=Cyrl}}, {{W-|ky|эртем|sc=Cyrl}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|조반}}, {{W+|ko|아침 식사}}, {{W+|ko|조식}}, {{W+|ko|조식}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nasta}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|reitiškys|m-p}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|prandium|nt}}, {{W-|la|ientāculum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|brokastis}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າເຊົ້າ}}, {{W+|lo|ອາຫານເຊົ້າ}}
* {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|ne, xe:|tr=[nèʔ t͡sʰe]}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|pusryčiai|n-p}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᧁᧉᦋᧁᧉ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Kaffi|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schelver}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|појадок|sc=Cyrl}}, {{W-|mk|доручек|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|mg}}: {{W-|mg|sakafo maraina}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|പ്രഭാത ഭക്ഷണം|sc=Mlym}}, {{W-|ml|പ്രാതൽ}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|sarapan}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|kolazzjon|n}}, {{W-|mt|brejkfast}}, {{W-|mt|fatra|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|parakuihi}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|reggeli}}, {{W+|hu|früstök}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|jꜥw-r|h=i-a-w-mw-r:Z1}}
* {{Z|mvi}}: {{W-|mvi|アサムヌ|tr=asamunu}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|almuorço}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W-|mn|өглөөний цай|lit=morning tea}}, {{W+|mn|[[өглөө|өглөөний]] [[хоол]]}}, {{W-|sh|фру̀штик|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|abínígo daʼadánígíí}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|déjunaïr|n}}, {{W-|nrf|dêjeuner|n}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|no}}: {{W+|no|frokost|n}}
*: {{Z|no}}: {{W+|no|frukost|n}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|gigizhebaa-wiisiniwin}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|dejunar|n}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|kaasį́exci wanǫ́bre}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|ناشتا|sc=ug-Arab}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|nonushta}}
* {{Z|pi}}: {{W-|pi|pātarāsa|n}}
* {{Z|ps}}: {{W-|ps|سهارنۍ|m|tr=sahāranǝ́y}}, {{W-|ps|ټپن|n|tr=ṭaрán}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|śniadanie|nt}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|café da manhã|n}}, {{W+|pt|pequeno-almoço|n}}, {{W+|pt|desjejum|m}}, {{W+|pt|mata-bicho|n}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|таңертеңгі ас|sc=Cyrl}}
* {{Z|mwr}}: {{W-|mwr|नास्तौ|tr=nāstau|sc=Deva}}, {{W-|mwr|कलेवौ|tr=kalevau|sc=Deva}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|ensolver|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|mic dejun|nt}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|за́втрак|n}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|фры́штик|n}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|iđitbiebmu}}, {{W-|se|iđitborramuš}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|प्रातराश|n}}, {{W+|sa|कल्यवर्त|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|до̀ручак|n}}
*: Latînî: {{W+|sh|dòručak|n}}, {{W+|sh|frùštik|n}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|disjune}}, {{W-|sco|brakfast}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|raňajky|m-p}}, {{W-|sk|frištuk|n}}, {{W-|sk|frištik|n}}, {{W-|sk|fruštik}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zajtrk|n}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|snědanje|nt}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|snědanje|nt}}
* {{Z|st}}: {{W-|st|dijo tsa hoseng}}, {{W-|st|mofihlolo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|desayuno|n}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|chakula cha asubuhi}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|frukost|g}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၼႂ်}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|ношто}}, {{W-|tg|ношито}}, {{W-|tg|чошт}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|almusál}}, {{W+|tl|agahan}}
* {{Z|ta}}: {{W-|ta|காலையுண்டி|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวเช้า}}, {{W+|th|อาหารเช้า}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ప్రాతఃకాల|sc=Telu}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kahvaltı}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ertirlik}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ཚལ་མ}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|эртенги чем}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ناشتا|n|tr=nāśtā}}, {{W-|ur|کلیوا|n|tr=kalevā}}, {{W-|ur|ناشتہ|n|tr=nāśta}}, {{W-|ur|نہاری|m|tr=nahārī}}, {{W-|ur|چاشت|tr=cāśt}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|сніда́нок|n}}
* {{Z|vi}}: {{W-|vi|[[bữa]] [[sáng]]}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|didjuner|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|brecwast|n}}, {{W+|cy|borefwyd|n}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|mügjaasa}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|អាហារពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយព្រឹក}}, {{W+|km|បាតរាស}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|сарсыардааҥы аһылык}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿרישטיק|nt}}
* {{Z|yoi}}: {{W-|yoi|努むってぃぬいー|tr=っとぅむってぃぬいー, ttumutti nu ii}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πρωινό|nt}}, {{W+|el|πρόγευμα|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἄριστον|nt}}, {{W-|grc|ἀκράτισμα|nt}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|breakfast|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75614950}}
2n9fqhtrm7sd25hqi5j0jd85hfhhxdy
6235191
6235187
2026-05-13T15:37:04Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235191
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|taşt|mê}}
[[Wêne:Antalya, Turkey meal March 2022 - 03.jpg|thumb|[[sifre|Sifre]]yeke '''taştê'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[xwarin|Xwarina]] [[sipêde|sipêdê]], [[cem]]a [[spêde]]yê, [[xwarin]]a [[sibe|sibê]].
#: {{hevmane|ku|qehwaltî|qeretûn|sertêşt}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re șiyar dibû. Wî '''taștê''' li malê nedixwar. '''Taștêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
| taştê
| taştî
| têşt
| têştê
| çêşt
}}
==== Bikaranîn ====
{{agahdarî}} Di hin devokan de forma çemandî "taştê" li cihê forma neçemandî jî tê bikaranîn: ''Taştê xweş e.''
==== Bide ber ====
* {{g|ku|firavîn}}
* {{g|ku|şîv}}
* {{g|ku|xurînî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, bi kurmancî herwiha [[taştê]] û [[têşt]], hevreha {{g|ckb|چێشت|tr=çêşt}} ya soranî, {{g|fa|چاشت|tr=çaşt}} ya farisî û ''çaşt'' ya pehlewî. {{g|hy|ճաշ|tr=ç̣aş|w=[[şîv]]}} ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin yan jî hevreha farisî {{g|fa|ناشتا|tr=naşta}}, urdûyî {{g|ur|ناشتا|tr=naşta}}, gujaratî [[નાસ્તો]] (nāsto), [[नाश्ता]] (naşta)... hemû ji {{ji|sa|ku|अनाशित|tr=anāśita|w=[[birçî]], yê ku hê ti tişt nexwariye}}.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|چێشت}}, {{W-|ckb|چێشتەنگاو}}
* {{Z|sdh}}:
*: Şêxbizinî: [[naşta]]
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|taştî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|id=xwarina sibehê}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|brekfis}},{{W+|af|ontbyt}},{{W-|af|vroegstuk}},
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|sillë}}, {{W+|sq|mëngjes|n}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Frühstück|nt}}, {{W-|de|Zmorgen|m}}, {{W+|de|Morgenessen|nt}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|almuerzu|n}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|səhər yeməyi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|gosari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|иртәнге аш}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|сняда́нак|n}}, {{W-|be|сне́данне|nt}}, {{W-|be|сняда́нне|nt}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|নাস্তা}}, {{W+|bn|প্রাতরাশ}}, {{W+|bn|ছোট হাজরি|tr=chōṭo hajri}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|pamahaw}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|lein|m}}, {{W+|br|dijuniñ|n}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|заку́ска|m}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နံနက်စာ}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|jahpawt shat}}, {{W-|kac|jahpot shat}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|марта}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|snídaně|m}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|早飯|tr=zou2 faan6}}, {{W-|yue|早餐|tr=zou2 caan1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|早飯|tr=zǎofàn}}, {{W+|cmn|早餐|tr=zǎocān}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|早頓|tr=chá-tǹg}}, {{W+|nan|早起|tr=chá-khí}}, {{W+|nan|早起頓|tr=chá-khí-tǹg}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|prinz|n}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|morgenmad|g}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|frukuost|n}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|sarapan}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|إِفْطَار|n}}, {{W-|ar|فَطُور|n}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|ريوق|n|tr=ryūg}}
*: {{Z|ayn}}: {{W-|ayn|صبوح|n|tr=ṣabūħ}}
*: {{Z|acm}}: {{W-|acm|ريّوك|n|tr=rayyūg}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|فطار|n|tr=fṭār}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|فطور|n|tr=fṭūr}}
*: {{Z|apc}}: {{W-|apc|ترويئة|n|tr=terwī'a}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|فطور|n|tr=fṭūr}}
*: {{Z|aeb}}: {{W-|aeb|فطور صباح|n|tr=fṭūr ṣbēħ}}, {{W-|aeb|داجونا|n|tr=dēžunē}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|նախաճաշ|sc=Armn}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|matenmanĝo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|hommikueine}}, {{W+|et|hommikusöök}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|صبحانه|tr=sobhâne}}, {{W+|fa|ناشتا|tr=nâštâ}}, {{W+|fa|چاشت|tr=čâšt}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|morgunmatur|n}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|aamupala}}, {{W+|fi|aamiainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|petit déjeuner|n}}, {{W+|fr|déjeuner|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|moarnsiten|nt}}, {{W-|fy|brea-iten|nt}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|bracaist|m}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|almorzo|n}}
* {{Z|roa-gal}}: {{W-|roa-gal|déjun|n}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|નાસ્તો|n|sc=Gujr}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|საუზმე|sc=Geor}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|dejene}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻaina kakahiaka}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नाश्ता|n}}, {{W+|hi|कलेवा|n}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|pluag}} {{W-|mww|tshais}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|ontbijt|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ארוחת בוקר|m|tr=arukhát bóker|cuda=ארוחת בוקר / אֲרוּחָת בֹּקֶר}}
* {{Z|io}}: {{W-|io|fru-dejuneto}}, {{W+|io|dejuneto}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|morgenmete}}, {{W-|ang|underngereord}}, {{W-|ang|undernmete|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|breakfast}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|murkina}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|jentaculo}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|bricfeasta|n}}, {{W-|ga|céadphroinn|m}}, {{W-|ga|[[béile]] [[maidine]]|n}}, {{W-|ga|cuid na maidine|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|colazione|m}}, {{W-|it|prima colazione|m}}
* {{Z|ivv}}: {{W-|ivv|riagen}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|morgunmatur|n}}, {{W+|is|morgunverður|n}}, {{W-|is|árbítur|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|朝食|tr=ちょうしょく, chōshoku}}, {{W+|ja|朝御飯|tr=あさごはん, asagohan}}, {{W+|ja|朝飯|tr=あさめし, asameshi}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|ullaakkorsiutit|p}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ನಾಷ್ಟಾ|sc=Knda}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|abakan}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|esmorzar|n}}
* {{Z|ky}}: {{W-|ky|эртең мененки тамак|sc=Cyrl}}, {{W-|ky|эртем|sc=Cyrl}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|조반}}, {{W+|ko|아침 식사}}, {{W+|ko|조식}}, {{W+|ko|조식}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nasta}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|reitiškys|m-p}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|prandium|nt}}, {{W-|la|ientāculum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|brokastis}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າເຊົ້າ}}, {{W+|lo|ອາຫານເຊົ້າ}}
* {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|ne, xe:|tr=[nèʔ t͡sʰe]}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|pusryčiai|n-p}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᧁᧉᦋᧁᧉ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Kaffi|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schelver}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|појадок|sc=Cyrl}}, {{W-|mk|доручек|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|mg}}: {{W-|mg|sakafo maraina}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|പ്രഭാത ഭക്ഷണം|sc=Mlym}}, {{W-|ml|പ്രാതൽ}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|sarapan}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|kolazzjon|n}}, {{W-|mt|brejkfast}}, {{W-|mt|fatra|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|parakuihi}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|reggeli}}, {{W+|hu|früstök}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|jꜥw-r|h=i-a-w-mw-r:Z1}}
* {{Z|mvi}}: {{W-|mvi|アサムヌ|tr=asamunu}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|almuorço}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W-|mn|өглөөний цай|lit=morning tea}}, {{W+|mn|[[өглөө|өглөөний]] [[хоол]]}}, {{W-|sh|фру̀штик|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|abínígo daʼadánígíí}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|déjunaïr|n}}, {{W-|nrf|dêjeuner|n}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|no}}: {{W+|no|frokost|n}}
*: {{Z|no}}: {{W+|no|frukost|n}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|gigizhebaa-wiisiniwin}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|dejunar|n}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|kaasį́exci wanǫ́bre}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|ناشتا|sc=ug-Arab}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|nonushta}}
* {{Z|pi}}: {{W-|pi|pātarāsa|n}}
* {{Z|ps}}: {{W-|ps|سهارنۍ|m|tr=sahāranǝ́y}}, {{W-|ps|ټپن|n|tr=ṭaрán}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|śniadanie|nt}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|café da manhã|n}}, {{W+|pt|pequeno-almoço|n}}, {{W+|pt|desjejum|m}}, {{W+|pt|mata-bicho|n}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|таңертеңгі ас|sc=Cyrl}}
* {{Z|mwr}}: {{W-|mwr|नास्तौ|tr=nāstau|sc=Deva}}, {{W-|mwr|कलेवौ|tr=kalevau|sc=Deva}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|ensolver|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|mic dejun|nt}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|за́втрак|n}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|фры́штик|n}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|iđitbiebmu}}, {{W-|se|iđitborramuš}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|प्रातराश|n}}, {{W+|sa|कल्यवर्त|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|до̀ручак|n}}
*: Latînî: {{W+|sh|dòručak|n}}, {{W+|sh|frùštik|n}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|disjune}}, {{W-|sco|brakfast}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|raňajky|m-p}}, {{W-|sk|frištuk|n}}, {{W-|sk|frištik|n}}, {{W-|sk|fruštik}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zajtrk|n}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|snědanje|nt}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|snědanje|nt}}
* {{Z|st}}: {{W-|st|dijo tsa hoseng}}, {{W-|st|mofihlolo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|desayuno|n}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|chakula cha asubuhi}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|frukost|g}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၼႂ်}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|ношто}}, {{W-|tg|ношито}}, {{W-|tg|чошт}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|almusál}}, {{W+|tl|agahan}}
* {{Z|ta}}: {{W-|ta|காலையுண்டி|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวเช้า}}, {{W+|th|อาหารเช้า}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ప్రాతఃకాల|sc=Telu}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kahvaltı}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ertirlik}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ཚལ་མ}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|эртенги чем}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ناشتا|n|tr=nāśtā}}, {{W-|ur|کلیوا|n|tr=kalevā}}, {{W-|ur|ناشتہ|n|tr=nāśta}}, {{W-|ur|نہاری|m|tr=nahārī}}, {{W-|ur|چاشت|tr=cāśt}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|сніда́нок|n}}
* {{Z|vi}}: {{W-|vi|[[bữa]] [[sáng]]}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|didjuner|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|brecwast|n}}, {{W+|cy|borefwyd|n}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|mügjaasa}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|អាហារពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយព្រឹក}}, {{W+|km|បាតរាស}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|сарсыардааҥы аһылык}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿרישטיק|nt}}
* {{Z|yoi}}: {{W-|yoi|努むってぃぬいー|tr=っとぅむってぃぬいー, ttumutti nu ii}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πρωινό|nt}}, {{W+|el|πρόγευμα|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἄριστον|nt}}, {{W-|grc|ἀκράτισμα|nt}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|breakfast|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75614950}}
4wcrmwk8hysmzuv2yiv95n7r0etm07s
6235203
6235191
2026-05-13T17:01:12Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235203
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|taşt|mê}}
[[Wêne:Antalya, Turkey meal March 2022 - 03.jpg|thumb|[[sifre|Sifre]]yeke '''taştê'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[xwarin|Xwarina]] [[sipêde|sipêdê]], [[cem]]a [[spêde]]yê, [[xwarin]]a [[sibe|sibê]].
#: {{hevmane|ku|qehwaltî|qeretûn|sertêşt}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re şiyar dibû. Wî '''taştê''' li malê nedixwar. '''Taştêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
| taştê
| taştî
| têşt
| têştê
| çêşt
}}
==== Bikaranîn ====
{{agahdarî}} Di hin devokan de forma çemandî "taştê" li cihê forma neçemandî jî tê bikaranîn: ''Taştê xweş e.''
==== Bide ber ====
* {{g|ku|firavîn}}
* {{g|ku|şîv}}
* {{g|ku|xurînî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, bi kurmancî herwiha [[taştê]] û [[têşt]], hevreha {{g|ckb|چێشت|tr=çêşt}} ya soranî, {{g|fa|چاشت|tr=çaşt}} ya farisî û ''çaşt'' ya pehlewî. {{g|hy|ճաշ|tr=ç̣aş|w=[[şîv]]}} ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin yan jî hevreha farisî {{g|fa|ناشتا|tr=naşta}}, urdûyî {{g|ur|ناشتا|tr=naşta}}, gujaratî [[નાસ્તો]] (nāsto), [[नाश्ता]] (naşta)... hemû ji {{ji|sa|ku|अनाशित|tr=anāśita|w=[[birçî]], yê ku hê ti tişt nexwariye}}.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|چێشت}}, {{W-|ckb|چێشتەنگاو}}
* {{Z|sdh}}:
*: Şêxbizinî: [[naşta]]
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|taştî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|id=xwarina sibehê}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|brekfis}},{{W+|af|ontbyt}},{{W-|af|vroegstuk}},
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|sillë}}, {{W+|sq|mëngjes|n}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Frühstück|nt}}, {{W-|de|Zmorgen|m}}, {{W+|de|Morgenessen|nt}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|almuerzu|n}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|səhər yeməyi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|gosari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|иртәнге аш}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|сняда́нак|n}}, {{W-|be|сне́данне|nt}}, {{W-|be|сняда́нне|nt}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|নাস্তা}}, {{W+|bn|প্রাতরাশ}}, {{W+|bn|ছোট হাজরি|tr=chōṭo hajri}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|pamahaw}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|lein|m}}, {{W+|br|dijuniñ|n}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|заку́ска|m}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နံနက်စာ}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|jahpawt shat}}, {{W-|kac|jahpot shat}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|марта}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|snídaně|m}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|早飯|tr=zou2 faan6}}, {{W-|yue|早餐|tr=zou2 caan1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|早飯|tr=zǎofàn}}, {{W+|cmn|早餐|tr=zǎocān}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|早頓|tr=chá-tǹg}}, {{W+|nan|早起|tr=chá-khí}}, {{W+|nan|早起頓|tr=chá-khí-tǹg}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|prinz|n}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|morgenmad|g}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|frukuost|n}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|sarapan}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|إِفْطَار|n}}, {{W-|ar|فَطُور|n}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|ريوق|n|tr=ryūg}}
*: {{Z|ayn}}: {{W-|ayn|صبوح|n|tr=ṣabūħ}}
*: {{Z|acm}}: {{W-|acm|ريّوك|n|tr=rayyūg}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|فطار|n|tr=fṭār}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|فطور|n|tr=fṭūr}}
*: {{Z|apc}}: {{W-|apc|ترويئة|n|tr=terwī'a}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|فطور|n|tr=fṭūr}}
*: {{Z|aeb}}: {{W-|aeb|فطور صباح|n|tr=fṭūr ṣbēħ}}, {{W-|aeb|داجونا|n|tr=dēžunē}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|նախաճաշ|sc=Armn}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|matenmanĝo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|hommikueine}}, {{W+|et|hommikusöök}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|صبحانه|tr=sobhâne}}, {{W+|fa|ناشتا|tr=nâštâ}}, {{W+|fa|چاشت|tr=čâšt}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|morgunmatur|n}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|aamupala}}, {{W+|fi|aamiainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|petit déjeuner|n}}, {{W+|fr|déjeuner|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|moarnsiten|nt}}, {{W-|fy|brea-iten|nt}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|bracaist|m}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|almorzo|n}}
* {{Z|roa-gal}}: {{W-|roa-gal|déjun|n}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|નાસ્તો|n|sc=Gujr}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|საუზმე|sc=Geor}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|dejene}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻaina kakahiaka}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नाश्ता|n}}, {{W+|hi|कलेवा|n}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|pluag}} {{W-|mww|tshais}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|ontbijt|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ארוחת בוקר|m|tr=arukhát bóker|cuda=ארוחת בוקר / אֲרוּחָת בֹּקֶר}}
* {{Z|io}}: {{W-|io|fru-dejuneto}}, {{W+|io|dejuneto}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|morgenmete}}, {{W-|ang|underngereord}}, {{W-|ang|undernmete|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|breakfast}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|murkina}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|jentaculo}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|bricfeasta|n}}, {{W-|ga|céadphroinn|m}}, {{W-|ga|[[béile]] [[maidine]]|n}}, {{W-|ga|cuid na maidine|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|colazione|m}}, {{W-|it|prima colazione|m}}
* {{Z|ivv}}: {{W-|ivv|riagen}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|morgunmatur|n}}, {{W+|is|morgunverður|n}}, {{W-|is|árbítur|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|朝食|tr=ちょうしょく, chōshoku}}, {{W+|ja|朝御飯|tr=あさごはん, asagohan}}, {{W+|ja|朝飯|tr=あさめし, asameshi}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|ullaakkorsiutit|p}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ನಾಷ್ಟಾ|sc=Knda}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|abakan}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|esmorzar|n}}
* {{Z|ky}}: {{W-|ky|эртең мененки тамак|sc=Cyrl}}, {{W-|ky|эртем|sc=Cyrl}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|조반}}, {{W+|ko|아침 식사}}, {{W+|ko|조식}}, {{W+|ko|조식}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nasta}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|reitiškys|m-p}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|prandium|nt}}, {{W-|la|ientāculum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|brokastis}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າເຊົ້າ}}, {{W+|lo|ອາຫານເຊົ້າ}}
* {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|ne, xe:|tr=[nèʔ t͡sʰe]}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|pusryčiai|n-p}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᧁᧉᦋᧁᧉ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Kaffi|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schelver}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|појадок|sc=Cyrl}}, {{W-|mk|доручек|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|mg}}: {{W-|mg|sakafo maraina}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|പ്രഭാത ഭക്ഷണം|sc=Mlym}}, {{W-|ml|പ്രാതൽ}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|sarapan}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|kolazzjon|n}}, {{W-|mt|brejkfast}}, {{W-|mt|fatra|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|parakuihi}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|reggeli}}, {{W+|hu|früstök}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|jꜥw-r|h=i-a-w-mw-r:Z1}}
* {{Z|mvi}}: {{W-|mvi|アサムヌ|tr=asamunu}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|almuorço}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W-|mn|өглөөний цай|lit=morning tea}}, {{W+|mn|[[өглөө|өглөөний]] [[хоол]]}}, {{W-|sh|фру̀штик|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|abínígo daʼadánígíí}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|déjunaïr|n}}, {{W-|nrf|dêjeuner|n}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|no}}: {{W+|no|frokost|n}}
*: {{Z|no}}: {{W+|no|frukost|n}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|gigizhebaa-wiisiniwin}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|dejunar|n}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|kaasį́exci wanǫ́bre}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|ناشتا|sc=ug-Arab}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|nonushta}}
* {{Z|pi}}: {{W-|pi|pātarāsa|n}}
* {{Z|ps}}: {{W-|ps|سهارنۍ|m|tr=sahāranǝ́y}}, {{W-|ps|ټپن|n|tr=ṭaрán}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|śniadanie|nt}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|café da manhã|n}}, {{W+|pt|pequeno-almoço|n}}, {{W+|pt|desjejum|m}}, {{W+|pt|mata-bicho|n}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|таңертеңгі ас|sc=Cyrl}}
* {{Z|mwr}}: {{W-|mwr|नास्तौ|tr=nāstau|sc=Deva}}, {{W-|mwr|कलेवौ|tr=kalevau|sc=Deva}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|ensolver|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|mic dejun|nt}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|за́втрак|n}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|фры́штик|n}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|iđitbiebmu}}, {{W-|se|iđitborramuš}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|प्रातराश|n}}, {{W+|sa|कल्यवर्त|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|до̀ручак|n}}
*: Latînî: {{W+|sh|dòručak|n}}, {{W+|sh|frùštik|n}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|disjune}}, {{W-|sco|brakfast}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|raňajky|m-p}}, {{W-|sk|frištuk|n}}, {{W-|sk|frištik|n}}, {{W-|sk|fruštik}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zajtrk|n}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|snědanje|nt}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|snědanje|nt}}
* {{Z|st}}: {{W-|st|dijo tsa hoseng}}, {{W-|st|mofihlolo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|desayuno|n}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|chakula cha asubuhi}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|frukost|g}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၼႂ်}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|ношто}}, {{W-|tg|ношито}}, {{W-|tg|чошт}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|almusál}}, {{W+|tl|agahan}}
* {{Z|ta}}: {{W-|ta|காலையுண்டி|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวเช้า}}, {{W+|th|อาหารเช้า}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ప్రాతఃకాల|sc=Telu}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kahvaltı}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ertirlik}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ཚལ་མ}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|эртенги чем}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ناشتا|n|tr=nāśtā}}, {{W-|ur|کلیوا|n|tr=kalevā}}, {{W-|ur|ناشتہ|n|tr=nāśta}}, {{W-|ur|نہاری|m|tr=nahārī}}, {{W-|ur|چاشت|tr=cāśt}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|сніда́нок|n}}
* {{Z|vi}}: {{W-|vi|[[bữa]] [[sáng]]}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|didjuner|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|brecwast|n}}, {{W+|cy|borefwyd|n}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|mügjaasa}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|អាហារពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយពេលព្រឹក}}, {{W-|km|បាយព្រឹក}}, {{W+|km|បាតរាស}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|сарсыардааҥы аһылык}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿרישטיק|nt}}
* {{Z|yoi}}: {{W-|yoi|努むってぃぬいー|tr=っとぅむってぃぬいー, ttumutti nu ii}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πρωινό|nt}}, {{W+|el|πρόγευμα|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἄριστον|nt}}, {{W-|grc|ἀκράτισμα|nt}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|breakfast|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75614950}}
oki56cidplnp198554vlqfijdpv23wo
standin
0
3825
6235251
6232798
2026-05-14T01:14:59Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235251
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-standin.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# bi [[kotek]]î [[wergirtin]], bi zorê ji destê kesekê/î [[deranîn]]
#: {{mk|ku|Kurrê te goga kurrê min jê '''standiye'''.}}
# ([[dever]]ek) [[rizgar]] kirin yan [[dagir]] kirin
#: {{mk|ku|Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê '''stand'''.}}
# [[kirîn]], bi [[pare]] [[wergirtin]], bi pere bi dest xistin, bi [[dirav]] bi dest xwe ve anîn
#: {{mk|ku|Te ev [[tirimpêl]] kengî '''standiye'''?}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Te canê min divêt ey canê 'alem</br>Ji min '''bistîn''' bi le'lên xwey şekerrîz</br>Du 'enber bû li şimşadê bi mestî}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ستاندن}}, {{g|ku|sc=Arab|صتاندن|tr=-}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|sandin}}
==== Dijmane ====
* [[dan]]
==== Herwiha ====
* [[hestandin]]
* [[histandin]]
* [[stendin]]
==== Bide ber ====
* [[girtin]]
* [[kirîn]]
* [[wergirtin]]
==== Jê ====
* [[danûstandin]]
* [[danûstîner]]
* [[danûstînerî]]
* [[standî]]
* [[stîner]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*steH2n-}} (kirîn, xwestin bikirre; eyar kirin), {{ji|ira-pro|ku|*steʰn-}} (standin, rakirin, birin), avestayî ''fre-sten'' (standin, birin), parsî û pehlewî ''st'n-'' (jê standin, birin), farisî {{g|fa|ستادن}} (sitaden - rehê dema niha -sitan-: birin, standin; sekinîn), hewramî ''esey'' (rehê dema niha ''san-''), goranî ''san-'', soranî {{g|ckb|سەندن}} (sendin - rehê dema niha ''-sên-''), latînî ''prae-stinare'' ([[kirîn]], [[biha]]yê tiştekî eyarkirin), ermenî ''stenem'' (belkî ji kurdî yan zimanekî din hatiye deynkirin).
Berevajî ku [[Şablon:Chyet|Chyet]] di ferhenga xwe de îdia dike û gelek kurd jî bawer dikin, "standin" bi maneya "kirîn"ê ne ji tesîra tirkî ye lê bi heman maneyê hem di zaravayên din yên kurdî û hem jî di zimanên lêzim de jî tê bikaranîn. Ihtimaltir e ku tirkî "almak"a xwe li gor maneyên zimanên îranî berfireh kiribe.
