Таш уулу Акун

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ky">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедия</sitename>
    <dbname>kywiki</dbname>
    <base>https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Атайын</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Талкуу</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Колдонуучу</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Колдонуучунун баарлашуулары</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедияны талкуулоо</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлды талкуулоо</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедиаВики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">МедиаВикини талкуулоо</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Калып</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Калыпты талкуулоо</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Жардам</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Жардамды талкуулоо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категория</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорияны талкуулоо</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">Макала долбоору</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">Макала долбоорун талкуулоо</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Модулду талкуулоо</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Таш уулу Акун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2211</id>
    <revision>
      <id>643216</id>
      <parentid>433036</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:48:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Манасчылар|Манасчылар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="613" sha1="2601ihkrdx0dstfrwl3d0t15ixm2kgw" xml:space="preserve">'''Таш уулу Акун''' (1890, Ноокат району, Белек-Сарт айылы- өлгөн жылы белгисиз) ― [[манасчы]].

Манасчылардын түштүк тобуна кирет. Адыгине (Бөрү) уруусунан Кожек тукумунан. «Манас» айтууну атасы Таш Сайба уулунан үйрөнгөн. Андан &quot;Манастын бала чагы&quot;, &quot;Манастын Каныкейге үйлөнүшү&quot; эпизоддору жазып алынган.

== Булактар ==

[[Категория:Манасчылар]]</text>
      <sha1>2601ihkrdx0dstfrwl3d0t15ixm2kgw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Орозов Карамолдо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3969</id>
    <revision>
      <id>643237</id>
      <parentid>473427</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21178-53</username>
        <id>47150</id>
      </contributor>
      <origin>643237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13555" sha1="brx4bvcdzio6b1a35dt52n728mxxoiy" xml:space="preserve">'''Карамолдо Орозов''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты Токтомамбет болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам КАДЫРОВ НУРИСЛАМ, Токтомамбетти айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; &lt;br&gt;
'''Адабият''':&lt;br&gt;
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
'''Маалымат булактары''':&lt;br&gt;
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;
Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;
Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;
Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>brx4bvcdzio6b1a35dt52n728mxxoiy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643238</id>
      <parentid>643237</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:08:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21178-53</username>
        <id>47150</id>
      </contributor>
      <origin>643238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13560" sha1="0xko6cdf2ho6zcj1fl98qvss230l8hk" xml:space="preserve">'''Карамолдо Орозов''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты Токтомамбет болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам КАДЫРОВ НУРИСЛАМ, ТКАМИЛОВ ЭЛДАРДЫ айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; &lt;br&gt;
'''Адабият''':&lt;br&gt;
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
'''Маалымат булактары''':&lt;br&gt;
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;
Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;
Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;
Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>0xko6cdf2ho6zcj1fl98qvss230l8hk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643239</id>
      <parentid>643238</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:08:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21178-53</username>
        <id>47150</id>
      </contributor>
      <origin>643239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13558" sha1="dytalkxhtzy7ja96402wh7586bahxed" xml:space="preserve">'''Карамолдо Орозов''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты Токтомамбет болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам КАДЫРОВ НУРИСЛАМ, КАМИЛОВ ЭЛДАРДЫ айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; &lt;br&gt;
'''Адабият''':&lt;br&gt;
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
'''Маалымат булактары''':&lt;br&gt;
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;
Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;
Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;
Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>dytalkxhtzy7ja96402wh7586bahxed</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643240</id>
      <parentid>643239</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:10:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21138-51</username>
        <id>47151</id>
      </contributor>
      <origin>643240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13566" sha1="ge94bqd5ywtm0oq17il4u72cp4yd403" xml:space="preserve">'''Кадыров нурисламидин''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты Токтомамбет болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам КАДЫРОВ НУРИСЛАМ, КАМИЛОВ ЭЛДАРДЫ айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; &lt;br&gt;
'''Адабият''':&lt;br&gt;
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
'''Маалымат булактары''':&lt;br&gt;
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;
Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;
Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;
Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>ge94bqd5ywtm0oq17il4u72cp4yd403</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643242</id>
      <parentid>643240</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21178-53</username>
        <id>47150</id>
      </contributor>
      <origin>643242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13553" sha1="dc90e4v9fslj2ay30kj6u650ssm0da9" xml:space="preserve">'''Карамолдо орозов''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты Токтомамбет болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам КАДЫРОВ НУРИСЛАМ ,АБДУРАИМОВДУ,айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; &lt;br&gt;
'''Адабият''':&lt;br&gt;
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
'''Маалымат булактары''':&lt;br&gt;
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;
Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;
Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;
Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>dc90e4v9fslj2ay30kj6u650ssm0da9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643247</id>
      <parentid>643242</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21202-52</username>
        <id>47153</id>
      </contributor>
      <origin>643247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13525" sha1="sqwfd5sbhryoaaracd7bzwfpqr0i2i8" xml:space="preserve">'''Карамолдо орозов''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты Токтомамбет болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам Карамолдо ачнлы,айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; &lt;br&gt;
'''Адабият''':&lt;br&gt;
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
'''Маалымат булактары''':&lt;br&gt;
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;
Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;
Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;
Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>sqwfd5sbhryoaaracd7bzwfpqr0i2i8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643252</id>
      <parentid>643247</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T05:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21202-52</username>
        <id>47153</id>
      </contributor>
      <origin>643252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13513" sha1="9wlj4dz5hwh0vdorl7u6hlh4qbms85h" xml:space="preserve">'''билим кана''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты Токтомамбет болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам Карамолдо ачнлы,айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; &lt;br&gt;
'''Адабият''':&lt;br&gt;
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
'''Маалымат булактары''':&lt;br&gt;
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;
Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;
Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;
Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>9wlj4dz5hwh0vdorl7u6hlh4qbms85h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643253</id>
      <parentid>643252</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T05:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21202-52</username>
        <id>47153</id>
      </contributor>
      <origin>643253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13512" sha1="l6m256jfev89hpx3tum4jet9kowa0ho" xml:space="preserve">'''карамолдо''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты Токтомамбет болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам Карамолдо ачнлы,айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; &lt;br&gt;
'''Адабият''':&lt;br&gt;
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
'''Маалымат булактары''':&lt;br&gt;
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;
Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;
Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;
Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>l6m256jfev89hpx3tum4jet9kowa0ho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643268</id>
      <parentid>643253</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21250-55</username>
        <id>47156</id>
      </contributor>
      <origin>643268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13515" sha1="aw0zqijpgiha1voiox1yelp09afgzuz" xml:space="preserve">'''ЗУЛПФИДИН ДОКЕ''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты ЗУЛФИДИН болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам Карамолдо ачнлы,айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; &lt;br&gt;
'''Адабият''':&lt;br&gt;
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
'''Маалымат булактары''':&lt;br&gt;
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;
Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;
Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;
Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>aw0zqijpgiha1voiox1yelp09afgzuz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643274</id>
      <parentid>643268</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-21250-55|~2026-21250-55]] ([[User talk:~2026-21250-55|талкуу]]) колдонуучунун түзөтмөсү [[User:~2026-21202-52|~2026-21202-52]] кылган акыркы нускага кайтарылды</comment>
      <origin>643253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13512" sha1="l6m256jfev89hpx3tum4jet9kowa0ho" xml:space="preserve">'''карамолдо''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты Токтомамбет болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам Карамолдо ачнлы,айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; &lt;br&gt;
'''Адабият''':&lt;br&gt;
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;
Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
'''Маалымат булактары''':&lt;br&gt;
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;
Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;
Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;
Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>l6m256jfev89hpx3tum4jet9kowa0ho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643275</id>
      <parentid>643274</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:34:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13488" sha1="fsu7n90l3vabau00mplxy0lq4sm69wf" xml:space="preserve">'''Орозов Карамолдо''' — 1883 жылы Ысык-Көлдүн күңгөйүндөгү Корумду деген кыштакта туулган.  Интернеттеги маалымат булактары боюнча Карамолдо Орозовдун туулган күнү 17 ноябрь.

Карамолдонун өзунун ата-энесинин койгон аты Токтомамбет болгон. Атасы ошол кездеги өтө түшүнктүү прогрессчил адам Карамолдо ачнлы,айылдык медресеге киргизип окутат, анда бала беш жылдай билим алып арабча жазганды үйрөнөт. Кат тааныгандыктан, арабча окуп, жаза билгендиктен ага айылдаштары Карамолдо деп жасалма ат коюп алышкан. Өмүрүнүн акырына чейин ушул ат менен таанымал болгон.&lt;br&gt;

Комузду черткенди атасы Ороздон үйрөнгөн. Карамолдонун кесипкөй комузчу болуп өнүгүшүнө ошол кезде Ысык-Көлдө, Нарында аты чыгып жүргөн Чынгышбай, Бурулча, Байгабыл, Абак, Боккөтөн, Майлыбай, Кудайберген деген музыканттар менен жолугушуп, алардын комузчулук өнөрүнөн таалим алышы өбөлгө болгон. Карамолдо Орозов Октябрь революциясына чейинки турмушунда мыкты комузчулардын мелдешүүсүнө эки жолу катышкандыгы тууралуу маалымат бар. Анын биринчиси Байгабыл деген комузчу менен, экинчиси Муратаалы Күрөңкөев менен беттешүүдө өткөн. Карамолдонун жеңиши менен бүткөн бул эки музыкалык ат салышуу жаш комузчунун чыгармачылык өсүшү үчүн эң маанилүү жана чечүүчү ролду ойногон. Анысынан да жеңиштен кийин ага Муратаалы залкардын берген жолдомо сөзү менен бирге батасы чоң таалим, таасир эткен.&lt;br&gt;

Карамолдо Орозов  жаш кезинде эле чебер комузчу болуп таанылган. 1928 жылы кыргыз эл музыкасын нотага түшүрүү үчүн [[Касым Тыныстанов]] баш болгон Эл агартуу комиссариаттын кызматкерлери тарабынан А. Затаевич чакыртылып келгенде Карамолдо Ысык-Көлдөн атайын алынып келинген. Затаевич Карамолдонун аткаруусундагы 29 комуз күүсүн жазган.&lt;br&gt;

Аткаруучулук стиль жагына келгенде, Карамолдо башка, өзүндөй залкар комузчулардан таасын айырмаланып турган, деп Затаевич белгилеген. “Дайыма жана бардык жерде токтоолукту, сабырдуулукту өзгөртүүсүз сактайт, кээде гана анын аткаруусунда ичте катылып жаткан чоң темперамент жана арбаң-тарбаң кол шилтөөнүн илеби сезилип турат, алар анын эң мыкты техникасы кандай гана ойноо кыйынчылыктары болбосун оңой эле жеңүүгө мүмкүндүк берет” – деп жазган фольклор таануучу А.Затаевич.&lt;br&gt;

Карамолдо комуздун регистрдик жана тембрдик каражаттарын кеңдик, эффектүүлүк менен колдонгондуктан чакан камералык аспаптан, өзүнүн көркөмдүк– техникалык мүмкүнчүлүгүнүн чегинде универсалдык динамикалык аспаптын деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Анткени комуз чертүүнүн аткаруучулук мүмкүнчүлүктөрү даана кеңейген. Орозовдун аспабы тембринин кооздугу жагынан теңдеши жок, добушунун жаңырышы жагынан айрыкча дааналыгы менен айырмаланган. Ал өзүнүн комузунда зор жигердүүлүк менен “Сынган бугу”, “Ибарат”, “Терме Камбаркан” ж.б. классикалык залкар күүлөрдү ойноп тасмага жаздырган. Улуу комузчунун замандаштары ал абдан таза, так жана тышкы дене кыймыл каражаттарын колдонбой терең ой токтотуучулук менен чертчү деп эскеришет.&lt;br&gt;

Карамолдонун эстөө жана угуу сезимталдыгы күчтүч болгон. Ал жөнүндө  Кыргыз филармониянын музыканты, Кыргыз Республикасынын эл артисти Ж.Кыпчаков мындай деп эскерет: “1958 жылы кыргыз эл ырчылары менен аспапчыларын тасмага жазуу үчүн Москвадан адистер келди. Карамолдонун күүлөрүн жазып жатканда иш күн аяктап калды, бирок жазылып бүткөндө дубль деген кошумча көчүрмө жасап коюш керек экен. Ишти эртеси уланталы деп чечишти, бирок эртеңки күнү Карамолдо мурунку тональностон чыгып кетет го деп чочулашты. Бир күндөн кийин Москвадан келген адистер комузчунун мурункудагыдай тональносто таптак ойноп бергенине ушунчалык таң калышты”.&lt;br&gt;

К.Орозов 1931 жылдан тартып Кыргыз мамлекеттик музыкалык драма театрында комузчулук өнөрүн улантып аткаруучу катары да, күү чыгаруучу автор катары да эмгектенди.&lt;br&gt;
1935 жылы - Кыргыз АССРинин эл артисти деген мамлекеттик ардак наамга татыктуу болгон.&lt;br&gt;
1936 жылы - филармония ачылганда Кыргыз эл аспаптар оркестринин комузчу солисти болуп иштеди.&lt;br&gt;
Москвада өткөн эки жолку (1939 жана 1958 жылдары) Кыргыз искусствосунун жана адабиятынын декадаларына катышкан.&lt;br&gt;
1939 жылы - Москвада өткөн Бүткүл союздук элдик аспаптардын аткаруучулардын сынагында экинчи сыйлыкка ээ болгон.&lt;br&gt;
1939 жылы - элдик музыка боюнча биринчилерден болуп СССР композиторлор союзуна мүчө болуп кирген.&lt;br&gt;
1940–1941 жылдары - Москвада СССР композиторлор союзунун алдындагы обончулардын курсунда стажировкадан өткөн.&lt;br&gt;
Согуш мезгилинде жана согуштан кийин Карамолдо кесиптештери менен гастролдорго барып колхоз-совхоздорго, айыл–шаарларда концерттерге чыгып турган.&lt;br&gt;
1958 жылы көзү өткөнгө чейин Муратаалы Күрөңкөев атындагы Кыргызстан мамлекеттик музыкалык окуу жайынын комуз бөлүмүндө сабак берип, кийин белгилүү музыкант болушкан Чалагыз Исабаев, Бейшеке Жандаров, Чоро Кожомжаров, Тукан Молдогазиевдерге устат болгон.&lt;br&gt;

Кыргызстан композиторлор уюмунда сакталып турган өздүк ишинде жазылып тургандай, 23 комуз күүсүнүн автору болгон. 1977 жылы чыккан Б.Алагушов менен Т.Медетовдун “Карамолдонун күүлөрү” деген китебинде 23 күүсү ноталары жана түшүндүрмөлөрү менен жарыяланган.&lt;br&gt;
Улуу комузчунун репертуары өзүнүн аткаруусунда өз учурунда Москванын жана Кыргызстандын радиофондусуна  жазылган.&lt;br&gt;
К-нун көп күүлөрү бир нече симфониялык жана опералык чыгармаларга, ошондой эле Кыргыз мамлекеттик филармониясынын эл аспаптар оркестринин репертуарына негиз болуп кирди.
[[Асанкан Жумакматов]] “Ибарат”, “Сынган бугу”, “Көкөй кести” сыяктуу күүлөрүн эл аспаптар оркестри үчүн иштеп чыкты.&lt;br&gt;
Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. Эмгек Кызыл Туу, эки “Ардак Белгиси” ордени жана медалдар менен сыйланган.&lt;br&gt;
1961-ж. 25 февралда Кыргыз ССР Министрлер Советинин токтому боюнча Кыргыз мамлекеттик [[Токтогул| Токтогул Сатылганов]] атындагы Эмгек Кызыл Туу ордендүү филармониясынын эл аспаптар оркестрине жана Нарын шаарындагы музыкалык мектепке К-нун ысмы берилген.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''Карамолдого таандык деп эскерилген күүлөрдүн тизмеси''':&lt;br&gt;
“Айда ботой”&lt;br&gt;
“Ал сабак” (1917)&lt;br&gt;
“Анжиян калкы”&lt;br&gt;
“Арман күү”&lt;br&gt;
“Атчандар шыңгырамасы”&lt;br&gt;
“Бешик күү”&lt;br&gt; 
“Декада”&lt;br&gt;
“Дүнүйө”&lt;br&gt;
“Ибарат” (1905-1909)&lt;br&gt;
“Жаа толгоо” (1909-1911)&lt;br&gt;
“Жаңы доор” (1945-1949)&lt;br&gt;
“Жаш кербез” (1914-1915)&lt;br&gt; 
“Жетекчибиз Ленин” (1921-1924)&lt;br&gt;
“Жөө калды”&lt;br&gt;
“Жумалык ботой”&lt;br&gt;
“Кайра чап” / “Кайра качпа” (1912-1922)&lt;br&gt;
“Каныкейдин  арманы”&lt;br&gt;
“Кара өзгөй”&lt;br&gt;
“Карылык”&lt;br&gt;
“Келиндердин кер толгоо”&lt;br&gt;
“Койчулардын коңур күү”&lt;br&gt;
“Колхоз багы” (1939-1942)&lt;br&gt;
“Колхоз камбарканы” (1930-1931)&lt;br&gt;
“Колхоз куралы”&lt;br&gt;
“Коммунизм таңы” (1949-1953)&lt;br&gt;
“Көкөй кести” (1915-1916)&lt;br&gt;
“Кубаныч”&lt;br&gt;
“Кызыл чок” (1918-1919)&lt;br&gt;
“Мас күйөө”&lt;br&gt;
“Насыйкат” / “Кеңеш же Насыйкат” (1901-1903)&lt;br&gt;
“Ой, селки”&lt;br&gt;
“Сал моюн” / “Сал моюнга” (1929)&lt;br&gt;
“Сыздат”&lt;br&gt;
“Сынгын бугу” (1916-1917)&lt;br&gt; 
“Такмаза” (1903-1905)&lt;br&gt;
“Терим күү” / “Терим күүсү” (1942-1945)&lt;br&gt;
“Терме камбаркан”&lt;br&gt;
“Үч коо”&lt;br&gt;
“Чар жайыт ботой” / “Чар жайыт” (1924-1927)&lt;br&gt;
“Чоң камбаркан” (1901)&lt;br&gt;
“Чоң кербез” (1911-1914)&lt;br&gt; 
“Шайыр камбаркан”&lt;br&gt;
“Эл тилеги тынчтык” / “Эл жыргалы тынчтык”&lt;br&gt; 

== Адабияттар ==
Затаевич А. Киргизские инструментальные пьесы и напевы. М., 1971.&lt;br&gt;Алагушов Б. Карамолдо. Фрунзе, 1964.&lt;br&gt;Алагушов Б. Комузчулар өнөрү. Фрунзе, 1976.

==  Булактар ==
Кыргыз Совет энциклопедиясы. Фрунзе, 1978. Т.3. Б.162.&lt;br&gt;Союз композиторов Киргизской ССР. Фрунзе, 1989. Стр.155-158.&lt;br&gt;Б.У. Урстанбеков, Т.К. Чороев. Кыргыз тарыхы. Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, 1990.&lt;br&gt;Дүйшалиев К. Кыргыз эл музыкасы. Бишкек, 2007. Б.253-257.&lt;br&gt;

[[Категория:Кыргыз музыкасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1883-жыл]]</text>
      <sha1>fsu7n90l3vabau00mplxy0lq4sm69wf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сургай, Владимир</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4658</id>
    <revision>
      <id>643218</id>
      <parentid>192364</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Арип боюнча инсандар|Арип боюнча инсандар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1683" sha1="3l21w9vctghv3ph6r66djolao3leqao" xml:space="preserve">Сургай, Владимир Трофимович (1911-1994), геология илимдеринин доктору. 

Улуту орус. Фергана шаарында туулган. Ленинград университетин 1941-жылы бүткөн.

Күнгөй жана Чавай (Чаувай) геологиялык чалгындоо партияларында улук геолог, башкы геолог, Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Геология институтунда сектор башчы, директордун илимий иштер боюнча орун басары, лаборатория башчысы, улук илимий кызматкери болуп иштеген.

Регионалдык геохимия жана [[Тянь-Шань|Тянь-Шандын]] металлогени боюнча адис. Алтымыштан ашык илимий иштердин, анын ичинде эки моногорафиянын автору. Анын жетекчилиги астында жети илимий диссертация жакталган.

