Википедия kywiki https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Медиа Атайын Талкуу Колдонуучу Колдонуучунун баарлашуулары Википедия Википедияны талкуулоо Файл Файлды талкуулоо МедиаВики МедиаВикини талкуулоо Калып Калыпты талкуулоо Жардам Жардамды талкуулоо Категория Категорияны талкуулоо Макала долбоору Макала долбоорун талкуулоо TimedText TimedText talk Модуль Модулду талкуулоо Event Event talk 0 4126 642957 640244 2026-04-03T05:57:02Z Arieto 47113 642957 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Путин Владимир Владимирович |сүрөтү = Vladimir Putin (2017-01-17) (cropped).jpg |кызматы = [[Орусия Федерациясынын президенти]] |желек = Standard of the President of the Russian Federation.svg |желек2 = |иш баштоо убагы = [[7-май]] [[2012|2012-жылдан]] тарта |иш аяктоо убагы = |андан мурунку инсан = [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Медведев]] |андан кийинки инсан = | катар = 1 |премьер = | кызматы_2 = | желек_2 = | иш баштоо убагы_2 = [[7-май]] [[2000|2000-жыл]] | иш аяктоо убагы_2 = [[7-май]] [[2008|2008-жыл]] | андан мурунку инсан_2 = [[Ельцин, Борис Николаевич|Борис Николаевич Ельцин]] | андан кийинки инсан_2 = [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Медведев]] | кызматы_3 = Орусия Федерациясынын өкмөт башчысы | желек_3 = Flag of Russia.svg | катар_3 = | иш баштоо убагы_3 = [[8-май]] [[2008|2008-жыл]] | иш аяктоо убагы_3 = [[7-май]] [[2012|2012-жыл]] | андан мурунку инсан_3 = Виктор Алексеевич Зубков | андан кийинки инсан_3 = [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Медведев]] | кызматы_4 = | желек_4 = | катар_4 = | иш баштоо убагы_4 = [[16-август]] [[1999|1999-жыл]] | иш аяктоо убагы_4 = [[7-май]] [[2000|2000-жыл]] | андан мурунку инсан_4 = Сергей Вадимович Степашин | андан кийинки инсан_4 = Михаил Михайлович Касьянов | кызматы_5 = Орусия Федерациясынын коопсуздук Кеңешинин катчысы | желек_5 = Emblem Security Council of Russia.svg | катар_5 = | иш баштоо убагы_5 = [[29-март]] | иш аяктоо убагы_5 = [[9-август]] [[1999|1999-жыл]] | андан мурунку инсан_5 = Николай Николаевич Бордюжа | андан кийинки инсан_5 = Сергей Борисович Иванов | кызматы_6 = Орусия менен Беларустун Союздук Мамлекетинин министрлер Кеңешинин төрагасы | желек_6 = Flag of Russia.svg | желек2_6 = Flag of Belarus.svg | катар_6 = | иш баштоо убагы_6 = [[27-май]] [[2008|2008-жыл]] | иш аяктоо убагы_6 = [[18-июль]] [[2012|2012-жыл]] | андан мурунку инсан_6 = Виктор Алексеевич Зубков | андан кийинки инсан_6 = [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Медведев]] | кызматы_7 = Орусия федералдык коопсуздук кызматынын мүдүрү | желек_7 = Emblem Security Council of Russia.svg | катар_7 = | иш баштоо убагы_7 = [[25-июль]] [[1998|1998-жыл]] | иш аяктоо убагы_7 = [[9-август]] [[1999|1999-жыл]] | андан мурунку инсан_7 = Николай Дмитриевич Ковалёв | андан кийинки инсан_7 = Николай Платонович Патрушев | кызматы_8 = [[«Единая Россия» партиясы|«Единая Россия» партиясынын төрагасы]] | желек_8 = Emblem Security Council of Russia.svg | катар_8 = | иш баштоо убагы_8 = [[7-май]] [[2008|2008-жыл]] | иш аяктоо убагы_8 = [[26-май]] [[2012|2012-жыл]] | андан мурунку инсан_8 = Борис Вячеславович Грызлов | андан кийинки инсан_8 = [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Анатольевич Медведев]] |жарандыгы = {{СССР желеги|20px}} [[ССРС]]→ {{Орусия желеги|20px}} [[Орусия]] |туулган жылы = [[7-октябрь]] [[1952|1952-жыл]] |туулган жери = [[Санкт-Петербург|Ленинград]], [[Орусия Советтик Социалисттик Федеративдик Республикасы|ОССФР]], [[Советтик Социалисттик Республикалaр Союзу|ССРС]] |каза болгон жылы = |каза болгон жери = |мүрзөсүнүн орду = |атасы = Владимир Спиридонович Путин |өтөгөн жылы = 1952 |апасы = Мария Ивановна Путина |жубайы = Людмила Александровна Путина (Шкребнева) (1983-2013) |балдары = Катерина, Мария |партиясы = [[КПСС]] <small>(1991-жылга чейин)</small><br />Наш дом — Россия <small>(1995)</small><br />председатель [[«Единая Россия» партиясы|«Единая Россия» партиясынвн]] төрагасы, бирок мүчөсү эмес <small>(2008—2012)</small> |билими = [[Санкт-Петербург мамлекеттик университети|А. А. Жданов атындагы Ленинград мамлекеттик университети]] |илимий даражасы = экономика илимдеринин кандидаты |кесиби = саясатчы |ишмердүүлүгү = [[Орусия Федерациясынын президенти]] |дини = [[православие]] |сыйлыктары = |кол тамгасы =Putin signature.svg |сайты = https://kremlin.ru/ }} '''Путин Владимир Владимирович''' ({{lang-ru|Путин Владимир Владимирович}}) — орусиялык мамлекеттик жана саясий ишмер, [[1952-жыл|1952-жылдын]] [[7-октябрь|7-октябрында]] [[Кеңештер Бирлиги|СССРдин]] [[Ленинград]] шаарында туулган<ref name=":4">[http://putin.kremlin.ru/bio/page-0 Владимир Путин. Биография]</ref>. Орусия Федерациясынын учурдагы президенти, Орусия Федерациясынын Мамлекеттик кеңешинин жана Коопсуздук кеңешинин төрагасы, 2012-жылдын 7-майынан тартып Орусия Федерациясынын Куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы. 2000-жылдын 7-майынан 2008-жылдын 7-майына чейин президенттин кызматын ээлеген, ошондой эле 1999–2000 жана 2008–2012-жылдары Орусия Федерациясынын өкмөтүнүн төрагасы болуп иштеген. Ар кандай маалымат булактарына ылайык, 1999-жылдан<ref>[https://www.washingtonpost.com/world/vladimir-putin-says-hell-run-for-reelection-nobody-is-surprised/2017/12/06/4f44cb8a-da93-11e7-a241-0848315642d0_story.html The Washington Post. Vladimir Putin says he’ll run for reelection. Nobody is surprised.]</ref> же 2000-жылдан<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-15047823 BBC. Vladimir Putin: From Russia's KGB to a long presidency defined by war in Ukraine]</ref> бери Орусияны иш жүзүндө башкарып келет. Ленинград мамлекеттик университетинин (ЛМУ) юридикалык факультетин аяктаган. СССРдин Мамлекеттик коопсуздук комитетинин тышкы чалгындоо кызматынын офицери катары 16 жыл кызмат өтөгөн, анын ичинен 6 жылын [[Дрезден]] шаарында иштеген. Ленинградга кайтып келгенден кийин ЛМУнун ректорунун жардамчысы, андан соң Ленинград шаардык кеңешинин төрагасы Анатолий Собчактын кеңешчиси болуп иштеген. 1991-жылы Мамлекеттик коопсуздук комитетинен кеткенден кийин Санкт-Петербург шаарынын мэриясында иштеген. 1996-жылы Собчак губернатордук шайлоодо жеңилгенден кийин Москвага көчүп барып, Орусия Федерациясы Президентинин иш башкармалыгында жетекчинин орун басары болуп дайындалган. 1997-жылы экономика илимдеринин кандидаты илимий даражасын алган. Орусиянын Федералдык коопсуздук кызматынын жетекчиси жана Коопсуздук кеңешинин катчысы кызматтарында иштеген, 1999-жылдын августунда өкмөт башчысынын кызматына дайындалган. 1999-жылдын 31-декабрында Борис Ельцин отставкага кетип, Путинди өз мураскери деп атаган соң, ал президенттин милдетин аткаруучу болуп дайындалган. 2000-жылдын март айында биринчи жолу президент болуп шайланып, 2004-жылы жаңы мөөнөткө президент болуп кайрадан шайланган. 2012-жылы Путин Владимир Владимирович дагы бир жолу кийинки мөөнөткө президент болуп шайланган. 2012-жылы өткөн шайлоонун алдында президенттик кызматтын мөөнөтү 4 жылдан 6 жылга чейин узартылган. 2018-жылы дагы бир мөөнөткө кайрадан президент болуп шайланган. Орусия Федерациясынын Конституциясына өзгөртүүлөр киргизилгенден кийин, 2024-жылы дагы бир жолу кезектеги шайлоодон жеңип чыгып, кайрадан президент болуп шайланган. Владимир Путиндин биринчи президенттик мөөнөтү учурунда, реформалар жана мунай менен газга болгон баанын беш эсе жогорулашынын негизинде, Орусиянын экономикасы жылына орточо 7%га өскөн<ref>[[iarchive:fragileempirehow0000juda|Judah Ben - Fragile Empire: How Russia Fell in and Out of Love With Vladimir Putin]]</ref><ref>[https://dl.libcats.org/genesis/112000/f9fa3bc4b88c3d2b0356a52c9a3c2047/_as/&#x5B;Richard_Sakwa&#x5D;_Putin_Russia's_choice(libcats.org).pdf Richard Sakwa. Putin: Russia's Choice]</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2020/02/18/business/russia-economic-growth.html The New York Times. Pessimistic Outlook in Russia Slows Investment, and the Economy]</ref> жана Орусия Экинчи Чечен согушунда жеңишке жеткен. Дмитрий Медведев президент болуп турганда, Путин премьер-министр катары Грузия менен болгон согушту жана армия менен полиция реформаларын жетектеген. 2014-жылы Путиндин башкаруусунда Орусия Украинага каршы согуш баштап, Украинага таандык Крымды басып алып жана аннексиялаган<ref>[https://novayagazeta.eu/articles/2024/03/18/rossiia-10-let-nazad-provela-referendum-v-krymu-i-anneksirovala-poluostrov Новая-Европа. Россия 10 лет назад провела «референдум» в Крыму и аннексировала полуостров]</ref><ref>[https://rus.azathabar.com/a/let-anneksii-kryma-istoriya-zahvata-i-soprotivleniya/33329926.html Азаттык. 11 лет аннексии Крыма: история захвата и сопротивления]</ref>, андан кийин Орусия жарандары жана аскерлери Донбасстагы согушка катышкан<ref>[https://inosmi.ru/20151218/234842613.html?ysclid=md3891o7y5264905150 ИноСМИ. Путин признал отправку россиян на войну в Донбассе, пожелал мира]</ref><ref>[https://meduza.io/news/2015/12/17/putin-rasskazal-ob-uchastii-rossiyan-v-voyne-na-ukraine Meduza. Путин рассказал об участии россиян в войне на Украине]</ref>. 2015-жылы Орусия Сириядагы аскердик куралдуу операцияны баштаган<ref>[https://www.interfax.ru/russia/531561 Интерфакс. Госдума ратифицировала соглашение о размещении в Сирии авиагруппировки РФ]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160119220048/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201601140019?index=0&rangeSize=1 Соглашение между Российской Федерацией и Сирийской Арабской Республикой о размещении авиационной группы Вооружённых Сил Российской Федерации на территории Сирийской Арабской Республики от 26 августа 2015 года]</ref>. 2022-жылдын 24-февралында Путин согуштун жүрүшүн күчөтүп, Орусиянын Украинага карай толук масштабдуу [[Орусиянын Украинага басып кирүүсү (2022)|басып кирүүсүн]] баштаган. Путиндин бул аракеттери эл аралык деңгээлде кескин айыптоолорго дуушар болгон. Бир катар мамлекеттер Орусияга жана жеке Путинге карата ар тараптуу санкцияларды киргизишкен. 2022-жылдын күзүндө Орусия мобилизацияны баштаган жана басып алынган Украина аймактарын аннексия кылган. 2023-жылдын 17-мартында Гаагадагы эл аралык кылмыш иштери боюнча соту Владимир Путинге Украинага кол салуу учурунда украин балдарын мыйзамсыз депортация кылган деген шек менен камакка алуу ордерин чыгарган<ref>[https://www.bbc.com/russian/news-64990654?ysclid=md47rpuf5c307708060 BBC. Международный суд в Гааге выдал ордер на арест Владимира Путина]</ref>. Путиндин башкаруусу борбордук жана президенттик бийликтин күчтөнүшү менен мүнөздөлөт. Анын жетекчилиги алдында Орусия демократиядан авторитаризмге жана диктатурага өттү. Эксперттер жана адам укуктарын коргоо уюмдары учурдагы орусиялык режимди коррупция, маалымат каражаттарынын үстүнөн мамлекеттик көзөмөлдүн күчөшү жана басма сөз эркиндигинин чектелиши, адам укуктарынын бузулушу, саясий каршылаштарды куугунтуктоо, камакка алуу жана өлтүрүү, ошондой эле эркин жана адилет шайлоолордун жоктугу үчүн сындап келишет<ref>Graeme Gill. [https://www.cambridge.org/us/universitypress/subjects/politics-international-relations/russian-and-east-european-government-politics-and-policy/building-authoritarian-polity-russia-post-soviet-times Building an Authoritarian Polity. Russia in Post-Soviet Times]. University of Sydney. ISBN: 9781107562424</ref><ref>[https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691212463/weak-strongman Timothy Frye. Weak Strongman: The Limits of Power in Putin's Russia] </ref><ref>[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100355760 Oxford Reference. Vladimir Putin]</ref>. == Балалык жана жаштык чагы == 1952-жылдын 7-октябрында Ленинград шаарындагы Маяковский көчөсүндөгү В.Ф. Снегирёв атындагы төрөт үйүндө төрөлгөн. Спасо-Преображенский чиркөөсүндө чокунтулган. Калк каттоодогу маалыттарга ылайык, улуту — [[Орустар|орус]]. Атасы — Владимир Спиридонович Путин 1911-жылдын 23-февралында Тверь губерниясынын Тверь уездинин Поминово айылында төрөлгөн<ref name=":0">[https://www.mk.ru/editions/daily/article/2002/12/07/129873-v-kornyah-u-prezidenta.html?ysclid=md4dgt2zyg211960863 Московский Комсомолец. В КОРНЯХ У ПРЕЗИДЕНТА]</ref>, 1999-жылдын 2-августунда каза болгон. 1933–1934-жылдары суу астында жүрүүчү кайыктар флотунда кызмат өтөгөн<ref>Геворкян Н. П., Тимакова Н. А., Колесников А. И. [https://web.archive.org/web/20090822082548/http://kremlin.ru/articles/bookintro1.shtml От первого лица. Разговоры с Владимиром Путиным]</ref>. Ленинград облусунун Петергоф райондук аскер комиссариаты тарабынан аскерге чакырылган жана Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу. 1941-жылдын июнунан тартып Кызыл Армиянын 86-аткычтар дивизиясынын 330-полкунун котрдагы жоокери болгон. «Невский пятачокту» коргоо салгылашуусунда, 1941-жылдын 17-ноябрында сол бутунун тизе жана таман бөлүктөрүнөн катуу жарадар болгон<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie26749885/ Память народа. Документ о награде Путин Владимир Спиридонович, Медаль «За боевые заслуги»]</ref>. «Аскердик эмгеги үчүн», «Ленинградды коргогону үчүн», «Германияны жеңгендиги үчүн» медалдары менен сыйланган. 1941-жылдан бери СССРдин коммунистик партиясынын мүчөсү болгон. Согуштан кийин Ленинграддагы И.Е. Егоров атындагы вагон куруу заводунда иштеген (бул ишкана 1990–2013-жылдары «Вагонмаш» ЖАК деп аталган). 1985-жылы I даражадагы «Ата Мекендик согуш» ордени менен сыйланган. Энеси — Путина Мария Ивановна (туулгандагы фамилиясы Шеломова) Тверь уездинин Заречье айылында 1911-жылдын 17-октябрында туулган, 1998-жылдын 6-июлунда каза болгон. Ушул эле айылдан Путин Владимир Спиридонович менен таанышкан<ref name=":0" />. Заводдо иштеген жана [[Ленинград блокадасы|Ленинград]] [[Ленинград блокадасы|блокадасын]] башынан өткөргөн. Балтика флотунун штабы тарабынан «Ленинградды коргогону үчүн» медалы менен сыйланган<ref>{{Cite web |title=Национальная Энциклопедическая Служба. Путина Мария Ивановна |url=https://politike.ru/termin/putina-marija-ivanovna.html |accessdate=2025-07-15 |archivedate=2022-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120032750/https://politike.ru/termin/putina-marija-ivanovna.html }}</ref>. <gallery> Vladimir Spiridonovich Putin.jpg|Атасы — Путин Владимир Спиридонович. Maria Ivanovna Shelomova.jpg|Энеси — Путина Мария Ивановна (туулгандагы фамилиясы Шеломова) Vladimir Putin with his mother.jpg|Владимир Путин энеси менен. 1958-жылдын июль айы. </gallery> Владимир үй-бүлөдөгү үчүнчү бала болгон. Анын эки агасы — Альберт (Улуу Ата Мекендик согушка чейин каза болуп калган) жана Виктор (1940–1942)<ref>Медведев Р. А. [[iarchive:vladimirputin0000medv|Владимир Путин]]. — <abbr>М.</abbr>: Молодая гвардия, 2007. — 685 с. — (Жизнь замечательных людей). — <nowiki>ISBN 978-5-235-03059-6</nowiki>.</ref>. 1960–1965-жылдары №193 сегиз жылдык мектепте окуган. Андан соң Технология институтунун алдында химия багытында атайын орто билим берген №281 мектепке таштырып, аны 1970-жылы аяктаган. Мектепти бүтүргөндөн кийин, 17 жаштагы Владимир СССРдин Мамлекеттик коопсуздук комитетинин Ленинград шаары жана Ленинград облусу боюнча башкармалыгына барып, кызматка кирүү ниетин билдирген. Бирок коопсуздук комитети ага гуманитардык багыттагы жогорку билим алып келүүнү сунуштаган. 1964-жылдан тартып «Труд» ыктыярдуу спорт коомунун «Турбостроитель» спорт клубунда дзюдо менен машыккан. Анын машыктыруучулары Анатолий Рахлин жана Леонид Усвяцов болушкан<ref>[https://www.chitalnya.ru/work/1165843/ Профессор Д. Момот о В.В. Путине и их тренере Усвяцове Л.И]</ref>. Ленинграддык башка спортчулар менен чогуу «Ленфильм» студиясынын фильмдеринде каскадёр катары катышкан. Анын катышуусу менен тартылган тасмалардын арасында «Ижорский батальон» аттуу аскердик драма жана «Блокада» эпопеясы<ref>[https://www.gazeta.ru/culture/2017/12/14/a_11460620.shtml?updated Газета.ru. Путин в кино: почему не сложилась карьера актера]</ref>. 1970–1975-жылдары Ленинград мамлекеттик университетинин юридикалык факультетинин эл аралык бөлүмүндө окуган. Университетте окуп жүргөн мезгилинде СССРдин Коммуничтик партисына мүчө болуп кирген. Студент учурунда биринчи жолу ошол кездеги ЛГУнун доценти Анатолий Собчак менен таанышкан. Дипломдук ишинин темасы — «Эң жайлуу улуттун принциби». Илимий жетекчиси — эл аралык укук кафедрасынын профессору Галенская Людмила Никифоровна болгон. == Мамлекеттик коопсуздук комитетинде кызмат өтөшү жана мамлекеттик кызматтагы эмгек жолу == === СССРдин Мамлекеттик коопсуздук комитетиндеги кызматы (1975—1991) === 1975-жылы Ленинград мамлекеттик университетинин юридикалык факультетин аяктагандан кийин, мамлекеттик бөлүштүрүү аркылуу Мамлекеттик коопсуздук комитетине жумушка жиберилген<ref name=":1">[https://tass.ru/info/6967925 ТАСС. Биография Владимира Путина]</ref>. Ошол эле жылы Охтадагы («401-мектеп») оперкурамды даярдоо курсунан өтүп, СССР Мамлекеттик коопсуздук комитетинин аймактык органдарынын тутумунда юстициянын улук лейтенанты даражасында, жаш офицер катары аттестациядан өткөн<ref name=":2">[https://rg.ru/2008/11/18/putin-biografiya.html Российская газета. Биография Владимира Путина]</ref>. 1976-жылы Путин Петропавловск чебиндеги Царёв бастионуна Олег Волков жана Юлий Рыбаков жазып кеткен «Силер эркиндикти таепселеп жатасыңар, бирок адамдын жан дүйнөсүн кишендөө мүмкүн эмес» ({{lang-ru|«Вы распинаете свободу, но душа человека не знает оков!»}}) деген жазуу боюнча козголгон кылмыш ишин териштирүүгө катышкан<ref>[https://meduza.io/feature/2022/11/28/v-1976-godu-na-petropavlovskoy-kreposti-ostavili-42-metrovuyu-nadpis-vy-raspinaete-svobodu-no-dusha-cheloveka-ne-znaet-okov Meduza. В 1976 году на Петропавловской крепости оставили 42-метровую надпись «Вы распинаете свободу, но душа человека не знает оков!» В расследовании дела участвовал лейтенант КГБ Путин]</ref>. 1977-жылдан кийин Ленинград жана Ленинград облусу боюнча СССР Мамлекеттик коопсуздук комитетинин башкармалыгынын тергөө бөлүмүндө каршы чалгындоо багыты боюнча иштеген. Коопсуздук комитетинин оперкурамы үчүн кайра даярдоо курстарын Ленинградда (1976) жана Москвадагы Ф. Э. Дзержинский атындагы СССР Мамлекеттик коопсуздук комитетинин Жогорку мектебинде (1979) бүтүргөн<ref name=":1" />. 1985–1990-жылдары Путин ГДРде (Германия Демократиялык Республикасы) Мамлекеттик коопсуздук комитетинин тышкы чалгындоо кызматында иштеген<ref name=":2" />. Анын жетекчиси — СССР Мамлекеттик коопсуздук комитетинин ГДРдеги мамлекеттик коопсуздук министрлигиндеги өкүлү, советтик чалгындоо тобунун башчысы, полковник Лазарь Матвеев болгон. Путин менен бирге Дрезденде иштеген кесиптештеринин арасында Сергей Чемезов жана Николай Токаревдер да болушкан<ref>[https://www.vedomosti.ru/library/articles/2013/02/11/revizor_iz_razvedochnoj_partii Ведомости. Николай Токарев: путь от КГБ до «Транснефти»]</ref>. Майор Путин ГДРдин мамлекеттик коопсуздук министрлигин Дрезден округдук башкармалыгынын башчысы генерал-майор Хорст Бём менен үзгүлтүксүз кызматтык байланышта болгон. 1987-жылдын 7-октябрында Бём Путиндин 35 жаш курагы менен куттуктап открытка жөнөткөн<ref>[https://www.welt.de/geschichte/article145001406/Stasi-Bruederliche-Kampfesgruesse-an-Wladimir-Putin.html Welt. Die Stasi sandte Putin „brüderliche Kampfesgrüße“]</ref>. Германиядагы иш сапары маалында кызмат өтөө мөөнөтүнө байланыштуу Путин полковник наамын алып, бөлүм башчысынын улук жардамчысы кызматына дайындалган. 1990-жылдын январында ГДРдеги иш сапары аяктап, Ленинградга кайтып келген. 1989-жылы ГДРдин Улуттук элдик армиясынын «Эмгеги үчүн» коло медалы менен сыйланган. 1991-жылдын 20-августунда Ленинграддын мэри Собчак Өзгөчө абал боюнча мамлекеттик комитетинин көрсөтмөлөрүн аткаруудан баш тарткан учурда, ошол мезгилде Собчак менен бир жылдан ашуун иштешип калган Путин Мамлекеттик коопсуздук комитетинен өз каалоосу менен кетүү тууралуу рапорт жазган, кызматтан кетүү боюча рапорту кабыл алынган<ref>[https://www.rbc.ru/politics/22/05/2018/5afd61619a79475ef7d65892?from=main Росбизнесконсалтинг. Путин и Золотов рассказали о своем участии в событиях августа 1991 года]</ref>. === Санкт-Петербургдагы ишмердүүлүгү (1990-1996) === 1990-жылдын жаз айларынан тартып Путиндин негизги расмий жумуш орду Ленинград мамлекеттик университети болуп калган. Ал жерде эл аралык маселелер боюнча ректор Станислав Меркурьевдин жардамчысы болгон. Кийинчерээк Меркурьев Путинди жоопкерчиликтүү кызматкер катары Собчакка сунуштаган<ref name=":2" />. 1990-жылдын май айында, Собчак Ленинград шаардык эл депутаттары кеңешинин төрагалыгына шайлангандан кийин, Путин анын кеңешчиси болгон. 1991-жылдын 28-июнунда Собчак мэр болуп шайлангандан кийин, Путин мэриянын Тышкы байланыштар комитетинин төрагасынын милдетин аткаруучу болуп дайындалган, ал эми 15-июлдан тартып бул комитеттин төрагасы болгон<ref name=":2" />. Тышкы байланыштар комитетинен тышкары, Путин мэриянын оперативдик маселелер боюнча комиссиясын да жетектеген<ref name=":2" />. 1992-жылы Ленсоветтин депутаты Марина Салье жана Юрий Гладков жетектеген депутаттык жумушчу топ (ошол кезде «Салье комиссиясы» деп аталган) Путинге карата Санкт-Петербургга азык-түлүк жеткирүү программасынын алкагында сырьё менен алмашуудагы мыйзам бузуулар боюнча айыптоолорду койгон<ref>[https://web.archive.org/web/20210126054119/https://www.newsru.com/russia/11mar2010/ivanize.html Журналист, расследовавший «доклад Салье»: документальные доказательства махинаций Путина существуют]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/1978453.html Радио Свобода. Как Собчак и Путин ходили на ковер]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/1972366.html Радио Свобода. Почему Марина Салье молчала о Путине 10 лет?]</ref>. Кийинчерээк, президенттик милдеттерди аткарып жаткан кезде, Путин азык-түлүк толук көлөмдө жеткирилбегенин мойнуна алган, бирок «кылмыш ишин козгоого негиз жок болчу» деп билдирген. Анын айтымында, Салье комиссиясы чыныгы иликтөө жүргүзгөн эмес<ref name=":3">[https://lib.ru/MEMUARY/PUTIN/razgowor.txt Н.Геворкян, Н.Тимакова, А.Колесников. От первого лица. Разговоры с Владимиром Путиным]</ref>. Путиндин пикиринде, бул чыр-чатактын жардамы менен Ленсоветтин айрым депутаттары Собчакка басым көрсөтүп, аны кызматтан кетирүүгө аракет кылышкан<ref name=":3" />. 1993-жылдан тартып, Собчак чет өлкөгө чыкканда, өзүнүн ордуна Путинди убактылуу калтырып турган<ref name=":2" />. 1994-жылдын мартында Путин Санкт-Петербург өкмөтүнүн төрагасынын биринчи орун басары болуп дайындалган жана тышкы байланыштар комитетинин төрагасы кызматын дагы сактап калган<ref name=":2" />. Бул кызматта Путин мэриянын күч түзүмдөрү жана укук коргоо органдары (ИИБ, Коргоо министрлиги, ФКК, прокуратура, соттор, бажы комитети), ошондой эле саясий жана коомдук уюмдар менен өз ара аракеттерин координациялаган. Анын карамагында каттоо палатасы, ошондой эле мэриянын адилет, коомчулук менен байланыш, администрациялык органдар жана мейманканалар башкармалыктары болгон. 1995-жылы Путин «Наш дом — Россия» партиясынын аймактык бөлүмүн жетектеген. 1992–1996-жылдары Путин «реформалык көз караштагы саясий активисттердин» бири катары АКШнын Эл аралык демократиялык улуттук институтунун ({{lang-en|National Democratic Institute for International Affairs, NDI}}) программасынын алкагында тренингден өткөн<ref>[http://usinfo.hvf.ru/rossija87.htm#%D0%93%D0%A0%D0%A3%D0%A1%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A0%D0%98%D0%AF%20%D0%90%D0%9C%D0%95%D0%A0%D0%98%D0%9A%D0%90%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%9E%D0%99%20%D0%9F%D0%9E%D0%9C%D0%9E%D0%A9%D0%98%20%D0%9C%D0%9E%D0%A1%D0%9A%D0%92%D0%95 Домрин Александр. Грустная история американской помощи Москве]</ref>. 1996-жылдын жай айларында Собчак шайлоодо жеңилип, мэрлик кызматтан кеткенден кийин, Путиндин мэриядагы ишмердүүлүгү да аяктаган. Кийинчерээк Путин менен Санкт-Петербург мэриясында чогуу иштеген көптөгөн адамдар (И. И. Сечин, Д. А. Медведев, В. А. Зубков, А. Л. Кудрин, А. Б. Миллер, Г. О. Греф, Д. Н. Козак, В. П. Иванов, С. Е. Нарышкин, В. Л. Мутко ж.б.) 2000-жылдары Орусия өкмөтүндө, президенттик администрацияда жана мамлекеттик компаниялардын жетекчилигиндеги жогорку кызматтарга Путин тарабынан дайындалган<ref>[https://inosmi.ru/20180310/241661929.html Le Monde. Путин и «питерские»]</ref><ref>[https://www.kommersant.ru/doc/290986 Коммерсантъ Власть. Тридцать три путинских богатыря]</ref>. === Москвадагы ишмердүүлүгү (1999-1999) === 1996-жылдын августунда Собчак шайлоодо утулгандан кийин, Путиндин өзүнүн эскерүүлөрүнө таянсак, ал 1991-жылдын августундагы окуялар кезинде эле такси айдап күн көрүүнү ойлогон. Петербургдун мурдагы вице-мэри контр-адмирал Вячеслав Щербаковдун айтымында, Путинди Владимир Яковлевдин жаңы администрациясына ишке чакырышкан, бирок Игорь Сечиндин билдирүүсүнө ылайык, Путин бул сунушту «саткынчылык» деп атап, баш тарткан<ref>[https://theins.ru/antifake/95266 The Insider. 5 фейков из второй части фильма Андрея Кондрашова «Путин»]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/24213072.html Радио Свобода. Как Владимир Путин стал тем, кем он стал после поражения Анатолия Собчака на губернаторских выборах 15 лет назад]</ref>. Көп өтпөй Путин Москвага чакырылып, президенттин иш башкармалыгынын жетекчиси Павел Бородиндин орун басары кызматын аркалай баштаган. Ал бул кызматта юридикалык башкармалыкты жана Орусиянын чет элдик мүлкүн башкаруу ишин көзөмөлдөгөн<ref name=":4" />. Жазуучу Рой Медведевдин пикири боюнча, Бородин Путиндин эл аралык байланыштардагы тажрыйбасын эске алып, аны кызматка тарткан<ref>[https://web.archive.org/web/20110505005415/http://www.businesspress.ru/newspaper/article_mId_33_aId_48408.html Унгвицкий В.Н. ПОЛИТИЧЕСКАЯ МЕМУАРИСТИКА 90-Х ГОДОВ ХХ ВЕКА]</ref>. 1997-жылдын 26-мартында Путин Орусия Федерациясы президентинин администрациясынын жетекчисинин орун басары — Орусия Федерациясы президентинин Башкы контролдоо башкармалыгынын башчысы болуп дайындалган, бул кызматта ал Алексей Кудриндин ордуна келген<ref name=":4" />. Бул кызматка аны ошол учурда администрацияны жетектеген Валентин Юмашев чакырган. Юмашевдин айтымында, Путинди администрацияга алууну ага Анатолий Чубайс «Петербургда иштешкен күчтүү кандидат» деп сунуш кылган<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/4170177 Коммерсантъ. Юмашев рассказал, как Путин получил работу в Кремле]</ref>. Путиндин айтымында, Башкы контролдоо башкармалыгы тарабынан коргонуу заказдарын аткаруу боюнча жүргүзүлгөн текшерүүнүн жыйынтыктары 1997-жылдын май айында Орусиянын коргоо министри Игорь Родионовдун кызматтан кетишине себеп болгон<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/178291 Коммерсантъ. ГКУ объявляет войну коррупции. Контрольное управление президента начинает чистки]</ref>. ==== '''Диссертацияны коргоо (1997)''' ==== 1997-жылы Путин экономика илимдердин кандидаты даражасын алуу үчүн «Базар мамилелеринин калыптаныш шарттарында аймактын минералдык-сырьё базасын калыбына келтирүүнүн стратегиялык пландаштырылышы (Санкт-Петербург жана Ленинград облусу мисалында)» деген темада диссертациясын коргогон<ref>[https://web.archive.org/web/20150924130158/http://www.gazeta.ru/images/diser.gif Титульник диссертации Путина]</ref><ref>[https://search.rsl.ru/?f=1003&t=3&v0=%D0%9F%D1%83%D1%82%D0%B8%D0%BD,+%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80+%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=1003&t=1&v1=&f=4&t=2&v2=&f=21&t=3&v3=&f=1016&t=3&v4=&f=1016&t=3&v5=&cc=c3&s=2&ce=4#colf=04.07.2025 Каталог записей - Search RSL]</ref>. Диссертация Санкт-Петербург мамлекеттик тоо-кен институтунда корголгон<ref>[https://web.archive.org/web/20090426075446/http://www.gazeta.ru/2006/03/28/oa_193799.shtml Вартанов М. Путина не смогли завалить «чёрные рецензенты»]</ref>. Анын илимий жетекчиси — минералдык ресурстар экономикасы боюнча адис, экономика илимдеринин доктору, профессор Владимир Федосеев болгон. 2005-жылы Вашингтондогу Брукингс институтунун кызматкерлери Клиффорд Гэдди жана Игорь Данченко Путинди 1978-жылы жарык көргөн Уильям Кинг жана Дэвид Клиланддын «Стратегиялык пландаштыруу жана саясат» аттуу макаласынан үзүндүлөрдү көчүрүп алуу же жеңил өзгөртүп берүү менен плагиатка барган деп айыпташкан<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/662935 Коммерсантъ. Президент в кандидаты]</ref><ref>[https://gtmarket.ru/library/articles/52 Клиффорд Гэдди: Поиск плагиата: Кандидатская диссертация президента России Владимира Путина.] </ref>. 2018-жылы Санкт-Петербург мамлекеттик тоо-кен университетинин ректору Владимир Литвиненконун кызы Ольга Литвиненко Путиндин диссертациясын атасы жазып бергенин билдирген<ref>[https://www.svoboda.org/a/29082730.html Радио Свобода. "Пусть сам Путин скажет, что это не плагиат": Литвиненко отвечает Пескову]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/29076908.html Радио Свобода. Ксерокс на даче: тайна фальшивой диссертации Владимира Путина]</ref>. == Жеке жашоосу == === Үй-бүлөсү === [[Файл:Vladimir Putin wedding-2.jpg|thumb|250px|Владимир Путин менен Людмила Шкребневанын үйлөнүү тоюндагы сүрөт. 1983-жыл]] 1983-жылдын 28-июлунда Путин 25 жаштагы Шкребнева Людмила Александровнага үйлөнгөн<ref name=":4" />. 2013-жылдын 6-июнунда «Россия-24» телеканалына берген маегинде Владимир менен Людмила Путиндер өз ара макулдашуу менен ажырашарын билдиришкен<ref>[https://ria.ru/20130606/941943472.html РИА. Владимир Путин и Людмила Путина объявили, что их брак завершен]</ref>. Путиндин айтымында, алардын чиркөөдө никеси болгон эмес, ошондуктан диний жагынан ажырашуу маселеси коюлбай турганын белгилеген. Президенттин басма сөз катчысы Дмитрий Песковдун маалыматына ылайык, 2014-жылдын март айына карата ажырашуу расмий түрдө катталган<ref>[https://www.gazeta.ru/politics/news/2014/04/01/n_6054213.shtml Песков официально подтвердил развод Путина]</ref>. Кийин Людмила Путина Артур Очеретныйга турмушка чыккан<ref>[https://rb.ru/article/lyudmila-putina-vyshla-zamuj/?ysclid=mfawun3fw163390816 Людмила Путина вышла замуж]</ref>. ==== Балдары жана неберелери ==== ==== Туугандары ==== Путинге туугандык байланыштары бар деген адамдар тууралуу маалыматтар кээ бир басма сөз кызматтарында жарыяланган: * Чоң атасы — Путин Спиридон Иванович (1879—1965). * Тууганы — Путин Игорь Александрович (1953-жылдын 30-мартында Ленинградда туулган), кесиби боюнча инженер жана юрист, 24 жыл Куралдуу күчтөрдө кызмат өтөгөн, андан кийин мамлекеттик кызматта эмгектенген, 2013-жылы «Мастер-банк» компаниясынын вице-президенти жана башкармалыктын мүчөсү болгон<ref>[https://www.gazeta.ru/business/2013/11/20/5761425.shtml Газера.ру. У Мастер-банка поехала крыша]</ref><ref>[https://ria.ru/20100923/278500892.html РИА. Игорь Александрович Путин. Биографическая справка]</ref>. * Тууганы — Путин Евгений Михайлович (1933-жылдын 25-февралы — 2024-жылдын март, Суздаль), кесиби боюнча уролог<ref>[https://www.mkivanovo.ru/social/2024/03/12/v-suzdale-skonchalsya-evgeniy-putin-kogdato-rabotavshiy-vrachom-v-ivanove.html Московский комсомолец. В Суздале скончался Евгений Путин, когда-то работавший врачом в Иванове]</ref><ref>[https://www.ivanovonews.ru/news/1344696/ IvanovoNews. Умер Евгений Путин]</ref><ref>[https://lenta.ru/news/2024/03/12/umer-dvoyurodnyy-brat-putina/ Лента. Умер двоюродный брат Путина]</ref>. * Тууганы — Путин Роман Игоревич (1977-жылы туулган), «МРТ Групп Компани» ЖЧКнын директорлор кеңешинин төрагасы, «МРТ-АВИА» компаниясынын ээси<ref>[https://www.kommersant.ru/doc/1690778 Коммерчантъ. Силовики нагуляют автожир]</ref>. 2020-жылдын июль айынан ноябрга чейин «Народ против коррупции» партиясынын төрагасы, декабрда «Россия без коррупции» партиясын негиздеп, анын лидери болгон. 2021-жылы Санкт-Петербургдагы 214-шайлоо округунда парламенттик шайлоого талапкер катары көрсөтүлгөн, бирок белгисиз бир кадыр-барктуу адамдын кеңеши менен талапкерлигин алып салган<ref>[https://www.rbc.ru/politics/10/08/2021/61127e0d9a794720425142a9 РБК. Племянник Путина снялся с выборов после встречи с «уважаемым человеком»]</ref><ref>[https://www.rbc.ru/politics/13/07/2021/60ede4309a794778f159bfe0 РБК. Племянник Путина решил пойти на выборы в Госдуму]</ref>. 2013-жылга чейин Сейшел аралдарында катталган Infinite Capital Corp оффшорунун ээси болгон<ref>[https://www.svoboda.org/a/31490787.html Радио Свобода. Опубликовано расследование об активах ближайшего окружения Путина]</ref>. * Тууганы — Михаил Шеломов. 2000-жылдан 2017-жылга чейин Петербургдагы «Совкомфлот» компаниясынын башкы адиси болгон. Туунду компаниялар аркылуу «Россия» банкынын 8,4%, «Согаз» компаниясынын 12,47% акцияларына ээ, «СОГАЗ-недвижимость» компаниясынын 100% ээси (2009-жылдан бери), «Игора драйв» компаниясынын 50% ээси. 2017-жылдын сентябрында жарыяланган OCCRP «Путин жана ортомчулар» иликтөөсүнө ылайык<ref>[https://www.bbc.com/russian/news-41658941 BBC. Друзья Путина с 24 млрд долларов: главное в расследовании OCCRP]</ref>, Михаил Шеломов президенттин 21 кишиден турган жакын чөйрөсүнө кирет жана акыркы жылдары 573 млн долларлык активдерди сатып алган, ал эми 2016-жылы таза кирешеси 2,04 млрд рублга жеткен (күнүнө 5,5 млн рублден ашык)<ref>[https://www.bbc.com/russian/features-41843615 BBC. У родственника Путина нашли миллионы. Что о нем известно?]</ref><ref>[https://novayagazeta.ru/articles/2017/06/19/72837-oberegi-u-kogo-ischut-zaschity-rotenbergi-i-kovalchuki Новая газета. Обереги. У кого ищут защиты Ротенберги и Ковальчуки?]</ref>. * Тууганы — Анна Евгеньевна Цивилёва («Агентство» журналынын иликтөөсү боюнча). Кемерово облусунун губернатору Сергей Цивилёвдун жубайы. 2012-жылдын мартынан Геннадий Тимченкодон символикалык баада «Колмар» көмүр компаниясын сатып алган<ref>[https://meduza.io/feature/2018/04/01/kapitan-tretiego-ranga-partner-druzey-putina Meduza. Капитан третьего ранга, партнер друзей Путина Губернатором Кузбасса стал Сергей Цивилев. Кто он такой?]</ref>. Андан бери компания мамлекеттик каржылык жардам катары 11 млрд рублдан ашык акча алган, компаниянын баасы 2,5 млрд долларга бааланат жана 2022-жылга коюлган пландын аткарылышы менен Орусиядагы эң ири 5 көмүр казып алуучу компаниянын катарына кириши мүмкүн. Күйөөсү тарабынан «Кузбасска кызмат үчүн» медалы менен сыйланган<ref name=":5">[https://www.svoboda.org/a/agentstvo-zhena-gubernatora-kuzbassa-plemyannitsa-putina/31661303.html Радио Свобода. Правительство потратило на поддержку компании племянницы Путина больше ₽11 млрд]</ref>. 2024-жылы Путин аны Орусиянын коргоо министринин орун басары — статс-секретарь кызматына чейин жогорулаткан<ref>[https://info.sibnet.ru/article/666147/ Sibnet. Путин назначил племянницу статс‑секретарем Минобороны]</ref>. * Тууганы — Михаил Путин. Кесиби боюнча дарыгер, 2018-жылы «Газпром» компаниясынын башчысынын орун басары болуп дайындалган. Дмитрий Песков бул адам Путинге «алыс тууган» экенин тактап, президент менен «жакын мамиледе эмес» деп белгилеген<ref name=":5" />. * Тууганы — Вера Подгузова (23 жашка чейин фамилиясы Соколова, 2007-жылдан кийин фамилиясы — Путина). Санкт-Петербургдагы «Единая Россия» партиясынын журналынын редактору, «Единая Россия» партиясынын кадрдык резервинин мүчөсү, Санкт-Петербургдагы Борбордук районунун муниципалдык депутаты. 2010-жылдын сентябрынан «Ганзакомбанктын» директорлор кеңешинин мүчөсү, 2015-жылдан тартып «Россия экспорт борбору» мамлекеттик мекемесинде тышкы байланыштар жана коммуникациялар боюнча башкаруучу директор, 2020-жылдан бери мамлекеттик «Промсвязьбанкта» башкы вице-президент. Жолдошу Дмитрий Подгузов — ОФ темир жол ооруканасында административдик-чарбалык иштер боюнча директордун орун басары<ref>{{Cite web |title=The Moscow Times. Племянница Путина оказалась топ-менеджером военного банка |url=https://www.moscowtimes.ru/2023/08/04/plemyannitsa-putina-okazalas-top-menedzherom-voennogo-banka-a51155 |accessdate=2025-09-10 |archivedate=2023-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230811041216/https://www.moscowtimes.ru/2023/08/04/plemyannitsa-putina-okazalas-top-menedzherom-voennogo-banka-a51155 }}</ref>. ==== Экинчи, расмий эмес үй-бүлөсү тууралуу маалыматтар ==== Айрым маалымат каражаттарында Владимир Путиндин жеке жашоосу тууралуу түрдүү маалыматтар жарыяланган. «Proekt Media» басылмасынын иликтөөсүнө ылайык, Путин студент Светлана Кривоногих менен жакын мамиледе болгон деген айыптоолор айтылып, алардын ортосунда 2003-жылы Елизавета Владимировна аттуу кызы төрөлгөнү тууралуу кабарланган. Басылма Кривоногих кийинчерээк бир катар ири компанияларда үлүшкө ээ болуп, «Россия» банкынын (Путиндин жакын досу Юрий Ковальчук жетекчилик кылат) 2,8 % акциясына ээ болгонун белгилеген. Путиндин басма сөз катчысы Дмитрий Песков бул айыптоолорду «ишенимсиз жана олуттуу эмес» деп атап, аларды комментарийсиз калтырган<ref>[https://meduza.io/news/2020/11/25/proekt-blizkaya-podruga-vladimira-putina-blagodarya-znakomstvu-s-nim-poluchila-dolyu-v-banke-rossiya Meduza. «Проект»: близкая подруга Владимира Путина благодаря знакомству с ним получила долю в банке «Россия»]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/30978184.html Радио Свобода. Президент и его Золушки]</ref>. 2023-жылдын февралында Улуу Британия Кривоногихке «Россия» банкынын жана Улуттук Медиа Группанын акционери катары санкция киргизген<ref>[https://theins.ru/news/259221 The Insider. Великобритания ввела санкции против Светланы Кривоногих — бывшей любовницы Путина и акционера банка «Россия»]</ref><ref>[https://www.gov.uk/government/news/new-sanctions-target-putins-war-machine-and-financial-networks-as-uk-accelerates-economic-pressure-on-russia Gov.uk. New sanctions target Putin’s war machine and financial networks as UK accelerates economic pressure on Russia]</ref>. Ошондой эле, швейцариялык Tages-Anzeiger гезити менен «Проект» басылмасынын иликтөөсүндө Алина Кабаева Путинден эки уулдуу болгону тууралуу маалыматтар жарыяланган: тун баласы 2015-жылы Швейцариядагы Sant'Anna клиникасында, экинчи баласы 2019-жылы Москвада төрөлгөнү айтылат. Путин менен Кабаеванын байланышы тууралуу алгачкы кабарлар 2008-жылы «Московский корреспондент» гезитинде чыккан, бирок көп өтпөй ал басылма жабылган<ref>[https://www.rsi.ch/info/mondo/I-lussi-di-Putin--1811831.html Mondo. I lussi di Putin]</ref><ref>[https://www.spiegel.de/ausland/wladimir-putin-sohn-wurde-laut-zeitung-im-tessin-geboren-a-b8ad9a96-b332-4911-a9ee-0a3c3dbeeb50 Spiegel. Putins Sohn wurde angeblich im Tessin geboren]</ref><ref>[https://www.tagesanzeiger.ch/putins-sohn-wurde-im-tessin-geboren-648161452864 Tamedia. Putins Sohn wurde im Tessin geboren]</ref><ref>[https://www.proekt.media/guide/alina-kabaeva-putin/ Проект. Железные маски. Царская жизнь Алины Кабаевой]</ref>. 2022-жылы август айында АКШ Кабаевага каршы санкция киргизип, аны Путин менен «жакын мамилеси бар» инсандардын бири катары атаган<ref>[https://www.bbc.com/russian/news-62400188 BBC. США вслед за Британией и ЕС ввели санкции против Кабаевой из-за ее отношений с Путиным]</ref>. === Кирешелери жөнүндө маалыматтар === 2008-жылдын февралында Путин өзүнүн материалдык абалы жана байлыгынын булагы тууралуу суроого жооп берип жатып, «Европада гана эмес, дүйнөдө эң бай адаммын» деп айткан, бирок анын байлыгы материалдык эмес экенин белгилеп: «Мен эмоцияларды топтогондуктан баймын», ошондой эле «Орусия эли мага ушундай улуу өлкөнү башкарууну эки жолу ишенип тапшырды» деген. Путин көп миллиарддык байлыгы тууралуу дооматтарды «талкуулоого арзыбаган куру сөз, баарын мурдунан чукуп алып, кагаздарына жаза коюшкан» деп атаган<ref>[https://www.gazeta.ru/news/lenta/2008/02/14/n_1176319.shtml?ysclid=mfkxwgm5y2402377144 Газета. Путин: я самый богатый человек в мире]</ref>. Путиндин 2018-жылы жарыяланган расмий кирешеси 8,6 миллион рублд түзгөн. Декларацияга ылайык, анын менчигинде 77м² батир жана 18м² гаражы, мындан тышкары 153,7м² батирди пайдалануу укугу бар экени белгиленген. Путин мурункудай эле эки ГАЗ М21 унаасына, «Нива» унаасына жана «Скиф» прицепине ээлик кылгары дагы жарыяланган<ref>[https://ria.ru/20190412/1552649799.html РИА. Путин и Медведев опубликовали декларации о своих доходах]</ref>. Президенттин 2019-жылдагы декларация боюнча расмий кирешеси 9,7 миллион рубль болуп, кыймылдуу жана кыймылсыз мүлк курамы 2018-жылдагыдан өзгөргөн эмес<ref>[https://declarator.org/person/582/ Декларатор. Путин Владимир Владимирович]</ref>. 