==== Werger ====
{{werger-ser|bi zorê jê wergirtin|1}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|tref}}, {{W-|af|merk}}, {{W+|af|vang}}, {{W+|af|vat}}, {{W-|af|beetgryp}}, {{W-|af|beetkry}}, {{W-|af|beetneem}}, {{W-|af|beetpak}}, {{W-|af|beetvat}}, {{W-|af|gryp}}, {{W-|af|bemagtig}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kap}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|empfangen}}, {{W+|de|abholen}}, {{W+|de|Annahme}} {{m}}, {{W+|de|Einkauf}} {{n}}, {{W+|de|ankaufen}}, {{W+|de|ausführen}}, {{W+|de|beanspruchen}}, {{W+|de|bekommen}}, {{W+|de|besetzen}}, {{W+|de|bestellen}}, {{W+|de|einhandeln}}, {{W+|de|erfüllen}}, {{W+|de|erhalten}}, {{W+|de|leisten}}, {{W+|de|wegnehmen}}, {{W+|de|Erhebung|f|guman=erê}}, {{W+|de|erkaufen|guman=erê}}, {{W+|de|loskaufen|guman=erê}}, {{W-|de|Besitz ergriffen haben|guman=erê}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|fange}}, {{W-|da|gribe}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أخذ}}, {{W-|ar|ابتاع|guman=erê}}, {{W-|ar|شراء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإحتواء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإستیلاء|guman=erê}}, {{W-|ar|السلب|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|trafi}}, {{W-|eo|percepti}}, {{W+|eo|konfiski}}, {{W+|eo|kapti}}, {{W-|eo|ekkapti}}, {{W+|eo|brogi}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|ستاندن}}, {{W+|fa|گرفتن}}, {{W+|fa|بدست آوردن}}, {{W+|fa|خریدن}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|raka}}, {{W-|fo|ráma}}, {{W-|fo|leggja hald á}}, {{W-|fo|fanga}}, {{W-|fo|handbera}}, {{W-|fo|skálda}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|ottaa}} (väkisin)
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|saisir}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|treffe}}, {{W-|fy|fange}}, {{W-|fy|beetkrije}}, {{W-|fy|beetpakke}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|glac}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|halen}}, {{W+|nl|inslaan}}, {{W+|nl|raken}}, {{W+|nl|teisteren}}, {{W+|nl|treffen}}, {{W-|nl|gewaar worden}}, {{W+|nl|merken}}, {{W+|nl|bemerken}}, {{W+|nl|vernemen}}, {{W+|nl|waarnemen}}, {{W+|nl|confisqueren}}, {{W-|nl|in beslag nemen}}, {{W-|nl|konfiskeren}}, {{W-|nl|verbeurd verklaren}}, {{W+|nl|beetkrijgen}}, {{W+|nl|beetnemen}}, {{W+|nl|pakken}}, {{W+|nl|vangen}}, {{W+|nl|vastpakken}}, {{W+|nl|vatten}}, {{W+|nl|bemachtigen}}, {{W+|nl|grijpen}}, {{W+|nl|aangrijpen}}, {{W+|nl|vastgrijpen}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|חזק}} {{n}}, {{W+|he|תמך|cuda=תמךְ}}, {{W+|he|תפש|cuda=תפשׂ}}, {{W+|he|אחז}} {{n}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|sizar}}, {{W+|io|embargar}}, {{W+|io|atrapar}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|huntian}}, {{W-|ang|gripan}}
* {{Z|en}}: to {{W+|en|seize}}, to {{W+|en|get}}, to {{W+|en|grab}}, to [[take]] to {{W+|en|capture}}, {{W+|en|grapple}}, {{W+|en|captivate}}, to {{W+|en|grip}}, to {{W+|en|nab}}, to {{W+|en|snatch}}, {{W+|en|appropriate}}, {{W-|en|take from}}, {{W+|en|conquer}}, {{W+|en|receipt}}, {{W+|en|collecting|guman=erê}}, {{W+|en|draw|guman=erê}}, {{W+|en|drew|guman=erê}}, {{W+|en|drawn|guman=erê}}, {{W+|en|exaction|guman=erê}}, {{W+|en|extort|guman=erê}}, {{W+|en|extortion|guman=erê}}, {{W+|en|grabbing|guman=erê}}, {{W+|en|impetrate|guman=erê}}, {{W+|en|impetrating|guman=erê}}, {{W+|en|impetration|guman=erê}}, {{W+|en|incept|guman=erê}}, {{W+|en|obtaining|guman=erê}}, {{W+|en|snaffling|guman=erê}}, {{W+|en|swagger|guman=erê}}, {{W+|en|swindle|guman=erê}}, {{W+|en|wresting|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|colpire}}, {{W+|it|prendere}}, {{W+|it|afferrare}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|caure}}, {{W+|ca|encertar}}, {{W+|ca|endevinar}}, {{W+|ca|ensopegar}}, {{W+|ca|percebre}}, {{W+|ca|confiscar}}, {{W+|ca|agafar}}, {{W+|ca|atrapar}}, {{W+|ca|captivar}}, {{W+|ca|capturar}}, {{W+|ca|copsar}}, {{W+|ca|escaldar}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|capere}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|memukul}}, {{W+|ms|pukul}}, {{W-|ms|menangkap}}, {{W+|ms|tangkap}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chukik}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|megfog}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|fange}}, {{W-|no|gripe}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|raka}}, {{W-|pap|konfiská}}, {{W-|pap|fango}}, {{W-|pap|fangu}}, {{W-|pap|kèch}}, {{W-|pap|kohe}}, {{W-|pap|koi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|trafić}}, {{W+|pl|łapać}}, {{W+|pl|chwytać}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|acertar}}, {{W+|pt|atingir}}, {{W-|pt|dar no alvo}}, {{W+|pt|confiscar}}, {{W+|pt|apanhar}}, {{W+|pt|aprisionar}}, {{W+|pt|capturar}}, {{W+|pt|escaldar}}, {{W-|pt|escalfar}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|apuca}}, {{W+|ro|prinde}}, {{W+|ro|captura}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бить}}, {{W+|ru|ударить}}, {{W+|ru|воспринимать}}, {{W-|ru|наложить арест на}}, {{W+|ru|взять}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|fanga}}, {{W-|srn|grabu}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|agarrar}}, {{W+|es|prender}}, {{W+|es|coger}}, {{W+|es|acertar}}, {{W-|es|dar en}}, {{W-|es|dar con}}, {{W+|es|percibir}}, {{W+|es|confiscar}}, {{W+|es|atrapar}}, {{W+|es|capturar}}, {{W+|es|asir}}, {{W-|es|apoderarse de}}, {{W+|es|escaldar}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|konfiskera}}, {{W+|sv|fånga}}, {{W+|sv|köpa}}, {{W+|sv|inhandla}}, {{W+|sv|erhålla}}, {{W+|sv|få}}, {{W+|sv|anskaffa}}
* {{Z|tr}}: (zorla) {{W+|tr|almak}}, {{W+|tr|almak}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|αιχμαλωτίζω}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|standin|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
5fl76my1c6yh6z514jnra4qohdvgpy5
6235253
6235251
2026-05-14T01:20:00Z
Ghybu
1393
/* Jê */
6235253
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-standin.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# bi [[kotek]]î [[wergirtin]], bi zorê ji destê kesekê/î [[deranîn]]
#: {{mk|ku|Kurrê te goga kurrê min jê '''standiye'''.}}
# ([[dever]]ek) [[rizgar]] kirin yan [[dagir]] kirin
#: {{mk|ku|Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê '''stand'''.}}
# [[kirîn]], bi [[pare]] [[wergirtin]], bi pere bi dest xistin, bi [[dirav]] bi dest xwe ve anîn
#: {{mk|ku|Te ev [[tirimpêl]] kengî '''standiye'''?}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Te canê min divêt ey canê 'alem</br>Ji min '''bistîn''' bi le'lên xwey şekerrîz</br>Du 'enber bû li şimşadê bi mestî}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ستاندن}}, {{g|ku|sc=Arab|صتاندن|tr=-}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|sandin}}
==== Dijmane ====
* [[dan]]
==== Herwiha ====
* [[hestandin]]
* [[histandin]]
* [[stendin]]
==== Bide ber ====
* [[girtin]]
* [[kirîn]]
* [[wergirtin]]
==== Jê ====
* [[jê standin]]
* [[danûstandin]]
* [[danûstîner]]
* [[danûstînerî]]
* [[standî]]
* [[stîner]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*steH2n-}} (kirîn, xwestin bikirre; eyar kirin), {{ji|ira-pro|ku|*steʰn-}} (standin, rakirin, birin), avestayî ''fre-sten'' (standin, birin), parsî û pehlewî ''st'n-'' (jê standin, birin), farisî {{g|fa|ستادن}} (sitaden - rehê dema niha -sitan-: birin, standin; sekinîn), hewramî ''esey'' (rehê dema niha ''san-''), goranî ''san-'', soranî {{g|ckb|سەندن}} (sendin - rehê dema niha ''-sên-''), latînî ''prae-stinare'' ([[kirîn]], [[biha]]yê tiştekî eyarkirin), ermenî ''stenem'' (belkî ji kurdî yan zimanekî din hatiye deynkirin).
Berevajî ku [[Şablon:Chyet|Chyet]] di ferhenga xwe de îdia dike û gelek kurd jî bawer dikin, "standin" bi maneya "kirîn"ê ne ji tesîra tirkî ye lê bi heman maneyê hem di zaravayên din yên kurdî û hem jî di zimanên lêzim de jî tê bikaranîn. Ihtimaltir e ku tirkî "almak"a xwe li gor maneyên zimanên îranî berfireh kiribe.
==== Werger ====
{{werger-ser|bi zorê jê wergirtin|1}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|tref}}, {{W-|af|merk}}, {{W+|af|vang}}, {{W+|af|vat}}, {{W-|af|beetgryp}}, {{W-|af|beetkry}}, {{W-|af|beetneem}}, {{W-|af|beetpak}}, {{W-|af|beetvat}}, {{W-|af|gryp}}, {{W-|af|bemagtig}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kap}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|empfangen}}, {{W+|de|abholen}}, {{W+|de|Annahme}} {{m}}, {{W+|de|Einkauf}} {{n}}, {{W+|de|ankaufen}}, {{W+|de|ausführen}}, {{W+|de|beanspruchen}}, {{W+|de|bekommen}}, {{W+|de|besetzen}}, {{W+|de|bestellen}}, {{W+|de|einhandeln}}, {{W+|de|erfüllen}}, {{W+|de|erhalten}}, {{W+|de|leisten}}, {{W+|de|wegnehmen}}, {{W+|de|Erhebung|f|guman=erê}}, {{W+|de|erkaufen|guman=erê}}, {{W+|de|loskaufen|guman=erê}}, {{W-|de|Besitz ergriffen haben|guman=erê}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|fange}}, {{W-|da|gribe}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أخذ}}, {{W-|ar|ابتاع|guman=erê}}, {{W-|ar|شراء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإحتواء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإستیلاء|guman=erê}}, {{W-|ar|السلب|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|trafi}}, {{W-|eo|percepti}}, {{W+|eo|konfiski}}, {{W+|eo|kapti}}, {{W-|eo|ekkapti}}, {{W+|eo|brogi}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|ستاندن}}, {{W+|fa|گرفتن}}, {{W+|fa|بدست آوردن}}, {{W+|fa|خریدن}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|raka}}, {{W-|fo|ráma}}, {{W-|fo|leggja hald á}}, {{W-|fo|fanga}}, {{W-|fo|handbera}}, {{W-|fo|skálda}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|ottaa}} (väkisin)
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|saisir}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|treffe}}, {{W-|fy|fange}}, {{W-|fy|beetkrije}}, {{W-|fy|beetpakke}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|glac}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|halen}}, {{W+|nl|inslaan}}, {{W+|nl|raken}}, {{W+|nl|teisteren}}, {{W+|nl|treffen}}, {{W-|nl|gewaar worden}}, {{W+|nl|merken}}, {{W+|nl|bemerken}}, {{W+|nl|vernemen}}, {{W+|nl|waarnemen}}, {{W+|nl|confisqueren}}, {{W-|nl|in beslag nemen}}, {{W-|nl|konfiskeren}}, {{W-|nl|verbeurd verklaren}}, {{W+|nl|beetkrijgen}}, {{W+|nl|beetnemen}}, {{W+|nl|pakken}}, {{W+|nl|vangen}}, {{W+|nl|vastpakken}}, {{W+|nl|vatten}}, {{W+|nl|bemachtigen}}, {{W+|nl|grijpen}}, {{W+|nl|aangrijpen}}, {{W+|nl|vastgrijpen}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|חזק}} {{n}}, {{W+|he|תמך|cuda=תמךְ}}, {{W+|he|תפש|cuda=תפשׂ}}, {{W+|he|אחז}} {{n}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|sizar}}, {{W+|io|embargar}}, {{W+|io|atrapar}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|huntian}}, {{W-|ang|gripan}}
* {{Z|en}}: to {{W+|en|seize}}, to {{W+|en|get}}, to {{W+|en|grab}}, to [[take]] to {{W+|en|capture}}, {{W+|en|grapple}}, {{W+|en|captivate}}, to {{W+|en|grip}}, to {{W+|en|nab}}, to {{W+|en|snatch}}, {{W+|en|appropriate}}, {{W-|en|take from}}, {{W+|en|conquer}}, {{W+|en|receipt}}, {{W+|en|collecting|guman=erê}}, {{W+|en|draw|guman=erê}}, {{W+|en|drew|guman=erê}}, {{W+|en|drawn|guman=erê}}, {{W+|en|exaction|guman=erê}}, {{W+|en|extort|guman=erê}}, {{W+|en|extortion|guman=erê}}, {{W+|en|grabbing|guman=erê}}, {{W+|en|impetrate|guman=erê}}, {{W+|en|impetrating|guman=erê}}, {{W+|en|impetration|guman=erê}}, {{W+|en|incept|guman=erê}}, {{W+|en|obtaining|guman=erê}}, {{W+|en|snaffling|guman=erê}}, {{W+|en|swagger|guman=erê}}, {{W+|en|swindle|guman=erê}}, {{W+|en|wresting|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|colpire}}, {{W+|it|prendere}}, {{W+|it|afferrare}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|caure}}, {{W+|ca|encertar}}, {{W+|ca|endevinar}}, {{W+|ca|ensopegar}}, {{W+|ca|percebre}}, {{W+|ca|confiscar}}, {{W+|ca|agafar}}, {{W+|ca|atrapar}}, {{W+|ca|captivar}}, {{W+|ca|capturar}}, {{W+|ca|copsar}}, {{W+|ca|escaldar}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|capere}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|memukul}}, {{W+|ms|pukul}}, {{W-|ms|menangkap}}, {{W+|ms|tangkap}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chukik}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|megfog}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|fange}}, {{W-|no|gripe}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|raka}}, {{W-|pap|konfiská}}, {{W-|pap|fango}}, {{W-|pap|fangu}}, {{W-|pap|kèch}}, {{W-|pap|kohe}}, {{W-|pap|koi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|trafić}}, {{W+|pl|łapać}}, {{W+|pl|chwytać}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|acertar}}, {{W+|pt|atingir}}, {{W-|pt|dar no alvo}}, {{W+|pt|confiscar}}, {{W+|pt|apanhar}}, {{W+|pt|aprisionar}}, {{W+|pt|capturar}}, {{W+|pt|escaldar}}, {{W-|pt|escalfar}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|apuca}}, {{W+|ro|prinde}}, {{W+|ro|captura}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бить}}, {{W+|ru|ударить}}, {{W+|ru|воспринимать}}, {{W-|ru|наложить арест на}}, {{W+|ru|взять}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|fanga}}, {{W-|srn|grabu}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|agarrar}}, {{W+|es|prender}}, {{W+|es|coger}}, {{W+|es|acertar}}, {{W-|es|dar en}}, {{W-|es|dar con}}, {{W+|es|percibir}}, {{W+|es|confiscar}}, {{W+|es|atrapar}}, {{W+|es|capturar}}, {{W+|es|asir}}, {{W-|es|apoderarse de}}, {{W+|es|escaldar}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|konfiskera}}, {{W+|sv|fånga}}, {{W+|sv|köpa}}, {{W+|sv|inhandla}}, {{W+|sv|erhålla}}, {{W+|sv|få}}, {{W+|sv|anskaffa}}
* {{Z|tr}}: (zorla) {{W+|tr|almak}}, {{W+|tr|almak}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|αιχμαλωτίζω}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|standin|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
7g2iq5t2whsvvs74lqt1of632ax43iu
6235262
6235253
2026-05-14T01:50:24Z
Ghybu
1393
/* Jê */
6235262
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-standin.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# bi [[kotek]]î [[wergirtin]], bi zorê ji destê kesekê/î [[deranîn]]
#: {{mk|ku|Kurrê te goga kurrê min jê '''standiye'''.}}
# ([[dever]]ek) [[rizgar]] kirin yan [[dagir]] kirin
#: {{mk|ku|Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê '''stand'''.}}
# [[kirîn]], bi [[pare]] [[wergirtin]], bi pere bi dest xistin, bi [[dirav]] bi dest xwe ve anîn
#: {{mk|ku|Te ev [[tirimpêl]] kengî '''standiye'''?}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Te canê min divêt ey canê 'alem</br>Ji min '''bistîn''' bi le'lên xwey şekerrîz</br>Du 'enber bû li şimşadê bi mestî}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ستاندن}}, {{g|ku|sc=Arab|صتاندن|tr=-}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|sandin}}
==== Dijmane ====
* [[dan]]
==== Herwiha ====
* [[hestandin]]
* [[histandin]]
* [[stendin]]
==== Bide ber ====
* [[girtin]]
* [[kirîn]]
* [[wergirtin]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| jê standin
| jêstandin
| danûstandin
| danûstîner
| danûstînerî
| standî
| stîner
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*steH2n-}} (kirîn, xwestin bikirre; eyar kirin), {{ji|ira-pro|ku|*steʰn-}} (standin, rakirin, birin), avestayî ''fre-sten'' (standin, birin), parsî û pehlewî ''st'n-'' (jê standin, birin), farisî {{g|fa|ستادن}} (sitaden - rehê dema niha -sitan-: birin, standin; sekinîn), hewramî ''esey'' (rehê dema niha ''san-''), goranî ''san-'', soranî {{g|ckb|سەندن}} (sendin - rehê dema niha ''-sên-''), latînî ''prae-stinare'' ([[kirîn]], [[biha]]yê tiştekî eyarkirin), ermenî ''stenem'' (belkî ji kurdî yan zimanekî din hatiye deynkirin).
Berevajî ku [[Şablon:Chyet|Chyet]] di ferhenga xwe de îdia dike û gelek kurd jî bawer dikin, "standin" bi maneya "kirîn"ê ne ji tesîra tirkî ye lê bi heman maneyê hem di zaravayên din yên kurdî û hem jî di zimanên lêzim de jî tê bikaranîn. Ihtimaltir e ku tirkî "almak"a xwe li gor maneyên zimanên îranî berfireh kiribe.
==== Werger ====
{{werger-ser|bi zorê jê wergirtin|1}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|tref}}, {{W-|af|merk}}, {{W+|af|vang}}, {{W+|af|vat}}, {{W-|af|beetgryp}}, {{W-|af|beetkry}}, {{W-|af|beetneem}}, {{W-|af|beetpak}}, {{W-|af|beetvat}}, {{W-|af|gryp}}, {{W-|af|bemagtig}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kap}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|empfangen}}, {{W+|de|abholen}}, {{W+|de|Annahme}} {{m}}, {{W+|de|Einkauf}} {{n}}, {{W+|de|ankaufen}}, {{W+|de|ausführen}}, {{W+|de|beanspruchen}}, {{W+|de|bekommen}}, {{W+|de|besetzen}}, {{W+|de|bestellen}}, {{W+|de|einhandeln}}, {{W+|de|erfüllen}}, {{W+|de|erhalten}}, {{W+|de|leisten}}, {{W+|de|wegnehmen}}, {{W+|de|Erhebung|f|guman=erê}}, {{W+|de|erkaufen|guman=erê}}, {{W+|de|loskaufen|guman=erê}}, {{W-|de|Besitz ergriffen haben|guman=erê}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|fange}}, {{W-|da|gribe}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أخذ}}, {{W-|ar|ابتاع|guman=erê}}, {{W-|ar|شراء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإحتواء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإستیلاء|guman=erê}}, {{W-|ar|السلب|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|trafi}}, {{W-|eo|percepti}}, {{W+|eo|konfiski}}, {{W+|eo|kapti}}, {{W-|eo|ekkapti}}, {{W+|eo|brogi}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|ستاندن}}, {{W+|fa|گرفتن}}, {{W+|fa|بدست آوردن}}, {{W+|fa|خریدن}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|raka}}, {{W-|fo|ráma}}, {{W-|fo|leggja hald á}}, {{W-|fo|fanga}}, {{W-|fo|handbera}}, {{W-|fo|skálda}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|ottaa}} (väkisin)
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|saisir}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|treffe}}, {{W-|fy|fange}}, {{W-|fy|beetkrije}}, {{W-|fy|beetpakke}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|glac}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|halen}}, {{W+|nl|inslaan}}, {{W+|nl|raken}}, {{W+|nl|teisteren}}, {{W+|nl|treffen}}, {{W-|nl|gewaar worden}}, {{W+|nl|merken}}, {{W+|nl|bemerken}}, {{W+|nl|vernemen}}, {{W+|nl|waarnemen}}, {{W+|nl|confisqueren}}, {{W-|nl|in beslag nemen}}, {{W-|nl|konfiskeren}}, {{W-|nl|verbeurd verklaren}}, {{W+|nl|beetkrijgen}}, {{W+|nl|beetnemen}}, {{W+|nl|pakken}}, {{W+|nl|vangen}}, {{W+|nl|vastpakken}}, {{W+|nl|vatten}}, {{W+|nl|bemachtigen}}, {{W+|nl|grijpen}}, {{W+|nl|aangrijpen}}, {{W+|nl|vastgrijpen}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|חזק}} {{n}}, {{W+|he|תמך|cuda=תמךְ}}, {{W+|he|תפש|cuda=תפשׂ}}, {{W+|he|אחז}} {{n}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|sizar}}, {{W+|io|embargar}}, {{W+|io|atrapar}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|huntian}}, {{W-|ang|gripan}}
* {{Z|en}}: to {{W+|en|seize}}, to {{W+|en|get}}, to {{W+|en|grab}}, to [[take]] to {{W+|en|capture}}, {{W+|en|grapple}}, {{W+|en|captivate}}, to {{W+|en|grip}}, to {{W+|en|nab}}, to {{W+|en|snatch}}, {{W+|en|appropriate}}, {{W-|en|take from}}, {{W+|en|conquer}}, {{W+|en|receipt}}, {{W+|en|collecting|guman=erê}}, {{W+|en|draw|guman=erê}}, {{W+|en|drew|guman=erê}}, {{W+|en|drawn|guman=erê}}, {{W+|en|exaction|guman=erê}}, {{W+|en|extort|guman=erê}}, {{W+|en|extortion|guman=erê}}, {{W+|en|grabbing|guman=erê}}, {{W+|en|impetrate|guman=erê}}, {{W+|en|impetrating|guman=erê}}, {{W+|en|impetration|guman=erê}}, {{W+|en|incept|guman=erê}}, {{W+|en|obtaining|guman=erê}}, {{W+|en|snaffling|guman=erê}}, {{W+|en|swagger|guman=erê}}, {{W+|en|swindle|guman=erê}}, {{W+|en|wresting|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|colpire}}, {{W+|it|prendere}}, {{W+|it|afferrare}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|caure}}, {{W+|ca|encertar}}, {{W+|ca|endevinar}}, {{W+|ca|ensopegar}}, {{W+|ca|percebre}}, {{W+|ca|confiscar}}, {{W+|ca|agafar}}, {{W+|ca|atrapar}}, {{W+|ca|captivar}}, {{W+|ca|capturar}}, {{W+|ca|copsar}}, {{W+|ca|escaldar}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|capere}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|memukul}}, {{W+|ms|pukul}}, {{W-|ms|menangkap}}, {{W+|ms|tangkap}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chukik}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|megfog}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|fange}}, {{W-|no|gripe}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|raka}}, {{W-|pap|konfiská}}, {{W-|pap|fango}}, {{W-|pap|fangu}}, {{W-|pap|kèch}}, {{W-|pap|kohe}}, {{W-|pap|koi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|trafić}}, {{W+|pl|łapać}}, {{W+|pl|chwytać}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|acertar}}, {{W+|pt|atingir}}, {{W-|pt|dar no alvo}}, {{W+|pt|confiscar}}, {{W+|pt|apanhar}}, {{W+|pt|aprisionar}}, {{W+|pt|capturar}}, {{W+|pt|escaldar}}, {{W-|pt|escalfar}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|apuca}}, {{W+|ro|prinde}}, {{W+|ro|captura}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бить}}, {{W+|ru|ударить}}, {{W+|ru|воспринимать}}, {{W-|ru|наложить арест на}}, {{W+|ru|взять}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|fanga}}, {{W-|srn|grabu}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|agarrar}}, {{W+|es|prender}}, {{W+|es|coger}}, {{W+|es|acertar}}, {{W-|es|dar en}}, {{W-|es|dar con}}, {{W+|es|percibir}}, {{W+|es|confiscar}}, {{W+|es|atrapar}}, {{W+|es|capturar}}, {{W+|es|asir}}, {{W-|es|apoderarse de}}, {{W+|es|escaldar}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|konfiskera}}, {{W+|sv|fånga}}, {{W+|sv|köpa}}, {{W+|sv|inhandla}}, {{W+|sv|erhålla}}, {{W+|sv|få}}, {{W+|sv|anskaffa}}
* {{Z|tr}}: (zorla) {{W+|tr|almak}}, {{W+|tr|almak}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|αιχμαλωτίζω}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|standin|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
gmtbbq8zm1wqt54azcmvdu34cw5y7ux
6235263
6235262
2026-05-14T01:51:39Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235263
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-standin.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# bi [[kotek]]î [[wergirtin]], bi zorê ji destê kesekê/î [[deranîn]]
#: {{mk|ku|Kurrê te goga kurrê min jê '''standiye'''.}}
# ([[dever]]ek) [[rizgar]] kirin yan [[dagir]] kirin
#: {{mk|ku|Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê '''stand'''.}}
# [[kirîn]], bi [[pare]] [[wergirtin]], bi pere bi dest xistin, bi [[dirav]] bi dest xwe ve anîn
#: {{mk|ku|Te ev [[tirimpêl]] kengî '''standiye'''?}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Te canê min divêt ey canê 'alem</br>Ji min '''bistîn''' bi le'lên xwey şekerrîz</br>Du 'enber bû li şimşadê bi mestî}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ستاندن}}, {{g|ku|sc=Arab|صتاندن|tr=-}}
==== Herwiha ====
* [[stendin]]
* {{g|ku|sandin}}
* [[hestandin]]
* [[histandin]]
==== Dijmane ====
* [[dan]]
==== Bide ber ====
* [[girtin]]
* [[kirîn]]
* [[wergirtin]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| jê standin
| jêstandin
| danûstandin
| danûstîner
| danûstînerî
| standî
| stîner
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*steH2n-}} (kirîn, xwestin bikirre; eyar kirin), {{ji|ira-pro|ku|*steʰn-}} (standin, rakirin, birin), avestayî ''fre-sten'' (standin, birin), parsî û pehlewî ''st'n-'' (jê standin, birin), farisî {{g|fa|ستادن}} (sitaden - rehê dema niha -sitan-: birin, standin; sekinîn), hewramî ''esey'' (rehê dema niha ''san-''), goranî ''san-'', soranî {{g|ckb|سەندن}} (sendin - rehê dema niha ''-sên-''), latînî ''prae-stinare'' ([[kirîn]], [[biha]]yê tiştekî eyarkirin), ermenî ''stenem'' (belkî ji kurdî yan zimanekî din hatiye deynkirin).
Berevajî ku [[Şablon:Chyet|Chyet]] di ferhenga xwe de îdia dike û gelek kurd jî bawer dikin, "standin" bi maneya "kirîn"ê ne ji tesîra tirkî ye lê bi heman maneyê hem di zaravayên din yên kurdî û hem jî di zimanên lêzim de jî tê bikaranîn. Ihtimaltir e ku tirkî "almak"a xwe li gor maneyên zimanên îranî berfireh kiribe.
==== Werger ====
{{werger-ser|bi zorê jê wergirtin|1}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|tref}}, {{W-|af|merk}}, {{W+|af|vang}}, {{W+|af|vat}}, {{W-|af|beetgryp}}, {{W-|af|beetkry}}, {{W-|af|beetneem}}, {{W-|af|beetpak}}, {{W-|af|beetvat}}, {{W-|af|gryp}}, {{W-|af|bemagtig}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kap}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|empfangen}}, {{W+|de|abholen}}, {{W+|de|Annahme}} {{m}}, {{W+|de|Einkauf}} {{n}}, {{W+|de|ankaufen}}, {{W+|de|ausführen}}, {{W+|de|beanspruchen}}, {{W+|de|bekommen}}, {{W+|de|besetzen}}, {{W+|de|bestellen}}, {{W+|de|einhandeln}}, {{W+|de|erfüllen}}, {{W+|de|erhalten}}, {{W+|de|leisten}}, {{W+|de|wegnehmen}}, {{W+|de|Erhebung|f|guman=erê}}, {{W+|de|erkaufen|guman=erê}}, {{W+|de|loskaufen|guman=erê}}, {{W-|de|Besitz ergriffen haben|guman=erê}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|fange}}, {{W-|da|gribe}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أخذ}}, {{W-|ar|ابتاع|guman=erê}}, {{W-|ar|شراء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإحتواء|guman=erê}}, {{W-|ar|الإستیلاء|guman=erê}}, {{W-|ar|السلب|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|trafi}}, {{W-|eo|percepti}}, {{W+|eo|konfiski}}, {{W+|eo|kapti}}, {{W-|eo|ekkapti}}, {{W+|eo|brogi}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|ستاندن}}, {{W+|fa|گرفتن}}, {{W+|fa|بدست آوردن}}, {{W+|fa|خریدن}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|raka}}, {{W-|fo|ráma}}, {{W-|fo|leggja hald á}}, {{W-|fo|fanga}}, {{W-|fo|handbera}}, {{W-|fo|skálda}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|ottaa}} (väkisin)
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|saisir}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|treffe}}, {{W-|fy|fange}}, {{W-|fy|beetkrije}}, {{W-|fy|beetpakke}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|glac}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|halen}}, {{W+|nl|inslaan}}, {{W+|nl|raken}}, {{W+|nl|teisteren}}, {{W+|nl|treffen}}, {{W-|nl|gewaar worden}}, {{W+|nl|merken}}, {{W+|nl|bemerken}}, {{W+|nl|vernemen}}, {{W+|nl|waarnemen}}, {{W+|nl|confisqueren}}, {{W-|nl|in beslag nemen}}, {{W-|nl|konfiskeren}}, {{W-|nl|verbeurd verklaren}}, {{W+|nl|beetkrijgen}}, {{W+|nl|beetnemen}}, {{W+|nl|pakken}}, {{W+|nl|vangen}}, {{W+|nl|vastpakken}}, {{W+|nl|vatten}}, {{W+|nl|bemachtigen}}, {{W+|nl|grijpen}}, {{W+|nl|aangrijpen}}, {{W+|nl|vastgrijpen}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|חזק}} {{n}}, {{W+|he|תמך|cuda=תמךְ}}, {{W+|he|תפש|cuda=תפשׂ}}, {{W+|he|אחז}} {{n}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|sizar}}, {{W+|io|embargar}}, {{W+|io|atrapar}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|huntian}}, {{W-|ang|gripan}}
* {{Z|en}}: to {{W+|en|seize}}, to {{W+|en|get}}, to {{W+|en|grab}}, to [[take]] to {{W+|en|capture}}, {{W+|en|grapple}}, {{W+|en|captivate}}, to {{W+|en|grip}}, to {{W+|en|nab}}, to {{W+|en|snatch}}, {{W+|en|appropriate}}, {{W-|en|take from}}, {{W+|en|conquer}}, {{W+|en|receipt}}, {{W+|en|collecting|guman=erê}}, {{W+|en|draw|guman=erê}}, {{W+|en|drew|guman=erê}}, {{W+|en|drawn|guman=erê}}, {{W+|en|exaction|guman=erê}}, {{W+|en|extort|guman=erê}}, {{W+|en|extortion|guman=erê}}, {{W+|en|grabbing|guman=erê}}, {{W+|en|impetrate|guman=erê}}, {{W+|en|impetrating|guman=erê}}, {{W+|en|impetration|guman=erê}}, {{W+|en|incept|guman=erê}}, {{W+|en|obtaining|guman=erê}}, {{W+|en|snaffling|guman=erê}}, {{W+|en|swagger|guman=erê}}, {{W+|en|swindle|guman=erê}}, {{W+|en|wresting|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|colpire}}, {{W+|it|prendere}}, {{W+|it|afferrare}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|caure}}, {{W+|ca|encertar}}, {{W+|ca|endevinar}}, {{W+|ca|ensopegar}}, {{W+|ca|percebre}}, {{W+|ca|confiscar}}, {{W+|ca|agafar}}, {{W+|ca|atrapar}}, {{W+|ca|captivar}}, {{W+|ca|capturar}}, {{W+|ca|copsar}}, {{W+|ca|escaldar}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|capere}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|memukul}}, {{W+|ms|pukul}}, {{W-|ms|menangkap}}, {{W+|ms|tangkap}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chukik}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|megfog}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|fange}}, {{W-|no|gripe}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|raka}}, {{W-|pap|konfiská}}, {{W-|pap|fango}}, {{W-|pap|fangu}}, {{W-|pap|kèch}}, {{W-|pap|kohe}}, {{W-|pap|koi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|trafić}}, {{W+|pl|łapać}}, {{W+|pl|chwytać}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|acertar}}, {{W+|pt|atingir}}, {{W-|pt|dar no alvo}}, {{W+|pt|confiscar}}, {{W+|pt|apanhar}}, {{W+|pt|aprisionar}}, {{W+|pt|capturar}}, {{W+|pt|escaldar}}, {{W-|pt|escalfar}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|apuca}}, {{W+|ro|prinde}}, {{W+|ro|captura}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бить}}, {{W+|ru|ударить}}, {{W+|ru|воспринимать}}, {{W-|ru|наложить арест на}}, {{W+|ru|взять}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|fanga}}, {{W-|srn|grabu}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|agarrar}}, {{W+|es|prender}}, {{W+|es|coger}}, {{W+|es|acertar}}, {{W-|es|dar en}}, {{W-|es|dar con}}, {{W+|es|percibir}}, {{W+|es|confiscar}}, {{W+|es|atrapar}}, {{W+|es|capturar}}, {{W+|es|asir}}, {{W-|es|apoderarse de}}, {{W+|es|escaldar}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|konfiskera}}, {{W+|sv|fånga}}, {{W+|sv|köpa}}, {{W+|sv|inhandla}}, {{W+|sv|erhålla}}, {{W+|sv|få}}, {{W+|sv|anskaffa}}
* {{Z|tr}}: (zorla) {{W+|tr|almak}}, {{W+|tr|almak}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|αιχμαλωτίζω}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|standin|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
1pcuuersgsv579h2o9ceijfmqh1ye01
stendin
0
3826
6235264
6123965
2026-05-14T01:54:48Z
Ghybu
1393
/* Lêker */ li gor lêkera [[standin]]
6235264
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-stendin.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stend}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# bi kotekî [[wergirtin]], bi zorê ji destê kesekê/î [[deranîn]]