Негизги эмгектери:
# Основные черты региональной геохимии и металогении Тянь-Шаня. Металлогения Тянь-Шаня. Фрунзе: «Илим», 1968
# О природе сурьмяно-ртутного оруднения. Геология рудных месторождений. Изд. АН СССР, Москва, 1980
# Земля и ноосфера. Бишкек: «Кыргызстан», 1961

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>3l21w9vctghv3ph6r66djolao3leqao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Парпиев Абдурашид</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6837</id>
    <revision>
      <id>643215</id>
      <parentid>345169</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:47:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Арип боюнча инсандар|Арип боюнча инсандар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1863" sha1="7clgg8xeg0p7wiru6hogl10cn7j3p93" xml:space="preserve">Абдурашид Парпиев 1914-жылда туулган.
Өзунун эмгек жолун катардагы пахтачы болуп баштаган.
1937-жылы бухгалтерлер курсун бутургондон кийин [[Улуу Ата Мекендик согуш]] башталганга чейин оз адистиги боюнча иштеген.&lt;br&gt;
Оз ыктыяры менен Мекенди коргоого барып, Волганын жээктеринен Берлинге чейин [[Панфилов]] дивизиясынын жоокерлеринин катарында кужурмон жолду басып откон. Ак ниеттүү, жан берилгендик менен кызмат аткаргандыгы жана фашисттик басып алуучулар менен салгылашууда корсоткон каармандыгы учун Данк орденинин бардык уч даражасы менен, алты кужурмон медаль менен сыйланган. Жогорку башкы командование ага 14 жолу алкыш жарыялаган жана торт жолу ардак грамоталары менен сыйланган.&lt;br&gt;
Согуш буткондон кийин туулуп өскөн колхозуна кайтsп келип башкы бухгалтер, 1956-1957 жылдарда парткомунун секрктары болуп иштеген.&lt;br&gt;
196-жылдан 1972-жылга чейин колхозго жетекчилик кылып анын экономикасын чындоодо колхозчулардын турмуш жыргалчылыгын остурду.&lt;br&gt;
1974-жылы 60 жашында дуйнодон кайткан.&lt;br&gt;

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>7clgg8xeg0p7wiru6hogl10cn7j3p93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вацлав Гавел</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7187</id>
    <revision>
      <id>643166</id>
      <parentid>554061</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34467" sha1="ptdmhnr13n99sk25vwcqi87eu4p7xvh" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:20em; clear:right;&quot;
|-
|colspan=2 style=&quot;text-align:center; color:blak&quot; | '''Вацлав Гавел''' &lt;br /&gt;[[Файл:Václav Havel.jpg|center|200px]]
|-
|align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;sky blue&quot; colspan=2 style=&quot;font-size: &quot; |'''Жалпы маалымат'''
|-
|colspan=2 style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|'''Төрөлгөндө берилген аты:''' || Вацлав Гавел (чехче Václav Havel)
|-
|'''Туулган жылы:''' ||  [[1936]]-жыл, 5-[[октябрь]]
|-
|'''Туулган жери:''' || [[Прага]], [[Чехия]], мурдагы [[Чехословакия]]
|-
|'''Өлкө:''' || [[Чехия]]
|-
|'''Каза болгон жылы:''' || 2011-жыл, 18-декабрь (75 жашында)
|-
|'''Каза болгон жери:''' || [[Градечек у Влчиц]], [[Чехия]]
|-
|'''Ишмердүүлүгү:''' || [[драматург]], [[мамлекеттик ишмер]], мурдагы [[диссидент]]
|-
|'''Жанры:''' || [[драма]], [[эссе]]

|} 

Вацлав Гавел (Václav Havel, 1936-жылдын 5-октябры, Прага - 2011-жылдын 18-декабры, Градечек у Влчиц) – чехтердин чыгаан жазуучусу жана мамлекеттик ишмери. 
Драматург, публицист, акын, диссидент, демократ саясатчы. Ал Чехословакиянын акыркы (тогузунчу) президенти (1989-1992) жана өз алдынча жумурият болуп калган Чехиянын туңгуч президенти (1993-2003) болгон. &lt;br&gt;


== Кыскача өмүр жолу ==
=== Ата-теги. Бала чагы ===
Вацлав Гавел (Václav Havel) 1936-жылы 5-октябрда мурдагы [[Чехословакия|Чехословакиянын]] борбору Прага шаарында жарык дүйнөгө келген. 

Анын ата-теги бай жана интеллектуал үй-бүлөдөн чыккан.

Атасы Вацлав М. Гавел (1897–1979)  Праганын түштүк чет жакасынын эң бийик бөлүгүндө жайгашкан “Баррандов террасасы” аттуу көп кабат үйдүн жана Баррандов филм студиясынын кожоюну болгон. 

Энеси Божена Вавречкова (кийинчерээк Гавлова, 1913–1970) да аттын кашкасындай таанымал таасирдүү үй-бүлөдөн чыккан. Таятасы Гуго Вавречка (Hugo Vavrečka) белгилүү дипломат жана журналист болчу. 

Ата-тегинин буржуазиялык чөйрөгө таандык болушунан улам, Вацлав Гавел социалисттик доордо кыйла запкы көргөн.

1951-жылы орто мектептин алгачкы бөлүгүн бүтүргөн, бирок коммунисттик бийлик анын андан ары окушуна тоскоолдук жараткан. Ал химиялык лабораторияда лаборант болуп иштеп, окуусун кечки орто мектепте улантууга аргасыз болгон, Праганын Штепанска көчөсүндө жайгашкан бул гимназияны ал 1954-жылы гана аяктаган. &lt;br&gt;

=== Алгачкы чыгармачылык жылдары. Жаштыгы ===
1955-жылы “Кветен” журналы Вацлав Гавелдин алгачкы көркөм чыгармасын жарыялаган.

1959-жылы ал “Үй-бүлөнүн кечи” (Rodinný večer) деп аталган драмалык чыгармасын жазат. Бул – бир гана көрүнүштөн турган чыгарма болгон.
1969-жылга чейин анын чыгармаларын өз алдынча жарыялоого тыйуу салынган, 

1959-69-жылдары анын чыгармалары “Театрдык гезит” (Divadelní noviny), “Театр” (Divadlo), “ Үй коногу” (Host do domu), “Адабият гезити” (Literární noviny), “Бейнелер” (Tvář) жана “Эртең” (Zítřek) сыяктуу журналдарга гана жарыяланып турган. 

Буржуазиялык тектен чыкканы үчүн ага гуманитардык жогорку билим алууга тыйуу салынган.

Чехиянын Музыкалык өнөр академиясынын кино факултетине тапшыруу аракеттеринен майнап чыкпайт, аны окууга кабыл алышпайт.

Ошондуктан ал Прагадагы Чехия техникалык университетинин экономика факултетине тапшырат. Бирок эки жылдан соң бул окуусун таштап салат.

1964-жылы ал карапайым жумушчу тегинен чыккан Олга Шплихалова айымга (Гавлова, Olga Havlová / Šplíchalová) үйлөнөт (1964–1996), буга Вацлавдын энеси капа болот. 1996-жылы жубайы Олга рак оорусунун айынан каза болгон.

1997-жылы Вацлав Гавел кийинки жары Дагмар Вешкрнова айымга үйлөнөт. Азыр да Дагмар (Dagmar Havlová / мурдагы  Veškrnová) айым менен жашайт. &lt;br&gt;

=== Алгачкы театрдык ишмердиги ===
1957-59-жылдары Вацлав Гавел Чехословакия аскеринде кызмат өтөйт, андан соң Прага шаарында “Баллюстрадагы Театр” (''Divadlo Na zábradlí'') аттуу театрда кара жумушчу болуп иштейт. 

Вацлав ара-чолодо Прага шаарында Музыкалык көркөм өнөр академиясынын (Akademie múzických umění) Театр факултетинде сырттан окуйт жана аны 1966-жылы аяктайт. 

Анын алгачкы жолу эл алдында аткарылган ири драмалык чыгармасы – 1963-жылы жазылган “Бакчадагы той” (Zahradní slavnost) пьесасы болгон, аны “Баллюстрадагы Театр” элге тартуулаган. Бул пьеса авторго эл аралык кадыр-барк алып келген.

Гавелдин “Меморандум” чыгармасы 1968-жылы Нью-Йоркто “Коомдук театрда коюлган. 

1968-жылдан кийин Чехословакияда Гавелдин драмаларын ойноого тыйуу салынган чакта, Нью-Йорктогу Коомдук театр анын ар кыл чыгармаларын коюуну уланта берген, бирок авторго өлкөдөн чыгууга тыйуу салынгандыктан, ал мухиттин ары жагындагы өз оюндарын көрө алган эмес. &lt;br&gt;


=== Диссидент кези ===

1968-жылы августта СССР баштаган “Варшава келишиминин” мүчөсү болгон социалисттик мамлекеттердин аскерлери Чехословакияга киргизилген алгачкы аптада Вацлав Гавел “Эркин Европа” үналгысынын Чехословак кызматына бул окуяларды сынга алган өзүнүн комментарийин берген. 

Александр Дубчек баштаган чехословак коммунисттеринин 1968-жылдагы реформалык кыймылы (“Прага жазы”) чет элдик аскер күчү менен ойрон кылынган соң, Вацлав Гавелдин теар ишмердигине тыйуу салынган.

Бул реформачыл кыймылды Гавел коммунист эмес либералдык интеллектуалдык канаттын өкүлү катары колдоого алган болчу. Ал түгүл 1967-жылы жайында эле Гавел өлкөдөгү цензуралык тоскоолдук үчүн бийликтеги коммунисттерди сынга алып чыккан эле. 

1968-жылкы окуяларга байланыштуу Гавел өз саясий ишмердигин жанданткан.

1968-жылы күзүндө Гавел Чехословакия Жазуучулар Биримдигинин мүчөсү болуп калат (бул уюм 1970-жылы таркатылганга чейин ага мүчө болгон). 

1969-жылы 21-августта, “Варшава келишинин” аскерлеринин киргизилишинин бир жылдыгына карата, “Он упай” аттуу кайрылууга кол койгондордун арасында Гавел да болду. Бул кайрылуу советтик баскынчылыкты терең айыптаган. 

Кийинчерээк Гавел пиво ачытуу жайында жумушчу болуп иштөөгө аргасыз болот. Мында көргөнүн ал “Аудитория” деген пьесасында чагылдырган. 

Анын бир катар чыгармалары (арасында Фердинанд Ванек - Ferdinand Vaněk деген кейипкер тууралуу пьесалары) жашыруун көчүрүлүп, бүткүл Чехословакиянын аймагы боюнча тымызын колдон колго өтүп таркатылган. 

1976-жылы коммунисттик режим рок-музыканын көз каранды эмес топторун куугунтукка ала баштаган. “Ааламдын желим кишилери” (The Plastic People of the Universe) деп аталган рок тобунун мүчөлөрү камакка алынганда, Вацлав Гавел, Йиржи Немец жана башка интеллектуалдар камактагы өнөрпоздорго тилектештик билдирип коргоп чыгышты.

“Хартия 77” деген саясий демилге тобунун кайрылуусуна да кол коюп, Вацлав Гавел коммунисттик режимдин цензурачыл саясатын күрөшкер интеллектуал катары сындаган. Бул демилгелүү топ 1992-жылы ыктыярдуу жоюлганга чейин анын мүчөсү болгон. 

Вацлав Гавел бир нече жолу коммунисттик абакта отуруп чыккан.

Анын эң узак түрмөдө отурган мезгили – 1979-жылдын июн айынан 1984-жылдын январ айына чейин созулган. Бул учур анын жубайы “Олгага жазылган каттарында” чагылдырылган. 

Вацлав Гавел коммунисттерге каршы зомбулук аракетсиз каршылык көрсөтүү усулун жактырганы үчүн аны мурдагы АКШ президенти Билл Клинтон индиялык коомдук ишмер Махатма Гандиге салыштырган. 

1989-жылы Вацлав Гавел Чехословакиядагы ыңкылапчыл кыймылдын лидерлеринин бирине айланат. Бул жибек ыңкылабы ошол жылы 17-ноябрда эч кандай зомбулук аракеттерсиз эле Чехословакиядагы коммунисттик режимди кыйраткан.  

Гавелдин урааны – “Чындык жана сүйүү жалгандык менен жек көрүүнү жеңет” деген сөз болду. &lt;br&gt;


== Президенттик жылдар ==
[[Файл:Karol sidon.jpg|thumb|Вацлав Гавел кийинчерээк Чехиядагы раббин болгон досу Карол Сидон менен]]
[[Файл:Flag of the President of the Czech Republic.svg|thumb|left|Чехия жумуриятынын президентинин желеги]]

1989-жылы 29-декабрда антикоммунисттик “Атуулдук форумдун” жетекчиси Вацлав Гавел Чехословакия Федерациялык кеңешинин депутаттарынын бир добуштан колдоосу менен Чехословакиянын президенти болуп шайланды. &lt;br&gt;

“Саясатка анча кызыкпайм” деген инсан, ошентип, жогорку саясий кызматты ээлеп калды.

1990-жылкы эркин шайлоонун жыйынтыгында ал бул кызматты аркалоосун улантты. 

Ал Чехословакиянын бирдиктүү мамлекет болуп сакталышын колдогон.
Бирок 1992-жылы 3-июлда Чехословакия Федерациялык кеңеши аны президенттикке шайлаган жок, анткени парламенттеги словак депутаттар добуш берүүгө катышпай койгон.

Словактар өздөрүнүн Көз каранды эместик декларациясын жарыялаган соң, 1992-жылы 20-июлда Вацлав Гавел Чехословакия президенти кызматынан чегингенин жарыялады. Ал Чехословакиянын мамлекет катары ыдырашы маалында аны жетектөөдөн баш тартаарын билдирди.

Өз алдынча Чехия жумурияты түзүлгөндө, 1993-жылы 26-январда ал президенттик шайлоого талапкер катары катышып, шайлоодо жеңип чыкты.

Бирок анын президенттик бийлиги алда канчяа чектелүү болуп калды, Ал, негизинен, “журт атасы” катары моралдык бийликке ээ болду, саясий ыйгарым укуктардын көпчүлүгү эми өкмөт башчыга өттү. 

Президенттиги маалында Вацлав Гавел коммунизм тушунда адилетсиз камакка алынган саясий туткундагыларды бошотуу демилгесин көтөрдү. 

1996-жылы декабрда дарыгерлер Вацлав Гавелге “өпкө рагы” диагнозун коюшту. Ал чылым чеккен өнөкөтүн таштап, дарыланды. 

1996-жылы жубайы Олга (Olga Havlová) рак оорусунун айынан каза болду. Алар 32 жыл бирге өмүр сүргөн болчу. 

Бир жыл өтүп-өтпөй Вацлав Гавел театр өнөрпозу Дагмар Вешкрнова (Dagmar Veškrnová) айымга үйлөндү. &lt;br&gt;

Гавел Чехиянын НАТОго киришин колдогон саясатты тутту. &lt;br&gt;

1998-жылы Чехия парламенти аны экинчи мөөнөткө президент кылып шайлады. &lt;br&gt;

2003-жылы 2-февралда ал Чехия президенти кызматынын мөөнөтү аяктап, бул кызмат ордунан кетти. &lt;br&gt;

Гавелдин ордуна анын каршылашы Вацлав Клаус 2003-жылы 28-февралда Чехия президенти болуп шайланды. &lt;br&gt;

== Президенттиктен кийинки турмушу ==
[[Файл:Václav Havel 9. června 2006, Café d'Europe.jpg|thumb|upright|Вацлав Гавел, президенттиктен түшкөн соң, европалык саясий турмушка астейдил мамиле кылды]]

1997-жылдан бери Вацлав Гавел “Форум-2000” аттуу эл аралык жыйынды уюштуруп келет. 

Бул жыйындын айрым отурумдарына тибеттик руханий жолбашчы [[Далай Лама]], чыгыш түркстандык уйгурлардын коомдук лидери Рабия Кадыр өңдүү ар кыл коомдук ишмерлер катышкан. 

2007-жылы май айында Гавелдин “Сепилге карай жана андан кайткан жол” аттуу эскерүүлөр китеби чыкты, анда ал өзүнүн президенттикти аркалаган жылдарын эскерип жазат. Китепте анын курган маектери да камтылган. 

Драматург катары 18 жылдык тыныгуудан соң, 2007-жылы ноябрда Гавел “Кызматтан кетүү” (''Odcházení'') аттуу жаңы драмасын жарыялады. Бул драма 2008-жылы 22-майда Прага шаарындагы “Арха” театрында алгачкы ирет ойнолду. 

Бул “Кызматтан кетүү” чыгармасы кийин көркөм филм катары да тартылып, Гавел өзү анын режиссеру болуп калды. Тасма 2011-жылдын 22-мартында Чехияда алгач көрсөтүлдү. 

Чыгармада канцлер Вилем Ригер (Vilém Rieger) кызматтан кеткенден кийинки баштан кечирген окуялар сыпатталат. Гавел бул чыгармасында Уилям Шекспирдин “Падыша Лир” жана Антон Чеховдун “Алчалуу бак” чыгармаларынын мотивдерин пайдаланган. 

2008-жылы Вацлав Гавел Сабырдуулуктун жана элдешүүнүн Европалык кеңешине мүчө болуп калды. Бул бейөкмөт уюм Европада  сабырдуулукка чакырып, ксенофобияга каршы күрөш жүргүзүү максатын көздөйт.  

2009-жылы 5-апрелде Прагада Европа Биримдиги менен АКШнын саммити өтүп жатканда, Вацлав Гавел АКШ президенти Барак Обама менен жолугушту. 

Вацлав Гавел Адам укуктары корунун Эл аралык кеңешине төрагалык кылып келет.

Гавел, ошондой эле, Коммунизм курмандыктарын эскерүү корунун Эл аралык кеңешчи тобунун мүчөсү. &lt;br&gt;

2011-жылдын 1-октябрында Прага шаарындагы Заманбап көркөм өнөр борборунун кеңсесинде Вацлав Гавелдин 75 жылдыгына арналган чакан кече өттү. Ага мурдагы АКШнын Мамлекеттик катчысы, теги чехиялык Мадлен Олбрайт, мурдагы чех диссиденттери, илимпоздор, көркөм өнөр өкүлдөрү, Гавелдин туугандарынын өкүлдөрү, дипломаттар, тышкы иштер министри Карел Шварценберг ж.б. катышышты.

Чакан сөз сүйлөгөн Вацлав Гавел конокторго мындай деди:

&quot;Канчалык жашым узарган сайын мен ошончолук тартынчаак болуп баратам. Мен ар кандай мүмкүн болгон же болбогон окуялар үчүн деле уят болуп калгандай сезип жүрөм. Эми мен ал түгүл той өткөрүп атканым үчүн да, сөз сүйлөгөнүм, сөзүмдү тыңдап жаткандары үчүн да уялгандай сезчү болдум&quot;.

Мааракенин алдында Вацлав Гавелдин бейнесине көлөкө түшүрчү айрым макалалар да кээ бир жергиликтүү басылмаларга жарыяланган.