2016-жылы АКШнын каржы министрлигинин терроризм менен күрөшүү жана каржылык чалгындоо боюнча орун басары Адам Шубин Путинди коррупцияга айыптап, анын жылдык 110 миң АКШ доллары өлчөмүндөгү расмий айлыгы Орусия президентинин чыныгы байлыгын чагылдырбай турганын белгилеген<ref>[https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2016/01/26/625497-ssha-putina Ведомости. Песков: США официально обвинили Путина в коррупции]</ref>. 25-январда BBC көрсөтүлгөн «Путиндин жашыруун байлыктары» даректүү тасмасында Шубин «Путин өзүнүн чыныгы бай абалын жашырууда чоң тажрыйбага ээ» деген пикирин билдирген<ref>[https://www.rbc.ru/politics/25/01/2016/56a65b919a79477507371809 РБК. Представитель Минфина США обвинил Путина в коррупции]</ref>. === Ден соолугунун абалы === [[Файл:Vladimir_Putin_at_Christmas_service_at_the_Church_of_Simeon_and_Anna_(St._Petersburg;_2018-01-07)_01.jpg|thumb|280x280px|Путин 2018-жылы Симеон жана Анна чиркөөсүндө өткөн Рождество майрамында]] [[Файл:Vladimir_Putin_visited_the_St_Nilus_Stolobensky_Monastery_(2018-01-19)_07.jpg|thumb|280x280px|Путин 2018-жылдын 19-январында Селигердеги сууга чөмүлүү аземинде]] Путин дени сак жашоо образын карманат, тамеки тартпайт жана айланасындагыларга да тамекини тарттырбайт<ref>[https://tass.ru/obschestvo/6937119 ТАСС. Песков рассказал, как Путин относится к курильщикам]</ref>, бирок дарыгери Сергей Мироновдун айтымында, дары-дармек колдонууга скептикалык көз карашта<ref>[https://www.newsru.com/russia/05aug2013/putin_2.html Врач Путина раскрыл тайну его моложавости - спорт, чай с медом, баня и массаж]</ref>. Керектүү учурларда дарылануусу Борбордук клиникалык ооруканадан өтөт<ref>[https://www.newsru.com/russia/07sep2015/reforma.html Путин отказался остановить реформу здравоохранения и поинтересовался, что нужно, "чтобы не тырили деньги"]</ref>. 2012-жылдын 27-ноябрында [[Беларусь|Беларустун]] президенти [[Александр Лукашенко|Лукашенко]] [[Александр Лукашенко|Александр]] Путиндин белинен жаракат алганын тастыктаган<ref>[https://www.rbc.ru/society/27/11/2012/570400369a7947fcbd442f80?ysclid=mfkwa0voll788635379 РБК. А.Лукашенко рассказал, что у В.Путина со спиной]</ref>. 2022-жылы «Проект» басылмасы иликтөө жарыялап, мамлекеттик сатып алуулар сайтындагы маалыматтарга таянып, Путин Сочиде жүргөн учурда аны ар дайым дарыгерлердин тобу коштоп жүргөн деген жыйынтык чыгарган. Дарыгерлердин тобун «Лаура» тоо лыжа курортундагы «Гранд Отель Поляна» жана «Поляна 1389 Отель и Спа» мейманканаларына же «Русь» резиденциясына жана «Сочи» санаторийине жакын жайгаштырылган. 2016–2017-жылдары Сочиде Путинди орто эсеп менен беш дарыгер коштосо, 2019-жылга карата алардын саны тогузга жеткен. Эң көп жолу жанында жүргөндөр — оториноларингологдор Алексей Щеглов жана Игорь Есаков, ошондой эле хирург Евгений Селиванов. Дарыгерлердин жайгашуу жана чыгуу даталары президенттин Сочидеги расмий сапарларына же анын коомчулукта түшүндүрмөсүз жоголуп кетүү учурларына туура келген<ref>[https://www.proekt.media/investigation/chem-boleet-putin/?ysclid=mfkwf2xgzm641502234 Проект. Расследование к 70-летию Владимира Путина]</ref>. Пандемия учурунда Путиндин ден соолугун коргоо үчүн кеңири система түзүлгөн. Ага жолугушууга кирүү үчүн көптөгөн анализдерден өтүү зарыл болгон. BBC менен сүйлөшкөн дарыгерлер бул чараларды ашыкча деп аташкан<ref>[https://www.bbc.com/russian/features-62015496?ysclid=mfkxmcffys739122509 BBC. Кремлевский карантин во время войны. Как охраняют здоровье Владимира Путина]</ref>. 2021-жылдын 13-сентябрында Путин айланасындагы адамдарын көптөрү коронавируска чалдыгып калганын айтып, өзүн изоляцияга алуу зарылдыгын билдирген. Андан кийин ал адамдар менен өтө чоң үстөлдө, бири-биринен абдан алыс аралыкта отуруп гана жолугушуларды өткөргөн<ref>[https://meduza.io/feature/2022/04/01/chto-proishodit-so-zdoroviem-putina Meduza. Что происходит со здоровьем Путина? Президент очень беспокоится о своем организме. Он принимает ванны из экстракта рогов оленей и ездит в Сочи в сопровождении бригады врачей]</ref>. АКШнын чылгын кызматынын үч өкүлүнүн маалыматына ылайык, Newsweek журналында жарыяланган кабарга таянсак, 2022-жылдын апрелинде Путин рак оорусунан дарылануу курсунан өткөн. Чалгын өкүлдөрү Путиндин чет өлкөлүк лидерлер менен жолугушпаганы анын ден соолугун баалоого мүмкүнчүлүк бербей жатканын жана изоляция анын саламаттыгына байланышкан божомолдорду күчөткөнүн белгилешкен<ref>[https://www.dw.com/ru/newsweek-putin-v-aprele-proshel-lechenie-ot-raka/a-62015753 DW. Newsweek: Путин в апреле прошел курс лечения от рака]</ref>. 2022-жылдын 20-июлунда БЧА директору Уильям Бёрнс Владимир Путиндин психикалык абалы туруксуз же ден соолугу начар деген маалымат жок экенин айткан. BBC болсо орус президентинин ден соолугуна байланыштуу маалыматтарды «далилденбеген ушак» деп мүнөздөгөн<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-62246914 BBC. Ukraine war: CIA chief says no intelligence that Putin is in bad health]</ref>. == Колдонулган адабияттар == * Путин В. В. [https://web.archive.org/web/20121207131734/http://rubin.do.am/load/nauka/putin_v_v_strategicheskoe_planirovanie_vosproizvodstva_mineralno_syrevoj_bazy_regiona_v_uslovijakh_formirovanija_rynochnykh_otnoshenij/6-1-0-301 Стратегическое планирование воспроизводства минерально-сырьевой базы региона в условиях формирования рыночных отношений] (Санкт-Петербург и Ленинградская область): диссертация канд. экон. наук. — Санкт-Петербург, 1997. — 218 с. * Путин В. В. Избранные речи и выступления. — <abbr>М.</abbr>: Книжный мир, 2008. — 471 с. * Путин В. В. Прямая речь. — <abbr>М.</abbr>: Звонница-МГ, Новый ключ, 2016. — Т. 1—3. — 1000 экз. * Путин В. В. [https://web.archive.org/web/20180225023946/http://www.ng.ru/politics/1999-12-30/4_millenium.html Россия на рубеже тысячелетий]. Независимая газета. — 1999. — 30 декабря. * Владимир Путин Почему трудно уволить человека. Русский пионер. — 2009. — 16 июня. * Путин В. В. [https://iz.ru/news/511884 Россия сосредотачивается — вызовы, на которые мы должны ответить]. Известия. — 2012. — 16 января. * Путин В. В. Россия: национальный вопрос. Независимая газета. — 2012. — 23 января. * Путин В. В. О наших экономических задачах. Ведомости. — 2012. — 30 января. — № 15(3029) * Путин В. В. Демократия и качество государства. Коммерсантъ. — 2012. — 6 февраля. — № 20/П (4805) * Путин В. В. Строительство справедливости. Социальная политика для России. Комсомольская правда. — 2012. — 13 февраля. * Путин В. В. Быть сильными: гарантии национальной безопасности для России. Российская газета. — 2012. — 20 февраля. — № 35(5708) * Putin V. A [https://www.nytimes.com/2013/09/12/opinion/putin-plea-for-caution-from-russia-on-syria.html Plea for Caution From Russia]. The New York Times. — 2013. — September 11. * Wladimir Putin Offen sein, trotz der Vergangenheit. ZEIT ONLINE. 22. Juni 2021 == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [http://putin.kremlin.ru/bio/page-0 Путин Владимир Владимировичтин расмий сайты] {{КМШ өлкөлөрүнүн жетекчилери}} [[Категория:Саясат]] [[Категория:Орусия]] [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Мамлекет башчылары]] [[Категория:Саясатчылар]] [[Категория:Туулгандар 1952-жылы]] cg3kt1tbff9xwk2l7xihylwnovuxpc3 0 7960 642956 629218 2026-04-03T05:54:21Z Arieto 47113 Воронцовка айылын аты. 642956 wikitext text/x-wiki {{Маданият ишмери | Ысымы = Бүбүсара Бейшеналиева | Рамий ысымы = | Сүрөт = Бейшеналиева Бубусара.jpg | Туурасы = 200px | Сүрөттүн аталышы | Туулгандагы ысымы = | Туулган жылы = 17.05.1926 | Туулган жери = [[Таш-Төбө айылы]], [[Аламүдүн району]], [[Чүй облусу]], [[Кыргыз ССРи]] | Каза болгон жылы = 10.05.1973 | Каза болгон жери = [[Бишкек (шаар)|Фрунзе]] ,[[Кыргыз ССРи]], [[СССР]] |Ишмердүүлүгү = [[Бий|Бийчи]], [[Балерина]], [[балет]] [[Педагог|педагогу]] | Жарандыгы = {{СССР желеги}} [[СССР]] | Активдүүлүк жылдары= [[1939]] - [[1979]] | Кайман аты = | Амплуа = | Театр = Кыргыз мамлекеттик академиялык опера жана балет театры | Ролдору = Чолпон, Анар | Спектаклдери = | Сыйлыктары = [[СССР|СССРдин эл артисти]], [[Кыргыз ССР|Кыргыз ССРнин эл артисти]] {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Эмгек Кызыл Туу Ордени}}{{!!}}{{Ардак белги Ордени}}{{!!}}{{Эрдик эмгек медалы}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{СССР Эл артисти|1958}} {{!}}} | Сайты = | imdb_id = }} '''Бүбүсара Бейшеналиева''' (17-май 1926-жылы, [[СССР]], [[ОСФСР]], [[Кыргыз АССР (1926—1936)|Кыргыз АССР]], Воронцовка (Таш-Дөбө) айылы — 10-май 1973-жылы, [[СССР]], [[Кыргыз ССР]], [[Фрунзе]]) — кыргыз совет балеринасы, бийчи жана окутуучу. СССР Эл артисти (1958). Кыргызстандын биринчи балеринасы болгон. == Өмүр баяны == Бүбүсара Бейшеналиева - атактуу балерина, кыргыз хореографиясын негиздөөчүлөрдүн бири. [[1936]]-[[1941|41]]-ж. [[Ленинград]] хореографиялык окуу жайында окуган. 1941-жылы Кыргыз мамлекетинде опера жана балет театрынын солисти. [[1949|1949-жылдан]] [[Бишкек (шаар)|Бишкектеги]] хореографиялык окуу жайынын педагогу. Сахнада [[В. Фере|В. Ференин]] “Селкинчек” (1943, балетмейстер Л. М. Крамеревский) балетинде Зайнуранын ролун аткаруу менен зор бийчилик жөндөмү, профессионалдык даярдыгы бар экенин көрсөткөн . Ал катышкан “Чолпон” балет-фильми дүйнөнүн көптөгөн өлкөсүндө коюлган. Бий өнөрүндө көптөгөн образдарды жараткан. [[Кыргыз ССР]] эл артисти ([[1954]]), СССР эл артисти ([[1958]]). СССР Жогорку Советинин ([[1962]]-[[1970|70]]), Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты ([[1955]]-[[1962|62]]). [[Кыргыз Республикасы|Кыргыз Республикасынын]] [[Токтогул Сатылганов атындагы Кыргыз ССРинин мамлекеттик сыйлыгы|Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыгынын]] [[Лауреат|лауреаты]](1970). [[Эмгек Кызыл Туу ордени|Эмгек Кызыл Туу]], “Ардак Белгиси” ордендери жана медалдар менен сыйланган. Көрүнүктүү орус балеринасы Агриппин Ваганованын жетекчилиги астында окуган. Чоң театрда 1939-жылы өзүнүн чыгармачылыгын эл алдында көрсөтө алган. 1941-жылы Ленинграддагы хореографиялык окуу жайын бүтүргөндөн кийин Кыргыз опера жана балет театрына солистка болуп кирген. Кыргыздын улуттук “Чолпон”, ”[[Aнар (балет)|Анар]]” партияларын аткарган. Орус чыгармаларынан “Лебединое озеро”, ”Красный мак”, ”Спящая красавица” аттуу балетердин партияларын аткарган. 1949-жылдан баштап Фрунзе шаарындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайында сабак берген. СССРдин ЖКнин 6-7-чакырылышынын жана Кыргыз ССРнин ЖКнын депутаты. 1973-жылы 11-майда каза болгон жана сөөгү Ала-Арча көрүстөнүнө коюлган. == Балеттик партиялар == * 1943 — «Селкинчек» [[Власов Владимир Александрович|В. Власов]] жана [[В. Фере]] — Зайнура * 1944 — [[Чолпон (балет)|«Чолпон»]] М. Раухвергер — Чолпон * 1947 — «Раймонда» [[А. Глазунов]] — Раймонда * 1949 — «Бахчисарай фонтаны» Б. Асафьев — Мария жана Зарема * 1950 — «Ак куулар көлү (Лебединое озеро)» П. Чайковский — Одетта-Одиллия * 1950 — «Анар» В. Власов жана В. Фере — Анар * 1953 — «Кызыл кызгалдак» [[Р. Глиэр]] — Тао-Хоа * 1953 — «Чолпон» М. Раухвергер — Айдай * 1955 — «Эсмеральда» Ц. Пуна — Эсмеральда * 1956 — «Уктап жаткан сулуу (Спящая красавица)» [[П. Чайковский]] — Аврора * 1960 — «Куйручук» К. Молдобасанов жана Г. Окунев — Зейнеп * 1962 — «Ромео жана Джульетта» [[С. Прокофьев]] — Джульетта * «Асел» В. Власов — Асел * «Корсар» А. Адан — Медора * «Ала-Тоодогу жаз» В. Власов жана В. Фере — Сайра * «Франческа да Римини» [[Б. Асафьев]] — Франческа * «Чоң вальс» [[И. Штраус]] — Фанни * «Лауренсия» А. Крейн — Лауренсия * [[Дон Кихот|«Дон Кихот»]] [[Л. Минкус]] — Китри * «Болеро» [[М. Равель|М. Равелдин]] музыкасына — Солистка == Фильмография == * 1959 — [[Чолпон-Таңкы жылдыз (кинотасма)|«Чолпон — таң жылдызы»]] (фильм-балет) — Айдан. == Сыйлыктары жана наамдары == * Кыргыз ССРнин эмгек сиңирген артисти (1947) * Кыргыз ССРнин эл артисти (1954) * СССРдин эл артисти (1958) * Токтогул Сатылганов атындагы мамлекеттик сыйлыгы (1970) == Кызыктуу фактылар == [[Б. Бейшеналиева|Б. Бейшеналиеванын]] уулу Эрмектин айтымында, Бүбүсара эжебиз 1926-жылдын 8-апрель күнү төрөлгөн, бирок күйөөсү, композитор [[Акмат Аманбаев]] менен ажырашкандан кийин паспортун өзгөртүп, анда туулган күнүн 17-май, Эрмектин туулган күнүнө карата атайын өзгөртүп алган. Мунун себебин уулу экөөнүн туулган күндөрү бир күндө болуусун каалаган деп түшүндүрөт. == Эскерүү == * 1994-жылдын 11-апрелинен тартып өлкөдө [[Сом (акча бирдиги)|5 сомдук номиналда]] Бүбүсара Бейшеналиванын сүрөтү менен колдонууга киргизилген. * Б. Бейшеналиева атындагы борбор калаабыз Бишкек шаарында көчө бар. * Бүбүсара Бейшеналиева атындагы [[Кыргыз мамлекеттик искусство институту (КМИИ)|Кыргыз мамлекеттик искусство институту]] ачылган (1967). * Бишкек шаарында, опера жана балет театрынын жанында, Б. Бейшеналиеванын эстелиги орнотулган.[[Файл:Bubusara Beyshenalieva on 5 som note.jpg|thumbnail|Бүбүсара Бейшеналиванын 5 сомдук номиналдагы сүрөтү]] == Булактар == Кыргыз тарыхы энциклопедия. Бишкек - 2003ж. == Айрым шилтемелер == [http://www.super.kg/kg/archive/?article=889 БҮБҮСАРА БЕЙШЕНАЛИЕВА] [http://www.azattyk.org/content/article/1252032.html БҮБҮСАРА - ЭЛ БИЙЧИСИ ЭЛЕ ] [http://www.internews.kg/projects/door/1392-bubusaranyn-elesine БҮБҮСАРАНЫН ЭЛЕСИНЕ ]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Эскертүүлөр == {{Эскертүүлөр}} [[Категория:Арип боюнча инсандар]] [[Категория:Кыргыз театры]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Көркөм өнөр]] [[Категория:СССР эл артисти]] h0r6mbatfo2t5gd1f4ac8vt3p1d6q2k 0 9730 642937 641927 2026-04-02T19:13:25Z Kaiser matias 1918 642937 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер |ысымы = Медеткан Шеримкулов |сүрөтү = Медеткан Шеримкулов.jpg | кызматы = Кыргыз ССРнин Жогорку Советинин төрагасы | катары = | желек = Flag_of_Kyrgyzstan.svg | желек2 = National emblem of Kyrgyzstan.svg | иш баштоо убагы = декабрь 1990 | иш аяктоо убагы = май 1993 | президент = [[Аскар Акаев]] | премьер = | андан мурунку инсан = [[Абсамат Масалиев]] | андан кийинки инсан = |билими = [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети|КМУ]] |кесиби = Философия, Саясат таануу |партиясы = [[Улуу-Журт]]<ref name="Улуу-Журт">[https://www.gezitter.org/politic/88959_medetkan_sherimkulov_vyivedet_partiyu_uluu-jurt_na_parlamentskie_vyiboryi/ "Медеткан Шеримкулов выведет партию «Улуу-Журт» на парламентские выборы", 2020-06-12, gezitter.org]</ref> |туулган датасы = [[1939]] |туулган жери = [[Жыламыш, Сокулук району|Жыламыш айылы, Сокулук району]] |каза болгон датасы = |каза болгон жери = |жубайы = |балдары = |улуту = [[кыргыз]] |дини = |атасы = |энеси = |сайты = |сыйлыктары = }} '''Шеримкулов, Медеткан''' (1939-ж. т., [[Сокулук району|Сокулук р-ну]], [[Жыламыш, Сокулук району|Жыламыш айылы]]) – [[Кыргызстан|Кыргызстандык]] саясатчы жана мамлекеттик ишмер, [[Кыргыз ССРнин Жогорку Совети|Кыргыз ССРнин Жогорку Советинин]] төрагасы (1990—1993), КРнын Баатыры(2022). == Өмүр таржымалы == Ал Кыргызстандын Чүй облусунун Сокулук районундагы Чапаев кыштагында (Жыламыш айылында) 1939-жылдын 17-ноябрында туулган. 1967-ж. КМУну бүтүргөн. 1970-жылдан КМУда окутуучу болуп иштеген. Философия илимдеринин кандидаты. Саясат таануу илиминин доктору. 1971-ж. Кыргызстан [[КП БКнын]] илим ж-а окуу жайлары бөлүмүнүн инструктору. 1973–76-ж. [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети|КМУ]]нун парткомунун катчысы. 1976–80-ж. партиянын Ысык-Көл обкомунун катчысы. 1980–85-ж. [[Кыргызстан]] КП БКнын пропаганда ж-а агитация бөлүмүнүн башчысы, 1985-ж. Кыргыз мамл. дене тарбия ин-тунун ректору. 1986-ж. Кыргызстан КП БКга караштуу партиялык комиссиянын, андан соң Көзөмөлдөө комиссиясынын төрагалыгына дайындалган. 1987–90-ж. Кыргызстан КП БКнын катчысы. 1990-жылдан Кыргыз Респ-нын [[Жогорку Кеңешинин]] төрагасы, кийин Кыргызстандын [[Түркия|Түркиядагы]], андан соң [[Иран|Ирандагы]] элчиси. == Эмгектери == * Шеримкулов Медеткан. Парламент независимого Кыргызстана. - Б., 1998. - 424 с. == Колдонулган адабияттар == * Кыргыз тарыхы: энциклопедия. 2003-ж. * Чоротегин Т.К., Молдокасымов К.С. Кыргыздардын жана Кыргызстандын кыскача тарыхы: (Байыркы замандан тартып бүгүнкү күнгө чейин): Тарыхты окуп үйрөнүүчүлөр үчүн. – Бишкек, 2000. – (Краткая история кыргызов и Кыргызстана. На кыргызском языке. Со-автор кандидат исторических наук Кыяс Молдокасымов). (ISBN 9967-00-001-5). – 160 стр. <br> * Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990. – 288 бет. – (История Киргизии: Краткий энциклопедический словарь). – (В со-авторстве с кандидатом исторических наук, доцентом Бейше Урстанбековым). – (ISBN 5-89750-028-2)<br> * Kirgistan. Historia – społeczeństwo – polityka / Tadeusz Bodio (red.), Aalybek Akunov et. – Warszawa, 2004. Dom Wydawniczy ELIPSA. – 896 s., faks., mapy, rys., tab. Uniwersytet Warszawski. Instytut Nauk Politycznych.. - Współczesna Azja Centralna; Współczesna Azja Centralna. – ISBN 8371515316 9788371515316. - [Кыргызстан: Тарых, коом, саясат / Проф. Т. Бодио менен проф. А.Акуновдун редакторлугу астында. - Варшава, 2004. - 896 б.] * Асанов У.А., Жуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кто есть кто в кыргызской науке: Краткий биобиблиогр. справочник докторов наук Кыргызстана / Под ред. акад. У.А.Асанова. — Бишкек: Гл. ред. Кыргызск. энциклопедии, 1997. — 672 с. == Интернеттеги шилтемелер == * http://who.ca-news.org/people/1987 * http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_soviet_union_collapse_medetkan_sherimkulov/24301706.html <br> {{Кыргыз Республикасынын Баатырлары}} [[Категория:Кыргыз тарыхчылары‎]] [[Категория:Кыргыз таануучулар‎]] [[Категория:Саясат таануучулар‎]] [[Категория:Сокулук району]] [[Категория:Туулгандар 1939-жылы‎]] [[Категория:Элчилер]] o14zcrp28tthy5y9b91c43uleo0sypk 0 10304 642950 555013 2026-04-03T04:58:38Z ~2026-20519-08 47112 оа 642950 wikitext text/x-wiki [[Файл:Nikolai Vavilov NYWTS.jpg|thumb|Н. И. Вавилов.]] '''Вавилов Николай Иванович''' (13(25).11.1887, [[Москва]] – 26.1.1943, Саратов) [[Генетика|генетик]], өсүмдүк өстүрүүчүлүк боюнча илимпоз, [[География|географ]], селекциянын азыркы илимий негизин, эгилме өсүмдүктүн пайда болушу, алардын географиялык таралышы жөнүндөгү илимди негиздөөчү. СССР ИАнын (1929) жана УССР ИАнын (1929), ВАСХНИЛдин академиги жана биринчи президенти (1929-35) Москва айыл чарба институтун (азыркы К. А. Тимирязев атындагы Москва айыл чарба академиясы) бүтүргөн (1911). 1917-жылдан Саратов Университетинин профессору, 1921-40-жылы Петроградда Колдонмо [[ботаника]] жана селекция бөлүмүнүн (1930-жылдан Бүткүл союздук өсүмдүк өстүрүүчүлүк институтунун) башчысы. 1920-40-жылы өсүмдүк ресурстарын изилдөө боюнча Жер Ортолук деңиз өлкөлөрүнө, Эфиопия, Батыш Кытай, Япония, Афганстан, Корея, Түндүк, Борбордук жана Түштүк Америкага илимий экспедицияларды уюштуруп, алардын көбүн өзү жетектеген. Вавиловдун жетекчилиги менен эгилме өсүмдүктөрдүн дүйнөлүк коллекциясы (300 миңден ашуун) түзүлгөн. Эгилме өсүмдүктөрдү мамлекеттик сорт сыноодон өткөрүүгө негиз салган. Вавилов бир-бирине жакын түр, тукум, уруунун тукум куума өзгөргүчтүгүндөгү гомологиялдык катарлар законун ачкан (1920). Вавилов селекциянын экологиялык-географиялык принцибин жана селекция үчүн түпкү материалды алуу принциптерин негиздеген. Вавилов өсүмдүк өстүрүү боюнча илимпоздордун, генетиктердин жана селекционерлердин мектебин түзгөн. Бир катар чет өлкөлөрдүн илимий коомдорунун, академияларынын, анын ичинен Лондон королдук коому, Индия, Аргентина, Шотландия, Германия (Галледеги), Чехословакия академияларынын чет элдик мүчөсү, бир катар улуттук жана эл аралык уюмдардын ардактуу мүчөсү болгон. Генетика жана селекция багыты боюнча Т. Д. Лысенконун негизги оппоненти болгондуктан, куугунтукка учурап, 1943-жылы түрмөдө (Саратов шаары) каза болгон. 1955-жылы акталган. Эмгеги: Избранные труды Т. 1-5. М.; Л., 1959-65 (в т. 1 приведена библиография трудов В.); Происхождение и география культурных растений. М., 1987. == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4 [[Категория:Генетика]] [[Категория:Ботаниктер‎]] [[Категория:Географтар‎]] [[Категория:Туулгандар 1887-жылы]] [[Категория:Өлгөндөр 1943-жылы]] sd9d2zi49bpvl2unk73rqafw5qekutj 0 13462 642970 555805 2026-04-03T08:21:16Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev moved page [[Бухара (шаар)]] to [[Букар (шаар)]] over redirect 555805 wikitext text/x-wiki [[Файл:Bukhara - Panorama.jpg|thumb|Букар.]] [[Файл:Bukhara.png|thumb|Букар.]] '''Бухара''' ({{Lang-ky|Букар}}) — [[Өзбекстан]] Республикасындагы шаар. Заравшан дарыясынын өрөөнүндө жайгашкан. Бухара обулусунун администрациялык борбору. Калкы 248,4 миң (2006). Темир жол бекети. Жолдор тоому. [[Археология|Археологиялык]] маалыматтар боюнча биздин замандын 1-кылымынан мурда негизделген. Жазуу эстеликтеринде 5-кылымдан эскерилет. 709-ж. аны араптар басып алган. Букар байыртадан эле [[Орто Азия|Орто Азиядагы]] соода, кол өнөрчүлүк, маданияты өнүккөн шаар болгон. Анын калкы Иран, Индия, Кытай жана башка өлкөлөр менен соода кылган. 9–10-кылымда Букарды Саманиддер каратып, өздөрүнүн зор мамлекетинин борборуна айландырган. Шаарды 1220-ж. Чыңгызхан, 1370-ж. Тимур басып алган. 16-кылымдын башында Букар көчмөн өзбек урууларынын ээлигине өтүп, Шейбаниддер мамлекетинин баш калаасы болгон. 16-кылымдын ортосунан 1920-жылга чейин Букар хандыгынын, Букар эмирлигинин, 1920–24-ж. Букар Республиканын борбору. 17–18-кылымда Букарга парс шахтары бир нече жолу басып кирген. Каракөл терисин иштетүү, пахта тазалоо заводдору, кебез-кездеме, текстиль комбинаты, шарап, тамак-аш жана башка ишканалары иштейт. Илгертен көркөм промысели (алтын жип менен тигүү, жибек токуу, металлга чегелөө жана башка) өнүккөн. Эки жогорку окуу жайы, бир катар атайын орто окуу жайлары, мамлекеттик архитектура, көркөм сүрөт музей-коругу, театр, тарых, край таануу музейи бар. Анда 140ка жакын архитектура эстеликтери сакталып калган. Орто Азия зодчийлигинин шедеврлери борбордук чамгарактуу Саманиддердин күмбөздөрү (Исмаил Саманинин күмбөзү, 9-кылымдын аягы – 10-кылымдын башы) салынып, ичи-сырты бышкан кыштан оймо-чиймеленген. Пои-Калян ансамблине кирген Калян мунарасы (1127) тегерете кыш менен оймолонгон. Ортоңку Чыгыштын көрүнүктүү архитектуралык эстелиги Калян мечити (12-кылым, 15–16-кылымдар) жана 2 чамгарактуу Сейфад-Дин Бохарзи күмбөзү (13-кылым, 14–15-кылым кайра курулган). БуянКулихандын чакан күмбөзүнүн (14-кылым) сырты бышырылган сары, кызыл чопо менен кооздолгон; Улугбектин медресесинин (1417) жанында кооздолуп курулган Абдулазис хандын медресеси (1652) орун алган. 16-кылымдын архитектуралык курулуштарына жасалгаланган Балянд мечити жана Кожо Зайнуддиндин ханагы, Орто Азияда эң чоң Кукельташ медресеси, чамгарактуу соода курулуштары Заргаран, Тельпак-Фурушан жана Саррафан, үстү жабык (тим), Абдулла-хандын базары, ЧарБакр мемориалдык ансамбли (1560–63), Файзабад ханагы (1598–99); 18–19-кылымдагы курулушка Арк (цитадель), 4 мунаралуу эшиги бар ЧарМинар медресеси (1807) кирет. Сов. мезгилде шаар көрктөндүрүлүп, көптөгөн жаңы курулуштар салынган. 1964-ж. кайра куруу планы бекитилип (архитектор В. П. Чунихин, В. Н. Слонимский, Т. Н. Калиновская), байланыш үйү (1966, архитектор М. Чернов), облусу менчик китепкана (1969, типтүү долбоор менен) жана башка көптөгөн имараттар курулган. 1993-ж. Б-нын тарыхый бөлүгү Бүткүл дүйнөлүк мураска киргизилген. 13–18-кылымда Б. Орто Азиядагы музыка маданиятынын көрүнүктүү борбору болгон. Өзгөчө оозеки чыгармачылык өнүккөн. Белгилүү музыка теоретиктери Нажмиддин Кавлаби Бухари (16-кылым.), Дервеш Али Чанги (16–17-кылымдарда) жашашкан. С. Айни атындагы музыкалык драма жана комедия, куурчак театрлары бар. == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4 == Ссылки == * [https://www.youtube.com/watch?v=iZcPersMGWQ Из Стамбула в Ташкент: Фотопленки Поля Надара (1890). Часть 10. Бухара] [[Категория:Өзбекстан шаарлары‎]] tvbf0zlijn2gmchxa8swh1hx9xq4q1c 642972 642970 2026-04-03T08:22:29Z Almanbet Janışev 27131 642972 wikitext text/x-wiki [[Файл:Bukhara - Panorama.jpg|thumb|Букар.]] [[Файл:Bukhara.png|thumb|Букар.]] '''Букар''' ({{Lang-uz|Buxoro}}) — [[Өзбекстан]] Республикасындагы шаар. [[Зеравшан дарыясы|Зарапшан дарыясынын]] өрөөнүндө жайгашкан. [[Букар обулусу|Букар обулусунун]] администрациялык борбору. Калкы 248,4 миң (2006). Темир жол бекети. Жолдор тоому. [[Археология|Археологиялык]] маалыматтар боюнча биздин замандын 1-кылымынан мурда негизделген. Жазуу эстеликтеринде 5-кылымдан эскерилет. 709-ж. аны араптар басып алган. Букар байыртадан эле [[Орто Азия|Орто Азиядагы]] соода, кол өнөрчүлүк, маданияты өнүккөн шаар болгон. Анын калкы Иран, Индия, Кытай жана башка өлкөлөр менен соода кылган. 9–10-кылымда Букарды Саманиддер каратып, өздөрүнүн зор мамлекетинин борборуна айландырган. Шаарды 1220-ж. Чыңгызхан, 1370-ж. Тимур басып алган. 16-кылымдын башында Букар көчмөн өзбек урууларынын ээлигине өтүп, Шейбаниддер мамлекетинин баш калаасы болгон. 16-кылымдын ортосунан 1920-жылга чейин Букар хандыгынын, Букар эмирлигинин, 1920–24-ж. Букар Республиканын борбору. 17–18-кылымда Букарга парс шахтары бир нече жолу басып кирген. Каракөл терисин иштетүү, пахта тазалоо заводдору, кебез-кездеме, текстиль комбинаты, шарап, тамак-аш жана башка ишканалары иштейт. Илгертен көркөм промысели (алтын жип менен тигүү, жибек токуу, металлга чегелөө жана башка) өнүккөн. Эки жогорку окуу жайы, бир катар атайын орто окуу жайлары, мамлекеттик архитектура, көркөм сүрөт музей-коругу, театр, тарых, край таануу музейи бар. Анда 140ка жакын архитектура эстеликтери сакталып калган. Орто Азия зодчийлигинин шедеврлери борбордук чамгарактуу Саманиддердин күмбөздөрү (Исмаил Саманинин күмбөзү, 9-кылымдын аягы – 10-кылымдын башы) салынып, ичи-сырты бышкан кыштан оймо-чиймеленген. Пои-Калян ансамблине кирген Калян мунарасы (1127) тегерете кыш менен оймолонгон. Ортоңку Чыгыштын көрүнүктүү архитектуралык эстелиги Калян мечити (12-кылым, 15–16-кылымдар) жана 2 чамгарактуу Сейфад-Дин Бохарзи күмбөзү (13-кылым, 14–15-кылым кайра курулган). БуянКулихандын чакан күмбөзүнүн (14-кылым) сырты бышырылган сары, кызыл чопо менен кооздолгон; Улугбектин медресесинин (1417) жанында кооздолуп курулган Абдулазис хандын медресеси (1652) орун алган. 16-кылымдын архитектуралык курулуштарына жасалгаланган Балянд мечити жана Кожо Зайнуддиндин ханагы, Орто Азияда эң чоң Кукельташ медресеси, чамгарактуу соода курулуштары Заргаран, Тельпак-Фурушан жана Саррафан, үстү жабык (тим), Абдулла-хандын базары, ЧарБакр мемориалдык ансамбли (1560–63), Файзабад ханагы (1598–99); 18–19-кылымдагы курулушка Арк (цитадель), 4 мунаралуу эшиги бар ЧарМинар медресеси (1807) кирет. Сов. мезгилде шаар көрктөндүрүлүп, көптөгөн жаңы курулуштар салынган. 1964-ж. кайра куруу планы бекитилип (архитектор В. П. Чунихин, В. Н. Слонимский, Т. Н. Калиновская), байланыш үйү (1966, архитектор М. Чернов), облусу менчик китепкана (1969, типтүү долбоор менен) жана башка көптөгөн имараттар курулган. 1993-ж. Б-нын тарыхый бөлүгү Бүткүл дүйнөлүк мураска киргизилген. 13–18-кылымда Б. Орто Азиядагы музыка маданиятынын көрүнүктүү борбору болгон. Өзгөчө оозеки чыгармачылык өнүккөн. Белгилүү музыка теоретиктери Нажмиддин Кавлаби Бухари (16-кылым.), Дервеш Али Чанги (16–17-кылымдарда) жашашкан. С. Айни атындагы музыкалык драма жана комедия, куурчак театрлары бар. == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4 == Ссылки == * [https://www.youtube.com/watch?v=iZcPersMGWQ Из Стамбула в Ташкент: Фотопленки Поля Надара (1890). Часть 10. Бухара] [[Категория:Өзбекстан шаарлары‎]] amhamkvqpq569brc33i10ww23ljy0x6 0 26246 642938 559883 2026-04-02T19:51:48Z Dylanvt 16654 эгер ката кетирсем оңдоңуздарчы 642938 wikitext text/x-wiki '''Чатыраш''' — кыргыз элинде байыртадан бери ойнолуп келе жаткан шахмат [[оюн|оюнунун]] бир түрү. Бул оюн боюнча мелдеш уюштурулуп, оюнга жаш-кары дебей катышкан. Оюн ойноого ыңгайлуу ар кандай жерде калыңдыгы 2—5'' см, ''узундугу 30—31'' см,'' туурасы 20—21'' см'' келген тактанын бетине эки оюнчу 32 таш менен (бир оюнчу колунда 16 ак түстөгү, экинчисинин колунда башка түстөгү 16 ташы болот) ойнойт. Оюнду калыс башкарат. Кыргыз эли бул оюнду салтанаттуу тойлордо, бош убактыларында эс алып көңүл ачуу үчү ойной тургандыгы [[[["Манас" эпосу|"Манас" эпосунда]] |"Манаста]] " сүрөттөлөт. Ч-ты элибиз байыркы доордон тартып азыркы күнгө чейин ойноп келе жатат. Ч-ты [[Манас баатыр|Манас]] баатырдын өзү, анын уулу [[Семетей]], небереси [[Сейтек]] да абдан кызыгып ойношкондугу эпосто ачык айтылат. Кабылан турган эр [[Манас баатыр|Манас]], Кан оюну чатыраш, Улуу-Камыр башында [[Алмамбет]] менен ойноп жатты дейт ([[Радлов, Василий Васильевич|Радлов]] жазып алган вариант. 146), "Эки жүзчө адамы, бакылдашып ордо атып, чатыраш оюн салыптыр" ([[Сагымбай Орозбак уулу (Орозбаков)|Сагымбай Орозбаков]], 2. 308). Орусиядагы алтайдарда да окшош ''шатра'' деген оюн бар экени алардын «Козын-Эркеш» эпосунда жазылган эле. Ушул оюнду азыркы мезилге чейин ойноп келип, [[Алтай Республикасы|Алтай Республикасында]] турнирлер өткөрүлүп жүрүшөт.(А.А. Асанканов, 319-320) == Колдонулган адабияттар == *Асанканов, А.А. Этнокультурные аналогии в традиционной культуре кыргызов и южных алтайцев./''Историческая этнология'' - 2023. 8-т. № 3 – 317–325 б. *[["Манас" энциклопедиясы]]/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440 б. ISBN -5-89750-013-4 [[Категория:Манас эпосу]] 5qcy2ea4ng7w9f72hx1lzh9n13fg0nu 642939 642938 2026-04-02T19:52:53Z Dylanvt 16654 642939 wikitext text/x-wiki '''Чатыраш''' — кыргыз элинде байыртадан бери ойнолуп келе жаткан шахмат [[оюн|оюнунун]] бир түрү. Бул оюн боюнча мелдеш уюштурулуп, оюнга жаш-кары дебей катышкан. Оюн ойноого ыңгайлуу ар кандай жерде калыңдыгы 2—5'' см, ''узундугу 30—31'' см,'' туурасы 20—21'' см'' келген тактанын бетине эки оюнчу 32 таш менен (бир оюнчу колунда 16 ак түстөгү, экинчисинин колунда башка түстөгү 16 ташы болот) ойнойт. Оюнду калыс башкарат. Кыргыз эли бул оюнду салтанаттуу тойлордо, бош убактыларында эс алып көңүл ачуу үчү ойной тургандыгы [[[["Манас" эпосу|"Манас" эпосунда]] |"Манаста]] " сүрөттөлөт. Ч-ты элибиз байыркы доордон тартып азыркы күнгө чейин ойноп келе жатат. Ч-ты [[Манас баатыр|Манас]] баатырдын өзү, анын уулу [[Семетей]], небереси [[Сейтек]] да абдан кызыгып ойношкондугу эпосто ачык айтылат. Кабылан турган эр [[Манас баатыр|Манас]], Кан оюну чатыраш, Улуу-Камыр башында [[Алмамбет]] менен ойноп жатты дейт ([[Радлов, Василий Васильевич|Радлов]] жазып алган вариант. 146), "Эки жүзчө адамы, бакылдашып ордо атып, чатыраш оюн салыптыр" ([[Сагымбай Орозбак уулу (Орозбаков)|Сагымбай Орозбаков]], 2. 308). Орусиядагы [[Алтайлыктар|алтайлыктарда]] да окшош ''шатра'' деген оюн бар экени алардын «Козын-Эркеш» эпосунда жазылган эле. Ушул оюнду азыркы мезилге чейин ойноп келип, [[Алтай Республикасы|Алтай Республикасында]] турнирлер өткөрүлүп жүрүшөт.(А.А. Асанканов, 319-320) == Колдонулган адабияттар == *Асанканов, А.А. Этнокультурные аналогии в традиционной культуре кыргызов и южных алтайцев./''Историческая этнология'' - 2023. 8-т. № 3 – 317–325 б. *[["Манас" энциклопедиясы]]/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440 б. ISBN -5-89750-013-4 [[Категория:Манас эпосу]] kffxp8grnir30anlr0zz5c9jgkmurpu 0 40342 642990 501370 2026-04-03T09:27:33Z Almanbet Janışev 27131 642990 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Тюмень |расмий аталышы = ([[Сыбыр тили|сыб.]]) Цемке-тора<ref> Миллер Г.Ф. История Сибири. Т.1.М.-Л., 1937, стр.355</ref> |герб = Wapen Tjoemen.png |желек = Flag of Tyumen (Tyumen oblast).png |гербтин туурасы = 150 |желектин туурасы = 150 |lat_deg = 57 |lat_min = 9 |lat_sec = |lon_deg = 65 |lon_min = 32 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(595360)_region:RU |CoordScale = 20000 |өлкө = Орусия |област = Тюмень облусту |Яндекс карта = http://maps.yandex.ru/?um=&ll=99.505405%2C61.698653&spn=360.000000%2C118.035202&z=2&l=map |өлкө картасынын өлчөмү = 250 |аймак таблицада = Тюменская область |аймак картасынын өлчөмү = 200 |аймагы = 235 |ички бөлүнүшү = 4 аймак: Борбордук (Центральный), Ленин (Ленинский),Калинин (Калининский), Чыгыш (Восточный) |башчысынын түрү = Администрация башчысы |башчысы = Александр Моор |негизделген күнү = 1586 |климаты = кескин-континентальдуу |расмий тили = орус |калкы = {{Өсүү}} 657&nbsp;011<ref name="bd-pmo">[http://www.gks.ru/scripts/db_inet2/passport/table.aspx?opt=7170100020122013 БД ПМО Тюменской области]</ref> |элди каттоо жылы = 2010-жыл |жыштыгы = 2445,6 |этнохороним = тюме́ндик, тюме́ндиктер |почта индекси = 625000 |телефон коду = 3452 |цифровой идентификатор = 71401 |Commons түрмөгүндө = Tyumen |сайты = http://www.tyumen-city.ru/ |сайтынын тили = ru }} '''Тюме́нь''' же '''Түмөн'''<ref>[https://www.facebook.com/esimdekg/photos/%D0%BA%D0%B5%D1%87%D1%8D%D1%8D-%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2%D0%B4%D0%B5-%D1%84%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B7%D0%B5-%D1%88%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BD-%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BF-%D0%B6%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BF-%D1%83%D1%88%D1%83%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B9-%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D2%AF%D0%BA-%D0%BA%D3%A9%D1%80%D0%B4%D2%AF%D0%BA-1989-%D0%B6%D1%8B%D0%BB-%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5/626740079701185/ Facebook]</ref> — Сибирьдеги алгачкы орус шаары. Тюмень районунун административдик борбору жана Тюмень облустунун административдик борбору. Шаар калкы — 634 171 адам (2013), калкынын саны боюнча Орусияда 19 орун, Сибирде 4 орун, Урал Федеративдик аймагында 3 орунда турат. Шаар четиндеги каратылган аймактар менен калк саны 657 011 адам. Москва шаарына чейинки аралык 2163 км. Аймак аянты — 235 км². 1586-жылы негизделеген. == Символика == 1635-жылы Тюмень шаарынын герби биринчи жолу эскерилген. Анда түлкү менен кемчет тартылган эле. Тюмень шаарынын учурдагы герби 1785-жылы жасалган. Шар символу болуп 1993-жылы кайра кабыл алынат. Тюмень шаарынын расмий символдору герб жана туу, аларды пайдалануу тартиби Тюмень шаардык Думанын 2005-жылдын 28 чын куран айында кабыл алынган макулдугу менен бекитилген. Гербтин 3 тең укуктуу түрү бар: толук герб, орто (таажы менен) жана кичи герб. Тюмень туусу тик бурчтуу, бийиктиги 2 узундугу 3. Туу 3 горизонтальдуу кѳк (үстүндѳ), ак(ортосунда) жана кѳк ѳңдѳрдѳн турат. Туудагы үстүнкү кѳк түстѳ Тюмень шаарынын гербиндеги саргыч ѳңдѳгү кеме тартылган. == Булактар == {{эскертүүлөр}} [[Категория:Сибирь‎]] [[Категория:Россия шаарлары‎]] 7ux78ak9djw19yt53m2yo9kyqt8izyt 10 43245 642933 509460 2026-04-02T17:42:03Z Kvazimodo 34540 кошумчалар, ката түзөтүлдү 642933 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |ысым = Өзбекстан облустары |navbar = |state = |ыкма = |ыкма_негизги_башжазуу = background:{{түс|Өзбекистан}}; |башжазуу = Өзбекстан облустары |сүрөт = [[Файл:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] |ыкма_башжазуу = text-align: left; background:{{түс|Өзбекстан}}; |ыкма_тизме = |ыкма_так_сан = background:#f0f0f0; |ыкма_жуп_сан = |башжазуу1 = Облус укугуна ээ шаары |тизмек1 = [[Ташкент]] |башжазуу2 = Республика |тизмек2 = [[Каракалпакстан]] |башжазуу3 = Облустар |тизмек3 = [[Андижан облусу|Андижан]]{{•}} [[Бухара облусу|Бухара]]{{•}} [[Жызак облусу|Жызак]]{{•}} [[Кашкадарыя облусу|Кашкадарыя]]{{•}} [[Навоий облусу|Навоий]]{{•}} [[Наманган облусу|Наманган]]{{•}} [[Самарканд облусу|Самарканд]]{{•}} [[Сурхандарыя облусу|Сурхандарыя]]{{•}} [[Сырдарыя облусу|Сырдарыя]]{{•}} [[Ташкент облусу|Ташкент]]{{•}} [[Фергана облусу |Фергана]]{{•}} [[Хорезм облусу|Хорезм]]}} <noinclude> [[Категория:Калыптар:Өзбекстандын административдик бөлүнүшү|{{PAGENAME}}]] </noinclude> a1cq1ravc4v7x9uuambb0y3pq29p7d6 642975 642933 2026-04-03T08:26:41Z Almanbet Janışev 27131 642975 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |ысым = Өзбекстан облустары |navbar = |state = |ыкма = |ыкма_негизги_башжазуу = background:{{түс|Өзбекистан}}; |башжазуу = Өзбекстан облустары |сүрөт = [[Файл:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] |ыкма_башжазуу = text-align: left; background:{{түс|Өзбекстан}}; |ыкма_тизме = |ыкма_так_сан = background:#f0f0f0; |ыкма_жуп_сан = |башжазуу1 = Облус укугуна ээ шаары |тизмек1 = [[Ташкент]] |башжазуу2 = Республика |тизмек2 = [[Каракалпакстан]] |башжазуу3 = Облустар |тизмек3 = [[Анжыян облусу|Анжыян]]{{•}} [[Букар облусу|Букар]]{{•}} [[Жызак облусу|Жызак]]{{•}} [[Кашкадарыя облусу|Кашкадарыя]]{{•}} [[Навоий облусу|Навоий]]{{•}} [[Наманган облусу|Наманган]]{{•}} [[Самарканд облусу|Самарканд]]{{•}} [[Сурхандарыя облусу|Сурхандарыя]]{{•}} [[Сырдарыя облусу|Сырдарыя]]{{•}} [[Ташкент облусу|Ташкент]]{{•}} [[Фергана облусу |Фергана]]{{•}} [[Хорезм облусу|Хорезм]]}} <noinclude> [[Категория:Калыптар:Өзбекстандын административдик бөлүнүшү|{{PAGENAME}}]] </noinclude> mzy5ly62b02pts0on55hkix8prio378 642978 642975 2026-04-03T08:27:45Z Almanbet Janışev 27131 642978 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |ысым = Өзбекстан облустары |navbar = |state = |ыкма = |ыкма_негизги_башжазуу = background:{{түс|Өзбекистан}}; |башжазуу = Өзбекстан облустары |сүрөт = [[Файл:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] |ыкма_башжазуу = text-align: left; background:{{түс|Өзбекстан}}; |ыкма_тизме = |ыкма_так_сан = background:#f0f0f0; |ыкма_жуп_сан = |башжазуу1 = Облус укугуна ээ шаары |тизмек1 = [[Ташкент]] |башжазуу2 = Республика |тизмек2 = [[Каракалпакстан]] |башжазуу3 = Облустар |тизмек3 = [[Анжыян облусу|Анжыян]]{{•}} [[Баргана облусу |Баргана]]{{•}} [[Букар облусу|Букар]]{{•}} [[Жызак облусу|Жызак]]{{•}} [[Кашкадарыя облусу|Кашкадарыя]]{{•}} [[Навоий облусу|Навоий]]{{•}} [[Наманган облусу|Наманган]]{{•}} [[Самарканд облусу|Самарканд]]{{•}} [[Сурхандарыя облусу|Сурхандарыя]]{{•}} [[Сырдарыя облусу|Сырдарыя]]{{•}} [[Ташкент облусу|Ташкент]]{{•}} [[Хорезм облусу|Хорезм]]}} <noinclude> [[Категория:Калыптар:Өзбекстандын административдик бөлүнүшү|{{PAGENAME}}]] </noinclude> cdx2mdb4fpah4d4x04bilzb1sv7n1k9 642983 642978 2026-04-03T08:30:47Z Almanbet Janışev 27131 642983 wikitext text/x-wiki {{Багыттоочу жадыбал |ысым = Өзбекстан облустары |navbar = |state = |ыкма = |ыкма_негизги_башжазуу = background:{{түс|Өзбекистан}}; |башжазуу = Өзбекстан облустары |сүрөт = [[Файл:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] |ыкма_башжазуу = text-align: left; background:{{түс|Өзбекстан}}; |ыкма_тизме = |ыкма_так_сан = background:#f0f0f0; |ыкма_жуп_сан = |башжазуу1 = Облус укугуна ээ шаары |тизмек1 = [[Ташкент]] |башжазуу2 = Республика |тизмек2 = [[Каракалпакстан]] |башжазуу3 = Облустар |тизмек3 = [[Анжыян облусу|Анжыян]]{{•}} [[Баргана облусу |Баргана]]{{•}} [[Букар облусу|Букар]]{{•}} [[Жызак облусу|Жызак]]{{•}} [[Кашкадарыя облусу|Кашкадарыя]]{{•}} [[Навоий облусу|Навоий]]{{•}} [[Наманган облусу|Наманган]]{{•}} [[Самаркан облусу|Самаркан]]{{•}} [[Сурхандарыя облусу|Сурхандарыя]]{{•}} [[Сырдарыя облусу|Сырдарыя]]{{•}} [[Ташкент облусу|Ташкент]]{{•}} [[Хорезм облусу|Хорезм]]}} <noinclude> [[Категория:Калыптар:Өзбекстандын административдик бөлүнүшү|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 3lbjl9ulbkzry4z1qglt504q3vq9ehg 0 43246 642973 498229 2026-04-03T08:22:42Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Бухара облусу]]" барагын "[[Букар облусу]]" деп кайра атады 498229 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{түс|Өзбекистан}} |Кыргызча аталышы = {{lang-ky|Бухара облусу}} |Расмий аталышы = {{lang-uz|Buxoro viloyati}} |Герб = |Желек = |Гербдин көлөмү = |Желектин көлөмү = |гербдин чечмелениши = |Желектин чечмелениши = |Өлкө = |lat_dir = N |lat_deg = 40 |lat_min = 10 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 63 |lon_min = 40 |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимн = |Статус = [[Вилояты Узбекистана|область]] |Курамына кирет = 11 район |Курамына алат = |Борбору = [[Бухара]] |Чоң шаар = |Ири шаарлары = [[Гиждуван]], [[Каган (Бухара облусу)|Каган]], [[Галасия]] |Негизделиши = |Жоюлушу = |Башчысы = Эсонов Мухиддин |Башчысынын аталышы = Облус акими |Башчы2 = |аталышы2 = |ВВП = |Год ВВП = |Место по ВВП = |ВВП на душу населения = |Место по ВВП на душу населения = |Тили = [[өзбек тили]] |Тилдери = |Калкы = 2 672 300 |Перепис жылы = 2011 |Процент = |Оруну = 9 |Жыштыгы = 42,74 |Оруну = 12 |улуттук курамы = |Конфессиональный состав = |Аянты = 39 400 |Процент = |Аянт боюнча орду = 3 |Максималдык бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдык бийиктиги = |Кеңдиги = |Узактыгы = |Карта = UZ-Buxoro.PNG |Картанын көлөмү = |Адм. бирдиктин картасы = |Адм. б-тин картасынын көлөмү = |Саат поясы = [[UTC+5]] |Аббревиатурасы = UZ-BU |ISO = UZ-BU |FIPS = |Телефон коду = |Почталык индекстери = |Интернет-домен = |Автоунаа номурунун коду = БХ (1959—1991),<br />20 (эски үлгүсү 1998—2008),<br />80 - 84 (жаңы үлгүсү 2008) |Сайты = http://www.bukhara.gov.uz/ |Commonsтогу түрмөк = |Эскертүү = }} '''Бухара облусу''', ({{lang-uz|Buxoro viloyati}})&nbsp;—облус Өзбекистандын түштүк- батыш тарабынан орун алган, жеринин көпчүлүк бөлүгүн Кызылкум чөлү ээлейт.