#: {{mk|ku|Kurrê te goga kurrê min jê '''stendiye'''.}}
# (deverek) [[rizgar]] kirin yan [[dagir]] kirin: ''Emerîkiyan Kuwêt ji Iraqê stend.''
#* {{bêmînak|ku}}
# [[kirîn]], bi [[pare]] [[wergirtin]], bi pere bi dest xistin, bi [[dirav]] bi dest xwe ve anîn
#: {{mk|ku|Te ev tirimpêl kengî '''stendiye'''?}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Ev destana ji destnivîsa Zeynelabidîn Amêdî</br>hatiye '''stendin''' û bi ya Zerî Rûdenko (R.) batiye</br>muqayesekirin.}}
==== Herwiha ====
* [[standin]]
==== Jê ====
* [[danûstendin]]
* [[danûstîner]]
* [[danûstînerî]]
* [[stîner]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|empfangen}}, {{W+|de|erhalten}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أخذ|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|get}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ahzetmek}}, {{W-|tr|derç etmek}}, {{W+|tr|ittihaz etmek}}, {{W+|tr|ahiz}}, {{W+|tr|alış}}, {{W+|tr|alma}}, {{W+|tr|derç}}, {{W+|tr|ittihaz}}, {{W+|tr|kabız}}, {{W+|tr|tahsil}}
{{werger-bin}}
6sfeim0jl18ir789bj03idafdl0jcmt
PDK
0
4354
6235228
6129442
2026-05-13T23:52:06Z
Ghybu
1393
/* Kurtenav */
6235228
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Kurtenav ===
{{kurtenav|ku|z=m}}
# Partiya Demokrat a Kurdistanê
#* {{bêmînak|ku}}
dx8owgnmd61bpwpnqib0stdp2qoubpc
6235229
6235228
2026-05-13T23:52:31Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ku}} */
6235229
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Kurtenav ===
{{kurtenav|ku|z=m}}
# Partiya Demokrat a Kurdistanê
#* {{bêmînak|ku}}
exhj4etdso7vmo643zk4u4aeblji5y3
YNK
0
4356
6235211
6129444
2026-05-13T20:40:03Z
Ghybu
1393
/* Kurtenav */
6235211
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Kurtenav ===
{{kurtenav|ku}}
# ''Kurteya'' '''[[Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê]].
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Roj bi roj piştgiriya xelkê Silêmaniyê bo lîsta Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê (102) ji bo hilbijartinên Perlementoya Herêma Kurdistanê gur tir dibe, dilxwaz û alîgirên '''YNKê''' xwe bi rengê Kesk rengê '''YNKê''' dixemlînin, êvaran li kolanên Silêmaniyê belaf dibin û piştgiriya xwe bo lîsata 102 eşkere dikin.|malper=pukmedia.com|sernav=Silêmaniyê bi rengê Kesk xemiliye |sal=2013|url=https://www.pukmedia.com/KK/details/?Jimare=9373}}
edctxeej8ypibt3wymiuixamjebkrdr
6235212
6235211
2026-05-13T20:40:20Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ku}} */
6235212
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Kurtenav ===
{{kurtenav|ku}}
# ''Kurteya'' '''[[Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê]].
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Roj bi roj piştgiriya xelkê Silêmaniyê bo lîsta Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê (102) ji bo hilbijartinên Perlementoya Herêma Kurdistanê gur tir dibe, dilxwaz û alîgirên '''YNKê''' xwe bi rengê Kesk rengê '''YNKê''' dixemlînin, êvaran li kolanên Silêmaniyê belaf dibin û piştgiriya xwe bo lîsata 102 eşkere dikin.|malper=pukmedia.com|sernav=Silêmaniyê bi rengê Kesk xemiliye |sal=2013|url=https://www.pukmedia.com/KK/details/?Jimare=9373}}
derm7rw3xgfhft7zz1hvcd53ts6vmup
6235222
6235212
2026-05-13T21:31:52Z
Ghybu
1393
/* Kurtenav */
6235222
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Kurtenav ===
{{kurtenav|ku|z=m}}
# ''Kurteya'' '''[[Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê]].
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Roj bi roj piştgiriya xelkê Silêmaniyê bo lîsta Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê (102) ji bo hilbijartinên Perlementoya Herêma Kurdistanê gur tir dibe, dilxwaz û alîgirên '''YNKê''' xwe bi rengê Kesk rengê '''YNKê''' dixemlînin, êvaran li kolanên Silêmaniyê belaf dibin û piştgiriya xwe bo lîsata 102 eşkere dikin.|malper=pukmedia.com|sernav=Silêmaniyê bi rengê Kesk xemiliye |sal=2013|url=https://www.pukmedia.com/KK/details/?Jimare=9373}}
q2d7sjozwkcjkautf1wsqunwk93vd8c
armanc
0
8705
6235299
6104547
2026-05-14T06:32:34Z
Bikarhêner
3719
6235299
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-armanc.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|armanc|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# Tiştê mirov [[xwestin|dixwaze]] [[bi dest xistin|bi dest bixe]] yan xwe [[gihandin|bigihîniyê]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|hedef|mebest|garaz|merem|mexsed|qesd|daxwaz|doz|xwestek|dawa|hêvî|niyet}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ئارمانج}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|amanc
|ermanc
|emanc
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|îrade}}
* {{g|ku|vîn}}
==== Jê ====
{{kol|ku
|armanc kirin<q:lêker>
|armanc girtin<q:lêker>
|armanc hebûn<q:lêker>
|armanckirin<q:navdêr>
|armancgirtin<q:navdêr>
|armanchebûn<q:navdêr>
|armanckirî<q:rengdêr>
|bêarmanc
|bêarmancî
|biarmanc
|biarmancî
|armancî
|armancdar
|armancdarî
}}
==== Etîmolojî ====
Herwiha {{q|ku|amanc}}, hevreha soranî {{g|ckb|ئامانج}}, farisî {{g|fa|آماج|tr=amac}} û tirkî {{q|tr|amaç}}. {{nyz|ku}} ka tirkî ew ji {{ji|ira}} yan jî kurdî û farisî ew ji {{ji|tr||amaç}} wergirtiye. Ji eynî rehî: {{q|ku|amaje}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Ziel|nt}}, {{W+|de|Absicht|m}}, {{W+|de|Bestreben|nt}}, {{W+|de|Zielpunkt}}, {{W+|de|Zielscheibe|m}}, {{W+|de|Zweck|n}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|cíl|n}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|mål}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|هدف}} (hedef), {{W-|ar|غاية}}, {{W-|ar|قصد}}, {{W-|ar|غرض}}, {{W-|ar|مآل}}, {{W-|ar|مبتغى}}, {{W+|ar|رجاء}}, {{W-|ar|رغبة}}, {{W+|ar|إرادة}}, {{W-|ar|طموح}}, {{W+|ar|حرارة|guman=erê}}, {{W-|ar|الإربــة|guman=erê}}, {{W-|ar|الأمد|guman=erê}}, {{W-|ar|البابة|guman=erê}}, {{W-|ar|الحماد|guman=erê}}, {{W-|ar|الشأو|guman=erê}}, {{W-|ar|المدى|guman=erê}}, {{W-|ar|المدیة|guman=erê}}, {{W-|ar|المیداء|guman=erê}}, {{W-|ar|النجث|guman=erê}}, {{W-|ar|النحیة|guman=erê}}, {{W-|ar|الندى|guman=erê}}, {{W+|ar|الهدف|guman=erê}}, {{W-|ar|غایة|guman=erê}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|eesmärk}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|هدف|tr=hedef}}, {{W+|fa|آماج}}, {{W+|fa|قصد}}, {{W+|fa|معنی}}, {{W+|fa|مقصود}}, {{W+|fa|منظور}}, {{W+|fa|هدف}}, {{W+|fa|آرمان}}, {{W+|fa|غرض|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|päämäärä}}, {{W+|fi|tavoite}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|but|n}} {{W+|fr|objectif|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|doel|nt}}, {{W+|nl|bedoeling}}, {{W+|nl|objectief|nt}}, {{W+|nl|oogmerk|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|מטרה}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|goal}}, {{W+|en|aim}}, {{W+|en|objective}}, {{W+|en|ambition}}, {{W+|en|cause}}, {{W+|en|destination}}, {{W+|en|drift}}, {{W+|en|target}}, {{W+|en|purport}}, {{W+|en|teleo-}}, {{W+|en|intensively}}, {{W+|en|clout|guman=erê}}, {{W+|en|cockshy|guman=erê}}, {{W+|en|intendment|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|obiettivo|n}}, {{W+|it|scopo|n}}, {{W+|it|risultato|n}}, {{W+|it|fine|n}}, {{W+|it|traguardo|n}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|cél}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|mål}}, {{W+|no|målsetting|c}}, {{W+|no|formål|nt}}, {{W-|no|siktemål|nt}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|cel|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|meta|m}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|scop}}, {{W+|ro|obiectiv}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|цель|m}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|cilj|n}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|cieľ|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|meta}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|mål}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|లక్ష్యం|tr=lakshyaM}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|amaç}}, {{W+|tr|hedef}}, {{W+|tr|erek}}, {{W+|tr|garaz}}, {{W+|tr|garez}}, {{W+|tr|gaye}}, {{W+|tr|güdek}}, {{W+|tr|niyet}}, {{W+|tr|maksat}}, {{W-|tr|nişangah}}, {{W+|tr|nişane}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σκοπός|n}}, {{W+|el|επιδίωξη|m}}
{{werger-bin}}
18tpltjek20m7x5i1uv7kx00umgh9je
war
0
9415
6235224
6233984
2026-05-13T22:34:06Z
Memo1341
14691
/* Etîmolojî */
6235224
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-war.wav|Deng|Wan}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-war.wav|Deng|dever=Bidlîs}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|war|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|cih|der|welat|herêm|mekan|mesken|lokal}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|dûnde|ûcax}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|biwar|mijar|rîşe|babet|mesele}}
#: {{mk|ku|Di vî '''warî''' de raya we çi ye?}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Li wê mal e li hir '''war''' e</br>Bûye payiz li van waran</br>Xezam weşyan li bin daran}}
==== Etîmolojî ====
==== Jê ====
{{stûn|
* [[aware]]
* [[awaretî]]
* [[awareyî]]
* [[bêwar]]
* [[bêwarî]]
* [[biwar]]
* [[biwarî]]
* [[cîwar]]
* [[cîwarî]]
* [[jîwar]]
* [[jîwarî]]
}}
==== Werger ====
{{werger-ser|cihê mirov lê dijî}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Gebiet|m|guman=erê}}, {{W+|de|Lager|guman=erê}}, {{W+|de|Obdach|m|guman=erê}}, {{W+|de|Siedlung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnhaus|m|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnstätte|guman=erê}}, {{W+|de|Bereich}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|وطن}}, {{W+|ar|موطن}}, {{W-|ar|مأوى}}, {{W+|ar|مسكن}}, {{W-|ar|الربع|guman=erê}}, {{W-|ar|مجال}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|جایگاه|guman=erê}}, {{W+|fa|جنبه|guman=erê}}, {{W+|fa|دیار|guman=erê}}, {{W+|fa|زمینه|guman=erê}}, {{W+|fa|کمپ|guman=erê}}, {{W+|fa|منطقه|guman=erê}}, {{W+|fa|ناحیه|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|paikka}}, {{W+|fi|paikkakunta}}, {{W+|fi|kotiseutu}}, {{W+|fi|asuinpaikka}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|homeland}}, [[home]] [[country]], {{W+|en|area}}, {{W+|en|field}}, {{W+|en|encampment|guman=erê}}, {{W+|en|land|guman=erê}}, {{W+|en|mediterranean sea|guman=erê}}, {{W+|en|realm|guman=erê}}, {{W-|en|stopping place|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|alan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana yurt|guman=erê}}, {{W+|tr|diyar|guman=erê}}, {{W+|tr|göçelge|guman=erê}}, {{W+|tr|kol|guman=erê}}, {{W+|tr|konalga|guman=erê}}, {{W+|tr|mekân|guman=erê}}, {{W+|tr|memleket|guman=erê}}, {{W+|tr|muhit|guman=erê}}, {{W+|tr|ocak|guman=erê}}, {{W+|tr|sıla|guman=erê}}, {{W+|tr|vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|yatak|guman=erê}}, {{W+|tr|yayla|guman=erê}}, {{W+|tr|yurt|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Hoker ===
{{hoker|zza}}
# [[xwar]], [[jêr]], [[binî]]
#* {{bêmînak|zza}}
== {{ziman|bhw}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|bhw|wār}}
# [[av]]
#* {{bêmînak|bhw}}
== {{ziman|br}} ==
=== Daçek ===
{{daçek|br}}
# {{g|ku|li ser}}
#* {{bêmînak|br}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|br|li ser}}
== {{ziman|dsn}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|dsn}}
# {{mijar|dsn|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|dsn}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|dsn|av/Werger}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|En-uk-war.ogg|dever=QY}}
* {{deng|en|en-us-war.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-war.wav|Deng|dever=London, QY}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-war.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-war.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[ceng]], [[şer]], [[herb]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|kw}} ==
=== Daçek ===
{{daçek|kw}}
# {{g|ku|li ser}}
#* {{bêmînak|kw}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|kw|li ser}}
== {{ziman|akc}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|akc}}
# {{mijar|akc|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|akc}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|akc|av/Werger2}}
== {{ziman|sco}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|sco}}
# {{g|ku|ceng}}, {{g|ku|herb}}, {{g|ku|şer}}(ê çekdarî)
#* {{bêmînak|sco}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|sco|ceng}}
== {{ziman|so}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|so}}
# {{g|ku|nûçe}}
#* {{bêmînak|so}}
== {{ziman|txb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|txb}}
# {{mijar|txb|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|txb}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|txb|av/Werger3}}
978oo2ega5vsrf5c1e370w9d5xjzyh6
6235230
6235224
2026-05-13T23:54:08Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235230
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-war.wav|Deng|Wan}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-war.wav|Deng|dever=Bidlîs}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|war|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|cih|der|welat|herêm|mekan|mesken|lokal}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|dûnde|ûcax}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|biwar|mijar|rîşe|babet|mesele}}
#: {{mk|ku|Di vî '''warî''' de raya we çi ye?}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Li wê mal e li hir '''war''' e</br>Bûye payiz li van waran</br>Xezam weşyan li bin daran}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[aware]]
* [[awaretî]]
* [[awareyî]]
* [[bêwar]]
* [[bêwarî]]
* [[biwar]]
* [[biwarî]]
* [[cîwar]]
* [[cîwarî]]
* [[jîwar]]
* [[jîwarî]]
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêmane|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|cihê mirov lê dijî}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Gebiet|m|guman=erê}}, {{W+|de|Lager|guman=erê}}, {{W+|de|Obdach|m|guman=erê}}, {{W+|de|Siedlung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnhaus|m|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnstätte|guman=erê}}, {{W+|de|Bereich}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|وطن}}, {{W+|ar|موطن}}, {{W-|ar|مأوى}}, {{W+|ar|مسكن}}, {{W-|ar|الربع|guman=erê}}, {{W-|ar|مجال}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|جایگاه|guman=erê}}, {{W+|fa|جنبه|guman=erê}}, {{W+|fa|دیار|guman=erê}}, {{W+|fa|زمینه|guman=erê}}, {{W+|fa|کمپ|guman=erê}}, {{W+|fa|منطقه|guman=erê}}, {{W+|fa|ناحیه|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|paikka}}, {{W+|fi|paikkakunta}}, {{W+|fi|kotiseutu}}, {{W+|fi|asuinpaikka}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|homeland}}, [[home]] [[country]], {{W+|en|area}}, {{W+|en|field}}, {{W+|en|encampment|guman=erê}}, {{W+|en|land|guman=erê}}, {{W+|en|mediterranean sea|guman=erê}}, {{W+|en|realm|guman=erê}}, {{W-|en|stopping place|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|alan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana yurt|guman=erê}}, {{W+|tr|diyar|guman=erê}}, {{W+|tr|göçelge|guman=erê}}, {{W+|tr|kol|guman=erê}}, {{W+|tr|konalga|guman=erê}}, {{W+|tr|mekân|guman=erê}}, {{W+|tr|memleket|guman=erê}}, {{W+|tr|muhit|guman=erê}}, {{W+|tr|ocak|guman=erê}}, {{W+|tr|sıla|guman=erê}}, {{W+|tr|vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|yatak|guman=erê}}, {{W+|tr|yayla|guman=erê}}, {{W+|tr|yurt|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Hoker ===
{{hoker|zza}}
# [[xwar]], [[jêr]], [[binî]]
#* {{bêmînak|zza}}
== {{ziman|bhw}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|bhw|wār}}
# [[av]]
#* {{bêmînak|bhw}}
== {{ziman|br}} ==
=== Daçek ===
{{daçek|br}}
# {{g|ku|li ser}}
#* {{bêmînak|br}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|br|li ser}}
== {{ziman|dsn}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|dsn}}
# {{mijar|dsn|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|dsn}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|dsn|av/Werger}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|En-uk-war.ogg|dever=QY}}
* {{deng|en|en-us-war.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-war.wav|Deng|dever=London, QY}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-war.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-war.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[ceng]], [[şer]], [[herb]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|kw}} ==
=== Daçek ===
{{daçek|kw}}
# {{g|ku|li ser}}
#* {{bêmînak|kw}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|kw|li ser}}
== {{ziman|akc}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|akc}}
# {{mijar|akc|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|akc}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|akc|av/Werger2}}
== {{ziman|sco}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|sco}}
# {{g|ku|ceng}}, {{g|ku|herb}}, {{g|ku|şer}}(ê çekdarî)
#* {{bêmînak|sco}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|sco|ceng}}
== {{ziman|so}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|so}}
# {{g|ku|nûçe}}
#* {{bêmînak|so}}
== {{ziman|txb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|txb}}
# {{mijar|txb|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|txb}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|txb|av/Werger3}}
pjqabdn4rsl97qlzfrfo6uqlobl2tt4
6235231
6235230
2026-05-13T23:54:43Z
Ghybu
1393
/* Etîmolojî */
6235231
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-war.wav|Deng|Wan}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-war.wav|Deng|dever=Bidlîs}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|war|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|cih|der|welat|herêm|mekan|mesken|lokal}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|dûnde|ûcax}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|biwar|mijar|rîşe|babet|mesele}}
#: {{mk|ku|Di vî '''warî''' de raya we çi ye?}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Li wê mal e li hir '''war''' e</br>Bûye payiz li van waran</br>Xezam weşyan li bin daran}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[aware]]
* [[awaretî]]
* [[awareyî]]
* [[bêwar]]
* [[bêwarî]]
* [[biwar]]
* [[biwarî]]
* [[cîwar]]
* [[cîwarî]]
* [[jîwar]]
* [[jîwarî]]
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|cihê mirov lê dijî}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Gebiet|m|guman=erê}}, {{W+|de|Lager|guman=erê}}, {{W+|de|Obdach|m|guman=erê}}, {{W+|de|Siedlung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnhaus|m|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnstätte|guman=erê}}, {{W+|de|Bereich}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|وطن}}, {{W+|ar|موطن}}, {{W-|ar|مأوى}}, {{W+|ar|مسكن}}, {{W-|ar|الربع|guman=erê}}, {{W-|ar|مجال}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|جایگاه|guman=erê}}, {{W+|fa|جنبه|guman=erê}}, {{W+|fa|دیار|guman=erê}}, {{W+|fa|زمینه|guman=erê}}, {{W+|fa|کمپ|guman=erê}}, {{W+|fa|منطقه|guman=erê}}, {{W+|fa|ناحیه|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|paikka}}, {{W+|fi|paikkakunta}}, {{W+|fi|kotiseutu}}, {{W+|fi|asuinpaikka}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|homeland}}, [[home]] [[country]], {{W+|en|area}}, {{W+|en|field}}, {{W+|en|encampment|guman=erê}}, {{W+|en|land|guman=erê}}, {{W+|en|mediterranean sea|guman=erê}}, {{W+|en|realm|guman=erê}}, {{W-|en|stopping place|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|alan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana yurt|guman=erê}}, {{W+|tr|diyar|guman=erê}}, {{W+|tr|göçelge|guman=erê}}, {{W+|tr|kol|guman=erê}}, {{W+|tr|konalga|guman=erê}}, {{W+|tr|mekân|guman=erê}}, {{W+|tr|memleket|guman=erê}}, {{W+|tr|muhit|guman=erê}}, {{W+|tr|ocak|guman=erê}}, {{W+|tr|sıla|guman=erê}}, {{W+|tr|vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|yatak|guman=erê}}, {{W+|tr|yayla|guman=erê}}, {{W+|tr|yurt|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Hoker ===
{{hoker|zza}}
# [[xwar]], [[jêr]], [[binî]]
#* {{bêmînak|zza}}
== {{ziman|bhw}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|bhw|wār}}
# [[av]]
#* {{bêmînak|bhw}}
== {{ziman|br}} ==
=== Daçek ===
{{daçek|br}}
# {{g|ku|li ser}}
#* {{bêmînak|br}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|br|li ser}}
== {{ziman|dsn}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|dsn}}
# {{mijar|dsn|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|dsn}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|dsn|av/Werger}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|En-uk-war.ogg|dever=QY}}
* {{deng|en|en-us-war.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-war.wav|Deng|dever=London, QY}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-war.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-war.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[ceng]], [[şer]], [[herb]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|kw}} ==
=== Daçek ===
{{daçek|kw}}
# {{g|ku|li ser}}
#* {{bêmînak|kw}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|kw|li ser}}
== {{ziman|akc}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|akc}}
# {{mijar|akc|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|akc}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|akc|av/Werger2}}
== {{ziman|sco}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|sco}}
# {{g|ku|ceng}}, {{g|ku|herb}}, {{g|ku|şer}}(ê çekdarî)
#* {{bêmînak|sco}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|sco|ceng}}
== {{ziman|so}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|so}}
# {{g|ku|nûçe}}
#* {{bêmînak|so}}
== {{ziman|txb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|txb}}
# {{mijar|txb|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|txb}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|txb|av/Werger3}}
8mvmw7jght9o2nq5tlvbxdibix5by88
6235232
6235231
2026-05-13T23:55:22Z
Ghybu
1393
/* Jê */
6235232
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-war.wav|Deng|Wan}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-war.wav|Deng|dever=Bidlîs}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|war|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|cih|der|welat|herêm|mekan|mesken|lokal}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|dûnde|ûcax}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|biwar|mijar|rîşe|babet|mesele}}
#: {{mk|ku|Di vî '''warî''' de raya we çi ye?}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Li wê mal e li hir '''war''' e</br>Bûye payiz li van waran</br>Xezam weşyan li bin daran}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| aware
| awaretî
| awareyî
| bêwar
| bêwarî
| biwar
| biwarî
| cîwar
| cîwarî
| jîwar
| jîwarî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|cihê mirov lê dijî}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Gebiet|m|guman=erê}}, {{W+|de|Lager|guman=erê}}, {{W+|de|Obdach|m|guman=erê}}, {{W+|de|Siedlung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnhaus|m|guman=erê}}, {{W+|de|Wohnstätte|guman=erê}}, {{W+|de|Bereich}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|وطن}}, {{W+|ar|موطن}}, {{W-|ar|مأوى}}, {{W+|ar|مسكن}}, {{W-|ar|الربع|guman=erê}}, {{W-|ar|مجال}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|جایگاه|guman=erê}}, {{W+|fa|جنبه|guman=erê}}, {{W+|fa|دیار|guman=erê}}, {{W+|fa|زمینه|guman=erê}}, {{W+|fa|کمپ|guman=erê}}, {{W+|fa|منطقه|guman=erê}}, {{W+|fa|ناحیه|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|paikka}}, {{W+|fi|paikkakunta}}, {{W+|fi|kotiseutu}}, {{W+|fi|asuinpaikka}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|homeland}}, [[home]] [[country]], {{W+|en|area}}, {{W+|en|field}}, {{W+|en|encampment|guman=erê}}, {{W+|en|land|guman=erê}}, {{W+|en|mediterranean sea|guman=erê}}, {{W+|en|realm|guman=erê}}, {{W-|en|stopping place|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|alan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|ana yurt|guman=erê}}, {{W+|tr|diyar|guman=erê}}, {{W+|tr|göçelge|guman=erê}}, {{W+|tr|kol|guman=erê}}, {{W+|tr|konalga|guman=erê}}, {{W+|tr|mekân|guman=erê}}, {{W+|tr|memleket|guman=erê}}, {{W+|tr|muhit|guman=erê}}, {{W+|tr|ocak|guman=erê}}, {{W+|tr|sıla|guman=erê}}, {{W+|tr|vatan|guman=erê}}, {{W+|tr|yatak|guman=erê}}, {{W+|tr|yayla|guman=erê}}, {{W+|tr|yurt|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Hoker ===
{{hoker|zza}}
# [[xwar]], [[jêr]], [[binî]]
#* {{bêmînak|zza}}
== {{ziman|bhw}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|bhw|wār}}
# [[av]]
#* {{bêmînak|bhw}}
== {{ziman|br}} ==
=== Daçek ===
{{daçek|br}}
# {{g|ku|li ser}}
#* {{bêmînak|br}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|br|li ser}}
== {{ziman|dsn}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|dsn}}
# {{mijar|dsn|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|dsn}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|dsn|av/Werger}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|En-uk-war.ogg|dever=QY}}
* {{deng|en|en-us-war.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-war.wav|Deng|dever=London, QY}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-war.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Grendelkhan-war.wav|Deng|dever=Connecticut, DYA}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[ceng]], [[şer]], [[herb]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|kw}} ==
=== Daçek ===
{{daçek|kw}}
# {{g|ku|li ser}}
#* {{bêmînak|kw}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|kw|li ser}}
== {{ziman|akc}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|akc}}
# {{mijar|akc|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|akc}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|akc|av/Werger2}}
== {{ziman|sco}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|sco}}
# {{g|ku|ceng}}, {{g|ku|herb}}, {{g|ku|şer}}(ê çekdarî)
#* {{bêmînak|sco}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|sco|ceng}}
== {{ziman|so}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|so}}
# {{g|ku|nûçe}}
#* {{bêmînak|so}}
== {{ziman|txb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|txb}}
# {{mijar|txb|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|txb}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|txb|av/Werger3}}
ib59056otdy1acsz8kcdodpl03gokza
kêlek
0
9639
6235220
6232319
2026-05-13T21:28:43Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235220
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|kelek}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA|k(h)êlek}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kêlek.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kêlek|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}, {{k-ya req}} (1), {{k-ya nerm}} (2)
# [[al]], [[alî]], [[la]], [[teref]], [[hêl]], [[tenişt]], [[rex]]
#: '''''Kêleka''' min ya rastê gelek diêşît.''
# [[tenişt]], herdu [[beş]]ên [[leş]]î yên dikevin [[navber]]a [[pişt]]ê û [[zik]]î û di bin [[dest]]an ve ji [[binkefş]]ê ta [[navteng]]ê [[girtin|digirin]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[nik]], [[cem]], [[bal]], [[ba]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Wextê kû tu li '''kêleka''' min î, ez zanim kû Cemalê min li rex min e, bîhna wî ji te tê.|''[[w:Dê û Dêmarî|Dê û Dêmarî]]'', [[w:Egîdê Xudo|Egîdê Xudo]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کێلەک}}
==== Bide ber ====
* [[goşe]]
* [[kujî]]
==== Jê ====
* [[kêlekî]]
* [[kêlekanî]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Seite|m}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|бок|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᏍᏆᎨᏂ}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kylki}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|illarga|m}}, {{W+|gl|costado|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zij|g}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hlið|m}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|sīde|m}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|side}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|옆구리}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|latus|nt}}
* {{Z|lut}}: {{W-|lut|xʷʔilax̌ad}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|oldal}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|بوگور|tr=böğür}}, {{W-|ota|پهلو|tr=pehlu}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Sied|m}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бок|n}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|sida}}, {{W+|sv|sintill}}, {{W+|sv|skant}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|aɣezdis|n}}
* {{Z|tr}}: {{W+|en|böğür}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|бік|n}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|costé|n}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|side|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75822633}}
npd3vgegh9g2kz9clg92acszij8ksbq
6235221
6235220
2026-05-13T21:29:23Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235221
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|kelek}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA|k(h)êlek}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kêlek.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kêlek|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}, {{k-ya req}} (1), {{k-ya nerm}} (2)
# [[al]], [[alî]], [[la]], [[teref]], [[hêl]], [[tenişt]], [[rex]]
#: '''''Kêleka''' min ya rastê gelek diêşît.''
# [[tenişt]], herdu [[beş]]ên [[leş]]î yên dikevin [[navber]]a [[pişt]]ê û [[zik]]î û di bin [[dest]]an ve ji [[binkefş]]ê ta [[navteng]]ê [[girtin|digirin]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[nik]], [[cem]], [[bal]], [[ba]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Wextê kû tu li '''kêleka''' min î, ez zanim kû Cemalê min li rex min e, bîhna wî ji te tê.|''[[w:Dê û Dêmarî|Dê û Dêmarî]]'', [[w:Egîdê Xudo|Egîdê Xudo]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کێلەک}}
==== Bide ber ====
* [[goşe]]
* [[kujî]]
==== Jê ====
* [[kêlekî]]
* [[kêlekanî]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Seite|m}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|бок|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᏍᏆᎨᏂ}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kylki}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|illarga|m}}, {{W+|gl|costado|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zij|g}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hlið|m}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|sīde|m}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|side}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|옆구리}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|latus|nt}}
* {{Z|lut}}: {{W-|lut|xʷʔilax̌ad}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|oldal}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|بوگور|tr=böğür}}, {{W-|ota|پهلو|tr=pehlu}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Sied|m}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бок|n}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|sida}}, {{W-|sv|sintill}}, {{W-|sv|skant}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|aɣezdis|n}}
* {{Z|tr}}: {{W+|en|böğür}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|бік|n}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|costé|n}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|side|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75822633}}
21wzmxulxjy0hbjcvd0mypuqclwbsz6
ber
0
9975
6235286
6122519
2026-05-14T06:04:25Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235286
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|ber|berr|bêr|-ber}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{beş|Daçek}} {{beş|Navdêr 2}} {{beş|Navdêr 3}} {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{beş|Navdêr 6}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber (navdêr 6).wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
* ''Navdêr 5 û 6'' {{IPA|ku|/bɛr/}} {{bilêv|r|req}}
=== Daçek ===
{{daçek|ku}}
# {{maneid|ku|pêş}} [[pêş]], [[pêşber]], [[miqabil]], [[hember]]
#: {{mk|ku|Li '''ber''' malê.}}
# [[sîng]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Hêdî bi lefzê hal bibêj</br>'''Ber''' “Mîm û Hê û Dal” bibêj</br>Şerh û beyana kaxetê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهر}}
* {{ku-kr|бәр}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[beraber]]
* [[beramber]]
* [[ber bi ...]]
* [[ber bi ... de]]
* [[ber bi ... ve]]
* [[berî]]
* [[hember]]
* [[hemberî]]
* [[hevber]]
* [[hevberî]]
* [[pêşber]]
* [[ji berê xwe]]
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{mîr|ira-pro|ku|*pari-|w=dor}}, ji {{mîr|ine-pro|ku|*peri|w=dor}}. Pêşî ramana ''li dor'' daye, bi pirranî wek pêşlêkerekê; di hemû zimanên kurdî de wek ''pêş'' guherriye.
Hevreha {{hv|ckb|بەر}}, {{hv|zza|ver}}, Ji îraniya navîn ''per'', hevreha {{hv|pal|tr=per-}} (pêşlêkereke bi ramana ''dor'').
Guherîna wateyî di serdema îraniya navîn pêk hatibû. Bi partî li şûna ''ped'' (îro {{q|ku|bi}}) bi asayî ''per'' bi kar dihat, ne mîna farisiya navîn. Di serdemên bê de jî bûye ''pêş''. Ramana ''dor'' di bêjeyên wek {{q|ku|navber}}, {{q|ku|dorber}} da dikare bê dîtin.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|vor}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|پیش}}, {{W+|fa|قبل}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|in front of}}, {{W+|en|before}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|kevir}} [[kevir|Kevir]], [[malzeme]]yên [[req]] yên ne [[maden]].