Вацлав Гавел рак оорусунун айынан 2011-жылдын 18-декабрында (Бештин айынын 18инде)Чехиядагы Градечек у Влчиц (Hrádeček u Vlčic) жергесинде дүйнөдөн кайтты.
[[Файл:Národní třída (2010).jpg|thumb|left|Вацлав Гавел (2010)]]

== Гавелдин сыйлыктары жана наамдары ==
1994-жылы 4-июлда Гавел мырза Филаделфиянын Эркиндик медалы менен сыйланган. &lt;br&gt;

2002-жылы Эл аралык кызматташтыктын прагалык коому тарабынан ал “Ханно Р.Эленбоген атындагы атуулдук сыйлыкка татыктуу болгон. &lt;br&gt;

2003-жылы Индия өкмөтү аны Махатма Ганди атындагы Эл аралык Тынчтык сыйлыгы менен сыйлады. &lt;br&gt;

Ошол эле жылы Ал “Эл аралык мунапыс” (Amnesty International) уюмунун “Ар-намыс элчиси” сыйлыгына татыды. &lt;br&gt;

2009-жылы ага германдык кадыр-барктуу “Квадрига” сыйлыгы ыйгарылды, бирок бул сыйлык 2011-жылы орус премьери Владимир Путинге да ыйгарылганын уккан соң, Гавел өз сыйлыгын кайра артка кайтарды. &lt;br&gt;

Бир катар университеттердин ардактуу доктору. &lt;br&gt;

== Мамлекеттик сыйлыктар ==
Австриянын Илим жана Өнөр медалы. 2005. &lt;br&gt;
АКШнын “Эркиндиктин президенттик медалы”. 2003. &lt;br&gt;
Аргентинанын “Боштондукка Чыгаруучу Сан Мартин” ордени. 1996. &lt;br&gt;
Бразилиянын “Түштүк Чырым” ордени. 1996. &lt;br&gt;
Венгриянын “Мажарстанга Сиңирген эмгеги үчүн ордени”. 2001. &lt;br&gt;
Германиянын “Германияга Эмгек сиңиргендиги үчүн” ордени. 2000. &lt;br&gt;
Индиянын Ганди Тынчтык сыйлыгы. 2003. &lt;br&gt;
Полшанын “Ак бүркүт” ордени. 1993. &lt;br&gt;
Словакиянын “Ак кош чырым” ордени. 2003. &lt;br&gt;
Украинанын “Акылман Ярослав” ордени. 2006. &lt;br&gt;
Улуу Британиянын “Чоң чырымынын” ээси (Knight Grand Cross). 1996. &lt;br&gt;
Уругвайдын “Жумурият” медалы. 1996. &lt;br&gt;
Түркиянын Улуттук медалы. 2000. &lt;br&gt;
Франциянын “Өнөр жана каттар” ордени. 2001. &lt;br&gt;
Чехиянын Биринчи даражадагы “Ак арстан” ордени. 2003. &lt;br&gt;
Эстониянын “Ыйык Мария Жеринин Чырымы” ордени. 1996. &lt;br&gt;


== Чыгармалары ==
[[Файл:Hedwig&amp;Vaclav Havel Prague backstage Dylan concert cropped small.JPG|thumb|Вацлав Гавел америкалык акын Гедвиг Горски менен]] 

=== Ыр жыйнактары ===
* Čtyři rané básně (''Алгачкы төрт поэма'') &lt;br&gt;
* Záchvěvy I &amp; II, 1954 (''Термелүү I &amp; II'') &lt;br&gt;
* První úpisy, 1955 ('Туңгуч ноталар'') &lt;br&gt;
* Prostory a časy, 1956 (''Мейкиндиктер жана мезгилдер'', ыр жыйнак) &lt;br&gt;
* Na okraji jara (cyklus básní), 1956 (''Көктөм чегинде (поэзиялык цикл)'') &lt;br&gt;
* [[Antikódy]], 1964 (''Антикоддор'') &lt;br&gt;

=== Драмалары ===
* Метаморфоз (Motormorphosis) 1960
* Авто чакырык (''Autostop'') 1960
* Үй-бүлө кечи , 1960,  (''Rodinný večer'')
* Бакчадагы той,  (''Zahradní slavnost''), 1963
* Меморандум, 1965, (''Vyrozumění'')
* Көңүл топтоодогу күчөгөн машакат, 1968, (''Ztížená možnost soustředění'')
* Антеннадагы көпөлөк, 1968, (''Motýl na anténě'')
* Сакчы периште, 1968, (''Strážný anděl'')
* Жашыруун уюмчулар, 1971, (''Spiklenci'')
* Кайырчынын операсы, 1975, (''Žebrácká opera'')
* “Көшөгө” (Вернисаж), 1975, (''Vernisáž'')
* Аудитория (Оюнга келген калайык), 1975, (''Audience'') – Ванек драмасы
* Тоодогу конок үй, 1976, (''Horský hotel'')
* Каршылык көрсөтүү, 1978, (''Protest'') - a Vanӗk play
* Катачылык, 1983, (''Chyba'') - a Vanӗk play
* Ларго десолато, 1984, (''Largo desolato'')
* Азгырылуу, 1985, (''Pokoušení'')
* Кайра өнүгүү, 1987, (''Asanace'')
* Эртең аны иштейбиз, 1988, (''Zítra to spustíme'')
* Кызматтан кетүү, 2007, (''Odcházení'')
* “Бөлөлөр”, 2009, (''Pět Tet'') 
* “Чочко, же Вацлав Гавелдин чочкого аңчылыгы”, 2009, (''Prase'') – бул чыгарма 1987-жылы Гавел жазган тексттин 2009-жылы Владимир Моравек (Valdímir Morávek) тарабынан кайра иштелип чыккан варианты болуп саналат. &lt;br&gt;

=== Көркөм эмес чыгармалары ===
* Күчсүздүн кубаты (The Power of the Powerless), (1985) &lt;br&gt;
* Чындыкта жашоо' (1986)
* Олгага жазган каттар (Dopisy Olze) (1988)
* Тынчтыктын кооптуулукка батышы (Disturbing the Peace), (1991)
* Ачык каттар (Open Letters),  (1991)
* Жайкы медитациялар (1992/93)
* Атуулдук коомго карай (Letní přemítání) (1994)
* Мүмкүн эместиктин өнөрү (The Art of the Impossible),  (1998)
* “Сепилге карай жана андан кайткан жол” (To the Castle and Back), (2007) &lt;br&gt;

=== Прозасы ===
* “Пиждуховдор”, 2003, (Pižďuchové)  &lt;br&gt;

=== Фильмдери ===
* “Кызматтан кетүү”, 2011, (''Odcházení'')  &lt;br&gt;

== Маданият тармагындагы ишмердиги  ==
*Вацлав Гавел рок музыканын куугунтукка алынган топторунун (маселен, The Plastic People of the Universe тобунун) башкы колдоочуларынан болгон. &lt;br&gt;

* Гавел жазз чыгармаларын аткаруучуларды да колдоп келген. &lt;br&gt;


== Интернеттеги шилтемелер ==
;Гавелдин чыгармалары &lt;br&gt;
*[http://www.project-syndicate.org/contributor/31 Commentaries and Op-eds by Václav Havel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080603175048/http://www.project-syndicate.org/contributor/31 |date=2008-06-03 }} and in conjunction between [http://www.project-syndicate.org/contributor/864 Václav Havel and other renowned world leaders]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} for ''[[Project Syndicate]]''. &lt;br&gt;
*[http://history.hanover.edu/courses/excerpts/165havel.html &quot;Excerpts from ''The Power of the Powerless'' (1978)&quot;], by Václav Havel.  [&quot;Excerpts from the Original Electronic Text provided by Bob Moeller, of the [[University of California, Irvine]].&quot;] &lt;br&gt;
*[http://www.worldtrans.org/whole/havelspeech.html &quot;The Need for Transcendence in the Postmodern World&quot;] (Speech).  ''worldtrans.org'' n.d. Accessed 21 December 2007. &lt;br&gt;
* [https://web.archive.org/web/20080622212542/http://www.czech.cz/en/zpravy/news_detail.aspx?id=19993-Vaclav-Havel:-%u201eJsme-na-pocatku-vaznych-zmen Václav Havel: 'We are at the beginning of momentous changes']. ''Czech.cz'' (Official website of the Czech Republic), 10 September 2007. Accessed 21 December 2007.  [On personal responsibility, freedom and ecological problems]. &lt;br&gt;
*[http://www.salon.eu.sk/article.php?article=732&amp;searchPhrase=havel Two Messages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111006231656/http://www.salon.eu.sk/article.php?article=732&amp;searchPhrase=havel |date=2011-10-06 }} Václav Havel on the Kundera affaire, English, salon.eu.sk, October 2008 &lt;br&gt;

;Гавелдин маектери &lt;br&gt;
*[http://www.salon.eu.sk/article.php?article=801&amp;searchPhrase=havel After the Velvet, an Existential Revolution?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111006232812/http://www.salon.eu.sk/article.php?article=801&amp;searchPhrase=havel |date=2011-10-06 }} dialogue between Václav Havel and Adam Michnik, English, salon.eu.sk, November 2008 &lt;br&gt;
*[[Margaret Warner|Warner, Margaret]]. [http://www.pbs.org/newshour/bb/europe/jan-june97/havel_5-16a.html Online Focus: Newsmaker: Václav Havel&quot;] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121221005601/http://www.pbs.org/newshour/bb/europe/jan-june97/havel_5-16a.html |date=2012-12-21 }}.  ''[[The NewsHour with Jim Lehrer]]''. [[Public Broadcasting Service|PBS]], broadcast 16 May 1997. Accessed 21 December 2007.  (NewsHour transcript.) &lt;br&gt;

== Ал тууралуу чыгармалар ==
* Petr Sehnoutka, Barrandovské terasy oživí do dvou let i hotel, Mladá fronta DNES, 2004-09-17  (“Баррандов террасасы” имараты тууралуу) &lt;br&gt;
* Goetz-Stankiewicz, Marketa, The Vanӗk Plays, 1987, University of British Columbia Press &lt;br&gt;
* Samuel Beckett, &quot;Catastrophe,&quot; in ''Collected Shorter Plays of Samuel Beckett'' (New York: Grove P, 1994), 295–302, 295. &lt;br&gt;
*Keane, John. ''Vaclav Havel: A Political Tragedy in Six Acts''. New York: Basic Books, 2000. ISBN 0465037194. (A sample chapter [in [[HTML]] and [[Portable Document Format|PDF]] formats] is linked on the author's website, [http://www.johnkeane.net/books/havel/havel.htm &quot;Books&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060718173153/http://www.johnkeane.net/books/havel/havel.htm |date=2006-07-18 }}.) &lt;br&gt;
*Kriseová, Eda.  ''Vaclav Havel''. Trans. Caleb Crain. New York: St. Martin's Press, 1993. ISBN 0312103174. &lt;br&gt;
*Pontuso, James F. ''Vaclav Havel: Civic Responsibility in the Postmodern Age''. New York: Rowman &amp; Littlefield, 2004. ISBN 0-7425-2256-3. &lt;br&gt;
*Rocamora, Carol.  ''Acts of Courage''. New York: Smith &amp; Kraus, 2004. ISBN 1575253445. &lt;br&gt;
*Symynkywicz, Jeffrey. ''Vaclav Havel and the Velvet Revolution''. Parsippany, New Jersey: Dillon Press, 1995. ISBN 0875186076. &lt;br&gt;

== Башка интернеттик шилтемелер ==
* [http://www.azattyk.kg/content/world_vaclav_havel_dies_dec_18_2011/24426020.html Гавел менен кош айтышуу] &lt;br&gt;
* [http://www.azattyk.kg/content/vaclav_havel_and_his_75th_anniversary_ky/24349736.html Гавелдин 75 жылдык мааракеси] &lt;br&gt;
* [http://www.vaclavhavel.cz/ Václav Havel] Расмий интернет барак  &lt;br&gt;
* [http://www.ceskenoviny.cz/news/zpravy/havel-celebrates-his-75th-birthday-with-family-friends/694987 Гавелдин 75 жылдыгы ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111004140555/http://www.ceskenoviny.cz/news/zpravy/havel-celebrates-his-75th-birthday-with-family-friends/694987 |date=2011-10-04 }} &lt;br&gt; 
* [http://www.nybooks.com/authors/207 Václav Havel archive] from ''[[The New York Review of Books]]'' &lt;br&gt;
* [http://havel.columbia.edu/biblio_humanrights.html &quot;Havel at Columbia: Bibliography: Human Rights Archive] &lt;br&gt;
* [http://www.untitledtheater.com/havel/havel-festival.html Havel Festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150108060642/http://www.untitledtheater.com/havel/havel-festival.html |date=2015-01-08 }} &lt;br&gt;
* [http://www.vons.cz/en The Committee for the Defence of the Unjustly Persecuted (VONS)] (Website about a history of the VONS) &lt;br&gt;
* [http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&amp;UID=11839 Václav Havel] at the Literary Encyclopedia &lt;br&gt;
* [http://www.nndb.com/people/956/000023887/ Notable Names Database] &lt;br&gt;
* [http://archive.vaclavhavel-library.org/ Václav Havel Official Digital Archive] &lt;br&gt;
* [http://www.vaclavhavel-library.org/ Вацлав Гавел китепканасы, Прага] &lt;br&gt;
* [http://www.rferl.org/content/havel_film_leaving_premieres_prague/2347368.html Гавелдин филми]
* [http://www.nytimes.com/2011/07/17/world/europe/17germany.html “Квадрига” сыйлыгы]
* [http://libpro.cts.cuni.cz/charta/docs/declaration_of_charter_77.pdf  Хартия-77” (англисчеси) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130811005053/http://libpro.cts.cuni.cz/charta/docs/declaration_of_charter_77.pdf |date=2013-08-11 }}

[[Категория:Чехия]]
[[Категория:Чех жазуучулары]]
[[Категория:Драматургдар]]
[[Категория:Диссиденттер]]
[[Категория:Туулгандар 1936-жылы]]
[[Категория:Өлгөндөр 2011-жылы]]
[[Категория:Мурдагы президенттер]]</text>
      <sha1>ptdmhnr13n99sk25vwcqi87eu4p7xvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Арабаев, Чолпонкул Исаевич</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8150</id>
    <revision>
      <id>643251</id>
      <parentid>615302</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TartarindeTarascon</username>
        <id>12378</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эмгектери */</comment>
      <origin>643251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2559" sha1="lmjd4yogw00wj3c9vdj2sss6zk2f0kl" xml:space="preserve">АРАБАЕВ Чолпонкул Исаевич (17. 9. 1957-ж. т., [[Нарын облусу|Нарын обл]]., Ат Башы району  р-ну, Ак-Муз айылы) - юрид. илимд. доктору (2005), проф. (2004). КРнын эмгек сиңирген юристи. 

== Кыскача өмүр таржымакалы ==
1983-ж. [[Кыргыз мамлекеттик университети|КМУ]]-нун юрид. ф-тин бүтүргѳн. 

1983-96-ж. КМУнун юрид. ф-тинде окутуучу, улук окутуучу, доцент, кафедра башчысы, деканы, даярдоо борборунун директору, 

1996-99-ж. КРнын юстиция минист-ринин орун басары, КРнын Премьер-Министри-нин аппаратынын адм.-укук (юрид. ж-а кор-гонуу, укук коргоо бѳлүмү) департаментинин ке-ңешчиси, 

1999-2001-ж. КРньш Ѳкмѳтүнѳ караш-туу миграция ж-а демография агентствосунун деректири, 

2001-2002-ж. КРнын Юстиция ми-нистринин биринчи орун басары, 

2002-2003-ж. КРнын Президентинин, КРнын ЖКнин Мый-зам чыгаруу жыйынындагы ыйгарым укуктуу ѳкүлү, 

2003-2005-ж. Кыргыз мамл. юрид. акаде-миясынын ректору кызматында иштеген. 

Ал - конституция, жарандык, үй-бүлѳлүк, жер ж-а агрардык укук, о. эле ил.-популярдык эмгектер-дин, а. и. 4 монография, 10 окуу ж-а окуу-усул-дук колдонмонун автору. 

Юстициянын 3-класс-тагы мамл. кеңешчиси.

== Эмгектери ==
Кредитные правоотношения в сельском хо-зяйстве. Б., 1994; 

Гражданский кодекс - осново-полагающий закон рынка. Б., 1995; 

Гражданско-правовой договор кредитования. Б., 2005. 89, т. 66. Б., 1997
{{Интервикисиз}}

[[Категория:Кыргызстан]]

[[Категория:Укук]]
[[Категория: Таажы-2012]]
[[Категория:Укукчу]]

[[Категория:Юристтер]]

[[Категория:1957-жыл]]
[[Категория:Инсандар]]</text>
      <sha1>lmjd4yogw00wj3c9vdj2sss6zk2f0kl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643276</id>
      <parentid>643251</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:35:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>643276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2559" sha1="szs8rfpbtbdhxesni7o2fafr4oi5qkq" xml:space="preserve">Арабаев Чолпонкул Исаевич (17. 9. 1957-ж. т., [[Нарын облусу|Нарын обл]]., Ат Башы району  р-ну, Ак-Муз айылы) - юрид. илимд. доктору (2005), проф. (2004). КРнын эмгек сиңирген юристи. 

== Кыскача өмүр таржымакалы ==
1983-ж. [[Кыргыз мамлекеттик университети|КМУ]]-нун юрид. ф-тин бүтүргѳн. 

1983-96-ж. КМУнун юрид. ф-тинде окутуучу, улук окутуучу, доцент, кафедра башчысы, деканы, даярдоо борборунун директору, 

1996-99-ж. КРнын юстиция минист-ринин орун басары, КРнын Премьер-Министри-нин аппаратынын адм.-укук (юрид. ж-а кор-гонуу, укук коргоо бѳлүмү) департаментинин ке-ңешчиси, 

1999-2001-ж. КРньш Ѳкмѳтүнѳ караш-туу миграция ж-а демография агентствосунун деректири, 

2001-2002-ж. КРнын Юстиция ми-нистринин биринчи орун басары, 

2002-2003-ж. КРнын Президентинин, КРнын ЖКнин Мый-зам чыгаруу жыйынындагы ыйгарым укуктуу ѳкүлү, 

2003-2005-ж. Кыргыз мамл. юрид. акаде-миясынын ректору кызматында иштеген. 

Ал - конституция, жарандык, үй-бүлѳлүк, жер ж-а агрардык укук, о. эле ил.-популярдык эмгектер-дин, а. и. 4 монография, 10 окуу ж-а окуу-усул-дук колдонмонун автору. 

Юстициянын 3-класс-тагы мамл. кеңешчиси.

== Эмгектери ==
Кредитные правоотношения в сельском хо-зяйстве. Б., 1994; 

Гражданский кодекс - осново-полагающий закон рынка. Б., 1995; 

Гражданско-правовой договор кредитования. Б., 2005. 89, т. 66. Б., 1997
{{Интервикисиз}}

[[Категория:Кыргызстан]]

[[Категория:Укук]]
[[Категория: Таажы-2012]]
[[Категория:Укукчу]]

[[Категория:Юристтер]]

[[Категория:1957-жыл]]
[[Категория:Инсандар]]</text>
      <sha1>szs8rfpbtbdhxesni7o2fafr4oi5qkq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сыдыков, Дөөлөтбек</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9749</id>
    <revision>
      <id>643219</id>
      <parentid>482403</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:50:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Манасчылар|Манасчылар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4763" sha1="nf165nr8mpqjaigvqn1ipofa2180q4m" xml:space="preserve">'''Дөөлөтбек Качкын уулу Сыдыков''' (1983-жылдын 24-августунда Ысык-Көл областына караштуу Тоң районундагы Шор-Булак айылында туулган) - [[манасчы]], “Манас-мурас” коомдук фондунун мүчөсү, “Манас” банкынын стипендианты.                    

Он эки бир туугандын тогузунчусу. Манасчылык Дөөлөтбектин чоң атасы Сыдыктан бери келе жаткан өнөр. Сыдык Чымырбай уулу (1887-1951) саяктын кааба уругунан чыккан жамакчы, дастанчы, семетейчи болгон. Сыдык Чымырбай уулу, Баатыркан болуштун семетейчиси, саяпкери болгон Деңизбайдын (Дөңүзбайдын) шакирти катары белгилүү болгон. Кийин Сыдыктын жолун жолдоп, уулу Качкын да эл ичинде “Семетей” айтып калган. &lt;br&gt; 
Ал эми Дөөлөтбек кичинекей кезинен эле түшүнөн аян берип, ошондон улам айта баштаган. Баатырлар кийин да түшүнө кирип турган. Бир жолку түшүндө Бакай аба менен үйүндө отурган болот. Бакай кимдир бирөөнү күтүп атыптыр. Бир аздан соң эшикке чыгышат. Сыртта бир коркунуч болуп, Алгарасын минип Коңурбай келип калат. Алгаранын омуроосу тамдын шыбынан да бийик экен. Бакай менен Коңурбай кадимкидей учурашып, туугандардай мамиледе болгонуна, карап турган Дөөлөтбек таң калат. Коңурбай Алгаранын чылбырын Дөөлөтбекке кармата берет. Ал чылбырды кармап, ар кандай ойлорго берилген боюнча ойгонуп кетет.&lt;br&gt; 
Дөөлөтбектин жетишкен ийгиликтери төмөнкүлөр: &lt;br&gt; 
1996-жылы манасчы Мамбет Чокмор уулунун 100 жылдыгына карата өткөрүлгөн жаш манасчылардын кароо-сынагында 1-орунга татыктуу болот;&lt;br&gt; 
1999-жылы өткөн “Жаш таланттар” аттуу Республикалык фестивалда 2-орунга ээ болот;&lt;br&gt; 
Ушул эле жылы өткөн Республикалык “Жаш манасчылардын сынагында” 3-орунга татыктуу болот;&lt;br&gt; 
2004-жылдын 25-26-октябрында Таласта өткөн, Назар Кайыптын 230 жылдык мааракесине арналган Республикалык манасчылар мелдешинде 3-орунга ээ болот;&lt;br&gt; 
2005-жылдын 15-16-октябрында Бишкекте өткөн «Башканы коюп, Манасты айт» аттуу Республикалык манасчылар мелдешинде 1-орунга жетишет;&lt;br&gt; 
2005-жылдын 25-декабрында Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясы тарабынан “Мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн” «Кыргыз тили» төш белгиси менен сыйланган;&lt;br&gt; 
2007-жылы Ат-Башы жергесинде өткөн “Кошой коргон” телесынагында 2-орунга арзыган.&lt;br&gt; 
Дөөлөтбек учурда Кыргыз Улуттук консерваториянын 4-курсунда, манасчылык классында, Кыргыз Республикасынын Эмгек сиңирген артисти, манасчы Назаркул Сейдракмановдон билим алат. “Сейтек” эпосунун өз вариантын жазып, басмага даярдоодо.