Түркмөнстан, Наваий облусу жана Кашкадарыя облусу, ошондой эле Каракалпакстан автоном республикасы менен чектешет. Өлкө аянтынын 8,8, калкынын 5,8 пайызын түзөт. Айрым жерлерде жер асты сууларынын кыртышка жакындыгы, жаан-чачындын аздыгы, чөлдө кумдун которулушу сыяктуу терс кубулуштар жер фондунан пайдаланууда артыкбаш эмгек жана каражат талап кылат. Аныкталган табигый газдын запастары бир нече триллион кубометрди тузет. Мунайзат, курулуш материалдары, туз жана башка пайдалуу байлыктар табылган. == Тарыхы == Бухара облусу 1938-жылдын [[15 январь]] күнү негизделген. == Айыл чарбасы == Бухара облусунун айыл чарбасында пахтачылык, каракөлчулук жана жибекчилик жетекчи тармактардан эсептелет. Облуста сугат жерлер көп. Машинанын жардамында сугат иштери өнүгүүдө. 188 насос станциясы курулган. Эгин аянттарынын негизги бөлүгүн пахта аянттары ээлейт. Жакынкы убакыттарга чейин пахта аянты жаңы өздөштүрүлгөн жерлер менен дан эгиндери аянтынын эсебинин кеңитилген. Бул жерде жаздын эрте келиши натыйжасында данектуу мөмө дарактарынан өрүк, шабдалы, тоо алычасы кеп таралган. Уруктуу мөмө дарактарынан алма өстүрүлөт, алмурут кийинки жылдарда көптөгөн санда тигилип жатат. Багдарчылык жана жүзүмчүлүк менен алектенген атайын чарбалар бар. == Административдик бөлүнүшү == [[Файл:Bukhara, administrative divisions - uz (Latn-Arab) - colored.png|400x400px|thumb|Бухара облусунун административдик бөлүнүшү]] Бухара облусу 11 туманга (район) бөлүнөт (кашанын ичинде — туман борбору жана картадагы номери): * [[Алат району|Алат]] (1) ([[Алат (Бухара облусу)|Алат]]) * [[Бухара району|Бухара]] (2) ([[Галаасия]]) * [[Вабкент району|Вабкент]] (11) ([[Вабкент]]) * [[Гиждуван району|Гиждуван]] (3) ([[Гиждуван]]) * [[Жандар району|Жандар]] (4) ([[Жандар]]) * [[Каган району|Каган]] (5) ([[Каган (Бухара облусу)|Каган]]) * [[Каракөл району|Каракөл]] (6) ([[Каракуль (Бухара облусу)|Каракуль]]) * [[Караулбазар району|Караулбазар]] (7) ([[Караулбазар]]) * [[Пешкун району|Пешкун]] (8) ([[Янгибазар (Бухара облусу)|Янгибазар]]) * [[Ромитан району|Ромитан]] (9) ([[Ромитан]]) * [[Шафиркан району|Шафиркан]] (10) ([[Шафиркан]]) Облустун эң чоң шаары жана административдик борбору — [[Бухара]] шаары, (264 мыңге чукул эл жашайт). Облустун курамында 10 шаар, 3 шаар тибиндеги кыштак, 107 киштактары бар. === Шаарлары === * [[Бухара]] * [[Вабкент]] * [[Газли]] * [[Галаасия]] * [[Каган (Бухара облусу)|Каган]] * [[Алат (Бухара облусу)|Алат]] * [[Ромитан]] * [[Каракөл (Бухара облусу)|Каракөл]] * [[Караулбазар]] * [[Гиждуван]] === Шаар тибиндеги кыштактар === * [[Жондор]] * [[Зафарабад]] * [[Шафиркан]] == Булактар == * [http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/152 Хокимият Бухарской области с сайта правительства Узбекистана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091011142341/http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/152 |date=2009-10-11 }} * [http://www.bukhara.gov.uz/ Хокимият Бухарского Вилоята] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190523073629/http://bukhara.gov.uz/ |date=2019-05-23 }} * [http://www.avtonomer.net/content/view/31/45/ Государственные номерные знаки Бухарской области СССР] {{Өзбекстан областтары}} [[категория:Өзбекстан областтары]] 2q14ximzkevd1efpbjwdbmuet8sbxrz 0 43285 642986 642848 2026-04-03T08:33:12Z Almanbet Janışev 27131 642986 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{түс|Өзбекистан}} |Кыргызча аталышы = Набайы облусу |Расмий аталышы = {{lang-uz|Navoiy viloyati}}) |Герб = |Желек = |Гербдин көлөмү = |Желектин көлөмү = |гербдин чечмелениши = |Желектин чечмелениши = |Өлкө =[[Өзбекстан]] |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 0 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 64 |lon_min = 15 |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимн = |Статус = [[Вилояты Узбекистана|область]] |Курамына кирет = 8 район |Курамына алат = |Борбору = [[Набайы]] |Чоң шаар = |Ири шаарлары = • [[Зарапшан (шаар)|Зарапшан]]<br />• [[Кармана]]<br />• [[Кызылтепа]]<br />• [[Нурата]]<br />• [[Учкудук]] |Негизделиши = |Жоюлушу = |Башчысы = |Башчысынын аталышы = |Башчы2 = |аталышы2 = |ВВП = |Год ВВП = 2009 |Место по ВВП = |ВВП на душу населения = |Место по ВВП на душу населения = |Тили = [[өзбек тили]] |Тилдери = |Калкы = 873 000 |Перепис жылы = 2011 |Жыштыгы = 7,88 |Оруну = 14 |улуттук курамы = |Конфессиональный состав = |Аянты = 110&nbsp;800 |Процент = |Аянт боюнча орду = 2 |Максималдык бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдык бийиктиги = |Кеңдиги = |Узактыгы = |Карта = UZ-Navoiy.PNG |Картанын көлөмү = |Адм. бирдиктин картасы = |Адм. б-тин картасынын көлөмү = |Убакыт аралыгы = [[UTC+5]] |Аббревиатурасы = UZ-NW |ISO = UZ-NW |FIPS = |Телефон коду = |Почталык индекстери = |Интернет-домен = |Автоунаа номурунун коду = 21 (эски үлгүсү 1998—2008),<br /> 85 — 89 (жаңы үлгүсү 2008) |Сайты = http://www.navoi.uz/ |Commonsтогу түрмөк = |Эскертүү = }} '''Набайы облусу''' ({{lang-uz|Navoiy viloyati}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстан Республикасынын]] административдик бирдиги. 1982-жылы 20-апрелде [[Бухара облусу|Букар]] менен [[Самаркан облусу|Самаркан]] облусунун кошулушунан уюшулган. Облус [[Казакстан|Казакстан Республикасы]], [[Жызак облусу|Жызак]], Самаркан, Букар Облусттук жана Каракалпакстан менен чектешет. Аянты 111,0 миң км2. Калкы 767,3 миң (2006); негизинен өзбектер (63,3%), ошондой эле орус (13,5%), казак (11,5%), татар (2,6%), украин (1,4%), каракалпак (1,4%), тажик, азербайжан, беларус жана башка улут өкүлдөрү да жашайт. Калкынын орточо жыштыгы 1 км 2ге 7 киши. Облуста 8 административдик район, 6 шаар ([[Зарафшан (шаар)|Зарапшан]], [[Навои|Набайы]], Кызыл-Төбө, Нур-Ата, Үч-Кудук, Кармана), 8 шаарча, 53 кыштак бар. Административдик борбору – [[Навои|Набайы]] шаары. Облус Өзбекстандын борбордук бөлүгүндө жайгашкан. Түндүк-батышын Кызыл-Кум чөлү (бийиктиги 992 мге чейин) ээлесе, чыгышында Нура-Тоо кырка тоосу созулуп, түштүгүнөн Заравшан дарыясы агат. Климаты кескин континенттик, чөлдүү. Январдын орточо температурасы –1,9...– 0,6˚С, июлдуку 27,2 –29,6˚С, чөлдө 60–70˚Сге чейин жетет. Жылдык жаан-чачыны 125– 282 мм. Башкы дарыясы – Заравшан. Куймазар суу сактагычы курулган. Ксерофиль бадалдары, эфемер, эфемероид өсүмдүктөрү басымдуу. Кен байлыктары: вольфрам, фосфорит, кварц куму, цемент, акиташ. Алтын кенинин запасы да бар. Өнөр жайынын негизги тармагы – энергетика. Ошондой эле тоо-кен (анын ичинен Навои тоо-кен металлургия комбинаты), химиялык («Навои-азот»), цемент, тамак-аш, курулуш материалы өнөр жай, Навои ГРЭСи иштейт. Өзбек-Америка «Заравшан-Ньюмонт» алтын өндүрүү биргелешкен ишканасы (тоо-кен комбинатынын таштандыларынын негизинде) курулган. Сугат дыйканчылыгы мүнөздүү. Пахта, дан өсүмдүктөрү, бакча, жашылча-жемиш өстүрүлөт. Багбанчылык, жүзүмчүлүк, жибекчилик жана каракөл коюн асыроо (2005-жылы 500 миң даана тери даярдалган; Букардан кийинки 2-орунда) өнүккөн. Темир жолунун узундугу 390,7 км (Ташкен – Түркмөнстан, Ташкен – Үч-Кудук), автомобилдики 4,1 миң км (анын ичинен 3,0 миң кми асфальтталган). Облуста жалпы билим берүүчү 362 мектеп (анын ичинен музыкалык, спорт жана адистештирилген), (Ташкент педагогикалык жана техникалык), университеттеринин филиалдары китепканалар, 2 [[музей]] бар. == Административдик бөлүнүшү == [[Файл:Navoiy districts.png|thumb|Навоий облусунун административдик бөлүнүшү.]] Облус 8 административдик районго (туман) бөлүнөт: * [[Канимех району|Канимех]] (1) ([[Канимех]]) * [[Кызылтепа району|Кызылтепа]] (3) ([[Кызылтепа]]) * [[Навбахор району|Навбахор]] (5) ([[Бешрабат]]) * [[Кармана району|Кармана]] (2) ([[Кармана]]) * [[Нурата району|Нурата]] (6) ([[Нурата]]) * [[Тамды району|Тамды]] (7) ([[Тамдыбулак]]) * [[Учкудук району|Учкудук]] (8) ([[Учкудук]]) * [[Хатырчы району|Хатырчы]] (4) ([[Янгиработ]]) Облустун эң ири шаары жана административдик борбору — [[Навои|Набайы шаары]], (128 мың киши). Облустун курамына 6 шаар, 8 шаар тибиндеги кыштак, 53 айыл кирет. === Шаарлары === * [[Зарафшан|Запшан]] * [[Кызылтепа]] * [[Навои]] * [[Нурата]] * [[Учкудук]] * [[Янгирабат]] === Шаар тибиндеги кыштактары === * [[Газган]] * [[Канимех]] * [[Кармана]] * [[Лангар]] * [[Маликработ]] * [[Мурунтау]] * [[Тинчлик (Навоий облусу)|Тинчлик]] * [[Шалкар (кыштак)|Шалкар]] == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111-7 == Булактар == * [http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/155 Хокимият Навоийской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110122051807/http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/155 |date=2011-01-22 }} * [http://www.avtonomer.net/content/view/104/45/ Автомобильные номера Навоийской области СССР] {{Өзбекстан областтары}} [[категория:Өзбекстан областтары]] mcoira8cc4yb13qoso0g29zxcluav49 0 43289 642934 524737 2026-04-02T17:43:31Z Kvazimodo 34540 кошумчалар 642934 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{түс|Өзбекистан}} |Кыргызча аталышы = Кarakalpakstan Respublikası |Өздүк аталышы = {{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikasiʻ, Қарақалпақстан Республикасы}}<br> {{lang-uz|Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Қорақалпоғистон Республикаси}} |Belgisi = Coat of Arms of Karakalpakstan.svg |Celegi = Flag of Karakalpakstan.svg |Гербдин көлөмү = |Желектин көлөмү = |гербдин чечмелениши = |Желектин чечмелениши = |Өлкө = {{UZB}} |lat_dir = N |lat_deg = 43 |lat_min = 10 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 58 |lon_min = 45 |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимн = |Абалы = respublika |Курамына кирет = 14 rayon |Курамына алат =16 rayon, 1 şaar |Борбору = [[Nukus]] |Чоң шаар = [[Nukus]] |Ири шаарлары = Коңурат, Hoceyli, Beruni, Tört-Köl, Çimbay |Негизделиши =1924-жыл 14-октябрь |Жоюлушу = |Башчысы = Оrunbaev Аmanbay Тleubaeviç |Башчысынын аталышы = Каракалпакстан Республикасы Жогорку Кеңеш башчысы |Башчы2 = |аталышы2 = |ВВП = |Год ВВП = |Место по ВВП = |ВВП на душу населения = |Место по ВВП на душу населения = |Тили = [[karakalpak tili]] • [[özbek tili]] |Тилдери = |Калкы = 1 711 800 |Перепис жылы = 2013 |Процент = |Оруну = 13 |Жыштыгы = 10,15 |улуттук курамы = |Конфессиональный состав = |Аянты = 166 600 |Аянт боюнча орду = 1 |Максималдык бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдык бийиктиги = 473 |Кеңдиги = |Узактыгы = |Карта = Qaraqalpaqstan Respublikasi in Uzbekistan.svg |Картанын көлөмү = |Адм. бирдиктин картасы =File:Qoraqalpog'iston respublikasi.png |Адм. б-тин картасынын көлөмү = |Убакыт аралыгы = [[UTC+5]] |Аbbreviaturası = QR |ISO = QR |FIPS = |Телефон коду = |Почталык индекстери = |Интернет-домен = |Автоунаа номурунун коду = 23 (эски үлгүсү 1998—2008),<br /> 95 — 99 (жаңы үлгүсү 2008) |Сайты = http://sovminrk.gov.uz/ |Commonsтогу түрмөк = |Эскертүү = |Башчысынын аталышы2=Каракалпакстан Республикасы Министрлер Кабинетинин Төрагасы|Башчысы2=Сариев Кахрамон Раматуллаевич|Негизделген=1924-жыл 14-октябрь}}'''Каракалпакстан Республикасы''' ({{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası, Қарақалпақстан Республикасы}}, {{lang-uz|Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Қорақалпоғистон Республикаси}})<ref>[https://constitution.uz/uploads/constitution_oz.pdf Өзбекстан Республикасынын конституциясы]</ref> же [[Каракалпакстан]] — [[Өзбекстан|Өзбекстандын]] курамындагы республика. Каракалпакстан Өзбекстандын түндүк-батышында жайгашкан. Борбор калаасы — [[Нукус]]. Аянты — 165 миң км². Калкы — 400 миң [[каракалпак]], 400 миң [[өзбек]] жана 300 миң [[казак]]. == Географиясы == Каракалпакстан 16 районго жана Нукус республикалык башкаруусундагы шаарга бөлүнөт. Каракалпакстанда 12 шаар, 25 шаарча. Ар бир ооданда өзүнүн акими (хаким) бар. {| class="wikitable" |- ! № ! Район ! Административдик<br>борбору ! Аянты,<br>миң км² ! Калкы<br>(01.01.2014 карата, миң киши) ! Калкы<br>(01.01.2019 карата,<br>миң киши)<ref name="Pop2016">{{cite web|url=https://data.gov.uz/ru/datasets/2004|deadlink=yes|title=Сведения о численности населения Республики Каракалпакстан}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !Калктын жыштыгы ''(01.01.2019 карата, адам/км²)'' |- |1 |[[Нукус]] | |0,22 |295,2 |315,1 |1432,2 |- | 2 | [[Аму-Дарыя району|Аму-Дарыя]] | [[Маңгыт (Каракалпакстан)|Маңгыт]] | 1,02 | 179,1 | 195,2 |191,4 |- | 3 | [[Берунийский район|Берунийский]] |[[Беруний]] | 3,95 | 170,3 | 187,6 |47,5 |- |4 |[[Бозатауский район|Бозатауский]] |[[Бозатау]] | 2,04 | — | 21,6 |21,0 |- | 5 | [[Канлыкульский район|Канлыкульский]] | [[Канлыкуль]] | 0,74 | 46,9 | 50,3 |68,0 |- | 6 | [[Караузякский район|Караузякский]] | [[Караузяк]] | 5,89 | 49,6 | 52,4 |8,9 |- | 7 | [[Кегейлийский район|Кегейлийский]] | [[Кегейли]] | 0,92 | — | 77,2 |83,5 |- | 8 | [[Коңурат району|Коңурат]] | [[Коңурат (Каракалпакстан)|Коңурат]] | 76,0 | 120,1 | 128,3 |1,7 |- | 9 | [[Муйнакский район|Муйнакский]] | [[Мойнок]] | 37,88 | 29,4 | 31,3 |0,8 |- | 10 | [[Нукусский район|Нукусский]] | [[Акмангит]] | 0,94 | 44,4 | 49,1 |52,2 |- |11 | [[Такыяташ району|Такыяташ]] | [[Такыяташ]] | 0,18 | — | 72,8 |404,4 |- | 12 | [[Тахтакупырский район|Тахтакупырский]] | [[Тахтакупыр]] | 21,12 | 38,7 | 39,9 |1,9 |- | 13 | [[Турткульский район|Турткульский]] |[[Төрткөл]] | 7,48 | 192,6 | 210,3 |28,1 |- | 14 | [[Кожолу районц|Кожолу]] | [[Кожолу]] | 0,55 | — | 121,2 |220,4 |- | 15 | [[Чымбай району|Чымбай]] | [[Чымбай (шаар)|Чымбай]] | 1,44 | 108,3 | 111,3 |36,3 |- | 16 |[[Шомоной району|Шомоной]] |[[Шомоной]] | 0,78 | 53,1 | 55,6 |71,3 |- | 17 |[[Элликкалинский район|Элликкалинский]] |[[Бостон (Каракалпакстан)|Бостон]] | 5,42 | 140,5 | 156 |28,8 |} == Тарыхы == Каракалпакстан автономдук облус катары 1925-жылы түзүлгөн. 1932-жылы автономдук республика болуп, 1936-жылы Өзбекстандын курамына кирди.Анын Өзбекстандын курамына кириши каракалпак жана Өзбек элдеринин ортосундагы эзелки достукту, аймак, тил жана маданияттагы биримдикти дагы да бекемдеди<ref>Өзбекстан тарыхы</ref>. == Административдик бөлүнүшү == [[Файл:Республика Каракалпакстан.jpg|thumb|450px|right|Каракалпакстандын административдик бөлүнүшү ]] {| class="wikitable" |- ! № ! Район<ref>{{Cite web |title=Совет Министров Республики Каракалпакстан |url=http://sovminrk.gov.uz/lang/ru/ |accessdate=2014-01-28 |archivedate=2011-12-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111230201514/http://sovminrk.gov.uz/lang/ru/ }}</ref> ! Административдик борбору |- | 1 | [[Амударыя район|Амударыя]] | [[Маңгыт (Каракалпакстан)|Маңгыт]] |- | 2 | [[Беруний район|Беруний]] | [[Беруний]] |- | 3 | [[Караузяк район|Караөзөк]] | [[Кара-Өзөк|Караөзөк]] |- | 4 | [[Кегейли район|Кегейли]] | [[Кегейли]] |- | 5 | [[Коңурат району|Коңурат]] | [[Коңурат (Каракалпакстан)|Коңурат]] |- | 6 | [[Канлыкөл район|Кандыкөл]] | [[Канлыкөл|Кандыкөл]] |- | 7 | [[Мойнок району|Мойнок]] | [[Мойнок]] |- | 8 | [[Нукус район|Нукус]] | [[Акмангит]] |- | 9 | [[Тахтакупыр|Тахтакупыр]] | [[Тахтакупыр]] |- | 10 | [[Төрткөл район|Төрткөл]] | [[Төрткөл]] |- | 11 | [[Хожейли район|Ходжейли]] | [[Кожолу]] |- | 12 | [[Чимбай район|Чимбай]] | [[Чымбай]] |- | 13 | [[Шомоной район|Шомоной]] | [[Шомоной]] |- | 14 | [[Элүүкала району|Элүүкала]] | [[Бостон (Каракалпакстан)|Бостон]] |- |15 | [[Такыяташ район|Такыяташ]] | [[Такыяташ]] |- |16 | [[Бозатоо район|Бозатоо]] | [[Бозатоо]] |- | | [[Нукус]] шаары | |} === Тарыхы === 1931-жылда Каракалпак АО 11 районго бөлүнгөн: * Кара-Узяк (административдик борбору — Кара-Узяк); * Кегейли (административдик борбору — Нукус кыштагы (Кегейли кыштагы)); * Кыпчак (административдик борбору — Кыпчак кыштагы); * Коңурат (административдик борбору — Кунград кыштагы); * Мойнок (административдик борбору — Мойнок кыштагы); * Тамды (административдик борбору — Тамды-Булак кыштагы); * Тахтакупыр (административдик борбору — Тахтакупыр кыштагы); * Төрткөл (административдик борбору — Төрткөл шаары (Шурахан кыштагы)); * Кожолу (административдик борбору — Кожолу кыштагы); * Чимбай (административдик борбору — Чимбай шаары); * Шабаз (административдик борбору — Шейх-Абаз кыштагы). 1936-жылда Куйбышев району түзүлгөн<ref>[http://base.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc;base=ESU;n=14113 О новой сети районов Кара-Калпакской АССР]</ref>. == Калкы == Республикада 1 711 800 жашайт (2013-жыл)<ref>{{Cite web |title=Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике |url=http://stat.uz/demographic/ |access-date=2014-01-28 |archive-date=2012-07-15 |archive-url=https://archive.today/20120715193130/http://stat.uz/demographic/ |dead-url=yes }}</ref>. Калктын 1/3 бөлүгүн өзбектер (32,8 %), дээрлик ошончо бөлугун каракалпактар (32,1 %), калгандарын казактар (32,6 %), жана башка улуттун өкүлдөрү түзөт. Калктын 48,5 пайызы шаарларда, калган бөлүгү айылдарда жашайт. == Булактар == {{Булактар}} == Тышкы шилтемелер == * [http://parliamentrk.gov.uz/ru/ Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан] * [http://sovminrk.gov.uz/lang/ru/ Совет Министров Республики Каракалпакстан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111230201514/http://sovminrk.gov.uz/lang/ru/ |date=2011-12-30 }} * [http://karstars.com/ Каракалпакские национальные и современные песни] {{Өзбекстан областтары}} [[категория:Өзбекстан областтары]] oxqg6tf94ha6hw7w9np6kcwmhxmbmn6 642935 642934 2026-04-02T17:47:14Z Kvazimodo 34540 кошумчалар 642935 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{түс|Өзбекистан}} |Кыргызча аталышы = Каракалпакстан Республикасы |Өздүк аталышы = {{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası, Қарақалпақстан Республикасы}}<br> {{lang-uz|Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Қорақалпоғистон Республикаси}} |Belgisi = Coat of Arms of Karakalpakstan.svg |Celegi = Flag of Karakalpakstan.svg |Гербдин көлөмү = |Желектин көлөмү = |гербдин чечмелениши = |Желектин чечмелениши = |Өлкө = {{UZB}} |lat_dir = N |lat_deg = 43 |lat_min = 10 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 58 |lon_min = 45 |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимн = |Абалы = республика |Курамына кирет = 16 район |Курамына алат =16 район, 1 шаар |Борбору = [[Нукус]] |Чоң шаар = [[Нукус]] |Ири шаарлары = [[Коңурат]], [[Кожолу]], [[Беруний]], [[Төрткөл]], [[Чымбай]] |Негизделиши =1924-жыл 14-октябрь |Жоюлушу = |Башчысы = [[Аманбай Орунбаев]] |Башчысынын аталышы = Каракалпакстан Республикасы Жогорку Кеңеш башчысы |Башчы2 = |аталышы2 = |ВВП = |Год ВВП = |Место по ВВП = |ВВП на душу населения = |Место по ВВП на душу населения = |Тили = [[каракалпак тили]] • [[өзбек тили]] |Тилдери = |Калкы = 1 711 800 |Перепис жылы = 2013 |Процент = |Оруну = 13 |Жыштыгы = 10,15 |улуттук курамы = |Конфессиональный состав = |Аянты = 166 600 |Аянт боюнча орду = 1 |Максималдык бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдык бийиктиги = 473 |Кеңдиги = |Узактыгы = |Карта = Qaraqalpaqstan Respublikasi in Uzbekistan.svg |Картанын көлөмү = |Адм. бирдиктин картасы =File:Qoraqalpog'iston respublikasi.png |Адм. б-тин картасынын көлөмү = |Убакыт аралыгы = [[UTC+5]] |Аbbreviaturası = QR |ISO = QR |FIPS = |Телефон коду = |Почталык индекстери = |Интернет-домен = |Автоунаа номурунун коду = 23 (эски үлгүсү 1998—2008),<br /> 95 — 99 (жаңы үлгүсү 2008) |Сайты = http://sovminrk.gov.uz/ |Commonsтогу түрмөк = |Эскертүү = |Башчысынын аталышы2=Каракалпакстан Республикасы Министрлер Кабинетинин Төрагасы|Башчысы2=Сариев Кахрамон Раматуллаевич|Негизделген=1924-жыл 14-октябрь}}'''Каракалпакстан Республикасы''' ({{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası, Қарақалпақстан Республикасы}}, {{lang-uz|Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Қорақалпоғистон Республикаси}})<ref>[https://constitution.uz/uploads/constitution_oz.pdf Өзбекстан Республикасынын конституциясы]</ref> же [[Каракалпакстан]] — [[Өзбекстан|Өзбекстандын]] курамындагы республика. Каракалпакстан Өзбекстандын түндүк-батышында жайгашкан. Борбор калаасы — [[Нукус]]. Аянты — 165 миң км². Калкы — 400 миң [[каракалпак]], 400 миң [[өзбек]] жана 300 миң [[казак]]. == Географиясы == Каракалпакстан 16 районго жана Нукус республикалык башкаруусундагы шаарга бөлүнөт. Каракалпакстанда 12 шаар, 25 шаарча. Ар бир ооданда өзүнүн акими (хаким) бар. {| class="wikitable" |- ! № ! Район ! Административдик<br>борбору ! Аянты,<br>миң км² ! Калкы<br>(01.01.2014 карата, миң киши) ! Калкы<br>(01.01.2019 карата,<br>миң киши)<ref name="Pop2016">{{cite web|url=https://data.gov.uz/ru/datasets/2004|deadlink=yes|title=Сведения о численности населения Республики Каракалпакстан}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !Калктын жыштыгы ''(01.01.2019 карата, адам/км²)'' |- |1 |[[Нукус]] | |0,22 |295,2 |315,1 |1432,2 |- | 2 | [[Аму-Дарыя району|Аму-Дарыя]] | [[Маңгыт (Каракалпакстан)|Маңгыт]] | 1,02 | 179,1 | 195,2 |191,4 |- | 3 | [[Берунийский район|Берунийский]] |[[Беруний]] | 3,95 | 170,3 | 187,6 |47,5 |- |4 |[[Бозатауский район|Бозатауский]] |[[Бозатау]] | 2,04 | — | 21,6 |21,0 |- | 5 | [[Канлыкульский район|Канлыкульский]] | [[Канлыкуль]] | 0,74 | 46,9 | 50,3 |68,0 |- | 6 | [[Караузякский район|Караузякский]] | [[Караузяк]] | 5,89 | 49,6 | 52,4 |8,9 |- | 7 | [[Кегейлийский район|Кегейлийский]] | [[Кегейли]] | 0,92 | — | 77,2 |83,5 |- | 8 | [[Коңурат району|Коңурат]] | [[Коңурат (Каракалпакстан)|Коңурат]] | 76,0 | 120,1 | 128,3 |1,7 |- | 9 | [[Муйнакский район|Муйнакский]] | [[Мойнок]] | 37,88 | 29,4 | 31,3 |0,8 |- | 10 | [[Нукусский район|Нукусский]] | [[Акмангит]] | 0,94 | 44,4 | 49,1 |52,2 |- |11 | [[Такыяташ району|Такыяташ]] | [[Такыяташ]] | 0,18 | — | 72,8 |404,4 |- | 12 | [[Тахтакупырский район|Тахтакупырский]] | [[Тахтакупыр]] | 21,12 | 38,7 | 39,9 |1,9 |- | 13 | [[Турткульский район|Турткульский]] |[[Төрткөл]] | 7,48 | 192,6 | 210,3 |28,1 |- | 14 | [[Кожолу районц|Кожолу]] | [[Кожолу]] | 0,55 | — | 121,2 |220,4 |- | 15 | [[Чымбай району|Чымбай]] | [[Чымбай (шаар)|Чымбай]] | 1,44 | 108,3 | 111,3 |36,3 |- | 16 |[[Шомоной району|Шомоной]] |[[Шомоной]] | 0,78 | 53,1 | 55,6 |71,3 |- | 17 |[[Элликкалинский район|Элликкалинский]] |[[Бостон (Каракалпакстан)|Бостон]] | 5,42 | 140,5 | 156 |28,8 |} == Тарыхы == Каракалпакстан автономдук облус катары 1925-жылы түзүлгөн. 1932-жылы автономдук республика болуп, 1936-жылы Өзбекстандын курамына кирди.Анын Өзбекстандын курамына кириши каракалпак жана Өзбек элдеринин ортосундагы эзелки достукту, аймак, тил жана маданияттагы биримдикти дагы да бекемдеди<ref>Өзбекстан тарыхы</ref>. == Административдик бөлүнүшү == [[Файл:Республика Каракалпакстан.jpg|thumb|450px|right|Каракалпакстандын административдик бөлүнүшү ]] {| class="wikitable" |- ! № ! Район<ref>{{Cite web |title=Совет Министров Республики Каракалпакстан |url=http://sovminrk.gov.uz/lang/ru/ |accessdate=2014-01-28 |archivedate=2011-12-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111230201514/http://sovminrk.gov.uz/lang/ru/ }}</ref> ! Административдик борбору |- | 1 | [[Амударыя район|Амударыя]] | [[Маңгыт (Каракалпакстан)|Маңгыт]] |- | 2 | [[Беруний район|Беруний]] | [[Беруний]] |- | 3 | [[Караузяк район|Караөзөк]] | [[Кара-Өзөк|Караөзөк]] |- | 4 | [[Кегейли район|Кегейли]] | [[Кегейли]] |- | 5 | [[Коңурат району|Коңурат]] | [[Коңурат (Каракалпакстан)|Коңурат]] |- | 6 | [[Канлыкөл район|Кандыкөл]] | [[Канлыкөл|Кандыкөл]] |- | 7 | [[Мойнок району|Мойнок]] | [[Мойнок]] |- | 8 | [[Нукус район|Нукус]] | [[Акмангит]] |- | 9 | [[Тахтакупыр|Тахтакупыр]] | [[Тахтакупыр]] |- | 10 | [[Төрткөл район|Төрткөл]] | [[Төрткөл]] |- | 11 | [[Хожейли район|Ходжейли]] | [[Кожолу]] |- | 12 | [[Чимбай район|Чимбай]] | [[Чымбай]] |- | 13 | [[Шомоной район|Шомоной]] | [[Шомоной]] |- | 14 | [[Элүүкала району|Элүүкала]] | [[Бостон (Каракалпакстан)|Бостон]] |- |15 | [[Такыяташ район|Такыяташ]] | [[Такыяташ]] |- |16 | [[Бозатоо район|Бозатоо]] | [[Бозатоо]] |- | | [[Нукус]] шаары | |} === Тарыхы === 1931-жылда Каракалпак АО 11 районго бөлүнгөн: * Кара-Узяк (административдик борбору — Кара-Узяк); * Кегейли (административдик борбору — Нукус кыштагы (Кегейли кыштагы)); * Кыпчак (административдик борбору — Кыпчак кыштагы); * Коңурат (административдик борбору — Кунград кыштагы); * Мойнок (административдик борбору — Мойнок кыштагы); * Тамды (административдик борбору — Тамды-Булак кыштагы); * Тахтакупыр (административдик борбору — Тахтакупыр кыштагы); * Төрткөл (административдик борбору — Төрткөл шаары (Шурахан кыштагы)); * Кожолу (административдик борбору — Кожолу кыштагы); * Чимбай (административдик борбору — Чимбай шаары); * Шабаз (административдик борбору — Шейх-Абаз кыштагы). 1936-жылда Куйбышев району түзүлгөн<ref>[http://base.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc;base=ESU;n=14113 О новой сети районов Кара-Калпакской АССР]</ref>. == Калкы == Республикада 1 711 800 жашайт (2013-жыл)<ref>{{Cite web |title=Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике |url=http://stat.uz/demographic/ |access-date=2014-01-28 |archive-date=2012-07-15 |archive-url=https://archive.today/20120715193130/http://stat.uz/demographic/ |dead-url=yes }}</ref>. Калктын 1/3 бөлүгүн өзбектер (32,8 %), дээрлик ошончо бөлугун каракалпактар (32,1 %), калгандарын казактар (32,6 %), жана башка улуттун өкүлдөрү түзөт. Калктын 48,5 пайызы шаарларда, калган бөлүгү айылдарда жашайт. == Булактар == {{Булактар}} == Тышкы шилтемелер == * [http://parliamentrk.gov.uz/ru/ Жокаргы Кенес Республики Каракалпакстан] * [http://sovminrk.gov.uz/lang/ru/ Совет Министров Республики Каракалпакстан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111230201514/http://sovminrk.gov.uz/lang/ru/ |date=2011-12-30 }} * [http://karstars.com/ Каракалпакские национальные и современные песни] {{Өзбекстан областтары}} [[категория:Өзбекстан областтары]] 2tff839sp156ccgu6s0ndkvdtpihclq 0 44221 642925 569029 2026-04-02T15:11:58Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 642925 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{түс|Өзбекистан}} |Кыргызча аталышы = Сурхандарыя облусу |Расмий аталышы = {{lang-uz|Surxondaryo viloyati, Сурхондарё вилояти}} |Герб = |Желек = |Гербдин көлөмү = |Желектин көлөмү = |гербдин чечмелениши = |Желектин чечмелениши = |Өлкө = |lat_dir = N |lat_deg = 38 |lat_min = 0 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 67 |lon_min = 30 |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимн = |Статус = [[Вилояты Узбекистана|область]] |Курамына кирет = 14 район жана 2 облус денгээлиндагы шаар. |Курамына алат = |Борбору = [[Термез]] |Чоң шаар = |Ири шаарлары = [[Денау]]<br />• [[Байсун]]<br />• [[Шерабад]]<br />• [[Шурчи]] |Негизделиши = |Жоюлушу = |Башчысы = Чариев Нармумин Аманович |Башчысынын аталышы = Облус акими |Башчы2 = |аталышы2 = |ВВП = |Год ВВП = |Место по ВВП = |ВВП на душу населения = |Место по ВВП на душу населения = |Тили = [[өзбек тили]] |Тилдери = |Калкы = 2 052 000 (2010)<ref name=autogenerated1>[http://surxondaryo.uz/aboutr/330-surkhondarjo-vilojati-1203a1179ida-1179is1179acha.html Хокимият Сурхандарьинской области]</ref> |Перепис жылы = 2011 |Процент = |Оруну = 8 |Жыштыгы = 98,65 |Оруну = 5 |улуттук курамы = [[өзбектер]](82,9 %), [[тажиктер]](12,5 %), [[туркмендер]] (1,3 %),[[орустар]](1,2 %), [[татарлар]] (0,4 %) ж.б.<ref name=autogenerated1 /> |Конфессиональный состав = |Аянты = 20 800 |Процент = |Аянт боюнча орду = 5 |Максималдык бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдык бийиктиги = |Кеңдиги = |Узактыгы = |Карта = Surxondaryo Viloyati in Uzbekistan.svg |Картанын көлөмү = |Адм. бирдиктин картасы = |Адм. б-тин картасынын көлөмү = |Убакыт аралыгы = [[UTC+5]] |Аббревиатурасы = UZ-SU |ISO = UZ-SU |FIPS = |Телефон коду = |Почталык индекстери = |Интернет-домен = |Автоунаа номурунун коду = 19 (эски үлгүсү 1998—2008),<br /> 75 (жаңы үлгүсү 2008) |Сайты = |Commonsтогу түрмөк = |Эскертүү = }} '''Сурхандарыя облусу''' ([[Өзбекстан вилояттери|вилоят]], {{lang-uz|Surxondaryo viloyati, Сурхондарё вилояти}} — Өзбекстан жайлашкан аймак. [[Административдик бобор]]у — [[Термез]] шаары. == Географиясы == == Климаты == == Тарыхы == == Калкы == Облус калкы 2 052 000 адам (2010). == Административдик бөлүнүшү == [[Файл:Surxondaryo districts.png|thumb|450px|right|Сурхандарыя облусунун административдик бөлүнүшү]] Облус 14 административдик районго(туман) бөлүнөт: # [[Алтынсай району|Алтынсай]] (9) — [[Карлук]] кыштагы # [[Ангор району|Ангор]] (1) — [[Ангор]] кыштагы # [[Байсун району|Байсун]] (3) — [[Байсун]] шаары. # [[Кизирик району|Кызирык]] (2010-га чейин — Бандихан) (2) — [[Бандихон]] шаары. # [[Денау району|Денау]] (4) — [[Денау]] шаары. # [[Жаркоргон району|Джаркурган]] (5) — [[Жаркурган]] шаары. # [[Кизирик району|Кизирик]] (6) — [[Сарик]] кыштагы # [[Кумкурган району|Кумкоргон]] (7) — [[Кумкоргон]] шаары. # [[Музрабадрайону|Музрабад]] (8) — [[Халкабад]] кыштагы # [[Сариасий району|Сариасия]] (10) — [[Сариасия]] кыштагы # [[Термез району|Термез]] (13) — [[Учкизил]] кыштагы # [[Узун району|Узун]] (14) — [[Узун]] кыштагы # [[Шерабад району|Шерабад]] (11) — [[Шерабад]] шаары. # [[Шурчи району|Шурчи]] (12) — [[Шурчи]] шаары. [[Административдик бобор]]у — [[Термез]] шаары. == Шилтеме == {{Булактар}} == Булактар == * [http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/158 Хокимият Сурхандарьинской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101209125946/http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/158 |date=2010-12-09 }} * [http://www.avtonomer.net/content/view/136/45/ Автомобильные номера Сурхандарьинской области СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328062128/http://www.avtonomer.net/content/view/136/45/ |date=2014-03-28 }} {{Commons категория|Samarkand viloyat}} {{Өзбекстан областтары}} [[категория:Өзбекстан областтары]] 71jnti3r4uqzpjz5lyoqogfgnh17hhw 642984 642925 2026-04-03T08:32:05Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Сурхан-Дарыя облусу]]" барагын "[[Суркан-Дарыя облусу]]" деп кайра атады 642925 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{түс|Өзбекистан}} |Кыргызча аталышы = Сурхандарыя облусу |Расмий аталышы = {{lang-uz|Surxondaryo viloyati, Сурхондарё вилояти}} |Герб = |Желек = |Гербдин көлөмү = |Желектин көлөмү = |гербдин чечмелениши = |Желектин чечмелениши = |Өлкө = |lat_dir = N |lat_deg = 38 |lat_min = 0 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 67 |lon_min = 30 |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимн = |Статус = [[Вилояты Узбекистана|область]] |Курамына кирет = 14 район жана 2 облус денгээлиндагы шаар. |Курамына алат = |Борбору = [[Термез]] |Чоң шаар = |Ири шаарлары = [[Денау]]<br />• [[Байсун]]<br />• [[Шерабад]]<br />• [[Шурчи]] |Негизделиши = |Жоюлушу = |Башчысы = Чариев Нармумин Аманович |Башчысынын аталышы = Облус акими |Башчы2 = |аталышы2 = |ВВП = |Год ВВП = |Место по ВВП = |ВВП на душу населения = |Место по ВВП на душу населения = |Тили = [[өзбек тили]] |Тилдери = |Калкы = 2 052 000 (2010)<ref name=autogenerated1>[http://surxondaryo.uz/aboutr/330-surkhondarjo-vilojati-1203a1179ida-1179is1179acha.html Хокимият Сурхандарьинской области]</ref> |Перепис жылы = 2011 |Процент = |Оруну = 8 |Жыштыгы = 98,65 |Оруну = 5 |улуттук курамы = [[өзбектер]](82,9 %), [[тажиктер]](12,5 %), [[туркмендер]] (1,3 %),[[орустар]](1,2 %), [[татарлар]] (0,4 %) ж.б.<ref name=autogenerated1 /> |Конфессиональный состав = |Аянты = 20 800 |Процент = |Аянт боюнча орду = 5 |Максималдык бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдык бийиктиги = |Кеңдиги = |Узактыгы = |Карта = Surxondaryo Viloyati in Uzbekistan.svg |Картанын көлөмү = |Адм. бирдиктин картасы = |Адм. б-тин картасынын көлөмү = |Убакыт аралыгы = [[UTC+5]] |Аббревиатурасы = UZ-SU |ISO = UZ-SU |FIPS = |Телефон коду = |Почталык индекстери = |Интернет-домен = |Автоунаа номурунун коду = 19 (эски үлгүсү 1998—2008),<br /> 75 (жаңы үлгүсү 2008) |Сайты = |Commonsтогу түрмөк = |Эскертүү = }} '''Сурхандарыя облусу''' ([[Өзбекстан вилояттери|вилоят]], {{lang-uz|Surxondaryo viloyati, Сурхондарё вилояти}} — Өзбекстан жайлашкан аймак. [[Административдик бобор]]у — [[Термез]] шаары. == Географиясы == == Климаты == == Тарыхы == == Калкы == Облус калкы 2 052 000 адам (2010). == Административдик бөлүнүшү == [[Файл:Surxondaryo districts.png|thumb|450px|right|Сурхандарыя облусунун административдик бөлүнүшү]] Облус 14 административдик районго(туман) бөлүнөт: # [[Алтынсай району|Алтынсай]] (9) — [[Карлук]] кыштагы # [[Ангор району|Ангор]] (1) — [[Ангор]] кыштагы # [[Байсун району|Байсун]] (3) — [[Байсун]] шаары. # [[Кизирик району|Кызирык]] (2010-га чейин — Бандихан) (2) — [[Бандихон]] шаары. # [[Денау району|Денау]] (4) — [[Денау]] шаары. # [[Жаркоргон району|Джаркурган]] (5) — [[Жаркурган]] шаары. # [[Кизирик району|Кизирик]] (6) — [[Сарик]] кыштагы # [[Кумкурган району|Кумкоргон]] (7) — [[Кумкоргон]] шаары. # [[Музрабадрайону|Музрабад]] (8) — [[Халкабад]] кыштагы # [[Сариасий району|Сариасия]] (10) — [[Сариасия]] кыштагы # [[Термез району|Термез]] (13) — [[Учкизил]] кыштагы # [[Узун району|Узун]] (14) — [[Узун]] кыштагы # [[Шерабад району|Шерабад]] (11) — [[Шерабад]] шаары. # [[Шурчи району|Шурчи]] (12) — [[Шурчи]] шаары. [[Административдик бобор]]у — [[Термез]] шаары. == Шилтеме == {{Булактар}} == Булактар == * [http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/158 Хокимият Сурхандарьинской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101209125946/http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/158 |date=2010-12-09 }} * [http://www.avtonomer.net/content/view/136/45/ Автомобильные номера Сурхандарьинской области СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328062128/http://www.avtonomer.net/content/view/136/45/ |date=2014-03-28 }} {{Commons категория|Samarkand viloyat}} {{Өзбекстан областтары}} [[категория:Өзбекстан областтары]] 71jnti3r4uqzpjz5lyoqogfgnh17hhw 0 44222 642927 640049 2026-04-02T15:21:30Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 642927 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{түс|Өзбекистан}} |Кыргызча аталышы = Сырдарыя облусу |Расмий аталышы = {{lang-uz|Sirdaryo viloyati, Сирдарё вилояти}} |Герб = |Желек = |Гербдин көлөмү = |Желектин көлөмү = |гербдин чечмелениши = |Желектин чечмелениши = |Өлкө = |lat_dir = N |lat_deg = 40 |lat_min = 25 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 68 |lon_min = 40 |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимн = |Статус = [[Вилояты Узбекистана|область]] |Курамына кирет = 8 район жана 3 облус денгээлиндагы шаар. |Курамына алат = |Борбору = [[Гулистан]] |Чоң шаар = |Ири шаарлары = [[Янгиёр]], [[Сырдарья (шаар)|Сырдарья]], [[Бахт]], [[Ширин (шаар)|Ширин]] |Негизделиши = |Жоюлушу = |Башчысы = Гофуржон Мирзаев |Башчысынын аталышы = Облус акими |Башчы2 = |аталышы2 = |ВВП = |Год ВВП = |Место по ВВП = |ВВП на душу населения = |Место по ВВП на душу населения = |Тили = [[өзбек тили]] |Тилдери = |Калкы = 763&nbsp;200 |Перепис жылы = 2014 |Процент = |Оруну = 14 |Жыштыгы = 142,59 |Оруну = 8 |улуттук курамы = [[өзбектер]], [[тажиктер]], [[орустар]], [[казактар]] |Конфессиональный состав = |Аянты = 5&nbsp;100 |Процент = |Аянт боюнча орду = 12 |Максималдык бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдык бийиктиги = |Кеңдиги = |Узактыгы = |Карта = Sirdaryo Viloyati in Uzbekistan.svg |Картанын көлөмү = |Адм. бирдиктин картасы = |Адм. б-тин картасынын көлөмү = |Убакыт аралыгы = [[UTC+5]] |Аббревиатурасы = UZ-SI |ISO = UZ-SI |FIPS = |Телефон коду = |Почталык индекстери = |Интернет-домен = |Автоунаа номурунун коду = 12 (эски үлгүсү 1998—2008),<br /> 20 (жаңы үлгүсү 2008) |Сайты = http://www.sirdaryo.uz/ |Commonsтогу түрмөк = |Эскертүү = }} '''Сырдарыя облусу''' ([[Өзбекстан вилояттери|вилоят]], {{lang-uz|Sirdaryo viloyati}}) — Өзбекстан борбордук бөлүгүндө жайлашкан аймак. Административдик борбору — [[Гулистан]] шаары. == Географиясы == == Климаты == == Тарыхы == Бул облус 1963-жылы 16-февралда Өзбекстан Республикасынын курамында түзүлгөн. Ушул убакка чейин ал Ташкент облусунун курамында болгон. Облусун тарыхы алыска барбайт. Облусун эң байыркы жери — Хавас, анда 2000 жылдык археологиялык казуулар бар. Азыркы Xавaс шаары 19-кылымдын аягында дивизияны негиздеген орус темир жолчусу Урсатевскийдин атынан аталган. СССР убагында бул шаар Өзбекстандагы үчүнчү чоң темир жол түйүнү болгон. == Калкы == Облус калкы 727&nbsp;200 адам (2011). == Административдик бөлүнүшү == [[Файл:Sirdaryo districts.png|thumb|450px|right|Сурхандарыя облусунун административдик бөлүнүшү]] Облус 8 административдик районго(туман) бөлүнөт: * [[Акалтын району|Акалтын]] (1) — Сардоба * [[Баяут району|Баяут]] (2) — Баяут * [[Гулистан району|Гулистан]] (3) — Дехканабад * [[Мирзаабад району|Мирзаабад]] (5) — Навруз * [[Сайхунабад району|Сайхунабад]] (7) — Сайхун * [[Сардоба району|Сардоба]] (6) — Пахтаабад * [[Сырдарыя району Сырдарыя|Сырдарыя]] (8) — г. [[Сырдарыя (шаар)|Сырдарыя]] * [[Хаваст району|Хаваст]] (4) — пос. Хаваст жана облус денгээлиндеги 3 шаар: * [[Гулистан]] * [[Ширин (шаар)|Ширин]] * [[Янгиер]] == Шилтемелер == {{Булактар}} == Булактар == * [http://www.sirdaryo.uz/viloyat-haqida Сырдарьинская область] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131216090429/http://sirdaryo.uz/viloyat-haqida/ |date=2013-12-16 }} * [http://www.avtonomer.net/content/view/137/45/ Автомобильные номера Сырдарьинской области СССР]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Commons категория|Samarkand viloyat}} {{Өзбекстан областтары}} [[категория:Өзбекстан областтары]] fsxyokw91dxf1i7m74yko33h8vp5kai 0 44224 642976 545257 2026-04-03T08:26:56Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Фергана облусу]]" барагын "[[Баргана облусу]]" деп кайра атады 545257 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{түс|Өзбекистан}} |Кыргызча аталышы = Фергана облусу |Расмий аталышы = {{lang-uz|Farg‘ona viloyati}} |Герб = |Желек = |Гербдин көлөмү = |Желектин көлөмү = |гербдин чечмелениши = |Желектин чечмелениши = |Өлкө = |lat_dir = N |lat_deg = 40.44|lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 71.34|lon_min = |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимн = |Статус = [[Вилояты Узбекистана|область]] |Курамына кирет = 15 район. |Курамына алат = |Борбору = [[Фергана]] |Чоң шаар = |Ири шаарлары = • [[Фергана]]<br />• [[Кокон]]<br />• [[Маргалаң]]<br />• [[Кувасай]]<br />• [[Кува (Узбекистан)|Кува]]<br />• [[Риштан]] |Негизделиши = |Жоюлушу = |Башчысы = Ганиев Шухрат Мадаминович |Башчысынын аталышы = Облус акими |Башчы2 = |аталышы2 = |ВВП = |Год ВВП = |Место по ВВП = |ВВП на душу населения = |Место по ВВП на душу населения = |Тили = [[өзбек тили]] |Тилдери = |Калкы = 3 317 000 |Перепис жылы = 2012 |Процент = |Оруну = 3 |Жыштыгы = 474,88 |улуттук курамы = |Конфессиональный состав = |Аянты = 6 800 |Аянт боюнча орду = 10 |Максималдык бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдык бийиктиги = |Кеңдиги = |Узактыгы = |Карта = Farg'ona Viloyati in Uzbekistan.svg |Картанын көлөмү = |Адм. бирдиктин картасы = |Адм. б-тин картасынын көлөмү = |Убакыт аралыгы = [[UTC+5]] |Аббревиатурасы = UZ-FA |ISO = UZ-FA |FIPS = |Телефон коду = |Почталык индекстери = |Интернет-домен = |Автоунаа номурунун коду = 15 (эски үлгүсү 1998—2008),<br /> 40-49 (жаңы үлгүсү 2008) |Сайты = http://ru.ferghana.uz/ {{ref-ru}} |Commonsтогу түрмөк = |Эскертүү = }} '''Фергана облусу''' — [[Өзбекстан вилояттери|Өзбекстандагы вилаят]], {{lang-uz|Farg‘ona viloyati}}) — Өзбекстанда жайлашкан аймак. [[Административдик бобор]]у — [[Фергана]] шаары. == Географиясы == == Климаты == == Тарыхы == == Калкы == Облус калкы 3 317 000 адам (2012). == Административдик бөлүнүшү == [[Файл:Fergana districts.png|thumb|450px|right|Фергана облусунун административдик бөлүнүшү]] Облус 15 административдик районго(туман) бөлүнөт:<ref>{{Cite web |title=Lider.uz — Фергана |url=http://www.lider.uz/index.php?fer=6 |access-date=2014-04-06 |archive-date=2010-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100102164957/http://www.lider.uz/index.php?fer=6 |dead-url=yes |accessdate=2014-04-06 |archivedate=2010-01-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100102164957/http://www.lider.uz/index.php?fer=6 }}</ref> * [[Алтыарык район|Алтыарык]] (1) — борбору [[Алтыарык]] * [[Багдад район|Багдад]] (2) — борбору [[Багдад (Өзбекстан)|Багдад]] * [[Бешарык район|Бешарык]] (3) — борбору [[Бешарык]] шаары. * [[Бувайда район|Бувайда]] (4) — борбору [[Ибрат]] * [[Дангара район (Өзбекстан)|Дангара]] (5) — борбору [[Дангара (Өзбекстан)|Дангара]] * [[Кува район|Кува]] (9) — борбору [[Кува (Өзбекстан)|Кува]] шаары. * [[Коштепа район|Коштепа]] (8) — борбору [[Лангар (Өзбекстан)|Лангар]] * [[Риштан район|Риштан]] (10) — борбору [[Риштан]] шаары. * [[Сох район|Сох]] (11) — борбору [[Раван (Өзбекстан)|Раван]] * [[Ташлак район|Ташлак]] (12) — борбору [[Ташлак]] * [[Өзбекстан район|Өзбекстан]] (14) — борбору [[Яйпан]] шаары. * [[Учкуприк район|Учкуприк]] (13) — борбору [[Учкуприк]] * [[Фергана район|Фергана]] (6) — борбору [[Вуадиль]] * [[Фуркат район|Фуркат]] (7) — борбору [[Навбахор (Өзбекстан)|Навбахор]] * [[Язъяван район|Язъяван]] (15) — борбору [[Язъяван]] == Шилтеме == {{Булактар}} == Булактар == {{Өзбекстан областтары}} [[категория:Өзбекстан областтары]] oa7ocg42qic3p9a5at316kegk1wgxcy 642979 642976 2026-04-03T08:28:37Z Almanbet Janışev 27131 642979 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{түс|Өзбекистан}} |Кыргызча аталышы = Баргана облусу |Расмий аталышы = {{lang-uz|Farg‘ona viloyati}} |Герб = |Желек = |Гербдин көлөмү = |Желектин көлөмү = |гербдин чечмелениши = |Желектин чечмелениши = |Өлкө = |lat_dir = N |lat_deg = 40.44|lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 71.34|lon_min = |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимн = |Статус = [[Вилояты Узбекистана|область]] |Курамына кирет = 15 район. |Курамына алат = |Борбору = [[Фергана]] |Чоң шаар = |Ири шаарлары = • [[Фергана]]<br />• [[Кокон]]<br />• [[Маргалаң]]<br />• [[Кувасай]]<br />• [[Кува (Узбекистан)|Кува]]<br />• [[Риштан]] |Негизделиши = |Жоюлушу = |Башчысы = Ганиев Шухрат Мадаминович |Башчысынын аталышы = Облус акими |Башчы2 = |аталышы2 = |ВВП = |Год ВВП = |Место по ВВП = |ВВП на душу населения = |Место по ВВП на душу населения = |Тили = [[өзбек тили]] |Тилдери = |Калкы = 3 317 000 |Перепис жылы = 2012 |Процент = |Оруну = 3 |Жыштыгы = 474,88 |улуттук курамы = |Конфессиональный состав = |Аянты = 6 800 |Аянт боюнча орду = 10 |Максималдык бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдык бийиктиги = |Кеңдиги = |Узактыгы = |Карта = Farg'ona Viloyati in Uzbekistan.svg |Картанын көлөмү = |Адм. бирдиктин картасы = |Адм. б-тин картасынын көлөмү = |Убакыт аралыгы = [[UTC+5]] |Аббревиатурасы = UZ-FA |ISO = UZ-FA |FIPS = |Телефон коду = |Почталык индекстери = |Интернет-домен = |Автоунаа номурунун коду = 15 (эски үлгүсү 1998—2008),<br /> 40-49 (жаңы үлгүсү 2008) |Сайты = http://ru.ferghana.uz/ {{ref-ru}} |Commonsтогу түрмөк = |Эскертүү = }} '''Баргана облусу''' — ({{lang-uz|Farg‘ona viloyati}}) — Өзбекстанда жайлашкан аймак. [[Административдик бобор]]у — [[Фергана]] шаары. == Географиясы == == Климаты == == Тарыхы == == Калкы == Облус калкы 3 317 000 адам (2012). == Административдик бөлүнүшү == [[Файл:Fergana districts.png|thumb|450px|right|Фергана облусунун административдик бөлүнүшү]] Облус 15 административдик районго(туман) бөлүнөт:<ref>{{Cite web |title=Lider.uz — Фергана |url=http://www.lider.uz/index.php?fer=6 |access-date=2014-04-06 |archive-date=2010-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100102164957/http://www.lider.uz/index.php?fer=6 |dead-url=yes |accessdate=2014-04-06 |archivedate=2010-01-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100102164957/http://www.lider.uz/index.php?fer=6 }}</ref> * [[Алтыарык район|Алтыарык]] (1) — борбору [[Алтыарык|Алты-Арык]] * [[Багдад район|Багдад]] (2) — борбору [[Багдад (Өзбекстан)|Багдад]] * [[Бешарык район|Бешарык]] (3) — борбору [[Бешарык|Беш-Арык]] шаары. * [[Бувайда район|Бувайда]] (4) — борбору [[Ибрат]] * [[Дангара район (Өзбекстан)|Дангара]] (5) — борбору [[Дангара (Өзбекстан)|Дангара]] * [[Кува район|Кува]] (9) — борбору [[Кува (Өзбекстан)|Кува]] шаары. * [[Коштепа район|Коштепа]] (8) — борбору [[Лангар (Өзбекстан)|Лангар]] * [[Риштан район|Риштан]] (10) — борбору [[Риштан]] шаары. * [[Сох район|Сох]] (11) — борбору [[Раван (Өзбекстан)|Раван]] * [[Ташлак район|Ташлак]] (12) — борбору [[Ташлак]] * [[Өзбекстан район|Өзбекстан]] (14) — борбору [[Яйпан]] шаары. * [[Учкуприк район|Учкуприк]] (13) — борбору [[Учкуприк]] * [[Фергана район|Фергана]] (6) — борбору [[Вуадиль]] * [[Фуркат район|Фуркат]] (7) — борбору [[Навбахор (Өзбекстан)|Навбахор]] * [[Язъяван район|Язъяван]] (15) — борбору [[Язъяван]] == Шилтеме == {{Булактар}} == Булактар == {{Өзбекстан областтары}} [[категория:Өзбекстан областтары]] m7i4k8bp2mtq83ssskmxmws77zv4g6w 0 44225 642948 568503 2026-04-03T02:41:05Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 642948 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{түс|Өзбекистан}} |Кыргызча аталышы = Хорезм облусу |Расмий аталышы = {{lang-uz|Xorazm viloyati}} |Герб = |Желек = |Гербдин көлөмү = |Желектин көлөмү = |гербдин чечмелениши = |Желектин чечмелениши = |Өлкө = {{UZB}} |lat_dir = N |lat_deg = 41 |lat_min = 20 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 61 |lon_min = 0 |lon_sec = |region = |type = |деңгээл = |CoordScale = |Гимн = |Абалы = [[Вилояты Узбекистана|область]] |Курамына кирет = 10 район. |Курамына алат = |Борбору = [[Үргөнч]] |Чоң шаар = |Ири шаарлары = [[Кыйба]]<br />• [[Үргөнч]] <br />• [[Багат]] |Негизделиши = |Жоюлушу = |Башчысы = Бобожонов Пулат Раззакович |Башчысынын аталышы = Облус акими |Башчы2 = |аталышы2 = |ВВП = |Год ВВП = |Место по ВВП = |ВВП на душу населения = |Место по ВВП на душу населения = |Тили = [[өзбек тили]] |Тилдери = |Калкы = 1 601 100 |Перепис жылы = 2011 |Жыштыгы = 254,14 |Оруну = 5 |улуттук курамы = |Конфессиональный состав = |Аянты = 6 312 |Процент = |Аянт боюнча орду = 11 |Максималдык бийиктиги = |Орточо бийиктиги = |Минималдык бийиктиги = |Кеңдиги = |Узактыгы = |Карта = Xorazm Viloyati in Uzbekistan.svg |Картанын көлөмү = |Адм. бирдиктин картасы = |Адм. б-тин картасынын көлөмү = |Убакыт аралыгы = [[UTC+5]] |Аббревиатурасы = UZ-XO |ISO = UZ-XO |FIPS = |Телефон коду = |Почталык индекстери = |Интернет-домен = |Автоунаа номурунун коду = 22 (эски үлгүсү 1998—2008),<br /> 90 (жаңы үлгүсү 2008) |Сайты = http://xorazm.uz/rus/ |Commonsтогу түрмөк = |Эскертүү = }} '''Хорезм облусу''' ([[Өзбекстан вилояттери|вилоят]], {{lang-uz|Xorazm viloyati}}) — Өзбекстанда жайлашкан аймак. Административдик бобору — [[Үргөнч (шаар)|Үргөнч]] шаары. == Калкы == Облус калкы 1 601 100 адам (2011). == Административдик бөлүнүшү == [[Файл:Xorazm districts.png|thumb|450px|right|Хорезм облусунун административдик бөлүнүшү]] Облус 11 административдик районго(түмөн) бөлүнөт: * [[Үргөнч]] * [[Багат району]] (1) — Багат кыштагы. * [[Гурлен району]] (2) — [[Гурлен]] шаары. * [[Кошкупыр району]] (6) — Кошкупыр кыштагы. * [[Үргөнч району]] (8) — Короол кыштагы. * [[Хазарасп району]] (4) — [[Хазарасп]] шаары. * [[Ханка району]] (3) — Ханка кыштагы. * [[Кыйба району]] (5) — [[Кыйба (шаар)|Кыйба]] шаары. * [[Шават району]] (7) — [[Шават (Хорезм облусу)|Шават]] кыштагы. * [[Жаңы-Базар району]] (10) — [[Жаңы-Базар (Хорезм облусу)|Жаңы-Базар]] кыштагы. * [[Жаңы-Арык району]] (9) — Жаңы-Арык кыштагы. == Булактар == {{Булактар}} * [http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/161 Хокимият Хорезмской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619062223/http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/161 |date=2010-06-19 }} * [http://www.avtonomer.net/content/view/161/45/ Автомобильные номера Хорезмской области СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328061004/http://www.avtonomer.net/content/view/161/45/ |date=2014-03-28 }} * [http://xorazm.ixbb.ru/ Форум-сообщество Хорезмской области] {{Өзбекстан областтары}} [[категория:Өзбекстан областтары]] 0vmgvyngbk35ks0urkklfr7es84so1n 0 49679 642943 575085 2026-04-02T20:32:58Z Milenioscuro 8363 ([[c:GR|GR]]) [[File:West Kazakhstan Region in Kazakhstan.png]] → [[File:West Kazakhstan in Kazakhstan.svg]] svg 642943 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Батыш Казакстан облусу|Расмий аталышы={{lang-kk|Батыс Қазақстан облысы}}|Герб=Coat_of_Arms_Batys_Oblysy.png|Карта=West Kazakhstan in Kazakhstan.svg|Борбору=[[Орол (шаар)|Орол]]|Өлкө={{KAZ}}|Аянты=151 339 км²|Аянт боюнча орду=8|Аянты боюнча пайызы=5,6}} '''Батыш Казакстан облусу''' ({{Lang-kk|Батыс Қазақстан облысы}}; 1962-96-ж. Орол облусу) — [[Казакстан|Казакстан Республикасында]]гынын батышында жайгашкан облусу. 1932-ж. 10-мартта уюшулган. == Негизги маалымат == [[Файл:West Kazakhstan, administrative divisions - kz (Cyrl-Arab) - colored.png|thumb|400x400px]] Аянты 151,3 миң км². Калкы 617,6 миң (1999). Борбору [[Орол (шаар)|Орол]] ш. Шаар калкы 41%. Ири шаарлары: Орол, Аксай. Облуста 12 администрациялык район, 2 шаар, 4 шаарча бар. Басымдуу бөлүгү Каспий ойдуңунда жайгашкан; түндүгүн Жалпы Сырттын тармактары (бийиктиги 263 м ге чейин) ээлейт. Аймагында негизинен кумдуу жалдар менен ойдуңдар (абсолюттук бийиктиги 45-65 м ден ашпайт) айкалышып жатат. == Климаты == Климаты кескин континенттик. Январдын орточо температурасы -11°...-14°С (кээде -40°С ге чейин төмөндөйт), июлдуку 22-25°С (40°С ге чейин көтөрүлөт). Жылдык жаан-чачыны 190-350 мм. Ири дарыясы Урал''.'' Облуста 140тан ашык көл бар. Кара жана каштан топурактуу, айрым жерлерин шор баскан. Дүйүм чөп-дан өсүмдүктүү жана ак кылкан-бетегелүү талаа, шыбак-дан өсүмдүктүү жарымчөл басымдуу. == Экономикасы == Облус мунай жана газга (газ-конденсат) бай; ошондой эле калий, магний туздары, курулуш материалдары казылып алынат. Өнөр жайынын негизги тармактары: машина куруу, металл иштетүү, тамак-аш, жеңил, булгаары-буткийим, баалуу тери ашатуу, балык ж. б. Айыл чарбасы негизинен буудай, арпа эгүүгө жана эт-сүт багытындагы мал асыроого багытталган. Кой, бодо мал, жылкы багылат. Негизги автоунаа жолдору Орол-Атыроо, Орол-Ак төбө, Орол-Оренбург. Казакстандын ири шаарлары, ошондой эле чет мамлекеттердин айрым шаарлары менен аба катнашы бар. [[Файл:Kashagan Oil Field, Kazakhstan by Planet Labs.jpg | thumb | 220x124px | right | Кашаган май соргучу.]] == Колдонулган адабияттар == * «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4 {{Казакстандын административдик бөлүнүшү}} [[Категория:Казакстан облусттары]] [[Категория:Казакстан географиясы‎]] 5yepf9bq4b1lwse57eiidn4o4gpivs6 0 58396 642961 612487 2026-04-03T06:57:04Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 642961 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = муниципалитет |кыргызча аталышы = Шпонхольц |расмий аталышы = Sponholz |сүрөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Sponholz COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=32 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=21 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Мекленбург-Төмөнкү Померания |таблицадагы облус = Мекленбург-Төмөнкү Померания |район түрү = Германия району{{!}}Району |район = Мекленбург-Штрелиц |таблицадагы район = Мекленбург-Штрелиц (район){{!}}Мекленбург-Штрелиц |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = Ральф-Гүнтер Шульт |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 26,96 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 45 |климаты = |расмий тили = |калкы = 756 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 0395, 039606 |почта индекси = 17039 |почта индекстери = |автоунаа коду = MST |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 13 0 55 090 |Commons түрмөгүндө = Sponholz |сайты = http://www.amt-neverin.de/ |сайтынын тили = de }} '''Шпонхольц''' ({{lang-de|Sponholz}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Мекленбург-Төмөнкү Померания]] [[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Мекленбург-Штрелиц (район)|Мекленбург-Штрелиц]] районуна кирет. Калкы — 756 киши(2013-ж.). . Аянты — 26,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''13 0 55 090''. Муниципалитеттин башчысы — Ральф-Гүнтер Шульт. == Булактар == {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * [http://www.amt-neverin.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071026013626/http://www.amt-neverin.de/ |date=2007-10-26 }} {{Мекленбург-Төмөнкү Померания райондору}} {{Германия:Мекленбург-Штрелиц району:Шаарлар}} {{Mecklenburg-geo-stub}} [[Категория:Мекленбург-Төмөнкү Померания шаарлары]] bfxifdsk9i64amcs9te7giha12wjm48 0 62783 642987 214943 2026-04-03T08:35:52Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Мешхед]]" барагын "[[Машат]]" деп кайра атады 214943 wikitext text/x-wiki '''Мешхед''' – Ирандын түндүк-чыгышындагы шаар. Хорасан останынын административдик борбору. Кешефруд дарыясынын өрөөнүндө жайгашкан. Калкы 2,1 млн (2006). Жол тоому. Темир жол станциясы. Тамак-аш (кант, тамеки ж. б.), текстиль, булгаары жана металл иштетүү ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк (килем токуу, асыл таштарды иштетүү) өнүккөн. Алгач 10-кылымдан эскерилет. Мусулман шейиттердин ыйык шаары. Университет бар. 12–19-кылымдын архитектуралык ансамблдери, мечит (Гаухаршад, 15-к.), имам Резанын күмбөзү жана Мешхедге жакын жерде фарси жана тажик акыны Фирдоусинин мүрзөсү сакталган. [[Категория:Шаарлар]] ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 gl7ha18790lzg8nnc392lv87jtjbz7p 642989 642987 2026-04-03T08:36:51Z Almanbet Janışev 27131 642989 wikitext text/x-wiki '''Машат''' ({{Lang-fa|مشهد}}) – Ирандын түндүк-чыгышындагы шаар. Хорасан останынын административдик борбору. Кешефруд дарыясынын өрөөнүндө жайгашкан. Калкы 2,1 млн (2006). Жол тоому. Темир жол станциясы. Тамак-аш (кант, тамеки ж. б.), текстиль, булгаары жана металл иштетүү ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк (килем токуу, асыл таштарды иштетүү) өнүккөн. Алгач 10-кылымдан эскерилет. Мусулман шейиттердин ыйык шаары. Университет бар. 12–19-кылымдын архитектуралык ансамблдери, мечит (Гаухаршад, 15-к.), имам Резанын күмбөзү жана Мешхедге жакын жерде фарси жана тажик акыны Фирдоусинин мүрзөсү сакталган. [[Категория:Шаарлар]] ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 s3o2vr9lj5p70lgmyu4btibx529y1bn 0 64071 642960 614691 2026-04-03T06:54:57Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 642960 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = муниципалитет |кыргызча аталышы = Шохвиц |расмий аталышы = Schochwitz |сурөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=31 |lat_sec=49 |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=45 |lon_sec=09 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Саксония-Анхальт |таблицадагы облус = Саксония-Анхальт |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район |район = Заале |таблицадагы район = Заале (район){{!}}Заале |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = 5 ички район |башчысынын түрү = |башчысы = Дитер Юнгер |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 15,81 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 123 |климаты = |расмий тили = |калкы = 1251 |элди каттоо жылы = 2006 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 034609 |почта индекси = 06179 |почта индекстери = |автоунаа коду = SK |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 15 0 88 335 |Commons түрмөгүндө = Schochwitz |сайты = http://www.westlichersaalkreis.de/ |сайтынын тили = de }} '''Шохвиц''' ({{lang-de|Schochwitz}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Саксония-Анхальт|Саксония-Анхальт жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Заале (район)|Заале]] районуна кирет. Калкы — 1251 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты — 15,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''15 0 88 335''. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Юнгер. Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт. == Булактар == {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * [http://www.westlichersaalkreis.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210928172501/http://www.westlichersaalkreis.de/ |date=2021-09-28 }} {{Саксония-Анхальт райондору}} {{Германия:Заале Район:Шаарлар}} {{SaxonyAnhalt-geo-stub}} [[Категория:Саксония-Анхальт шаарлары]] kucbdbwin40ql0m1j65j8kfnkmwxfrp 0 65246 642953 607896 2026-04-03T05:19:44Z Gliwi 15757 ([[c:GR|GR]]) [[File:Wappen Hildburghausen.png]] → [[File:DEU Hildburghausen COA.svg]] PNG → SVG 642953 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = шаар |кыргызча аталышы = Хильдбургхаузен |расмий аталышы = Hildburghausen |сурөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Hildburghausen COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=25 |lat_sec=34 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=43 |lon_sec=44 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Тюрингия |таблицадагы облус = Тюрингия |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район |район = Хильдбургхаузен |таблицадагы район = Хильдбургхаузен (район){{!}}Хильдбургхаузен |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = Штеффен Харцер |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 72,94 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 380 |климаты = |расмий тили = |калкы = 11 901 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 03685 |почта индекси = 98641–98646 |почта индекстери = |автоунаа коду = HBN |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 16 0 69 024 |Commons түрмөгүндө = Hildburghausen |сайты = http://www.hildburghausen.de/ |сайтынын тили = de }} '''Хильдбургхаузен''' ({{lang-de|Hildburghausen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Тюрингия|Тюрингия жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Хильдбургхаузен (район)|Хильдбургхаузен]] районуна кирет. Калкы — 11 901 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты — 72,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''16 0 69 024''. Мэр — Штеффен Харцер. ==Шилтемелер== {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * [http://www.hildburghausen.de/ Расмий сайты] {{Тюрингия райондору}} {{Германия:Хильдбургхаузен Район:Шаарлар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Категория:Тюрингия шаарлары]] btl62ermvlcl5eto0qakx4jh1a133pu 0 72751 642954 640802 2026-04-03T05:26:58Z ~2026-13363-30 47114 ЭлТР 642954 wikitext text/x-wiki {{Телеканал |Түсү = |Тексттин түсү = |Аталышы = ЭлТР |Толук аталышы = ЭлТР мамлекеттик телерадиоберүү компаниясы |Логотип = [[Файл:ELTR LOGO SMALL.png|280px]] |Баяндамасы = 2024-жылы колдонуулучу логотип |Өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |Берүү чөлкөмү ={{Желек|Жер}} [[Жер]] <br/> {{Өлкө желеги|Кыргызстан}}<br /> {{Өлкө желеги|Казакстан}} <br /> {{Өлкө желеги|Кытай}} <br/> {{Өлкө желеги|Тажикстан}}<br /> {{Өлкө желеги|Өзбекстан}}<br />{{Өлкө желеги|Орусия}} |Берүү убактысы = 07:00-00:00 (дүйшөмбү-жума) 07:00-01:00 (ишемби-жекшемби) |Берүү тилдери = [[Кыргыз тили|Кыргызча]], [[Орус тили|Орусча]] |Борбордук = {{Шаар желеги|Бишкек}} |Сүрөттүн форматы = 4:3:SDTV 16:9:SDTV |Каналдын багыты = Мамлекеттик |Алгачкы берүү күнү = Теле - [[1970-жыл]] </br>(Радио - [[2020-жыл]]) |Акыркы берүү күнү = |Жабылуу себеби = |Өзгөртөт = |Өзгөрткөн = |Өзгөртүлгөн = |Күбөлүгү = |Лицензиясы = |Аудиториясы = |Үлүшү = |Дата үлүшү = |Булак үлүшү = |Негиздөөчүсү = |Ээси = |Жетекчиси = [[Эрлан Догдурбеков]] |Мурдагы аталыштары = Ош (1970-1999) <br/>Ош-3000 (1999-2005)<br> |Курамындагы каналдар ={{Желек|Кыргызстан}} [[ЭлТР Билим Илим]] |Каналдын үнү = |Тармак демөөрчүсү = |Урааны = |Дареги = {{Шаар желеги|Бишкек}} Эркиндик бульвары, 122/3 |Уикиказына = |Сайты = '''[https://eltr.kg/ www.eltr.kg] | online serv 1 = [https://mediabay.tv/tv/162/%D0%AD%D0%9B%20%D0%A2%D0%A0 Онлайн көрүү] |Туурасы=280px}} '''ЭлТР мамлекеттик телерадиоберүү компаниясы''' (кыскача ЭлТР) — Кыргызстандын дээрлик жалпы аймагын өзүнүн телеберүүлөрү менен камсыз кылган мамлекеттик телерадиоберүү компаниясы болуп санаталат. ЭлТРдин курамында «Билим жана Илим» телеканалы жана «ЭлФМ» радиостанциясы иш алып барат. == Тарыхы == 1967-жылдын 15-сентябрында Кыргыз ССР Министрлер Советинин алдындагы радио уктуруу жана телекөрсөтүү комитетинин коллегиясынын чечими менен «Радиоуктуруунун Ош облустук башкы редакциясы» негизделген. Алгачкы уктуруу 1968-жылдын 20-январында кечки саат 20:00дө экинчи программа аркылуу Кыргызстандын түштүк аймагынын калкына тартууланган<ref name=":0">[https://eltr.kg/biz-zhөnүndө/ Канал маалымат жөнүндө]</ref>. 1970-жылдын 9-сентябрында көгүлтүр экранда «Ош студиясы» алгачкы көрсөтүүсүн тартуулады. Кийинки жылдары бул каналдын макамы бир нече жолу өзгөрүп турган. Кыргыз Республикасынын Президентинин 2005-жылдын 10-декабрындагы Жарлыгы менен «Ош-3000» телерадиокомпаниясы «ЭлТР» коомдук телерадиоберүү компаниясы болуп өзгөртүлгөн<ref>[http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/4374?ckwds=%25d0%259e%25d0%25a8 Кыргыз Республикасынын Президентинин 2005-жылдын 10 декабрындагы № 632 «Кыргыз Республикасынын «Коомдук телекөрсөтүү - ЭЛТР» телерадиоберүү компаниясы жөнүндө» Жарлыгы] </ref>. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2015-жылдын 16-мартында Токтому менен «ЭлТР» коомдук телерадиоберүү компаниясы «ЭлТР» мамлекеттик телерадиоберүү компаниясы макамын алып, мамлекеттик телерадиокомпаниясы болуп калган<ref name=":0" /> жана ошол убактан бери иштеп келет. == Булактар == [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:Кыргызстан телеканалдары]] <references /> == Тышкы шилтемелер == * [https://eltr.kg/ ЭлТР телерадиокомпаниясынын расмий сайтындагы маалыматтар] 4cljj6gnnuxfivpm3k2n1iq5l1ju8ok 0 78220 642955 309821 2026-04-03T05:53:22Z Arieto 47113 Жаны айылдын аты. 642955 wikitext text/x-wiki '''Воронцовка (Таш-Дөбө)''' - [[Байтик өрөөнү|Байтик өрөөнүндө]] жайгашкан. Райондун борбору [[Лебединовка, Аламүдүн району|Лебединовкадан]] 25 км, [[Бишкек]] шаарынан 20 км түш. тарапта. == Колдонулган адабияттар == * Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б. [[Категория:Кыргызстандын географиясы‎]] q1z6rak0fa2tmvxiehr9d0ul5kikix4 0 95945 642928 545048 2026-04-02T15:27:51Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 642928 wikitext text/x-wiki {{Кинематографчы|ысымы=Сэм Уортиңтон|нукура ысымы={{nobold|{{Lang-en|Sam Worthington}}}}|сүрөт=Sam Worthington 4, 2013.jpg|Сүрөттүн баяндамасы=Сэм Уортиңтон, 2013-жылы|төрөлгөндөгү ысымы=Сэмүел Генри Жон Уортиңтон|туулган датасы=2-август 1976 (46 жашта)|жарандыгы=[[Файл:Flag of Australia (converted).svg|25px]] [[Австралия]]|Туулган жери=[[Годалминг]], [[Суррей]], [[Улуу Британия]]|imdb_id=0941777|кесиби=[[Актёрдук искусство|Актёр]]|Үй-бүлөсү=[[Лара Бингл]] (Жубайы)|Активдүү жылдары=2000–а.у.}} '''Сэмүел Генри Жон Уортиңтон''' ({{lang-en|Samuel Henry J. Worthington}}; [[2-август]] [[1976|1976-жылы]], [[Годалминг]], [[Суррей]], [[Улуу Британия]]) — австралиялык актер. Ал "[[Call of Duty: Black Ops]]" сериясындагы видео оюндардагы башкы каарман Алекс Масондун ролун аткарган. Ал 2009-жылы тартылган "[[Аватар (тасма)|Аватар]]" (англ. Avatar) тасмасындагы башкы каарман Жэйк Саллинин, "[[Терминатор куткаруучуда]]" (англ. Terminator Salvation) Маркус Райттын, "[[Титандардын согушунда]]" (англ. Clash of the Titans) жана анын уландысы "[[Титандардын каарында]]" (англ. Wrath of the Titans) Персейдин ролдорун аткарган. Андан кийин "[[Эверест]]" (англ. Everest, 2015), "[[Абийирдин үстөмдүгү]]" (англ. Hacksaw Ridge, 2016) жана "[[Алачык]]" (англ. Shack, 2017) сыяктуу драма тасмаларына тартылган. 2004-жылы Уортиңтон "[[Сальто]]" тасмасында башкы каармандын образын жаратканы үчүн Австралиянын кино жаатындагы эң жогорку сыйлыгына арзыган. Ал аз бюджеттүү болгон ар кандай тасмаларда башкы ролдорду аткарып, андан кийин романтикалык драма, комедиялык драма жанрынан илимий фантастикалык жана экшн багытындагы студиялык кинофильмдерге тартылып калган. == Өмүр баяны == Сэм Уортиңтон Түштүк-Чыгыш [[Англия|Англиядагы]] [[Годалминг|Годалмингде]], [[Суррей]], англис ата-энесинде төрөлгөн жана алты айлык кезинде Батыш [[Австралия|Австралиянын]] [[Перт|Перт шаарына]] көчүп барган. Ал [[Рокингем|Рокингемдин]] чет жакасындагы [[Уорнбро|Уорнбродо]] чоңойгон. Апасы Жанна Ж. (кыз аты Мартин) үй кожойкеси, ал эми атасы Рональд В. Уортиңтон электр станциясынын кызматкери.<ref>https://www.dailytelegraph.com.au/entertainment/movies/avatar-first-reviews/story-e6frexli-1225809445878</ref> Анын Лусинда аттуу карындашы бар.<ref>https://www.telegraph.co.uk/culture/film/9041850/Sam-Worthington-on-Man-on-a-Ledge.html</ref> Ал [[Фремантл|Батыш Австралиянын Фремантл]] шаарында жайгашкан Иоанн [[Кертин атындагы искусство коллеж|Кертин атындагы искусство коллежде окуган]], бирок ал жерден драманы окуган, бирок бүтүргөн эмес. Колледжден чыкканда атасы ага 400 доллар берип, "үйгө кайт" деп Квинсленд штатындагы Кэрнс шаарына бир тараптуу сапарга жөнөтөт. Ал курулушта жана кызыксыз жумуштарда иштей баштаган, акыры Сиднейде отурукташкан. 19 жашында кыш кыноочу болуп иштеп жүргөндө Улуттук драмалык искусство институтуна сынактан өтүп, стипендия менен кабыл алынган.<ref>https://web.archive.org/web/20091008015655/http://screencrave.com/2009-05-21/sam-worthington-interview-for-terminator/</ref> == Жеке жашоосу == [[Файл:Lara Bingle and Sam Worthington on 2014 AACTAS Awards red carpet (cropped).jpg|left|thumb|246x246px|Сэм Уортиңтон жана жубайы Лара Уортиңтон, 2014-жыл]] Сэм Уортиңтон 30га чыкканда мүлкүнүн көбүн сатып, анын атына 2000 доллардын тегерегинде акча тапканын айтты. Ал түшкөн акчага унааны сатып алганын жана «Аватарга» кастингден өткөнгө чейин ошол унаада жашап жүргөнүн айтат.<ref>https://www.hulu.com/watch/116108/the-jay-leno-show-sam-worthingtons-avatar-clip-and-car-crash{{Жеткиликсиз шилтеме|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://entertainment.gaeatimes.com/2009/12/25/i-was-living-in-my-car-before-avatar-sam-worthington-2-73823/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2013-жылдын 18-октябрында Уортиңтон австралиялык модель [[Лара Бингл|Лара Уортиңтон]] менен мамилеси тууралуу имиштерди тастыктаган.<ref>https://www.heraldsun.com.au/news/lara-bingle-and-sam-worthington-fuel-rumours-of-a-hot-new-couple/story-fni0fiyv-1226742291514</ref><ref>https://www.heraldsun.com.au/news/lara-bingle-and-sam-worthington-fuel-rumours-of-a-hot-new-couple/story-fni0fiyv-1226742291514</ref> Алар 2014-жылы 28-декабрда баш кошуп, 2015-жылы Рокет Зот аттуу уулдуу болушкан.<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://celebritybabies.people.com/2015/03/27/sam-worthington-lara-bingle-welcome-son-rocket-zot/ |accessdate=2022-12-23 |archivedate=2016-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160721071633/http://celebritybabies.people.com/2015/03/27/sam-worthington-lara-bingle-welcome-son-rocket-zot/ }}</ref> 2016-жылы Бингл менен Уортингтондун экинчи уулу Расер болгон.<ref>https://www.nowtolove.com.au/celebrity/celeb-news/confirmed-lara-and-sam-worthington-welcomes-second-son-24372</ref> 2020-жылы түгөйлөр үчүнчү уулу Ривер төрөлгөнүн жарыялашкан.<ref>https://www.vogue.com.au/celebrity/interviews/lara-worthington-confirms-shes-pregnant-with-her-third-child-and-its-a-boy/news-story/ec5791a9eaa6cdf00d72ae1c59d39575</ref> Уортиңтон [[машаякчы]].<ref>https://www.christianpost.com/news/actor-sam-worthington-the-shack-relationship-god-interview-176567/</ref> Ал айыгып келе жаткан алкоголдук жана 2014-жылдан бери сергек. Ал Аватар жарыкка чыккандан кийин популярдуулугу жогорулагандан кийин жеке турмушун жоготуу менен күрөшүү үчүн катуу ичип баштаган жана аялы Лара ага ультиматум койгондон кийин токтоткон. == Булактар == [[Категория:Кино жылдыздары]] t3lv7lsx4xffer1heghfsad66af024q 0 112030 642958 441809 2026-04-03T05:59:54Z Arieto 47113 Туралап жазуу. 642958 wikitext text/x-wiki {{Спортчу|сүрөт=Хабиб Нурмагомедов-2. 12.9.2019 (cropped).jpg|ысымы=Хабиб Нурмагомедов|төрөлгөн жери=Сильди, Цумадин району, Дагестан АССР, СССР|жарандыгы=[[Орусия]]|чеберчилиги=самбо, дзюдо, грэпплинг|төрөлгөн датасы=20-сентябрь1988-жылы|карьерсындагы жылдар=2008–2020|машыктыруучулары=Абдулманап Нурмагомедов,<br> Хавьер Мендес|жашаган жери=[[Махачкала]], [[Дагстан]], [[Орусия]]}} '''Хаби́б Абдулмана́пович Нурмагоме́дов''' ({{lang-av|ХIабиб Нурмухlамадов}}) — 1988-жылы 20-сентябрда Орусия Федерациясындагы Дагестан Республикасынын Сильди айылында туулган. Орусиянын "ММА" балбаны, UFCге жеңил салмак боюнча катышат.2017-жылдын декабрь айына карата, UFC рейтингинде расмий түрдө экинчи сызыкты ээлейт. Улуту-"Авар" ==Өмүр баяны== Хабиб 1988-жылы 20-сентябрда Орусия Федерациясындагы Дагестан Республикасынын Сильди айылында туулган. Улуту — авар. Атасы [[Абдулманап Нурмагомедов]] эркин күрөш жана самбо боюнча Украинанын чемпиону. Атасынын агасы күжүрмөн самбо боюнча дүйнө чемпиону. Таякеси эркин күрөш боюнча спорт чебери. Хабиб иниси менен беш жашынан тарта атасынын колунда машыга баштаган. 2013-жылы үйлөнгөн. ==UFCге келүү баяны == 2001-жылы Хабибдин үй-бүлөсү Махачкалага көчүп келет. Атасы ал кезде күжүрмөн самбо боюнча да машыктыруучу болуп калган. Ошол кезде Хабибдин балбан катары килем үстөндө гана жүрө бербестен, ММАге да кызыгуусу арта баштайт. 2005-жылы спорттун самбо жана дзюдо түрлөрү менен машыккан. 2012-жылы дүйнөдөгү беделдүү делген америкалык UFC уюмунда тушоосун кесип, биринчи беттешинде эле атаандашын жеңип алган. 2014-жылы UFC уюмунун турниринде америкалык мушкер Тони Фергюсон менен беттеш пландаштырылып, бирок Хабиб тизесинен жаракат алганына байланыштуу мушкерлер октаганондо жолукпай калган. Кийинки жылы да спортто жолу болбой, кабыргасынан жаракат алып, тыным алуусу созулуп кеткен. 2016-жылы кайрадан Тони Фергюсон менен беттеш пландаштырылып, бирок бул жолу атаандашынын жаракатына байланыштуу ой ишке ашпай калган 2017-жылы дагы бир жолу Тони Фергюсон менен беттеш пландаштырылып, бирок кайрадан Хабибдин ден соолугуна байланыштуу октагонго чыкпай калышкан. Орусиянын командасы мушкер салмак кууйм деп машыгууну ашыкча өткөргөндүгү үчүн саламаттыгы начарлады деп билдирген. Хабиб жылдын аягында UFC уюмунун алкагында бразилиялык Эдсон Барбозаны калыстардын чечими менен жеңип алган. 2018-жылы 7-апрелде кайрадан UFC уюмунун учурдагы чемпиону Тони Фергюсон менен беттеш пландаштырылган. ==Титулдары жана жетишкендиктери== 2005-2008 жылдары уруш түрүндөгү самбо боюнча Россиянын жана дүйнөнүн эки жолку чемпиону, панкратион боюнча Атриум Кубогунун жеңүүчүсү аталып, ММА боюнча алгачкы жолу профессионалдар арасында CSFU: Champions League турниринде утушка ээ болгон. NAGA Grappling боюнча дүйнө чемпиону аталып, M-1 Global уюмунда бир нече беттеш өткөргөн. Дүйнөлүк Sherdogg порталынын маалыматы боюнча 25 жолу профессоналдуу беттеште утуп, бир дагы ирет утулуп же тең чыгып көргөн эмес. 25 беттештин тогузун атактуу делген UFC уюмунда өткөргөн. 2016 — "EAGLES MMA" спорттук клубун негиздеген. Анын спорттогу каймана аты да Eagle (Бүркүт) ==Жеке жашоосу == Хабиб ислам динин бекем кармангандыктан, жеке жашоосу тууралуу кеп кыла бербейт. Үлпөт тою болгондо жубайынын бетин ак паранжа менен жаап көрсөткөн эмес. Азыр да жубайы, бала-чакасы коомчулуктан оолак. 2015-жылы кыздуу, 2017-жылы уулдуу болгон. Хабиб Америкада машыгат, бирок үй-бүлөсү дайыма Россияда болот. Бул тууралуу "жубайым менен бир жактарга эс алууга чыгышым мүмкүн. Бирок ал мага машыгуу учурунда тоскоол болот. Негизи эле беттешке даярданууда аял ашыктык кылат… Ийгиликке жетем десең, оюңдун баары бир гана спортто болушу керек. А жубайым мен үчүн дуба кылып үйдө отурат" деп айтканы бар. ==Социалдык тармактарда == Анын Instagram баракчасына жазылгандардын саны 43,5 миллиондон ашат. Күйөрмандарынынын басымдуу бөлүгү спортко ышкыбоз балдар жана алардын ата-энелери. Баракчасына спортко байланыштуу жаңылыктары, машыгуулары менен бөлүшүп турат. ==Шилтемелер == * https://www.sherdog.com/fighter/Khabib-Nurmagomedov-56035 84c4s4ey7bcxkxot42bpm3qba4x743u 0 123609 642967 547088 2026-04-03T08:18:25Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Ханабат]]" барагын "[[Кан-Абад]]" деп кайра атады 547088 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = шаар |кыргызча аталышы = Ханабат |расмий аталышы ={{lang-uz|Xonobod}} |сүрөт = |сүрөт ачыктамасы = |баш ийгени = |өлкө = Өзбекстан |герб = |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=|lat_deg=40|lat_min=48|lat_sec=0 |lon_dir=|lon_deg=73|lon_min=0|lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |өлкө картасынын өлчөмү = 320 |облус картасынын өлчөмү = 320 |район картасынын өлчөмү = 320 |облус түрү = |облус = Анжиян облусу |таблицадагы облус = Анжиян облусу |район түрү = |район = |таблицадагы район = |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = 1972-ж чейин — Ханабадский<br>1991-ж чейин — Советабад |статустун берилиши = 1972 |аймагы = |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 603 |климаты = |расмий тили = Өзбек тили |расмий тили2 = |калкы = 42 301 |элди каттоо жылы = 2020 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = [[кыргыздар]], [[өзбектер]] |диний курамы = Ислам |этнохороним = |убакыт аралыгы = +5 |DST = |телефон коду = (74) 734 |почта индекси = 171500 |почта индекстери = |автоунаа коду = |идентификатордун түрү = |цифралык идентификатор = |Commons түрмөгүндө = |сайты = |сайтынын тили = |СОАТЕ = }} '''Ханабат''' же '''Канауат''' ({{Lang-uz|Xonobod}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстандагы]] облустук деңгээлдеги шаар, [[Андижан облусу|Андижан облусунун]] чыгышында жайгашкан. Шаардын түптөлгөн так убактысы белгисиз. Ал [[Улуу жибек жолу|Улуу Жибек Жолунун боюнда]] ыңгайлуу жайгашкан [[Кыштак|айылдан]] келип чыккан. Шаар "[[Кара-Дарыя|Кара-Дарыя]]" дарыясынын жээгинде. Анын калкы 41 миң адамды түзөт. == Негизги кооз жерлери == * Фозилмон-Ата булагы - дарылоочу минералдык суунун булагы; * Алчали Сувинин булагы - кант диабетин дарылоо үчүн ичкен минералдык-шыпаалуу дары сууанун булагы; * Хантахт - Хандын тактысы. Ага байланыштуу шаарга келген бир хан шаар тургундарынан шамалды кантип сатып алгандыгы жөнүндө шаар тургундары хандан сатып алышы керек деген уламышка байланышттуу: * "Ханабат Сихатгохи" санаториясы * "Андижан Сув Омбори" суу сактагычы (дамбанын түрү - бетон, тирөөч). Эң бийик тоодогу шаарда [[Улуу Ата-Мекендик согуш|Улуу Ата Мекендик согуштун]] баатырларына арналган эстелик орнотулган. Ошондой эле кичинекей, бирок абдан кооз карусель аттракциону бар. Өзбекстандын эң чыгыш чекити. == Калктуу конуштар == * Хидирша * Мехмонабад * Фазилмон * Алишер Навои * Ханабат * Бунёдкор * Юксалиш * Анкор * Исстиклол * А. Фитрат * Мустакиллик * Яңги хаёт * Тейит * Кемпирравот * Алчаалы == Дагы караңыз == == Эскермелер == {{Булактар}} == Шилтемелер == st7podfmdmengl3sg5v7hlryl44n85g 642969 642967 2026-04-03T08:19:25Z Almanbet Janışev 27131 642969 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = шаар |кыргызча аталышы = Кан-Абад |расмий аталышы ={{lang-uz|Xonobod}} |сүрөт = |сүрөт ачыктамасы = |баш ийгени = |өлкө = Өзбекстан |герб = |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=|lat_deg=40|lat_min=48|lat_sec=0 |lon_dir=|lon_deg=73|lon_min=0|lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |өлкө картасынын өлчөмү = 320 |облус картасынын өлчөмү = 320 |район картасынын өлчөмү = 320 |облус түрү = |облус = Анжиян облусу |таблицадагы облус = Анжиян облусу |район түрү = |район = |таблицадагы район = |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = 1972-ж чейин — Ханабадский<br>1991-ж чейин — Советабад |статустун берилиши = 1972 |аймагы = |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 603 |климаты = |расмий тили = Өзбек тили |расмий тили2 = |калкы = 42 301 |элди каттоо жылы = 2020 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = [[кыргыздар]], [[өзбектер]] |диний курамы = Ислам |этнохороним = |убакыт аралыгы = +5 |DST = |телефон коду = (74) 734 |почта индекси = 171500 |почта индекстери = |автоунаа коду = |идентификатордун түрү = |цифралык идентификатор = |Commons түрмөгүндө = |сайты = |сайтынын тили = |СОАТЕ = }} '''Кан-Абад''' ({{Lang-uz|Xonobod}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстандагы]] облустук деңгээлдеги шаар, [[Андижан облусу|Андижан облусунун]] чыгышында жайгашкан. Шаардын түптөлгөн так убактысы белгисиз. Ал [[Улуу жибек жолу|Улуу Жибек Жолунун боюнда]] ыңгайлуу жайгашкан [[Кыштак|айылдан]] келип чыккан. Шаар "[[Кара-Дарыя|Кара-Дарыя]]" дарыясынын жээгинде. Анын калкы 41 миң адамды түзөт. == Негизги кооз жерлери == * Фозилмон-Ата булагы - дарылоочу минералдык суунун булагы; * Алчали Сувинин булагы - кант диабетин дарылоо үчүн ичкен минералдык-шыпаалуу дары сууанун булагы; * Хантахт - Хандын тактысы. Ага байланыштуу шаарга келген бир хан шаар тургундарынан шамалды кантип сатып алгандыгы жөнүндө шаар тургундары хандан сатып алышы керек деген уламышка байланышттуу: * "Ханабат Сихатгохи" санаториясы * "Андижан Сув Омбори" суу сактагычы (дамбанын түрү - бетон, тирөөч). Эң бийик тоодогу шаарда [[Улуу Ата-Мекендик согуш|Улуу Ата Мекендик согуштун]] баатырларына арналган эстелик орнотулган. Ошондой эле кичинекей, бирок абдан кооз карусель аттракциону бар. Өзбекстандын эң чыгыш чекити. == Калктуу конуштар == * Хидирша * Мехмонабад * Фазилмон * Алишер Навои * Ханабат * Бунёдкор * Юксалиш * Анкор * Исстиклол * А. Фитрат * Мустакиллик * Яңги хаёт * Тейит * Кемпирравот * Алчаалы == Дагы караңыз == == Эскермелер == {{Булактар}} == Шилтемелер == [[Категория:Өзбекстан шаарлары]] taaocylbkpi49e2hckkp1r0wth7h0lz 0 125776 642949 396060 2026-04-03T03:16:39Z ROCKY 23078 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Hinckley Daysailor 42 by D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Hinckley 42 Daysailor by Don Ramey Logan.jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) 642949 wikitext text/x-wiki Яхтачы – яхтада жалгыз же экипаждын курамында сүзүү, сүзүү менен алектенген адам . [[Файл:Hinckley 42 Daysailor by Don Ramey Logan.jpg|center|thumb]] == '''Классификация''' == Ар бир яхтачы бир катар жөндөмгө ээ болушу керек. Буга жараша анын квалификациясы жана яхтадагы функционалдык милдеттери аныкталат. Көп учурда яхтачылардын ар бири бир нече функционалдык милдеттерди аткарат. === '''Яхтаны башкаруу укугу''' === Яхтаны башкаруу укугуна яхтачылардын квалификациясы яхтанын сүзүү шарттарынан, айрым техникалык мүнөздөмөлөрүнөн, аянтынан жана сүзүү шарттарынан түзүлөт. Бирдиктүү дүйнөлүк классификация жок, бирок ар кайсы өлкөлөрдөн келген яхтачылардын бардык чеберчилик деңгээли бири-бири менен байланышта. ·         Яхтанын рулчусу 2-класс - Күндүзгү капипер - Sportbootführerschein See (SBF See) ·        1-класстагы яхта башкаруучусу  - Жээктеги капипер - Sportkustenschifferschein (SKS) ·        Yacht Captain  - Yachmaster Offshore - Sportseeschifferschein (SSS) ·        Yacht Captain - Yachmaster Ocean - Sporthochseeschifferschein (SHS) == '''Функционалдык милдеттери боюнча''' == Чакан (1-3 спортчу) экипажы бар жарыш кайыктарында: ·        руль ·        матрос же клу Чоң экипажы бар жарыш кайыктарында: ·        руль ·        тактик ·        [[матрос]] ·        навигатор ·        чаап ·        мачта матрос ·        танк матрос ·        жана башкалар. Круиздик яхталарда ·        капитан , капитан ·        башкы жардамчысы ·        навигатор ·        вахта начальниги ·        матрос == '''Шилтемелер''' == Яхтинг / Редакциялык коллегия: Логинов В.И., Алексеев В.М., Гореликов Н.В., Зубарев П.К., Митрофанов В.П. - СПб.: "Эльмор", 2005. - 544 б., ил. <nowiki>ISBN 5-7399-0117-0</nowiki> ibahmew7nv3xh8e15ktjakndv92jlb2 0 136015 642964 504179 2026-04-03T08:15:43Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Пахтаабад]]" барагын "[[Пахта-Абад (шаар)]]" деп кайра атады 499799 wikitext text/x-wiki {{ОЖ|макамы=шаар|кыргызча аталышы=Пахтаабад|өлкө=Өзбекстан|облус=Анжыян облусу|район=Пахтаабад району|lat_deg=40|lon_deg=72|lat_min=55|lat_sec=43|lat_dir=N|lon_min=29|lon_sec=58|lon_dir=E|почта индекси=171200|телефон коду=7431|убакыт аралыгы=+5|өлкө картасынын өлчөмү=300|диний курамы=[[Ислам]] ([[сунниттер]])|улуттук курамы=[[өзбектер]]|калкы=27062<ref name="WG">[http://population-statistics.