#: {{mk|ku|'''Berek''' li serê wî da û xwîn jê hat.}}
# [[çîya]]
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin= Fîlhal xwe ji '''berî''' avet û telef bû.|nivîskar={{w|Mela Mûsayê Hekarî}}|sernav=Durrû’l Mecalîs|amadekar=Hêmin Omer|sala weşandinê=2022|sal=1857|rûpel=100}}
==== Herwiha ====
* [[berd]]
==== Bide Ber ====
* [[bertelaş]]
==== Nêzîk ====
{{stûn|
* [[ferş]]
* [[teht]]
* [[helan]]
* [[zinar]]
}}
==== Jê ====
* [[berî]]
* [[berîn]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{hv|ckb|بهرد|tr=[[berd]]}}, osetî ''wir, vir'', ji {{ji|ira|ku|*varta-}} (verte-) ji {{ji|ine-pro|ku|*wel-}}.{{çp}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W-|de|Vorderteil|guman=erê}}, {{W+|de|Stein|n}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|حجر}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سنگ}}
* {{Z|en}}:{{W+|en|stone}}, {{W+|en|receipt|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ön|guman=erê}}, {{W+|tr|pala|guman=erê}}, {{W+|tr|semere|guman=erê}}, {{W+|tr|sergi|guman=erê}}, {{W+|tr|sili|guman=erê}}, {{W+|tr|taife|guman=erê}}, {{W+|tr|taş|guman=erê}}, {{W+|tr|uğur|guman=erê}}, {{W+|tr|ürün|guman=erê}}, {{W+|tr|üst|guman=erê}}, {{W+|tr|verim|guman=erê}}, {{W+|tr|yamaç|guman=erê}}, {{W+|tr|yan|guman=erê}}, {{W+|tr|yön|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|rû}} [[rû]], [[serûçav]], [[dêm]]
#: {{mk|ku|'''Berê''' xwe da min.|Li min [[nerîn|nerî]]|birêz=1}}
==== Jê ====
* [[berê xwe dan]]ê
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*wer-}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|رو}}, {{W+|fa|چهره}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[derî|Derî]] yan [[dev]].
#: {{mk|ku|'''Berê''' tifengê da me.|Cihê fîşek jê derdikevin bi nik me ve kir.|birêz=1}}
==== Jê ====
* [[bere]]
* [[berg]]
* [[berok]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|door}}, {{W+|en|mouth}}, {{W-|en|barrel}}(of a gun)
{{werger-bin}}
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|berhem}} [[berhem|Berhem]], [[dahat]], tişta/ê ji tiştekê/î çêbûye yan çêdibe.
#: {{mk|ku|Îsal zeviyên me bê'''ber''' in.|Ti berhem nedaye.|birêz=1}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[ber-]]
* [[berdar]]
* [[berdarî]]
* [[berdarîtî]]
* [[berdartî]]
* [[berder]]
* [[berderî]]
* [[berderîtî]]
* [[berdertî]]
* [[berdêr]]
* [[berdêrî]]
* [[berdêrîtî]]
* [[berdêrtî]]
* [[berê]]
* [[berhem]]
* [[berî]]
* [[bêber]]
* [[bêberî]]
* [[bêberîtî]]
* [[bêbertî]]
* [[biber]]
* [[biberî]]
* [[biberîtî]]
* [[bibertî]]
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|ثمار}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|محصول}}, {{W+|fa|بار}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fruit}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 5 ===
{{navdêr|ku|z=?}}
# [[deşt]], [[şepal]] (sehra), hişkî (ku derya xelas bibe, dibe hişkî ango ber)
==== Herwiha ====
* [[berr]]
==== Etîmolojî ====
Ji peyva Erebî [بر "ber"] ya bi wateya zemîn/ bejayî.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 6 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{mj|ku|xawlî, xalîçe, kilîm}} {{guherto|berik}}
=== Hoker 1 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|hê ku tiştek nebûye}} ''Binêre'': '''[[berî]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 2 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|demek berî niha}} ''Binêre'': '''[[berê]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 3 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|ber bi ... de/ve}} ''Binêre'': '''[[ber bi ... ve]]''' û '''[[ber bi ... de]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# [[derî]], [[dergeh]]
== {{ziman|mwl}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|mwl}}
# [[dîtin#ku|dîtin]]
== {{ziman|pap}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|pap}}
# {{f|pap|heywan}} [[hirç#ku|hirç]]
== {{ziman|vo}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|vo}}
# {{f|vo|heywan}} [[hirç#ku|hirç]]
== {{ziman|cy}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|cy}}
# [[kurt#ku|kurt]], [[kin#ku|kin]]
7w6txn40jtdza7phaynbqzz860deywh
6235287
6235286
2026-05-14T06:04:42Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235287
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|ber|berr|bêr|-ber}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{beş|Daçek}} {{beş|Navdêr 2}} {{beş|Navdêr 3}} {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{beş|Navdêr 6}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber (navdêr 6).wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
* ''Navdêr 5 û 6'' {{IPA|ku|/bɛr/}} {{bilêv|r|req}}
=== Daçek ===
{{daçek|ku}}
# {{maneid|ku|pêş}} [[pêş]], [[pêşber]], [[miqabil]], [[hember]]
#: {{mk|ku|Li '''ber''' malê.}}
# [[sîng]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Hêdî bi lefzê hal bibêj</br>'''Ber''' “Mîm û Hê û Dal” bibêj</br>Şerh û beyana kaxetê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهر}}
* {{ku-kr|бәр}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[beraber]]
* [[beramber]]
* [[ber bi ...]]
* [[ber bi ... de]]
* [[ber bi ... ve]]
* [[berî]]
* [[hember]]
* [[hemberî]]
* [[hevber]]
* [[hevberî]]
* [[pêşber]]
* [[ji berê xwe]]
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{mîr|ira-pro|ku|*pari-|w=dor}}, ji {{mîr|ine-pro|ku|*peri|w=dor}}. Pêşî ramana ''li dor'' daye, bi pirranî wek pêşlêkerekê; di hemû zimanên kurdî de wek ''pêş'' guherriye.
Hevreha {{hv|ckb|بەر}}, {{hv|zza|ver}}, Ji îraniya navîn ''per'', hevreha {{hv|pal|tr=per-}} (pêşlêkereke bi ramana ''dor'').
Guherîna wateyî di serdema îraniya navîn pêk hatibû. Bi partî li şûna ''ped'' (îro {{q|ku|bi}}) bi asayî ''per'' bi kar dihat, ne mîna farisiya navîn. Di serdemên bê de jî bûye ''pêş''. Ramana ''dor'' di bêjeyên wek {{q|ku|navber}}, {{q|ku|dorber}} da dikare bê dîtin.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|vor}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|پیش}}, {{W+|fa|قبل}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|in front of}}, {{W+|en|before}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|kevir}} [[kevir|Kevir]], [[malzeme]]yên [[req]] yên ne [[maden]].
#: {{mk|ku|'''Berek''' li serê wî da û xwîn jê hat.}}
# [[çîya]]
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin= Fîlhal xwe ji '''berî''' avet û telef bû.|nivîskar={{w|Mela Mûsayê Hekarî}}|sernav=Durrû’l Mecalîs|amadekar=Hêmin Omer|sala weşandinê=2022|sal=1857|rûpel=100}}
==== Herwiha ====
* [[berd]]
==== Bide Ber ====
* [[bertelaş]]
==== Nêzîk ====
{{stûn|
* [[ferş]]
* [[teht]]
* [[helan]]
* [[zinar]]
}}
==== Jê ====
* [[berî]]
* [[berîn]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{hv|ckb|بهرد|tr=[[berd]]}}, osetî ''wir, vir'', ji {{ji|ira|ku|*varta-}} (verte-) ji {{ji|ine-pro|ku|*wel-}}.{{çp}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W-|de|Vorderteil|guman=erê}}, {{W+|de|Stein|n}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|حجر}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سنگ}}
* {{Z|en}}:{{W+|en|stone}}, {{W+|en|receipt|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ön|guman=erê}}, {{W+|tr|pala|guman=erê}}, {{W+|tr|semere|guman=erê}}, {{W+|tr|sergi|guman=erê}}, {{W+|tr|sili|guman=erê}}, {{W+|tr|taife|guman=erê}}, {{W+|tr|taş|guman=erê}}, {{W+|tr|uğur|guman=erê}}, {{W+|tr|ürün|guman=erê}}, {{W+|tr|üst|guman=erê}}, {{W+|tr|verim|guman=erê}}, {{W+|tr|yamaç|guman=erê}}, {{W+|tr|yan|guman=erê}}, {{W+|tr|yön|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|rû}} [[rû]], [[serûçav]], [[dêm]]
#: {{mk|ku|'''Berê''' xwe da min.|Li min [[nerîn|nerî]]|birêz=1}}
==== Jê ====
* [[berê xwe dan]]ê
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*wer-}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|رو}}, {{W+|fa|چهره}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[derî|Derî]] yan [[dev]].
#: {{mk|ku|'''Berê''' tifengê da me.|Cihê fîşek jê derdikevin bi nik me ve kir.|birêz=1}}
==== Jê ====
* [[bere]]
* [[berg]]
* [[berok]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|door}}, {{W+|en|mouth}}, {{W-|en|barrel}} (of a gun)
{{werger-bin}}
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|berhem}} [[berhem|Berhem]], [[dahat]], tişta/ê ji tiştekê/î çêbûye yan çêdibe.
#: {{mk|ku|Îsal zeviyên me bê'''ber''' in.|Ti berhem nedaye.|birêz=1}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[ber-]]
* [[berdar]]
* [[berdarî]]
* [[berdarîtî]]
* [[berdartî]]
* [[berder]]
* [[berderî]]
* [[berderîtî]]
* [[berdertî]]
* [[berdêr]]
* [[berdêrî]]
* [[berdêrîtî]]
* [[berdêrtî]]
* [[berê]]
* [[berhem]]
* [[berî]]
* [[bêber]]
* [[bêberî]]
* [[bêberîtî]]
* [[bêbertî]]
* [[biber]]
* [[biberî]]
* [[biberîtî]]
* [[bibertî]]
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|ثمار}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|محصول}}, {{W+|fa|بار}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fruit}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 5 ===
{{navdêr|ku|z=?}}
# [[deşt]], [[şepal]] (sehra), hişkî (ku derya xelas bibe, dibe hişkî ango ber)
==== Herwiha ====
* [[berr]]
==== Etîmolojî ====
Ji peyva Erebî [بر "ber"] ya bi wateya zemîn/ bejayî.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 6 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{mj|ku|xawlî, xalîçe, kilîm}} {{guherto|berik}}
=== Hoker 1 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|hê ku tiştek nebûye}} ''Binêre'': '''[[berî]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 2 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|demek berî niha}} ''Binêre'': '''[[berê]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 3 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|ber bi ... de/ve}} ''Binêre'': '''[[ber bi ... ve]]''' û '''[[ber bi ... de]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# [[derî]], [[dergeh]]
== {{ziman|mwl}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|mwl}}
# [[dîtin#ku|dîtin]]
== {{ziman|pap}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|pap}}
# {{f|pap|heywan}} [[hirç#ku|hirç]]
== {{ziman|vo}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|vo}}
# {{f|vo|heywan}} [[hirç#ku|hirç]]
== {{ziman|cy}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|cy}}
# [[kurt#ku|kurt]], [[kin#ku|kin]]
l8zrt0ifxmrg1d6a2a275vqpcmaympl
6235288
6235287
2026-05-14T06:04:59Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235288
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|ber|berr|bêr|-ber}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{beş|Daçek}} {{beş|Navdêr 2}} {{beş|Navdêr 3}} {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{beş|Navdêr 6}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber (navdêr 6).wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
* ''Navdêr 5 û 6'' {{IPA|ku|/bɛr/}} {{bilêv|r|req}}
=== Daçek ===
{{daçek|ku}}
# {{maneid|ku|pêş}} [[pêş]], [[pêşber]], [[miqabil]], [[hember]]
#: {{mk|ku|Li '''ber''' malê.}}
# [[sîng]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Hêdî bi lefzê hal bibêj</br>'''Ber''' “Mîm û Hê û Dal” bibêj</br>Şerh û beyana kaxetê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهر}}
* {{ku-kr|бәр}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[beraber]]
* [[beramber]]
* [[ber bi ...]]
* [[ber bi ... de]]
* [[ber bi ... ve]]
* [[berî]]
* [[hember]]
* [[hemberî]]
* [[hevber]]
* [[hevberî]]
* [[pêşber]]
* [[ji berê xwe]]
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{mîr|ira-pro|ku|*pari-|w=dor}}, ji {{mîr|ine-pro|ku|*peri|w=dor}}. Pêşî ramana ''li dor'' daye, bi pirranî wek pêşlêkerekê; di hemû zimanên kurdî de wek ''pêş'' guherriye.
Hevreha {{hv|ckb|بەر}}, {{hv|zza|ver}}, Ji îraniya navîn ''per'', hevreha {{hv|pal|tr=per-}} (pêşlêkereke bi ramana ''dor'').
Guherîna wateyî di serdema îraniya navîn pêk hatibû. Bi partî li şûna ''ped'' (îro {{q|ku|bi}}) bi asayî ''per'' bi kar dihat, ne mîna farisiya navîn. Di serdemên bê de jî bûye ''pêş''. Ramana ''dor'' di bêjeyên wek {{q|ku|navber}}, {{q|ku|dorber}} da dikare bê dîtin.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|vor}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|پیش}}, {{W+|fa|قبل}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|in front of}}, {{W+|en|before}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|kevir}} [[kevir|Kevir]], [[malzeme]]yên [[req]] yên ne [[maden]].
#: {{mk|ku|'''Berek''' li serê wî da û xwîn jê hat.}}
# [[çîya]]
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin= Fîlhal xwe ji '''berî''' avet û telef bû.|nivîskar={{w|Mela Mûsayê Hekarî}}|sernav=Durrû’l Mecalîs|amadekar=Hêmin Omer|sala weşandinê=2022|sal=1857|rûpel=100}}
==== Herwiha ====
* [[berd]]
==== Bide Ber ====
* [[bertelaş]]
==== Nêzîk ====
{{stûn|
* [[ferş]]
* [[teht]]
* [[helan]]
* [[zinar]]
}}
==== Jê ====
* [[berî]]
* [[berîn]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{hv|ckb|بهرد|tr=[[berd]]}}, osetî ''wir, vir'', ji {{ji|ira|ku|*varta-}} (verte-) ji {{ji|ine-pro|ku|*wel-}}.{{çp}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W-|de|Vorderteil|guman=erê}}, {{W+|de|Stein|n}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|حجر}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سنگ}}
* {{Z|en}}:{{W+|en|stone}}, {{W+|en|receipt|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ön|guman=erê}}, {{W+|tr|pala|guman=erê}}, {{W+|tr|semere|guman=erê}}, {{W+|tr|sergi|guman=erê}}, {{W+|tr|sili|guman=erê}}, {{W+|tr|taife|guman=erê}}, {{W+|tr|taş|guman=erê}}, {{W+|tr|uğur|guman=erê}}, {{W+|tr|ürün|guman=erê}}, {{W+|tr|üst|guman=erê}}, {{W+|tr|verim|guman=erê}}, {{W+|tr|yamaç|guman=erê}}, {{W+|tr|yan|guman=erê}}, {{W+|tr|yön|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|rû}} [[rû]], [[serûçav]], [[dêm]]
#: {{mk|ku|'''Berê''' xwe da min.|Li min [[nerîn|nerî]]|birêz=1}}
==== Jê ====
* [[berê xwe dan]]ê
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*wer-}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|رو}}, {{W+|fa|چهره}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[derî|Derî]] yan [[dev]].
#: {{mk|ku|'''Berê''' tifengê da me.|Cihê fîşek jê derdikevin bi nik me ve kir.|birêz=1}}
==== Jê ====
* [[bere]]
* [[berg]]
* [[berok]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|door}}, {{W+|en|mouth}}, {{W+|en|barrel}} (of a gun)
{{werger-bin}}
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|berhem}} [[berhem|Berhem]], [[dahat]], tişta/ê ji tiştekê/î çêbûye yan çêdibe.
#: {{mk|ku|Îsal zeviyên me bê'''ber''' in.|Ti berhem nedaye.|birêz=1}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[ber-]]
* [[berdar]]
* [[berdarî]]
* [[berdarîtî]]
* [[berdartî]]
* [[berder]]
* [[berderî]]
* [[berderîtî]]
* [[berdertî]]
* [[berdêr]]
* [[berdêrî]]
* [[berdêrîtî]]
* [[berdêrtî]]
* [[berê]]
* [[berhem]]
* [[berî]]
* [[bêber]]
* [[bêberî]]
* [[bêberîtî]]
* [[bêbertî]]
* [[biber]]
* [[biberî]]
* [[biberîtî]]
* [[bibertî]]
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|ثمار}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|محصول}}, {{W+|fa|بار}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fruit}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 5 ===
{{navdêr|ku|z=?}}
# [[deşt]], [[şepal]] (sehra), hişkî (ku derya xelas bibe, dibe hişkî ango ber)
==== Herwiha ====
* [[berr]]
==== Etîmolojî ====
Ji peyva Erebî [بر "ber"] ya bi wateya zemîn/ bejayî.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 6 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{mj|ku|xawlî, xalîçe, kilîm}} {{guherto|berik}}
=== Hoker 1 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|hê ku tiştek nebûye}} ''Binêre'': '''[[berî]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 2 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|demek berî niha}} ''Binêre'': '''[[berê]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 3 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|ber bi ... de/ve}} ''Binêre'': '''[[ber bi ... ve]]''' û '''[[ber bi ... de]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# [[derî]], [[dergeh]]
== {{ziman|mwl}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|mwl}}
# [[dîtin#ku|dîtin]]
== {{ziman|pap}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|pap}}
# {{f|pap|heywan}} [[hirç#ku|hirç]]
== {{ziman|vo}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|vo}}
# {{f|vo|heywan}} [[hirç#ku|hirç]]
== {{ziman|cy}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|cy}}
# [[kurt#ku|kurt]], [[kin#ku|kin]]
5mtm0l5oo8yswhyt06d826yi9obka6q
6235289
6235288
2026-05-14T06:07:18Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235289
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|ber|berr|bêr|-ber}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{beş|Daçek}} {{beş|Navdêr 2}} {{beş|Navdêr 3}} {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{beş|Navdêr 6}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber (navdêr 6).wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
* ''Navdêr 5 û 6'' {{IPA|ku|/bɛr/}} {{bilêv|r|req}}
=== Daçek ===
{{daçek|ku}}
# {{maneid|ku|pêş}} [[pêş]], [[pêşber]], [[miqabil]], [[hember]]
#: {{mk|ku|Li '''ber''' malê.}}
# [[sîng]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Hêdî bi lefzê hal bibêj</br>'''Ber''' “Mîm û Hê û Dal” bibêj</br>Şerh û beyana kaxetê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهر}}
* {{ku-kr|бәр}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[beraber]]
* [[beramber]]
* [[ber bi ...]]
* [[ber bi ... de]]
* [[ber bi ... ve]]
* [[berî]]
* [[hember]]
* [[hemberî]]
* [[hevber]]
* [[hevberî]]
* [[pêşber]]
* [[ji berê xwe]]
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{mîr|ira-pro|ku|*pari-|w=dor}}, ji {{mîr|ine-pro|ku|*peri|w=dor}}. Pêşî ramana ''li dor'' daye, bi pirranî wek pêşlêkerekê; di hemû zimanên kurdî de wek ''pêş'' guherriye.
Hevreha {{hv|ckb|بەر}}, {{hv|zza|ver}}, Ji îraniya navîn ''per'', hevreha {{hv|pal|tr=per-}} (pêşlêkereke bi ramana ''dor'').
Guherîna wateyî di serdema îraniya navîn pêk hatibû. Bi partî li şûna ''ped'' (îro {{q|ku|bi}}) bi asayî ''per'' bi kar dihat, ne mîna farisiya navîn. Di serdemên bê de jî bûye ''pêş''. Ramana ''dor'' di bêjeyên wek {{q|ku|navber}}, {{q|ku|dorber}} da dikare bê dîtin.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|vor}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|پیش}}, {{W+|fa|قبل}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|in front of}}, {{W+|en|before}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|kevir}} [[kevir|Kevir]], [[malzeme]]yên [[req]] yên ne [[maden]].
#: {{mk|ku|'''Berek''' li serê wî da û xwîn jê hat.}}
# [[çîya]]
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin= Fîlhal xwe ji '''berî''' avet û telef bû.|nivîskar={{w|Mela Mûsayê Hekarî}}|sernav=Durrû’l Mecalîs|amadekar=Hêmin Omer|sala weşandinê=2022|sal=1857|rûpel=100}}
==== Herwiha ====
* [[berd]]
==== Bide Ber ====
* [[bertelaş]]
==== Nêzîk ====
{{stûn|
* [[ferş]]
* [[teht]]
* [[helan]]
* [[zinar]]
}}
==== Jê ====
* [[berî]]
* [[berîn]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{hv|ckb|بهرد|tr=[[berd]]}}, osetî ''wir, vir'', ji {{ji|ira|ku|*varta-}} (verte-) ji {{ji|ine-pro|ku|*wel-}}.{{çp}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W-|de|Vorderteil|guman=erê}}, {{W+|de|Stein|n}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|حجر}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سنگ}}
* {{Z|en}}:{{W+|en|stone}}, {{W+|en|receipt|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ön|guman=erê}}, {{W+|tr|pala|guman=erê}}, {{W+|tr|semere|guman=erê}}, {{W+|tr|sergi|guman=erê}}, {{W+|tr|sili|guman=erê}}, {{W+|tr|taife|guman=erê}}, {{W+|tr|taş|guman=erê}}, {{W+|tr|uğur|guman=erê}}, {{W+|tr|ürün|guman=erê}}, {{W+|tr|üst|guman=erê}}, {{W+|tr|verim|guman=erê}}, {{W+|tr|yamaç|guman=erê}}, {{W+|tr|yan|guman=erê}}, {{W+|tr|yön|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|rû}} [[rû]], [[serûçav]], [[dêm]]
#: {{mk|ku|'''Berê''' xwe da min.|Li min [[nerîn|nerî]]|birêz=1}}
==== Jê ====
* [[berê xwe dan]]ê
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*wer-}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|رو}}, {{W+|fa|چهره}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[derî|Derî]] yan [[dev]].
#: {{mk|ku|'''Berê''' tifengê da me.|Cihê fîşek jê derdikevin bi nik me ve kir.|birêz=1}}
==== Jê ====
* [[bere]]
* [[berg]]
* [[berok]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|door}}, {{W+|en|mouth}}, {{W+|en|barrel}} (of a gun)
{{werger-bin}}
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|berhem}} Tiştê ji tiştekî çêbûye yan çêdibe.
#: {{hevmane|ku|berhem|dahat}}
#: {{mk|ku|Îsal zeviyên me bê'''ber''' in.|Ti berhem nedaye.|birêz=1}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|ber-
|berdar
|berdarî
|berdarîtî
|berdartî
|berder
|berderî
|berderîtî
|berdertî
|berdêr
|berdêrî
|berdêrîtî
|berdêrtî
|berê
|berhem
|berî
|bêber
|bêberî
|bêberîtî
|bêbertî
|biber
|biberî
|biberîtî
|bibertî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|ثمار}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|محصول}}, {{W+|fa|بار}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fruit}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 5 ===
{{navdêr|ku|z=?}}
# [[deşt]], [[şepal]] (sehra), hişkî (ku derya xelas bibe, dibe hişkî ango ber)
==== Herwiha ====
* [[berr]]
==== Etîmolojî ====
Ji peyva Erebî [بر "ber"] ya bi wateya zemîn/ bejayî.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 6 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{mj|ku|xawlî, xalîçe, kilîm}} {{guherto|berik}}
=== Hoker 1 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|hê ku tiştek nebûye}} ''Binêre'': '''[[berî]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 2 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|demek berî niha}} ''Binêre'': '''[[berê]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 3 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|ber bi ... de/ve}} ''Binêre'': '''[[ber bi ... ve]]''' û '''[[ber bi ... de]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# [[derî]], [[dergeh]]
== {{ziman|mwl}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|mwl}}
# [[dîtin#ku|dîtin]]
== {{ziman|pap}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|pap}}
# {{f|pap|heywan}} [[hirç#ku|hirç]]
== {{ziman|vo}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|vo}}
# {{f|vo|heywan}} [[hirç#ku|hirç]]
== {{ziman|cy}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|cy}}
# [[kurt#ku|kurt]], [[kin#ku|kin]]
hcldq6gsav7vxyawmgryviplss6i7tx
6235293
6235289
2026-05-14T06:12:19Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235293
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|ber|berr|bêr|-ber}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{beş|Daçek}} {{beş|Navdêr 2}} {{beş|Navdêr 3}} {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{beş|Navdêr 6}} {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Key Mîrza-ber (navdêr 6).wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
* ''Navdêr 5 û 6'' {{IPA|ku|/bɛr/}} {{bilêv|r|req}}
=== Daçek ===
{{daçek|ku}}
# {{maneid|ku|pêş}} [[pêş]], [[pêşber]], [[miqabil]], [[hember]]
#: {{mk|ku|Li '''ber''' malê.}}
# [[sîng]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Hêdî bi lefzê hal bibêj</br>'''Ber''' “Mîm û Hê û Dal” bibêj</br>Şerh û beyana kaxetê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهر}}
* {{ku-kr|бәр}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[beraber]]
* [[beramber]]
* [[ber bi ...]]
* [[ber bi ... de]]
* [[ber bi ... ve]]
* [[berî]]
* [[hember]]
* [[hemberî]]
* [[hevber]]
* [[hevberî]]
* [[pêşber]]
* [[ji berê xwe]]
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{mîr|ira-pro|ku|*pari-|w=dor}}, ji {{mîr|ine-pro|ku|*peri|w=dor}}. Pêşî ramana ''li dor'' daye, bi pirranî wek pêşlêkerekê; di hemû zimanên kurdî de wek ''pêş'' guherriye.
Hevreha {{hv|ckb|بەر}}, {{hv|zza|ver}}, Ji îraniya navîn ''per'', hevreha {{hv|pal|tr=per-}} (pêşlêkereke bi ramana ''dor'').
Guherîna wateyî di serdema îraniya navîn pêk hatibû. Bi partî li şûna ''ped'' (îro {{q|ku|bi}}) bi asayî ''per'' bi kar dihat, ne mîna farisiya navîn. Di serdemên bê de jî bûye ''pêş''. Ramana ''dor'' di bêjeyên wek {{q|ku|navber}}, {{q|ku|dorber}} da dikare bê dîtin.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|vor}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|پیش}}, {{W+|fa|قبل}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|in front of}}, {{W+|en|before}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|kevir}} [[kevir|Kevir]], [[malzeme]]yên [[req]] yên ne [[maden]].
#: {{mk|ku|'''Berek''' li serê wî da û xwîn jê hat.}}
# [[çîya]]
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin= Fîlhal xwe ji '''berî''' avet û telef bû.|nivîskar={{w|Mela Mûsayê Hekarî}}|sernav=Durrû’l Mecalîs|amadekar=Hêmin Omer|sala weşandinê=2022|sal=1857|rûpel=100}}
==== Herwiha ====
* [[berd]]
==== Bide Ber ====
* [[bertelaş]]
==== Nêzîk ====
{{stûn|
* [[ferş]]
* [[teht]]
* [[helan]]
* [[zinar]]
}}
==== Jê ====
* [[berî]]
* [[berîn]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{hv|ckb|بهرد|tr=[[berd]]}}, osetî ''wir, vir'', ji {{ji|ira|ku|*varta-}} (verte-) ji {{ji|ine-pro|ku|*wel-}}.{{çp}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W-|de|Vorderteil|guman=erê}}, {{W+|de|Stein|n}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|حجر}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سنگ}}
* {{Z|en}}:{{W+|en|stone}}, {{W+|en|receipt|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ön|guman=erê}}, {{W+|tr|pala|guman=erê}}, {{W+|tr|semere|guman=erê}}, {{W+|tr|sergi|guman=erê}}, {{W+|tr|sili|guman=erê}}, {{W+|tr|taife|guman=erê}}, {{W+|tr|taş|guman=erê}}, {{W+|tr|uğur|guman=erê}}, {{W+|tr|ürün|guman=erê}}, {{W+|tr|üst|guman=erê}}, {{W+|tr|verim|guman=erê}}, {{W+|tr|yamaç|guman=erê}}, {{W+|tr|yan|guman=erê}}, {{W+|tr|yön|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|rû}} [[rû]], [[serûçav]], [[dêm]]
#: {{mk|ku|'''Berê''' xwe da min.|Li min [[nerîn|nerî]]|birêz=1}}
==== Jê ====
* [[berê xwe dan]]ê
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*wer-}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|رو}}, {{W+|fa|چهره}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[derî|Derî]] yan [[dev]].
#: {{mk|ku|'''Berê''' tifengê da me.|Cihê fîşek jê derdikevin bi nik me ve kir.|birêz=1}}
==== Jê ====
* [[bere]]
* [[berg]]
* [[berok]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|door}}, {{W+|en|mouth}}, {{W+|en|barrel}} (of a gun)
{{werger-bin}}
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|berhem}} Tiştê ji tiştekî çêbûye yan çêdibe.