== Колдонулган адабияттар ==

* ''[https://www.academia.edu/118324036/_Манастын_төрөлщшщ_эпизоду_тщрдщщ_варианттарда/ «Манастын төрөлщшщ» эпизоду тщрдщщ варианттарда]''. Бишкек: Ордо, 2024.

&lt;br&gt;

[[Категория:Манасчылар]]</text>
      <sha1>nf165nr8mpqjaigvqn1ipofa2180q4m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Токтораалы Талканбай уулу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10775</id>
    <revision>
      <id>643232</id>
      <parentid>64432</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T23:01:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Арип боюнча инсандар|Арип боюнча инсандар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7855" sha1="sl8f6vc409qw2ko4batttpfctf68r9x" xml:space="preserve">'''Токтораалы Талканбай уулу'''. Жазгыч акын Токтораалы Талканбаев 1869 – жылы азыркы Сокулук районуна караштуу Токбай айылында туулган. Ата – энеси өтө жарды адамдардан болушкан. Токтораалы жаш кезинен турмуштун көп оор түйшүктөрүн  тартканын ырларынын биринде мындайча эскерет:&lt;br&gt;
Салгыла кулак сөзүмө&lt;br&gt;
Көрүнгөн баары көзүмө.&lt;br&gt;
Далай залим камчы урган&lt;br&gt;
Жаш кезимде өзүмө.&lt;br&gt;
“Бир жылы – дейт, акын өзүнүн бир эскермесинде, - [[Тезек Муңайтпас уулу]] дегенден он сом алып, убактысында таап бере албагандыгым үчүн төрт жыл дегенде бир ат, бир өгүз, отуз сом акча менен араң кутулдум. Бул жалаң Токтораалынын турмушундагы көрүнүш эмес, ошол мезгилде кедей – кембагалдарды зарлантып, жокчулуктун торуна бекем чырмаган адилетсиз  эзүүнүн бир жолу эле. Эзүүчү таптар “сүткө берген” акчалары аркылуу “[[кедей]]ди мал кылып күтүп алууга” аракеттенишкен. 
Октябрь революциясынан кийин гана Токтораалы оор эзүүдөн кутулуп, жыргалдуу турмуштун үзүрүн көрүүгө жетишти. Коллоктивдештирүү мезгилинде, кулактарды тап катары жоюуда Токтораалы Талканбаев учурдагы милдеттерди түшүндүрүп, социалисттик курулушту курууда активдүү күрөшсө, согушка чейинки беш жылдыктарда жана Ата Мекендик согуш мезгилинде өз көркөм сөзү менен совет элин жаңы жеңиштерге шыктандырды.&lt;br&gt; 
Т. Талканбаевдин чыгармачылыгы Октябрь революциясынан көп илгери башталган. Ал өзүнүн бир ырында:&lt;br&gt;
Казал жазам жашымдан,&lt;br&gt;
Ар иш өткөн башымдан.&lt;br&gt;
Түрлүү жапа көргөмүн, &lt;br&gt;
Жакын, алыс касымдан, - &lt;br&gt;
дейт. Демек, акындын бул ырдагы эскертүүсүнө караганыбызда анын жаш кезинен эле ыр чыгарып, казал жазууга киришкенин көрөбүз. Токтораалы Талканбаедин чыгармачылыгы Октябрь революциясына чейин башталгандыгын анын айрым чыгармалары да ачык далилдейт. Мисалы, кожо – молдолорго арналып жазылган ыры, автордун эскертүүсүнө караганыбызда, 1990 – жылы жазылган. Бирок, тилекке каршы, Т. Талканбаевдин Октябрь революциясына чейин жазылган ырларынан ушул чыгармадан башкалары бизге жеткен жок. Азыркы биздин колдогу ырлары дээрлик Октябрь революциясынан кийин автор тарабынан кагазга түшүрүлүп, 20 – жылдарда республиканын билим комиссиясына тапшырылган, айрымдары ушул жылдардын аралыгында [[“Эркин Тоо”]], “[[Кызыл Кыргызстан]]” газетасында, акын ырчылардын ырларына арналган эң алгачкы “[[Кызыл гүл]]” аттуу жыйнактары жарык көргөн Токтораалы Талканбаевдин ырларынын көпчүлүгү да 20 – жылдарда жана 30 – жылдардын баш ченинде жазылгын. Чыгармаларынын мазмунун ошол мезгилдеги окуялар, социалисттик курулуштун түрдүү процесстери түзгөн. Бул жылдары эзүүчү таптар кылымдар бою караңгынын торунда оор түйшүктөрдү тартып келген эмгекчилердин аң - сезидеринин али төмөндүгүнөн, учурдагы окуялардын маанисине жеткилең түшүнбөгөндүктөрүнөн пайдаланышып, аларды өз таасиринде кармоого, Совет бийлигине каршы курал кылып колдонууга аракеттенишкени белгилүү. Ушул айыгышкан жылдары айланасындагы окуяларга туура ба берип, өз чыгармасында баарынан мурда эзүүчү таптардын талоончулук саясатын айгинелөөгө умтулду.
Т. Талканбаев ар дайым өз элинин тилегин тилеп, оюн жактаган чындыкты бетке айткан акын болгон. Ал кожо – молдолор сыяктуу дин өкүлдөрүн өтө жек көргөн. Алардын жүрүм – турумдарын көп сынга алган. 
Т. Талканбаев жалаң өз элинин оозеки чыгармачылыгы менен гана эмес, башка чыгыш элдеринин адабияты менен да тааныш болгон. Анын ырларынан араб, фарсы, өзгөчө казак адабиятынын айрым белгилери, таасири ачык сезилет. Акындын көп ырлары “Кыргыз тили менен өлөң”, “Аз гана өлөң” деп атаганындай казак элинин адабиятында кеңири кездешүүчү өлөң формасында жазылган.&lt;br&gt;
Кыскасы, Токтораалы Талканбаев кандай адабий формада, кандай түрдө жазбасын, баарында өз элинни ой – максатын, тилегин таасын чагылдырууга далалаттанган. Ал, өзү айткандай, эки кылымда жашап, эски замандын оор түйшүгүн катуу тартып, советтик доордо бактыга кандай бөлөнсө, ар кыл тематикадагы ырларында да бай – манаптардын адилетсиздигин ашкерелеп ырдады. Акындын курч сатиралары, агитациялык ырлары өз учурунда эмгекчилердин таптык сезимин ойготуп, кыраакылыгын арттырууда, социалисттик коомдун артыкчылыгын көрсөтүп, эски адатка каршы күрөшүүгө, жаңыча эмгектенүүдө, адептүү жүрүм – турумга тарбиялоодо чоң мааниге ээ.&lt;br&gt;
''Пайдаланылган адабият'': “Акындар чыгармачылыгынын тарыхынын очерктери” Фрунзе – 1988.

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>sl8f6vc409qw2ko4batttpfctf68r9x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643233</id>
      <parentid>643232</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T23:01:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Акындар|Акындар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7893" sha1="aziy1x83k74c2138atdu0nqr0n709bw" xml:space="preserve">'''Токтораалы Талканбай уулу'''. Жазгыч акын Токтораалы Талканбаев 1869 – жылы азыркы Сокулук районуна караштуу Токбай айылында туулган. Ата – энеси өтө жарды адамдардан болушкан. Токтораалы жаш кезинен турмуштун көп оор түйшүктөрүн  тартканын ырларынын биринде мындайча эскерет:&lt;br&gt;
Салгыла кулак сөзүмө&lt;br&gt;
Көрүнгөн баары көзүмө.&lt;br&gt;
Далай залим камчы урган&lt;br&gt;
Жаш кезимде өзүмө.&lt;br&gt;
“Бир жылы – дейт, акын өзүнүн бир эскермесинде, - [[Тезек Муңайтпас уулу]] дегенден он сом алып, убактысында таап бере албагандыгым үчүн төрт жыл дегенде бир ат, бир өгүз, отуз сом акча менен араң кутулдум. Бул жалаң Токтораалынын турмушундагы көрүнүш эмес, ошол мезгилде кедей – кембагалдарды зарлантып, жокчулуктун торуна бекем чырмаган адилетсиз  эзүүнүн бир жолу эле. Эзүүчү таптар “сүткө берген” акчалары аркылуу “[[кедей]]ди мал кылып күтүп алууга” аракеттенишкен. 
Октябрь революциясынан кийин гана Токтораалы оор эзүүдөн кутулуп, жыргалдуу турмуштун үзүрүн көрүүгө жетишти. Коллоктивдештирүү мезгилинде, кулактарды тап катары жоюуда Токтораалы Талканбаев учурдагы милдеттерди түшүндүрүп, социалисттик курулушту курууда активдүү күрөшсө, согушка чейинки беш жылдыктарда жана Ата Мекендик согуш мезгилинде өз көркөм сөзү менен совет элин жаңы жеңиштерге шыктандырды.&lt;br&gt; 
Т. Талканбаевдин чыгармачылыгы Октябрь революциясынан көп илгери башталган. Ал өзүнүн бир ырында:&lt;br&gt;
Казал жазам жашымдан,&lt;br&gt;
Ар иш өткөн башымдан.&lt;br&gt;
Түрлүү жапа көргөмүн, &lt;br&gt;
Жакын, алыс касымдан, - &lt;br&gt;
дейт. Демек, акындын бул ырдагы эскертүүсүнө караганыбызда анын жаш кезинен эле ыр чыгарып, казал жазууга киришкенин көрөбүз. Токтораалы Талканбаедин чыгармачылыгы Октябрь революциясына чейин башталгандыгын анын айрым чыгармалары да ачык далилдейт. Мисалы, кожо – молдолорго арналып жазылган ыры, автордун эскертүүсүнө караганыбызда, 1990 – жылы жазылган. Бирок, тилекке каршы, Т. Талканбаевдин Октябрь революциясына чейин жазылган ырларынан ушул чыгармадан башкалары бизге жеткен жок. Азыркы биздин колдогу ырлары дээрлик Октябрь революциясынан кийин автор тарабынан кагазга түшүрүлүп, 20 – жылдарда республиканын билим комиссиясына тапшырылган, айрымдары ушул жылдардын аралыгында [[“Эркин Тоо”]], “[[Кызыл Кыргызстан]]” газетасында, акын ырчылардын ырларына арналган эң алгачкы “[[Кызыл гүл]]” аттуу жыйнактары жарык көргөн Токтораалы Талканбаевдин ырларынын көпчүлүгү да 20 – жылдарда жана 30 – жылдардын баш ченинде жазылгын. Чыгармаларынын мазмунун ошол мезгилдеги окуялар, социалисттик курулуштун түрдүү процесстери түзгөн. Бул жылдары эзүүчү таптар кылымдар бою караңгынын торунда оор түйшүктөрдү тартып келген эмгекчилердин аң - сезидеринин али төмөндүгүнөн, учурдагы окуялардын маанисине жеткилең түшүнбөгөндүктөрүнөн пайдаланышып, аларды өз таасиринде кармоого, Совет бийлигине каршы курал кылып колдонууга аракеттенишкени белгилүү. Ушул айыгышкан жылдары айланасындагы окуяларга туура ба берип, өз чыгармасында баарынан мурда эзүүчү таптардын талоончулук саясатын айгинелөөгө умтулду.
Т. Талканбаев ар дайым өз элинин тилегин тилеп, оюн жактаган чындыкты бетке айткан акын болгон. Ал кожо – молдолор сыяктуу дин өкүлдөрүн өтө жек көргөн. Алардын жүрүм – турумдарын көп сынга алган. 
Т. Талканбаев жалаң өз элинин оозеки чыгармачылыгы менен гана эмес, башка чыгыш элдеринин адабияты менен да тааныш болгон. Анын ырларынан араб, фарсы, өзгөчө казак адабиятынын айрым белгилери, таасири ачык сезилет. Акындын көп ырлары “Кыргыз тили менен өлөң”, “Аз гана өлөң” деп атаганындай казак элинин адабиятында кеңири кездешүүчү өлөң формасында жазылган.&lt;br&gt;
Кыскасы, Токтораалы Талканбаев кандай адабий формада, кандай түрдө жазбасын, баарында өз элинни ой – максатын, тилегин таасын чагылдырууга далалаттанган. Ал, өзү айткандай, эки кылымда жашап, эски замандын оор түйшүгүн катуу тартып, советтик доордо бактыга кандай бөлөнсө, ар кыл тематикадагы ырларында да бай – манаптардын адилетсиздигин ашкерелеп ырдады. Акындын курч сатиралары, агитациялык ырлары өз учурунда эмгекчилердин таптык сезимин ойготуп, кыраакылыгын арттырууда, социалисттик коомдун артыкчылыгын көрсөтүп, эски адатка каршы күрөшүүгө, жаңыча эмгектенүүдө, адептүү жүрүм – турумга тарбиялоодо чоң мааниге ээ.&lt;br&gt;
''Пайдаланылган адабият'': “Акындар чыгармачылыгынын тарыхынын очерктери” Фрунзе – 1988.

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]
[[Категория:Акындар]]</text>
      <sha1>aziy1x83k74c2138atdu0nqr0n709bw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Суваналиев, Исак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14965</id>
    <revision>
      <id>643241</id>
      <parentid>643087</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:13:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21140-22</username>
        <id>47152</id>
      </contributor>
      <comment>Толуктоо</comment>
      <origin>643241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26217" sha1="n6sb2gpht4perzse6s6rmv0mc4baj8b" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D0%A1%D0%A0_9-%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%B2%D0%B0&lt;/ref&gt;'''Суваналиев Исак —''' [[Кыргыз ССР Жогорку Советинин]] депутаты. [[Улуу Ата Мекендик согуштун]] ардагери.&lt;br&gt;1926-жылы [[Киров]] районундагы [[Крупская]] (азыркы [[Ак-Жар (Кара-Буура району)|Ак-Жар]], Кара-Буура району) айылында туулган. 
[[Файл:Суваналиев Исак фото на день победы.jpg|thumb|Суваналиев Исак]]
[[Файл:Фото Суваналиева И. 9 мая день победы.jpg|thumb|'''Суваналиев И. 9 май''' ]]
1949-жылы [[Фрунзедеги]] айыл чарба окуу жайын бүткөн.1940-1944-жылы [[Талас]] облусунун Киров районунун Крупская атындагы колхоздо колхозчу, башкарманын орун басары, парткомдун катчысы, 1955-1970-жылы партиянын Талас, Киров райкомдорунун катчысы, 2-катчысы, ошондой эле райондордун эмгекчилер депутаттарынын райондук кеңешинин төрагасынын орун басары, 1970-1973-жылдары Тогуз-Торо районунда  эмгекчилер депутаттардын райондук кеңешинин төрагасы, 1973-1978 [[Тогуз-Торо]] райкомунун 1-катчысы, 1978-жылдан Киров райондук айыл чарба  башкармасынын башчысы болуп иштеген.&lt;br&gt;[[Эмгек Кызыл Туу ордени]],  Ардак белгиси ордени, КССР Жогорку Советинин Президиумунун [[“Эрдиги үчүн”]] медалы, КССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы, Бүткүл Союздук айыл чарба көргөзмөсүнүн коло жана күмүш медалдары менен сыйланган.

'''Толук чоо-жайын тактоочу (кененирээк) маалымат:'''
[[Файл:Фото Суваналиева Исака.jpg|thumb|'''Суваналиев Исак 9 майга карата''']]
[[Файл:Семейное фото на День победы.jpg|thumb|Исак Суваналиев ]]
Исак Суваналиевич Суваналиев 1926-жылы 8-майда Кыргыз АССРинин Киров районундагы Крупская атындагы айылда дыйкандын үй-бүлөсүндө туулган. Анын өмүрү жана эмгек жолу Улуу Ата Мекендик согуш жылдарындагы эмгек фронтунан башталып, Кыргыз ССРинин айыл чарбасында жана партиялык-советтик системасындагы жооптуу кызматтарда өткөн көп жылдык иши менен аяктаган, Ата Мекенге кошкон кызматынын жаркын үлгүсү болуп эсептелет.&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%BA%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D6aeda417b9edbd307d1fc4bd41104590b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

[[Файл:Ордена и медали.jpg|thumb|Суваналиев Исактын ордендери жана медалдары]]

== &lt;ref&gt;https://1418museum.ru/heroes/42406338/?SEARCH=Y&lt;/ref&gt;Эмгек жолу ==
·       '''1940-1944-жж.:''' Киров районундагы Крупская атындагы колхоздун колхозчусу. Согуштун эң оор жылдарында орукта эмгектенип фронтту азык-түлүк менен камсыз кылууга салым кошкон.&lt;ref&gt;https://1418museum.ru/heroes/42406338/?SEARCH=Y&lt;/ref&gt;

·       '''1944-1945-жж.:''' Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу. 1-Белорус фронтунун 3-армиясынын 269-аткычтар дивизиясынын 1020-аткычтар полкунун солдаты болуп кызмат кылган. Согуш жолунан өтүп, Европаны нацизмден бошотууга катышкан.&lt;ref&gt;https://podvignaroda.ru/?#id=1006292494&amp;tab=navDetailManCard&lt;/ref&gt;

·       '''1945-1946-жж.:''' Демобилизациядан кийин туулган жерине кайтып келип, колхоздо эсепчи болуп иштеген.&lt;ref&gt;https://1418museum.ru/heroes/42406338/?SEARCH=Y&lt;/ref&gt;

·       '''1946-1947-жж.:''' Киров районундагы Крупская атындагы колхоздун төрагасынын орун басары.

·       '''1947-1949-жж.:''' Квалификациясын жогорулатуу максатында Кант районундагы Фрунзе айыл чарба окуу жайына окууга жиберилип, аны «айыл чарбаны уюштуруучу-техник» адистиги боюнча бүтүргөн.

·       '''1949-1951-жж.:''' Киров районундагы Крупская атындагы колхоздун төрагасы.

·       '''1951-1952-жж.:''' Киров районундагы Калинин атындагы колхоздун  парторгу.

·       '''1952-1955-жж.:''' Кыргыз ССРинин Борбордук Комитетинин Республикалык партиялык мектебинин угуучусу.

·       '''1955-1957-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Талас райондук партия комитетинин МТС зонасы боюнча катчысы  (Талас ш.).

·       '''1957-1958-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Талас райондук партия комитетинин катчысы (Талас ш.).

·       '''1958-1961-жж.:''' Талас райондук эмгекчилердин депутаттар кеңешинин төрагасынын орун басары.

·       '''1961-1962-жж.:''' Талас району боюнча айыл чарба азыктарын сатып алуу боюнча мамлекеттик башкы инспектор.
[[Файл:Фото Орденов и медалей.jpg|thumb|Исак Суваналиевтин медалдары]]
·       '''1962-1963-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Киров райондук партиялык комитетинин экинчи катчысы.

·       '''1963-1964-жж.:''' Талас райондук аткаруу комитетинин төрагасынын орун басары (Талас ш.).
[[Файл:Фото нагрудных знаков.jpg|thumb|И. Суваналиевтин медалдары]]
·       '''1964-1966-жж.:''' Киров районунун айыл чарба өндүрүш башкармасынын башчысынын орун басары.

·       '''1966-1970-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Талас райондук партиялык комитетинин экинчи катчысы (г. Талас).

·       '''1970-1973-жж.:''' Тогуз-Торо райондук аткаруу комитетинин төрагасы (Казарман айылы). Республиканын агроклиматтык шарттары боюнча эң эле алыскы жана татаал райондордун бирин жетектеген.

·       '''1973-1978-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Тогуз-Торо райондук комитетинин биринчи катчысы (Казарман айылы). Бул кызматта өтө күчтүү уюштуруучу жана жетекчи болуп көрсөтүлүп, бийик тоолуу райондун социалдык-экономикалык өнүгүшүнө зор салым кошкон.

·       '''1978-1983-жж.:''' Киров районунун айыл чарба башкармалыгынын башчысы (Киров айылы).

·       '''1983-1985-жж.:''' Киров районундагы «Плодопитомник» совхозунун директору.

== Билими ==
Билим алууга жана кесипкөй өсүшкө тынымсыз умтулган:

·       Фрунзе эки жылдык айыл чарба окуу жайы (1947-1949), айыл чарбаны уюштуруучу-техник.

·       Кыргыз ССРинин Борбордук Комитетинин Республикалык партиялык мектеби (1952-1955).

·       Фрунзе айыл чарба техникуму (сырттан окуу, 1955-1957), кенже агроном.

·       Скрябин атындагы Кыргыз айыл чарба институту (сырттан окуу, 1959-1965), илимий агроном. 