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=es&des=wg&geo=-225&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500 World Gazetteer.] </ref>|элди каттоо жылы=2010|расмий тили=Өзбек|климаты=[[кескин континенттик|кескин континенттик]]|мурунку аталышы=Кокон кыштак|статустун берилиши=1975}} Пахтаабад — Өзбекстандын [[Анжыян облусу|Анжыян облусунун]] Пахтаабад районундагы шаар. 1975-жылга чейин Кокон кыштагы деп аталган. Райондун административдик борбору болуп саналат. Райондун борборунан ([[Анжыян (шаар)|Анжыян шаары]]) 44 км алыстыкта, эң жакын темир жол станциясы — Тентаксой, 1 км аралыкта жайгашкан. Калкы — 27062 киши (2010). Пахтаабадда райондук башкармалыктын имараты, мамлекеттик, административдик, курулуш уюмдары, авто кузов дүкөнү, наабайкана, нан бышыруучу ишкана, 5 жалпы билим берүү мектеби, кесиптик колледж, музыка, спорт мектеби, стадион, китепкана, клубдар, маданият жана эс алуу паркы, музей, оорукана, поликлиника, дарыкана, станциянын сатуу жана тиричилик тейлөө бөлүмү бар. Пахтаабад — Анжыян багыты боюнча автобустар каттайт<ref>[[:uz:OʻzME|OʻzME]]. Биринчи том. Ташкент, 2000-ж</ref>. == Жаратылышы == Пахтаабад аймагы облустун түндүгүндө, Нарын жана Карадарыя оазистериндеги тегиз түздүктө жайгашкан. Жердин рельефи батыштан чыгышка карай көтөрүлөт. Деңиз деңгээлинен орточо бийиктиги 260 метр. Топурак негизинен боз топурак. Дарыянын жээгинде чөптүү боз топурак, саздуу шалбаа жана саз топурактары таркалган. Адырлары эфемердик жана эфемероиддер, түшүмдүү жерлерде камыш, чөп өсөт. Жапайы айбандардан кызыл куйруктуу бугу, чымчык, чайыр, чычкан, жарганат, коён, карышкыр, түлкү, каман, борсук, кескелдирик, жылан ж.б. ал эми куштардан таранчы, тайган, кырчын табууга болот. Аймакта Карадарыя, Тентаксой, Мойлисой дарыялары агат. Дарыялардын жана суулардын жээктеринин айрым жерлери таштар менен бекемделген. Айыл чарба өсүмдүктөрү [[Кара-Дарыя|Карадарыядан]], Мойлисойдон сугарылат. «Достук» жана «Алмайдон» насостук станциялары курулгандан кийин [[Нарын дарыясы|Нарын дарыясынан]] суу алына баштаган. Климаты кескин континенттик. Январдын орточо температурасы -3,5°, июлдуку 26,7°. Эң төмөнкү температурасы -26°, эң жогорку температурасы 42°. [[Вегетация мезгили]] 217 күн. Жылдык орточо жаан-чачыны 300-400 мм. Жаан-чачын негизинен кышында жана жазында болот. == Экономикасы == Пахтаабадда айыл чарбасы алдыңкы тармак болуп саналат. Алар пахтачылык, дан чарбасы, жашылча өстүрүү, багбанчылык, мал чарбачылыгы менен алектенишет. Пахтаабад районунда пахта тазалоочу завод, «Interneyshnl» ишканасы, бут кийим фабрикасы, темир-бетон буюмдарын чыгаруучу ишкана, 20 акционердик коом, 14 коллектив, 71 кичи, 1099 жеке ишкана, 4 курулуш уюму, автомобиль ишканалары, 953 соода станциясы, 561 Тиричилик тейлөө станциясы иштейт. Пахтаабад районунда 13 ишкана, 406 фермердик чарба бар. Пахтабаддагы жалпы айдоо аянты 17,4 миң га болуп, анын ичинде 8,2 миң га пахта, 6,8 миң га дан, 280 га картошка, 820 га жашылча. 996 га жерди жемиш бактары, 92 га жерди жүзүмзарлар ээлейт. == Булактар == [[Категория:Андижан облусу]] [[Категория:Өзбекстан шаарлары]] [[Категория:Coordinates on Wikidata]] <references responsive="" /> g3uyise296eycgk63qsltwauc2kwurf 642966 642964 2026-04-03T08:16:52Z Almanbet Janışev 27131 642966 wikitext text/x-wiki {{ОЖ|макамы=шаар|кыргызча аталышы=Пахтаабад|өлкө=Өзбекстан|облус=Анжыян облусу|район=Пахтаабад району|lat_deg=40|lon_deg=72|lat_min=55|lat_sec=43|lat_dir=N|lon_min=29|lon_sec=58|lon_dir=E|почта индекси=171200|телефон коду=7431|убакыт аралыгы=+5|өлкө картасынын өлчөмү=300|диний курамы=[[Ислам]] ([[сунниттер]])|улуттук курамы=[[өзбектер]]|калкы=27062<ref name="WG">[http://population-statistics.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=es&des=wg&geo=-225&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500 World Gazetteer.] </ref>|элди каттоо жылы=2010|расмий тили=Өзбек|климаты=[[кескин континенттик|кескин континенттик]]|мурунку аталышы=Кокон кыштак|статустун берилиши=1975}} '''Пахта-Абад''' ({{Lang-uz|Paxtaobod}}) — Өзбекстандын [[Анжыян облусу|Анжыян облусунун]] Пахтаабад районундагы шаар. 1975-жылга чейин Кокон кыштагы деп аталган. Райондун административдик борбору болуп саналат. Райондун борборунан ([[Анжыян (шаар)|Анжыян шаары]]) 44 км алыстыкта, эң жакын темир жол станциясы — Тентаксой, 1 км аралыкта жайгашкан. Калкы — 27062 киши (2010). Пахта-Абадда райондук башкармалыктын имараты, мамлекеттик, административдик, курулуш уюмдары, авто кузов дүкөнү, наабайкана, нан бышыруучу ишкана, 5 жалпы билим берүү мектеби, кесиптик колледж, музыка, спорт мектеби, стадион, китепкана, клубдар, маданият жана эс алуу паркы, музей, оорукана, поликлиника, дарыкана, станциянын сатуу жана тиричилик тейлөө бөлүмү бар. Пахта-Абад — Анжыян багыты боюнча автобустар каттайт<ref>[[:uz:OʻzME|OʻzME]]. Биринчи том. Ташкент, 2000-ж</ref>. == Жаратылышы == Пахтаабад аймагы облустун түндүгүндө, Нарын жана Карадарыя оазистериндеги тегиз түздүктө жайгашкан. Жердин рельефи батыштан чыгышка карай көтөрүлөт. Деңиз деңгээлинен орточо бийиктиги 260 метр. Топурак негизинен боз топурак. Дарыянын жээгинде чөптүү боз топурак, саздуу шалбаа жана саз топурактары таркалган. Адырлары эфемердик жана эфемероиддер, түшүмдүү жерлерде камыш, чөп өсөт. Жапайы айбандардан кызыл куйруктуу бугу, чымчык, чайыр, чычкан, жарганат, коён, карышкыр, түлкү, каман, борсук, кескелдирик, жылан ж.б. ал эми куштардан таранчы, тайган, кырчын табууга болот. Аймакта Карадарыя, Тентаксой, Мойлисой дарыялары агат. Дарыялардын жана суулардын жээктеринин айрым жерлери таштар менен бекемделген. Айыл чарба өсүмдүктөрү [[Кара-Дарыя|Карадарыядан]], Мойлисойдон сугарылат. «Достук» жана «Алмайдон» насостук станциялары курулгандан кийин [[Нарын дарыясы|Нарын дарыясынан]] суу алына баштаган. Климаты кескин континенттик. Январдын орточо температурасы -3,5°, июлдуку 26,7°. Эң төмөнкү температурасы -26°, эң жогорку температурасы 42°. [[Вегетация мезгили]] 217 күн. Жылдык орточо жаан-чачыны 300-400 мм. Жаан-чачын негизинен кышында жана жазында болот. == Экономикасы == Пахтаабадда айыл чарбасы алдыңкы тармак болуп саналат. Алар пахтачылык, дан чарбасы, жашылча өстүрүү, багбанчылык, мал чарбачылыгы менен алектенишет. Пахтаабад районунда пахта тазалоочу завод, «Interneyshnl» ишканасы, бут кийим фабрикасы, темир-бетон буюмдарын чыгаруучу ишкана, 20 акционердик коом, 14 коллектив, 71 кичи, 1099 жеке ишкана, 4 курулуш уюму, автомобиль ишканалары, 953 соода станциясы, 561 Тиричилик тейлөө станциясы иштейт. Пахтаабад районунда 13 ишкана, 406 фермердик чарба бар. Пахтабаддагы жалпы айдоо аянты 17,4 миң га болуп, анын ичинде 8,2 миң га пахта, 6,8 миң га дан, 280 га картошка, 820 га жашылча. 996 га жерди жемиш бактары, 92 га жерди жүзүмзарлар ээлейт. == Булактар == [[Категория:Андижан облусу]] [[Категория:Өзбекстан шаарлары]] [[Категория:Coordinates on Wikidata]] <references responsive="" /> owm7o72vpexvj3lr15ysr0wce26rtro 0 136394 642921 640553 2026-04-02T13:37:22Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 642921 wikitext text/x-wiki {{Мамлекет |Этап1 = |Дата1 = |Этап2 = |Дата2 = |Этап3 = |Дата3 = |Этап4 = |Дата4 = |Этап5 = |Дата5 = |Макамы = |Негизделген = |Макамы = |Кыргызча аталышы = Сербия Республикасы |Расмий аталышы = {{lang-sr|Репу̀блика Ср̀бија / Republika Srbija}} |Мамлекеттик дини = [[Динден тышкары мамлекет]] |Герб = Coat of arms of Serbia.svg |Желек = Flag of Serbia.svg |Гимн аталышы = Боже правде<br> |Аудио = Serbian National Anthem instrumental.ogg |Урааны = Само слога Србина спасава (Сербдерди биримдик гана сактап калат) |Башкаруу формасы = [[парламенттик республика]] |Картада = Serbia (orthographic projection).svg | lat_dir = N | lat_deg = 44 | lat_min = 14 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 20 | lon_min = 53 | lon_sec = 0 | region = CS | CoordScale = 3000000 |Тили = [[серб тили]] |Эгемендүүлүк күнү = [[13-июль]] [[1878-жыл]] |Эгемендүүлүгүн алды = [[Осмон империясы|Осмон империясынан]] |Борбор шаары = [[Белград]] |Ири шаарлар = Белград, Нови-Сад, Приштина<ref>Сербия бийлиги тарабынан көзөмөлдөнбөгөн Косово жана Метохиянын административдик борбору</ref>, Ниш, Крагуевац, Призрен<ref>Сербия бийлиги тарабынан көзөмөлдөнбөгөн Косово жана Метохиянын аймагында жайгашкан</ref>, Суботица |Башчыларынын милдеттери = Президент<br>Премьер-министр<br>Парламент төрагасы |Башчылары = Александр Вучич<br>Милош Вучевич<br>Ана Брнабич |Аянты = 88 499<ref>Косово жана Метохияны эсепке албагандагы аянты 77 474 км²</ref> |Суу пайызы = |Аянты боюнча орду = 111-орун |Калкы = 6 605 168 |Калкы боюнча орду = 108-орун |Калкты каттоо жылы = 2024 |Калктын жыштыгы = 85 |Калкынын жыштыгы боюнча орду = 130-орун |ИДӨ (САМ) = 191,561 млрд |ИДӨ (САМ) эсептөө жылы = 2024 |ИДӨ (САМ) боюнча орду = 78-орун |ИДӨ (САМ) ар бир жанга = 29 038 |ИДӨ (номинал) = 82,550 млрд |ИДӨ (номинал) эсептөө жылы = 2024 |ИДӨ (номинал) боюнча орду = 78-орун |ИДӨ (номинал) ар бир жанга = 12 513 |Акча бирдиги = [[серб динары]] (RSD, код 941) |АДӨИ = {{Өсүү}}0,805 |АДӨИ деңгээли = <span style="color:#00сс33;">'''жогору''' |АДӨИ боюнча орду = 65-орун |Учак компаниясы = |ЭОК = SRB |ISO = SB |Этнохороним = серб, сербтер |Домени = [[.rs]] жана [[.срб]] |Телефон коду = 381 |Убакыт аралыгы = [[UTC+01:00|+01:00]] <br> жайында [[UTC+02:00|+02:00]] |Штрих коду = }} '''Сербия''' ({{lang-sr|Србија / Srbija}}), расмий аталышы '''Сербия Республикасы''' ({{lang-sr|Репу̀блика Ср̀бија / Republika Srbija}}) — Түштүк-Чыгыш Европадагы [[Балкан жарым аралы|Балкан жарым аралынынын]] борборунда жана [[Ортонку Дунай түздүгү|Ортонку Дунай түздүгүнүн]] бир бөлүгүндө жайгашкан, деңизге чыга албаган өлкө. Түндүгүнөн [[Мажарстан]] менен, түндүк-чыгышынан [[Румыния]] менен, чыгышынан [[Болгария]] менен, түштүгүнөн [[Түндүк Македония]] менен, түштүк-батышынан [[Албания]] (д-юре, де-факто [[Косово]] менен чектешет) жана [[Черногория]] менен, батышынан [[Хорватия]], [[Босния жана Герцеговина]] менен чектешет. Борбору — [[Белград]] шаары. Мамлекеттик тили — [[серб тили]]<ref name=":5">[https://test.russian.rs/konstitutsiya-respubliki-serbiya/ Сербия Республикасынын Конституциясы]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Сербиянын Конституциясына ылайык, курамында эки автономдуу аймак бар: Воеводина, Косово жана Метохия<ref>[https://www.srbija.gov.rs/pages/article.php?id=56753 Устав Републике Србије]</ref>. Косово 1999-жылдан бери БУУнун Коопсуздук кеңешинин 1244-резолюциясынын негизинде БУУнун протектораты астында жана Сербиянын бийлиги тарабынан көзөмөлдөнбөйт<ref>[https://www.refworld.org/legal/resolution/unsc/1999/en/29013 Коопсуздук Кеңешинин 1244-резолюциясы (1999)]</ref>. Косово албандары көпчүлүктү түзгөн убактылуу жергиликтүү өз алдынча башкаруу институттары [[2008-жыл|2008-жылдын]] [[17-февраль|17-февралында]] аймактын көз карандысыздыгын бир тараптуу жарыялашкан. Азыркы учурда [[Косово|Косово Республикасынын]] көз карандысыздыгы БУУга мүчө 101 мамлекет тарабынан таанылган. Косово Республикасынын көз карандысыздыгы [[Кыргызстан]] тарабынан таанылган эмес<ref>[http://mfa.kg/mews-of-mfa-kr/498_ru.html Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министирлиги. Позиция Кыргызской Республики по Косово]</ref>. Сербия [[I дүйнөлүк согуш]] аяктагандан кийин Сербдер, хорваттар жана словендер падышачылыгынын негиздөөчүсү болгон, кийин Югославия падышачылыгынын курамына кирген. Сербия [[Экинчи дүйнөлүк согуш|II дүйнөлүк согуштан]] кийин Югославия Социалисттик Федеративдик Республикасынын курамындагы мамлекетке айланган. 1992-жылы Сербия менен Черногория Югославия Кеңештик Республикасын негиздешкен, бирок бул республика бийлик алмашкандан кийин Сербия менен Черногориянын конфедеративдик мамлекеттик союзуна айланган. 2006-жылы Черногория Сербия менен Черногориянын конфедеративдик мамлекеттик союзунан бөлүнүү боюнча референдум өткөрүп, жыйынтыгында Черногория конфедерациянын курамынан чыккан<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5043462.stm BBC. Черногория көз карандысыздыгын жарыялады]</ref>. Сербия өз алдынча суверендүү мамлекет болуп калган. == Этимологиясы == Өлкөнүн ''Србија'' паталышы байыркы славян тилиндеги «сербтер» этнониминен келип чыккан (себртер өздөрүн ''срби'' ''деп'' аташат). Бирок, этнонимдин келип чыгышы жана этимологиясы толук аныкталган эмес<ref>[https://klex.ru/rwu?ysclid=m6j6nln258909323037 Поспелов Е.М. Дүйнөдөгү географиялык аталыштар. Топонимикалык сөздүк]</ref>. == Географиясы == [[Файл:Serbien topo.png|thumb|250px|left|Сербиянын топографиялык картасы]] === Жайгашуусу жана чек аралары === Сербиянын аймагынын 80% Балкан жарым аралындагы [[Ортонку Дунай түздүгү|Орто Дунай түздүгүндө]] жайгашкан жана бул түздүктүн 20% ээлейт<ref>[https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-74701-5 Эмилия Манич, Владимир Никитович, Предпраг Журович. Сербиянын географиясы. Табияты, Калкы, Экономикасы]</ref>. Чек арасынын узундугу 2361,7 км барабар: [[Румыния]] менен — 547,9 км, [[Болгария]] менен — 360,5 км, [[Түндүк Македония]] менен — 282,9 км, [[Черногория]] менен — 249,5 км, [[Албания]] менен — 113,6 км, [[Босния жана Герцеговина]] менен — 370,9 км, [[Хорватия]] менен — 261,7 км, [[Мажарстан]] менен — 174,7 км. Жалпы чек арасынын 751 км дарыялар, 43 км көлдөр аркылуу өтөт<ref name=":0">[https://publikacije.stat.gov.rs/G2024/Pdf/G202417017.pdf Республикалык статистика бюросу. Сербия Республикасынын 2024 статистикалык маалыматтары.]</ref>. === Климаты === [[Файл:SerbiaKoppenClimate.svg|left|thumb|250x250px|Сербиянын климаты]] Сербия [[Адрия деңизи|Адрия]], [[Эгей деңизи|Эгей]] жана [[Кара деңиз|Кара]] жылуу деңиздери менен курчалган Балкан жарым аралында жана татаал рельефте жайгашкандыктан, кышы кыска, суук жана кардуу, жайы жылуу келет<ref name=":2">[https://www.meteoblue.com/en/weather/historyclimate/climatemodelled/serbia_serbia_6290252 Meteoblue. Сербиянын тарыхый климат жана аба ырайы боюнча маалыматтары]</ref>. Сербиянын аймагында континентталдык климат басымдуулук кылат. Июль айынын орточо аба температурасы 23-25°С, максималдуу аба температурасы 50°С. Январь айынын орточо аба температурасы -1-2°С, минималдуу аба температурасы -25°С<ref name=":2" />. Жылдык орточо жаан-чачындын өлчөмү 896 мм. Жаан-чачын көбүнчө май жана июнь айларында болот. Шамалдары<ref name=":2" />: * Кошава шамалы (өлкөнүн түндүгүндөгү муздак жана кургак шамал). * Северац шамалы (өлкөнүн түндүгүндөгү муздак жана кургак шамал). * Моравац шамалы (өлкөнүн түндүгүндөгү муздак жана кургак шамал). * Түштүк шамалы (өлкөнүн түштүгүндөгү жылуу жана кургак шамал). * Түштүк-Батыш шамалы (өлкөнүн түштүгүндөгү жылуу жана кургак шамал). === Четки чекиттери === [[Файл:Bačka.jpg|thumb|250px|Бачка району]] Маалыматтар Сербиянын курамындагы, бирок Сербиянын бийлиги тарабынан көзөмөлдөнбөгөн Косово жана Метохияны эске алуу менен берилген<ref name=":0" />: * Түндүктө: {{coord|46|11|N|19|40|E}} — Суботица шаарынан 10 км түндүктө. * Түштүктө: {{coord|41|53|N|20|36|E}} — Рестелица айылы. * Чыгышта: {{coord|43|11|N|23|00|E}} — Стара-Планина тоосу, Сребрна глава чокусу. * Батышта: {{coord|45|55|N|18|49|E}} — Бачки Брег айылы. === Рельефи === Тоолор өлкөнүн үчтөн эки бөлүгүн ээлейт. Анын түштүк-батыш бөлүгүндө орто бийиктиктеги бүктөлгөн тоо кыркалары, [[Динара тайпак тоосу|Динара тайпак тоолорунун]] (Тара, Златибор, Чемерно, Голия) этектеринде жайгашкан. Түштүктө Серб тайпак тоолору жана Косово-Поле жана Метохия ойдуңу, Шар-Планина кырка тоосу жайгашкан. Албания менен болгон чек арасын бойлой Юничка-Планина кырка тоолору орун алган. Өлкөнүн чыгышында Карпат-Балкан кырка тоолорунун бир бөлүгү болгон Чыгыш Серб тоолору жайгашкан<ref name=":1">{{Cite web |title=Кругосвет энциклопедиясы. Сербия жана Черногория |url=https://www.krugosvet.ru/enc/strany_mira/SERBIYA_I_CHERNOGORIYA.html |accessdate=2025-01-30 |archivedate=2023-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230423211240/https://www.krugosvet.ru/enc/strany_mira/SERBIYA_I_CHERNOGORIYA.html }}</ref>. Сербиянын түндүгү [[Ортонку Дунай түздүгү|Ортоңку Дунай түздүгүнүн]] түштүк четинде жайгашкан, ал горизонталдуу жайгашкан кум, чопо, плиоцен катмарларынан турат, дарыя өрөөндөрүндө аллювий катмары жана суу бөлгүчтөрүндө [[лёсс]] тоо тектеринен турат. Бул аймактарында адырларлуу жерлер көп кездешет<ref name=":1" />. === Пайдалуу кен-байлыктары === Сербияда пайдалуу кендердин олуттуу запастары бар. Алардын арасында [[жез]], [[коргошун]], [[Цинк|цинк рудалары]] бар. Ошондой эле [[молибден]], [[алтын]], [[күмүш]], [[темир рудалары]], [[хром]], [[Платина кен таштары|платиноиддер]], [[никель]], [[кобальт]], [[вольфрам]], [[сурьма]], [[селен]], [[литий]], [[бор]], [[боксит]] кендери бар экени белгилүү. Өлкөнүн түндүк бөлүгүндө [[мунай]] жана жарытылыш газынын, бир нече ири [[күрөң көмүр]] жана лигнит бассейндери бар. Ошондой эле [[доломит]], [[магнезит]], [[асбест]], [[графит]], [[таш туз]], цемент чийки заттарынын кендери бар<ref>[https://bigenc.ru/c/serbiia-b4d7ec Чоң орус энциклопедиясы. Сербия]</ref>. === Гидрологиясы (суу ресурстары) === [[Файл:Veliki_Kazan.jpg|left|thumb|250x250px|Жардап улуттук паркы аркылуу агып өткөн Дунай дарыясы]] [[Файл:Pejzaz ribnickog jezera.jpg|thumb|250px|Рибничко көлү]] Сербиянын дарыялары үч деңиздин бассейндерине кирет — Кара, Адриатика жана Эгей. Сербиянын көпчүлүк майда жана орто дарыялары, Сербиянын аймагы аркылуу агып өткөн жана өлкөнүн аймагында 588 км узундуктагы, Кара деңизге барып куюлган Дунай дарыясынын бассейнине таандык<ref name=":3">[https://web.archive.org/web/20160402004109/https://www.srbija.gov.rs/pages/article.php?id=36 Сербия Республикасынын Өкмөтү. Сербиянын географиялык абалы, рельефи жана климаты]</ref>. Түз жерлерде Дунай дарыйсынын нугунун туурасы 300дөн 1200 метрге чейин, тереңдиги 2ден 19 метрге чейин жетет. Карпат-Балкан тоо кыркалары аркылуу агып өткөн аймактарда дарыянын нугу 150 метрге чейин кичирейип, тереңдиги 82 метрге чейин жетет. Бул аймактарда Дунай дарыясынын агымынын ылдамдыгы 5 м/с чейин жетет<ref name=":3" />. Дунайдан тышкары суу транспорту жүрүүчү дарыялары: [[Сава]] (206 км), [[Тиса]] (168 км), Бегей (75 км), Чоң Морава (3 км ) жана Тамиш (3 км). Сербиянын башка ири дарыяларына Батыш Морава (308 км), Түштүк Морава (295 км), Ибар (272 км), Дрина (250 км) жана Тимок (202 км) кирет<ref name=":3" />. Түштүк Сербиянын сууларынын бир бөлүгү Адриатика деңизине куйган Ак Дрин жана Радика дарыяларынын бассейнине кирет. Эгей деңизинин бассейнине Сербиянын түштүгүндө жайгашкан Пчинья, Лепенак жана Драговиштица дарыялары кирет<ref name=":3" />. Сербияда суу ташкынынан коргоо, сугат суу менен камсыз кылуу максатында жасалма каналдар курулган. Алардын жалпы узундугу 939,2 км, анын 385,9 км сыйымдуулугу 1000 тоннага чейинки суу транспорту жүрүү үчүн ылайыкташкан. Эң чоң канал системасы болуп Дунай-Тиса-Дунай системасы саналат жана ал Чоң Бачка каналын жана Кичи Бачка каналын курамына камтыйт<ref>[https://www.stat.gov.rs/sr-cyrl/publikacije/publication/?p=12102 Сербия Республикасынын жылдык статистика маалыматнаамасы. 2019-жыл]</ref>. Сербиядагы эң чоң табигый көл болуп аянты 5,6 км² жеткен Палич көлү саналат. Жердап суу сактагычы эң ири суу сактагыч, анын жалпы аянты 253 км² барабар, Сербиянын аймагында жайгашкан суу сактагычтын аянты 163 км². Бийиктиги 71 метрге жеткен Еловарник шаркыратмасы Сербиянын эң бийик шаркыратмасы<ref>[https://www.infokop.net/graditeljske-vrednosti/vodopad-jelovarnik.html infoKOP.net. Еловарник шаркыратмасы]</ref>. === Топурагы === Сербиянын аймагындагы топурактын ар түрдүүлүгү байкалат. Воеводинада кара топурактуу, курамына аз пайыздагы [[Чиринди|чириндилерди]] камтыган түшүмдүү топурактуу ири аянттар бар. Тоолуу райондордо күрөң, токой [[Чиринди|чириндилерин]] курамына камтыган топурактуу аймактар жайгашкан<ref name=":1" />. === Флорасы === [[Файл:Tara Vidikovac Banjska Stena 01.jpg|thumb|250px|Тара улуттук паркы]]Сербиянын аймагында эки аймактык өсүмдүктөрдүн түрү же эки [[биом]] бар. Биринчиси, [[Мелүүн климат|мелүүн климаттуу]] алкактагы, өлкөнүн көпчүлүк бөлүгүн камтыган жазы жалбырактуу жана аралаш токойлор. Экинчиси, [[тундра]] биому. Токой биомунда төрт экоаймак бар: аралаш балкан токойлору, аралаш паннон токойлору, аралаш динара токойлору жана родоп аралаш тоо токойлору. 2009-жылы токой фондун инвентаризациялоо боюнча маалыматтарына ылайык, Сербиянын аянтынын 29,1% токойлор ээлеген. Токойлордун жалпы аянты 2 252 400 гектарды түзөт. Алардын ичинен 53% мамлекеттик мечикте, 47% жеке адамдардын менчиги. Сербиянын бир жаранына 0,3 гектар токой туура келет<ref>[https://srbijasume.rs/gazdovanje-sumama/sumski-fond/podaci-o-sumskom-fondu/ Србијашуме. Сербиянын токой фонду]</ref>. Өлкөнүн токойлорунда жалбырактуу дарактар басымдуулук кылат, алардын үлүшү 81%. Жалбырактуу дарактардын арасынан эмен жана бук эң көп кездешет. Ийне жалбырактуу дарактардын үлүшү 19%. Ийне жалбырактуулардын ичинен көбүнчө карагай, пихта, кызыл карагай жана кара карагай көп кездешет<ref>[https://srbijasume.rs/gazdovanje-sumama/sumski-fond/glavne-vrste-sumskog-drveca/ Србијашуме. Токойдогу дарактардын негизги түрлөрү]</ref>. === Фаунасы === [[Файл:Stara planina14.jpg|thumb|250px|Пирин тоолорундагы жапайы жылкылар]] Сербиядан европадагы балык фаунасынын 51%, европадагы сойлоочулардын жана амфибиялардын 40%, европадагы канаттуулардын 74%, европадагы сүт эмүүчүлөрдүн 67% кездештирүүгө болот. Сүт эмүүчүлөрдүн — бугу, элик, каман, коен, карышкыр, суусар, кашкулак, жапайы эчкилер ж. б. түрлөрү кездешет. Канаттуулардын — илегилек (кунас), бүркүт, суу бүркүт, жапайы өрдөк, каз, бөдөнө, кыргоол, чил, кекилик, каракур, бактек, токойчулдук ж. б. түрлөрү кездешет. Өлкөнүн сууларында форель, окунь, карп, сом, сазан, чортон ж. б. фаунанын түрлөрү байырлашат<ref name=":4">[https://web.archive.org/web/20160426190817/http://iucn.org/about/union/secretariat/offices/europe/?10618%2FSerbian-biodiversity Табиятты коргоонун бүткүл дүйнөлүк союзу. Сербиянын биологиялык ар түрдүүлүгү]</ref>. Мындан тышкары, Сербияда сойлоп жүрүүчүлөрдүн 24 түрү кездешет: ташбакалардын 3 түрү, кескелдириктердин 11 түрү жана жыландардын 10 түрү. Жыландардын 10 түрүнүн ичинен 3 түрү уулуу жыландар<ref>[https://web.archive.org/web/20171010154415/http://www.nhmbeo.rs/upload/images/Glasnik/Bulletin%202014-04.pdf Сербиядагы сойлоп жүрүүчүлөрдүн ар түрдүүлүгү]</ref>. Сербияда сүт эмүүчүлөрдүн 50 түрү, канаттуулардын 307 түрү, сойлоп жүрүүчүлөрдүн жана амфибиялардын 36 түрү, балыктардын 30 түрү коргоого алынган<ref name=":4" />. === Коргоого алынган жаратылыш аймактары === [[Файл:Meandri Uvca, vidikovac Veliki vrh.jpg|thumb|250px|Увац өзгөчө жаратылыш коругу]] Жалпысынан өлкөдө беш улуттук парк бар<ref>[https://web.archive.org/web/20190608020245/http://www.zzps.rs/novo/index.php?jezik=&strana=naslovna Сербиянын табияты коргоо институту]</ref>: * Жердап ({{lang-sr|Ђердап}}) — 1974-жылы негизделген, жалпы аянты 63 000 га түзөт<ref>[https://zzps.rs/nacionalni-park-djerdap/ Сербиянын табияты коргоо институту. Жердап улуттук паркы]</ref>. * Копаоник ({{lang-sr|Копаоник}}) — 1981-жылы негизделген, жалпы аянты 19 985 га түзөт<ref>[https://zzps.rs/%d0%bd%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%be%d0%bd%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%ba-%d0%ba%d0%be%d0%bf%d0%b0%d0%be%d0%bd%d0%b8%d0%ba/ Сербиянын табияты коргоо институту. Копаоник улуттук паркы]</ref>. * Тара ({{lang-sr|Тара}}) — 1981-жылы негизделген, жалпы аянты 19 200 га түзөт<ref>[https://zzps.rs/%d0%bd%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%be%d0%bd%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%ba-%d1%82%d0%b0%d1%80%d0%b0/ Сербиянын табияты коргоо институту. Тара улуттук паркы]</ref>. * Фрушка-Гора ({{lang-sr|Фрушка гора}}) — 1960-жылы негизделген, жалпы аянты 25 933 га түзөт<ref>[https://zzps.rs/%d0%bd%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%be%d0%bd%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%ba-%d1%84%d1%80%d1%83%d1%88%d0%ba%d0%b0-%d0%b3%d0%be%d1%80%d0%b0/ Сербиянын табияты коргоо институту. Фрушка-Гора улуттук паркы]</ref>. * Шар-Планина ({{lang-sr|Шар-планина}}) — 1993-жылы негизделген, жалпы аянты 39 000 га түзөт<ref>[https://zzps.rs/%d0%bd%d0%b0%d1%86%d0%b8%d0%be%d0%bd%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%ba-%d1%88%d0%b0%d1%80-%d0%bf%d0%bb%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d0%bd%d0%b0/ Сербиянын табияты коргоо институту. Шар-Планина улуттук паркы]</ref>. Коруктар: * Кукавица ({{lang-sr|Кукавица}}) — өзгөчө жаратылыш коругу.<ref>[https://zzps.rs/%d1%81%d1%82%d1%80%d0%be%d0%b3%d0%b8-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82-%d0%ba%d1%83%d0%ba%d0%b0%d0%b2%d0%b8%d1%86%d0%b0/ Сербиянын табияты коргоо институту. Кукавица өзгөчө жаратылыш коругу]</ref>. * Увац ({{lang-sr|Увац}}) — жаратылыш коругу.<ref>[https://zzps.rs/%d1%81%d0%bf%d0%b5%d1%86%d0%b8%d1%98%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%b5-%d1%83%d0%b2%d0%b0%d1%86/ Сербиянын табияты коргоо институту. Увац жаратылыш коругу]</ref>. * Ртань ({{lang-sr|Ртањ}}) — жаратылыш коругу.<ref>[https://zzps.rs/%d1%81%d0%bf%d0%b5%d1%86%d0%b8%d1%98%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%b5-%d1%80%d1%82%d0%b0%d1%9a/ Сербиянын табияты коргоо институту. Ртань жаратылыш коругу]</ref>. * Йерма ({{lang-sr|Јерма}}) — жаратылыш коругу.<ref>[https://zzps.rs/%d1%81%d0%bf%d0%b5%d1%86%d0%b8%d1%98%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%b5-%d1%98%d0%b5%d1%80%d0%bc%d0%b0/ Сербиянын табияты коргоо институту. Йерма жаратылыш коругу]</ref>. * Сува планина ({{lang-sr|Сува планина}}) — жаратылыш коругу.<ref>[https://zzps.rs/%d1%81%d0%bf%d0%b5%d1%86%d0%b8%d1%98%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%b5-%d1%81%d1%83%d0%b2%d0%b0-%d0%bf%d0%bb/ Сербиянын табияты коргоо институту. Сува планина жаратылыш коругу]</ref>. * Клисура реке Милешевке ({{lang-sr|Клисура реке Милешевке}}) — жаратылыш коругу.<ref>[https://zzps.rs/%d1%81%d0%bf%d0%b5%d1%86%d0%b8%d1%98%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%b5-%d0%ba%d0%bb%d0%b8%d1%81%d1%83%d1%80-2/ Сербиянын табияты коргоо институту. Клисура реке Милешевке жаратылыш коругу]</ref>. * Гоч-Гвоздац ({{lang-sr|Гоч-Гвоздац}}) — жаратылыш коругу.<ref>[https://zzps.rs/%d1%81%d0%bf%d0%b5%d1%86%d0%b8%d1%98%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%b5-%d0%b3%d0%be%d1%87-%d0%b3%d0%b2%d0%be/ Сербиянын табияты коргоо институту. Гоч-Гвоздац жаратылыш коругу]</ref>. * Клисура реке Трешњице ({{lang-sr|Клисура реке Трешњице}}) — жаратылыш коругу.<ref>[https://zzps.rs/%d1%81%d0%bf%d0%b5%d1%86%d0%b8%d1%98%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%b5-%d0%ba%d0%bb%d0%b8%d1%81%d1%83%d1%80/ Сербиянын табияты коргоо институту. Клисура реке Трешњице жаратылыш коругу]</ref>. * Йелашничка клисура ({{lang-sr|Јелашничка клисура}}) — жаратылыш коругу.<ref>[https://zzps.rs/%d1%81%d0%bf%d0%b5%d1%86%d0%b8%d1%98%d0%b0%d0%bb%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d0%b5%d0%b7%d0%b5%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%82-%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%b5-%d1%98%d0%b5%d0%bb%d0%b0%d1%88%d0%bd/ Сербиянын табияты коргоо институту. Йелашничка клисура жаратылыш коругу]</ref>. * Винатовача ({{lang-sr|Винатовача}}) — коомдук жаратылыш коругу.<ref>[https://zzps.rs/opsti-rezervat-prirode-vinatovaca/ Сербиянын табияты коргоо институту. Винатовача коомдук жаратылыш коругу]</ref>. == Саясий түзүлүшү == === Аткаруу бийлиги === [[Файл:(Aleksandar_Vučić)_Secretary_Pompeo_Hosts_a_Working_Lunch_With_Serbian_President_Vucic_(48586279546)_(cropped).jpg|thumb|Александр Вучич. Сербиянын азыркы учурдагы президенти]] [[Файл:Дом Народне Скупштине Србије.jpg|thumb|250px|Сербиянын Элдик скупщинасынын имараты]] Сербиянын Президенти жалпы элдик шайлоо аркылуу беш жылдык мөөнөткө шайланат, бир адам бул кызматты эки мөөнөттөн ашык ээлей албайт. Сербиянын Президенти Конституциясына ылайык, Сербиянын куралдуу күчтөрүнүн башкы колбашчысы, дүйнө масштабында Сербиянын атынан өкүлчүлүк кыла алат, элчилерди жана дипломатиялык өкүлдөрдү дайындайт, Элдик скупщинеге (парламент) премьер-министрликке талапкерлерди сунуштайт, Элдик скупщинени таратып же кабыл алган мыйзамдарына вето коё алат. Ошондой эле Президенттин милдеттерине өзгөчө кырдаалды жарыялоо, ошондой эле мамлекеттик сыйлыктарды тапшыруу дагы кирет<ref name=":5" /><ref>[https://www.predsednik.rs/predsednik/nadleznosti Сербия Республикасынын президентинин ыйгарым укуктары]</ref>. Өкмөт аткаруу бийлигинин болуп саналат жана 20 мүчөдөн, анын ичинде премьер-министрден, бир же бир нече вице-премьерлерден жана бир нече министрлерден турат. Өкмөттү Сербиянын Президенти тарабынан талапкерлигин сунушталган жана Элдик скупщинасы тарабынан көпчүлүк добуш менен бекитилген премьер-министр жетектейт. Парламенттин депуттары, президент жана өкмөт мүчөлөрү кол тийбестик укуктарына ээ<ref name=":5" />. === Мыйзам чыгаруу бийлиги === 1990-жылы сентябрда Югославиядагы демократиялык өзгөрүүлөр учурунда, Сербиянын жаңы конституциясы кабыл алынып, анын негизинде бир палаталуу парламент — Элдик скупщина ({{lang-sr|Народна скупштина Републике Србије}}) түптөлгөн. Парламент төрт жылдык мөөнөткө шайланган 250 депутаттан турат<ref>[http://www.parlament.gov.rs/%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BF%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0.1.html Сербия Республикасынын Элдик скупщинасы]</ref>. === Сот бийлиги === Сербиянын конституциясы жарандардын эркиндиктерин жана укуктарын коргоо боюнча мамлекеттик органдардын көз карандысыздыгын жана өз алдынчалыгын камсыз кылат. Сот бийлиги мыйзам чыгаруу жана аткаруу бийлигинен көз карандысыз иштейт жана бул бийлик сотторго таандык. Сот чечимдери элдин атынан жана Конституциянын беренелеринин жана мыйзамдардын, ратификацияланган эл аралык келишимдердин жана мыйзамдардын негизинде кабыл алынган токтомдордун негизинде кабыл алынат. Соттун чечимдери бардыгы үчүн милдеттүү. Республикалык деңгээлдеги соттор: конституциялык сот, жогорку кассациялык сот, арбитраждык апелляциялык сот. Жалпы юрисдикциядагы соттор: * Негизги соттор — шаар же бир же бир нече муниципалитеттин аймагында иштеген соттор. * Жогорку соттор — бир же бир нече негизги соттор иштеген аймактагы жогорку соттор. * Апелляциялык соттор — бир нече жогорку соттор иштеген аймактагы сот. * Жогорку кассациялык сот. Конституциялык сот — бул конституциялуулукту жана мыйзамдуулукту, ошондой эле адамдардын укуктары менен эркиндиктерин коргогон көз карандысыз мамлекеттик орган. Конституциялык соттун чечимдери акыркы жана милдеттүү түрдө аткарылууга тийиш. === Тышкы саясаты === Чет өлкөлөрдө Сербиянын 74 элчилиги жана 25 башкы консулдуктары иштейт<ref>[https://www.mfa.gov.rs/en/diplomatic-missions/serbian-diplomatic-missions/embassies Сербия Республикасы тышкы иштер министрлиги. Элчиликтер]</ref>. Сербиянын аймагында башка мамлекеттердин 70 элчилиги жана 5 башкы консулдугу жайгашкан. Югославия тарагандан кийин, Сербияга Югославиянын тышкы саясий мекемелеринин мүлкүнүн үчтөн бир бөлүгүн мурас катары өткөрүлүп берилген. Сербия — [[Бириккен Улуттар Уюму|БУУ]], Европа Кеңеши, [[Европадагы Коопсуздук жана Кызматташтык Уюму (ЕККУ)|ЕККУ]], Интерпол, [[Бүткүл дүйнөлүк банк]], Тынчтык үчүн өнөктөштүк, Түштүк-Чыгыш Европа үчүн туруктуулук пакты, ЮНЕСКО, Бүткүл дүйнөлүк туризм уюму, Бүткүл дүйнөлүк почта союзу, Бүткүл дүйнөлүк эмгек конфедерациясы, Бүткүл дүйнөлүк бажы уюму, Бүткүл дүйнөлүк метеорологиялык уюм, [[Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму|Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо]] уюму ж.б. ушул сыяктуу эл аралык уюмдардын мүчөсү. === Куралдуу күчтөрү жана коопсуздук кызматтары === ==== Аскердик күчтөрү ==== [[Файл:MiG-29_RV_i_PVO_VS_-_Odbrana_slobode_2019_Niš_8.jpg|thumb|МиГ-29 аскердик учагы]] [[Файл:Парад_в_честь_70-летия_Великой_Победы_-_38.jpg|left|thumb|Сербиянын гвардиясы]] 1992-жылы Югославия тарагандан кийин, Югославия союздук республикасынын куралдуу күчтөрү түзүлгөн. 2000-жылы аскердик чыгымдарынын үлүшү ИДП 9,1% түзгөн, ал эми аскер кызматчыларынын саны 114,2 миң адамга жеткен. 2003-жылы Сербиянын жана Черногориянын куралдуу күчтөрү түзүлгөн. 2006-жылы Сербиянын аймагында жайгашкан куралдуу күчтөрдүн бөлүктөрү Сербиянын куралдуу күчтөрүнө деп аталып, бул багытта масштабдуу аскердик реформалар жүргүзүлгөн. Сербиянын куралдуу күчтөрү 2020-жылга карата алынган болжолдуу маалыматтарга ылайык 22,500 адамдан турган<ref name=":6">[https://www.balkansec.net/post/brojnost-vojski-srbije-hrvatske-bih-crne-gore-i-severne-makedonije-u-2021 2021-жылга карата алынган Сербия, Хорватия, Черногория жана Түндүк Македония армияларынын маалыматтары]</ref>. Алардын ичинен 4 200гө жакыны офицерлер, ошондой эле 6 500 унтер-офицерлер, 8 200 аскерди багыттагы билими бар адситер жана 3 500 жарандык ишмерлер<ref name=":6" />. [[Файл:M-84_VS.jpg|thumb|М-84 танкы]] Серб армиясы кургактык күчтөрүнөн, аба күчтөрүнөн жана асман чабуулунан коргонуу күчтөрүнөн турат. Милдеттүү мөөнөттүү аскердик кызмат өтөө 6 ай, альтернативдик кызмат кызмат өтөө 9 ай болгон. 2011-жылдан тартып армияда кызмат өтөө ыктыярдуу түрдө жүргүзүлөт<ref>[https://www.vs.rs/document/document/files/21815646238D11E8A3510050568F6690/1/Odluka-o-obustavi-sluzenja-vojnog-roka.pdf Милдеттүү мөөнөттүү аскердик кызмат өтөөнүү токтотуу туралуу чечим]</ref>. Сербия Европадагы ири курал экспорттоочу болуп саналат. 2021-жылы Сербиянын аскердик экспортунун наркы 1,23 миллиард долларды түзгөн<ref>[https://n1info.rs/biznis/gde-srbija-izvozi-naoruzanje-i-vojnu-opremu-objavljen-godisnji-izvestaj/ Сербиянын курал-жаракты жана аскердик техникаларды экспорттоо боюнча жылдык отчету]</ref>. ==== Полиция кызматы ==== 1997-жылдын 3-январына чейин азыркы полиция кызматы милиция деп аталган. Азыркы Сербиянын полициясы бир нече бөлүмдөрдөн турат жана ички иштер министрлигинин карамагында иш алып барат. Полиция кызматы курамына 161 муниципалдык станцияны, 62 чек араны көзөмөлдөө станциясын жана 49 жол кыймылын көзөмөлдөө станциясын камтыйт. 2020-жылдагы маалыматтар боюнча Сербия полициясында 41 720 адам кызмат өтөгөн<ref>[https://www.kudaveceras.rs/vesti/3189/koliko-ima-policajaca-u-srbiji Сербияда канча полиция кызматкери бар?]</ref>. ==== Атайын кызматтары ==== Сербиядагы негизги коопсуздук кызматы болуп Коопсуздук жана маалымат агенттиги саналат. Агенттик чалгындоо жана контрчалгындоо, уюшкан кылмыштуулукка жана терроризмге каршы күрөшүү багыттары үчүн жооптуу. Коопсуздук жана маалымат агенттиги жылына эки жолу өз иш-аракеттери жана коопсуздук кырдаал боюнча отчетторду берүүгө тийиш. == Административдик-аймактык түзүлүшү == [[Файл:Статистички региони Србије.png|thumb|361x361px|Сербиянын статистикалык аймактары]] Сербиянын аймагы округдарга бөлүнөт, ал эми округдар шаарлар менен коомдорго (община) бөлүнөт. Округдарда жергиликтүү өз алдынча башкарууга бийликтери жок (Белград округунан башка округдарда). Шаарлардын өкүлчүлүк органдары – калк тарабынан шайланган шаардык жыйын (скупштина града). Шаарлардын аткаруучу органдары – шаар башчысы (градоначелник) жетектеген шаардык кеңеш (градско веће). Шаардык кеңештер саясий мүчөлөрдөн турат жана шаардык жыйын тарабынан шайланат. Ошондой эле шаардык башкаруу органы (градске управе) бар, ал кесипкөй мамлекеттик кызматкерлерден түзүлүп, шаардык жыйын тарабынан дайындалат. Коомдун (община) өкүлчүлүк органы – каклк тарабынан шайланган коомдук жыйын (скупштина општине). Аткаруучу органдары – коом башчысы (председник општине) жетектеген коомдук кеңеш (општинско веће). Кеңеш саясий өкүлдөрдөн турат жана коомдук жыйын тарабынан шайланат. === Статистикалык аймактары === 2009-жылы кабыл алынган жана 2010-жылы өзгөртүлгөн Статистикалык аймактык бирдиктердин номенклатурасы жөнүндө регламентке ({{lang-sr|Уредба о номенклатури статистичких територијалних јединица}}) ылайык, Сербиянын аймагында статистикалык аймактык бирдиктердин үч деңгээлин бөлүүгө болот<ref>[https://web.archive.org/web/20111006183029/http://www.narr.gov.rs/index.php/Dokumenta/Pravni-kutak/Uredbe Улуттук аймактык өнүктүрүү агенттиги. Токтомдор жана документтер]</ref>: * НСТJ 1 деңгээли – Түндүк Сербия жана Түштүк Сербия<ref name=":12">{{Cite web |title=Сербиянын Өкмөтү. Өлкө жөнүндө негизги маалыматтар |url=https://www.srbija.gov.rs/pages/article.php?id=45625 |accessdate=2025-02-25 |archivedate=2015-09-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150908090028/http://www.srbija.gov.rs/pages/article.php?id=45625 }}</ref>. * НСТJ 2 деңгээли: ** Түндүк Сербия аймагында: Белград аймагы жана Воеводина аймагы<ref name=":12" />. ** Түштүк Сербия аймагында: Шумадия жана Батыш Сербия, Чыгыш жана Түштүк Сербия, Косово жана Метохия<ref name=":12" />. * НСТJ 3 деңгээли – административдик округдар (Сербиянын курамында жалпысынан Косово жана Метохияны кошкондо 29 округ, ал эми Косово жана Метохияны кошпогондо 24 округ бар)<ref name=":12" />. == Калкы == [[Файл:Srbija_-_Etnicki_sastav_po_opstinama_2011_1-2.gif|thumb|361x361px|Сербиянын этникалык курамынын картасы]] [[Файл:Serbia single age population pyramid 2020.png|thumb|250x250px|2020-жылга карата Сербиянын жыныстык жана курактык түзүмү]] [[Файл:Temple Saint Sava.jpg|thumb|375x375px|Белграддагы Ыйык Савва ибадатканасы]] 2023-жылга карата алынган маалыматтарга ылайык Сербиянын калкы 6,623,183 адамды түзгөн (Сербия өзүнүн автономиялуу провинциясы деп эсептеген, бирок де-факто көз карандысыз мамлекет болгон Косовонун калкынын санын эске албаганда). Косовонун калкынын санын эске алганда, жалпы калкынын саны болжол менен 8,7 миллион адамга жетет<ref name=":10">[https://popis2022.stat.gov.rs/en-us/5-vestisaopstenja/news-events/20230428-konacnirezpopisa/ 2022-жылы калкты жана турак жайларды каттоонун акыркы жыйынтыктары]</ref>. Сербияда калктын орточо жыштыгы бир чарчы километрге болжол менен 89 адамды түзөт. Бирок, калк Сербиянын аймагы боюнча бирдей отурукташкан эмес: Түндүк аймагында (Воеводина) калк жыш отурукташкан, өлкөнүн калкынын 20% Белград шаарында жана анын агломерациясында отурукташкан<ref name=":10" />. === Этникалык курамы === {{bar box|width=300px|title=Сербиянын калкынын 2022-жылга карата улуттук курамы (Косовону кошпогондо)|titlebar=#ddd|bars={{bar percent|[[Сербтер]]|blue|80.6}} {{bar percent|Венгерлер|red|2.8}} {{bar percent|Босниялыктар|green|2.3}} {{bar percent|Румындар|brown|2.0}} {{bar percent|Словактар|orange|0.6}} {{bar percent|Хорваттар|yellow|0.6}} {{bar percent|башка улуттар|gray|4.2}} {{bar percent|белгисиз|gray|6.9}}}} Сербтер эң ири этникалык топ болуп саналат, 2022-жылга карата Косово жана Метохияны эсепке албаганда калктын 80,64% серб улуттундагы адамдар түзгөн. 2011-жылдагы эл каттоого ылайык, Сербияда (Косово жана Метохияны кошпогондо) аз сандагы башка улуттагы адамдардын жалпы саны 1 135 393 адам болгон. === Тили === [[Кириллица]] менен жазылуучу серб тили өлкөнүн расмий тили болуп саналат жана мамлекеттик макамга ээ, жарандарынын арасында латын ариби, кириллица менен катар кеңири колдонулат. Аймактарында жана жергиликтүү деңгээлде дагы 12 тил расмий түрдө колдонулуп келет. 2002-жылдан бери серб тили менен катар беш тил расмий тил катары колдонулушу мүмкүн: [[мажар тили]], [[Словак тили|словак]] [[Словак тили|тили]], [[хорват тили]], [[Румын тили|румын]] [[Румын тили|тили]] жана русин тили. Косово жана Метохияда албан тили аймактык тил макамына ээ. Эгерде калк жашаган аймактарда серб тилинен башка чет тилдерде сүйлөгөн адамдардын саны жалпы калктын 15% түзсө, анда ал чет тилге расмий макам берилет. === Диний курамы === Сербия – светтик мамлекет. Сербиянын Конституциясы жана мыйзамдары дин тутуу эркиндигин кепилдейт. 2006-жылдагы мыйзам боюнча бардык диний уюмдар эки категорияга бөлүнөт: «салттуу чиркөөлөр жана диний бирикмелер» жана «конфессиялык бирикмелер». 2011-жылдагы эл каттоого ылайык, Сербиянын калкынын диний курамы Косовону эсепке албаганда төмөнкүдөй<ref name=":11">[https://rusneb.ru/catalog/000200_000018_RU_NLR_BIBL_A_011204744/?ysclid=m7k5v6v3sd356773161 Сербиянын этно-конфессиялык жана тилдери боюнча маалымат.]</ref>: * [[православие]] — 6 079 396 (84,59%), * [[католицизм]] — 356 957 чел. (4,97%), * [[Ислам|мусулмандар]] — 222 828 чел. (3,1%), * [[протестантизм]] — 71 284 чел. (0,99%). Ошондой эле Сербиянын калкынын арасында иудаизмди жана башка диндерди туткан адамдар жана агностиктер бар. 2011-жылдагы эл каттоо маалында 220 735 адам кайсы динди карманарын көрсөтүүнү каалашкан эмес, ал эми 80 053 адам өздөрүн атеист катары белгилешкен. 