#: {{hevmane|ku|berhem|dahat}}
#: {{mk|ku|Îsal zeviyên me bê'''ber''' in.|Ti berhem nedaye.|birêz=1}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|ber-
|berdar
|berdarî
|berder
|berderî
|berdêr
|berdêrî
|berê
|berhem
|berî
|bêber
|bêberî
|biber
|biberî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|ثمار}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|محصول}}, {{W+|fa|بار}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fruit}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 5 ===
{{navdêr|ku|z=?}}
# [[deşt]], [[şepal]] (sehra), hişkî (ku derya xelas bibe, dibe hişkî ango ber)
==== Herwiha ====
* [[berr]]
==== Etîmolojî ====
Ji peyva Erebî [بر "ber"] ya bi wateya zemîn/ bejayî.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 6 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{mj|ku|xawlî, xalîçe, kilîm}} {{guherto|berik}}
=== Hoker 1 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|hê ku tiştek nebûye}} ''Binêre'': '''[[berî]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 2 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|demek berî niha}} ''Binêre'': '''[[berê]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 3 ===
{{hoker|ku}}
# {{mane|ber bi ... de/ve}} ''Binêre'': '''[[ber bi ... ve]]''' û '''[[ber bi ... de]]'''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# [[derî]], [[dergeh]]
== {{ziman|mwl}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|mwl}}
# [[dîtin#ku|dîtin]]
== {{ziman|pap}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|pap}}
# {{f|pap|heywan}} [[hirç#ku|hirç]]
== {{ziman|vo}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|vo}}
# {{f|vo|heywan}} [[hirç#ku|hirç]]
== {{ziman|cy}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|cy}}
# [[kurt#ku|kurt]], [[kin#ku|kin]]
54eygvfq5h38wb4qy6k4ydnpmq19it3
têgihiştin
0
12069
6235218
6130357
2026-05-13T21:21:26Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235218
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-l|tê gihiştin}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|têgihiştin|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[fam|Fam]]kirin, [[serwext]]bûn, [[halî]]bûn.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|تێگهشتن}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|têgehan
|têgehijîn
|têgehiştin
|têgehîştin
|têgehiyan
|têgehîn
|têgehîyan
|têgehyan
|têgeyan
|têgêhan
|têgêhijîn
|têgêhiştin
|têgêhiyan
|têgêhîn
|têgêhîyan
|têgêhyan
|têgêyan
|têgihan
|têgihijîn
|têgihîştin
|têgihiyan
|têgihîn
|têgihyan
|têgiyan
|têgîhan
|têgîhijîn
|têgîhiştin
|têgîhîştin
|têgîhiyan
|têgîhîn
|têgîhyan
|têgîyan
}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|têgihandin}}
==== Jê ====
* {{g|ku|têgihiştinbar}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|tê|gihiştin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|begreifen}}, {{W+|de|Einblick|m}}, {{W+|de|Gesichtskreis}}, {{W+|de|Sinn|m}}, {{W+|de|Verständnis|m}}, {{W-|de|Verstehen}}, {{W+|de|Wahrnehmung|f}}, {{W+|de|bemerken}}, {{W+|de|fassen}}, {{W-|de|Geistesverfassung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Betreten|guman=erê}}, {{W+|de|dahinterkommen|guman=erê}}, {{W-|de|Begreifen|guman=erê}}, {{W+|de|Verstand|m|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|فهم}},{{W-|ar|ادراک}}, {{W+|ar|استيعاب}}, {{W-|ar|فراسة|guman=erê}}, {{W-|ar|التفطن|guman=erê}}, {{W-|ar|التفقه|guman=erê}}, {{W-|ar|التفهم|guman=erê}}, {{W+|ar|الحصر|guman=erê}}, {{W-|ar|الدراكة|guman=erê}}, {{W-|ar|الذهن|guman=erê}}, {{W-|ar|الفراهة|guman=erê}}, {{W-|ar|الفطنة|guman=erê}}, {{W-|ar|فطانة|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|ادراک}}, {{W+|fa|خرد}}, {{W+|fa|شعور}}, {{W-|fa|درک کردن}}, {{W+|fa|فهمیدن}}, {{W+|fa|متوجه شدن}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|apprehend}}, {{W+|en|insight}}, {{W+|en|distinguish}}, {{W+|en|sageness}}, {{W+|en|take in}}, {{W+|en|apperception}}, {{W+|en|realization}}, {{W+|en|apperceive}}, {{W+|en|comprehension}}, {{W+|en|prehension}}, {{W+|en|twigging}}, {{W+|en|glean}}, {{W+|en|apperceiving|guman=erê}}, {{W+|en|cognition|guman=erê}}, {{W+|en|comprehending|guman=erê}}, {{W+|en|grip|guman=erê}}, {{W+|en|ken|guman=erê}}, {{W+|en|see into|guman=erê}}, {{W+|en|see through|guman=erê}}, {{W+|en|sensibility|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|feraset}}, {{W+|tr|içtihat}}, {{W+|tr|irfan}}, {{W+|tr|tefehhüm}}, {{W+|tr|algılama}}, {{W+|tr|anlama}}, {{W+|tr|anlayış}}, {{W+|tr|anlık}}, {{W+|tr|derk}}, {{W+|tr|idrak}}, {{W+|tr|ihata}}, {{W+|tr|kavrama}}, {{W+|tr|kavrayış}}, {{W+|tr|özümleme}}, {{W+|tr|telâkki}}, {{W+|tr|vukuf}}, {{W+|tr|derk etmek}}, {{W+|tr|kavramak}}, {{W+|tr|müdrike}}, {{W+|tr|anlamak}}
{{werger-bin}}
n3u3b0h5a435as6vv1v7r8x1krm96rx
tevdîr
0
12894
6235214
6130451
2026-05-13T21:12:19Z
~2026-28749-78
14946
/* Etîmolojî */
6235214
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|tevdîr|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[amadekarî]], [[teybûr]], [[bergirî]], [[plan]], [[program]], [[ajanda]], [[bername]], [[nexşe]]
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Serê malê siwarek bila her tim amede be, serdar wê '''tevdîra''' wan bigerînin.|nivîskar=Eyüp Kıran| sernav=Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim|cîh=Stenbol|weşanxane={{w|Nûbihar}}|sal=2018|çap=4|rûpel=27 |isbn=978-9944-360-95-1}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lê dûxana ku ji cixareya qalindpêçayî dikişand ser kezebşewatîya xwe, destûr nedida ku '''tevdîrekê''' bistîne.|{{Jêgirtin/Îrfan Amîda/Şevek Şîzofren|r=6}}}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|تەڤدیر}}
==== Herwiha ====
* [[tebdêr]]
* [[tebdîr]]
* [[tedbîr]]
* [[tevdêr]]
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|Lêker}} [[tevdîr kirin]]
* {{mj|Navdêr}} [[tevdîrkirin]]
* {{mj|Rengdêr}} [[tevdîrkirî]]
* [[bêtevdîr]]
* [[bêtevdîrî]]
* [[bitevdîr]]
* [[bitevdîrî]]
* [[tevdîrane]]
* [[tevdîrî]]
* [[tevdîrkar]]
* [[tevdîrkarî]]
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|تدبير|ku}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Plan}} {{n}}, {{W+|de|Umsicht}}, {{W+|de|Maßnahme|guman=erê}} {{m}}, {{W+|de|Maßregel|guman=erê}}, {{W+|de|Vorkehrung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Vorsichtsmaßnahme|f|guman=erê}}, {{W+|de|Vorsichtsmaßregel|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|خطة}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|تدبیر}}, {{W-|fa|راهکار}}, {{W-|fa|راهکار}}, {{W+|fa|همزن}}, {{W+|fa|هوشمندی}}, {{W+|fa|تدبیر|guman=erê}}, {{W+|fa|مخلوطکن|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|preparation}}, {{W+|en|plan}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|plan}}, {{W+|tr|karıştırıcı}}, {{W+|tr|karmaç}}, {{W+|tr|önlem}}, {{W+|tr|tedbir}}, {{W+|tr|tılsım}}, {{W+|tr|hazırlık}}, {{W+|tr|çırpıcı}}, {{W+|tr|mikser}}
{{werger-bin}}
3zvopnfuszpsg2hw6hkt0147u1gbat0
6235215
6235214
2026-05-13T21:12:40Z
~2026-28749-78
14946
/* Etîmolojî */
6235215
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|tevdîr|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[amadekarî]], [[teybûr]], [[bergirî]], [[plan]], [[program]], [[ajanda]], [[bername]], [[nexşe]]
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Serê malê siwarek bila her tim amede be, serdar wê '''tevdîra''' wan bigerînin.|nivîskar=Eyüp Kıran| sernav=Dewrêşê Evdî Kulîlka Bilbizêk û Rim|cîh=Stenbol|weşanxane={{w|Nûbihar}}|sal=2018|çap=4|rûpel=27 |isbn=978-9944-360-95-1}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lê dûxana ku ji cixareya qalindpêçayî dikişand ser kezebşewatîya xwe, destûr nedida ku '''tevdîrekê''' bistîne.|{{Jêgirtin/Îrfan Amîda/Şevek Şîzofren|r=6}}}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|تەڤدیر}}
==== Herwiha ====
* [[tebdêr]]
* [[tebdîr]]
* [[tedbîr]]
* [[tevdêr]]
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|Lêker}} [[tevdîr kirin]]
* {{mj|Navdêr}} [[tevdîrkirin]]
* {{mj|Rengdêr}} [[tevdîrkirî]]
* [[bêtevdîr]]
* [[bêtevdîrî]]
* [[bitevdîr]]
* [[bitevdîrî]]
* [[tevdîrane]]
* [[tevdîrî]]
* [[tevdîrkar]]
* [[tevdîrkarî]]
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|تدبير|ku}} "تدبير"
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Plan}} {{n}}, {{W+|de|Umsicht}}, {{W+|de|Maßnahme|guman=erê}} {{m}}, {{W+|de|Maßregel|guman=erê}}, {{W+|de|Vorkehrung|f|guman=erê}}, {{W+|de|Vorsichtsmaßnahme|f|guman=erê}}, {{W+|de|Vorsichtsmaßregel|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|خطة}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|تدبیر}}, {{W-|fa|راهکار}}, {{W-|fa|راهکار}}, {{W+|fa|همزن}}, {{W+|fa|هوشمندی}}, {{W+|fa|تدبیر|guman=erê}}, {{W+|fa|مخلوطکن|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|preparation}}, {{W+|en|plan}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|plan}}, {{W+|tr|karıştırıcı}}, {{W+|tr|karmaç}}, {{W+|tr|önlem}}, {{W+|tr|tedbir}}, {{W+|tr|tılsım}}, {{W+|tr|hazırlık}}, {{W+|tr|çırpıcı}}, {{W+|tr|mikser}}
{{werger-bin}}
btuk0wr0jvbens8jw3fvskmw1uvjj7v
pan kirin
0
15725
6235273
6027704
2026-05-14T03:45:46Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235273
wikitext
text/x-wiki
{{binêre navdêr|pankirin}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|pan kirin|form=gerguhêz|niha=k|borî=kir|pêşgir=pan|valahî=erê}}
{{lêker|ku|c=h-gh}}
# [[dûz kirin]]
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Di ser dergehê qesrê de du şaxên badayî yên kelekî kovî, nêrîyekî kok xuya dikin. Li milê rastê dareke hejîrê xwe di ber çêmka qesrê de '''pan kiriye''' û hejîrên guvijî bi ser hev de zoq bûne.|sernav=Gûzereş|nivîskar=Omer Dilsoz|weşanxane=Weşanxaneya Peywend|sal=2022|cîh=Wan|rûpel=7}}
==== Herwiha ====
* [[pehn kirin]]
==== Bikaranîn ====
{{kol3|ku
| pan bûn<q:lêker>
| panatî<q:navdêr>
| panbûn<q:navdêr>
| pankirin<q:navdêr>
| panbûyî<q:rengdêr>
| pankirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|pan|kirin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|dehnen|guman=erê}}, {{W+|de|ebnen|guman=erê}}, {{W+|de|erweitern|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|widen|guman=erê}}, {{W+|en|flatten}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassılamak}}, {{W+|tr|düzlemek|guman=erê}}, {{W+|tr|düzletmek|guman=erê}}
{{werger-bin}}
8z68iqt0kontyxpk2g51ahkwbdrra0g
6235276
6235273
2026-05-14T03:48:39Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235276
wikitext
text/x-wiki
{{binêre navdêr|pankirin}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|pan kirin|form=gerguhêz|niha=k|borî=kir|pêşgir=pan|valahî=erê}}
{{lêker|ku|c=h-gh}}
# [[dûz kirin]]
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Di ser dergehê qesrê de du şaxên badayî yên kelekî kovî, nêrîyekî kok xuya dikin. Li milê rastê dareke hejîrê xwe di ber çêmka qesrê de '''pan kiriye''' û hejîrên guvijî bi ser hev de zoq bûne.|sernav=Gûzereş|nivîskar=Omer Dilsoz|weşanxane=Weşanxaneya Peywend|sal=2022|cih=Wan|rûpel=7}}
==== Herwiha ====
* [[pehn kirin]]
==== Bikaranîn ====
{{kol3|ku
| pan bûn<q:lêker>
| panatî<q:navdêr>
| panbûn<q:navdêr>
| pankirin<q:navdêr>
| panbûyî<q:rengdêr>
| pankirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|pan|kirin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|dehnen|guman=erê}}, {{W+|de|ebnen|guman=erê}}, {{W+|de|erweitern|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|widen|guman=erê}}, {{W+|en|flatten}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yassılamak}}, {{W+|tr|düzlemek|guman=erê}}, {{W+|tr|düzletmek|guman=erê}}
{{werger-bin}}
mm5ph8wxesn5v0yyh9bjvvoq6ocjdqg
bor
0
18967
6235268
6235062
2026-05-14T02:32:04Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6235268
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|bôr|bör|Bor}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|bor|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[derbas]], [[borîn]] yan [[borandin]]
# [[derbasgeh]], [[cih]]ê mirov tê re [[borîn|dibore]]
#: ''Li herêma Behdîna heta herêma Botan jî bor piranî ji bo wan cihan tê gotin cihên ku mirov û ajel têre ji Av, Çem û Rûbaran derbas dibin. '''Bor''' di çem û rûbaran de ji wan cihan re tê gotin, yên av lê belav dibe, yanî av tenik dibe û mirov û ajel diakrin bi rihetî û hêsan tê re derbas bibin. Nexasim eger ew çem û rûbar boş û xurt bin. Li cihên pir û bazber lê nebin gel piranî boran bi kar tîn e.''
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Behsê zulfa yarê pêk ra<br />Borê 'işqê pir fira ye<br />Gunbeda nûrîn xwiya bû}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
| bihor
| bihur
| bohir
| bohur
| buhor
| buhur
}}
==== Jê ====
* [[borandin]]
* [[borîn]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Durchgang|m}}, {{W+|de|Engpass|m}}, {{W+|de|Gang|f|guman=erê}}, {{W+|de|Furt|f|guman=erê}}, {{W-|de|Passweg|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|بور|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W-|fa|پاسگاه مرزی|guman=erê}}, {{W-|fa|رنگ بور|guman=erê}}, {{W-|fa|زمین بایر|guman=erê}}, {{W+|fa|گذر|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|ford}}, {{W+|en|gangway|guman=erê}}, {{W+|en|passage|guman=erê}}, {{W+|en|path|guman=erê}}, {{W+|en|comma|guman=erê}}, {{W+|en|drift|guman=erê}}, {{W+|en|fery|guman=erê}}, {{W+|en|pass water|guman=erê}}, {{W+|en|sandbar|guman=erê}}, {{W+|en|walkway|guman=erê}}, {{W-|en|water gap|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|geçek}}, {{W+|tr|geçit}}, {{W+|tr|sığlık}}, {{W+|tr|nadas}}, {{W-|tr|su geçiti|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{ku-tewîn-nav|bor|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[hesp]], [[bergîl]]
#: {{mk|ku|'''Borê''' Îmam Elî.}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[hez|Heza]] [[kirin]]a [[tiştek]]î; [[zewq]]ê [[encamdan]]a [[kar]]ekê.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 4 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[borebor|Borebor]]; [[deng]]ê [[stûr]] û [[bilind]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 5 ===
{{ku-tewîn-nav|bor|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{maneid|ku|element}} {{f|ku|element}} Elementeke ku nimroya wê ya atomê 5 û sembola wê '''{{g|navz|B}}''' ye.
==== Binêre herwiha ====
{{sîstema vedorî ya elementan/ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|boor}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bor|n}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Bor|nt}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|boru}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|boroa}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|бор|n}}
* {{Z|bn}}: {{W-|bn|বোরন|sc=Beng}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|bor}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|бор|n}}
* {{Z|my}}: {{W-|my|ဘိုရွန်}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|bor|n}}, {{W+|cs|bór|n}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|硼|tr=pang4}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|硼|tr=phìn}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|硼|tr=péng}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|硼|tr=bèng}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|硼|tr=phêng}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|бор|sc=Cyrl}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|bor}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|boron}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|بُورُون|n|tr=borun}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|բոր}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|boro}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|boor}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بور|tr=bor}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|bor|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|boori}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bore|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|bôr}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|bor}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|boar}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|bòron}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|boro|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ბორი}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|boron}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|टांकण|sc=Deva}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|boor|nt}}, {{W+|nl|borium|nt}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|בורון|n}}, {{W+|he|בּוֹר|n|tr=bor}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|borono}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|boron}}
* {{Z|ia}}: {{W-|ia|boro}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|bórón}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|boro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|bór|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|ホウ素|tr=ほうそ, hōso}}, {{W+|ja|硼素|tr=ほうそ, hōso}}
* {{Z|jv}}: {{W-|jv|boron}}
* {{Z|kn}}: {{W-|kn|ಬೊರಾನ|sc=Knda}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|bòr|n}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|bor|n}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|boru}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|бор}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|붕소}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|boron}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|boru}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|borium}}
* {{Z|lv}}: {{W-|lv|bors|n}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|bolo}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|boras}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Bor}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|бор}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|ബോറോൺ}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|boron}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|boron}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|boron}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|pūtiwha}}
* {{Z|mr}}: {{W-|mr|बोरॉन|sc=Deva}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|bór}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|бор}}
* {{Z|nah}}: {{W-|nah|xacoiztatl}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|bor}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|bor|nt}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|bor|nt}}
* {{Z|oc}}: {{W-|oc|bòr|n}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|بور|tr=bor}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بور|sc=ug-Arab}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bor|sc=Cyrl}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|bor|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|boro|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਬਰਾਨ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бор}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|bor|nt}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бор|n}}
* {{Z|sa}}: {{W-|sa|बोरान}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|boru}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|бор|n|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|bor|n}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|bór}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|bor}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|boro|n}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|boroni}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|bor|nt}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|бор|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|boro}}
* {{Z|ta}}: {{W-|ta|போரான}}, {{W-|ta|கார்மம்}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|โบรอน}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|bor}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|bor}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ཚ་ནག}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|бор}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|bo}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|borin}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|boron}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បរ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|באָר}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|βόριο|nt}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|boron|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=72951673}}
{{bend}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{maneid|ku|reng}}{{f|ku|reng}} [[gewr]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[spî|Spî]] yan [[zer]] (bi taybetî [[pûrt]]ê mirovan yan [[heywan]]an).
#* {{bêmînak|ku}}
==== Nêzîk ====
* [[çal]] (rd)
* [[gewer]]
* [[kever]]
* [[kezîzer]]
==== Binêre ====
* {{g|ku|boz}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| bor bûn<q:lêker>
| bor kirin<q:lêker>
| borbûn<q:navdêr>
| borkirin<q:navdêr>
| borbûyî<q:rengdêr>
| borkirî<q:rengdêr>
| borandin
| borandî
| borê
| borî
| borîn
| boro
| borotî
| borokî
}}
==== Bide ber ====
* [[bozix]]
==== Etîmolojî ====
Ji Avêsta (Bevir), berawûrid Pahlavî (Behir).
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
[[Wêne:Echinochloa crusgalli habit3 - Flickr - Macleay Grass Man.jpg|thumb|Giyayê '''bor'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{maneid|ku|mişe}} [[mezin|Mezin]] û [[mişe]]. [[giya|Giyayê]] [[bilind]] û ne[[qusandin|qusandî]].
#: {{mk|ku|Giyayê zeviyê '''bor''' bûye.}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Jê ====
* [[borî]] (2)
* [[borîtî]]
* [[bortî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|بُور|tr=bûr}} yan ji {{ji|arc|ku|ܒܘܪܐ|tr=bûra}}, [[hevreh]]a îbrî [[בור]] (bûr). Ji eynî rehî: [[beyar]].
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fr}}: {{zim|en|haute et dense}}
* {{Z|en}}: {{zim|en|tall and dense}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 3 ===
[[Wêne:Stony Land - geograph.org.uk - 59445.jpg|thumb|Zeviyekî '''bor'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{maneid|ku|beyar}} [[beyar]], [[neçandî]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|bor}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-bor.wav|Deng|dever=}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[beyar]]
# {{f|tr|element}} {{g|ku|bor|id=element}}
02euwwzmnbr3zwya02vm7yjn0i8ihos
bayist
0
27347
6235298
6122333
2026-05-14T06:30:24Z
Bikarhêner
3719
6235298
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|bayist|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[mebest]], [[merem]], [[mexsed]], [[niyet]], [[armanc]], [[hedef]], [[daxwaz]]
#:''Bayista we çi ye?'' (Hûn çi dixwazin? We çi divê?), <br>''Bayista min bi vê nivîsarê ne rexnekirina we ye lê dixwazim çend pêşniyaran bikim.''
==== Herwiha ====
* [[bayîst]]
==== Jê ====
* [[bayistî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|fa-cls|ku|بایست|tr=bayist}}, ji {{q|fa-cls|بایستن|tr=bayisten|w=[[vên]]}} ku hevreha {{q|ku|wîstin}} e.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|غرض|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|غرض|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|tavoite}}, {{W+|fi|tarkoitus}}, {{W+|fi|päämäärä}}, {{W+|fi|pyrkimys}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|but}}, {{W+|fr|dessein}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|intention}}, {{W+|en|purpose}}, {{W+|en|aim}}, {{W+|en|objective}}, {{W+|en|goal}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|maksat}}, {{W+|tr|gaye}}, {{W+|tr|erek}}, {{W+|tr|garaz}}, {{W+|tr|garez}}, {{W+|tr|güdek}}, {{W+|tr|meram}}
{{werger-bin}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}:
* {{Z|en}}:
* {{Z|la}}:
* {{Z|tr}}:
{{werger-bin}}
==== Çavkanî ====
* [[Wiktionary:Çavkanî|Ferhenga soranî - kurmancî ya Husein Muhammed]]
3qcik9ff393hm59sxmftgtk5mshsqwf
hewz
0
28687
6235314
6233948
2026-05-14T10:34:15Z
Joseph Hemê
2610
/* Etîmolojî */
6235314
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɛwz/}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hewz|mê}}
[[Wêne:Hearst Castle pool.jpg|thumb|hewzek]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[birk]], [[bêrm]], [[gêrm]], [[çal]]a [[av]]ê, <br>[[cih]]ek [[vekolandî]] û bi [[av]]ê [[dagirtî]] daku mirov tê de [[melevanî|melevaniyan]] bide
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[hawz]]
* [[hewiz]]
==== Bide ber ====
* [[hevz]]
* [[hewd]]
* [[hewes]]
* [[hewş]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|حَوض}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|swembad}}, {{W+|af|badkamer}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|banjë}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Bad|n}}, {{W|de|Badezimmer|n}}, {{W+|de|Badeanstalt}}, {{W|de|Badewanne|f}}, {{W|de|Bassin|n}}, {{W|de|Becken|n}}, {{W|de|Schleuse|f}}, {{W|de|Schwimmbad|n}}, {{W+|de|Wasserbecken}}, {{W|de|Zisterne|f|guman=erê}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|badested}}, {{W+|da|badeværelse}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|حوض}},{{W+|ar|بركة}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|naĝejo}}, {{W+|eo|banejo}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبشخور}}, {{W+|fa|آبگیر}}, {{W+|fa|حوض آب}}, {{W+|fa|آبزن}}, {{W+|fa|حوض}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zweminrichting}}, {{W+|nl|zwembad}}, {{W+|nl|badkamer}}, {{W+|nl|badhuis}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|pool}}, {{W+|en|swimming-pool}}, {{W+|en|receptacle}}, {{W+|en|dock}}, {{W|en|cistern|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|stabilimento balneare}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|baptisterium}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|uszoda}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|svømmebad}}, {{W+|no|svømmeplass}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|pul}}, {{W+|pap|zuèmpul}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|piscina}}, {{W+|pt|banheiro}}, {{W+|pt|quarto de banho}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|baie}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бассейн для плавания}}, {{W+|ru|баня}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|piscina}}, {{W+|es|cuarto de baño}}, {{W+|es|establecimiento de baños}}, {{W+|es|estación balnearia}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|bassäng}}, {{W+|sv|badhus}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|havuz}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza|m=hewze}}
# {{f|zza|reng}} [[kesk]]
#* {{bêmînak|zza}}
==== Herwiha ====
* {{g|zza|sewz}}
qvbz37cpxxp25y1fsdxw4c6ze55q0au
hewd
0
28689
6235313
5901801
2026-05-14T10:34:02Z
Joseph Hemê
2610
/* Etîmolojî */
6235313
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɛwd/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hewd.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hewd|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[zevî|zeviya]] ku [[dar]] (bi taybetî [[spîndar]]) lê hatine [[çandin]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[hewz]], [[birk]], [[gol]]a [[av]]ê ya [[biçûk]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|حەود}}
==== Herwiha ====
* [[hawd]]
==== Bide ber ====
* [[hewz]]
* [[hewes]]
* [[hewş]]
* [[hevz]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Zulfa muselsel 'enberî</br>Ser daye '''hewd'''a kewserê</br>Hewda ji kewser çeşme tê}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|حَوض}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Badewanne|f}}, {{W|de|Bassin|n}}, {{W+|de|Bettgestelle}}, {{W|de|Garten|m}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|حديقة|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|استخر}}, {{W+|fa|بذر}}, {{W+|fa|تخم}}, {{W+|fa|دانه}}
* {{Z|en}}: {{W|en|seed-bed|guman=erê}}, {{W|en|basin}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|bahçe}}, {{W+|tr|fidelik}}, {{W+|tr|havuz}}, {{W+|tr|tarh}}, {{W+|tr|yalak}}
{{werger-bin}}
cauhsbsaztkm1xgnm27s3n0ftjghlcw
fêlbaz
0
29583
6235237
6003981
2026-05-14T00:13:38Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235237
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-fêlbaz.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=mn}}
# Kesa/ê ku [[fen]] û [[fût]]an dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|hîlebaz|cambaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|dekbaz|kone}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|فێلباز}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|fêhilbaz}}
* {{g|ku|fêhlbaz}}
* {{g|ku|fihilbaz}}
* {{g|ku|fihlbaz}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|fêlbazî
|fêlbazîtî
|fêlbaztî
|fêlbaz bûn<q:lêker>
|fêlbaz kirin<q:lêker>
|fêlbazbûn<q:navdêr>
|fêlbazkirin<q:navdêr>
|fêlbazbûyî<q:rengdêr>
|fêlbazkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|fêl|-baz}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|listig}}, {{W+|de|schlau}}, {{W+|de|pffifig}}, {{W+|de|gerissen}}, {{W+|de|abgefeimt}}, {{W+|de|arglistig}}, {{W+|de|findig}}, {{W+|de|gewieft}}, {{W+|de|gewiegt}}, {{W+|de|gewitzt}}, {{W+|de|hinterlistig}}, {{W+|de|schlaukopf}}, {{W|de|Hochstapler|m}}, {{W|de|Schlaukopf|m}}, {{W|de|listenreich}}, {{W|de|trickreich}}, {{W|de|betrügerisch}}, {{W|de|tückisch}}, {{W|de|verschlagen}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|بهلوان|guman=erê}}, {{W|ar|الهابل|guman=erê}}, {{W|ar|الهبل|guman=erê}}, {{W|ar|بهموث|guman=erê}}, {{W|ar|حباب|guman=erê}}, {{W|ar|خالب|guman=erê}}, {{W|ar|محتال|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|دغل باز}}, {{W+|fa|حیله گر}}, {{W|fa|آب زیر کاه|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|ovela}}, {{W+|fi|taitava}}, {{W+|fi|nokkela}}, {{W|fi|viekas}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|sly}}, {{W+|en|wily}}, {{W+|en|cunning}}, {{W+|en|shrewd}}, {{W+|en|astute}}, {{W+|en|tricky}}, {{W+|en|artful}}, {{W+|en|crafty}}, {{W+|en|cagey}}, {{W+|en|calculating}}, {{W+|en|canny}}, {{W+|en|dodgy}}, {{W+|en|foxy}}, {{W+|en|sharp}}, {{W+|en|shifty}}, {{W+|en|nimble}}, {{W+|en|skillful}}, {{W+|en|cautious}}, {{W+|en|jesuit}}, {{W|en|de(sig)ning}}, {{W+|en|designing}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnaz}}, {{W+|tr|açıkgöz}}, {{W+|tr|mantarcı}}, {{W+|tr|oyuncu}}, {{W+|tr|ακροβάτης}}, {{W+|tr|dalavereci}}, {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|oyunbaz}}, {{W+|tr|hilekar}}, {{W|tr|düzenbaz|guman=erê}}, {{W|tr|düzenci|guman=erê}}, {{W|tr|hileci|guman=erê}}
{{werger-bin}}
ha3r2om8cuhs0mdur0znwpz150ky98p
hîlebaz
0
29617
6235241
6097064
2026-05-14T00:15:26Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235241
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=mn}}
# Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|cambaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hîlekar}}
* {{g|ku|hîleker}}
* {{g|ku|qîlebaz}}
* {{g|ku|qîlekar}}
* {{g|ku|qîleker}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|hîlebazî
|hîlebazîtî
|hîlebaztî
|hîlebaz bûn<pos:lêker>
|hîlebazbûn<pos:navdêr>
|hîlebazbûyî<pos:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hîle|-baz}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|listig}}, {{W+|de|schlau}}, {{W+|de|pffifig}}, {{W+|de|gerissen}}, {{W+|de|abgefeimt}}, {{W+|de|arglistig}}, {{W+|de|findig}}, {{W+|de|gewieft}}, {{W+|de|gewiegt}}, {{W+|de|gewitzt}}, {{W+|de|hinterlistig}}, {{W+|de|schlaukopf}}, {{W|de|Schlaukopf|m}}, {{W|de|trickreich}}, {{W|de|Gauner|m}}, {{W|de|tückisch}}, {{W|de|verschlagen}}, {{W|de|heimtückisch}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|الخباب|guman=erê}}, {{W|ar|ماكر|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|حیله باز}}, {{W+|fa|حقه باز}}, {{W+|fa|مکار}}, {{W|fa|آب زیر کاه|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|ovela}}, {{W+|fi|petollinen}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|sly}}, {{W+|en|wily}}, {{W+|en|cunning}}, {{W+|en|shrewd}}, {{W+|en|astute}}, {{W+|en|tricky}}, {{W+|en|artful}}, {{W+|en|crafty}}, {{W+|en|cagey}}, {{W+|en|calculating}}, {{W+|en|canny}}, {{W+|en|dodgy}}, {{W+|en|foxy}}, {{W+|en|sharp}}, {{W+|en|shifty}}, {{W+|en|nimble}}, {{W+|en|skillful}}, {{W+|en|cautious}}, {{W+|en|jesuit}}, {{W+|en|juggler}}, {{W+|en|disingenuous}}, {{W+|en|doubletongued}}, {{W+|en|machinator}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kurnaz}}, {{W+|tr|çıfıt}}, {{W+|tr|dalavereci}}, {{W+|tr|ayvar}}, {{W+|tr|düzenbaz}}, {{W+|tr|düzenci}}, {{W+|tr|oyunbaz}}, {{W+|tr|hileci}}, {{W+|tr|hilekâr}}, {{W+|tr|oyuncu}}, {{W|tr|aynacı|guman=erê}}, {{W|tr|kayışçı|guman=erê}}, {{W|tr|madrabaz|guman=erê}}, {{W|tr|soytarı|guman=erê}}, {{W|tr|üçkâğıtçı|guman=erê}}
{{werger-bin}}
lddmjytkzy9mra9ws5eovd5tcirhfq4
cambaz
0
29640
6235238
6133004
2026-05-14T00:14:15Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235238
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
[[Wêne:Acrobatics performance.jpg|thumb|250px|du cambaz]]
{{navdêr|ku|z=}mn}
# Kesên ku bi taybetî di [[sîrk]]an de bi [[ben]]an ve [[meşîn|dimeşin]] yan [[fen]]an bi dest û [[pî|piyên]] xwe dikin.
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|akrobat|bendbaz|fêlbaz|fenaker}}
# Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|canbaz}}
* {{g|ku|cembaz}}
* {{g|ku|cenbaz}}
==== Jê ====
* {{g|ku|cambazî}}
* {{g|ku|cambazîtî}}
* {{g|ku|cambaztî}}
==== Etîmolojî ====
[[can]] ([[ruh]]) + {{paş|ku|-baz}} anku "kesa/ê ku bi canê xwe dilîze, kesa/ê ku canê xwe dixe xeteriyê", ji {{ji|ira}}. "N" li pêş B dibe M. A li berî du herfên bêdeng kurt dibe û dibe E: "[[şah]] > [[şehbanî]]".
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|akrobaat}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Akrobat|m}}, {{W-|de|Varietékünstler}}, {{W-|de|Zirkuskünstler}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|akrobat}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|بهلوان|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|akrobato}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بندباز}}, {{W-|fa|بندبازیااکروبات}}, {{W+|fa|جانباز}}, {{W-|fa|تاجرحیوانات}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|akrobaatti}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|acrobate}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|acrobaat}}, {{W-|nl|kunstenmaker}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|akrobato}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|acrobat}}, {{W+|en|equilibrist}}, {{W+|en|deceiver}}, {{W+|en|gymnast}}, {{W+|en|swindler}}, {{W+|en|tricker}}, {{W+|en|trickster}}, {{W+|en|vulpine}}, {{W-|en|horse merchant|guman=erê}}, {{W+|en|rope dancer|guman=erê}}
* {{Z|is}}: {{W-|is|loftfimleikamaður}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|曲芸師|tr=kyokugeishi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|acròbata}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|akrobata}}, {{W+|hu|légtornász}}
* {{Z|oc}}: {{W-|oc|acrobat}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|akrobat}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|akrobata}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|acrobata}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|акробат|m}}, {{W+|ru|акробатка|f}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|piyasiman}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|acróbata}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|akrobat}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|akrobat}}, {{W+|tr|cambaz}}, {{W+|tr|ακροβάτης}}, {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kazıkçı}}, {{W+|tr|yozcu}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[cambaz#ku|cambaz]], [[akrobat]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[osta]], [[cambaz#ku|cambaz]]
#: {{mk|tr|söz '''cambazı'''|ostayê gotinan|rêz=1}}
65v01ir0y88jwj78nsgs8mkhfuo6edv
6235239
6235238
2026-05-14T00:14:29Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235239
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
[[Wêne:Acrobatics performance.jpg|thumb|250px|du cambaz]]
{{navdêr|ku|z=mn}}
# Kesên ku bi taybetî di [[sîrk]]an de bi [[ben]]an ve [[meşîn|dimeşin]] yan [[fen]]an bi dest û [[pî|piyên]] xwe dikin.
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|akrobat|bendbaz|fêlbaz|fenaker}}
# Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|canbaz}}
* {{g|ku|cembaz}}
* {{g|ku|cenbaz}}
==== Jê ====
* {{g|ku|cambazî}}
* {{g|ku|cambazîtî}}
* {{g|ku|cambaztî}}
==== Etîmolojî ====
[[can]] ([[ruh]]) + {{paş|ku|-baz}} anku "kesa/ê ku bi canê xwe dilîze, kesa/ê ku canê xwe dixe xeteriyê", ji {{ji|ira}}. "N" li pêş B dibe M. A li berî du herfên bêdeng kurt dibe û dibe E: "[[şah]] > [[şehbanî]]".