== Саясий ишмердүүлүгү ==
И. С. Суваналиевдин активдүү коомдук-саясий ишмердүүлүгү партиянын жана элдин жогорку ишеними менен белгиленген:

·       Кыргыз ССРинин Компартиясынын Талас райондук комитетинин  мүчөсү (1966).

·       Кыргыз ССРинин Компартиясынын Нарын облустук  комитетинин мүчөсү (1973).

·       Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңешинин IX чакырылышынын депутаты (1975). Бул анын республикага көрсөткөн кызматынын эң жогорку таанылышы болгон.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D0%A1%D0%A0_9-%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%B2%D0%B0&lt;/ref&gt;

·       Кыргыз ССРинин Компартиясынын Ревизиялык комиссиясынын мүчөсү (1976).&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D0%A1%D0%A0_9-%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%B2%D0%B0&lt;/ref&gt;

== Сыйлыктары ==

=== '''Ордендер''' ===
• Эмгек Кызыл Туу ордени (орден № 497480, 30.04.1966-ж.).

• «Ардак Белгиси» ордени (орден № 553735, 21.04.1971-ж.).

• I даражадагы Ата Мекендик согуш ордени (орден № 486965, 11.03.1985-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_yubileinaya_kartoteka1113349947/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%BA%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D6aeda417b9edbd307d1fc4bd41104590b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt; 

=== Айырмалоо белгилери ===
• «Гвардия» белгиси. 

=== Согуштук медалдар ===
• «Согуштагы артыкчылыгы үчүн» медалы (Сыйлык барагы № 3, 29.09.1945-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согушта Германияны жеңгендиги үчүн» медалы (Р № 288830, 03.06.1946-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «Берлинди алгандыгы үчүн» медалы.

• «Каармандыгы үчүн» медалы (Ж № 425569, 25.11.1966-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

=== СССРдин эмгек жана юбилейлик медалдары ===
• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилиндеги каарман эмгеги үчүн» медалы (АЗ № 164463, 17.12.1946-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «Эмгек ардагери» медалы (31.12.1982-ж.).

• «Узак жылдык ак ниет эмгеги үчүн» медалы.

• «СССРдин эл чарбасындагы жетишкендиктери үчүн» медалы (жалпы 4 даана).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

=== СССР Куралдуу Күчтөрүнүн юбилейлик медалдары ===
• «СССР Куралдуу Күчтөрүнө 50 жыл» (1968-ж.).

• «СССР Куралдуу Күчтөрүнө 60 жыл» (1978-ж.). 

=== Жеңиштин юбилейлик медалдары ===
• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 20 жыл» (1965-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 25 жыл» (1970-ж.).

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 30 жыл» (1975-ж.).

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 40 жыл» (1985-ж.). 

=== Юбилейлик жана аймактык сыйлыктар ===
• «В. И. Лениндин туулган күнүнүн 100 жылдыгы» (1970-ж.).

• «Фрунзе шаары 1878–1978».

• «Кыргыз ССР – 50 жыл». 

== Кыргызстандын өнүгүшүнө кошкон салымы ==
Исак Суваналиевич Суваналиев согуштан кийинки мезгилде жана өнүккөн социализм доорунда Кыргызстандын айыл чарбасын көтөрүп, аймактарды башкарган куруучулар муунуна таандык. Жөнөкөй колхозчудaн тарта райондук комитеттин биринчи катчысына жана Жогорку Кеңештин депутатына чейинки жолду басып өтүп, ал төмөндөгүлөргө чоң салым кошкон:

• Агрардык секторду өнүктүрүү: ар түрдүү деңгээлдеги жетекчи катары, ал Талас, Нарын  жана Чүй  облустарындагы колхоздордун жана совхоздордун экономикасын бекемдөөгө, ошондой эле жаны агротехникалык ыкмаларды киргизүүгө өбөлгө түзгөн.

• Башкаруу жана партиялык курулуш: Анын партиялык жана советтик бир катар маанилүү кызматтардагы иши тапшырылган аймактарда туруктуулукту жана эл чарбасынын пландaрын ишке ашырууну камсыз кылган.

• Алыскы аймактардын социалдык өнүгүшү: Бийик тоо аймактарынын өзгөчөлүктөрүн түшүнүүнү жана атайын мамиле талап кылган Тогуз-Тороу районун башкаруу анын өмүр баянындагы эң жаркын барактардын бири болуп саналат. 

Эмгектен башталып, жетекчилик кызматтарда аяктаган анын өмүрү Кыргызстандын тарыхындагы бүтүн бир доорду өзүндө чагылдырып, ишке берилгендик жана жөнөкөй адам катарында үлгү болуп келет.

Талас облусунун Айтматов районунун борбору Кызыл-Адыр айылында  көчөгө жана ошондой эле Аманбаев айыл аймагынын Ак-Жар айылында көчөгө Исак Суваналиевич Суваналиевдин ысмы ыйгарылган.

'''Үй-бүлө''' Исак Суваналиевдин өмүрлүк жары жана ишенимдүү таянычы — '''Базаркүл Суваналиева'''. Ал жолдошунун жооптуу мамлекеттик жана партиялык кызматтагы жылдарында анын ийгиликтерине тең ортоктош болуп, үй-бүлөнүн куту болгон. Он баланын мээримдүү энеси Базаркүл Суваналиева жогорку '''«Баатыр эне»''' наамына татыктуу болгон. Анын энелик даңкы I, II жана III даражадагы «Эне даңкы» ордендери жана «Эне медалы» (1959 жана 1960-жж.) менен тастыкталган. Базаркүл Суваналиеванын акылмандыгы жана мээнети менен Суваналиевдердин үй-бүлөсү коомдо бири-бирин терең сыйлаган, ынтымактуу жана үлгүлүү үй-бүлө катары таанылган.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%C2%AB%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8%D0%BD%D0%B8%C2%BB&lt;/ref&gt;

== Адабияттар ==
Асанов.У, Асаналиев.З, Атабаев.А “Нарын обласына 70 жыл.Энциклопедия”-,Бишкек, 2009

== Булактар ==
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Илим]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>n6sb2gpht4perzse6s6rmv0mc4baj8b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643248</id>
      <parentid>643241</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:48:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21140-22</username>
        <id>47152</id>
      </contributor>
      <comment>/* Кыргызстандын өнүгүшүнө кошкон салымы */ Үй-бүлө</comment>
      <origin>643248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26222" sha1="7a0xoh5fiafdrdnbffpkwlgrxd37rd9" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D0%A1%D0%A0_9-%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%B2%D0%B0&lt;/ref&gt;'''Суваналиев Исак —''' [[Кыргыз ССР Жогорку Советинин]] депутаты. [[Улуу Ата Мекендик согуштун]] ардагери.&lt;br&gt;1926-жылы [[Киров]] районундагы [[Крупская]] (азыркы [[Ак-Жар (Кара-Буура району)|Ак-Жар]], Кара-Буура району) айылында туулган. 
[[Файл:Суваналиев Исак фото на день победы.jpg|thumb|Суваналиев Исак]]
[[Файл:Фото Суваналиева И. 9 мая день победы.jpg|thumb|'''Суваналиев И. 9 май''' ]]
1949-жылы [[Фрунзедеги]] айыл чарба окуу жайын бүткөн.1940-1944-жылы [[Талас]] облусунун Киров районунун Крупская атындагы колхоздо колхозчу, башкарманын орун басары, парткомдун катчысы, 1955-1970-жылы партиянын Талас, Киров райкомдорунун катчысы, 2-катчысы, ошондой эле райондордун эмгекчилер депутаттарынын райондук кеңешинин төрагасынын орун басары, 1970-1973-жылдары Тогуз-Торо районунда  эмгекчилер депутаттардын райондук кеңешинин төрагасы, 1973-1978 [[Тогуз-Торо]] райкомунун 1-катчысы, 1978-жылдан Киров райондук айыл чарба  башкармасынын башчысы болуп иштеген.&lt;br&gt;[[Эмгек Кызыл Туу ордени]],  Ардак белгиси ордени, КССР Жогорку Советинин Президиумунун [[“Эрдиги үчүн”]] медалы, КССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы, Бүткүл Союздук айыл чарба көргөзмөсүнүн коло жана күмүш медалдары менен сыйланган.

'''Толук чоо-жайын тактоочу (кененирээк) маалымат:'''
[[Файл:Фото Суваналиева Исака.jpg|thumb|'''Суваналиев Исак 9 майга карата''']]
[[Файл:Семейное фото на День победы.jpg|thumb|Исак Суваналиев ]]
Исак Суваналиевич Суваналиев 1926-жылы 8-майда Кыргыз АССРинин Киров районундагы Крупская атындагы айылда дыйкандын үй-бүлөсүндө туулган. Анын өмүрү жана эмгек жолу Улуу Ата Мекендик согуш жылдарындагы эмгек фронтунан башталып, Кыргыз ССРинин айыл чарбасында жана партиялык-советтик системасындагы жооптуу кызматтарда өткөн көп жылдык иши менен аяктаган, Ата Мекенге кошкон кызматынын жаркын үлгүсү болуп эсептелет.&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%BA%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D6aeda417b9edbd307d1fc4bd41104590b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

[[Файл:Ордена и медали.jpg|thumb|Суваналиев Исактын ордендери жана медалдары]]

== &lt;ref&gt;https://1418museum.ru/heroes/42406338/?SEARCH=Y&lt;/ref&gt;Эмгек жолу ==
·       '''1940-1944-жж.:''' Киров районундагы Крупская атындагы колхоздун колхозчусу. Согуштун эң оор жылдарында орукта эмгектенип фронтту азык-түлүк менен камсыз кылууга салым кошкон.&lt;ref&gt;https://1418museum.ru/heroes/42406338/?SEARCH=Y&lt;/ref&gt;

·       '''1944-1945-жж.:''' Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу. 1-Белорус фронтунун 3-армиясынын 269-аткычтар дивизиясынын 1020-аткычтар полкунун солдаты болуп кызмат кылган. Согуш жолунан өтүп, Европаны нацизмден бошотууга катышкан.&lt;ref&gt;https://podvignaroda.ru/?#id=1006292494&amp;tab=navDetailManCard&lt;/ref&gt;

·       '''1945-1946-жж.:''' Демобилизациядан кийин туулган жерине кайтып келип, колхоздо эсепчи болуп иштеген.&lt;ref&gt;https://1418museum.ru/heroes/42406338/?SEARCH=Y&lt;/ref&gt;

·       '''1946-1947-жж.:''' Киров районундагы Крупская атындагы колхоздун төрагасынын орун басары.

·       '''1947-1949-жж.:''' Квалификациясын жогорулатуу максатында Кант районундагы Фрунзе айыл чарба окуу жайына окууга жиберилип, аны «айыл чарбаны уюштуруучу-техник» адистиги боюнча бүтүргөн.

·       '''1949-1951-жж.:''' Киров районундагы Крупская атындагы колхоздун төрагасы.

·       '''1951-1952-жж.:''' Киров районундагы Калинин атындагы колхоздун  парторгу.

·       '''1952-1955-жж.:''' Кыргыз ССРинин Борбордук Комитетинин Республикалык партиялык мектебинин угуучусу.

·       '''1955-1957-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Талас райондук партия комитетинин МТС зонасы боюнча катчысы  (Талас ш.).

·       '''1957-1958-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Талас райондук партия комитетинин катчысы (Талас ш.).

·       '''1958-1961-жж.:''' Талас райондук эмгекчилердин депутаттар кеңешинин төрагасынын орун басары.

·       '''1961-1962-жж.:''' Талас району боюнча айыл чарба азыктарын сатып алуу боюнча мамлекеттик башкы инспектор.
[[Файл:Фото Орденов и медалей.jpg|thumb|Исак Суваналиевтин медалдары]]
·       '''1962-1963-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Киров райондук партиялык комитетинин экинчи катчысы.

·       '''1963-1964-жж.:''' Талас райондук аткаруу комитетинин төрагасынын орун басары (Талас ш.).
[[Файл:Фото нагрудных знаков.jpg|thumb|И. Суваналиевтин медалдары]]
·       '''1964-1966-жж.:''' Киров районунун айыл чарба өндүрүш башкармасынын башчысынын орун басары.

·       '''1966-1970-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Талас райондук партиялык комитетинин экинчи катчысы (г. Талас).

·       '''1970-1973-жж.:''' Тогуз-Торо райондук аткаруу комитетинин төрагасы (Казарман айылы). Республиканын агроклиматтык шарттары боюнча эң эле алыскы жана татаал райондордун бирин жетектеген.

·       '''1973-1978-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Тогуз-Торо райондук комитетинин биринчи катчысы (Казарман айылы). Бул кызматта өтө күчтүү уюштуруучу жана жетекчи болуп көрсөтүлүп, бийик тоолуу райондун социалдык-экономикалык өнүгүшүнө зор салым кошкон.

·       '''1978-1983-жж.:''' Киров районунун айыл чарба башкармалыгынын башчысы (Киров айылы).

·       '''1983-1985-жж.:''' Киров районундагы «Плодопитомник» совхозунун директору.

== Билими ==
Билим алууга жана кесипкөй өсүшкө тынымсыз умтулган:

·       Фрунзе эки жылдык айыл чарба окуу жайы (1947-1949), айыл чарбаны уюштуруучу-техник.

·       Кыргыз ССРинин Борбордук Комитетинин Республикалык партиялык мектеби (1952-1955).

·       Фрунзе айыл чарба техникуму (сырттан окуу, 1955-1957), кенже агроном.

·       Скрябин атындагы Кыргыз айыл чарба институту (сырттан окуу, 1959-1965), илимий агроном. 

== Саясий ишмердүүлүгү ==
И. С. Суваналиевдин активдүү коомдук-саясий ишмердүүлүгү партиянын жана элдин жогорку ишеними менен белгиленген:

·       Кыргыз ССРинин Компартиясынын Талас райондук комитетинин  мүчөсү (1966).

·       Кыргыз ССРинин Компартиясынын Нарын облустук  комитетинин мүчөсү (1973).

·       Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңешинин IX чакырылышынын депутаты (1975). Бул анын республикага көрсөткөн кызматынын эң жогорку таанылышы болгон.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D0%A1%D0%A0_9-%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%B2%D0%B0&lt;/ref&gt;

·       Кыргыз ССРинин Компартиясынын Ревизиялык комиссиясынын мүчөсү (1976).&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D0%A1%D0%A0_9-%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%B2%D0%B0&lt;/ref&gt;

== Сыйлыктары ==

=== '''Ордендер''' ===
• Эмгек Кызыл Туу ордени (орден № 497480, 30.04.1966-ж.).

• «Ардак Белгиси» ордени (орден № 553735, 21.04.1971-ж.).

• I даражадагы Ата Мекендик согуш ордени (орден № 486965, 11.03.1985-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_yubileinaya_kartoteka1113349947/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%BA%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D6aeda417b9edbd307d1fc4bd41104590b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt; 

=== Айырмалоо белгилери ===
• «Гвардия» белгиси. 

=== Согуштук медалдар ===
• «Согуштагы артыкчылыгы үчүн» медалы (Сыйлык барагы № 3, 29.09.1945-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согушта Германияны жеңгендиги үчүн» медалы (Р № 288830, 03.06.1946-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «Берлинди алгандыгы үчүн» медалы.

• «Каармандыгы үчүн» медалы (Ж № 425569, 25.11.1966-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

=== СССРдин эмгек жана юбилейлик медалдары ===
• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилиндеги каарман эмгеги үчүн» медалы (АЗ № 164463, 17.12.1946-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «Эмгек ардагери» медалы (31.12.1982-ж.).

• «Узак жылдык ак ниет эмгеги үчүн» медалы.

• «СССРдин эл чарбасындагы жетишкендиктери үчүн» медалы (жалпы 4 даана).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

=== СССР Куралдуу Күчтөрүнүн юбилейлик медалдары ===
• «СССР Куралдуу Күчтөрүнө 50 жыл» (1968-ж.).

• «СССР Куралдуу Күчтөрүнө 60 жыл» (1978-ж.). 

=== Жеңиштин юбилейлик медалдары ===
• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 20 жыл» (1965-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 25 жыл» (1970-ж.).

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 30 жыл» (1975-ж.).

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 40 жыл» (1985-ж.). 

=== Юбилейлик жана аймактык сыйлыктар ===
• «В. И. Лениндин туулган күнүнүн 100 жылдыгы» (1970-ж.).

• «Фрунзе шаары 1878–1978».

• «Кыргыз ССР – 50 жыл». 

== Кыргызстандын өнүгүшүнө кошкон салымы ==
Исак Суваналиевич Суваналиев согуштан кийинки мезгилде жана өнүккөн социализм доорунда Кыргызстандын айыл чарбасын көтөрүп, аймактарды башкарган куруучулар муунуна таандык. Жөнөкөй колхозчудaн тарта райондук комитеттин биринчи катчысына жана Жогорку Кеңештин депутатына чейинки жолду басып өтүп, ал төмөндөгүлөргө чоң салым кошкон:

• Агрардык секторду өнүктүрүү: ар түрдүү деңгээлдеги жетекчи катары, ал Талас, Нарын  жана Чүй  облустарындагы колхоздордун жана совхоздордун экономикасын бекемдөөгө, ошондой эле жаны агротехникалык ыкмаларды киргизүүгө өбөлгө түзгөн.

• Башкаруу жана партиялык курулуш: Анын партиялык жана советтик бир катар маанилүү кызматтардагы иши тапшырылган аймактарда туруктуулукту жана эл чарбасынын пландaрын ишке ашырууну камсыз кылган.

• Алыскы аймактардын социалдык өнүгүшү: Бийик тоо аймактарынын өзгөчөлүктөрүн түшүнүүнү жана атайын мамиле талап кылган Тогуз-Тороу районун башкаруу анын өмүр баянындагы эң жаркын барактардын бири болуп саналат. 

Эмгектен башталып, жетекчилик кызматтарда аяктаган анын өмүрү Кыргызстандын тарыхындагы бүтүн бир доорду өзүндө чагылдырып, ишке берилгендик жана жөнөкөй адам катарында үлгү болуп келет.

Талас облусунун Айтматов районунун борбору Кызыл-Адыр айылында  көчөгө жана ошондой эле Аманбаев айыл аймагынын Ак-Жар айылында көчөгө Исак Суваналиевич Суваналиевдин ысмы ыйгарылган.

'''5. Үй-бүлө''' 

Исак Суваналиевдин өмүрлүк жары жана ишенимдүү таянычы — '''Базаркүл Суваналиева'''. Ал жолдошунун жооптуу мамлекеттик жана партиялык кызматтагы жылдарында анын ийгиликтерине тең ортоктош болуп, үй-бүлөнүн куту болгон. Он баланын мээримдүү энеси Базаркүл Суваналиева жогорку '''«Баатыр эне»''' наамына татыктуу болгон. Анын энелик даңкы I, II жана III даражадагы «Эне даңкы» ордендери жана «Эне медалы» (1959 жана 1960-жж.) менен тастыкталган. Базаркүл Суваналиеванын акылмандыгы жана мээнети менен Суваналиевдердин үй-бүлөсү коомдо бири-бирин терең сыйлаган, ынтымактуу жана үлгүлүү үй-бүлө катары таанылган.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%C2%AB%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8%D0%BD%D0%B8%C2%BB&lt;/ref&gt;

== Адабияттар ==
Асанов.У, Асаналиев.З, Атабаев.А “Нарын обласына 70 жыл.Энциклопедия”-,Бишкек, 2009

== Булактар ==
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Илим]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>7a0xoh5fiafdrdnbffpkwlgrxd37rd9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643250</id>
      <parentid>643248</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:49:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21140-22</username>
        <id>47152</id>
      </contributor>
      <comment>толуктоо</comment>
      <origin>643250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26238" sha1="cbped4b7uywterlt8rxgt1xpyrprtq9" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D0%A1%D0%A0_9-%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%B2%D0%B0&lt;/ref&gt;'''Суваналиев Исак —''' [[Кыргыз ССР Жогорку Советинин]] депутаты. [[Улуу Ата Мекендик согуштун]] ардагери.&lt;br&gt;1926-жылы [[Киров]] районундагы [[Крупская]] (азыркы [[Ак-Жар (Кара-Буура району)|Ак-Жар]], Кара-Буура району) айылында туулган. 
[[Файл:Суваналиев Исак фото на день победы.jpg|thumb|Суваналиев Исак]]
[[Файл:Фото Суваналиева И. 9 мая день победы.jpg|thumb|'''Суваналиев И. 9 май''' ]]
1949-жылы [[Фрунзедеги]] айыл чарба окуу жайын бүткөн.1940-1944-жылы [[Талас]] облусунун Киров районунун Крупская атындагы колхоздо колхозчу, башкарманын орун басары, парткомдун катчысы, 1955-1970-жылы партиянын Талас, Киров райкомдорунун катчысы, 2-катчысы, ошондой эле райондордун эмгекчилер депутаттарынын райондук кеңешинин төрагасынын орун басары, 1970-1973-жылдары Тогуз-Торо районунда  эмгекчилер депутаттардын райондук кеңешинин төрагасы, 1973-1978 [[Тогуз-Торо]] райкомунун 1-катчысы, 1978-жылдан Киров райондук айыл чарба  башкармасынын башчысы болуп иштеген.&lt;br&gt;[[Эмгек Кызыл Туу ордени]],  Ардак белгиси ордени, КССР Жогорку Советинин Президиумунун [[“Эрдиги үчүн”]] медалы, КССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы, Бүткүл Союздук айыл чарба көргөзмөсүнүн коло жана күмүш медалдары менен сыйланган.