99 714 адамдын диний ишенимин каттоо учурунда аныктоо мүмкүн болгон эмес<ref name=":11" />. == Экономикасы == [[Файл:Zgrada_Narodne_banke_Srbije_-_panoramio.jpg|thumb|Сербиянын улуттук банкынын имараты|250x250px]] Сербияны өнүгүп келе жаткан рынок экономика тутумунда деп сүрөттөөгө болот, мамлекеттин жана жарандарынын кирешеси орточо деңгээлден жогору<ref>[https://web.archive.org/web/20250303012501/https://data.worldbank.org/?locations=RS-XT Дүйнөлүк Банк. Сербия жөнүндө маалыматтар]</ref>. Сербиянын экономикасынын артыкчылыгы катары 2000-2001-жылдары чет өлкөлүк каржылык жардам жана инвестициялардын агымын жана Дунай дарыясынын экономикалык потенциалын санаса болот. Ал эми экономисындагы терс көрүнүчтөр катары БУУнун санкцияларынын, 1999-жылдагы НАТОнун бомбалоосунун оор кесепеттерин, валютанын чакан резерви, кесипкөй адистердин өлкөдөн кетишин, коррупцияны атасы болот. Сербиянын экономикасы өткөөл экономикалардын бири. Рынок секторунун үстөмдүгүнө карабастан, ушул кезге чейин экономикасында мамлекеттик сектордун үлүшү чоң. Экономиканын негизги багыттары болуп өндүрүш жана экспорт эсептелет, бирок көптөгөн экономика багыттары ири чет элдик инвестициялардан көз каранды. Экономиканын олуттуу үлүшүн айыл чарба, өнөр жай жана кызмат көрсөтүү тармактары түзөт<ref name=":7">{{Cite web |title=CIA. The World Factbook. Serbia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/serbia/ |accessdate=2025-02-17 |archivedate=2021-02-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204144154/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/serbia/ }}</ref>. Сербия сооданы либералдаштыруу, ишканаларды реструктуризациялоо жана менчиктештирүү иштерин жүргүздү, бирок көптөгөн ири ишканалар, алардын ичинде электр энергетика тармагы, телекоммуникация компаниялары, газ компаниялары, улуттук авиа компаниялары мамлекеттин менчигинде калууда. Сербиянын экономикасынын олуттуу көйгөйлөрү — сот тутумунун натыйжасыздыгы, коррупциянын жогорку деңгээли жана калктын картайышы<ref name=":7" />. Сербиянын улуттук валютасы — серб динары. 1 серб динары 100 парага барабар. Сербиянын бийлиги көзөмөлдөбөгөн Косово жана Метохиянын аймагында [[евро]] колдонулат. === Туризм === Сербиянын аймагында туризм, мурдагы Югославиянын аймагынын айрым бөлүктөрү эл аралык санкциялар астында болгонуна же куралдуу кагылышуулар жүрүп жатканына карабастан, жакшы өнүккөн жана учурда өнүгүп жаткан багыт катары бааланат. Сербиядагы туризм негизинен айыл чарбасынын айланасында уюштурулган. Айыл жергесиндеги атайын үй-мейманканалар, мал чарбаларындагы атайын долбоорлор, экологиялык жактан таза азыктар менен тамактануу сыяктуу бир нече багыттагы туристтик компаниялар иштейт. Европа мамлекеттеринен Сербиянын туризм чөйрөсүндөгү айырмачылыгы — бул Сербия жарандарынын ички туризмге басым жасашы. Мисалы, 2012-жылы Сербиянын тургундарынын арасынан 631 миң адам гана башка чет өлкөлөргө турист катары чыгышкан, ал эми басымдуу бөлүгү өлкөнүн ичинде гана эс алышкан<ref>[https://web.archive.org/web/20101003091020/http://www.serbia.ru/tourism.htm Сербия жана серб эли жөнүндөгү Serbia.ru сайты. Сербиядагы туризм]</ref>. == Социалдык тармагы == === Билим берүү тутуму === [[Файл:Despotovac_Elementary_School.JPG|thumb|250x250px|Деспотовац шаарындагы башталгыч мектеп]] [[Файл:Matematička_gimnazija_-_Mathematical_Gymnasium_Belgrade_-_MGB_-_Cambridge_-_Reporters_in_MG_-_Michael_O'Sullivan's_visit,_Director_of_the_Cambridge_Commonwealth_Trust.jpg|thumb|250x250px|Сербиядагы математика багыттындагы гимназиялардын бири]] [[Файл:University_Svetozar_Markovic.jpg|thumb|250x250px|Крагуевац шаарындагы университет]] Сербиянын билим берүү тутуму акыркы он жылдыктарда глобалдык заманбап чакырыктарына жана талаптарына ылайыкташып, олуттуу өзгөрүүлөрдөн өткөн. Билим берүү тутуму — мектепке чейинки билим берүүдөн баштап жогорку билимге чейинки бардык деңгээлдерди камтыган, окутуунун жеткиликтүүлүгүн, сапатын жана үзгүлтүксүздүгүн камсыздаган тутум. Сербияда билим 7 жаштан 15 жашка чейинки бардык балдар үчүн милдеттүү болуп саналат, бул башталгыч жана толук эмес орто билимг деңгээлине туура келет. Мындай эрежелер ар бир баланын мектептен кийин билим алуу жана коомдо жашоо үчүн зарыл болгон негизги билимге жана көндүмдөргө ээ болушун камсыз кылат<ref name=":8">[https://smarteducation.rs/tpost/u5u3mayd01-kak-ustroena-sistema-obrazovaniya-v-serb Сербияда билим берүү тутуму кандай уюштурулган?]</ref>. Сербияда мектепке чейинки билим берүү милдеттүү эмес жана балдардын ата-энелери тарабынан гана чечим кабыл алынат. Бала бакчалар 6 айдан 6 жашка чейинки балдар үчүн эрте өнүгүүгө, социалдашууга жана мектепке даярданууга багытталган программаларды сунуштайт. Акыркы жылдары Сербиянын өкмөтү мектепке чейинки билим берүү тармагын айыл жерлеринде кеңейтүүгө активдүү инвестицияларды салууда<ref>[https://balkanist.ru/serbiya-vydelit-135-mln-evro-na-stroitelstvo-shkol-i-vuzov/?ysclid=m7c2hqmgy260577575 Балканист. Сербия мектептердин жана жогорку окуу жайлардын курулушуна 135 млн евро бөлөт]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Сербиядагы башталгыч билим сегиз жылга созулат жана эки циклга бөлүнөт: биринчи цикл 1-4-класс жана экинчи цикл 5-8-класс. Бул мезгил ичинде окуучулар математика, серб тили, адабият, тарых, география, биология, физика, химия, чет тилдери жана дене тарбиясы сыяктуу кеңири предметтерди окушат. Окуу планы окуучулардын ар тараптан өнүгүшүн камсыз кылууга, ошондой эле кийинки билим берүү баскычына даярдоого багытталган. Сегизинчи классты аяктаганда, окуучулар бүтүрүү сынактарын тапшырышат жана бул орто мектепке өтүү үчүн маанилүү этап болуп саналат<ref name=":8" />. Сербиядагы орто билим берүү бир нече типтеги окуу жайлары аркылуу камсыздалат: гимназиялар, кесиптик мектептер жана көркөм мектептер. Гимназиялар ар кайсы предметтерди терең окууту менен бирге жалпы билим программаларын дагы сунуш кылып, окуучуларды университеттерге тапшырууга даярдашат. Кесиптик мектептер өз кезегинде, техникалык, медициналык, экономикалык, айыл чарбалык жана башка тармактар боюнча адистерди даярдоого багытталган. Көркөм мектептер музыка, сүрөт искусствосу, бий жана театр сыяктуу чөйрөлөрдө балдардын чыгармачыл жөндөмдүүлүктөрүн өнүктүрүүгө багытталган. Орто билим төрт жылга созулат, аны аяктаганда окуучулар «матура» деп аталган бүтүрүү сынактарын тапшырышат. Матураны ийгиликтүү тапшыруу, окуучулар үчүн жогорку окуу жайларына кирүү мүмкүнчүлүктөрүн ачат<ref name=":8" />. Сербиядагы жогорку билим берүү университеттер, академиялар жана колледждер аркылуу жүргүзүлөт. Өлкөдө Белград университети, Нови-Сад университети, Ниш университети сыяктуу бир нече ири окуу жайлары бар. Бул окуу жайлары ар кайсы билим тармактарында бакалавриат, магистратура жана докторантура программалары боюнча иш алып барышат. Сербиядагы университеттерде жогорку академиялык жетишкендиктерди көрсөткөн студенттер үчүн окуу акысыз жана акы төлөнүүчү факультеттер дагы бар<ref name=":8" />. Сербиядагы билим берүү системасынын негизги өзгөчөлүктөрүнүн бири - Европа билим мейкиндигине интеграциялоого багытталышы. Сербия Болон процессине активдүү катышып, билим стандарттарын гармонизациялоого жана серб дипломдорунун чет өлкөлөрдө таанылышын жеңилдетүүгө умутулат. Билим берүү багытындагы ийгиликтерге карабастан, акыркы жылдары Сербиядагы билим берүү системасы бир катар көйгөйлөргө дуушар болууда. Негизги маселелердин бири - шаардык жана айылдык аймактардагы сапаттуу билимге берүүдөгү теңсиздик. Айыл жерлеринде көбүнчө квалификациялуу мугалимдердин, заманбап окуу материалдарынын жана инфраструктуранын жетишсиздиги байкалат. Бул айылдык мектептердеги окуучулардын билим деңгээлинин шаардык өспүрүмдөргө караганда төмөн болушуна алып келүүдө. Дагы бир көйгөй жаштардын өлкөдөн кетүүсүнүн жогорку деңгээли болуп саналат. === Саламаттыкты сактоо тутуму === [[Файл:Свјетлопис_Биограда_са_највише_зграде_Скајлајна7.jpg|thumb|250x250px|Белграддагы университеттик клиникалык борбор]] Сербиядагы саламаттыкты сактоо системасы үч негизги мекеме тарабынан уюштурулуп жана башкарылат: Саламаттыкты сактоо министрлиги, «Доктор Милан Йованович Батут» коомдук саламаттыкты сактоо институту жана аскердик-медициналык академиясы. Ден-соолукту сактоо ар бир Сербиянын жаранынын конституциялык укугу катары көрсөтүлгөн<ref>[https://ejournals.eu/czasopismo/szppips/artykul/the-right-to-social-security-in-the-constitution-of-the-republic-of-serbia Сербия Республикасынын Конституциясындагы социалдык камсыздандыруу укуктары]</ref>. Сербиянын мамлекеттик саламаттыкты сактоо системасы акыйкатчылык жана биримдик принциптерине негизделген жана милдеттүү медициналык камсыздоо модели боюнча уюштурулган<ref name=":9">[https://doiserbia.nb.rs/Article.aspx?ID=0042-84501400002S Сербиядагы саламаттыкты сактоо тутумунун экономикасы: учурдагы көйгөйлөр жана өзгөрүүлөр]</ref>. Жеке медициналык кызмат көрсөтүү мамлекеттик саламаттыкты сактоо системасына интеграцияланган эмес, бирок кээ бир медициналык кызматтар келишимдик негизде мамлекет тарабынан касыздалышы мүмкүн<ref name=":9" />. Саламаттыкты сактоо министрлиги — саламаттыкты сактоо саясатын аныктайт жана саламаттык сактоо кызматынын иш стандарттарын кабыл алат. Ошондой эле саламаттык сактоо тутуму, медициналык камсыздандыруу, дарылоо жана жарандардын ден соолугун жакшыртуу, медициналык текшерүү, саламаттык сактоо кызматынын ишин көзөмөлдөө жана саламаттык сактоо чөйрөсүндөгү башка суроолор үчүн жооптуу болуп саналат. «Доктор Милан Йованович Батут» коомдук саламаттыкты сактоо институту — медициналык статистика, эпидемиология жана гигиена багыттары үчүн жооптуу. Муниципалдык жана аймактык коомдук саламаттыкты сактоо борборлорунун тармагын жетектейт, ошондой эле жарандардын ден-соолугу жана саламаттыкты сактоо мекемелеринин иши жөнүндө маалыматтарды чогултат. Сербиянын маанилүү медициналык мекемелердин бири [[Белград|Белграддагы]] аскердик медициналык академиясы саналат. Ал жыл сайын болжол менен 30,000 адамды (камсыздандырылган аскердик жана жарандык) тейлейт, ошондой эле академияда жыл сайын 30,000 ге жакын хирургиялык операциялар жана 500,000 ден ашык эксперттик текшерүүлөр жүргүзүлөт<ref>[https://scindeks-clanci.ceon.rs/data/pdf/0042-8450/2009/0042-84500903183R.pdf Аскердик медициналык академия: 165 жылдык салт жана прогресс]</ref>. Сербиядагы университеттик клиникалык борбор, Белграддын жана жалпы өлкөнүн башкы медициналык борбору. Белградда 40 гектарга жакын аянтта жайгашкан жана 50 имараттан турат, ошондой эле 3 150 орунга ылайыкташтырылган<ref>[https://www.blic.rs/vesti/beograd/za-godinu-dana-vise-od-50000-operacija/687nddy Blic. Бир жылдын ичинде 50 000ден ашык хирургиялык операциялар жасалды]</ref><ref>[https://www.paragraf.rs/propisi/uredba_o_planu_mreze_zdravstvenih_ustanova.html Медициналык мекемелер тармагынын пландары]</ref>. == Маданияты == [[Файл:Belgrade_Book_Fair_4.jpg|thumb|250px|Белград шаарындагы жарманке борбору]]Сербиянын маданияты аймактын кылымдык тарыхынын таасири астында калыптанган. Чыгыш Европанын, Византиянын, Осмон империясынын жана Австрия-Венгриянын салттарынын уникалдуу айкалышы. Серб жазуусунун пайда болушу Кирилл менен Мефодийдин ишмердүүлүгү менен байланыштуу. Серб адабиятынын биринчи эстеликтери XI кылымга таандык жана глаголицаны колдонуу менен жазылган. Кириллицада жазылган тексттер XII кылымда пайда болгон<ref>[https://web.archive.org/web/20050403230329/http://www.serbia-info.com/index.html Сербиянын маданияты жа дини]</ref>. Серб искусствосу, салты жана ырым-жырымдары православие дини менен тыгыз байланышкан. === Фестивалдар жана маданий иш-чаралар === Сербияда өткөрүлүп турган эң ири жана белгилүү фестивалдар жана маданий иш-чаралар: * Белград шаарындагы китеп жарманкеси * «Вуков сабор» * Белград эл аралык театр фестивалы * Гучадагы сурнайчылар фестивалы * «EXIT» жыл сайын өтүүчү музыка фестивалы === Мамлекеттик майрамдары === {| class="wikitable" style="text-align:center" width="100%" | colspan="3" |'''Майрам''' |- ! width="10%" |Дата ! width="25%" |Аталышы ! width="15%" |Серб тилиндеги аталышы |- |[[1-январь]] | rowspan="2" |[[Жаңы жыл]] | rowspan="2" |''Нова година'' |- |[[2-январь]] |- |[[7 Январь (Үчтүн айы)|7-январь]] |Рождество |''Божић'' |- |[[15 Февраль (Бирдин айы)|15-февраль]] | rowspan="2" |Мамлекеттүүлүк күнү | rowspan="2" |''Дан државности Србије'' |- |[[16-февраль]] |- | rowspan="3" |датасы жылына кошумча аныкталат |Улуу жума |''Велики петак'' |- |[[Пасха]] |''Васкрс'' |- |Суу чачышуу дүйшөмбүсү |''Васкрсни понедељак'' |- |[[1-май]] | rowspan="2" |Эмгек майрамы | rowspan="2" |''Празник рада'' |- |[[2-март|2-май]] |- |[[11-ноябрь]] |Биринчи дүйнөлүк согуштагы жарашуу күнү |''Дан примирја у Првом светском рату'' |} == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://www.srbija.gov.rs/ Влада Републике Србије (Сербия Республикасынын Өкмөтү)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211114072331/https://www.srbija.gov.rs/ |date=2021-11-14 }} * [http://www.serbia.travel/en Туристичка организација Србије (Сербиянын туризм боюнча уюму)] * [http://www.parlament.gov.rs/national-assembly.467.html Сербия Республикасынын Улуттук Ассамблеясы] {{Европа өлкөлөрү}} {{Европа Бирлиги}} [[Категория:Европа өлкөлөрү]] [[Категория:Сербия]] {{stub}} sk7jvlgosrzyofhtnvasac9czgvh79b 0 136724 642922 555217 2026-04-02T14:05:13Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 642922 wikitext text/x-wiki {{Мамлекет |Этап1 = |Дата1 = |Этап2 = |Дата2 = |Этап3 = |Дата3 = |Этап4 = |Дата4 = |Этап5 = |Дата5 = |Макамы = |Негизделген = |Макамы = |Кыргызча аталышы = Сомали Федеративдик Республикасы |Расмий аталышы = {{lang-so|Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya}}<br>{{lang-ar|جمهورية الصومال الاتحادية}} |Мамлекеттик дини = [[ислам]] |Герб = Coat of arms of Somalia.svg |Желек = Flag of Somalia.svg |Гимн аталышы = Qolobaa Calankeed |Аудио = Somali national anthem, performed by the United States Navy Band.oga |Урааны = |Башкаруу формасы = [[президенттик республика]]<small>(де-юре)</small><br>ыдырыган (кулаган) мамлекет<small>(де-факто)</small> |Картада = Somalia (orthographic projection).svg | lat_dir = N | lat_deg = 6 | lat_min = 11 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 47 | lon_min = 0 | lon_sec = 0 | region = SO | CoordScale = 6000000 |Тили = [[сомали тили]]<br>[[араб тили]]<ref>[https://web.mfa.gov.so/the-government/ Сомалинин тышкы иштер жана эл аралык кызматташтык министрлиги. Өкмөт тууралуу маалымат]</ref> |Эгемендүүлүк күнү = [[1-июль]] [[1960-жыл]] |Эгемендүүлүгүн алды = [[Италия|Италиядан]] |Борбор шаары = [[Могадишо]] |Ири шаарлар = Могадишо, Харгейса |Башчыларынын милдеттери = Президент<br>Премьер-министр |Башчылары = Хасан Шейх Махмуд<br>Хамза Абди Барре |Аянты = 637 657 |Суу пайызы = 0 |Аянты боюнча орду = 43-орун |Калкы = 18 143 378 |Калкы боюнча орду = 78-орун |Калкты каттоо жылы = 2023 |Калктын жыштыгы = 27,2 |Калкынын жыштыгы боюнча орду = 199-орун |ИДӨ (САМ) = 34,03 млрд |ИДӨ (САМ) эсептөө жылы = 2024 |ИДӨ (САМ) боюнча орду = 145-орун |ИДӨ (САМ) ар бир жанга = 2 060 |ИДӨ (номинал) = 12,8 млрд |ИДӨ (номинал) эсептөө жылы = 2023 |ИДӨ (номинал) боюнча орду = 142-орун |ИДӨ (номинал) ар бир жанга = 775 |Акча бирдиги = [[Сомали шиллинги]] |АДӨИ = {{Өзгөрүү жок}}0,380 |АДӨИ деңгээли = <span style="color:red;">'''төмөн'''</span> |АДӨИ боюнча орду = 193-орун |Учак компаниясы = |ЭОК = SOM |ISO = SO |Этнохороним = |Домени = [[.so]] |Телефон коду = 252 |Убакыт аралыгы = [[UTC+03:00|+03:00]] |Штрих коду = |Түшүнүктөр = <div class="center">[[commons:Somalia|'''Викиказынадагы медиафайлдар''']]</div> }} '''Сомали''' ({{lang-so|Soomaaliya}}, {{lang-ar|الصومال}} ''эс-Сумаль''), расмий аталышы '''Сомали Федеративдик Республикасы''' ({{lang-so|Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya}}, {{lang-ar|جمهورية الصومال الاتحادية}}) – [[Чыгыш Африка|Чыгыш Африкада]] жайгашкан мамлекет. Түндүгүнөн [[Аден булуңу|Аден булуңунун суулары менен]], чыгышынан жана түштүгүнөн [[Инди океаны|Инди океанынын]] суулары менен чулганат, батышынан [[Эфиопия]] жана [[Кения]], ал эми түндүк-батышынан [[Жибути]] менен чектешет. Сомали Африканын Мүйүзү деп аталган аймакта жайгашып, узун жээк сызыгы менен белгилүү. Сомали федеративдик парламенттик республика болуп эсептелет, бирок өлкөдө көп жылдан бери саясий жана коопсуздук көйгөйлөрү орун алып келет. 1991-жылдан кийин жарандык согуштун жана саясий туруксуздуктун натыйжасында борбордук өкмөт узак убакытка чейин иштебей калган<ref name=":0">[https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Somali_Civil_War New World Encyclopedia. Сомалидеги жарандык согуш]</ref>. Тарыхый жактан алганда, Сомали байыркы убакыттан бери соода жана маданий байланыштардын борбору болгон. Орто кылымдарда ислам дини жайылып, өлкө араб дүйнөсү менен тыгыз байланышта болгон. Колониялык доордо Сомалинин ар кайсы бөлүктөрү Британия жана Италия тарабынан башкарылган. 1960-жылы өлкө көз карандысыздыкка жетишип, Британ жана Италиялык Сомали биригип, Сомали Республикасы түзүлгөн. Бирок, кийинчерээк жарандык согуш жана саясий кризистер башталып, өлкө бир нече автономдуу аймактарга бөлүнгөн<ref name=":0" />. Расмий тили – сомали жана араб тилдери. Өлкөнүн борбору жана эң ири шаары – [[Могадишо]]. Калкы 2023-жылдагы маалыматтар боюнча 17 миллионго жакын. Калктын басымдуу бөлүгүн сомали эли түзөт, ислам дини үстөмдүк кылат. 1960-жылдын 20-сентябрынан бери БУУнун мүчөсү. 2024-жылдын март айынан тартып Чыгыш Африка коомчулугунун курамына кирет<ref>[https://www.capitalfm.co.ke/news/2024/03/somalia-deposits-ratification-instrument-with-eac-sg/ Capital Digital Media. Сомали Чыгыш Африка коомчулугу менен анын курамына кирүү келишимин ратификациялады]</ref>. 2025–2026-жылдары БУУнун Коопсуздук Кеңешинин убактылуу мүчөсү<ref>{{Cite web |title=БУУ. БУУнун Коопсуздук кеңешинин курамы жаңыланды |url=https://news.un.org/ru/story/2025/01/1459961 |accessdate=2025-03-27 |archivedate=2025-01-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250124061438/https://news.un.org/ru/story/2025/01/1459961 }}</ref>. == Этимологиясы == «Сомали» топоними, мамлекеттин аталышы катары да, ошондой эле аталыштагы жарым аралга да тиешелүү болуп саналат. Өз учурунда өлкөнүн аймагын байырлаган негизги этникалык тобу болгон «сомали» этнониминен келип чыккан<ref>[https://books.google.kg/books?id=XpdAzRYruCwC&q=northern+southern+soo+maal+invention&pg=PA85&redir_esc=y#v=snippet&q=northern%20southern%20soo%20maal%20invention&f=false Ali Jimale Ahmed. The Invention of Somalia]</ref>. == Географиясы == [[Файл:Aerial views of Kismayo 06 (8071381265).jpg|left|thumb|250px|Могадишонун түштүгүндөгү окена жээги]] [[Файл:Juba river downstream Jamaame.jpg|thumb|250px|Жубба дарыясы]] [[Файл:Koppen-Geiger Map v2 SOM 1991–2020.svg|thumb|250px|Сомалинин климаттынын Көппен классификациясы боюнча картасы]] Сомалинин түндүк бөлүгүндө Кал Мадоу тоо кыркалары жайгашып, эң бийик чекити Шимбирис чокусу 2,416 метр бийиктикке чейин жетет. Батыш жана борбордук аймактарында кеңири тайпак тоолор жана түздүктөр орун алган. Түштүк жана чыгыш бөлүктөрүндө жээк түздүктөрү бар, алар Инди океаны менен Аден булуңуна чейин созулат<ref name=":1">[https://tyup.net/page/somali Түп районунун сайты. Сомали]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.​ Сомалиде туруктуу агып турган дарыялар аз. Эң маанилүү дарыялар – Жубба жана Шабелле, экөө тең Эфиопиядан башталып, түштүк Сомалинин айыл чарба аймактарын сугат суу менен камсыздайт. Көпчүлүк дарыялар мезгилдүү болуп, жаанчыл мезгилдерде гана агын суусу пайда болот<ref name=":1" />.​ Сомалинин жээк сызыгы Африкадагы эң узун жээк сызыктарынын бири болуп, болжол менен 3,333 километрди түзөт. Инди океанынын жана Аден булуңунун жээктеринде жайгашкан аймактар деңиз соодасы жана балык уулоо үчүн маанилүү. Жээкте бир нече майда аралдар бар, алардын ичинен Саад ад-Дин аралдары жана Баажун аралдары белгилүү.​ Сомалинин аймагы ар кандай пайдалуу кендерге бай деп эсептелет, бирок көпчүлүгү толук изилдене элек. Мунай, газ, гипс, акиташ жана уран сыяктуу кендер бар экени азыркы учурда маалым. Ошондой эле өлкө жээктериндеги суулар балык ресурстарына мол<ref name=":1" />.​ Сомали кургакчылык, сел жана чөлдөшүү сыяктуу табигый кырсыктарга дуушар болуп келет. Мындай табыгый өзгөрүүлөр айыл чарбасына жана калктын жашоо-шартына олуттуу таасирин тийгизет.​ Токойлордун кыйылышы, топурактын деградациясы жана чөлдөшүү экологиялык көйгөйлөрдүн катарына кирет. Малдын санын ашыкча кармоо жана туура эмес жер пайдалануу да бул маселелердин зыянын күчөтүүдө<ref>[https://arch.kyrlibnet.kg/uploads/KNUKENDIRBAEVAA%20ZH.pdf?utm_source=chatgpt.com Кендирбаева А.Ж. Биогеография окуу куралы]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.​ === Климаты === Сомалинин климаты, анын географиялык жайгашуусуна жана чөлдүү, түздүк аймактарына байланыштуу негизинен кургакчыл жана жарым кургакчыл келет. Өлкө экваторго жакын жайгашкандыктан, жыл бою ысык аба ырайы өкүм сүрөт. Климаттык шарттар ар кайсы аймактарда ар кандай болушу мүмкүн, бирок негизинен чөл климаты (BWh) жана жарым чөл климаты (BSh) басымдуулук кылат<ref>[https://surf-spot.ru/world/africa/somalia/?ysclid=m8sqbou19h741543255 Сомалинин климаты]</ref>. Сомалиде төрт негизги климаттык мезгил байкалат: * '''Гу жаан-чачындуу мезгили''' (апрель-июнь) – бул мезгилде эң көп жаан жаайт, айрыкча түштүк аймактарда. Орточо аба температурасы 25-30°C чегинде болот. * '''Хаагаа кургак мезгили''' (июль-сентябрь) – эң ысык мезгилдердин бири. Орточо температура 35°C же андан жогору көтөрүлүшү мүмкүн, өзгөчө ички аймактарда. * '''Дайр жаан-чачындуу мезгили''' (октябрь-декабрь) – экинчи жаанчыл мезгил, бирок Гуга караганда азыраак жаан жаайт. * '''Жилал кургак мезгили''' (январь-март) – эң кургак жана ысык мезгил. Температура 40°C чейин жетиши мүмкүн, айрыкча түндүк жана ички аймактарда. Жээк аймактарында температура жогорку нымдуулук менен коштолот. Инди океанынын таасири менен жээктеги шаарларда (мисалы, Могадишо, Кисмайо) аба температурасы 25-35°C ортосунда болот, бирок нымдуулук жогору болгондуктан, ысыктын сезилиши дагы жогору болушу мүмкүн. Ички жана түндүк аймактарда нымдуулук төмөн, бирок аба температурасы 40°C чейин жетет<ref name=":2">[https://www.climatestotravel.com/climate/somalia World climate guide. Сомалидеги аба ырайы]</ref>. Сомалиде жаан-чачындын жылдык орточо өлчөмү өтө төмөн – 100 ммден 500 ммге чейин. Эң нымдуу аймактар түштүк Сомалиде жайгашкан, ал эми түндүк жана борбордук чөлдүү аймактарда жаан-чачын дээрлик түшпөйт. Мезгилдүү жаан-чачын мал чарбачылыгына жана айыл чарбасына чоң таасир этет. Сомалиде кургакчылык жана суу жетишсиздиги чоң көйгөй болуп саналат. Кургакчыл мезгилдер узакка созулганда, малдын кырылышына, айыл чарба өндүрүшүнүн төмөндөшүнө жана азык-түлүк кризисине алып келет. Ошондой эле, күтүлбөгөн нөшөрлүү жаан-чачын селди пайда кылып, турак жайларга жана айыл чарбасына зыян келтириши мүмкүн<ref name=":2" />. Акыркы жылдары климаттык өзгөрүүлөр Сомалинин климатын өзгөртүп, кургакчылык жана суу ташкындарынын санын көбөйттү. Бул факторлор жергиликтүү тургундардын жашоо шарттарына жана экономикасына терс таасирин тийгизүүдө. Сомалинин климаты анын экономикасына, калктын жашоо образына жана айыл чарбасына чоң таасирин тийгизет. Туруктуу суу ресурстарынын жетишсиздиги жана катаал климаттык шарттар өлкө үчүн олуттуу экологиялык жана социалдык көйгөйлөрдү жаратат<ref name=":2" />. == Булактар == {{Булактар}} == Тышкы шилтемелер == * [http://www.somaligov.net/ Сомалинин федералдык өкмөтү] * [https://humanitarianatlas.org/somalia/ UNOCHA. Сомали] {{stub}} {{Африка өлкөлөрү}} [[Категория:Сомали]] inyli444qwb6buoyi3ll08q2774ulru 0 136746 643000 506675 2026-04-03T10:59:07Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 643000 wikitext text/x-wiki {{Башка маанилер|Элсиз аралдагы асман тиреген имарат}} {{Тасма |КыргАталышы = Элсиз аралдагы асман тиреген имарат |НукураАталышы = Skyscraper on an Uninhabited Island |Сүрөт = Soaui1.jpg |Туурасы = 260px |Сүрөткө баяндама = Элсиз аралдагы асман тиреген имарат ({{lang-en|Skyscraper on an Uninhabited Island}}) тасманын тизер постери |Урааны = |Жанры =[[драма]]<br>[[илимий фантастика]]<br>[[укмуштуу окуялар|укмуштуу окуялар]] |Режиссёру = [[Леонид Хромов]] |Продюсери = [[Леонид Хромов]] |Сценарийи = [[Леонид Хромов]] |Актёрлор = [[Алекс Диль]]<br>[[Дженна Кернс]]<br>[[Нина Бени]] |Оператору = |Композитору = Рамеш Кумар Каннан |Хореографсы = |Компания = {{Желек|АКШ}} O29 Production |Бюджети = 50 млн. [[АКШ доллары|доллар]] |Тили = [[Англис тили|Англисче]] |Узактыгы = |Жыл = [[2026]] |Кийинки тасма = [[Элсиз аралдагы асман тиерге имарат 2]] | imdb_id = 13294590 |Сайты =https://skyscraperisland.com/ |КыргызчаАталышы=|Режиссёр=|Страна=}} '''«Элсиз аралдагы асман тиреген имарат»''' ({{lang-en|Skyscraper on an Uninhabited Island}}, {{lang-ru|Небоскрёб на необитаемом острове}}) — 2026-жылы чыгышы пландалган [[АКШ|aмерикалык]] фантастикалык фильм. Продюсер, сценарист жана режиссёр [[Леонид Хромов]]. ==Мазмуну== Миллиардер Сэм Корпер сүйүктүү жубайы каза болгондон кийин жашоого болгон кызыгуусун жогото баштайт. Депрессияга толугу менен түшпөө үчүн ал ээн аралга дүйнөдөгү эң бийик асман тиреген имаратты курууну чечет, бирок дымактуу долбоорун ишке ашыруу процессинде анын пландарын ишке ашырууга тоскоол болгусу келген кара ниет адамдарга жолугат. ==Каармандарда== '''Адамдар''' {{Каармандарда (үстүндө)}} {{Каармандарда|[[Алекс Диль]]||Сэм Корпер|}} {{Каармандарда|[[Джена Кернс]]||Стюардесса|}} {{Каармандарда|[[Нина Бени]]||Белгилүү испан сүрөтчүсү}} {{Каармандарда (түбүндө)}} == Өндүрүш жана премьерасы == Франшизанын өнүгүшү 2019-жылдын жайында белгилүү болгон. Алгач продюсер үч тасма тартууну пландаган, бирок кийинчерээк кино тетралогиясын (төрт толук метраждуу тасма) иштеп чыгууну жарыялаган. Кинодолбоордун жалпы бюджети маркетинг чыгымдарын кошкондо 1 миллиард доллардан<ref>https://asianmoviepulse.com/2024/03/producer-leonid-khromov-is-planning-to-make-a-film-tetralogy-for-1-billion/</ref> ашат деп бааланууда. Башында, тетралогиянын продюсери негизги ролдорго англис тилин мыкты билген жана америкалыктарды ойной алган орусиялык актерлорду тандоо идеясына ээ болгон. Көп өтпөй, франшизанын биринчи бөлүгүндө негизги ролдорго кастингдер башталды. 2020-жылы миллиардердин башкы ролуна Евгений Кунгуров, ал эми миллиардердин өнөктөшүнүн ролуна Кирилл Гордеев бекитилген. Тасмалардын бир бөлүгү Сочиде<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://sochi.com/news/5959/472558/ |accessdate=2025-03-29 |archivedate=2025-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250329193156/https://sochi.com/news/5959/472558/ }}</ref> өтүшү керек болчу, ал эми негизги тартуулар Кыргызстанда<ref>https://www.news-asia.ru/view/cat/14516</ref>, АКШда<ref>https://www.backstage.com/magazine/article/now-casting-a-faith-based-feature-film-needs-talent-74024/</ref>, Мадагаскарда, Фиджиде, Мальдив аралдарында жана Антарктидада (көптөгөн бюджетке жана коронавирустун чектөөлөрүнө жараша) пландаштырылган. Долбоор боюнча иштер 2021-жылдын биринчи жарымында токтотулган. Бир нече айдан кийин Леонид Хромов франшизанын биринчи бөлүгүнүн сценарийин кайра иштеп чыгып, кийин россиялык актерлордун кызматынан баш тартып, 2021-жылдын октябрында АКШда Голливуд актерлорунун арасында жаңы кастинг чакырыгын баштап, андан соң Голливуд актеру Алекс Диль башкы ролго бекитилгени белгилүү болгон. Франшизанын биринчи бөлүгүнүн дүйнөлүк бет ачары алгач 2023-жылга<ref>https://www.kp.ru/afisha/msk/obzory/kino/luchshie-filmy-2023-goda/</ref> пландалган. 2024-жылдын январында продюсер Кыргызстанда<ref>https://aif.kg/culture/movie/rossiyskiy_prodyuser_peredumal_snimat_gollivudskiy_film_v_ala-arche</ref> айрым сценаларды тартуу, премьеранын датасын 2026-жылга<ref>https://www.o29.pro/projects/movies/skyscraperonanuninhabitedisland/</ref> жылдыруу жана АКШ, Жаңы Зеландия жана Багам аралдарында тартуу үчүн жаңы жерлерди тандоо боюнча оюн өзгөрткөнү белгилүү болгон. ==Булактар== {{эскертүүлөр}} ==Тышкы шилтемелер== * [https://skyscraperisland.com/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230626234641/http://www.skyscraperisland.com/ |date=2023-06-26 }}{{ref-en}} * {{imdb title | id = 13294590 | title = «Элсиз аралдагы асман тиреген имарат»}} * [https://www.kinopoisk.ru/film/4509421/ Kinopoisk] сайтындагы тасма баракчасы [[Категория:Леонид Хромовдун тасмалары]] [[Категория:IMAX тасмалары]] [[Категория:АКШнын драма тасмалары]] [[Категория:АКШнын илимий фантастика тасмалары]] [[Категория:O29 Production тасмалары]] haha3wdhsamsm0qquu93rfs76vqvoss 4 136776 642916 642766 2026-04-02T12:02:37Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 642916 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25685}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 2 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 3 || [[User:Chorobek|Chorobek]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13442}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 4 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12794}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 5 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:12126}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:10986}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7956}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 8 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 9 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 10 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 11 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5256}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4943}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 14 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 15 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4448}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 16 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 17 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 18 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 19 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 20 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 21 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 22 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 23 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 24 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 25 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 26 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2263}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1421}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 31 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 32 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 33 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 34 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 35 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 36 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 37 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 38 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 39 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 40 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 41 || [[User:Элдин беги|Элдин беги]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 42 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 43 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 44 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 45 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 46 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 47 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 48 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 49 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 50 || [[User:Incall|<span style="color:gray">Incall</span>]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:609}}]] || {{Permissions|Incall}} |- | 51 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 52 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 53 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 54 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 55 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 56 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 57 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 58 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 59 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 60 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 61 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 62 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:523}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 65 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 66 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 67 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 68 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 69 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 70 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 71 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:430}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 72 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 73 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 74 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:415}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 75 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 76 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 77 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 78 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 79 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 80 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 81 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 82 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 83 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 84 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 85 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 86 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 87 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 88 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:303}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 89 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 90 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 91 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 92 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 93 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 94 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 95 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 96 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:281}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 97 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 98 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 99 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 100 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 101 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} |- | 102 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}} |- | 103 || [[User:Машъал|<span style="color:gray">Машъал</span>]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}} |- | 104 || [[User:Fatim|<span style="color:gray">Fatim</span>]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}} |- | 105 || [[User:Баха Исаев|<span style="color:gray">Баха Исаев</span>]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}} |- | 106 || [[User:Noloun|<span style="color:gray">Noloun</span>]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}} |- | 107 || [[User:Чоко Бой|<span style="color:gray">Чоко Бой</span>]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}} |- | 108 || [[User:Tynchtykbek|<span style="color:gray">Tynchtykbek</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}} |- | 109 || [[User:Dutcman|<span style="color:gray">Dutcman</span>]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}} |- | 110 || [[User:Ulan A|<span style="color:gray">Ulan A</span>]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Ulan A}} |- | 111 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}} |- | 112 || [[User:Таалай Берен|<span style="color:gray">Таалай Берен</span>]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}} |- | 113 || [[User:Adilet15|<span style="color:gray">Adilet15</span>]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}} |- | 114 || [[User:Dostojewskij|<span style="color:gray">Dostojewskij</span>]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:219}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}} |- | 115 || [[User:MauritsBot|<span style="color:gray">MauritsBot</span>]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}} |- | 116 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}} |- | 117 || [[User:Adamboluu|<span style="color:gray">Adamboluu</span>]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}} |- | 118 || [[User:Dr.atakulov|<span style="color:gray">Dr.atakulov</span>]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}} |- | 119 || [[User:Kyrgyzchala|<span style="color:gray">Kyrgyzchala</span>]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}} |- | 120 || [[User:Dinamik-bot|<span style="color:gray">Dinamik-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}} |- | 121 || [[User:Anara|<span style="color:gray">Anara</span>]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}} |- | 122 || [[User:UlutSoft2|<span style="color:gray">UlutSoft2</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}} |- | 123 || [[User:YFdyh-bot|<span style="color:gray">YFdyh-bot</span>]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}} |- | 124 || [[User:A.djan|A.djan]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:206}}]] || {{Permissions|A.djan}} |- | 125 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}} |- | 126 || [[User:Chingis|<span style="color:gray">Chingis</span>]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}} |- | 127 || [[User:Foggy kub|<span style="color:gray">Foggy kub</span>]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}} |- | 128 || [[User:Чръный человек|<span style="color:gray">Чръный человек</span>]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}} |- | 129 || [[User:Мыктыбек|<span style="color:gray">Мыктыбек</span>]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}} |- | 130 || [[User:Adamantine|<span style="color:gray">Adamantine</span>]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}} |- | 131 || [[User:BakytTalas|<span style="color:gray">BakytTalas</span>]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}} |- | 132 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}} |- | 133 || [[User:Мастер теней|<span style="color:gray">Мастер теней</span>]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}} |- | 134 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}} |- | 135 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}} |- | 136 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}} |- | 137 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}} |- | 138 || [[User:Nasihat.kg|<span style="color:gray">Nasihat.