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|akrobaat}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Akrobat|m}}, {{W-|de|Varietékünstler}}, {{W-|de|Zirkuskünstler}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|akrobat}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|بهلوان|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|akrobato}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بندباز}}, {{W-|fa|بندبازیااکروبات}}, {{W+|fa|جانباز}}, {{W-|fa|تاجرحیوانات}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|akrobaatti}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|acrobate}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|acrobaat}}, {{W-|nl|kunstenmaker}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|akrobato}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|acrobat}}, {{W+|en|equilibrist}}, {{W+|en|deceiver}}, {{W+|en|gymnast}}, {{W+|en|swindler}}, {{W+|en|tricker}}, {{W+|en|trickster}}, {{W+|en|vulpine}}, {{W-|en|horse merchant|guman=erê}}, {{W+|en|rope dancer|guman=erê}}
* {{Z|is}}: {{W-|is|loftfimleikamaður}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|曲芸師|tr=kyokugeishi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|acròbata}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|akrobata}}, {{W+|hu|légtornász}}
* {{Z|oc}}: {{W-|oc|acrobat}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|akrobat}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|akrobata}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|acrobata}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|акробат|m}}, {{W+|ru|акробатка|f}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|piyasiman}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|acróbata}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|akrobat}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|akrobat}}, {{W+|tr|cambaz}}, {{W+|tr|ακροβάτης}}, {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kazıkçı}}, {{W+|tr|yozcu}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[cambaz#ku|cambaz]], [[akrobat]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[osta]], [[cambaz#ku|cambaz]]
#: {{mk|tr|söz '''cambazı'''|ostayê gotinan|rêz=1}}
4c4qmogftkxzt07zg5r8i5hb5855vpq
6235243
6235239
2026-05-14T00:18:01Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235243
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
[[Wêne:Acrobatics performance.jpg|thumb|250px|du cambaz]]
{{navdêr|ku|z=mn}}
# Kesên ku bi taybetî di [[sîrk]]an de bi [[ben]]an ve [[meşîn|dimeşin]] yan [[fen]]an bi dest û [[pî|piyên]] xwe dikin.
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|akrobat|bendbaz|fêlbaz|fenaker}}
# {{f|ku|mecazî}} Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|canbaz}}
* {{g|ku|cembaz}}
* {{g|ku|cenbaz}}
==== Jê ====
* {{g|ku|cambazî}}
* {{g|ku|cambazîtî}}
* {{g|ku|cambaztî}}
==== Etîmolojî ====
[[can]] ([[ruh]]) + {{paş|ku|-baz}} anku "kesa/ê ku bi canê xwe dilîze, kesa/ê ku canê xwe dixe xeteriyê", ji {{ji|ira}}. "N" li pêş B dibe M. A li berî du herfên bêdeng kurt dibe û dibe E: "[[şah]] > [[şehbanî]]".
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|akrobaat}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Akrobat|m}}, {{W-|de|Varietékünstler}}, {{W-|de|Zirkuskünstler}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|akrobat}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|بهلوان|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|akrobato}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بندباز}}, {{W-|fa|بندبازیااکروبات}}, {{W+|fa|جانباز}}, {{W-|fa|تاجرحیوانات}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|akrobaatti}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|acrobate}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|acrobaat}}, {{W-|nl|kunstenmaker}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|akrobato}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|acrobat}}, {{W+|en|equilibrist}}, {{W+|en|deceiver}}, {{W+|en|gymnast}}, {{W+|en|swindler}}, {{W+|en|tricker}}, {{W+|en|trickster}}, {{W+|en|vulpine}}, {{W-|en|horse merchant|guman=erê}}, {{W+|en|rope dancer|guman=erê}}
* {{Z|is}}: {{W-|is|loftfimleikamaður}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|曲芸師|tr=kyokugeishi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|acròbata}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|akrobata}}, {{W+|hu|légtornász}}
* {{Z|oc}}: {{W-|oc|acrobat}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|akrobat}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|akrobata}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|acrobata}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|акробат|m}}, {{W+|ru|акробатка|f}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|piyasiman}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|acróbata}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|akrobat}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|akrobat}}, {{W+|tr|cambaz}}, {{W+|tr|ακροβάτης}}, {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kazıkçı}}, {{W+|tr|yozcu}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[cambaz#ku|cambaz]], [[akrobat]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[osta]], [[cambaz#ku|cambaz]]
#: {{mk|tr|söz '''cambazı'''|ostayê gotinan|rêz=1}}
0jhb8cxspc7nbk9oygjvwwvxxbnx67u
6235244
6235243
2026-05-14T00:19:28Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235244
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
[[Wêne:Acrobatics performance.jpg|thumb|Du '''cambaz'''.]]
{{navdêr|ku|z=mn}}
# Kesên ku bi taybetî di [[sîrk]]an de bi [[ben]]an ve [[meşîn|dimeşin]] yan [[fen]]an bi dest û [[pî|piyên]] xwe dikin.
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|akrobat|bendbaz|fêlbaz|fenaker}}
# {{f|ku|mecazî}} Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|qurnaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|canbaz}}
* {{g|ku|cembaz}}
* {{g|ku|cenbaz}}
==== Jê ====
* {{g|ku|cambazî}}
* {{g|ku|cambazîtî}}
* {{g|ku|cambaztî}}
==== Etîmolojî ====
[[can]] ([[ruh]]) + {{paş|ku|-baz}} anku "kesa/ê ku bi canê xwe dilîze, kesa/ê ku canê xwe dixe xeteriyê", ji {{ji|ira}}. "N" li pêş B dibe M. A li berî du herfên bêdeng kurt dibe û dibe E: "[[şah]] > [[şehbanî]]".
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|akrobaat}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Akrobat|m}}, {{W-|de|Varietékünstler}}, {{W-|de|Zirkuskünstler}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|akrobat}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|بهلوان|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|akrobato}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بندباز}}, {{W-|fa|بندبازیااکروبات}}, {{W+|fa|جانباز}}, {{W-|fa|تاجرحیوانات}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|akrobaatti}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|acrobate}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|acrobaat}}, {{W-|nl|kunstenmaker}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|akrobato}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|acrobat}}, {{W+|en|equilibrist}}, {{W+|en|deceiver}}, {{W+|en|gymnast}}, {{W+|en|swindler}}, {{W+|en|tricker}}, {{W+|en|trickster}}, {{W+|en|vulpine}}, {{W-|en|horse merchant|guman=erê}}, {{W+|en|rope dancer|guman=erê}}
* {{Z|is}}: {{W-|is|loftfimleikamaður}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|曲芸師|tr=kyokugeishi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|acròbata}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|akrobata}}, {{W+|hu|légtornász}}
* {{Z|oc}}: {{W-|oc|acrobat}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|akrobat}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|akrobata}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|acrobata}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|акробат|m}}, {{W+|ru|акробатка|f}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|piyasiman}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|acróbata}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|akrobat}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|akrobat}}, {{W+|tr|cambaz}}, {{W+|tr|ακροβάτης}}, {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kazıkçı}}, {{W+|tr|yozcu}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[cambaz#ku|cambaz]], [[akrobat]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[osta]], [[cambaz#ku|cambaz]]
#: {{mk|tr|söz '''cambazı'''|ostayê gotinan|rêz=1}}
fdxxo1wzckc9v68gxiawd3vv8e75t0g
qurnaz
0
29644
6235235
6098253
2026-05-14T00:10:26Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235235
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
<!-- * {{ku-IPA}} -->
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=mn}}
# Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|cambaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|qurrnaz}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|qurnaz bûn<pos:lêker>
|qurnaz kirin<pos:lêker>
|qurnazbûn<pos:navdêr>
|qurnazkirin<pos:navdêr>
|qurnazbûyî<pos:rengdêr>
|qurnazkirî<pos:rengdêr>
|qurnazî
|qurnazîtî
|qurnaztî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|qur|-naz}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|listig}}, {{W+|de|schlau}}, {{W-|de|pffifig}}, {{W+|de|gerissen}}, {{W+|de|abgefeimt}}, {{W+|de|arglistig}}, {{W+|de|findig}}, {{W+|de|gewieft}}, {{W+|de|gewiegt}}, {{W+|de|gewitzt}}, {{W+|de|hinterlistig}}, {{W-|de|schlaukopf}}
* {{Z|fa}}: {{W-|fa|رزنگ}}, {{W+|fa|شارلاتان}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|ovela}}, {{W+|fi|taitava}}, {{W+|fi|nokkela}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|sly}}, {{W+|en|wily}}, {{W+|en|cunning}}, {{W+|en|shrewd}}, {{W+|en|astute}}, {{W+|en|tricky}}, {{W+|en|artful}}, {{W+|en|crafty}}, {{W+|en|cagey}}, {{W+|en|calculating}}, {{W+|en|canny}}, {{W+|en|dodgy}}, {{W+|en|foxy}}, {{W+|en|sharp}}, {{W+|en|shifty}}, {{W+|en|nimble}}, {{W+|en|skillful}}, {{W+|en|cautious}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kurnaz}}, {{W+|tr|çok bilmiş}}
{{werger-bin}}
cwrjhldq198ewka5tcj85bss0vki80l
6235236
6235235
2026-05-14T00:11:10Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235236
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
<!-- * {{ku-IPA}} -->
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|qurnaz|mê û nêr}}
{{navdêr|ku|z=mn}}
# Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|cambaz|xapîner|lêbker|hîleker|mizewir|kone}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|qurrnaz}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|qurnaz bûn<pos:lêker>
|qurnaz kirin<pos:lêker>
|qurnazbûn<pos:navdêr>
|qurnazkirin<pos:navdêr>
|qurnazbûyî<pos:rengdêr>
|qurnazkirî<pos:rengdêr>
|qurnazî
|qurnazîtî
|qurnaztî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|qur|-naz}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|listig}}, {{W+|de|schlau}}, {{W-|de|pffifig}}, {{W+|de|gerissen}}, {{W+|de|abgefeimt}}, {{W+|de|arglistig}}, {{W+|de|findig}}, {{W+|de|gewieft}}, {{W+|de|gewiegt}}, {{W+|de|gewitzt}}, {{W+|de|hinterlistig}}, {{W-|de|schlaukopf}}
* {{Z|fa}}: {{W-|fa|رزنگ}}, {{W+|fa|شارلاتان}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|ovela}}, {{W+|fi|taitava}}, {{W+|fi|nokkela}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|sly}}, {{W+|en|wily}}, {{W+|en|cunning}}, {{W+|en|shrewd}}, {{W+|en|astute}}, {{W+|en|tricky}}, {{W+|en|artful}}, {{W+|en|crafty}}, {{W+|en|cagey}}, {{W+|en|calculating}}, {{W+|en|canny}}, {{W+|en|dodgy}}, {{W+|en|foxy}}, {{W+|en|sharp}}, {{W+|en|shifty}}, {{W+|en|nimble}}, {{W+|en|skillful}}, {{W+|en|cautious}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kurnaz}}, {{W+|tr|çok bilmiş}}
{{werger-bin}}
i8kau3nk792gnefbb2rww9pnetkk0zb
lêbker
0
29645
6235240
6133005
2026-05-14T00:14:54Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235240
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=mn}}
# Kesa/ê ku [[hîle]]yan dike, Kesê/a ku xelkê [[xapandin|dixapîne]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|fêlbaz|fêlbaz|şeytan|cambaz|mizewir|kone|xapîner|qurnaz|lêbok|hîleker}}
==== Herwiha ====
{{stûn|
* {{g|ku|lêbkar}}
* {{g|ku|lêbbaz}}
* {{g|ku|lêhibkar}}
* {{g|ku|lêhbkar}}
* {{g|ku|lihbkar}}
* {{g|ku|lêhibker}}
* {{g|ku|lêhbker}}
* {{g|ku|lihbker}}
}}
==== Binêre herwiha ====
{{stûn|
* [[pîs]]
* [[pespaye]]
* [[rûvî]]
* [[hîlebaz]]
* [[şatir]]
}}
==== Jê ====
* {{g|ku|lêbkerî}}
* {{g|ku|lêbkerîtî}}
* {{g|ku|lêbkertî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|lêb|-ker}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|listig}}, {{W+|de|schlau}}, {{W+|de|pffifig}}, {{W+|de|gerissen}}, {{W+|de|abgefeimt}}, {{W+|de|arglistig}}, {{W+|de|findig}}, {{W+|de|gewieft}}, {{W+|de|gewiegt}}, {{W+|de|gewitzt}}, {{W+|de|hinterlistig}}, {{W+|de|schlaukopf}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|ovela}}, {{W+|fi|taitava}}, {{W+|fi|nokkela}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|sly}}, {{W+|en|wily}}, {{W+|en|cunning}}, {{W+|en|shrewd}}, {{W+|en|astute}}, {{W+|en|tricky}}, {{W+|en|artful}}, {{W+|en|crafty}}, {{W+|en|cagey}}, {{W+|en|calculating}}, {{W+|en|canny}}, {{W+|en|dodgy}}, {{W+|en|foxy}}, {{W+|en|sharp}}, {{W+|en|shifty}}, {{W+|en|nimble}}, {{W+|en|skillful}}, {{W+|en|cautious}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|hilebaz}}, {{W+|tr|kurnaz}}
{{werger-bin}}
fctj7o805kdw1z4m3n8liibk1qe5rof
berdarî
0
31986
6235294
5924888
2026-05-14T06:15:32Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235294
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|berdarî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[bereket]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[zêdehî]], [[mişetî]], [[gelekî]], [[adanî]], [[deramet]], [[gumrehî]], [[berhemdarî]], [[kesafet]], [[feyîz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[rantabîlîte]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[berhemdarî]]
==== Etîmolojî ====
[[ber]] + [[-dar]] + [[-î]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Fruchtbarkeit|m}}, {{W+|de|Segen|n}}, {{W+|de|Überfluss|n}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|بركة}}, {{W-|ar|كثرة}}, {{W+|ar|كثافة}}, {{W+|ar|وفرة}}, {{W-|ar|غزارة}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بازدهی}}, {{W+|fa|نتیجه}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|abundance|guman=erê}}, {{W+|en|copiousness|guman=erê}}, {{W+|en|cornucopia|guman=erê}}, {{W+|en|fertility|guman=erê}}, {{W+|en|fruitfulness|guman=erê}}, {{W+|en|plenitude|guman=erê}}, {{W+|en|plenteousness|guman=erê}}, {{W+|en|plentifulness|guman=erê}}, {{W+|en|plenty|guman=erê}}, {{W+|en|profusion|guman=erê}}, {{W+|en|prolificacy|guman=erê}}, {{W+|en|prolificness|guman=erê}}, {{W+|en|fruition|guman=erê}}, {{W+|en|fecundity|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|idam}}, {{W+|tr|bolluk}}, {{W+|tr|feyiz}}, {{W+|tr|gürlük}}, {{W+|tr|idamlık}}, {{W+|tr|ongunluk}}, {{W-|tr|oygunluk}}, {{W+|tr|randıman}}, {{W+|tr|üretkenlik}}, {{W+|tr|verimlilik}}, {{W-|tr|ürtkenlik|guman=erê}}
{{werger-bin}}
mrskqgclfx6hf0vdw6vx7we9c5q0lhe
bêber
0
35093
6235295
6133793
2026-05-14T06:21:02Z
Bikarhêner
3719
6235295
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|bêber}}
{{rengdêr|ku}}
# Tiştê ku [[ber]] nîne yan ber nade; bê [[berhem]], bê [[zarok]], ne [[berhemdar]], [[neberdar]].
#: {{nim|ku|Darên me ev sal di '''bêber''' bûn.}}
#: {{nim|ku|Xanima birayê min '''bêber''' e.}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بێبەر}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|bêber bûn<pos:lêker>
|bêber kirin<pos:lêker>
|bêberbûn<pos:navdêr>
|bêberkirin<pos:navdêr>
|bêberbûyî<pos:rengdêr>
|bêberkirî<pos:rengdêr>
|bêberî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{pêş|ku|bê-|ber}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|fruchtlos}}, {{W+|de|nutzlos}}, {{W+|de|unfruchtbar}}, {{W-|de|unproduktiv}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|غير فعال}}, {{W-|ar|بلا جدوى }}, {{W-|ar|غير مجدي}}, {{W-|ar|بلا أثر}}, {{W-|ar|عديم الفائدة}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|ineffective}}, {{W+|en|pointless}}, {{W+|en|unavailing}}, {{W+|en|useless}}, {{W+|en|futile}}, {{W+|en|infertile}}, {{W+|en|fruitless}}, {{W+|en|unproductive|guman=erê}}, {{W+|en|acarpous|guman=erê}}, {{W+|en|frontless|guman=erê}}, {{W+|en|fruitless|guman=erê}}, {{W+|en|infertile|guman=erê}}, {{W+|en|stoneless|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|akim}}, {{W+|tr|ensiz}}, {{W+|tr|meyvesiz}}, {{W+|tr|steril}}, {{W+|tr|taşsız}}, {{W+|tr|ürünsüz}}, {{W+|tr|verimsiz}}, {{W-|tr|randımansız|guman=erê}}, {{W+|tr|semeresiz|guman=erê}}
{{werger-bin}}
e5zae354n8ditowkhpwgxhu628yhaxv
Dêrik
0
36988
6235185
6134004
2026-05-13T13:44:32Z
Ghybu
1393
/* Serenav */
6235185
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Serenav ===
{{serenav|ku|z=m}}
# {{bajar|ku|koord=37.364,40.269}} Bajarek e li [[parêzgeh]]a [[Mêrdîn]]ê li [[Bakurê Kurdistanê]].
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin='''Dêrik''' ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û hejîr û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|ku|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}}
# {{bajar|ku|koord=37.176,42.140}} Bajarek e li [[Rojavayê Kurdistanê]].
#* {{bêmînak|ku}}
# {{gund|ku|koord=39.123,42.393}} Gundeke li Bakûrê Kurdistanê ye bi girêdayî navçeya [[Milazgir]]ê ye.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[Dêrk]]
==== Têkildar ====
* [[Dêrika Çiyayê Mazî]]
* [[Dêrika Hemko]]
* [[Dêrika Milazgirê]]
==== Jê ====
* [[dêrikî]]
* [[dêrikîtî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|dêr|-ik}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|tr}}: {{W|tr|Derik}}
{{werger-bin}}
c7hcmelnbcstlgh16wbxc4do8a8mdxu
6235197
6235185
2026-05-13T15:45:58Z
Ghybu
1393
/* Serenav */
6235197
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Serenav ===
{{serenav|ku|z=m}}
# {{bajar|ku|koord=37.364,40.269}} Bajarek e li [[parêzgeh]]a [[Mêrdîn]]ê li [[Bakurê Kurdistanê]].
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin='''Dêrik''' ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û hejîr û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}}
# {{bajar|ku|koord=37.176,42.140}} Bajarek e li [[Rojavayê Kurdistanê]].
#* {{bêmînak|ku}}
# {{gund|ku|koord=39.123,42.393}} Gundeke li Bakûrê Kurdistanê ye bi girêdayî navçeya [[Milazgir]]ê ye.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[Dêrk]]
==== Têkildar ====
* [[Dêrika Çiyayê Mazî]]
* [[Dêrika Hemko]]
* [[Dêrika Milazgirê]]
==== Jê ====
* [[dêrikî]]
* [[dêrikîtî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|dêr|-ik}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|tr}}: {{W|tr|Derik}}
{{werger-bin}}
s5v6xx7k0yi7rr40cy3s7ldxo9lmrqm
efsûn
0
40721
6235311
6015021
2026-05-14T07:39:20Z
Bikarhêner
3719
6235311
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|efsun}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-efsûn.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|efsûn|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[hêz|Hêz]]ên ku tê [[bawer]]kirin ku [[dersiriştî]] ne.
#: {{hevmane|ku|sihir}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[fêl|Fêl]]ên ku hin kes bi [[hinêr]]an [[dest]]an yan [[amûr]]an dikin û ji [[temaşevan]]an re [[ecêb]] [[xwiyan|dixwiyin]].
#: {{hevmane|ku|îluzyon}}
#* {{bêmînak|ku}}
# Tiştê [[ecêb]] yan pirr [[şikodar]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|afsûn
|avsûn
|evsûn
}}
==== Jê ====
{{stûn|
* [[afsûnî]]
* {{mj|lêker}} [[efsûn kirin]]
* {{mj|navdêr}} [[efsûnkirin]]
* {{mj|rengdêr}} [[efsûnkirî]]
* {{mj|rengdêr}} [[efsûnbûyî]]
* [[efsandin]]
* [[fesandin]]
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|fa|ku|افسون}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Magie|f}}, {{W|de|Zauber|m}}, {{W|de|Taufe|f}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|kouzlo}}
* {{Z|zh}}: [[魔术]] (mó shù)
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|magio}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|افسون}}, {{W+|fa|جادو}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|gandur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|taika}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|magie}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|magy}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|magie}}, {{W+|nl|toverkunst}}
* {{Z|he}}: [[קסם]] (qesem)
* {{Z|en}}: {{W+|en|magic}}, {{W+|en|magico-}}, {{W|en|sorcery|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|magia}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|màgia}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|varázs}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|mágica}}
* {{Z|ro}}: {{W|ro|magie|f}}, {{W|ro|vrajă|f}}, [[farmec]] /
* {{Z|sco}}: {{W|sco|draoidheachd|f}}, {{W|sco|geasan|m}}, {{W|sco|drùidheachd|f}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|magia}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|magi}}
* {{Z|th}}: [[เวทมนตร์]] (wêt mon)
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sihir}}, {{W+|tr|afsün}}, {{W+|tr|büyü}}, {{W+|tr|efsun}}, {{W+|tr|afsun}}, {{W+|tr|tılsım}}
* {{Z|el}}: [[μαγικός]] (magikós)
{{werger-bin}}
abi9qo1dl4n7gcxx5k54kjtm5bhfxc8
hîlebazî
0
42738
6235245
6097065
2026-05-14T00:26:17Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235245
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hîlebazî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[kar|Karê]] ku yek tiştek [[nerast]] bi yekî bide [[bawerkirin]] ji bo ku [[fêl]]ekê lê bike.
#: {{hevmane|ku|fêlbazî|cambazî|konetî|gelacî|şeytanî|qurnazî|xapandin|lêbkirin|mizewirî}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|حیلەبازی}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hîlekarî}}
* {{g|ku|hîlekerî}}
* {{g|ku|qîlebazî}}
* {{g|ku|qîlekarî}}
* {{g|ku|qîlekerî}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|hîlebazî kirin<pos:lêker>
|hîlebazîkirin<pos:navdêr>
|hîlebazîkirî<pos:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hîlebaz|-î}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Verschlagenheit|f}}, {{W|de|Gaunerei|f}}, {{W|de|Durchtriebenheit|f|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|خداع}}, {{W+|ar|غدر}}, {{W+|ar|احتيال}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|حیله بازی}}
* {{Z|en}}: {{W|en|deception}}, {{W|en|cheating}}, {{W+|en|duplicity}}, {{W+|en|knavery}}, {{W+|en|knavishness}}, {{W+|en|juggle}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|düzenbazlık}}, {{W+|tr|düzencilik}}, {{W+|tr|hilebazlık}}, {{W+|tr|hilecilik}}, {{W+|tr|hilekârlık}}, {{W+|tr|kaltabanlık}}, {{W+|tr|oyunbazlık}}, {{W+|tr|şeytanî}}, {{W+|tr|dalaverecilik}}, {{W+|tr|cerbeze}}, {{W+|tr|madrabazlık}}, {{W|tr|çıfıtlık|guman=erê}}, {{W|tr|oyunculuk|guman=erê}}, {{W|tr|şeytanlık|guman=erê}}, {{W|tr|üçkâğıtçılık|guman=erê}}
{{werger-bin}}
nged9btrm99k8ybwswwoc5c8k0zlhku
cambazî
0
42960
6235247
6134988
2026-05-14T00:49:21Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235247
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|cambazî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[kar|Karê]] [[cambaz]]an.
#: {{hevmane|ku|fêlbazî|hîlebazî|konetî|gelacî|şeytanî|qurnazî|xapandin|lêbkirin|hîlekirin|mizewirî}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
| cambazîtî
| cambaztî
| canbazî
| canbazîtî
| canbaztî
| cembazî
| cembazîtî
| cembaztî
| cenbazî
| cenbazîtî
| cenbaztî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|cambaz|-î}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|cambazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}
{{werger-bin}}
525ebxi2kydx0husligpvjn6cri2z7n
qurnazî
0
42965
6235207
6098254
2026-05-13T17:59:00Z
IbrahimKocher Duhok
4280
/* Werger */
6235207
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
<!-- * {{ku-IPA}} -->
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[konetî|Konetî]], [[hîlebazî]], [[cambazî]], [[gelacî]], [[fêlbazî]], [[şeytanî]], [[xapandin]], [[lêb]]kirin, [[hîle]]kirin, [[mizewirî]], [[kar]]ê [[qurnaz]]an.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|qurnazîtî
|qurnaztî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}.
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|qurnazî kirin<pos:lêker>
|qurnazîkirin<pos:navdêr>
|qurnazîkirî<pos:rengdêr>
}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}}
* {{Z|en}}: wiliness → en,deceit → en, cheat → en,trick → en, guile → en,cunning → en {{W+|en|disdain|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|şeytanî}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}}, {{W+|tr|gurur|guman=erê}}, {{W+|tr|gururluluk|guman=erê}}
{{werger-bin}}
e4m8blykahnglr183klxl456govqv7u
6235233
6235207
2026-05-14T00:09:06Z
Ghybu
1393
6235233
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
<!-- * {{ku-IPA}} -->
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[konetî|Konetî]], [[hîlebazî]], [[cambazî]], [[gelacî]], [[fêlbazî]], [[şeytanî]], [[xapandin]], [[lêb]]kirin, [[hîle]]kirin, [[mizewirî]], [[kar]]ê [[qurnaz]]an.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|qurnazîtî
|qurnaztî
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|qurnazî kirin<pos:lêker>
|qurnazîkirin<pos:navdêr>
|qurnazîkirî<pos:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}}
* {{Z|fr}}: {{W+|en|roublardise}}, {{W+|en|fourberie}}, {{W+|en|ruse}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|şeytani}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}}
{{werger-bin}}
0a5xufvoyxeslno1dnln2ncam5zcs6b
6235234
6235233
2026-05-14T00:10:04Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6235234
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
<!-- * {{ku-IPA}} -->
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[konetî|Konetî]], [[hîlebazî]], [[cambazî]], [[gelacî]], [[fêlbazî]], [[şeytanî]], [[xapandin]], [[lêb]]kirin, [[hîle]]kirin, [[mizewirî]], [[kar]]ê [[qurnaz]]an.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|qurnazîtî
|qurnaztî
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|qurnazî kirin<pos:lêker>
|qurnazîkirin<pos:navdêr>
|qurnazîkirî<pos:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}}
* {{Z|fr}}: {{W+|en|roublardise}}, {{W+|en|fourberie}}, {{W+|en|ruse}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}}
{{werger-bin}}
kozafrltog8muowywob5owawd6b1lsg
6235246
6235234
2026-05-14T00:42:15Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235246
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
<!-- * {{ku-IPA}} -->
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[kar|Karê]] [[qurnaz]]an.
#: {{hevmane|ku|hîlebazî|cambazî|gelacî|fêlbazî|şeytanî|xapandin|lêbkirin|hîlekirin|mizewirî}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
| qurnazîtî
| qurnaztî
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
| qurnazî kirin<pos:lêker>
| qurnazîkirin<pos:navdêr>
| qurnazîkirî<pos:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}}
* {{Z|fr}}: {{W+|en|roublardise}}, {{W+|en|fourberie}}, {{W+|en|ruse}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}}
{{werger-bin}}
td24w38mflizj8tklu4ebqkqefvw3ib
6235248
6235246
2026-05-14T01:02:40Z
Ghybu
1393
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6235248
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
<!-- * {{ku-IPA}} -->
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[kar|Karê]] [[qurnaz]]an.
#: {{hevmane|ku|hîlebazî|cambazî|gelacî|fêlbazî|şeytanî|xapandin|lêbkirin|hîlekirin|mizewirî}}
#* {{jêder|ku|2=''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2014 r.28|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li '''qurnaziya''' wî dizîvirî û serî jê disand: [...]}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
| qurnazîtî
| qurnaztî
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
| qurnazî kirin<pos:lêker>
| qurnazîkirin<pos:navdêr>
| qurnazîkirî<pos:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}}
* {{Z|fr}}: {{W+|en|roublardise}}, {{W+|en|fourberie}}, {{W+|en|ruse}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}}
{{werger-bin}}
9lu2agghhp6zk4kn66y8ahzpap4z5c0
6235249
6235248
2026-05-14T01:06:08Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235249
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
<!-- * {{ku-IPA}} -->
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[kar|Karê]] [[qurnaz]]an.
#: {{hevmane|ku|hîlebazî|cambazî|gelacî|fêlbazî|şeytanî|xapandin|lêbkirin|hîlekirin|mizewirî}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li '''qurnaziya''' wî dizîvirî û serî jê disand: [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
| qurnazîtî
| qurnaztî
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
| qurnazî kirin<pos:lêker>
| qurnazîkirin<pos:navdêr>
| qurnazîkirî<pos:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}}
* {{Z|fr}}: {{W+|en|roublardise}}, {{W+|en|fourberie}}, {{W+|en|ruse}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}}
{{werger-bin}}
3yb1dos3n6zlu6uqcys1ubhqg3p03h2
6235250
6235249
2026-05-14T01:08:52Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6235250
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
<!-- * {{ku-IPA}} -->
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|qurnazî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[kar|Karê]] [[qurnaz]]an.
#: {{hevmane|ku|hîlebazî|cambazî|gelacî|fêlbazî|şeytanî|xapandin|lêbkirin|hîlekirin|mizewirî}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li '''qurnaziya''' wî dizîvirî û serî jê disand: [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
| qurnazîtî
| qurnaztî
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
| qurnazî kirin<pos:lêker>
| qurnazîkirin<pos:navdêr>
| qurnazîkirî<pos:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|qurnaz|-tî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكر}}, {{W+|ar|شر}}, {{W-|ar|خبث}}, {{W-|ar|خداع}}, {{W+|ar|غش}}, {{W-|ar|حيلة}}, {{W-|ar|كيد}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|roublardise}}, {{W+|fr|fourberie}}, {{W+|fr|ruse}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wiliness}}, {{W+|en|deceit}}, {{W+|en|cheat}}, {{W+|en|trick}}, {{W+|en|guile}}, {{W+|en|cunning}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurnazlık}}, {{W+|tr|şeytanlık}}, {{W+|tr|tilkilik}}
{{werger-bin}}
g2zcg2zu3svkkaieb1cw98w8zife8sk
îluzyon
0
45358
6235310
6135422
2026-05-14T07:36:25Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235310
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|îluzyon|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# Tiştê ku ne [[wisan]] e wek ku [[xwiyan|dixwiye]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Tiştê ku [[xwiyan|dixwiye]] lê di [[rastî|rastiyê]] de [[nîne]].
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bawerî|Baweriya]] bi tiştek ku ne [[rast]] e yan [[nîne]].