'''Толук чоо-жайын тактоочу (кененирээк) маалымат:'''
[[Файл:Фото Суваналиева Исака.jpg|thumb|'''Суваналиев Исак 9 майга карата''']]
[[Файл:Семейное фото на День победы.jpg|thumb|Исак Суваналиев ]]
Исак Суваналиевич Суваналиев 1926-жылы 8-майда Кыргыз АССРинин Киров районундагы Крупская атындагы айылда дыйкандын үй-бүлөсүндө туулган. Анын өмүрү жана эмгек жолу Улуу Ата Мекендик согуш жылдарындагы эмгек фронтунан башталып, Кыргыз ССРинин айыл чарбасында жана партиялык-советтик системасындагы жооптуу кызматтарда өткөн көп жылдык иши менен аяктаган, Ата Мекенге кошкон кызматынын жаркын үлгүсү болуп эсептелет.&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%BA%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D6aeda417b9edbd307d1fc4bd41104590b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

[[Файл:Ордена и медали.jpg|thumb|Суваналиев Исактын ордендери жана медалдары]]

== &lt;ref&gt;https://1418museum.ru/heroes/42406338/?SEARCH=Y&lt;/ref&gt;Эмгек жолу ==
·       '''1940-1944-жж.:''' Киров районундагы Крупская атындагы колхоздун колхозчусу. Согуштун эң оор жылдарында орукта эмгектенип фронтту азык-түлүк менен камсыз кылууга салым кошкон.&lt;ref&gt;https://1418museum.ru/heroes/42406338/?SEARCH=Y&lt;/ref&gt;

·       '''1944-1945-жж.:''' Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу. 1-Белорус фронтунун 3-армиясынын 269-аткычтар дивизиясынын 1020-аткычтар полкунун солдаты болуп кызмат кылган. Согуш жолунан өтүп, Европаны нацизмден бошотууга катышкан.&lt;ref&gt;https://podvignaroda.ru/?#id=1006292494&amp;tab=navDetailManCard&lt;/ref&gt;

·       '''1945-1946-жж.:''' Демобилизациядан кийин туулган жерине кайтып келип, колхоздо эсепчи болуп иштеген.&lt;ref&gt;https://1418museum.ru/heroes/42406338/?SEARCH=Y&lt;/ref&gt;

·       '''1946-1947-жж.:''' Киров районундагы Крупская атындагы колхоздун төрагасынын орун басары.

·       '''1947-1949-жж.:''' Квалификациясын жогорулатуу максатында Кант районундагы Фрунзе айыл чарба окуу жайына окууга жиберилип, аны «айыл чарбаны уюштуруучу-техник» адистиги боюнча бүтүргөн.

·       '''1949-1951-жж.:''' Киров районундагы Крупская атындагы колхоздун төрагасы.

·       '''1951-1952-жж.:''' Киров районундагы Калинин атындагы колхоздун  парторгу.

·       '''1952-1955-жж.:''' Кыргыз ССРинин Борбордук Комитетинин Республикалык партиялык мектебинин угуучусу.

·       '''1955-1957-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Талас райондук партия комитетинин МТС зонасы боюнча катчысы  (Талас ш.).

·       '''1957-1958-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Талас райондук партия комитетинин катчысы (Талас ш.).

·       '''1958-1961-жж.:''' Талас райондук эмгекчилердин депутаттар кеңешинин төрагасынын орун басары.

·       '''1961-1962-жж.:''' Талас району боюнча айыл чарба азыктарын сатып алуу боюнча мамлекеттик башкы инспектор.
[[Файл:Фото Орденов и медалей.jpg|thumb|Исак Суваналиевтин медалдары]]
·       '''1962-1963-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Киров райондук партиялык комитетинин экинчи катчысы.

·       '''1963-1964-жж.:''' Талас райондук аткаруу комитетинин төрагасынын орун басары (Талас ш.).
[[Файл:Фото нагрудных знаков.jpg|thumb|И. Суваналиевтин медалдары]]
·       '''1964-1966-жж.:''' Киров районунун айыл чарба өндүрүш башкармасынын башчысынын орун басары.

·       '''1966-1970-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Талас райондук партиялык комитетинин экинчи катчысы (г. Талас).

·       '''1970-1973-жж.:''' Тогуз-Торо райондук аткаруу комитетинин төрагасы (Казарман айылы). Республиканын агроклиматтык шарттары боюнча эң эле алыскы жана татаал райондордун бирин жетектеген.

·       '''1973-1978-жж.:''' Кыргыз ССРинин компартиясынын Тогуз-Торо райондук комитетинин биринчи катчысы (Казарман айылы). Бул кызматта өтө күчтүү уюштуруучу жана жетекчи болуп көрсөтүлүп, бийик тоолуу райондун социалдык-экономикалык өнүгүшүнө зор салым кошкон.

·       '''1978-1983-жж.:''' Киров районунун айыл чарба башкармалыгынын башчысы (Киров айылы).

·       '''1983-1985-жж.:''' Киров районундагы «Плодопитомник» совхозунун директору.

== Билими ==
Билим алууга жана кесипкөй өсүшкө тынымсыз умтулган:

·       Фрунзе эки жылдык айыл чарба окуу жайы (1947-1949), айыл чарбаны уюштуруучу-техник.

·       Кыргыз ССРинин Борбордук Комитетинин Республикалык партиялык мектеби (1952-1955).

·       Фрунзе айыл чарба техникуму (сырттан окуу, 1955-1957), кенже агроном.

·       Скрябин атындагы Кыргыз айыл чарба институту (сырттан окуу, 1959-1965), илимий агроном. 

== Саясий ишмердүүлүгү ==
И. С. Суваналиевдин активдүү коомдук-саясий ишмердүүлүгү партиянын жана элдин жогорку ишеними менен белгиленген:

·       Кыргыз ССРинин Компартиясынын Талас райондук комитетинин  мүчөсү (1966).

·       Кыргыз ССРинин Компартиясынын Нарын облустук  комитетинин мүчөсү (1973).

·       Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңешинин IX чакырылышынын депутаты (1975). Бул анын республикага көрсөткөн кызматынын эң жогорку таанылышы болгон.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D0%A1%D0%A0_9-%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%B2%D0%B0&lt;/ref&gt;

·       Кыргыз ССРинин Компартиясынын Ревизиялык комиссиясынын мүчөсү (1976).&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D0%A1%D0%A0_9-%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%B2%D0%B0&lt;/ref&gt;

== Сыйлыктары ==

=== '''Ордендер''' ===
• Эмгек Кызыл Туу ордени (орден № 497480, 30.04.1966-ж.).

• «Ардак Белгиси» ордени (орден № 553735, 21.04.1971-ж.).

• I даражадагы Ата Мекендик согуш ордени (орден № 486965, 11.03.1985-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_yubileinaya_kartoteka1113349947/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fadv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%BA%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3D6aeda417b9edbd307d1fc4bd41104590b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D1%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt; 

=== Айырмалоо белгилери ===
• «Гвардия» белгиси. 

=== Согуштук медалдар ===
• «Согуштагы артыкчылыгы үчүн» медалы (Сыйлык барагы № 3, 29.09.1945-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согушта Германияны жеңгендиги үчүн» медалы (Р № 288830, 03.06.1946-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «Берлинди алгандыгы үчүн» медалы.

• «Каармандыгы үчүн» медалы (Ж № 425569, 25.11.1966-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

=== СССРдин эмгек жана юбилейлик медалдары ===
• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилиндеги каарман эмгеги үчүн» медалы (АЗ № 164463, 17.12.1946-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «Эмгек ардагери» медалы (31.12.1982-ж.).

• «Узак жылдык ак ниет эмгеги үчүн» медалы.

• «СССРдин эл чарбасындагы жетишкендиктери үчүн» медалы (жалпы 4 даана).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

=== СССР Куралдуу Күчтөрүнүн юбилейлик медалдары ===
• «СССР Куралдуу Күчтөрүнө 50 жыл» (1968-ж.).

• «СССР Куралдуу Күчтөрүнө 60 жыл» (1978-ж.). 

=== Жеңиштин юбилейлик медалдары ===
• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 20 жыл» (1965-ж.).&lt;ref&gt;https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero79764352/?backurl=%2Fheroes%2F%3Fcsrf%3D6708284de4ad18a02.0NfvVOhcy_A3CF20dwcOn3eJGjk4HhS-dfygleM3YNc.vYO1Hd86oadocmWAJEJpzzXHbmsIaULbBs3Cp5BYErS45IQcpyqtkX1uDA%26adv_search%3Dy%26last_name%3D%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%26first_name%3D%26middle_name%3D%26date_birth_from%3D%26static_hash%3De450f5dc109b1f11ad1a1f9be913e375b3573f3600cdbc1aa8742bd494516397v8%26place_birth_ids%3D%26division_ids%3D%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apdv_kart_in%3Apdv_kart_in_inostranec%3Apamyat_voenkomat%3Apotery_vpp%3Apamyat_zsp_parts%3Akld_ran%3Akld_bolezn%3Akld_card%3Akld_upk%3Akld_vmf%3Akld_partizan%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_rvk_extra%3Apotery_isp_extra%3Asame_doroga%3Asame_rvk%3Asame_guk%3Apotery_knigi_pamyati%26page%3D2%26grouppersons%3D1&amp;&lt;/ref&gt;

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 25 жыл» (1970-ж.).

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 30 жыл» (1975-ж.).

• «1941–1945-жж. Улуу Ата Мекендик согуштагы Жеңишке 40 жыл» (1985-ж.). 

=== Юбилейлик жана аймактык сыйлыктар ===
• «В. И. Лениндин туулган күнүнүн 100 жылдыгы» (1970-ж.).

• «Фрунзе шаары 1878–1978».

• «Кыргыз ССР – 50 жыл». 

== Кыргызстандын өнүгүшүнө кошкон салымы ==
Исак Суваналиевич Суваналиев согуштан кийинки мезгилде жана өнүккөн социализм доорунда Кыргызстандын айыл чарбасын көтөрүп, аймактарды башкарган куруучулар муунуна таандык. Жөнөкөй колхозчудaн тарта райондук комитеттин биринчи катчысына жана Жогорку Кеңештин депутатына чейинки жолду басып өтүп, ал төмөндөгүлөргө чоң салым кошкон:

• Агрардык секторду өнүктүрүү: ар түрдүү деңгээлдеги жетекчи катары, ал Талас, Нарын  жана Чүй  облустарындагы колхоздордун жана совхоздордун экономикасын бекемдөөгө, ошондой эле жаны агротехникалык ыкмаларды киргизүүгө өбөлгө түзгөн.

• Башкаруу жана партиялык курулуш: Анын партиялык жана советтик бир катар маанилүү кызматтардагы иши тапшырылган аймактарда туруктуулукту жана эл чарбасынын пландaрын ишке ашырууну камсыз кылган.

• Алыскы аймактардын социалдык өнүгүшү: Бийик тоо аймактарынын өзгөчөлүктөрүн түшүнүүнү жана атайын мамиле талап кылган Тогуз-Тороу районун башкаруу анын өмүр баянындагы эң жаркын барактардын бири болуп саналат. 

Эмгектен башталып, жетекчилик кызматтарда аяктаган анын өмүрү Кыргызстандын тарыхындагы бүтүн бир доорду өзүндө чагылдырып, ишке берилгендик жана жөнөкөй адам катарында үлгү болуп келет.

Талас облусунун Айтматов районунун борбору Кызыл-Адыр айылында  көчөгө жана ошондой эле Аманбаев айыл аймагынын Ак-Жар айылында көчөгө Исак Суваналиевич Суваналиевдин ысмы ыйгарылган.

'''Үй-бүлөсү жөнүндө''' 

Исак Суваналиевдин өмүрлүк жары жана ишенимдүү таянычы — '''Базаркүл Суваналиева'''. Ал жолдошунун жооптуу мамлекеттик жана партиялык кызматтагы жылдарында анын ийгиликтерине тең ортоктош болуп, үй-бүлөнүн куту болгон. Он баланын мээримдүү энеси Базаркүл Суваналиева жогорку '''«Баатыр эне»''' наамына татыктуу болгон. Анын энелик даңкы I, II жана III даражадагы «Эне даңкы» ордендери жана «Эне медалы» (1959 жана 1960-жж.) менен тастыкталган. Базаркүл Суваналиеванын акылмандыгы жана мээнети менен Суваналиевдердин үй-бүлөсү коомдо бири-бирин терең сыйлаган, ынтымактуу жана үлгүлүү үй-бүлө катары таанылган.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%C2%AB%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B8%D0%BD%D0%B8%C2%BB&lt;/ref&gt;

== Адабияттар ==
Асанов.У, Асаналиев.З, Атабаев.А “Нарын обласына 70 жыл.Энциклопедия”-,Бишкек, 2009

== Булактар ==
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Илим]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>cbped4b7uywterlt8rxgt1xpyrprtq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дубай (эмирлик)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16072</id>
    <revision>
      <id>643260</id>
      <parentid>629889</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:46:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14056" sha1="l7iyc47zbhu5r1yenpxbfo2hlhxkhz7" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик
|lat_dir = N 
|lat_deg = 25 
|lat_min = 15 
|lat_sec = 51
|lon_dir = E 
|lon_deg = 55 
|lon_min = 17 
|lon_sec = 24
|Карта=Map_of_Dubai_blank.svg
|Аббревиатура=
|ISO=AE-DU
|FIPS=
|Кыргызча аталышы=Дубай
|Өздүк аталышы={{lang-ar|إمارة دبي}}
|Өлкө=БАЭ
|Герб=Coat of arms of Dubai.svg
|Желек=Flag of Dubai.svg
|Абалы=эмирлик
|Борбору=[[Дубай (шаар)
|Дубай]]
|Түзүлгөн убакыты=1971-жыл 2-декабрь
|Башчынын түрү=Эмири
|Башчысы=Мохаммед ибн Рашид Аль Мактум
|Саат алкагы=UTC+4
|Калкы=3 478 300
|Калктын саны бойунча оруну=
|Жыштыгы=
|Жыштыгы бойынша оруну=
|Жер аянты=3885
|Жер аянты боунча оруну=2
|Орточо бийиктиги=11
|Тили=араб тили
|Сайты=https://www.dubai.ae
|Санак жылы=2021
|Максималдуу бийиктиги=
|Телефон коду=+971}}

[[Файл:Emirats-russian.png|right|thumb|277x277px|[[Оман]] жана [[Бириккен Араб Эмирликтери|БАЭ]] эксклавдары&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Legend|#DA251D|[[Оман]]|border=solid 1px #000}}{{Legend|#EF9A48|[[Абу-Даби (эмирлик)|Абу-Даби]] ([[БАЭ]])|border=solid 1px #000}}{{Legend|#F8C300|[[Дубай (эмирлик)|Дубай]] ([[БАЭ]])|border=solid 1px #000}}{{Legend|#FFFFFF|[[Шаржа (эмирлик)|Шаржа]] ([[БАЭ]])|border=solid 1px #000}}{{Legend|#007CC3|[[Ажман (эмирлик)|Ажман]] ([[БАЭ]])|border=solid 1px #000}}{{Legend|#00923F|[[Умм эль-Кайвайн (эмирлик)|Умм эль-Кайвайн]] ([[БАЭ]])|border=solid 1px #000}}{{Legend|#1F1A17|[[Рас-аль-Хайма (эмирлик)|Рас аль-Хайма]] ([[БАЭ]])|border=solid 1px #000}}{{Legend|#901E78|[[Фужейра (эмирлик)|Фужейра]] ([[БАЭ]])|border=solid 1px #000}}]]

'''Дубай''' '''эмирлиги''' ({{Lang-ar|إمارة دبي‎}}) — Аравия [[Жарым арал|жарым аралында]] жайгашкан [[Бириккен Араб Эмирликтери|Бириккен Араб Эмирликтериндеги]] жети эмирликтин бирөөсү. Борбору — [[Дубай]].

Бириккен Арап Эмирлигинин аянты жагынан эң чоң, эң өнүккөн жана эң заманбап эмирлиги. Соңку 20 жылда [[мунай]] иштетиле баштагандан бери Дубайдын структурасы кескин түрдө өзгөрүүгө дуушар болду. Мунай кирешенин 8 пайызын түзөт, бажы салыгынын жоктугунан улам курулган ири соода [[дүкөн|дүкөндөрү]] бул жерди тез арада соода-сатыктын [[бейиш|бейишине]] айлантты.

Шаардын башында '''Шейх Мухаммед бин Рашит ал-Мактум''' турат. Ал көптөгөн чоң долбоорлорду ишке ашырган. Булардын эң көрүнүктүүсү [[пальма]] дарагы сымал курулган жасалма арал жана атластагы дүйнөнү элестеткен аралдар топтому.

Шаардын негизги бөлүктөрү [[Жумейра]] жана [[Дейра]]. Дубай дүйнөдөгү эң манилүү туризм борборлордон бири. Шаарда көптөгөн [[элита|элиталык]] мейманканалар бар жана дүйнөгө таанымал ырчы жылдыздар шаарга келип консерт берип турат. [[парус|Парусту]] элестеткен Бурж ал-Арап мейманканасы да бул шаарда жайгашкан.

[http://www.facebook.com/adecas007 &lt;sub&gt;(adecas)&lt;/sub&gt; ]

== Тарыхы ==
Дубай өз тарыхын XVII кылымдан бери баштайт. Азыркы Дубай эмирлигинин аймагына калктын отурукташуусу жөнүндө биринчи маалыматтар 1799-жылдан баштап белгилүү. 

Дубай эмирлиги 1833-жылга чейин Абу-Даби эмирлигинин курамында болгон.

Кийинчерээк, 1971-жылы көз карандысыздыкты алганга чейин Келишимдик Омандын курамына кирген.

== Калкы ==
2021-жылга карата калкынын жалпы саны 3 478 300&lt;ref&gt;[https://www.dsc.gov.ae/en-us/Themes/Pages/Population-and-Vital-Statistics.aspx?Theme=42&amp;year=2017 Population and Vital Statistics]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; адамды түзгөн: эркектер - 2 400 100, аялдар - 1 078 200&lt;ref&gt;[https://www.dsc.gov.ae/en-us/Pages/default.aspx Дубайдын статистика борбору]&lt;/ref&gt;.

== Географиясы ==
Эмирлик Араб жарым аралынын чыгыш жээгинде, Парс булуңунун түштүк-батыш бөлүгүндө жайгашкан. Түштүгүнөн Абу-Даби жана түндүк-чыгышынан Шаржа менен, ал эми түштүк-чыгышынан Оман Султандыгы менен чектешет. Дубайдын деңиз деңгээлинен бийиктиги болжол менен 11 метрди түзөт.

[[2016-жыл|2016-жылы]] эмирликти 14 округга бөлүүнү караган жаңы даректөө системасы ишке киргизилген&lt;ref&gt;[https://www.rta.ae/wpsv5/links/Addressing-System/Addressing-System-en.html Жаңы даректөө системасы]&lt;/ref&gt;.