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}} |- | 139 || [[User:Temir21|<span style="color:gray">Temir21</span>]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}} |- | 140 || [[User:Vasit|<span style="color:gray">Vasit</span>]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}} |- | 141 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}} |- | 142 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}} |- | 143 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}} |- | 144 || [[User:NKOzi|<span style="color:gray">NKOzi</span>]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}} |- | 145 || [[User:Кичинекей Поллианна|<span style="color:gray">Кичинекей Поллианна</span>]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}} |- | 146 || [[User:Sampo.Kuusi|<span style="color:gray">Sampo.Kuusi</span>]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}} |- | 147 || [[User:Samatq|<span style="color:gray">Samatq</span>]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}} |- | 148 || [[User:Azamat Omar|<span style="color:gray">Azamat Omar</span>]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}} |- | 149 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} |- | 150 || [[User:Darkicebot|<span style="color:gray">Darkicebot</span>]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:153}}]] || {{Permissions|Darkicebot}} {{/end}} ltsfksu9e6ketqsyt0yhnbywi45y9jp 4 137589 642918 642768 2026-04-02T12:02:40Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 642918 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:113655}}]] |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:34951}}]] |- | 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8475}}]] |- | 5 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7206}}]] |- | 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] |- | 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] |- | 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] |- | 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] |- | 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] |- | 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3048}}]] |- | 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] |- | 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] |- | 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] |- | 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] |- | 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] |- | 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] |- | 18 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] |- | 19 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1107}}]] |- | 20 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] |- | 21 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] |- | 22 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] |- | 23 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:809}}]] |- | 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] |- | 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] |- | 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] |- | 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] |- | 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] |- | 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] |- | 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] |- | 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] |- | 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] |- | 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] |- | 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] |- | 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] |- | 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] |- | 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] |- | 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] |- | 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] |- | 40 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] |- | 41 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:310}}]] |- | 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] |- | 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] |- | 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] |- | 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] |- | 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] |- | 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] |- | 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] |- | 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]] |- | 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]] |- | 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]] |- | 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]] |- | 53 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]] |- | 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]] {{/end}} 7wlnby4vkpmmnaojnk3ex9jnndtevxk 4 137601 642917 642767 2026-04-02T12:02:38Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 642917 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:113655}}]] || {{Permissions|JigildikBot}} |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}} |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:34951}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}} |- | 4 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25685}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 5 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 6 || [[User:Chorobek|Chorobek]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13442}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 7 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12794}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 8 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:12126}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:10986}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8475}}]] || {{Permissions|EmausBot}} |- | 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7956}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 12 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7206}}]] || {{Permissions|Xqbot}} |- | 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}} |- | 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 15 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 16 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 17 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5256}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}} |- | 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4943}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 21 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 22 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4448}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}} |- | 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}} |- | 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}} |- | 33 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 34 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3048}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}} |- | 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}} |- | 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}} |- | 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2263}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}} |- | 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}} |- | 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}} |- | 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}} |- | 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1421}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 48 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 49 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}} |- | 50 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 51 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 52 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 53 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1107}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}} |- | 54 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 55 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}} |- | 56 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 57 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 58 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 59 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}} |- | 60 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}} |- | 61 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 62 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 63 || [[User:Элдин беги|Элдин беги]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 64 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 65 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:809}}]] || {{Permissions|Jembot}} |- | 66 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}} |- | 67 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 68 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 69 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 70 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 71 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}} |- | 72 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 73 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}} |- | 74 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 75 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}} |- | 76 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 77 || [[User:Incall|<span style="color:gray">Incall</span>]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:609}}]] || {{Permissions|Incall}} |- | 78 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 79 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 80 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}} |- | 81 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 82 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 83 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 84 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 85 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 86 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 87 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 88 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}} |- | 89 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 91 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:523}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}} |- | 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}} |- | 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}} |- | 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}} |- | 102 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 103 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}} |- | 104 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 105 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:430}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 106 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 107 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}} |- | 108 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 109 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:415}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}} |- | 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 113 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}} |- | 114 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 115 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 116 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}} |- | 117 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 118 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 119 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 120 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 121 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}} |- | 122 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 123 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 124 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 125 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}} |- | 126 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 127 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 128 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}} |- | 129 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}} |- | 130 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:303}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 131 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 132 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 133 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 134 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}} |- | 135 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 136 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}} |- | 137 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 138 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 139 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 140 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}} |- | 141 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}} |- | 142 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:281}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 143 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}} |- | 144 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}} |- | 145 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 146 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 147 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 148 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 149 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} |- | 150 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}} {{/end}} 2mx3bj8ws6mqpsvnizzkal45jybdjpq 0 137991 642980 642495 2026-04-03T08:30:00Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev moved page [[Самарканд]] to [[Самаркан]] over redirect: Аталыштагы катачылык: Эгер кыргызча билген аталышы бар, бул аталышы алыш керек 642494 wikitext text/x-wiki {{ОЖ|2={{lang-uz|Samarqand / Самарқанд}}|кыргызча аталышы=Самаркан|сайты=samarkand.uz|автоунаа коду=14 (1998—2008), 30-39 (2008)|почта индекстери=1401XX|убакыт аралыгы=+5|телефон коду=+998 66|этнохороним=самаркандык|калкы={{көбөйүү}} 593,4 миң <ref>[https://samstat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/14003-doimiy-aholi-soni-bo-yicha-urgut-tumani-viloyatimizda-ikkinchi-o-rinda]</ref>|расмий тили=Өзбек тили|элди каттоо жылы=2024|климаты=субтропик ичкиконтиненталдык|аймагы=55 000 км² 168.1га|мурунку аталышы=Мараканда|почта индекси=140100|башчысы=Фазлиддин Умаров <ref>[https://kun.uz/news/2022/02/17/samarqand-shahar-hokimi-ishdan-olindi Samarqand shahri hokimi oʻzgardi]</ref>|башчысынын түрү=аким|герб=Emblem of Samarkand.svg|өлкө=Өзбекстан|облус=Самарканд|lat_deg=39|lon_deg=66|lat_min=39|lat_sec=15|lon_dir=E|lat_dir=N|lon_min=57|lon_sec=35|CoordAddon=type:city_region:UZ|жыштыгы=300|улуттук курамы=[[өзбектер]], [[тажиктер]], [[орустар]], [[фарстар]] ж.б|диний курамы=[[мусулмандар]], [[христиандар]]|сайтынын тили=uz|сайтынын тили 2=en|сайтынын тили 3=ru|сүрөт={{Фотомонтаж | photo1a = RegistanSquare Samarkand.jpg | photo2j = Samarkand Registan 2022.06.06.jpg|thumb|220x124px|right|Самарканд. Регистан ночью. | photo2a = Mosque Bibi Khanum (5).JPG | photo2b = Gur-e Amir - Exterior views 998.JPG | photo3a = Mausolées du groupe central (Shah-i-Zinda, Samarcande) (6009956484).jpg | photo3c = Samarkand Shah-i Zinda general view.JPG | size = 280 | spacing = 2 | color = transparent | border = 0 }}}} '''Самаркан'''<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/esimdekg/posts/%D0%BA%D0%B5%D1%87%D1%8D%D1%8D-%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2%D0%B4%D0%B5-%D1%84%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B7%D0%B5-%D1%88%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BD-%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BF-%D0%B6%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BF-%D1%83%D1%88%D1%83%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B9-%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D2%AF%D0%BA-%D0%BA%D3%A9%D1%80%D0%B4%D2%AF%D0%BA-1989-%D0%B6%D1%8B%D0%BB-%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5/626747473033779/|title=Кечээ архивде «Фрунзе шамын» барактап жатып, ушундай сөздүк көрдүк. 1989-жыл. Мамлекеттик тил мыйзамы талкууланып, аны илгерилетүү маселелери күн тартибинде көтөрүлүп жаткан учур.|author=Эсимде}}</ref> ({{Lang-uz|Samarqand / Самарқанд}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстан Республикасынын]] [[Самарканд облусу|Самарканд облусунда]] жайгашкан тарыхый мааниге ээ шаар. Самарканд облусунун админстративдик борбору. Калкынын санынын көптүгү боюнча Өзбекстандын эң чоң үчүнчү шаары<ref>{{Cite web|title=В Узбекистане обнародован список топ-10 густонаселенных городов и районов|url=https://kun.uz/ru/news/2025/02/10/v-uzbekistane-obnarodovan-spisok-top-10-gustonaselennyx-gorodov-i-rayonov|lang=ru|work=kun.uz|accessdate=2025-11-19}}</ref>. Өзбекстандын түштүк-батышында, Зарафшан өрөөнүнүн борборунда, Даргом менен Сийоб каналдарынын ортосунда жайгашкан. == Булактар == [[Категория:Өзбекстан шаарлары]] 22tsyh92zxjm3o58rvgjc4bzqhpyviw 642982 642980 2026-04-03T08:30:29Z Almanbet Janışev 27131 642982 wikitext text/x-wiki {{ОЖ|2={{lang-uz|Samarqand / Самарқанд}}|кыргызча аталышы=Самаркан|сайты=samarkand.uz|автоунаа коду=14 (1998—2008), 30-39 (2008)|почта индекстери=1401XX|убакыт аралыгы=+5|телефон коду=+998 66|этнохороним=самаркандык|калкы={{көбөйүү}} 593,4 миң <ref>[https://samstat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/14003-doimiy-aholi-soni-bo-yicha-urgut-tumani-viloyatimizda-ikkinchi-o-rinda]</ref>|расмий тили=Өзбек тили|элди каттоо жылы=2024|климаты=субтропик ичкиконтиненталдык|аймагы=55 000 км² 168.1га|мурунку аталышы=Мараканда|почта индекси=140100|башчысы=Фазлиддин Умаров <ref>[https://kun.uz/news/2022/02/17/samarqand-shahar-hokimi-ishdan-olindi Samarqand shahri hokimi oʻzgardi]</ref>|башчысынын түрү=аким|герб=Emblem of Samarkand.svg|өлкө=Өзбекстан|облус=Самарканд|lat_deg=39|lon_deg=66|lat_min=39|lat_sec=15|lon_dir=E|lat_dir=N|lon_min=57|lon_sec=35|CoordAddon=type:city_region:UZ|жыштыгы=300|улуттук курамы=[[өзбектер]], [[тажиктер]], [[орустар]], [[фарстар]] ж.б|диний курамы=[[мусулмандар]], [[христиандар]]|сайтынын тили=uz|сайтынын тили 2=en|сайтынын тили 3=ru|сүрөт={{Фотомонтаж | photo1a = RegistanSquare Samarkand.jpg | photo2j = Samarkand Registan 2022.06.06.jpg|thumb|220x124px|right|Самарканд. Регистан ночью. | photo2a = Mosque Bibi Khanum (5).JPG | photo2b = Gur-e Amir - Exterior views 998.JPG | photo3a = Mausolées du groupe central (Shah-i-Zinda, Samarcande) (6009956484).jpg | photo3c = Samarkand Shah-i Zinda general view.JPG | size = 280 | spacing = 2 | color = transparent | border = 0 }}}} '''Самаркан'''<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/esimdekg/posts/%D0%BA%D0%B5%D1%87%D1%8D%D1%8D-%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2%D0%B4%D0%B5-%D1%84%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B7%D0%B5-%D1%88%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%BD-%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BF-%D0%B6%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BF-%D1%83%D1%88%D1%83%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B9-%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D2%AF%D0%BA-%D0%BA%D3%A9%D1%80%D0%B4%D2%AF%D0%BA-1989-%D0%B6%D1%8B%D0%BB-%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5/626747473033779/|title=Кечээ архивде «Фрунзе шамын» барактап жатып, ушундай сөздүк көрдүк. 1989-жыл. Мамлекеттик тил мыйзамы талкууланып, аны илгерилетүү маселелери күн тартибинде көтөрүлүп жаткан учур.|author=Эсимде}}</ref> ({{Lang-uz|Samarqand / Самарқанд}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстан Республикасынын]] [[Самарканд облусу|Самаркан облусунда]] жайгашкан тарыхый мааниге ээ шаар. Самаркан облусунун админстративдик борбору. Калкынын санынын көптүгү боюнча Өзбекстандын эң чоң үчүнчү шаары<ref>{{Cite web|title=В Узбекистане обнародован список топ-10 густонаселенных городов и районов|url=https://kun.uz/ru/news/2025/02/10/v-uzbekistane-obnarodovan-spisok-top-10-gustonaselennyx-gorodov-i-rayonov|lang=ru|work=kun.uz|accessdate=2025-11-19}}</ref>. Өзбекстандын түштүк-батышында, Зарапшан өрөөнүнүн борборунда, Даргом менен Сийоб каналдарынын ортосунда жайгашкан. == Булактар == [[Категория:Өзбекстан шаарлары]] ixzjv7h10cpqmdwmlwjqfjexza7fmjx 0 151166 642962 642877 2026-04-03T08:02:16Z ~2026-20097-51 47088 оңдоп түзөөлөр болот. 642962 wikitext text/x-wiki {{Университет карточкасы|аталышы=Гуманитардык сабактар кафедрасы|кыскартуу=ГСК|негизделген=2004 - жылы 27 - сентябрдын № 3 буйруктун негизинде гуманитардык бөлүмгө кирген дисциплиналар (Кыргызстандын тарыхы, медицина тарыхы, орус тили же кыргыз тили (тандоо курсу) катары ж.о.э. чет тили, латын тили, философия, социология, культурология) Кыргызстан Эл аралык университетинин тиешелүү кафедраларына бекитилген. 2014 - жылдан баштап кыргыз тили сабагы окуу планына киргизилип, милдетүү түрдө окутулуп келе жатат.|өзгөрүлгөн=ЭАЖММнин уставына ылайык жана окуу процессин уюштуруу максатында 2006 - жылы 11 - сентябрдын № 15 буйруктун негизинде 2006–2007-окуу жылында "Гуманитардык дисциплиналар кафедрасы" ачылган.|ректору=Ахунбаев Стальбек Медерович|мүдүрү=Кафедра башчысы Алымкулова Нурия Насипкуловна|кампусу=Клиникалык симуляциялык борбор|дареги=Лев Толстой көчөсү 17А/3.|сайты=Humanities Department. hd_ihsm_kg}} '''[[Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби|Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин]]'''<ref>[[Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин илимий китепканасы|Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби]]</ref> '''''Гуманитардык сабактар кафедрасы''''' Чет элдик студенттерге кыргыз тили жана адабият дисциплинасын окутуу — Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларында чет өлкөлүк студенттер үчүн сунушталган билим берүү программасы. Бул дисциплина студенттердин кыргыз тилин оозеки жана жазуу түрүндө өздөштүрүүсүнө, жергиликтүү калк менен байланыш түзүүсүнө, социалдык жана маданий чөйрөгө адаптацияланышына, ошондой эле кесиптик ишмердүүлүктө тилдик көндүмдөрдү колдонушуна багытталган. Айрыкча медициналык багыттагы жогорку окуу жайларда бул дисциплина студенттердин бейтаптар, окутуучулар жана медициналык кызматкерлер менен натыйжалуу баарлашуусуна көмөк көрсөтөт. '''Максаты:''' ''Программанын негизги максаты'' — студенттерди кыргыз тилинин фонетикалык, грамматикалык жана лексикалык негиздери менен тааныштыруу, ошондой эле алардын коммуникациялык компетенцияларын өнүктүрүү. Дисциплина күнүмдүк турмушта жана кесиптик чөйрөдө кыргыз тилин колдонуу көндүмдөрүн калыптандырууга, ошондой эле адистик боюнча билимди өздөштүрүүгө көмөк көрсөтүүгө багытталган. "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тилди өнүктүрүү жана тил саясатын өркүндөтүүнүн Улуттук программасын" ишке ашыруу максатына ылайык, кафедрада да иштер ийгиликтүү өз салымын кошуп келишет. Ошондой эле ЭАЖММнин официалдуу документтери кыргыз тилине которулуп, университеттин башка кафедраларына үлгү катары берилип келет. Кафедрада каралган төмөнкү бардык документтер кыргыз тилинде которулган: Окуу-усулдук материалдар, жумушчу программа, кафедранын түзүлгөн иш пландары, отчеттор, кафедранын протоколу, кадрдык курам, кафедранын графиктери. '''Кафедранын окутуучу-профессорлор курамы:''' Гуманитардык сабактар кафедрасынын түптөлүшүнө кафедранын төмөндөгү окутуучу-профессор курамы өз салымын кошушкан. Кафедра башчысы '''''Алымкулова Н.Н., жана улук окутуучу., Каримова С.А., улук окутуучу Кочкорбаева Ч.И., ф.и.к., доцент Бутешова А.Р., улук окутуучу Джаманкулов Д.К.''''' ''2024-2025 окуу жылындагы окутуучу-профессор курамы:''<ref>[[Эл аралык медицианлык мектеп|Эл аралык Жогорку медициналык мектеп]]</ref> Кафедра башчы '''Алымкулова Н.Н.,''' кафедранын завучу улук окутуучу '''Каримова С.А.''',улук окутуучу '''Незнаева Р.А.,''' улук окутуучу '''Кочкорбаева Ч.И.''', улук окутуучу '''Джаманкулов Д.К.,''' ф.и.к., доцент '''Ли Юрий Василевич.,''' ф.и.к., доцент '''Бутешова А.Р.,''' улук окутуучу '''Ажибекова А.А.,''' улук октуучу '''Кибраева М.,''' улук окутуучу '''Мамытов А,Ж.,''' окутуучу '''Токонова А.А.,''' окутуучу '''Турусбеков М.А.,''' окутуучу '''Трофименко Л.О.,''' ф.и.к., ф.и.к. улук окутуучу '''Туратбек кызы Ж.,''' окутуучу '''Камчыбек кызы А.,''' улук лаборант '''Ырысбек кызы Ш.,''' улук лаборант '''Ручкин Д.В.''' ''"Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тилди өнүктүрүү жана тил саясатын өркүндөтүүнүн Улуттук программасын"'' ишке ашыруу максатына караштуу кафедра да мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө өз салымдарын кошуп, кафедранын окутуучу-профессор курамы кыргызтесттин С1 жана Б2 денгээлинин тастыктамаларына ээ болушкан. '''Колдонуу чөйрөсү:''' * Бул дисциплина чет элдик студенттерге төмөнкү багыттар боюнча билим жана көндүмдөрдү берет: * күнүмдүк турмушта кыргыз тилин колдонуу; * кесиптик чөйрөдө пикир алышуу; * Кыргызстандын тарыхы, маданияты жана салттары менен таанышуу; * социалдык-маданий чөйрөгө адаптациялануу; * медициналык мекемелерде бейтаптар жана кызматкерлер менен байланыш түзүү. * Программа студенттердин тилдик, социалдык жана кесиптик чөйрөдө өз ара аракеттенүү жөндөмдөрүн өнүктүрүүгө багытталган. '''Кыргыз тили жана адабият программанын өнүгүүсү:''' Программа мезгил-мезгили менен жаңыланып жана өркүндөтүлүп келген. 2019- жылдан баштап кыргыз тил сабагы  гуманитардык сабактар кафедрасынын окуу жүктөмүнө кирип өтүлө баштаган. Программанын жаңылоо жана толуктоодо кафедра башчысы '''Алымкулова Н.Н.''' жана кыргыз тили мугалимдери улук окутуучу '''Кибраева М.А., улук окутуучу Мамытов А.Ж., ф.и.к. улук окутуучу Туратбек кызы Ж., окутуучу Токонова А.А.,окутуучу Камчыбек кызы А.''' өз салымдарын кошуп келет. * - 2014-жыл — баштапкы нускасы ( вариант) иштелип чыккан; * - 2017-жыл — жаңыланган нускасы ( вариант) кабыл алынган; * - 2023-жыл — 4 кредит көлөмүндөгү программа катары ишке киргизилген; * - 2025-жылдын 20-февралы — '''[[Эл аралык Жогорку Медициналык Мектептин|Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин]]''' Гуманитардык сабактар кафедрасында «Жогорку окуу жайларында кыргыз тилин чет тили катары окутуунун маселелери» аттуу кереге кеңеш өткөрүлгөн. Кереге кеңештин жыйынтыгында окутуу процессиндеги көйгөйлөр талданып, тажрыйба алмашуу жүргүзүлгөн жана методикалык сунуштар иштелип чыккан. Анын негизинде программаны кеңейтүү жана окуу жүктөмүн 8 кредитке чейин көбөйтүү боюнча чечим кабыл алынган. '''Кошумча иш-чаралар:''' Дисциплина алкагында тилдик жана маданий багыттагы иш-чаралар үзгүлтүксүз өткөрүлүп турат. Студенттер конкурстарга, олимпиадаларга жана жогорку окуу жайлар аралык иш-чараларга катышышат. Ошондой эле кафедранын социалдык тармактардагы расмий баракчаларында окуу процессине байланыштуу маалыматтар жарыяланып турат. 2024–2025-окуу жылынан баштап кафедранын ага окутуучусу '''А.А. Ажибекованын''' демилгеси менен '''''«Кыргызча сүйлөйбүз»''''' аттуу рубрика ишке киргизилген. Рубриканын алкагында кыргыз тили сабактарынан үзүндүлөр, студенттер тарабынан даярдалган видеоматериалдар жана кыска видеороликтер (рилстер) жарыяланып турат. qgzrwnc9ztpqif3fohyuxo8bmo9hybq 642963 642962 2026-04-03T08:03:45Z ~2026-20097-51 47088 сунуштарды киргизем 642963 wikitext text/x-wiki {{Университет карточкасы|аталышы=Гуманитардык сабактар кафедрасы|кыскартуу=ГСК|негизделген=2004 - жылы 27 - сентябрдын № 3 буйруктун негизинде гуманитардык бөлүмгө кирген дисциплиналар (Кыргызстандын тарыхы, медицина тарыхы, орус тили же кыргыз тили (тандоо курсу) катары ж.о.э. чет тили, латын тили, философия, социология, культурология) Кыргызстан Эл аралык университетинин тиешелүү кафедраларына бекитилген. 2014 - жылдан баштап кыргыз тили сабагы окуу планына киргизилип, милдетүү түрдө окутулуп келе жатат.|өзгөрүлгөн=ЭАЖММнин уставына ылайык жана окуу процессин уюштуруу максатында 2006 - жылы 11 - сентябрдын № 15 буйруктун негизинде 2006–2007-окуу жылында "Гуманитардык дисциплиналар кафедрасы" ачылган.|ректору=Ахунбаев Стальбек Медерович|мүдүрү=Кафедра башчысы Алымкулова Нурия Насипкуловна|кампусу=Клиникалык симуляциялык борбор|дареги=Лев Толстой көчөсү 17А/3.|сайты=Humanities Department. hd_ihsm_kg}} '''[[Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби|Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин]]'''<ref>[[Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин илимий китепканасы|Эл аралык Жогорку Медициналык Мектеби]]</ref> '''''Гуманитардык сабактар кафедрасы''''' Чет элдик студенттерге кыргыз тили жана адабият дисциплинасын окутуу — Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларында чет өлкөлүк студенттер үчүн сунушталган билим берүү программасы. Бул дисциплина студенттердин кыргыз тилин оозеки жана жазуу түрүндө өздөштүрүүсүнө, жергиликтүү калк менен байланыш түзүүсүнө, социалдык жана маданий чөйрөгө адаптацияланышына, ошондой эле кесиптик ишмердүүлүктө тилдик көндүмдөрдү колдонушуна багытталган. Айрыкча медициналык багыттагы жогорку окуу жайларда бул дисциплина студенттердин бейтаптар, окутуучулар жана медициналык кызматкерлер менен натыйжалуу баарлашуусуна көмөк көрсөтөт. '''Максаты:''' ''Программанын негизги максаты'' — студенттерди кыргыз тилинин фонетикалык, грамматикалык жана лексикалык негиздери менен тааныштыруу, ошондой эле алардын коммуникациялык компетенцияларын өнүктүрүү. Дисциплина күнүмдүк турмушта жана кесиптик чөйрөдө кыргыз тилин колдонуу көндүмдөрүн калыптандырууга, ошондой эле адистик боюнча билимди өздөштүрүүгө көмөк көрсөтүүгө багытталган. "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тилди өнүктүрүү жана тил саясатын өркүндөтүүнүн Улуттук программасын" ишке ашыруу максатына ылайык, кафедрада да иштер ийгиликтүү өз салымын кошуп келишет. Ошондой эле ЭАЖММнин официалдуу документтери кыргыз тилине которулуп, университеттин башка кафедраларына үлгү катары берилип келет. Кафедрада каралган төмөнкү бардык документтер кыргыз тилинде которулган: Окуу-усулдук материалдар, жумушчу программа, кафедранын түзүлгөн иш пландары, отчеттор, кафедранын протоколу, кадрдык курам, кафедранын графиктери. '''Кафедранын окутуучу-профессорлор курамы:''' Гуманитардык сабактар кафедрасынын түптөлүшүнө кафедранын төмөндөгү окутуучу-профессор курамы өз салымын кошушкан. Кафедра башчысы '''''Алымкулова Н.Н., жана улук окутуучу Каримова С.А., улук окутуучу Кочкорбаева Ч.И., ф.и.к., доцент Бутешова А.Р., улук окутуучу Джаманкулов Д.К.''''' ''2024-2025 окуу жылындагы окутуучу-профессор курамы:''<ref>[[Эл аралык медицианлык мектеп|Эл аралык Жогорку медициналык мектеп]]</ref> Кафедра башчы '''Алымкулова Н.Н.,''' кафедранын завучу улук окутуучу '''Каримова С.А.''',улук окутуучу '''Незнаева Р.А.,''' улук окутуучу '''Кочкорбаева Ч.И.''', улук окутуучу '''Джаманкулов Д.К.,''' ф.и.к., доцент '''Ли Юрий Василевич.,''' ф.и.к., доцент '''Бутешова А.Р.,''' улук окутуучу '''Ажибекова А.А.,''' улук октуучу '''Кибраева М.,''' улук окутуучу '''Мамытов А,Ж.,''' ф.и.к. улук окутуучу '''Туратбек кызы Ж.,''' окутуучу '''Токонова А.А.,''' окутуучу '''Турусбеков М.А.,''' окутуучу '''Трофименко Л.О.,''' ф.и.к., окутуучу '''Камчыбек кызы А.,''' улук лаборант '''Ырысбек кызы Ш.,''' улук лаборант '''Ручкин Д.В.''' ''"Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тилди өнүктүрүү жана тил саясатын өркүндөтүүнүн Улуттук программасын"'' ишке ашыруу максатына караштуу кафедра да мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө өз салымдарын кошуп, кафедранын окутуучу-профессор курамы кыргызтесттин С1 жана Б2 денгээлинин тастыктамаларына ээ болушкан. '''Колдонуу чөйрөсү:''' * Бул дисциплина чет элдик студенттерге төмөнкү багыттар боюнча билим жана көндүмдөрдү берет: * күнүмдүк турмушта кыргыз тилин колдонуу; * кесиптик чөйрөдө пикир алышуу; * Кыргызстандын тарыхы, маданияты жана салттары менен таанышуу; * социалдык-маданий чөйрөгө адаптациялануу; * медициналык мекемелерде бейтаптар жана кызматкерлер менен байланыш түзүү. * Программа студенттердин тилдик, социалдык жана кесиптик чөйрөдө өз ара аракеттенүү жөндөмдөрүн өнүктүрүүгө багытталган. '''Кыргыз тили жана адабият программанын өнүгүүсү:''' Программа мезгил-мезгили менен жаңыланып жана өркүндөтүлүп келген. 2019- жылдан баштап кыргыз тил сабагы  гуманитардык сабактар кафедрасынын окуу жүктөмүнө кирип өтүлө баштаган. Программанын жаңылоо жана толуктоодо кафедра башчысы '''Алымкулова Н.Н.''' жана кыргыз тили мугалимдери улук окутуучу '''Кибраева М.А., улук окутуучу Мамытов А.Ж., ф.и.к. улук окутуучу Туратбек кызы Ж., окутуучу Токонова А.А.,окутуучу Камчыбек кызы А.''' өз салымдарын кошуп келет. * - 2014-жыл — баштапкы нускасы ( вариант) иштелип чыккан; * - 2017-жыл — жаңыланган нускасы ( вариант) кабыл алынган; * - 2023-жыл — 4 кредит көлөмүндөгү программа катары ишке киргизилген; * - 2025-жылдын 20-февралы — '''[[Эл аралык Жогорку Медициналык Мектептин|Эл аралык Жогорку Медициналык Мектебинин]]''' Гуманитардык сабактар кафедрасында «Жогорку окуу жайларында кыргыз тилин чет тили катары окутуунун маселелери» аттуу кереге кеңеш өткөрүлгөн. Кереге кеңештин жыйынтыгында окутуу процессиндеги көйгөйлөр талданып, тажрыйба алмашуу жүргүзүлгөн жана методикалык сунуштар иштелип чыккан. Анын негизинде программаны кеңейтүү жана окуу жүктөмүн 8 кредитке чейин көбөйтүү боюнча чечим кабыл алынган. '''Кошумча иш-чаралар:''' Дисциплина алкагында тилдик жана маданий багыттагы иш-чаралар үзгүлтүксүз өткөрүлүп турат. Студенттер конкурстарга, олимпиадаларга жана жогорку окуу жайлар аралык иш-чараларга катышышат. Ошондой эле кафедранын социалдык тармактардагы расмий баракчаларында окуу процессине байланыштуу маалыматтар жарыяланып турат. 2024–2025-окуу жылынан баштап кафедранын ага окутуучусу '''А.А. Ажибекованын''' демилгеси менен '''''«Кыргызча сүйлөйбүз»''''' аттуу рубрика ишке киргизилген. Рубриканын алкагында кыргыз тили сабактарынан үзүндүлөр, студенттер тарабынан даярдалган видеоматериалдар жана кыска видеороликтер (рилстер) жарыяланып турат. fr2233t3ckpfxv8libr11lskj2y00ma 0 151229 642924 642914 2026-04-02T14:39:00Z Artelow 2286 642924 wikitext text/x-wiki {{Мыйзам чыгаруу органы |Кыргызча аталышы = Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши |Сүрөт = Karakalpakstan Parliament.png |жетекчинин кызматы 1 = |жетекчи 1 = |жетекчинин кызматы 2 = |жетекчи 2 = |жетекчинин кызматы 3 = |жетекчи 3 = |жетекчинин кызматы 4 = |жетекчи 4 = |Түрү = |шайлоо тутуму 1 = |мүчөлөрүнүн саны = |Сайты = https://joqargikenes.uz/ru/ }} '''Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши''' ({{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi}}, {{lang-uz|Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘korg‘i Kengesi}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстандын]] курамындагы [[Каракалпакстан|Каракалпакстан Республикасынын]] мыйзам чыгаруу бийлигин жүзөгө ашыруучу эң жогорку мамлекеттик өкүлчүлүктүү органы. 2gk5z4ldm4f6o1q2z853zrlqmgnjb2i 3 151231 642919 2026-04-02T12:14:05Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642919 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:14, 2 апрель 2026 (UTC) nna57hmrrekt5f2q1eirkfayqftn6te 3 151232 642920 2026-04-02T12:14:15Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642920 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:14, 2 апрель 2026 (UTC) nna57hmrrekt5f2q1eirkfayqftn6te 3 151233 642923 2026-04-02T14:14:47Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642923 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:14, 2 апрель 2026 (UTC) 02irqhi2azm8szeajp0zs29pcx31mz2 3 151234 642926 2026-04-02T15:15:03Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642926 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:15, 2 апрель 2026 (UTC) 0z9u5ekkkgluwuwnb5ivizwiznxh8sv 0 151235 642929 2026-04-02T16:49:22Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы = Хорватия | Эн белгиси = Flag_of_Croatia.svg | Лакап аттары = ''Жалындуулар''<br>({{lang-hr|Vatreni}}),<br>''Чакмактуулар''<br>({{lang-hr|Kockasti}}) | Федерациясы = Хорватия футбол федерациясы | Конфедерациясы = [[УЕФА]] ([[Европа]]) | Машы..." 642929 wikitext text/x-wiki {{Улуттук футбол курама | Аталышы = Хорватия | Эн белгиси = Flag_of_Croatia.svg | Лакап аттары = ''Жалындуулар''<br>({{lang-hr|Vatreni}}),<br>''Чакмактуулар''<br>({{lang-hr|Kockasti}}) | Федерациясы = Хорватия футбол федерациясы | Конфедерациясы = [[УЕФА]] ([[Европа]]) | Машыктыруучусу = [[Златко Далич]] | Капитаны = [[Лука Модрич]] | Эң көп оюн саны = Лука Модрич (196) | Мыкты бомбардири = [[Давор Шукер]] (45) | Үй стадиону = Хорватиядагы стадиондор | Азыркы рейтинги = {{ФИФА эркектер рейтинги|CRO}} | Мыкты рейтинги = 3 <small>(июль 1998)</small> | Төмөнкү рейтинги = 125 <small>(март 1994)</small> | ФИФА коду = CRO | Биринчи оюну = {{футбол|CRO}} 4:0 {{футбол|SUI}}<br>''([[Загреб]], [[Югославия]]; 2-апрель 1940)'' | Жеңиши = {{футбол|CRO}} 10:0 {{футбол|SMR|||R}}<br>''(Риека, [[Хорватия]]; 4-июнь 2016)'' | Жеңилүүсү = {{футбол|ESP}} 6:0 {{футбол|CRO|||R}}<br>''([[Элче]], [[Испания]]; 11-сентябрь 2018)'' | ДЧ оюн = 6 | Биринчи ДЧ = 1998 | ДЧ жетишкендиги = 2-орун ([[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]]) | Аймактык мелдеш = [[Футбол боюнча Европа чемпионаты|Европа чемпионаты]] | Аймактык оюн = 7 | Биринчи мелдеш = [[1996 Футбол боюнча Европа чемпионаты|1996]] | Аймактык жетишкендиги = Чейрек финал ([[1996 Футбол боюнча Европа чемпионаты|1996]], [[2008 Футбол боюнча Европа чемпионаты|2008]]) | 2-Аймактык мелдеш = [[УЕФА Улуттар лигасы|Улуттар лигасынын финалдары]] | 2-Аймактык оюн = 1 | 2-Биринчи мелдеш = [[2023 УЕФА Улуттар лигасы|2023]] | 2-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[2023 УЕФА Улуттар лигасы|2023]]) <!-- негизги форма --> | pattern_la1 = _cro26h | pattern_b1 = _cro26h | pattern_ra1 = _cro26h | pattern_sh1 = _cro26h | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF <!-- резервдик форма --> | pattern_la2 = _cro26a | pattern_b2 = _cro26a | pattern_ra2 = _cro26a | pattern_sh2 = _cro26a | pattern_so2 = | leftarm2 = 000081 | body2 = 000081 | rightarm2 = 000081 | shorts2 = 000081 | socks2 = 000081 }} '''Хорватия улуттук футбол курамасы''' ({{lang-hr|Hrvatska nogometna reprezentacija}}) — эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Хорватия|Хорватиянын]] атынан чыгуучу команда. Команданы Хорватия футбол федерациясы башкарат. Курама 1990-жылы түзүлүп, 1992-жылы ФИФА жана УЕФА тарабынан таанылган. Хорватия алгач ирет 1996 Европа чемпионатына катышкан. Команданын эң чоң жетишкендиги — [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018 Дүйнө чемпионатында]] финалга чыгышы; ошол мелдеште капитан [[Лука Модрич]] эң мыкты оюнчу болгон. Мындан тышкары, 1998 Дүйнө чемпионатында 3-орунду ээлеп, [[Давор Шукер]] мелдештин мыкты бомбардир болгон. Хорватия ФИФА рейтингинде чоң өсүш көрсөткөн командалардын бири болуп саналат жана 4 жылдын ичинде (1994—1998) 125-орундан 3-орунга чейин көтөрүлгөн. 2026-жылдын апрелине карата команда ФИФА рейтингинде 11-орунда турат. Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Златко Далич]], капитаны — Лука Модрич. == Булактар == {{булактар|2}} == Шилтемелер == * Хорватия футбол федерациясынын [https://hns.team/vatreni/ расмий сайты] * [https://www.uefa.com/nationalassociations/aut/ Хорватия] УЕФА сайтында * [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/AUT Хорватия] ФИФА сайтында {{Stub}} [[Категория:Футбол курамалар]] 9mjmwapru9gwnfjt1un7wyxjkh69cgi 10 151236 642930 2026-04-02T17:02:57Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{#switch:{{{1}}}|р=Барбадос|Барбадос}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|BRB]] </noinclude>" 642930 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}}|р=Барбадос|Барбадос}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|BRB]] </noinclude> pktw4oadsljyudpalo1n6nelty456iw 3 151237 642931 2026-04-02T17:15:26Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642931 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:15, 2 апрель 2026 (UTC) h836tpu8icfklqpis5bfoav8qdwxys8 0 151238 642932 2026-04-02T17:30:07Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы = Америка Кошмо Штаттары | Эн белгиси = Flag_of_United_States.svg | Лакап аттары = ''Жылдыздар жана сызыктар''<br>({{lang-en|The Stars and Stripes}}),<br>''Янктар''<br>({{lang-en|The Yankees}}) | Федерациясы = АКШ футбол федерациясы | Конфедерациясы..." 