#* {{bêmînak|ku}}
# [[sihirbazî|Sihirbazî]], [[fêlbazî]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeyê ====
* {{jêder|ku|jêgirtin=The Economist dibêje mebesta Mesrûr Barzanî ew e ko dewleteka bi navê Iraqê îluzyoneka [[neheyî]] ye û ya herî baş ew e ko Iraq li konfederasyonan bêt par ve kirin.|Nefel.com, 9/2007}}
==== Jê ====
* {{g|ku|îluzyonîst}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|fr|ku|illusion}} ji {{ji|la|ku|illusio|w=[[tirrane]], [[qerf]], [[henek]], [[galte]], [[tinazî]], [[lêhb]]}} ji {{g|la|illudere|w=[[tirrane]] pê kirin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Phantasie|f|guman=erê}}, {{W|de|mehr schein als sein|guman=erê}}, {{W|de|Sinnestäuschung|f|guman=erê}}, {{W|de|Wahn|m|guman=erê}}
* {{Z|zh}}: {{W-|zh|幻想|tr=[[huànxiǎng]]}}
* {{Z|da}}: {{W|da|illusion|c}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|هذیان|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|هذیان}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|illuusio}}, {{W+|fi|harha}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|illusion|f}}
* {{Z|nl}}: {{W|nl|illusie|f}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|illusion}}
* {{Z|it}}: {{W|it|illusione|f}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|환각|tr=hwangak}}
* {{Z|ro}}: {{W|ro|iluzie|f}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|иллюзия|tr=illjúzija}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yanılsama}}, {{W+|tr|illüzyon}}
* {{Z|el}}: {{W|el|παραίσθηση|f}}
{{werger-bin}}
jg8rmp9abv1vglaewfsro9ydule8jr3
Waschmaschine
0
49788
6235308
6039965
2026-05-14T07:33:50Z
Denny
7871
6235308
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|de}} ==
{{#function:Z29055|L36579|}}
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|de|De-Waschmaschine.ogg|Deng}}
* {{deng|de|LL-Q188 (deu)-Sebastian Wallroth-Waschmaschine.wav|Deng|dever=Berlîn, Almanya}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|de|z=m}}
# [[cilşok]], [[makîneya cilşûştinê]]
#* {{bêmînak|de}}
5jjatbp7bdw05t5xpkcosg6zoabfxkf
hêjîr
0
50884
6235189
5720925
2026-05-13T15:31:58Z
Ghybu
1393
6235189
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hejîr|hêjir}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hêjîr.wav|Deng|dever=Amed}}
** {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hêjîr.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|fêkî}} {{guherto|ku|hejîr}}
i15hkeordcglpfdb9u8hmk5sbrb7uee
6235198
6235189
2026-05-13T15:47:01Z
Ghybu
1393
/* Bilêvkirin */
6235198
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hejîr|hêjir}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-hêjîr.wav|Deng|dever=Amed}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hêjîr.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|fêkî}} {{guherto|ku|hejîr}}
nbfzykrpv0aq11sa0lhw7oyfwhmr0nj
hejîr
0
50885
6235184
6002269
2026-05-13T13:41:42Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235184
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}}
* (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}}
[[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]]
[[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe.
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe.Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|ku|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ھهژیر}}
==== Herwiha ====
{{stûn|
* {{g|ku|hêjîr}}
* {{g|ku|hijîr}}
* {{g|ku|hêcîr}}
* {{g|ku|hincîr}}
}}
==== Hevmane ====
* [[tepsik]]
* {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}}
==== Jê ====
* [[darhejîr]]
* [[darhejîrî]]
* [[hejîrî]]
==== Navê zanistî ====
* ''[[Ficus]]''
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]]
Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر|tr=[[hencîr]]}}
* {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl
* {{Z|sdh}}:
** Kelhûrî: hencîr
** Feylî: hencîr
* {{Z|hac}}: hencîr
* {{Z|lki}}: hencîr
==== Werger ====
{{werger-ser|dara hejîrê}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|ara}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}}
* {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|masi}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}}
*: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|figo}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}}
* {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}}
*: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figo}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}}
* {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}}
* {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}}
* Sorbî:
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{PH-nîşan|20/2011}}
{{mijar|ku|fêkî}}
hetnfmrqi93af18f6nhu9ilcif2hi8p
6235186
6235184
2026-05-13T13:47:27Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235186
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}}
* (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}}
[[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]]
[[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe.
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|ku|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ھهژیر}}
==== Herwiha ====
{{stûn|
* {{g|ku|hêjîr}}
* {{g|ku|hijîr}}
* {{g|ku|hêcîr}}
* {{g|ku|hincîr}}
}}
==== Hevmane ====
* [[tepsik]]
* {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}}
==== Jê ====
* [[darhejîr]]
* [[darhejîrî]]
* [[hejîrî]]
==== Navê zanistî ====
* ''[[Ficus]]''
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]]
Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر|tr=[[hencîr]]}}
* {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl
* {{Z|sdh}}:
** Kelhûrî: hencîr
** Feylî: hencîr
* {{Z|hac}}: hencîr
* {{Z|lki}}: hencîr
==== Werger ====
{{werger-ser|dara hejîrê}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|ara}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}}
* {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|masi}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}}
*: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|figo}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}}
* {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}}
*: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figo}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}}
* {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}}
* {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}}
* Sorbî:
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{PH-nîşan|20/2011}}
{{mijar|ku|fêkî}}
9ru9tqql1a7fwo7jhsk9x7yv27z8ads
6235192
6235186
2026-05-13T15:37:47Z
Ghybu
1393
6235192
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hêjir|hêjîr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}}
* (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}}
[[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]]
[[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe.
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Piștî bavê xwe didît, bi heyecan û dilxweșî direviya. Bavê wê '''hejîra''' herî rengteyîsok û gușiyekî tirî dida dest wê.|sernav=Meşa Morîyan|nivîskar=Cîhan Roj|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}}
# {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|ku|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ھهژیر}}
==== Herwiha ====
{{stûn|
* {{g|ku|hêjîr}}
* {{g|ku|hijîr}}
* {{g|ku|hêcîr}}
* {{g|ku|hincîr}}
}}
==== Hevmane ====
* [[tepsik]]
* {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}}
==== Jê ====
* [[darhejîr]]
* [[darhejîrî]]
* [[hejîrî]]
==== Navê zanistî ====
* ''[[Ficus]]''
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]]
Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر|tr=[[hencîr]]}}
* {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl
* {{Z|sdh}}:
** Kelhûrî: hencîr
** Feylî: hencîr
* {{Z|hac}}: hencîr
* {{Z|lki}}: hencîr
==== Werger ====
{{werger-ser|dara hejîrê}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|ara}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}}
* {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|masi}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}}
*: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|figo}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}}
* {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}}
*: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figo}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}}
* {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}}
* {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}}
* Sorbî:
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{PH-nîşan|20/2011}}
{{mijar|ku|fêkî}}
ms3krdezhaqvksd0pq4ooau4i9pq1id
6235196
6235192
2026-05-13T15:45:20Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235196
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hêjir|hêjîr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}}
* (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}}
[[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]]
[[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe.
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Piștî bavê xwe didît, bi heyecan û dilxweșî direviya. Bavê wê '''hejîra''' herî rengteyîsok û gușiyekî tirî dida dest wê.|sernav=Meşa Morîyan|nivîskar=Cîhan Roj|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}}
# {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ھهژیر}}
==== Herwiha ====
{{stûn|
* {{g|ku|hêjîr}}
* {{g|ku|hijîr}}
* {{g|ku|hêcîr}}
* {{g|ku|hincîr}}
}}
==== Hevmane ====
* [[tepsik]]
* {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}}
==== Jê ====
* [[darhejîr]]
* [[darhejîrî]]
* [[hejîrî]]
==== Navê zanistî ====
* ''[[Ficus]]''
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]]
Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر|tr=[[hencîr]]}}
* {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl
* {{Z|sdh}}:
** Kelhûrî: hencîr
** Feylî: hencîr
* {{Z|hac}}: hencîr
* {{Z|lki}}: hencîr
==== Werger ====
{{werger-ser|dara hejîrê}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|ara}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}}
* {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|masi}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}}
*: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|figo}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}}
* {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}}
*: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figo}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}}
* {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}}
* {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}}
* Sorbî:
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{PH-nîşan|20/2011}}
{{mijar|ku|fêkî}}
sekh48ged7i4m7gtwcdehvcw2h5qm4y
6235269
6235196
2026-05-14T03:02:22Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235269
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hêjir|hêjîr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}}
* (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}}
[[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]]
[[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe.
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Piştî bavê xwe didît, bi heyecan û dilxweşî direviya. Bavê wê '''hejîra''' herî rengteyîsok û guşiyekî tirî dida dest wê.|sernav=Meşa Morîyan|nivîskar=Cîhan Roj|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}}
# {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ھهژیر}}
==== Herwiha ====
{{stûn|
* {{g|ku|hêjîr}}
* {{g|ku|hijîr}}
* {{g|ku|hêcîr}}
* {{g|ku|hincîr}}
}}
==== Hevmane ====
* [[tepsik]]
* {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}}
==== Jê ====
* [[darhejîr]]
* [[darhejîrî]]
* [[hejîrî]]
==== Navê zanistî ====
* ''[[Ficus]]''
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]]
Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر|tr=[[hencîr]]}}
* {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl
* {{Z|sdh}}:
** Kelhûrî: hencîr
** Feylî: hencîr
* {{Z|hac}}: hencîr
* {{Z|lki}}: hencîr
==== Werger ====
{{werger-ser|dara hejîrê}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|ara}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}}
* {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|masi}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}}
*: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|figo}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}}
* {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}}
*: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figo}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}}
* {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}}
* {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}}
* Sorbî:
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{PH-nîşan|20/2011}}
{{mijar|ku|fêkî}}
r2bv6owi7ioect2ga00ts0o54riko41
6235270
6235269
2026-05-14T03:06:56Z
Ghybu
1393
/* Hevmane */
6235270
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hêjir|hêjîr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* (''[[standard]]'') {{IPA|ku|/hɛʒiːɾ/}}
* (''[[devkî]]'') {{IPA|ku|/hɪʒiːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hejîr.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hejîr|mê}}
[[Wêne:Breva ficus carica.jpg|thumb|(1) Hejîr.]]
[[Wêne:Fig tree.jpg|thumb|(2) Dara '''hejîrê'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|fêkî}} [[fêkî|Fêkiyek]] anku [[mêwe]]yek [[xwerbar]] e û bi [[dar]]an yan [[terraş]]an ve [[şên]] dibe.
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Piştî bavê xwe didît, bi heyecan û dilxweşî direviya. Bavê wê '''hejîra''' herî rengteyîsok û guşiyekî tirî dida dest wê.|sernav=Meşa Morîyan|nivîskar=Cîhan Roj|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}}
# {{f|ku|dar}} [[dar|Dara]] ku wî [[fêkî]] dide.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Dara '''hejîrê''' 3- 10 m bilind dibe. Lewre carna wek teraşekê carnan jî wek darekê xuya dike. Kulîlka wê ya biçûk di dirêjahîya demê de, di nav fêqîyê de dimîne û winda dibe. Kulîlkên wê yên nêr û mê li ser darên cihê çêdibin. Fêqî bi tenê ji kulîlkên mê çêdibin. Cotbûna wê bi awayê tozbûnê çêdibe. Wê tozê jî kêzikek çêdike. Ba jî wan tozikên mê û nêr digehîne hev. Belgên wê 3- 5 çiq in. Çiqê pelê nîvekê, hinekî ji yên din mezintir e. Rengên pelên wê ji alîyê derva keskê tarî, lê yê hundur rengê xwelîyê ye.|Bavê Jîndar, ''Lotikxane.com'', 11/2008}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Dêrik ci xweş e, bi dar û av e<br>Ev av e, li erdê bû belav e,<br>Yek Ẍab e, belê bihuşta me'wa<br>Pir mişmiş û sêv û darên selwa<br>Pir gwîz û '''hejîr''' û xox û hinar<br>Sed kanî û aş û gol û cobar.<br>|kovar={{w|Hawar (kovar)|Hawar}}|sal=1932|hejmar=5|nivîskar={{w|Cegerxwîn}}|sernav=Pesna Dêrikê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ھهژیر}}
==== Herwiha ====
{{stûn|
* {{g|ku|hêjîr}}
* {{g|ku|hijîr}}
* {{g|ku|hêcîr}}
* {{g|ku|hincîr}}
}}
==== Hevmane ====
* [[tepsik]]
* {{mj|Şingal}} {{g|ku|temik}}
* {{g|ku|darhejîr}} {{i|dar}}
==== Jê ====
* [[darhejîr]]
* [[darhejîrî]]
* [[hejîrî]]
==== Navê zanistî ====
* ''[[Ficus]]''
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|ھەنجیر|tr=hencîr}}, farisî {{g|fa|انجیر|tr=encîr}}, pehlewî ''encîr'', sogdî ''encêr''... hemû ji {{ji|ira}}. Peyv ji zimanên îranî ketiye hinek zimanên din jî, bo nimûne tirkî {{g|tr|incir}}, azerî {{g|az|əncir}}, rûsî {{g|ru|инжир}} (inžir), sanskrîtî {{g|sa|अञ्जीर}} û çînî {{g|zh|映日果|tr=yìngrìguǒ}}. Çavkanî: [[https://en.wiktionary.org/wiki/%CA%BEncyl#Middle_Persian]]
Îdiaya Sevan Nişanyan, ku dibêje ji yûnaniya kevn {{g|el|ᾰ̓́γγουρον|tr=ángouron}} ([[xiyar]]) e [[https://www.nisanyansozluk.com/kelime/incir]], bêçavkanî ye û nayê bawerkirin. Lê rast e ku ev peyva yûnanî serekaniya peyva ''[[ecûr]] / [[acûr]]'' e ku coreke xiyaran e.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ھەنجیر|tr=[[hencîr]]}}
* {{Z|zza}}: incîl, hincîr, encîl
* {{Z|sdh}}:
** Kelhûrî: hencîr
** Feylî: hencîr
* {{Z|hac}}: hencîr
* {{Z|lki}}: hencîr
==== Werger ====
{{werger-ser|dara hejîrê}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feigenbaum|n}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܐܝܼܠܵܢܵܐ ܕܬܹܐܢܵܐ|tr=īlana d-tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|hic}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figal|n}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|[[əncir]] [[ağac|ağacı]]}}, {{W-|az|[[incir]] [[ağac|ağacı]]}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|pikondo}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}, {{W+|cs|fíkovník|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fichiera|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figentræ|nt}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|ara}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|[[شجرة]] [[تين]]|m|tr=šagaret tīn}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرم|n|tr=kram}}, {{W-|ary|كرمة|m|tr=karma}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թզենի}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|figarbo}}, {{W-|eo|figujo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigipuu}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fikutræ|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}, {{W+|fi|viikunapuu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figuier|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|figâr}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figueira|m}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰𐌱𐌰𐌲𐌼𐍃|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვის ხე}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|piku}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijgenboom|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figiero}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīctrēow|nt}}, {{W-|ang|fīcbēam|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figuera|m}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|igu}}, {{W-|qu|rinaku}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}, {{W-|ko|무화과나무}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igera}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|fikusas|n}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|figh}}, {{W-|lmo|fich}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ara}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|അത്തി}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|ara}}, {{W-|ms|tin}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|mati}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcoxcuahuitl}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|fidgi|n}}
* {{Z|no}}: {{W-|no|fikentre|nt}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figuièra|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر آغاجی|tr=incir ağacı}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}, {{W+|pl|figowiec|n}}, {{W+|pl|fikus|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figueira|m}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochin|n}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́рное де́рево|nt}}, {{W-|ru|смоко́вница|m}}, {{W-|ru|фи́говое де́рево|nt}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|ficu}}, {{W-|sc|figu}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficara|m}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figovník|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higuera|m}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|mtini|c3|c4}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}, {{W+|sv|fikonträd}}, {{W+|sv|fikus|g}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|labni}}, {{W-|tl|igera}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|mati}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తిచెట్టు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|fik}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|masi}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́кус|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figaro|n}}, {{W-|vec|figher}}, {{W-|vec|figar}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|figabim}}, {{W+|vo|figep}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fikî|n}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysbren|n}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ដើមល្វា|tr=daəm lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|συκιά|m}}
*: Kevn: {{W-|grc|συκέα|m}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{werger-ser|berhemên xwerbar yên wê darê}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|алаҳа́|sc=Cyrl}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒈠|tr=tittu|sc=Xsux}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Feige|m}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|በለስ}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|figo}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܬܹܐܢܵܐ|tr=tīna|n}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|hicã|m}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ডিমৰু}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|figu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|əncir}}, {{W+|az|incir}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|piku}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|ডুমুর}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|смокиня|m|sc=Cyrl}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|инжир}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|fík|n}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|mkungudza}}, {{W-|ny|nkhuyu}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|無花果|tr=mou4 faa1 gwo2}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|無花果|tr=vù-fâ-kó}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|無花果|tr=wúhuāguǒ}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|無花果|tr=ù-huă-guō}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|無花果|tr=bû-hoa-kó}}, {{W-|nan|文仙果|tr=bûn-sian-kó}}, {{W-|nan|映日果|tr=iòng-ji̍t-kó}}, {{W-|nan|優曇花|tr=iu-thâm-hoe}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|faica|m}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|figen|g}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|fika|m}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|اینجیل|tr=injil}}
* {{Z|id}}: {{W-|id|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|تِين|n}}, {{W-|ar|بَلَس|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|تين|n|tr=tīn}}, {{W-|arz|تينة|m|tr=tīna}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كرموس|n|tr=karmūs}}, {{W-|ary|كرموسة|m|tr=karmūsa}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|թուզ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|figo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|viigimari}}, {{W+|et|viik}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|በለስ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|higu}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|انجیر|tr=anjir}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|fika|m}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|viikuna}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|figue|m}}
*: {{Z|fro}}: {{W-|fro|figue|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|fîc}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|figo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌼𐌰𐌺𐌺𐌰|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ლეღვი}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ɓaure}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|अंजीर|sc=Deva}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|vijg|m}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|תְּאֵנָה|m|tr=tena|sc=Hebr}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|figo}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fīc|n}}, {{W-|ang|fīcæppel|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fig}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|fige|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|fico|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|fíkja|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|無花果|tr=いちじく, ichijiku, むかか, mukaka}}, {{W-|ja|映日果|tr=いちじく, ichijiku, えいじつか, eijitsuka}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|инҗр}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಅಂಜೂರ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|figa|m}}
* {{Z|ks}}: {{W-|ks|أنٛجیٖر}}, {{W-|ks|اۆنٛجوٗر}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|무화과}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|igo}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|ficus|n|m}}
* {{Z|lv}}: {{W-|lv|vīģe|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝາກເດື່ອ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ლუღი}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|fîgo|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|figa|m}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fig|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|смоква|sc=Cyrl}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|amontana}}, {{W+|mg|aviavy}}, {{W+|mg|voara}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|അത്തിപ്പഴം}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|buah ara}}, {{W+|id|buah tin}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|tina|m}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|fig|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|piki}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|füge}}
* {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ლუღი}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dꜣb|h=d-A-b{{egy-glyph|M194|h=29}}}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|īcox}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|fica|m}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|hashkʼaan}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Fieg|m}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|fiken|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|fiken|n}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|figa|m}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|انجیر|tr=encir, incir}}, {{W-|ota|تین|tr=tin}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|anjir}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Fiej|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|figa|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|figo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਅੰਜੀਰ|m}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|fig|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|smochină|m}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|инжи́р|n}}, {{W-|ru|смо́ква|m}}, {{W-|ru|фи́га|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiikon}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|उडुम्बर|n}}, {{W+|sa|अञ्जीर|nt}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ficu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|смо̏ква|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|smȍkva|m}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠒꠦꠃꠋꠞꠣ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|figa|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|figa|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|tiin}}
* Sorbî:
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|figa|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|higo|n}}, {{W+|es|breva|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|tini|c5|c6}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fikon}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|tini|c9|c10}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|анҷир|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|sisiyo}}, {{W-|tl|igos}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அத்தி}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|tazart|m}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⵜⴰⵣⴰⵔⵜ|m|tr=tazart}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|มะเดื่อ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అత్తి పండు|sc=Telu}}
* {{Z|tig}}: {{W-|tig|በለስ}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|በለስ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|incir}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|фі́га|m|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|інжи́р|n|sc=Cyrl}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|figo|n}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sung}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|fig}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fike|m}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|ffigysen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xël}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ផ្លែល្វា|tr=plae lvie|sc=Khmr}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|uluzi}}
* {{Z|yka}}: {{W-|yka|igira}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿײַג|m}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọtọ ni}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σύκο|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|σῦκον|nt}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|ikhuwu}}, {{W+|zu|ikhiwane}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fig|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75495639}}
{{PH-nîşan|20/2011}}
{{mijar|ku|fêkî}}
14zsce8bqpg4w7zdewgl83fjwfms6xs
pêgeh
0
50895
6235219
6235183
2026-05-13T21:26:46Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235219
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|pêgeh|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|erdnîgarî}} Di erdnîgarîyê de ew cihê xalekê ye ku bi rêya [[hêlîpan]] û [[hêlîlar]]ê tê peydakirin, pozîsyon.
#: ''Divêt em hemî '''pêgehê''' xwe biparêzin.''
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Bi xêra wê siyaseta hekîmane, Kurdistan bû penagehek ji bo hejmareke ji wê serkirdeyê Iraqiyên ko opozîsyon bûn li dijî rejîma berê, dîsa bibû '''pêgeyekî''' jî ji bo encamdana çalakî û kirdeya hizbayetiya dijî rejîmê. Gelek ji wan hizban jî niha di proseya siyasî û Hikûmeta Îraqê de beşdar in.|ji daxwiyaniyek Hikûmeta Herêma Kurdistanê, 12/2008}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|cih}}
* {{g|ku|war}}
* {{g|ku|pozîsyon}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|pêge}}
* {{g|ku|pêgih}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|pê|w1=ling, pî|-geh}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Ausmaß|n}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|مكان}}, {{W-|ar|موضع}}, {{W-|ar|موطىء}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|جایگاه}}, {{W-|fa|محل سکونت}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|place}}, {{W+|en|position}}, {{W+|en|hassock|guman=erê}}, {{W+|en|urinal|guman=erê}}, {{W+|en|washroom|guman=erê}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|position}}, {{W+|sv|läge}}, {{W+|sv|belägenhet}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|konum}}, {{W+|tr|pozisyon}}, {{W+|tr|yer}}
{{werger-bin}}
48eoxagvfjzredqh407x584b9udtx0e
mêşin
0
54035
6235315
6137758
2026-05-14T10:39:00Z
Memo1341
14691
/* Etîmolojî */
6235315
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|mêşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|mêşin|mê}}
[[Wêne:Sheep eating grass edit02.jpg|thumb|çend mêşin (1)]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[ajal|Ajal]]eke [[çarpî]] ye bi[[hirî]] ye û tê [[dotin]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|mih}}
#: ''Guran îro '''mêşineke''' me xwariye.''
# Mirova/ê [[sernerm]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Navê zanistî ====
* ''[[Ovis aries]]''
==== Jê ====
* {{g|ku|mêşinvan}}
==== Etîmolojî ====
Ji proto-Îranî [[máyšah]] + [[-anta]] (qertafa cinsa mê, bide ber [[bizin]] ji bo mînakekê din ekê vê qertafê.)
Binêre [[mih]] ji bo rewşa peyvê bê qertafê û hevrehên peyvê.
==== Binêre herwiha ====
{{stûn|
* {{g|ku|beran}}
* {{g|ku|berx}}
* {{g|ku|berindir}}
* {{g|ku|beyindir}}
* {{g|ku|pez}}
* {{g|ku|sewal}}
* {{g|ku|tewal}}
* {{g|ku|bizin}}
* {{g|ku|nêrî}}
* {{g|ku|kar}}
}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|delja}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Schaf|n}}, {{W|de|Hammel|m}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|ardi}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|авечка}}
* {{Z|br}}: {{W|br|dañvad|m}}, {{W|br|maout|m}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|овца|tr=[[ovca]]}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|ovce}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|綿羊}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|får}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|domba}}, {{W+|id|biri-biri}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ŝafo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|lammas}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|seyður}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|lammas}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|mouton|m}}
* {{Z|fur}}: {{W+|fur|piore}}, {{W+|fur|fede}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|skiep}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|ovella}}
* {{Z|gn}}: {{W+|gn|ovecha}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|schaap}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כֶּבֶשׂ}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|sheep}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|ove}}, {{W|ia|ove|f}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|caora}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|pecora}}
* {{Z|is}}: {{W-|is|fé (sauðfé)}}
* {{Z|ja}}: {{W|ja|羊|tr=[[ひつじ]], hitsuji}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|kuri}}
* {{Z|ca}}: {{W|ca|ovella|f}}
* {{Z|lad}}: {{W+|lad|biescia}}
* {{Z|la}}: {{W|la|ovis|f}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|aita}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|avis}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|овца|tr=[[ovca]]}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|nagħġa}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|juh}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|sau}}, {{W+|no|får}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|feda}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|karné}}
* {{Z|pl}}: {{W-|pl|owca}}
* {{Z|pt}}: {{W|pt|ovelha|f}}
* {{Z|rom}}: {{W|rom|bakri|f}}, {{W|rom|bakro|m}}
* {{Z|ro}}: {{W|ro|oaie|f}}
* [[Romansh]]: [[nursa]]
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|овца|tr=[[ovca]]}}
* {{Z|se}}: {{W+|se|sávza}}
* {{Z|sc}}: {{W+|sc|brebei}}, {{W+|sc|barveghe}}, {{W+|sc|chessi}}, {{W+|sc|tzicca}}
* {{Z|sh}}: {{W|sh|ovan|m}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|ovca}}
* {{Z|sh}}: {{W-|sh|овца|tr=[[ovca]]}}
* {{Z|sco}}: {{W+|sco|caora}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|ovca}}
* {{Z|sl}}: {{W|sl|ovca|f}}, {{W|sl|oven|m}}
* {{Z|dsb}}: {{W+|dsb|wojca}}
* {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|wowca}}
* {{Z|es}}: {{W|es|oveja|f}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|får}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|koyun}}, {{W+|tr|marya}}, {{W+|tr|koyungiller}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|вівця|tr=wiwc''''a'''}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|jip}}
* {{Z|cy}}: {{W|cy|dafad|f}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πρόβατο}}
{{werger-bin}}
41p417uj6houb3qtb0xq0x3p779bxd7
taştê
0
54046
6235188
5042579
2026-05-13T15:18:21Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235188
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guherto|ku|taşt}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re șiyar dibû. Wî '''taștê''' li malê nedixwar. '''Taștêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|çepxwane=Doğa Basın yayın|sal=2011}}
0bhqibcm8bxc28lh4d62dp88cefg9g9
6235190
6235188
2026-05-13T15:36:43Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235190
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guherto|ku|taşt}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re șiyar dibû. Wî '''taștê''' li malê nedixwar. '''Taștêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}}
km1jmanoobakhkhwa1im91ex95cxaea
6235204
6235190
2026-05-13T17:01:29Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235204
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guherto|ku|taşt}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Xalê Evdî, serê sibê, bi bangdana meleyê gund re şiyar dibû. Wî '''taştê''' li malê nedixwar. '''Taştêya''' wî tirî û hejîrên mîna hingiv bûn. Li kerê xwe yê spî siwar dibû û berê xwe dida nav rezê xwe.|sernav=Palûte (Rovî û Xalê Evdî)|nivîskar=Îsmaîl Dîndar|weşanxane=Doğa Basın yayın|sal=2011}}
puhj5ujpxxqpv0mdnramwmmwt8cc5no
masîpehnik
0
62714
6235280
5931291
2026-05-14T04:06:23Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235280
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|masîpehnik|nêr}}
[[Wêne:Pseudopleuronectes americanus.jpg|thumb|masîpehnikek]]
{{navdêr|ku|z=n}}
# Hin [[cûn]] [[masî|masiyên]] [[pehn]] in, [[pahnoke]].
* {{jêder|ku|jêgirtin=Hesenê Dewrêş Pehnik: '''Masîyekî''' perîkê wî soreyî ye. Di nav çem û şeta bi pirrayî dibin kendalan de dijî. Weke navê xwe masîyekî pehn e, ne dirêj lê fireh e. Dişibe masîyên di akwaryûman de.|Koma "Zimanê Kurdî" li ser [[Rûname]]yê, 11/2011}}
==== Herwiha ====
* [[masîpanik]]
* [[masîpan]]
* [[masîpehn]]
* [[masîpank]]
* [[panik]]
* [[pehnik]]
==== Etîmolojî ====
Ji ''[[masî]]'' + ''[[pehn]]'' + ''[[-ik]]''.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Flunder|f}}; {{W|de|Butt}}
* {{Z|da}}: {{W|da|skrubbe}}
* {{Z|fi}}: {{W|fi|kampela}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|flet}}, {{W|fr|flétan}}, {{W|fr|carrelet}}
* {{Z|nl}}: {{W|nl|bot}}
* {{Z|en}}: {{W|en|flounder}}
* {{Z|ga}}: {{W|ga|léith}}
* {{Z|it}}: {{W|it|passera|f}}
* {{Z|pt}}: {{W|pt|patruça|f}}
* {{Z|ro}}: {{W|ro|bărboae|n}}
* {{Z|es}}: {{W|es|platija|f}}
* {{Z|sv}}: {{W|sv|skrubbskädda}}
* {{Z|tr}}: {{W|tr|kefal}}, {{W|tr|yassı}}, {{W|tr|sazan balığı}}, {{W|tr|sazan|guman=erê}}
* {{Z|el}}: {{W|el|χωματίδα}} (hōmatída)
{{werger-bin}}
kll7klpind9mbr6tp9wsw81pyw6bapc
rantabilite
0
160170
6235290
4622210
2026-05-14T06:08:12Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235290
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[berdarî]], [[rantabilîte]]
bx3cv4awi0juq270361vuwhyvemnhpo
6235291
6235290
2026-05-14T06:08:29Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235291
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[berdarî]], [[rantabîlîte]]
aaxmb9dw6fbj7iuot3msta3uxuslexk
sihirbaz
0
162858
6235305
6046164
2026-05-14T07:24:36Z
Bikarhêner
3719
6235305
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA|siḧirbaz}}, si[[ḧ]]irbaz, سحرباز
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|sihirbaz|mê û nêr}}
[[Wêne:Street magician in Troy, NY.jpg|thumb|250px|Sihirbazekî [[kolan]]an]]