=== Климаты ===
{{Шаардын аба ырайы
| Туурасы    = 
| Абалы = 
| Жер_илик = Дубайдын
|Место_род=Дубая
|Үчт_а_макс = 31.6
|Бир_а_макс = 37.5
|Жал_а_макс = 41.3
|Чын_а_макс = 43.5
|Буг_а_макс = 47.0
|Кул_а_макс = 46.7
|Тек_а_макс = 49.0
|Баш_а_макс = 48.7
|Аяк_а_макс = 45.1
|Тог_а_макс = 42.0
|Жет_а_макс = 41.0
|Беш_а_макс = 35.5
|Үчт_ор_макс = 24.0
|Бир_ор_макс = 25.4
|Жал_ор_макс = 28.2
|Чын_ор_макс = 32.9
|Бүг_ор_макс = 37.6
|Кул_ор_макс = 39.5
|Тек_ор_макс = 40.8
|Баш_ор_макс = 41.3
|Аяк_ор_макс = 38.9
|Тог_ор_макс = 35.4
|Жет_ор_макс = 30.5
|Беш_ор_макс = 26.2
|Жыл_ор_макс = 33.4
|Үчт_ор = 19
|Бир_ор = 20
|Жал_ор = 22.5
|Чын_ор = 26
|Бүг_ор = 30.5
|Кул_ор = 33
|Тек_ор = 34.5
|Баш_ор = 35.5
|Аяк_ор = 32.5
|Тог_ор = 29
|Жет_ор = 24.5
|Беш_ор = 21
|Жыл_ор = 27.5
|Үчт_ор_мин = 14.3
|Бир_ор_мин = 15.4
|Жал_ор_мин = 17.6
|Чын_ор_мин = 20.8
|Бүг_ор_мин = 24.6
|Кул_ор_мин = 27.2
|Тек_ор_мин = 29.9
|Баш_ор_мин = 30.2
|Аяк_ор_мин = 27.5
|Тог_ор_мин = 23.9
|Жет_ор_мин = 19.9
|Беш_ор_мин = 16.3
|Жыл_ор_мин = 22.3
|Үчт_а_мин = 6.1
|Бир_а_мин = 6.9
|Жал_а_мин = 9.0
|Чын_а_мин = 13.4
|Бүг_а_мин = 15.1
|Кул_а_мин = 18.2
|Тек_а_мин = 20.4
|Баш_а_мин = 23.1
|Аяк_а_мин = 16.5
|Тог_а_мин = 15.0
|Жет_а_мин = 11.8
|Беш_а_мин = 8.2
|Үчт_ор_суу = 18.8
|Бир_ор_суу = 25.0
|Жал_ор_суу = 22.1
|Чын_ор_суу = 7.2
|Бүг_ор_суу = 0.4
|Кул_ор_суу = 0.0
|Тек_ор_суу = 0.8
|Баш_ор_суу = 0.0
|Аяк_ор_суу = 0.0
|Тог_ор_суу = 1.1
|Жет_ор_суу = 2.7
|Беш_ор_суу = 16.2
|Булак = Dubai Meteorological Office&lt;ref name=weather&gt;{{cite web|url=http://www.dubaiairport.com/dubaimet/MET/Climate.aspx|deadlink=yes|title=Climate|accessdate=2008-12-20|publisher=Dubai Meteorological Office|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FwLAJRlJ?url=https://services.dubaiairports.ae/dubaimet/MET/Climate.aspx|archivedate=2013-04-17}}&lt;/ref&gt;, climatebase.ru (extremes, sun),&lt;ref name=&quot;climatebase&quot;&gt;{{cite web|title=Dubai, Emirates|url=http://climatebase.ru/station/41194/?lang=en|publisher=Climatebase.ru|accessdate=2013-02-10|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FwLBGu8D?url=http://climatebase.ru/station/41194/?lang=en|archivedate=2013-04-17}}&lt;/ref&gt;, NOAA (humidity, 1974-1991)&lt;ref name=&quot;NOAA&quot;&gt;{{cite web|title=Climate Normals for Dubai|url=ftp://dossier.ogp.noaa.gov/GCOS/WMO-Normals/RA-II/UE/41194.TXT|publisher=[[Национальное управление океанических и атмосферных исследований]]|accessdate=2013-02-10}}&lt;/ref&gt; 
}}

== Экономикасы ==
Дубай булуңу табигый порт болгон жана бул Дубайга балык уулоонун, бермет менен соода кылуунун жана деңиз соодасынын борборуна айланышына түрткү болгон. XX кылымдын башында Дубай бай порт шаарына айланган.

1966-жылы мунайдын кендеринин ачылышы эмирликтиктердин жашоосун толугу менен өзгөрткөн. 1969-жылы Дубай эмирлигинин биринчи мунай экспортоосу тез өнүгүү мезгили менен коштолуп, бүгүнкү заманбап коомдун пайдубалын түптөгөн.

Дубай дүйнө жүзү боюнча биринчи болуп Ислам банктарын негиздеген, 1970-жылдары Дубай Ислам банкын (DIB) ачкан, ошондой эле шариятка туура келген биринчи глобалдык биржа болгон Дубай Финансы рыногун (DFM) ишке киргизген&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[[Dubai. Economy]]&lt;/ref&gt;.

1980-жылдары жана 1990-жылдардын башында Дубай эл аралык деңгээлдеги ири туристтик жайга айлануу боюнча стратегиялык чечим кабыл алган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Азыркы учурда Дубай эмирлигинин экономикасы мунайга көз каранды болбой калды жана көбүнчө бизнес коомчулугу менен соодага, кызмат көрсөтүүлөргө жана каржы секторуна басым жасалат.

2022-жылдын тогуз айында Дубай эмирлигинин ИДПсы 307,5 миллиард дирхамга жетти&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Ажайып жерлери ==
Эмирликтин негизги туристтик жайларынын бири-парус формасындагы дүйнөдөгү жалгыз жети жылдыздуу Бурж эль-Араб мейманканасы жана дүйнөдөгү эң бийик Бурж Халиф имараты саналат.
[[Файл:DubaiSkyscrapers2.jpg|thumb|300px|left|Шейх Заед жолу, Дубай, 2006]]

== Башкаруучу үй-бүлөөсү ==
Дубай эмирлиги, 1833-жылы Аль-Мактум үй-бүлөсү башында турган Бани Йас уруусунун 800гө жакын мүчөсү тарабынан түптөлгөн. Ошол мезгилден бери Дубай эмирлиги Аль-Мактум үй-бүлөсүнүн башкаруу алдынада.

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://www.visitdubai.com/en Дубайдын расмий саякат порталы]
* [https://www.dm.gov.ae/contact/service-centers/ Дубай мэриясынын сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231201191858/https://www.dm.gov.ae/contact/service-centers/ |date=2023-12-01 }}

* [http://en.wikivoyage.org/wiki/Dubai Dubai travel guide] at [[Wikivoyage]]
*[http://www.dubai.ae/en.portal www.Dubai.ae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110507232229/http://www.dubai.ae/en.portal?departments,DMDEG,1,&amp;_nfpb=true&amp;_pageLabel=topic |date=2011-05-07 }} – Dubai Government Official Website
*[http://www.dubai-information-site.com/ Dubai City Information Portal]
*[http://www.sanganico.com/ Business setup in Dubai]
*[http://www.dubaitourism.ae/ www.Dubaitourism.ae] – Dubai Tourism and Commerce Marketing (DTCM) Government website
*[http://login.dm.gov.ae/wps/portal/MyHomeEn/ www.DM.gov.ae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005011403/http://login.dm.gov.ae/wps/portal/MyHomeEn/ |date=2013-10-05 }} – Dubai Municipality website
*[http://www.dsc.gov.ae/en/Pages/Home.aspx www.dsc.gov.ae] – Dubai Statistics Centre
*[http://www.dewa.gov.ae/default.aspx www.dewa.gov.ae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120409130224/http://www.dewa.gov.ae/Default.aspx |date=2012-04-09 }} – Dubai Electricity &amp; Water Authority
*[http://www.govjobs.ae/ Government and Semi-Government Jobs in Dubai and other Emirates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120423043231/http://www.govjobs.ae/ |date=2012-04-23 }}
*[http://www.webviewcams.com/asia/uae/dubai Dubai webcam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120419154202/http://www.webviewcams.com/asia/uae/dubai |date=2012-04-19 }}

== Булактар ==
[[pl:Dubaj]]
[[Категория:БАЭ административдик-аймактык түзүлүшү]]
&lt;references /&gt;{{БАЭнын эмирликтери}}</text>
      <sha1>l7iyc47zbhu5r1yenpxbfo2hlhxkhz7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сократ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17738</id>
    <revision>
      <id>643222</id>
      <parentid>464994</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Философия|Философия]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4300" sha1="05flwfqjrcy9wfyio2mt2p0v27n4pld" xml:space="preserve">'''&lt;big&gt;Сократ&lt;/big&gt;''' (биздин заманга чейин 469—399) — байыркы грек философу. Ал таш сомдоочу менен аначы аялдын уулу болгон. Ар тараптуу билим алган. Афинанын коомдук турмушуна активдүү катышат. Биздин заманга чейин 399-жылы ага каршы: «шаар сыйынган кудайларды урматтабайт, жаңы кудайларга сыйынууну үгүттөйт жана өспүрүмдөрдү бузгандыгы үчүн күнөөлүү» деген айып коюлат. Ал өлүм жазасына өкүм кылынып, [[уу]] — цикута ичип өлөт. Сократка ар тараптуу жана ургалдуу философиялык ишмерлик мүнөздүү, ал өзүнүн окууларын субхат формасында баяндайт. Ошондуктан, Сократтын көз караштары жөнүндө үч булак боюнча: [[Аристофан|Аристофандын]], [[Ксенофонт|Ксенофонттун]] жана [[Платон|Платондун]] чыгармалары боюнча билүүгө болот. Аристофан «Булуттарда» Сократтын образын шылдың түрүндө сүрөттөп, аны [[Софисттер|софист]], астролог жана «физик», «ойкананын» ээси катарында көрсөтөт. Сократты күйдүргү сөздөр аркылуу шылдыңдап, Аристофан ошол кездеги натурфилософияга жана софисттик билимге ээ болууга кызыгуучулук сыяктуу адаттын жайылышын кордогон. Ксенофонт «Сократ жөнүндө эскерүүлөрүндө» Сократты жакшылык иштерге үйрөткөн такыба устат катарында сүрөттөп, анын мамлекетке карата мамилеси толук лоялдуу экендигин көрсөтөт. Ксенофонт Сократтын басмырлантылган образын берип, аны жаштарды бузду деп жок жерден айыпташканын белгилейт. [[Платон]] болсо Сократты терең ойчул катарында сүрөттөп, Платондун өз ойлору Сократтын атынан баяндалат. Сократка мүнөздүү болгон нерсе бул: ал софисттерге каршы чыгуу менен, ошол эле убакта өзүнүн чыгармачылыгында жана көз караштарында философиялык ишмерлигине софисттер үчүн мүнөздүү болгон өзгөчөлүктөрдү билдирген. Сократ ошол учурдагы философтор үчүн мүнөздүү болгон жаратылыш жөнүндөгү, анын түп негизи, дүйнө түзүлүшү жана башкалар жөнүндөгү проблемаларды тааныган эмес. Сократтын пикири боюнча [[философия]] жаратылышты эмес, адам маселесин, анын адеп-актык сапаттары жана билимдердин маңызы жөнүндөгү маселелерди изилдөөсү керек. Философия иш алып бара турган эң башкы маселе — [[этика]] маселелери болуп саналат, бул — Сократтын субхаттарынын башкы предмети болгон. Мында Сократ өз көз караштарын негиздөө үчүн өзү иштеп чыккан усулду колдонгон, бул философиянын тарыхына сократтын, атап айтканда, [[диалектика]], диалектикалык талаш-тартыштын искусствосу деген аталыш менен кирген.

[[Категория:Философия]]</text>
      <sha1>05flwfqjrcy9wfyio2mt2p0v27n4pld</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643223</id>
      <parentid>643222</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Политология|Политология]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4346" sha1="9whbsjoudu8zu9rymp1vzgb56m630xs" xml:space="preserve">'''&lt;big&gt;Сократ&lt;/big&gt;''' (биздин заманга чейин 469—399) — байыркы грек философу. Ал таш сомдоочу менен аначы аялдын уулу болгон. Ар тараптуу билим алган. Афинанын коомдук турмушуна активдүү катышат. Биздин заманга чейин 399-жылы ага каршы: «шаар сыйынган кудайларды урматтабайт, жаңы кудайларга сыйынууну үгүттөйт жана өспүрүмдөрдү бузгандыгы үчүн күнөөлүү» деген айып коюлат. Ал өлүм жазасына өкүм кылынып, [[уу]] — цикута ичип өлөт. Сократка ар тараптуу жана ургалдуу философиялык ишмерлик мүнөздүү, ал өзүнүн окууларын субхат формасында баяндайт. Ошондуктан, Сократтын көз караштары жөнүндө үч булак боюнча: [[Аристофан|Аристофандын]], [[Ксенофонт|Ксенофонттун]] жана [[Платон|Платондун]] чыгармалары боюнча билүүгө болот. Аристофан «Булуттарда» Сократтын образын шылдың түрүндө сүрөттөп, аны [[Софисттер|софист]], астролог жана «физик», «ойкананын» ээси катарында көрсөтөт. Сократты күйдүргү сөздөр аркылуу шылдыңдап, Аристофан ошол кездеги натурфилософияга жана софисттик билимге ээ болууга кызыгуучулук сыяктуу адаттын жайылышын кордогон. Ксенофонт «Сократ жөнүндө эскерүүлөрүндө» Сократты жакшылык иштерге үйрөткөн такыба устат катарында сүрөттөп, анын мамлекетке карата мамилеси толук лоялдуу экендигин көрсөтөт. Ксенофонт Сократтын басмырлантылган образын берип, аны жаштарды бузду деп жок жерден айыпташканын белгилейт. [[Платон]] болсо Сократты терең ойчул катарында сүрөттөп, Платондун өз ойлору Сократтын атынан баяндалат. Сократка мүнөздүү болгон нерсе бул: ал софисттерге каршы чыгуу менен, ошол эле убакта өзүнүн чыгармачылыгында жана көз караштарында философиялык ишмерлигине софисттер үчүн мүнөздүү болгон өзгөчөлүктөрдү билдирген. Сократ ошол учурдагы философтор үчүн мүнөздүү болгон жаратылыш жөнүндөгү, анын түп негизи, дүйнө түзүлүшү жана башкалар жөнүндөгү проблемаларды тааныган эмес. Сократтын пикири боюнча [[философия]] жаратылышты эмес, адам маселесин, анын адеп-актык сапаттары жана билимдердин маңызы жөнүндөгү маселелерди изилдөөсү керек. Философия иш алып бара турган эң башкы маселе — [[этика]] маселелери болуп саналат, бул — Сократтын субхаттарынын башкы предмети болгон. Мында Сократ өз көз караштарын негиздөө үчүн өзү иштеп чыккан усулду колдонгон, бул философиянын тарыхына сократтын, атап айтканда, [[диалектика]], диалектикалык талаш-тартыштын искусствосу деген аталыш менен кирген.

[[Категория:Философия]]
[[Категория:Политология]]</text>
      <sha1>9whbsjoudu8zu9rymp1vzgb56m630xs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643224</id>
      <parentid>643223</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Философия|Философия]]» категориясы алып салынды ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4304" sha1="l85dx41v8i3k57ya6lgh21dwq3bk3lw" xml:space="preserve">'''&lt;big&gt;Сократ&lt;/big&gt;''' (биздин заманга чейин 469—399) — байыркы грек философу. Ал таш сомдоочу менен аначы аялдын уулу болгон. Ар тараптуу билим алган. Афинанын коомдук турмушуна активдүү катышат. Биздин заманга чейин 399-жылы ага каршы: «шаар сыйынган кудайларды урматтабайт, жаңы кудайларга сыйынууну үгүттөйт жана өспүрүмдөрдү бузгандыгы үчүн күнөөлүү» деген айып коюлат. Ал өлүм жазасына өкүм кылынып, [[уу]] — цикута ичип өлөт. Сократка ар тараптуу жана ургалдуу философиялык ишмерлик мүнөздүү, ал өзүнүн окууларын субхат формасында баяндайт. Ошондуктан, Сократтын көз караштары жөнүндө үч булак боюнча: [[Аристофан|Аристофандын]], [[Ксенофонт|Ксенофонттун]] жана [[Платон|Платондун]] чыгармалары боюнча билүүгө болот. Аристофан «Булуттарда» Сократтын образын шылдың түрүндө сүрөттөп, аны [[Софисттер|софист]], астролог жана «физик», «ойкананын» ээси катарында көрсөтөт. Сократты күйдүргү сөздөр аркылуу шылдыңдап, Аристофан ошол кездеги натурфилософияга жана софисттик билимге ээ болууга кызыгуучулук сыяктуу адаттын жайылышын кордогон. Ксенофонт «Сократ жөнүндө эскерүүлөрүндө» Сократты жакшылык иштерге үйрөткөн такыба устат катарында сүрөттөп, анын мамлекетке карата мамилеси толук лоялдуу экендигин көрсөтөт. Ксенофонт Сократтын басмырлантылган образын берип, аны жаштарды бузду деп жок жерден айыпташканын белгилейт. [[Платон]] болсо Сократты терең ойчул катарында сүрөттөп, Платондун өз ойлору Сократтын атынан баяндалат. Сократка мүнөздүү болгон нерсе бул: ал софисттерге каршы чыгуу менен, ошол эле убакта өзүнүн чыгармачылыгында жана көз караштарында философиялык ишмерлигине софисттер үчүн мүнөздүү болгон өзгөчөлүктөрдү билдирген. Сократ ошол учурдагы философтор үчүн мүнөздүү болгон жаратылыш жөнүндөгү, анын түп негизи, дүйнө түзүлүшү жана башкалар жөнүндөгү проблемаларды тааныган эмес. Сократтын пикири боюнча [[философия]] жаратылышты эмес, адам маселесин, анын адеп-актык сапаттары жана билимдердин маңызы жөнүндөгү маселелерди изилдөөсү керек. Философия иш алып бара турган эң башкы маселе — [[этика]] маселелери болуп саналат, бул — Сократтын субхаттарынын башкы предмети болгон. Мында Сократ өз көз караштарын негиздөө үчүн өзү иштеп чыккан усулду колдонгон, бул философиянын тарыхына сократтын, атап айтканда, [[диалектика]], диалектикалык талаш-тартыштын искусствосу деген аталыш менен кирген.