642932 wikitext text/x-wiki {{Улуттук футбол курама | Аталышы = Америка Кошмо Штаттары | Эн белгиси = Flag_of_United_States.svg | Лакап аттары = ''Жылдыздар жана сызыктар''<br>({{lang-en|The Stars and Stripes}}),<br>''Янктар''<br>({{lang-en|The Yankees}}) | Федерациясы = АКШ футбол федерациясы | Конфедерациясы = [[КОНКАКАФ]] ([[Түндүк Америка]]) | Субфедерациясы = Түндүк Америка футбол биримдиги | Машыктыруучусу = {{желек|Аргентина}} [[Маурисио Почеттино]] | Капитаны = [[Тим Рим]] | Эң көп оюн саны = [[Коби Жонс]] (164) | Мыкты бомбардири = [[Клинт Демпси]] (57)<br>[[Лэндон Донован]] (57) | Үй стадиону = АКШдагы стадиондор | Азыркы рейтинги = {{ФИФА эркектер рейтинги|USA}} | Мыкты рейтинги = 4 <small>(апрель 2006)</small> | Төмөнкү рейтинги = 36 <small>(июль 2012)</small> | ФИФА коду = USA | Биринчи оюну = {{футбол|SWE}} 2:3 {{футбол|USA}}<br>''([[Стокгольм]], [[Швеция]]; 20-август 1916)'' | Жеңиши = {{футбол|USA}} 8:0 {{футбол|BRB|||R}}<br>''([[Карсон]], [[АКШ]]; 15-июнь 2008)'' | Жеңилүүсү = {{футбол|NOR}} 11:0 {{футбол|USA|||R}}<br>''([[Осло]], [[Норвегия]]; 6-август 1948)'' | ДЧ оюн = 11 | Биринчи ДЧ = 1930 | ДЧ жетишкендиги = 3-орун ([[1930 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1930]]) | Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Алтын кубогу]] | Аймактык оюн = 20 | Биринчи мелдеш = [[1985 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1985]] | Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1991 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1991]], [[2002 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2002]], [[2005 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2005]], [[2007 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2007]], [[2013 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2013]], [[2017 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2017]], [[2021 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2021]]) | 2-Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Улуттар лигасы]] | 2-Аймактык оюн = 4 | 2-Биринчи мелдеш = [[2019/20 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2019/20]] | 2-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[2021 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2021]], [[2023 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2023]], [[2024 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2024]]) | 3-Аймактык мелдеш = [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогу]] | 3-Аймактык оюн = 5 | 3-Биринчи мелдеш = [[1993 Футбол боюнча Америка кубогу|1993]] | 3-Аймактык жетишкендиги = 4-орун ([[1995 Футбол боюнча Америка кубогу|1995]], [[2016 Футбол боюнча Америка кубогу|2016]]) | 4-Аймактык мелдеш = [[Конфедерациялар кубогу]] | 4-Аймактык оюн = 4 | 4-Биринчи мелдеш = [[1992 Конфедерациялар кубогу|1992]] | 4-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[2009 Конфедерациялар кубогу|2009]]) <!-- негизги форма --> | pattern_la1 = _usa26h | pattern_b1 = _usa26h | pattern_ra1 = _usa26h | pattern_sh1 = _usa26h | pattern_so1 = | leftarm1 = faf8ec | body1 = faf8ec | rightarm1 = faf8ec | shorts1 = 212d45 | socks1 = faf8ec <!-- резервдик форма --> | pattern_la2 = _usa26a | pattern_b2 = _usa26a | pattern_ra2 = _usa26a | pattern_sh2 = _usa26a | pattern_so2 = | leftarm2 = 090b02 | body2 = 090b02 | rightarm2 = 090b02 | shorts2 = 090b02 | socks2 = 090b02 }} '''Америка Кошмо Штаттары улуттук футбол курамасы''' ({{lang-en|United States men's national soccer team}}) — эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Америка Кошмо Штаттары|АКШнын]] атынан чыгуучу команда. Команданы АКШ футбол федерациясы башкарат. 1914-жылдан бери ФИФАнын мүчөсү. АКШ [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатына]] 12 жолу катышкан. Мыкты жыйынтыгы — 1930-жылы 3-орун алуу, ошондой эле 2002-жылы чейрек финалга чыккан. Команда бир нече жолу плей-офф баскычтарына жеткен. АКШ Конфедерациялар кубогунда 4 жолу катышып, 2009-жылы финалга чейин жеткен ([[Испания улуттук футбол курамасы|Испанияны]] жеңип, финалда [[Бразилия улуттук футбол курамасы|Бразилияга]] утулган), ошондой эле эки жолу 3-орунду алган. КОНКАКАФ аймагында АКШ эң ийгиликтүү командалардын бири болуп, жалпысынан 10 титул уткан (7 Алтын кубогун жана 3 Улуттар лигасын). Ошондой эле Америка кубогунда да катышып, эки жолу 4-орунду ээлеген. АКШ [[Мексика улуттук футбол курамасы|Мексика]] жана [[Канада улуттук футбол курамасы|Канада]] менен бирге [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Дүйнө чемпионатын]] өткөрөт. Мамлекет мелдешти экинчи жолу өткөргөн жатат, алгачкы жолу 1994-жылы кабыл алган. Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Аргентина|аргентиналык]] [[Маурисио Почеттино]], капитаны — [[Тим Рим]]. == Булактар == {{булактар|2}} == Шилтемелер == * АКШ футбол федерациясынын [https://www.ussoccer.com/teams/usmnt/ расмий сайты] * [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/USA АКШ] ФИФА сайтында {{Stub}} [[Категория:Футбол курамалар]] 90wwwx6mgeiy3htjlgztlgs0thzf7il 642994 642932 2026-04-03T10:29:08Z Arsensky 41251 642994 wikitext text/x-wiki {{Улуттук футбол курама | Аталышы = Америка Кошмо Штаттары | Эн белгиси = Flag_of_United_States.svg | Лакап аттары = ''Жылдыздар жана сызыктар''<br>({{lang-en|The Stars and Stripes}}),<br>''Янктар''<br>({{lang-en|The Yankees}}) | Федерациясы = АКШ футбол федерациясы | Конфедерациясы = [[КОНКАКАФ]] ([[Түндүк Америка]]) | Субфедерациясы = Түндүк Америка футбол биримдиги | Машыктыруучусу = {{желек|Аргентина}} [[Маурисио Почеттино]] | Капитаны = [[Тим Рим]] | Эң көп оюн саны = [[Коби Жонс]] (164) | Мыкты бомбардири = [[Клинт Демпси]] (57)<br>[[Лэндон Донован]] (57) | Үй стадиону = АКШдагы стадиондор | Азыркы рейтинги = {{ФИФА эркектер рейтинги|USA}} | Мыкты рейтинги = 4 <small>(апрель 2006)</small> | Төмөнкү рейтинги = 36 <small>(июль 2012)</small> | ФИФА коду = USA | Биринчи оюну = {{футбол|SWE}} 2:3 {{футбол|USA}}<br>''([[Стокгольм]], [[Швеция]]; 20-август 1916)'' | Жеңиши = {{футбол|USA}} 8:0 {{футбол|BRB|||R}}<br>''([[Карсон]], [[АКШ]]; 15-июнь 2008)'' | Жеңилүүсү = {{футбол|NOR}} 11:0 {{футбол|USA|||R}}<br>''([[Осло]], [[Норвегия]]; 6-август 1948)'' | ДЧ оюн = 11 | Биринчи ДЧ = 1930 | ДЧ жетишкендиги = 3-орун ([[1930 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1930]]) | Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Алтын кубогу]] | Аймактык оюн = 20 | Биринчи мелдеш = [[1985 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1985]] | Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1991 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1991]], [[2002 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2002]], [[2005 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2005]], [[2007 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2007]], [[2013 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2013]], [[2017 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2017]], [[2021 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2021]]) | 2-Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Улуттар лигасы]] | 2-Аймактык оюн = 4 | 2-Биринчи мелдеш = [[2019/20 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2019/20]] | 2-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[2021 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2021]], [[2023 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2023]], [[2024 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2024]]) | 3-Аймактык мелдеш = [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогу]] | 3-Аймактык оюн = 5 | 3-Биринчи мелдеш = [[1993 Футбол боюнча Америка кубогу|1993]] | 3-Аймактык жетишкендиги = 4-орун ([[1995 Футбол боюнча Америка кубогу|1995]], [[2016 Футбол боюнча Америка кубогу|2016]]) | 4-Аймактык мелдеш = [[Конфедерациялар кубогу]] | 4-Аймактык оюн = 4 | 4-Биринчи мелдеш = [[1992 Конфедерациялар кубогу|1992]] | 4-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[2009 Конфедерациялар кубогу|2009]]) <!-- негизги форма --> | pattern_la1 = _usa26h | pattern_b1 = _usa26h | pattern_ra1 = _usa26h | pattern_sh1 = _usa26h | pattern_so1 = | leftarm1 = faf8ec | body1 = faf8ec | rightarm1 = faf8ec | shorts1 = 212d45 | socks1 = faf8ec <!-- резервдик форма --> | pattern_la2 = _usa26a | pattern_b2 = _usa26a | pattern_ra2 = _usa26a | pattern_sh2 = _usa26a | pattern_so2 = | leftarm2 = 090b02 | body2 = 090b02 | rightarm2 = 090b02 | shorts2 = 090b02 | socks2 = 090b02 }} '''Америка Кошмо Штаттары улуттук футбол курамасы''' ({{lang-en|United States men's national soccer team}}) — эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Америка Кошмо Штаттары|АКШнын]] атынан чыгуучу команда. Команданы АКШ футбол федерациясы башкарат. 1914-жылдан бери ФИФАнын мүчөсү. АКШ [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатына]] 12 жолу катышкан. Мыкты жыйынтыгы — 1930-жылы 3-орун алуу, ошондой эле 2002-жылы чейрек финалга чыккан. Команда бир нече жолу плей-офф баскычтарына жеткен. АКШ Конфедерациялар кубогунда 4 жолу катышып, 2009-жылы финалга чейин жеткен ([[Испания улуттук футбол курамасы|Испанияны]] жеңип, финалда [[Бразилия улуттук футбол курамасы|Бразилияга]] утулган), ошондой эле эки жолу 3-орунду алган. КОНКАКАФ аймагында АКШ эң ийгиликтүү командалардын бири болуп, жалпысынан 10 титул уткан (7 Алтын кубогун жана 3 Улуттар лигасын). Ошондой эле Америка кубогунда да катышып, эки жолу 4-орунду ээлеген. АКШ [[Мексика улуттук футбол курамасы|Мексика]] жана [[Канада улуттук футбол курамасы|Канада]] менен бирге [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Дүйнө чемпионатын]] өткөрөт. Мамлекет мелдешти экинчи жолу өткөргөн жатат, алгачкы жолу 1994-жылы кабыл алган. Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Аргентина|аргентиналык]] адис [[Маурисио Почеттино]], капитаны — [[Тим Рим]]. == Булактар == {{булактар|2}} == Шилтемелер == * АКШ футбол федерациясынын [https://www.ussoccer.com/teams/usmnt/ расмий сайты] * [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/USA АКШ] ФИФА сайтында {{Stub}} [[Категория:Футбол курамалар]] a0gkgqwy263lowlfrfwo0ig7v3bl9qp 642996 642994 2026-04-03T10:39:12Z Arsensky 41251 642996 wikitext text/x-wiki {{Улуттук футбол курама | Аталышы = Америка Кошмо Штаттары | Эн белгиси = Flag_of_United_States.svg | Лакап аттары = ''Жылдыздар жана сызыктар''<br>({{lang-en|The Stars and Stripes}}),<br>''Янктар''<br>({{lang-en|The Yankees}}) | Федерациясы = АКШ футбол федерациясы | Конфедерациясы = [[КОНКАКАФ]] ([[Түндүк Америка]]) | Субфедерациясы = Түндүк Америка футбол биримдиги | Машыктыруучусу = {{желек|Аргентина}} [[Маурисио Почеттино]] | Капитаны = [[Тим Рим]] | Эң көп оюн саны = [[Коби Жонс]] (164) | Мыкты бомбардири = [[Клинт Демпси]] (57)<br>[[Лэндон Донован]] (57) | Үй стадиону = АКШдагы стадиондор | Азыркы рейтинги = {{ФИФА эркектер рейтинги|USA}} | Мыкты рейтинги = 4 <small>(апрель 2006)</small> | Төмөнкү рейтинги = 36 <small>(июль 2012)</small> | ФИФА коду = USA | Биринчи оюну = {{футбол|SWE}} 2:3 {{футбол|USA|||R}}<br>''([[Стокгольм]], [[Швеция]]; 20-август 1916)'' | Жеңиши = {{футбол|USA}} 8:0 {{футбол|BRB|||R}}<br>''([[Карсон]], [[АКШ]]; 15-июнь 2008)'' | Жеңилүүсү = {{футбол|NOR}} 11:0 {{футбол|USA|||R}}<br>''([[Осло]], [[Норвегия]]; 6-август 1948)'' | ДЧ оюн = 11 | Биринчи ДЧ = 1930 | ДЧ жетишкендиги = 3-орун ([[1930 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1930]]) | Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Алтын кубогу]] | Аймактык оюн = 20 | Биринчи мелдеш = [[1985 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1985]] | Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1991 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1991]], [[2002 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2002]], [[2005 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2005]], [[2007 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2007]], [[2013 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2013]], [[2017 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2017]], [[2021 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2021]]) | 2-Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Улуттар лигасы]] | 2-Аймактык оюн = 4 | 2-Биринчи мелдеш = [[2019/20 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2019/20]] | 2-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[2021 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2021]], [[2023 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2023]], [[2024 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2024]]) | 3-Аймактык мелдеш = [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогу]] | 3-Аймактык оюн = 5 | 3-Биринчи мелдеш = [[1993 Футбол боюнча Америка кубогу|1993]] | 3-Аймактык жетишкендиги = 4-орун ([[1995 Футбол боюнча Америка кубогу|1995]], [[2016 Футбол боюнча Америка кубогу|2016]]) | 4-Аймактык мелдеш = [[Конфедерациялар кубогу]] | 4-Аймактык оюн = 4 | 4-Биринчи мелдеш = [[1992 Конфедерациялар кубогу|1992]] | 4-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[2009 Конфедерациялар кубогу|2009]]) <!-- негизги форма --> | pattern_la1 = _usa26h | pattern_b1 = _usa26h | pattern_ra1 = _usa26h | pattern_sh1 = _usa26h | pattern_so1 = | leftarm1 = faf8ec | body1 = faf8ec | rightarm1 = faf8ec | shorts1 = 212d45 | socks1 = faf8ec <!-- резервдик форма --> | pattern_la2 = _usa26a | pattern_b2 = _usa26a | pattern_ra2 = _usa26a | pattern_sh2 = _usa26a | pattern_so2 = | leftarm2 = 090b02 | body2 = 090b02 | rightarm2 = 090b02 | shorts2 = 090b02 | socks2 = 090b02 }} '''Америка Кошмо Штаттары улуттук футбол курамасы''' ({{lang-en|United States men's national soccer team}}) — эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Америка Кошмо Штаттары|АКШнын]] атынан чыгуучу команда. Команданы АКШ футбол федерациясы башкарат. 1914-жылдан бери ФИФАнын мүчөсү. АКШ [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатына]] 12 жолу катышкан. Мыкты жыйынтыгы — 1930-жылы 3-орун алуу, ошондой эле 2002-жылы чейрек финалга чыккан. Команда бир нече жолу плей-офф баскычтарына жеткен. АКШ Конфедерациялар кубогунда 4 жолу катышып, 2009-жылы финалга чейин жеткен ([[Испания улуттук футбол курамасы|Испанияны]] жеңип, финалда [[Бразилия улуттук футбол курамасы|Бразилияга]] утулган), ошондой эле эки жолу 3-орунду алган. КОНКАКАФ аймагында АКШ эң ийгиликтүү командалардын бири болуп, жалпысынан 10 титул уткан (7 Алтын кубогун жана 3 Улуттар лигасын). Ошондой эле Америка кубогунда да катышып, эки жолу 4-орунду ээлеген. АКШ [[Мексика улуттук футбол курамасы|Мексика]] жана [[Канада улуттук футбол курамасы|Канада]] менен бирге [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Дүйнө чемпионатын]] өткөрөт. Мамлекет мелдешти экинчи жолу өткөргөн жатат, алгачкы жолу 1994-жылы кабыл алган. Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Аргентина|аргентиналык]] адис [[Маурисио Почеттино]], капитаны — [[Тим Рим]]. == Булактар == {{булактар|2}} == Шилтемелер == * АКШ футбол федерациясынын [https://www.ussoccer.com/teams/usmnt/ расмий сайты] * [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/USA АКШ] ФИФА сайтында {{Stub}} [[Категория:Футбол курамалар]] 1h4vu3l2ibpk22tuq22vcyk4ki8f3iv 3 151239 642936 2026-04-02T18:15:38Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642936 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:15, 2 апрель 2026 (UTC) bqdbxeqy2v0ev3jb7ijp0jw7scxi9cg 2 151240 642940 2026-04-02T19:53:20Z Dylanvt 16654 Жаңы барак: "‎[https://en.wikipedia.org/wiki/User:Dylanvt]" 642940 wikitext text/x-wiki [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Dylanvt] mza9yzq4417w9o8mq8j5pl0hfh12bvn 642941 642940 2026-04-02T19:53:33Z Dylanvt 16654 642941 wikitext text/x-wiki [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Dylanvt dylanvt] ntob1cbxi46yjj0e7xx17aeadqnqijv 3 151241 642942 2026-04-02T20:15:59Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642942 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 20:15, 2 апрель 2026 (UTC) t4ymy6pe6k6dkkql1myiucaydt8l1c7 3 151242 642944 2026-04-02T21:16:10Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642944 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 21:16, 2 апрель 2026 (UTC) sr91zxi8q35daaueiy76xj5c5ku596t 3 151243 642945 2026-04-02T21:16:20Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642945 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 21:16, 2 апрель 2026 (UTC) sr91zxi8q35daaueiy76xj5c5ku596t 3 151244 642946 2026-04-02T22:16:31Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642946 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 22:16, 2 апрель 2026 (UTC) jn4o5svjrad0dhamn489pig1xiez3a0 3 151245 642947 2026-04-02T23:16:41Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642947 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 23:16, 2 апрель 2026 (UTC) 88kinng2yxhd4e0aeu7q1yggr6x3w3r 3 151246 642951 2026-04-03T05:17:39Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642951 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 05:17, 3 апрель 2026 (UTC) 198c3qy3a547si8rhqs5m99c0twfstk 3 151247 642952 2026-04-03T05:17:49Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642952 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 05:17, 3 апрель 2026 (UTC) 198c3qy3a547si8rhqs5m99c0twfstk 3 151248 642959 2026-04-03T06:17:59Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 642959 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 06:17, 3 апрель 2026 (UTC) 0bp1ibirki1cp3nlk1g6khngfq7tnyd 0 151249 642965 2026-04-03T08:15:43Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Пахтаабад]]" барагын "[[Пахта-Абад (шаар)]]" деп кайра атады 642965 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Пахта-Абад (шаар)]] q9lksd49pcca8alhltgffxa3yct67pe 0 151250 642968 2026-04-03T08:18:25Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Ханабат]]" барагын "[[Кан-Абад]]" деп кайра атады 642968 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Кан-Абад]] 169cyiggx0dlpwly92x39s2e1a2zgtx 0 151251 642971 2026-04-03T08:21:17Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev moved page [[Бухара (шаар)]] to [[Букар (шаар)]] over redirect 642971 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Букар (шаар)]] owk7zqm510qiow80hfqox648p30cs7q 0 151252 642974 2026-04-03T08:22:42Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Бухара облусу]]" барагын "[[Букар облусу]]" деп кайра атады 642974 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Букар облусу]] 3a276hyizi3m6wz1sc9dztuh4lyxyiw 0 151253 642977 2026-04-03T08:26:56Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Фергана облусу]]" барагын "[[Баргана облусу]]" деп кайра атады 642977 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Баргана облусу]] m5va62bauvasypk0ecbhuqe6f95xjkj 0 151254 642981 2026-04-03T08:30:00Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev moved page [[Самарканд]] to [[Самаркан]] over redirect: Аталыштагы катачылык: Эгер кыргызча билген аталышы бар, бул аталышы алыш керек 642981 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Самаркан]] sqt0oczes7i0tfrm2oydpncfgpd7rf0 0 151255 642985 2026-04-03T08:32:05Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Сурхан-Дарыя облусу]]" барагын "[[Суркан-Дарыя облусу]]" деп кайра атады 642985 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Суркан-Дарыя облусу]] 5knnfn8lc3wt9uv7u6b5bdcwylpwlpt 0 151256 642988 2026-04-03T08:35:52Z Almanbet Janışev 27131 Almanbet Janışev "[[Мешхед]]" барагын "[[Машат]]" деп кайра атады 642988 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Машат]] kxe71gw87dwi2425k9ui3ikd4yhidtc 0 151257 642991 2026-04-03T10:02:02Z Arsensky 41251 «[[Америка Кошмо Штаттары улуттук футбол курамасы]]» барагына багытталды 642991 wikitext text/x-wiki #redirect [[Америка Кошмо Штаттары улуттук футбол курамасы]] cil0u09xgohi728xk83x0fqlpkrm6y0 10 151258 642992 2026-04-03T10:13:08Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{#switch:{{{1}}}|р=Гватемала|Гватемала}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|GUA]] </noinclude>" 642992 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}}|р=Гватемала|Гватемала}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|GUA]] </noinclude> e5wu2ro06s3yhm1sp1jlap28cqozlvk 10 151259 642993 2026-04-03T10:14:38Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{#switch:{{{1}}}|р=Багама аралдары|Багама аралдары}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|BAH]] </noinclude>" 642993 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}}|р=Багама аралдары|Багама аралдары}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|BAH]] </noinclude> toz1u6flye7fp115va3f90rt4pdjmib 0 151260 642995 2026-04-03T10:30:53Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы = Мексика | Эн белгиси = Flag_of_Mexico.svg | Лакап аттары = ''Үч түстүүлөр'' ({{lang-es|El Tricolor}}),<br>''Жашылдар'' ({{lang-es|La Verde}}),<br>''Майя'' ({{lang-es|Maya}}) | Федерациясы = Мексика футбол федерациясы | Конфедерациясы = [[КОНКАКАФ]]..." 642995 wikitext text/x-wiki {{Улуттук футбол курама | Аталышы = Мексика | Эн белгиси = Flag_of_Mexico.svg | Лакап аттары = ''Үч түстүүлөр'' ({{lang-es|El Tricolor}}),<br>''Жашылдар'' ({{lang-es|La Verde}}),<br>''Майя'' ({{lang-es|Maya}}) | Федерациясы = Мексика футбол федерациясы | Конфедерациясы = [[КОНКАКАФ]] ([[Түндүк Америка]]) | Субфедерациясы = Түндүк Америка футбол биримдиги | Машыктыруучусу = [[Хавьер Агирре]] | Капитаны = [[Эдсон Альварес]] | Эң көп оюн саны = [[Андрес Гуардадо]] (180) | Мыкты бомбардири = [[Хавьер Эрнандес]] (52) | Үй стадиону = «[[Ацтека]]» | Азыркы рейтинги = {{ФИФА эркектер рейтинги|MEX}} | Мыкты рейтинги = 4 <small>(февраль – июнь 1998, август 2003, апрель 2004, июнь 2004, май – июнь 2006)</small> | Төмөнкү рейтинги = 40 <small>(июль 2015)</small> | ФИФА коду = MEX | Биринчи оюну = {{футбол|MEX}} 2:1 {{футбол|GUA}}<br>''([[Мехико]], [[Мексика]]; 9-декабрь 1923)'' | Жеңиши = {{футбол|MEX}} 13:0 {{футбол|BAH|||R}}<br>''([[Толука]], Мексика; 28-апрель 1987)'' | Жеңилүүсү = {{футбол|ENG}} 8:0 {{футбол|MEX|||R}}<br>''([[Лондон]], [[Англия]]; 10-май 1961)'' | ДЧ оюн = 16 | Биринчи ДЧ = 1930 | ДЧ жетишкендиги = Чейрек финал ([[1970 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1970]], [[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]]) | Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Алтын кубогу]] | Аймактык оюн = 26 | Биринчи мелдеш = [[1963 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1963]] | Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1965 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1965]], [[1971 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1971]], [[1977 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1977]], [[1993 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1993]], [[1996 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1996]], [[1998 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1998]], [[2003 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2003]], [[2009 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2009]], [[2011 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2011]], [[2015 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2015]], [[2019 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2019]], [[2023 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2023]], [[2025 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2025]]) | 2-Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Улуттар лигасы]] | 2-Аймактык оюн = 4 | 2-Биринчи мелдеш = [[2019/20 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2019/20]] | 2-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[2025 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2025]]) | 3-Аймактык мелдеш = [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогу]] | 3-Аймактык оюн = 11 | 3-Биринчи мелдеш = [[1993 Футбол боюнча Америка кубогу|1993]] | 3-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[1993 Футбол боюнча Америка кубогу|1993]], [[2001 Футбол боюнча Америка кубогу|2001]]) | 4-Аймактык мелдеш = [[Конфедерациялар кубогу]] | 4-Аймактык оюн = 7 | 4-Биринчи мелдеш = [[1995 Конфедерациялар кубогу|1995]] | 4-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1999 Конфедерациялар кубогу|1999]]) <!-- негизги форма --> | pattern_la1 = _mex26h | pattern_b1 = _mex26h | pattern_ra1 = _mex26h | pattern_sh1 = _mex26h | pattern_so1 = _mex26h | leftarm1 = 3a7257 | body1 = 3a7257 | rightarm1 = 3a7257 | shorts1 = ffffff | socks1 = DE0000 <!-- резервдик форма --> | pattern_la2 = _mex26a | pattern_b2 = _mex26a | pattern_ra2 = _mex26a | pattern_sh2 = _mex26a | pattern_so2 = _mex26al | leftarm2 = ffffff | body2 = ffffff | rightarm2 = ffffff | shorts2 = 0d392d | socks2 = ffffff <!-- үчүнчү форма --> | pattern_la3 = _mex26t | pattern_b3 = _mex26t | pattern_ra3 = _mex26t | pattern_sh3 = _mex26t | pattern_so3 = _mex26t | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} '''Мексика улуттук футбол курамасы''' ({{lang-es|Selección de fútbol de México}}) — эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Мексика|Мексиканын]] атынан чыгуучу команда. Команданы Мексика футбол федерациясы башкарат. 1929-жылдан бери ФИФАнын мүчөсү. Мексика [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатына]] 17 жолу катышкан жана 1994-жылдан бери тынымсыз катышып келе жатат. Эң жакшы жыйынтыгы — 1970 жана 1986-жылдары (өз мамлекетинде өткөн мелдештерде) чейрек финалга чыгуу. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026-жылы]] Мексика дүйнө чемпионатын үчүнчү жолу өткөрөт ([[АКШ улуттук футбол курамасы|АКШ]] жана [[Канада улуттук футбол курамасы|Канада]] менен бирге). Команда 1999-жылы Конфедерациялар кубогун утуп, дүйнөлүк деңгээлдеги турнирди жеңген жалгыз [[КОНКАКАФ]] командасы болуп саналат. [[Түндүк Америка]] аймагында Мексика эң ийгиликтүү команда болуп, жалпысынан 15 титул уткан. Ошондой эле Америка кубогунда эки жолу финалга чыгып, бир нече жолу 3-орунду алган. Жалпы жыйынтыкта Мексика эл аралык мелдештерде туруктуу ийгиликтерге жетишкен күчтүү командалардын бири. Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Хавьер Агирре]], капитаны — [[Эдсон Альварес]]. == Булактар == {{булактар|2}} == Шилтемелер == * Мексика футбол федерациясынын [https://miseleccion.mx/ расмий сайты] * [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/MEX Мексика] ФИФА сайтында {{Stub}} [[Категория:Футбол курамалар]] 1z7z6zlpeq6psq4zekxn5krvsdi9qx8 642997 642995 2026-04-03T10:39:28Z Arsensky 41251 642997 wikitext text/x-wiki {{Улуттук футбол курама | Аталышы = Мексика | Эн белгиси = Flag_of_Mexico.svg | Лакап аттары = ''Үч түстүүлөр'' ({{lang-es|El Tricolor}}),<br>''Жашылдар'' ({{lang-es|La Verde}}),<br>''Майя'' ({{lang-es|Maya}}) | Федерациясы = Мексика футбол федерациясы | Конфедерациясы = [[КОНКАКАФ]] ([[Түндүк Америка]]) | Субфедерациясы = Түндүк Америка футбол биримдиги | Машыктыруучусу = [[Хавьер Агирре]] | Капитаны = [[Эдсон Альварес]] | Эң көп оюн саны = [[Андрес Гуардадо]] (180) | Мыкты бомбардири = [[Хавьер Эрнандес]] (52) | Үй стадиону = «[[Ацтека]]» | Азыркы рейтинги = {{ФИФА эркектер рейтинги|MEX}} | Мыкты рейтинги = 4 <small>(февраль – июнь 1998, август 2003, апрель 2004, июнь 2004, май – июнь 2006)</small> | Төмөнкү рейтинги = 40 <small>(июль 2015)</small> | ФИФА коду = MEX | Биринчи оюну = {{футбол|MEX}} 2:1 {{футбол|GUA|||R}}<br>''([[Мехико]], [[Мексика]]; 9-декабрь 1923)'' | Жеңиши = {{футбол|MEX}} 13:0 {{футбол|BAH|||R}}<br>''([[Толука]], Мексика; 28-апрель 1987)'' | Жеңилүүсү = {{футбол|ENG}} 8:0 {{футбол|MEX|||R}}<br>''([[Лондон]], [[Англия]]; 10-май 1961)'' | ДЧ оюн = 16 | Биринчи ДЧ = 1930 | ДЧ жетишкендиги = Чейрек финал ([[1970 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1970]], [[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]]) | Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Алтын кубогу]] | Аймактык оюн = 26 | Биринчи мелдеш = [[1963 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1963]] | Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1965 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1965]], [[1971 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1971]], [[1977 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1977]], [[1993 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1993]], [[1996 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1996]], [[1998 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1998]], [[2003 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2003]], [[2009 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2009]], [[2011 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2011]], [[2015 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2015]], [[2019 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2019]], [[2023 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2023]], [[2025 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2025]]) | 2-Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Улуттар лигасы]] | 2-Аймактык оюн = 4 | 2-Биринчи мелдеш = [[2019/20 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2019/20]] | 2-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[2025 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2025]]) | 3-Аймактык мелдеш = [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогу]] | 3-Аймактык оюн = 11 | 3-Биринчи мелдеш = [[1993 Футбол боюнча Америка кубогу|1993]] | 3-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[1993 Футбол боюнча Америка кубогу|1993]], [[2001 Футбол боюнча Америка кубогу|2001]]) | 4-Аймактык мелдеш = [[Конфедерациялар кубогу]] | 4-Аймактык оюн = 7 | 4-Биринчи мелдеш = [[1995 Конфедерациялар кубогу|1995]] | 4-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1999 Конфедерациялар кубогу|1999]]) <!-- негизги форма --> | pattern_la1 = _mex26h | pattern_b1 = _mex26h | pattern_ra1 = _mex26h | pattern_sh1 = _mex26h | pattern_so1 = _mex26h | leftarm1 = 3a7257 | body1 = 3a7257 | rightarm1 = 3a7257 | shorts1 = ffffff | socks1 = DE0000 <!-- резервдик форма --> | pattern_la2 = _mex26a | pattern_b2 = _mex26a | pattern_ra2 = _mex26a | pattern_sh2 = _mex26a | pattern_so2 = _mex26al | leftarm2 = ffffff | body2 = ffffff | rightarm2 = ffffff | shorts2 = 0d392d | socks2 = ffffff <!-- үчүнчү форма --> | pattern_la3 = _mex26t | pattern_b3 = _mex26t | pattern_ra3 = _mex26t | pattern_sh3 = _mex26t | pattern_so3 = _mex26t | leftarm3 = 000000 | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} '''Мексика улуттук футбол курамасы''' ({{lang-es|Selección de fútbol de México}}) — эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Мексика|Мексиканын]] атынан чыгуучу команда. Команданы Мексика футбол федерациясы башкарат. 1929-жылдан бери ФИФАнын мүчөсү. Мексика [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатына]] 17 жолу катышкан жана 1994-жылдан бери тынымсыз катышып келе жатат. Эң жакшы жыйынтыгы — 1970 жана 1986-жылдары (өз мамлекетинде өткөн мелдештерде) чейрек финалга чыгуу. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026-жылы]] Мексика дүйнө чемпионатын үчүнчү жолу өткөрөт ([[АКШ улуттук футбол курамасы|АКШ]] жана [[Канада улуттук футбол курамасы|Канада]] менен бирге). Команда 1999-жылы Конфедерациялар кубогун утуп, дүйнөлүк деңгээлдеги турнирди жеңген жалгыз [[КОНКАКАФ]] командасы болуп саналат. [[Түндүк Америка]] аймагында Мексика эң ийгиликтүү команда болуп, жалпысынан 15 титул уткан. Ошондой эле Америка кубогунда эки жолу финалга чыгып, бир нече жолу 3-орунду алган. Жалпы жыйынтыкта Мексика эл аралык мелдештерде туруктуу ийгиликтерге жетишкен күчтүү командалардын бири. Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Хавьер Агирре]], капитаны — [[Эдсон Альварес]]. == Булактар == {{булактар|2}} == Шилтемелер == * Мексика футбол федерациясынын [https://miseleccion.mx/ расмий сайты] * [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/MEX Мексика] ФИФА сайтында {{Stub}} [[Категория:Футбол курамалар]] 313n9g7i1mqbjllrufqcd546r0qs91b 10 151261 642998 2026-04-03T10:41:56Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{#switch:{{{1}}}|р=Кайман аралдары|Кайман аралдары}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|CAY]] </noinclude>" 642998 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}}|р=Кайман аралдары|Кайман аралдары}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|CAY]] </noinclude> 7j64o5f82rfgzi9beucii6nzzykhdq4 0 151262 642999 2026-04-03T10:52:15Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы = Канада | Эн белгиси = Flag_of_Canada.svg | Лакап аттары = ''Кэнактар'' ({{lang-en|The Canucks}}),<br>''Кызылдар'' ({{lang-fr|Les Rouges}}) | Федерациясы = Канада футбол ассоциациясы | Конфедерациясы = [[КОНКАКАФ]] ([[Түндүк Америка]]) | Суб..." 642999 wikitext text/x-wiki {{Улуттук футбол курама | Аталышы = Канада | Эн белгиси = Flag_of_Canada.svg | Лакап аттары = ''Кэнактар'' ({{lang-en|The Canucks}}),<br>''Кызылдар'' ({{lang-fr|Les Rouges}}) | Федерациясы = Канада футбол ассоциациясы | Конфедерациясы = [[КОНКАКАФ]] ([[Түндүк Америка]]) | Субфедерациясы = Түндүк Америка футбол биримдиги | Машыктыруучусу = {{желек|АКШ}} [[Жесси Марш]] | Капитаны = [[Альфонсо Дэвис]] | Эң көп оюн саны = [[Атиба Хатчинсон]] (104) | Мыкты бомбардири = [[Жонатан Дэвид]] (39) | Үй стадиону = «[[Бимо Филд]]» | Азыркы рейтинги = {{ФИФА эркектер рейтинги|CAN}} | Мыкты рейтинги = 26 <small>(сентябрь 2025)</small> | Төмөнкү рейтинги = 122 <small>(август 2014, октябрь 2014)</small> | ФИФА коду = CAN | Биринчи оюну = {{футбол|AUS}} 3:2 {{футбол|CAN|1921||R}}<br>''([[Брисбен]], [[Австралия]]; 7-июнь 1924)'' | Жеңиши = {{футбол|CAY}} 0:11 {{футбол|CAN|||R}}<br>''([[Брейдентон]], [[АКШ]]; 29-март 2021)'' | Жеңилүүсү = {{футбол|MEX}} 8:0 {{футбол|CAN|||R}}<br>''([[Мехико]], [[Мексика]]; 18-июль 1993)'' | ДЧ оюн = 3 | Биринчи ДЧ = 1986 | ДЧ жетишкендиги = Тайпалык баскыч ([[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]) | Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Алтын кубогу]] | Аймактык оюн = 20 | Биринчи мелдеш = [[1977 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1977]] | Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1985 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1985]], [[2000 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2000]]) | 2-Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Улуттар лигасы]] | 2-Аймактык оюн = 4 | 2-Биринчи мелдеш = [[2019/20 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2019/20]] | 2-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[2023 КОНКАКАФ Улуттар лигасы|2023]]) | 3-Аймактык мелдеш = [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогу]] | 3-Аймактык оюн = 1 | 3-Биринчи мелдеш = [[2024 Футбол боюнча Америка кубогу|1993]] | 3-Аймактык жетишкендиги = 4-орун ([[2024 Футбол боюнча Америка кубогу|2024]]) <!-- негизги форма --> | pattern_la1 = _can26h | pattern_b1 = _can26h | pattern_ra1 = _can26h | pattern_sh1 = _can26h | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 <!-- резервдик форма --> | pattern_la2 = _can26t | pattern_b2 = _can26t | pattern_ra2 = _can26t | pattern_sh2 = _can26t | pattern_so2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 <!-- үчүнчү форма --> | pattern_la3 = _can26a | pattern_b3 = _can26a | pattern_ra3 = _can26a | pattern_sh3 = _can26a | pattern_so3 = | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF }} '''Канада улуттук футбол курамасы''' ({{lang-en|Canada men's national soccer team}}, {{lang-fr|Équipe du Canada de soccer masculin}}) — эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Канада|Канаданын]] атынан чыгуучу команда. Команданы Канада футбол ассоциациясы башкарат. 1912-жылдан бери ФИФАнын мүчөсү. Канада [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатына]] 3 жолу катышкан (1986, 2022, 2026). [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Дүйнө чемпионатын]] биринчи жолу өткөрөт. Конфедерациялар кубогуна 1 жолу катышкан (2001). [[КОНКАКАФ]] аймагында курама 1985-жылы чемпионатта жана 2000-жылы Алтын кубогунда жеңишке жетишкен. 2023-жылы Улуттар лигасында финалга чыгып, 2-орунду алган. Ошондой эле 2024-жылы Америка Кубогунда 4-орунду ээлеген. Аймактык деңгээлде 1990-жылы Түндүк Америка Улуттар кубогун уткан. Кураманын башкы машыктыруучусу — [[АКШ|америкалык]] адис [[Жесси Марш]], капитаны — [[Альфонсо Дэвис]]. == Булактар == {{булактар|2}} == Шилтемелер == * Канада футбол федерациясынын [https://www.canadasoccer.com/ расмий сайты] * [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/CAN Канада] ФИФА сайтында {{Stub}} [[Категория:Футбол курамалар]] pg4mc4tg0kl1xs68y3jsc3ctqnh09jo 10 151263 643001 2026-04-03T11:04:23Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{#switch:{{{1}}}|р=Доминикана Республикасы|Доминикана Республикасы}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|DOM]] </noinclude>" 643001 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}}|р=Доминикана Республикасы|Доминикана Республикасы}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|DOM]] </noinclude> 2epmhrwo0bnqw6hdt5ke6mmkeajb6qq 10 151264 643002 2026-04-03T11:06:52Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{#switch:{{{1}}}|р=Гренада|Гренада}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|GRN]] </noinclude>" 643002 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}}|р=Гренада|Гренада}}<noinclude> [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|GRN]] </noinclude> ayehdgcvohcoumgtccre3pmvnm9h7x3 10 151265 643003 2026-04-03T11:12:58Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎[[Папьяменто|папьям.]] {{langi|pap|{{{1}}}}}<noinclude> [[Категория:Калыптар lang-x|pap]] </noinclude>" 643003 wikitext text/x-wiki [[Папьяменто|папьям.]] {{langi|pap|{{{1}}}}}<noinclude> [[Категория:Калыптар lang-x|pap]] </noinclude> szlehn5sj4mnlfkzopfs5se26wfr64d 3 151266 643004 2026-04-03T11:18:48Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 643004 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 11:18, 3 апрель 2026 (UTC) 2k88ipfsdapeehbzyq6nos3vanxeki2 0 151267 643005 2026-04-03T11:20:01Z Arsensky 41251 Жаңы барак: "‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы = Кюрасао | Эн белгиси = Flag_of_Curaçao.svg | Лакап аттары = ''Көктөр'' ({{lang-nl|De Blauwen}}) | Федерациясы = Кюрасао футбол федерациясы | Конфедерациясы = [[КОНКАКАФ]] ([[Түндүк Америка]]) | Субфедерациясы = Кариб футб..." 643005 wikitext text/x-wiki {{Улуттук футбол курама | Аталышы = Кюрасао | Эн белгиси = Flag_of_Curaçao.svg | Лакап аттары = ''Көктөр'' ({{lang-nl|De Blauwen}}) | Федерациясы = Кюрасао футбол федерациясы | Конфедерациясы = [[КОНКАКАФ]] ([[Түндүк Америка]]) | Субфедерациясы = Кариб футбол биримдиги | Машыктыруучусу = {{желек|Нидерланд}} [[Фред Рюттен]] | Капитаны = [[Леандро Бакуна]] | Эң көп оюн саны = Леандро Бакуна (68)<br>[[Элой Ром]] (68) | Мыкты бомбардири = [[Рангело Янга]] (21) | Үй стадиону = «Эргилио Хато» | Азыркы рейтинги = {{ФИФА эркектер рейтинги|CUW}} | Мыкты рейтинги = 68 <small>(июль 2017)</small> | Төмөнкү рейтинги = 188 <small>(декабрь 2003)</small> | ФИФА коду = CUW | Биринчи оюну = {{футбол|DOM}} 1:0 {{футбол|CUW|||R}}<br>''([[Сан-Кристобал]], [[Доминикана Республикасы]]; 18-август 2011)'' | Жеңиши = {{футбол|CUW}} 10:0 {{футбол|GRN|||R}}<br>''([[Виллемстад]], [[Кюрасао]]; 10-сентябрь 2018)'' | Жеңилүүсү = {{футбол|ARG}} 7:0 {{футбол|CUW|||R}}<br>''([[Сантьяго-дел-Эстеро]], [[Аргентина]]; 28-март 2023)'' | ДЧ оюн = 1 | Биринчи ДЧ = 2026 | ДЧ жетишкендиги = Билине элек | Аймактык мелдеш = [[КОНКАКАФ Алтын кубогу]] | Аймактык оюн = 3 | Биринчи мелдеш = [[2017 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2017]] | Аймактык жетишкендиги = Чейрек финал ([[2019 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2019]]) <!-- негизги форма --> | pattern_la1 = _adidassquadra25rbw | pattern_b1 = _adidassquadra25rbw | pattern_ra1 = _adidassquadra25rbw | pattern_sh1 = _adidassquadra25rbw | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 = 0000ff | body1 = 0000ff | rightarm1 = 0000ff | shorts1 = 0000ff | socks1 = 0000ff <!-- резервдик форма --> | pattern_la2 = _cur26a | pattern_b2 = _cur26aA | pattern_ra2 = _cur26a | pattern_sh2 = _cur26a | pattern_so2 = _cur26al | leftarm2 = f2efd4 | body2 = f2efd4 | rightarm2 = f2efd4 | shorts2 = f2efd4 | socks2 = f2efd4 }} '''Кюрасао улуттук футбол курамасы''' ({{lang-nl|Curaçaos voetbalelftal}}, {{lang-pap|Selekshon di futbòl Kòrsou}}) — эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Кюрасао|Кюрасаонун]] атынан чыгуучу команда. Команданы Кюрасао футбол федерациясы башкарат. Кюрасао 2011-жылдан бери өз алдынча команда катары ойной баштаган (мурда Нидерланд Антиль аралдарынын курамында болгон). ФИФА жана КОНКАКАФ мурунку Кюрасао жана Нидерланд Антиль командаларынын мураскери катары тааныйт. 2025-жылдын ноябрында команда тандоо оюндарында өз тобун утуп, [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Дүйнө чемпионатына]] жолдомо алган. Ошентип, Кюрасао калкы жана аймагы боюнча дүйнө чемпионатына чыккан эң кичинекей өлкө болгон. Ошондой эле бул [[Америка]] аймагынан чыккан биринчи көз карандысыз эмес команда болуп эсептелет. Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Нидерланд|нидерланддык]] адис [[Фред Рюттен]], капитаны — [[Леандро Бакуна]]. == Булактар == {{булактар|2}} == Шилтемелер == * Кюрасао футбол федерациясынын [https://www.ffk.cw/ расмий сайты] * [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/CUW Кюрасао] ФИФА сайтында {{Stub}} [[Категория:Футбол курамалар]] mi9vpdsuuk6hiztnewtdvnsk9d8q40v