{{navdêr|ku|z=mn}}
# Kesê ku [[sihir]]ê dike.
#: {{hevmane|ku|sahir|sihirkar|sihirker|sihirbend|efsûnbaz}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|sihrbaz
|sêrbaz
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|sihir|-baz}}
==== Jê ====
* {{g|ku|sihirbazane}}
* {{g|ku|sihirbazî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|magjistar|n}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Magier|n}}, {{W+|de|Zauberer|n}}, {{W+|de|Zaubrer|n}}, {{W+|de|Magierin|m}}, {{W+|de|Zauberin|m}}, {{W+|de|Zaubrerin|m}}, {{W+|de|Hexenmeister|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|sehrbaz}}, {{W+|az|cadugər}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|azti}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|сихырсы}}, {{W-|ba|тылсымсы}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|чараўні́к|n}}, {{W-|be|маг|n}}, {{W-|be|чарадзе́й|n}}
* {{Z|bal}}: {{W-|bal|سحرگو|tr=sahargo}}, {{W-|bal|جادوگر}}, {{W-|bal|سحر کنوخ|tr=sihr kanox}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|জাদুকর}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|hudour|n}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|вълше́бник|n}}, {{W+|bg|чароде́й|n}}, {{W+|bg|маг|n}}, {{W+|bg|магьо́сник|n}}, {{W+|bg|ве́щер|n}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|kouzelník|n}}, {{W+|cs|čaroděj|n}}, {{W+|cs|mág|n}}, {{W+|cs|čarodějník|n}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|巫師|tr=mou4 si1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|巫師|tr=wūshī}}, {{W+|cmn|覡|tr=xí}}, {{W+|cmn|魔法師|tr=mófǎshī}}, {{W+|cmn|妖人|tr=yāorén}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|troldmand|g}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|tukang sulap}}, {{W+|id|dukun}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|سَاحِر|n}}, {{W-|ar|مشعوذ|n}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կախարդ}}, {{W+|hy|վհուկ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|iluziisto}}, {{W-|eo|sorĉisto}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|maag}}, {{W+|et|võlur}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|جادوگر|tr=jâdugar}}, {{W+|fa|ساحر|tr=sâher}}, {{W-|fa|سحرباز|tr=sehrbâz}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|gandakallur|n}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|taikuri}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|magicien|n}}
* {{Z|frr}}: {{W-|frr|Gögeler}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|tsjoender|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|draoidh|n}}
* {{Z|gl}}: {{W-|gl|meigo|n}}, {{W+|gl|escoler|n}}, {{W-|gl|bruxo|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ჯადოქარი}}, {{W-|ka|გრძნეული}}, {{W+|ka|მისანი}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|जादूगर|n}}, {{W+|hi|साहिर|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|tovenaar|n}}, {{W+|nl|magiër|n}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|קוֹסֵם|n|tr=kosém}}, {{W+|he|מְכַשֵּׁף|n|tr=mekhashéf}}
* {{Z|enm}}: {{W-|enm|magicien}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|magician}}, {{W+|en|wizard}}, {{W+|en|sorcerer}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|draíodóir|n}}, {{W-|ga|draoi|n}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|mago|n}}, {{W+|it|stregone|n}}
* {{Z|is}}: {{W-|is|töframaður|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|魔法使い|tr=まほうつかい, mahō tsukai}}, {{W+|ja|魔術師|tr=まじゅつし, majutsushi}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಮಾಂತ್ರಿಕ}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|mag|n}}, {{W+|ca|màgic|n}}, {{W+|ca|fetiller|n}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сыйкырчы}}, {{W+|ky|жадыгер}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|마술사}}, {{W+|ko|마법사}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|būrs|n}}, {{W-|ltg|būre|m}}, {{W-|ltg|ragaņs|n}}, {{W-|ltg|ragane|m}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|magus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|burvis|n}}, {{W+|lv|burve|m}}, {{W+|lv|zintnieks|n}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ນະເລນ}}, {{W-|lo|ຜູ້ວິເສດ}}, {{W-|lo|ພໍ່ມົດ}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|magas|n}}, {{W-|lt|burtininkas|n}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|магионичар|n}}, {{W-|mk|волшебник|n}}, {{W-|mk|маѓепсник|n}}, {{W-|mk|магионичар|n}}, {{W-|mk|вештер|n}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|druaightagh}}, {{W-|gv|fer-obbee}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|kaimākutu}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|varázsló}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|zꜣw|h=V17-w-A1|n}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|илбэчин}}, {{W+|mn|арш}}, {{W+|mn|шидтэн}}
* {{Z|na}}: {{W+|na|itsibemin}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|magicien|n}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W-|nb|magiker|n}}, {{W-|nb|trollmann|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|trollmann|n}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|سحرباز|tr=sihrbâz}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|سېھىرگەر}}, {{W-|ug|جادۇگەر}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|sehrgar}}, {{W+|uz|jodugar}}, {{W+|uz|afsungar}}
* {{Z|ps}}: {{W-|ps|جادوګر|n|tr=jādugar}}, {{W-|ps|ساحر|n|tr=sāher}}, {{W-|ps|سحرګر|n|tr=sehrgar}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Zaubra|nt}}, {{W-|pdt|Hajksenmeista|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|magik|n}}, {{W+|pl|czarodziej|n}}, {{W+|pl|czarownik|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|mago|n}}, {{W+|pt|bruxo|n}}, {{W+|pt|mágico|n}}, {{W+|pt|feiticeiro|n}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|сиқыршы}}, {{W+|kk|шебер}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|magician|n}}, {{W+|ro|vrăjitor|n}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|волше́бник|n}}, {{W+|ru|колду́н|n}}, {{W+|ru|маг|n}}, {{W+|ru|чароде́й|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|мађио̀нича̄р|n}}, {{W-|sh|ма̑г|n}}, {{W-|sh|чаро̀бња̄к|n}}
*: Latînî: {{W+|sh|mađiòničār|n}}, {{W+|sh|mȃg|n}}, {{W+|sh|čaròbnjāk|n}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|чародѣи|n}}
* {{Z|orv}}: {{W-|orv|чародѣи|n}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|kúzelník|n}}, {{W-|sk|mág|n}}, {{W-|sk|čarodejník|n}}, {{W-|sk|čarodej|n}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|čarovnik|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|mago|n}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|trollkarl|n}}, {{W+|sv|trollkäring|m}}, {{W-|sv|trollkona|m}}, {{W+|sv|trollpacka|m}}, {{W+|sv|trollgubbe|n}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|ҷодугар}}, {{W-|tg|соҳир}}, {{W-|tg|афсунгар}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|salamangkero}}
* {{Z|th}}: {{W-|th|ผู้วิเศษ}}, {{W-|th|พ่อมด}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|сихерче}}, {{W+|tt|тылсымчы}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sihirbaz}}, {{W+|tr|büyücü}}, {{W+|tr|sahir}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|jadygöý}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|جادوگر|n|tr=jādūgar}}, {{W-|ur|ساحر|n|tr=sāhir}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|чарівни́к|n}}, {{W+|uk|маг|n}}, {{W-|uk|чароді́й|n}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|phù thủy}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|magivan}}, {{W-|vo|himagivan}}, {{W+|vo|jimagivan}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|swynwr|n}}, {{W-|cy|dewin|n}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|មេធ្មប់}}, {{W+|km|ទិព្វ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|מכשף|n|tr=mekhashef}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μάγος|n}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|magician|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75874614}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-sihirbaz.wav|Deng|dever=Îzmîr, Tirkiye}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[sêhrebend]], [[sêrbend]], [[sêhrbaz]], [[sêrbaz]], [[sêhrkar]], [[efsûnkar]], [[sêrdar]], [[sihirbend]], [[nêreng]], [[sêrek]], [[sêrker]], [[neyîreng]], [[avsûnbaz]], [[cadûbaz]], [[cadûger]]
ppu2b7xrc23pmucp5wjt2seettf2b01
sızdırmak
0
163581
6235254
6079152
2026-05-14T01:24:51Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235254
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|tr}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|tr}}
# [[çizirandin]], [[reşandin]], [[nizilandin]], [[di ber re avêtin]]
#: {{mk|tr|Testi su '''sızdırıyor'''.|Cêr av direşîne.|rêz=1}}
#: {{mk|tr|Boru su '''sızdırıyor'''.|Borî av dinizilîne.|rêz=1}}
# [[nûçe]]- [[raz]]- sir) pişkinandin, [[kirin dengî]], [[dan gotin]], [[daxuyandin]]
#: {{mk|tr|İşleri tamamlayıncaya kadar kimseye bir şey '''sızdırmayacağım'''.|Heta ez karên xwe temam nekim ez tiştek ji devê xwe napişkinînim.}}
#: {{mk|tr|Basina bu haberî kim '''sızdırmışsa''' bulun.|Kê ev nûçe ji devê xwe pişkinandibe çapemeniyê bibînin (an jî kê ev nûçe ji çapemeniyê re dabe gotin bibînin).}}
# [[dapalandin]] (gava ku mirov tiştekî bihelîne paşê dapelîne)
# {{f|tr|mecazî}} [[jê standin]], [[jê çirpandin]]
#: {{mk|tr|Para '''sızdırdı'''.|Dirav jê stendin.|rêz=1}}
pw3lp7pf936gi10aaxf4jgl6connthc
dekbaz
0
178796
6235242
5784706
2026-05-14T00:16:19Z
Ghybu
1393
/* Mane */
6235242
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=mn}}
# [[fêlbaz]], [[hîlebaz]]
# {{kontrol|rêz=erê|[[cambaz]], [[şeytan]], [[qurnaz]], [[xapîner]], [[lêbker]], [[mizewir]], [[kone]]}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|حیله گر}}, {{W+|fa|حقه باز}}, {{W+|fa|تکنیک کار}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|machinator}}, {{W+|en|plotter|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|dessas}}, {{W+|tr|dubaracı}}, {{W+|tr|dümenci}}, {{W+|tr|düzenbaz}}, {{W+|tr|düzenci}}, {{W+|tr|entrikacı}}, {{W+|tr|kayışçı}}, {{W+|tr|komplocu}}, {{W+|tr|oyunbaz}}, {{W+|tr|oyuncu}}, {{W+|tr|madikçi}}, {{W+|tr|hileci}}, {{W+|tr|hilekâr}}, {{W|tr|fırıldakçı|guman=erê}}
{{werger-bin}}
qr0mhjxjb83dx7q1roc0j4msgmsnhup
sêrbaz
0
297216
6235306
6144015
2026-05-14T07:25:41Z
Bikarhêner
3719
6235306
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=mn}}
# {{guharto|ku|sihirbaz}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|سێرباز}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|sêr|-baz}}.
n625kjyviuwrl8nmy0k010peqjkep31
zîq bûn
0
308748
6235272
6076830
2026-05-14T03:43:07Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235272
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-n|zîqbûn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|zîq bûn|form=negerguhêz|niha=b|borî=bû|pêşgir=zîq|valahî=erê}}
{{lêker|ku|c=h-ngh}}
# {{mane?|ku}}
#: {{mînak?|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|zoq bûn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|zîq|bûn}}.
{{kontrolWergerr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W-|fa|حیرت کردن|guman=erê}}, {{W-|fa|خشک شدن|guman=erê}}, {{W-|fa|مات ماندن|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|focus}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|çivilenmek|guman=erê}}, {{W+|tr|fırlamak|guman=erê}}
{{werger-bin}}
iukcxg8gawk2vnjim4rn0pve33grbln
biarmanc
0
336770
6235301
6159300
2026-05-14T06:35:11Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235301
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku}}
# [[bihedef]], [[bimebest]], [[bigaraz]], [[bimerem]], [[bimexsed]], [[biqesd]], [[bixwestek]], [[bidawa]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|bi-|armanc}}.
==== Jê ====
* {{g|ku|biarmancî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|zielbewusst|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|amaçlı}}
{{werger-bin}}
naxgmlci3746r7ezoc0z9qcfjx7aa9z
armancdar
0
336771
6235300
6159301
2026-05-14T06:33:08Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235300
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|armancdar}}
{{rengdêr|ku}}
# [[bihedef]], [[bimebest]], [[bigaraz]], [[bimerem]], [[bimexsed]], [[biqesd]], [[bixwestek]], [[bidawa]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|armanc|-dar}}.
==== Jê ====
* {{g|ku|armancdarî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|purposeful}}, {{W+|en|purposive|guman=erê}}, {{W+|en|telic|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|gayeli}}, {{W+|tr|amaçlı|guman=erê}}
{{werger-bin}}
cjt0o9iu1kffdoadwbchm6nn1m6bptm
gêrûfen
0
341447
6235206
6162361
2026-05-13T17:52:48Z
IbrahimKocher Duhok
4280
Werger: +îngilîzî : [[ability]] (bi alîkarî)
6235206
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[behre]], [[qabiliyet]], [[bîrberî]], [[gevil]], [[gêrûf]], [[dirayet]], [[talent]], [[jîrî]], [[hêginî]], [[êginî]], [[zihniyet]], [[jêhatin]], [[jêhat]], [[şiyan]], [[qudret]], [[hinêr]], [[huner]], [[karîn]], [[kanîn]]
# {{kontrol|rêz=erê|[[tiwana]]}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|dowry}}, {{W+|en|ability}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kabiliyet}}
{{werger-bin}}
pd8mua9ys63yvj4wgdq3ng24b0leb88
berpan
0
343343
6235283
6163632
2026-05-14T05:57:43Z
Bikarhêner
3719
6235283
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|berpan}}
{{rengdêr|ku}}
# Tiştê ku [[ber]]a wî (eniya wî) [[pan]] e; tiştê ku ne teng e.
#: {{hevmane|ku|pan|berfire}}
==== Herwiha ====
* {{hw|ku|berpehn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|ber|pan}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|وسیع}}, {{W+|fa|گسترده}}
{{werger-bin}}
506slfh66dgheqy8o1mweega0ptqihr
6235284
6235283
2026-05-14T05:58:34Z
Bikarhêner
3719
Werger: +tirkî : [[enli]]; +tirkî : [[geniş]]; +tirkî : [[yayvan]]; +îngilîzî : [[wide]]; +îngilîzî : [[broad]]; +îngilîzî : [[extensive]] (bi alîkarî)
6235284
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|berpan}}
{{rengdêr|ku}}
# Tiştê ku [[ber]]a wî (eniya wî) [[pan]] e; tiştê ku ne teng e.
#: {{hevmane|ku|pan|berfire}}
==== Herwiha ====
* {{hw|ku|berpehn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|ber|pan}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|وسیع}}, {{W+|fa|گسترده}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wide}}, {{W+|en|broad}}, {{W+|en|extensive}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|enli}}, {{W+|tr|geniş}}, {{W+|tr|yayvan}}
{{werger-bin}}
lkp8jg0im7ubluzblx99yokw844emvk
berpehn
0
343344
6235282
6163633
2026-05-14T05:45:49Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235282
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|berpehn}}
{{rengdêr|ku}}
# {{guharto|ku|berpan}}
7znlpbvlo5oenzywi4r22j5pm19m7w1
îluzyonîst
0
378550
6235309
6168407
2026-05-14T07:35:25Z
Bikarhêner
3719
6235309
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=mn}}
# Kesê ku [[îluzyon]]an dike, [[fêl]]ên bi [[hinêr]]an [[dest]]an yan [[alet]]an dikin û ji [[temaşevan]]an re [[ecêb]] [[xuyan|dixuyin]].
#: {{hevmane|ku|efsûnker|sêrebend}}
==== Herwiha ====
* {{hw|ku|îlizyonîst}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|îluzyon|-îst}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|illüzyonist}}, {{W+|tr|gözbağcı}}
{{werger-bin}}
1yf5thy5bzotobxmwtgv0wbna0jj3d0
pehn kirin
0
381797
6235274
6148740
2026-05-14T03:46:11Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235274
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=h-gh}}
# {{guherto|ku|pan kirin}}
h11mh2syqq9e5gcmwva7a55p0w2jvny
îlizyonîst
0
383678
6235307
6170966
2026-05-14T07:29:53Z
Bikarhêner
3719
6235307
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=mn}}
# {{guharto|ku|îluzyonîst}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|îlizyon|-îst}}.
ex85dosmv8az77eb7gsedousev8o6dc
productiveness
0
404980
6235292
6119860
2026-05-14T06:08:53Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235292
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-YassineChaouche-productiveness.wav|Deng|dever=Cezayir}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[pirberî]], [[berderî]], [[berdarî]]<ref>Ferhenga Kurdî-Îngîlîzî ya Salah Sadallah</ref>
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
jqmv10hci0o958phxh41bpiro0yfphd
jêstandin
0
428065
6235261
6012919
2026-05-14T01:49:58Z
Ghybu
1393
6235261
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|jê standin}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m|lk=jê standin}}
# [[şelandin]], [[rût]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|jê|standin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|الغصب|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|توقیف}}, {{W+|fa|مصادره}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|dispossessed}}, {{W|en|bereavement|guman=erê}}, {{W|en|depriving|guman=erê}}, {{W|en|disseizing|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|talan}}
{{werger-bin}}
ip5kpi2em1sagdf8wgfvqne6h9yd1el
jê standin
0
433331
6235256
6150241
2026-05-14T01:35:02Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235256
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=h-gh}}
# [[tişt]]ek ji yekî/ê [[wergirtin]], [[bi dest xistin]], [[bi kotekî]] tişt ji yekî/ê wergirtin
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ژێ ستاندن}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|jê sandin}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|jê|standin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|الإغتصاب|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|ضبط کردن|guman=erê}}, {{W+|fa|مصادره کردن|guman=erê}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|fuiter}}
* {{Z|en}}: to {{W+|en|take from}}, to {{W|en|take}}, {{W|en|deforcement|guman=erê}}, {{W|en|debrief|guman=erê}}, {{W|en|deforce|guman=erê}}, {{W|en|recovery|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sızdırmak}}
{{werger-bin}}
nc2j4309wx3m0n5cb45vboohyfjj7r8
6235259
6235256
2026-05-14T01:47:59Z
Ghybu
1393
6235259
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|jêstandin}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand|pêşgir=jê|valahî=erê}}
{{lêker|ku|c=h-gh|nd=jêstandin}}
# [[tişt|Tiştek]] ji yekî/ê [[wergirtin]], [[bi dest xistin]], [[bi kotekî]] tişt ji yekî/ê wergirtin.
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ژێ ستاندن}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|jê sandin}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|jê|standin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|الإغتصاب|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|ضبط کردن|guman=erê}}, {{W+|fa|مصادره کردن|guman=erê}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|fuiter}} {{i|une information}}
* {{Z|en}}: to {{W+|en|take from}}, to {{W|en|take}}, {{W|en|deforcement|guman=erê}}, {{W|en|debrief|guman=erê}}, {{W|en|deforce|guman=erê}}, {{W|en|recovery|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sızdırmak}}
{{werger-bin}}
gbl3t7nx7bbfi128oihy566u7c060xe
6235260
6235259
2026-05-14T01:48:32Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235260
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|jêstandin}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand|pêşgir=jê|valahî=erê}}
{{lêker|ku|c=h-gh|nd=jêstandin}}
# [[tişt|Tiştek]] ji yekî/ê [[wergirtin]], [[bi dest xistin]], [[bi kotekî]] tişt ji yekî/ê wergirtin.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ژێ ستاندن}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|jê sandin}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|jê|standin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|الإغتصاب|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|ضبط کردن|guman=erê}}, {{W+|fa|مصادره کردن|guman=erê}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|fuiter}} {{i|une information}}
* {{Z|en}}: to {{W+|en|take from}}, to {{W|en|take}}, {{W|en|deforcement|guman=erê}}, {{W|en|debrief|guman=erê}}, {{W|en|deforce|guman=erê}}, {{W|en|recovery|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sızdırmak}}
{{werger-bin}}
6ofnhql6fwvs2z32igcji8byou2pl1y
6235265
6235260
2026-05-14T02:04:25Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235265
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|jêstandin}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|jê standin|form=gerguhêz|niha=stîn|borî=stand|pêşgir=jê|valahî=erê}}
{{lêker|ku|c=h-gh|nd=jêstandin}}
# [[tişt|Tiştek]] ji yekî/ê [[wergirtin]], [[bi dest xistin]], [[bi kotekî]] tişt ji yekî/ê wergirtin.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ژێ ستاندن}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|jê sandin}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|jê|standin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|الإغتصاب|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|ضبط کردن|guman=erê}}, {{W+|fa|مصادره کردن|guman=erê}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|fuiter}} {{i|une information}}
* {{Z|en}}: to {{W+|en|take from}}, to {{W|en|take}}, {{W|en|deforcement|guman=erê}}, {{W|en|debrief|guman=erê}}, {{W|en|deforce|guman=erê}}, {{W|en|recovery|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sızdırmak}}
{{werger-bin}}
pnia234murgsgzv1effb3nszv0bwt1f
zoq bûn
0
444005
6235271
5664705
2026-05-14T03:41:02Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235271
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=h-ngh|nd=zoqbûn}}
# {{guharto|ku|zîq bûn}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Di ser dergehê qesrê de du şaxên badayî yên kelekî kovî, nêrîyekî kok xuya dikin. Li milê rastê dareke hejîrê xwe di ber çêmka qesrê de pan kiriye û hejîrên guvijî bi ser hev de '''zoq bûne'''.|sernav=Gûzereş|nivîskar=Omer Dilsoz|weşanxane=Weşanxaneya Peywend|sal=2022|cîh=Wan|rûpel=7}}
oc1azhh5q75nhf3xtvoowm45qhd8d9x
6235275
6235271
2026-05-14T03:48:30Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235275
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=h-ngh|nd=zoqbûn}}
# {{guharto|ku|zîq bûn}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Di ser dergehê qesrê de du şaxên badayî yên kelekî kovî, nêrîyekî kok xuya dikin. Li milê rastê dareke hejîrê xwe di ber çêmka qesrê de pan kiriye û hejîrên guvijî bi ser hev de '''zoq bûne'''.|sernav=Gûzereş|nivîskar=Omer Dilsoz|weşanxane=Weşanxaneya Peywend|sal=2022|cih=Wan|rûpel=7}}
omoo80d7b6tty80bbd1brxxljru6am1
hêjir
0
448011
6235193
4111330
2026-05-13T15:38:34Z
Ghybu
1393
6235193
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hêjir|hejîr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bnr|hêjîr}}
40ab27f3rabg7z7ygv21wkipdxowv8r
6235194
6235193
2026-05-13T15:39:03Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6235194
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hêjir|hejîr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guherto|ku|hêjîr}}
c0j6s8fikm2wq73xlgrrrkszkm2h0x1
6235195
6235194
2026-05-13T15:39:38Z
Ghybu
1393
6235195
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hejîr|hêjîr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guherto|ku|hêjîr}}
9ejgegrq6ptn2z3gxeotprenj7xmwjv
sandin
0
618033
6235252
5688394
2026-05-14T01:15:27Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235252
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# {{guharto|ku|standin}}
c01wqyv2bgc62g7swgoff59u1zggepr
6235255
6235252
2026-05-14T01:28:02Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235255
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# {{guharto|ku|standin}}
==== Jê ====
* {{g|ku|jê sandin}}
r4fc8q7eczxqmyq2yy33prn90r56wii
6235257
6235255
2026-05-14T01:36:45Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235257
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# {{guharto|ku|standin}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li qurnaziya wî dizîvirî û serî jê '''disand''': [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}}
==== Jê ====
* {{g|ku|jê sandin}}
59x34bm6zflsxiac7a9tt91lb92hkwz
6235258
6235257
2026-05-14T01:38:00Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ku}} */
6235258
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# {{guharto|ku|standin}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li qurnaziya wî dizîvirî û serî jê '''disand''': [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}}
==== Jê ====
* {{g|ku|jê sandin}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guharto|ku|standin}}
7ori3dnx6p2j83bwmzrneoj4e9cz8k6
6235266
6235258
2026-05-14T02:13:38Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6235266
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# {{guharto|ku|standin}}
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Di ser vê meseleyê çend roj berê li mekanek rûdiniştim ciwanek zeîf û zerik di destê wî da çend selpak, dixwest yek bifroşe min û pêwîstiya min bi wê selpakê hebû min jî yek jê '''sand'''.|malper=gazeteduvar.com|sernav=Zivistan, internet cafe û Şahê Bedo|nivîskar=Çayan Okuduci|sal=2024|url=https://www.gazeteduvar.com.tr/zivistan-internet-cafe-u-sahe-bedo-haber-1661550}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li qurnaziya wî dizîvirî û serî jê '''disand''': [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}}
==== Jê ====
* {{g|ku|jê sandin}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guharto|ku|standin}}
kdhbnbfrcjga83zfrtfo4jrswuyhd8c
6235267
6235266
2026-05-14T02:14:53Z
Ghybu
1393
/* Jê */
6235267
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# {{guharto|ku|standin}}
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Di ser vê meseleyê çend roj berê li mekanek rûdiniştim ciwanek zeîf û zerik di destê wî da çend selpak, dixwest yek bifroşe min û pêwîstiya min bi wê selpakê hebû min jî yek jê '''sand'''.|malper=gazeteduvar.com|sernav=Zivistan, internet cafe û Şahê Bedo|nivîskar=Çayan Okuduci|sal=2024|url=https://www.gazeteduvar.com.tr/zivistan-internet-cafe-u-sahe-bedo-haber-1661550}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Masî dixwest hêrsa wê zêdetir bike, lê hevala wî li qurnaziya wî dizîvirî û serî jê '''disand''': [...]|''Gava ku masî tî dibin'', {{w|Helîm Yûsiv}}, 2009, r.28}}
==== Jê ====
* {{g|ku|jê sandin}} (bnr. [[jê standin]])
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guharto|ku|standin}}
sgo7ydqxs1wzim1iuuvh5n2k2on0psx
gord
0
654255
6235312
6193374
2026-05-14T10:07:35Z
Peyvkar
14865
/* Kurmancî */ Naverok lê zêde kir
6235312
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|gord|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|Erdîş}} [[gor|Gora]] kesên ne misilman. Bi taybetî ji bo gorên Urartûyan
==== Herwiha ====
* [[gorda]]
==== Etîmolojî ====
{{etîmolojî?}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|sh}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|sh|gȏrd}}
# {{g|ku|serbilind}}, {{g|ku|serfiraz}}, {{g|ku|şanaz}}, {{g|ku|serberz}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|sh|serbilind}}
lda1wavdtow75nxhzrnfpsysrhp3uze
6235316
6235312
2026-05-14T10:47:24Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235316
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|gord|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|Erdîş}} [[gor|Gora]] kesên ne misilman. Bi taybetî ji bo gorên urartûyan
==== Herwiha ====
* [[gorda]]
==== Etîmolojî ====
{{etîmolojî?}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|sh}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|sh|gȏrd}}
# {{g|ku|serbilind}}, {{g|ku|serfiraz}}, {{g|ku|şanaz}}, {{g|ku|serberz}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|sh|serbilind}}
cbeb9yzre1mvi7ybyk3qg2hzidore0y
Unfruchtbarkeit
0
837312
6235296
5763805
2026-05-14T06:24:42Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235296
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|de}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|de|z=m}}
#[[bêberî]], [[bêpêzî]], [[bêberhemî]]
33iezqk1w6tvmpxbtkmm16krxsbi2us
matîryalîzm
0
1260154
6235302
6197653
2026-05-14T07:07:40Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235302
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guharto|ku|materyalîzm}}
kmop4wysiopus3scffsjdu26rp2ny9g
komodîn
0
1265827
6235304
6197670
2026-05-14T07:08:54Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235304
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|komodîn|mê}}
[[Wêne:Nightstand (49875913303).jpg|thumb|'''komodîn''']]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{mijar|ku|mobîlya}} [[dolab|Dolabeke]] biçûk a bi du [[çavik]]an e li [[tenişt]]a serê [[nivîn]]ekê tê danîn.
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Li ser cî destên wê di bin serê wê de kêlekî dirêjkirî, awira wê li pakêta hebên tansiyonê yê li ser '''komodînê''' ber serê wê ku her şev beriya razê yek vedixwar. |nivîskar=Lorîn S. Doğan|sernav=Sindoqa girtî|weşanxane=Avesta|ISBN=9786257253031|url=https://www.avestakitap.com/sindoqa-girti|sal=2020}}
#* {{jêder-kovar|ku|jêgirtin=Saeta xwe girêneda û dîsa danî ser '''komodînê'''...|kovar=Nûdem|nivîskar=Rojan H.|sernav=Rêvingê Bênav|hejmar=10|url=https://bnk.institutkurde.org/images/pdf/MS1GC63EVP.pdf|sal=1994|rûpel=42}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Şekalê ji destê xwe datîne ser '''komodînê''' û li ser vê mijarê difikire...|nivîskar=Bilal Nergizli|sernav=Şeva Dizên Solstîsê|url=https://www.google.com.tr/books/edition/%C5%9Eeva_Diz%C3%AAn_Solst%C3%AEs%C3%AA/xMOoEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=komod%C3%AEn%C3%AA&pg=PA37&printsec=frontcover|sal=2023|rûpel=37}}
==== Herwiha ====
* {{hw|ku|komedînk}}
* {{hw|ku|komedîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|komodin}}, ji {{ji|it|ku|comodino}}, ji {{ji|fr|ku|commode}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Nachttisch|n}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|нощно шкафче|nt}}
* {{Z|cs}}: {{W-|cs|noční stolek|n}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|床頭櫃|tr=chuángtóuguì}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|natbord|nt}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|مِنْضَدة اَلسَّرِير}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|كُمَدينة|n|tr=kumadīna}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|noktotablo}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|yöpöytä}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|table de nuit|m}}, {{W+|fr|table de chevet|m}}, {{W+|fr|liseuse|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|nachtkastje|nt}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|litotableto}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|nightstand}}, {{W+|en|bedside table}}, {{W+|en|night table}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|bord cois leapa|n}}, {{W-|ga|bord éadain|n}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|comodino|n}}
* {{Z|is}}: {{W-|is|náttborð}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|ナイトテーブル|tr=naito tēburu|sc=Jpan}}, {{W-|ja|ナイトスタンド|tr=naitosutando|sc=Jpan}}
* {{Z|ca}}: {{W-|ca|tauleta de nit|m}}, {{W+|ca|comodí|n}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|나이트스탠드|sc=Kore}}, {{W-|ko|침실용 탁자|sc=Kore}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|на́ткасна|m}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|éjjeliszekrény}}
* {{Z|no}}: {{W-|no|nattbord|nt}}
* {{Z|oc}}: {{W-|oc|taula de nuech|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|nakastlik|n}}, {{W+|pl|szafka nocna|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|criado-mudo|n}}, {{W+|pt|mesinha-de-cabeceira|m}}, {{W+|pt|mesa-de-cabeceira|m}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|тумбочка}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|măsuță de noapte|m}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|ту́мбочка|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|nočný stolík|n}}
* {{Z|es}}: {{W-|es|mesa de noche|m}}, {{W-|es|mesita de noche|m}}, {{W-|es|buró|n}}, {{W-|es|mesilla de noche|m}}, {{W-|es|mesita de luz|m}}, {{W+|es|velador|n}}, {{W+|es|nochero}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|nattduksbord}}, {{W+|sv|sängbord}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|komodin}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|bwrdd erchwyn|n}}, {{W-|cy|byrddau erchwyn|n-p}}, {{W-|cy|bord erchwyn|m}}, {{W-|cy|bordydd ercwhyn|m-p}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בעטטישל}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κομοδίνο|nt}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|nightstand|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=76473357}}
5gypm0b6hgnkgmb259duiendr6szv4q
komedîn
0
1265828
6235303
6197671
2026-05-14T07:08:31Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235303
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guharto|ku|komodîn}}
hode47zc3kjpb2fzaystvv6iwg6m4rh
zandek
0
1357179
6235318
6235050
2026-05-14T11:54:59Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6235318
wikitext
text/x-wiki
{{bêçavkanî|ku}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=?}}
# [[peyv|Peyva]] ''zandek'' di cihê [[şîrovekirin]]ê de pir hatiye bikaranîn.
#: {{hevmane|ku|şîrove}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Kila nahîdeyê qet canê xwe teng nedikir. Hemî pirs dibersivandin û '''zandek''' (şîrove) dikirin.|''Yezdan û Perînaz — Çîrokeke Fantastîk a Kurdî'', Dursun Evren, r. 27, 2026}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
{{ji?|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|تفسير|tr=tafsīr}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|نظر|tr=nazar}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|comment}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yorum }}
{{werger-bin}}
hl2fxtix8tp4psfgn7cdchwu9xvqayf
Gotûbêj:zandek
1
1357193
6235317
6235007
2026-05-14T11:49:40Z
~2026-28619-49
14939
/* ? */ Bersiv
6235317
wikitext
text/x-wiki
== ? ==
{{r|~2026-28619-49}} Peyveke çêkirî ye?--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 19:05, 12 gulan 2026 (UTC)
:Zandek(Şirove)di pirtûka Yezdan û Perînza de derbas dibe. Nivîskarê wê pirtûkê Dursun Evren e. Û bi Rasterast Di cihê şîrove de bikar anîye.
:Gotina Te ya"Peyvek Çêkirî" jî di kîjan Zimanê de peyvên çêkirî tune ye. Di dinê de zimenek jï Tune ye ku Peyvê wê nehatîye çêkirin. [[Taybet:Beşdarî/~2026-28619-49|~2026-28619-49]] ([[Gotûbêja bikarhêner:~2026-28619-49|talk]]) 11:49, 14 gulan 2026 (UTC)
1sshqj9jhvzuigc06izznt43t1wakco
bêpêzî
0
1357205
6235297
2026-05-14T06:25:56Z
Bikarhêner
3719
Neql ji kelîmeya "bêpêzîtî", ji ber şaşîya qertafên "-îtî"yan.
6235297
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[bêberî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|bêpêz|-î}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|infertility}}
{{werger-bin}}
61e4u9swgmbgidioygq06b5hkf9t93i