[[Категория:Политология]]</text>
      <sha1>l85dx41v8i3k57ya6lgh21dwq3bk3lw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643225</id>
      <parentid>643224</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:55:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Политология|Политология]]» категориясы алып салынды ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4257" sha1="daqux9f6ch7w3x15nbfgctc6ub0fsmq" xml:space="preserve">'''&lt;big&gt;Сократ&lt;/big&gt;''' (биздин заманга чейин 469—399) — байыркы грек философу. Ал таш сомдоочу менен аначы аялдын уулу болгон. Ар тараптуу билим алган. Афинанын коомдук турмушуна активдүү катышат. Биздин заманга чейин 399-жылы ага каршы: «шаар сыйынган кудайларды урматтабайт, жаңы кудайларга сыйынууну үгүттөйт жана өспүрүмдөрдү бузгандыгы үчүн күнөөлүү» деген айып коюлат. Ал өлүм жазасына өкүм кылынып, [[уу]] — цикута ичип өлөт. Сократка ар тараптуу жана ургалдуу философиялык ишмерлик мүнөздүү, ал өзүнүн окууларын субхат формасында баяндайт. Ошондуктан, Сократтын көз караштары жөнүндө үч булак боюнча: [[Аристофан|Аристофандын]], [[Ксенофонт|Ксенофонттун]] жана [[Платон|Платондун]] чыгармалары боюнча билүүгө болот. Аристофан «Булуттарда» Сократтын образын шылдың түрүндө сүрөттөп, аны [[Софисттер|софист]], астролог жана «физик», «ойкананын» ээси катарында көрсөтөт. Сократты күйдүргү сөздөр аркылуу шылдыңдап, Аристофан ошол кездеги натурфилософияга жана софисттик билимге ээ болууга кызыгуучулук сыяктуу адаттын жайылышын кордогон. Ксенофонт «Сократ жөнүндө эскерүүлөрүндө» Сократты жакшылык иштерге үйрөткөн такыба устат катарында сүрөттөп, анын мамлекетке карата мамилеси толук лоялдуу экендигин көрсөтөт. Ксенофонт Сократтын басмырлантылган образын берип, аны жаштарды бузду деп жок жерден айыпташканын белгилейт. [[Платон]] болсо Сократты терең ойчул катарында сүрөттөп, Платондун өз ойлору Сократтын атынан баяндалат. Сократка мүнөздүү болгон нерсе бул: ал софисттерге каршы чыгуу менен, ошол эле убакта өзүнүн чыгармачылыгында жана көз караштарында философиялык ишмерлигине софисттер үчүн мүнөздүү болгон өзгөчөлүктөрдү билдирген. Сократ ошол учурдагы философтор үчүн мүнөздүү болгон жаратылыш жөнүндөгү, анын түп негизи, дүйнө түзүлүшү жана башкалар жөнүндөгү проблемаларды тааныган эмес. Сократтын пикири боюнча [[философия]] жаратылышты эмес, адам маселесин, анын адеп-актык сапаттары жана билимдердин маңызы жөнүндөгү маселелерди изилдөөсү керек. Философия иш алып бара турган эң башкы маселе — [[этика]] маселелери болуп саналат, бул — Сократтын субхаттарынын башкы предмети болгон. Мында Сократ өз көз караштарын негиздөө үчүн өзү иштеп чыккан усулду колдонгон, бул философиянын тарыхына сократтын, атап айтканда, [[диалектика]], диалектикалык талаш-тартыштын искусствосу деген аталыш менен кирген.</text>
      <sha1>daqux9f6ch7w3x15nbfgctc6ub0fsmq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643226</id>
      <parentid>643225</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Саясат таануу|Саясат таануу]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4307" sha1="dsyeta91jweuxm0tw3pnqxezhd4m961" xml:space="preserve">'''&lt;big&gt;Сократ&lt;/big&gt;''' (биздин заманга чейин 469—399) — байыркы грек философу. Ал таш сомдоочу менен аначы аялдын уулу болгон. Ар тараптуу билим алган. Афинанын коомдук турмушуна активдүү катышат. Биздин заманга чейин 399-жылы ага каршы: «шаар сыйынган кудайларды урматтабайт, жаңы кудайларга сыйынууну үгүттөйт жана өспүрүмдөрдү бузгандыгы үчүн күнөөлүү» деген айып коюлат. Ал өлүм жазасына өкүм кылынып, [[уу]] — цикута ичип өлөт. Сократка ар тараптуу жана ургалдуу философиялык ишмерлик мүнөздүү, ал өзүнүн окууларын субхат формасында баяндайт. Ошондуктан, Сократтын көз караштары жөнүндө үч булак боюнча: [[Аристофан|Аристофандын]], [[Ксенофонт|Ксенофонттун]] жана [[Платон|Платондун]] чыгармалары боюнча билүүгө болот. Аристофан «Булуттарда» Сократтын образын шылдың түрүндө сүрөттөп, аны [[Софисттер|софист]], астролог жана «физик», «ойкананын» ээси катарында көрсөтөт. Сократты күйдүргү сөздөр аркылуу шылдыңдап, Аристофан ошол кездеги натурфилософияга жана софисттик билимге ээ болууга кызыгуучулук сыяктуу адаттын жайылышын кордогон. Ксенофонт «Сократ жөнүндө эскерүүлөрүндө» Сократты жакшылык иштерге үйрөткөн такыба устат катарында сүрөттөп, анын мамлекетке карата мамилеси толук лоялдуу экендигин көрсөтөт. Ксенофонт Сократтын басмырлантылган образын берип, аны жаштарды бузду деп жок жерден айыпташканын белгилейт. [[Платон]] болсо Сократты терең ойчул катарында сүрөттөп, Платондун өз ойлору Сократтын атынан баяндалат. Сократка мүнөздүү болгон нерсе бул: ал софисттерге каршы чыгуу менен, ошол эле убакта өзүнүн чыгармачылыгында жана көз караштарында философиялык ишмерлигине софисттер үчүн мүнөздүү болгон өзгөчөлүктөрдү билдирген. Сократ ошол учурдагы философтор үчүн мүнөздүү болгон жаратылыш жөнүндөгү, анын түп негизи, дүйнө түзүлүшү жана башкалар жөнүндөгү проблемаларды тааныган эмес. Сократтын пикири боюнча [[философия]] жаратылышты эмес, адам маселесин, анын адеп-актык сапаттары жана билимдердин маңызы жөнүндөгү маселелерди изилдөөсү керек. Философия иш алып бара турган эң башкы маселе — [[этика]] маселелери болуп саналат, бул — Сократтын субхаттарынын башкы предмети болгон. Мында Сократ өз көз караштарын негиздөө үчүн өзү иштеп чыккан усулду колдонгон, бул философиянын тарыхына сократтын, атап айтканда, [[диалектика]], диалектикалык талаш-тартыштын искусствосу деген аталыш менен кирген.

[[Категория:Саясат таануу]]</text>
      <sha1>dsyeta91jweuxm0tw3pnqxezhd4m961</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643227</id>
      <parentid>643226</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:55:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Философтор|Философтор]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4351" sha1="09g34jti5iei68ag8jryw5347qq4614" xml:space="preserve">'''&lt;big&gt;Сократ&lt;/big&gt;''' (биздин заманга чейин 469—399) — байыркы грек философу. Ал таш сомдоочу менен аначы аялдын уулу болгон. Ар тараптуу билим алган. Афинанын коомдук турмушуна активдүү катышат. Биздин заманга чейин 399-жылы ага каршы: «шаар сыйынган кудайларды урматтабайт, жаңы кудайларга сыйынууну үгүттөйт жана өспүрүмдөрдү бузгандыгы үчүн күнөөлүү» деген айып коюлат. Ал өлүм жазасына өкүм кылынып, [[уу]] — цикута ичип өлөт. Сократка ар тараптуу жана ургалдуу философиялык ишмерлик мүнөздүү, ал өзүнүн окууларын субхат формасында баяндайт. Ошондуктан, Сократтын көз караштары жөнүндө үч булак боюнча: [[Аристофан|Аристофандын]], [[Ксенофонт|Ксенофонттун]] жана [[Платон|Платондун]] чыгармалары боюнча билүүгө болот. Аристофан «Булуттарда» Сократтын образын шылдың түрүндө сүрөттөп, аны [[Софисттер|софист]], астролог жана «физик», «ойкананын» ээси катарында көрсөтөт. Сократты күйдүргү сөздөр аркылуу шылдыңдап, Аристофан ошол кездеги натурфилософияга жана софисттик билимге ээ болууга кызыгуучулук сыяктуу адаттын жайылышын кордогон. Ксенофонт «Сократ жөнүндө эскерүүлөрүндө» Сократты жакшылык иштерге үйрөткөн такыба устат катарында сүрөттөп, анын мамлекетке карата мамилеси толук лоялдуу экендигин көрсөтөт. Ксенофонт Сократтын басмырлантылган образын берип, аны жаштарды бузду деп жок жерден айыпташканын белгилейт. [[Платон]] болсо Сократты терең ойчул катарында сүрөттөп, Платондун өз ойлору Сократтын атынан баяндалат. Сократка мүнөздүү болгон нерсе бул: ал софисттерге каршы чыгуу менен, ошол эле убакта өзүнүн чыгармачылыгында жана көз караштарында философиялык ишмерлигине софисттер үчүн мүнөздүү болгон өзгөчөлүктөрдү билдирген. Сократ ошол учурдагы философтор үчүн мүнөздүү болгон жаратылыш жөнүндөгү, анын түп негизи, дүйнө түзүлүшү жана башкалар жөнүндөгү проблемаларды тааныган эмес. Сократтын пикири боюнча [[философия]] жаратылышты эмес, адам маселесин, анын адеп-актык сапаттары жана билимдердин маңызы жөнүндөгү маселелерди изилдөөсү керек. Философия иш алып бара турган эң башкы маселе — [[этика]] маселелери болуп саналат, бул — Сократтын субхаттарынын башкы предмети болгон. Мында Сократ өз көз караштарын негиздөө үчүн өзү иштеп чыккан усулду колдонгон, бул философиянын тарыхына сократтын, атап айтканда, [[диалектика]], диалектикалык талаш-тартыштын искусствосу деген аталыш менен кирген.

[[Категория:Саясат таануу]]
[[Категория:Философтор]]</text>
      <sha1>09g34jti5iei68ag8jryw5347qq4614</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тайлор Эдуард Барнет</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19525</id>
    <revision>
      <id>643217</id>
      <parentid>93189</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Арип боюнча инсандар|Арип боюнча инсандар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3205" sha1="j58ckerv7msju2ceyyhpjeciz2hlz42" xml:space="preserve">[[Файл:Edward_Burnett_Tylor.jpg|250 px|right|thumb|Тайлор Эдуард Барнет]]
'''Тайлор Эдуард Барнет''' (1832–1917) – [[Антропология|антрополог]] англиялык алгачкы эволюционизмдин лидери. Тайлорду көбүнчө биринчи [[Профессионализм (адабият)|профессионал]] антрополог деп эсептешет. Ал атайын адистик билим алган эмес, өз алдынча эле [[Байыркы Рим|байыркы]] [[Тил илими|тилдерди]], тарыхый жана [[Этнография|этнография]]лык [[Адабият|адабияттарды]] окуп изилдеген. 1861–1881-жылдарда бир катар эмгектерин басып чыгарган, анын ичинен 1871-жылы чыгарган «адепки маданият» аталган [[Монография|монография]]сы аны дүйнөгө таанытат. [[Эволюция|Эволюционизм]] [[Теория|теория]]сынын негизин түзгөн базалык идеяларды айткан. Ал боюнча адам маданиятынын [[Тарых|тарыхы]] жаратылыш [[Эволюция|эволюция]]сынын ажырагыс бөлүгүн түзөт. Ошондуктан, адамзатты аныктоочу өнүгүүлөр, өзгөчө биологиялык өнүгүү, жаратылыш мыйзамдары менен көп окшош. Бардык маданий кубулуштар, анын ичинде материалдык объекттер, салттар, дин ишенимдери жаныбарлар, өсүмдүктөр сыяктуу эле түрлөр, феномендер. [[Маданият]] жөнөкөй түрдөн татаал түр болуп өнүгөт.

Бардык коомдор да өздөрүнүн [[Тарыхый доор|тарыхы]]нда иреттүү үч стадияны:
- жапайылыкты,
 
-варварчылык-(Орой жана жапайы мүнөздүүлүк), 

-цивилизацияны басып өтөт.    
Адамзат бирдиктүү биологиялык түрдү элестетет дейт, маданияттын түрдүү баалуулуктарын да ар түрдүү элдер эволюциялык процесс боюнча өздөрү менен кошо түзгөн болуш керек. [[Маданият]]тын элементтери элдерин өз ара байланыштары жана өздөштүрүшүүлөрү аркылуу таркалган. Тайлордун [[Илимий техникалык оптимизм|илимий]] мурасында диндин келип чыгуусу жана өнүгүүсү өзгөчө орун ээлейт.  Ал боюнча дин адамдардын ой сезиминин эволюциясы менен кошо келип чыккан жана өнүккөн.

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>j58ckerv7msju2ceyyhpjeciz2hlz42</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сманбаев, Аман</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20121</id>
    <revision>
      <id>643221</id>
      <parentid>95203</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Арип боюнча инсандар|Арип боюнча инсандар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1595" sha1="6riu2hvlkhmz5unuw72l0xhbroyot16" xml:space="preserve">'''Сманбаев,  Аман '''(1934, Нарын району) – Эл агартуунун отличниги (1967), Эмгек сиңирген мугалим (1976), Кыргыз Республикасынын эл мугалими (2002). Нарын шаарындагы [[Дмитров, Г|Г. Дмитров]] атындагы  [[Педагогика|педагогика]]лык окуу жайын (1950), [[Гоголь, Николай Васильевич|Н. В. Гоголь]] атындагы мугалимдер институттун (1953), КМУнун кыргыз [[Филология|филология]] факультетин (1961) бүтүргөн.

Сманбаев 6-класстын «Кыргыз адабияты» окуу китебине авторлош жана «Жат жазуулар жыйнагы» (V–VIII класстар үчүн), «Жат жазуулар жыйнагы» (IX–XI класстар үчүн), “Кыргыздын Ала-Тоосу” деп аталган окуу-колдонмонун автору. Сманбаев 120дан ашык илимий – методикалык колдонмолорду жазып, мектеп тажрыйбасына сунуш кылган. Анын эмгектери өз кезегинде СССР эл чарбасынын жетишкендиктеринин көргөзмөсүндө коло медалга татыган. Медалдар жана Ардак грамоталар менен сыйланган.

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>6riu2hvlkhmz5unuw72l0xhbroyot16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кызыл-Коргон (Кадамжай району)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42033</id>
    <revision>
      <id>643282</id>
      <parentid>515037</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T09:50:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21147-64</username>
        <id>47157</id>
      </contributor>
      <comment>/* Калкы */</comment>
      <origin>643282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3530" sha1="554q7b05wfvj2xd4y74rew3reiw57zs" xml:space="preserve">{{ОЖ 
 |статусу                    = Айыл
 |кыргызча аталышы           = Кызыл-Коргон
 |баш ийгени                 = 
 |өлкө                       = Кыргызстан
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |гербдин туурасы            = 
 |желектин туурасы           =
|lat_dir = N|lat_deg = 40.15508|lat_min =   |lat_sec =  
|lon_dir = E|lon_deg = 71.0798|lon_min =   |lon_sec =  
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale      
 |ЯндексКарта=
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  =  
 |областын картасынын өлчөмү = 
 |аймактын картасынын өлчөмү = 
 |областын түрү              = област
 |област                     = Баткен областы 
 |таблицадагы област         = 
 |аймактын түрү              = Район{{!}}Район 
 |аймак                      = Кадамжай району
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башычысынын түрү           = 
 |башчысы                    = 
 |негизделген күнү           = 
 |биринчи белгиленген        = 
 |мурунку аталышы            = 
 |берилген статусу           = 
 |аймагы                     =  
 |бийиктиги                  =  
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 
 |климаты                    =
 |расмий тили                = 
 |расмий тили2              = 
  |калкы                     = 427 &lt;ref name=&quot;2009 census&quot;/&gt;
  |элди каттоо жылы          = 2009
  |жыштыгы                   = 
  |агломерация               = 
  |улуттук курамы            = 
  |диний курамы              = 
  |этнохороним               =
 |убакыт аралыгы             = +6
 |телефон коду               = 
 |почта индекси              =
 |Commons түрмөгүндө         = 
 |сайты                      = 
 |сайтынын тили              = 
 |сайтынын тили 2            = 
}}
{{Маанилер|Кызыл-Коргон}}
'''Кызыл-Коргон''' — [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Баткен облусу|Баткен облусунун]] [[Кадамжай району|Кадамжай районундагы]] айыл. [[Ак-Турпак айыл аймагы|Ак-Турпак айыл аймагына]] кирет.

== Калкы ==
Калкы - 677 киши.&lt;ref name=&quot;2009 census&quot;&gt;{{cite web|title=2009 Population and Housing Census|work=The National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic|accessdate=12 November 2013|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=2011-08-10|location=Bishkek|language=Russian|year=2010|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;
== Булактар ==
{{Булактар}}
{{Кадамжай районунун калкконуштары}}
[[Категория:Ак-Турпак айыл аймагы]]
[[Категория:Айылдар]</text>
      <sha1>554q7b05wfvj2xd4y74rew3reiw57zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бухара облусу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43246</id>
    <revision>
      <id>643162</id>
      <parentid>643119</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T13:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9336" sha1="dnets70yzy08q00c5vt8f6dpf60uutz" xml:space="preserve">{{Административдик бирдик 
 |Түс1                             = {{түс|Өзбекистан}}
 |Кыргызча аталышы                  =  {{lang-ky|Бухара облусу}}
 |Расмий аталышы                   =  {{lang-uz|Buxoro viloyati}}
 |Герб                             = 
 |Желек                            = 
 |Гербдин көлөмү                   = 
 |Желектин көлөмү                  = 
 |гербдин чечмелениши              = 
 |Желектин чечмелениши             = 
 |Өлкө                             = 
   |lat_dir = N |lat_deg = 40 |lat_min = 10 |lat_sec = 
  |lon_dir = E |lon_deg = 63 |lon_min = 40 |lon_sec = 
  |region     = 
  |type       = 
  |деңгээл    = 
  |CoordScale =  
 |Гимн                             = 
 |Статус                           = [[Вилояты Узбекистана|область]]
 |Курамына кирет                   = 11 район
 |Курамына алат                    = 
 |Борбору                          = [[Бухара]]
 |Чоң шаар                         = 
 |Ири шаарлары                     = [[Гиждуван]], [[Каган (Бухара облусу)|Каган]], [[Галасия]]
 |Негизделиши                      = 
 |Жоюлушу                          = 
 |Башчысы                            = Эсонов Мухиддин
  |Башчысынын аталышы                         = Облус акими
 |Башчы2                           =  
  |аталышы2                        = 
 |ВВП                              = 
  |Год ВВП                         = 
  |Место по ВВП                    = 
  |ВВП на душу населения           = 
  |Место по ВВП на душу населения  = 
 |Тили                             = [[өзбек тили]]
 |Тилдери                          = 
 |Калкы                            = 2 672 300
  |Перепис жылы                    = 2011
  |Процент                         = 
  |Оруну                           = 9
  |Жыштыгы                         = 42,74
  |Оруну                           = 12
  |улуттук курамы                  = 
  |Конфессиональный состав         = 
 |Аянты                             = 39 400
  |Процент                         = 
  |Аянт боюнча орду                = 3
 |Максималдык бийиктиги            = 
 |Орточо бийиктиги                 = 
 |Минималдык бийиктиги             = 
 |Кеңдиги                          = 
 |Узактыгы                         = 
 |Карта                            = UZ-Buxoro.PNG
 |Картанын көлөмү                  = 
 |Адм. бирдиктин картасы           = 
  |Адм. б-тин картасынын көлөмү    = 
 |Саат поясы                       = [[UTC+5]]
 |Аббревиатурасы                     = UZ-BU
 |ISO                              = UZ-BU
 |FIPS                             = 
 |Телефон коду                     = 
 |Почталык индекстери              = 
 |Интернет-домен                   = 
 |Автоунаа номурунун коду    =  БХ (1959—1991),&lt;br /&gt;20 (эски үлгүсү 1998—2008),&lt;br /&gt;80 - 84 (жаңы үлгүсү 2008)
 |Сайты                             = http://www.bukhara.gov.uz/
 |Commonsтогу түрмөк               = 
 |Эскертүү                         = 
}}
'''Бухара облусу''', ({{lang-uz|Buxoro viloyati}})&amp;nbsp;—облус Өзбекистандын түштүк- батыш тарабынан орун алган, жеринин көпчүлүк бөлүгүн Кызылкум чөлү ээлейт.Түркмөнстан, Наваий облусу жана Кашкадарыя облусу, ошондой эле Каракалпакстан автоном республикасы менен чектешет.  Өлкө аянтынын 8,8, калкынын 5,8 пайызын түзөт. Айрым жерлерде жер асты сууларынын кыртышка жакындыгы, жаан-чачындын аздыгы, чөлдө кумдун которулушу сыяктуу терс кубулуштар жер фондунан пайдаланууда артыкбаш эмгек жана каражат талап кылат. Аныкталган табигый газдын запастары бир нече триллион кубометрди тузет. Мунайзат, курулуш материалдары, туз жана башка пайдалуу байлыктар табылган.
== Тарыхы ==
Бухара облусу 1938-жылдын [[15 январь]] күнү негизделген.
== Айыл чарбасы ==
Бухара облусунун айыл чарбасында пахтачылык, каракөлчулук жана жибекчилик жетекчи тармактардан эсептелет. Облуста сугат жерлер көп. Машинанын жардамында сугат иштери өнүгүүдө. 188 насос станциясы курулган. Эгин аянттарынын негизги бөлүгүн пахта аянттары ээлейт. Жакынкы убакыттарга чейин пахта аянты жаңы өздөштүрүлгөн жерлер менен дан эгиндери аянтынын эсебинин кеңитилген. Бул жерде жаздын эрте келиши натыйжасында данектуу мөмө дарактарынан өрүк, шабдалы, тоо алычасы кеп таралган. Уруктуу мөмө дарактарынан алма өстүрүлөт, алмурут кийинки жылдарда көптөгөн санда тигилип жатат. Багдарчылык жана жүзүмчүлүк менен алектенген атайын чарбалар бар.

== Административдик бөлүнүшү ==
[[Файл:Bukhara, administrative divisions - uz (Latn-Arab) - colored.png|400x400px|thumb|Бухара облусунун административдик бөлүнүшү]]
Бухара облусу 11 туманга (район) бөлүнөт (кашанын ичинде — туман борбору жана картадагы номери):
* [[Алат району|Алат]] (1) ([[Алат (Бухара облусу)|Алат]])
* [[Бухара району|Бухара]] (2) ([[Галаасия]])
* [[Вабкент району|Вабкент]] (11) ([[Вабкент]])
* [[Гиждуван району|Гиждуван]] (3) ([[Гиждуван]])
* [[Жандар району|Жандар]] (4) ([[Жандар]])
* [[Каган району|Каган]] (5) ([[Каган (Бухара облусу)|Каган]])
* [[Каракөл району|Каракөл]] (6) ([[Каракуль (Бухара облусу)|Каракуль]])
* [[Караулбазар району|Караулбазар]] (7) ([[Караулбазар]])
* [[Пешкун району|Пешкун]] (8) ([[Янгибазар (Бухара облусу)|Янгибазар]])
* [[Ромитан району|Ромитан]] (9) ([[Ромитан]])
* [[Шафиркан району|Шафиркан]] (10) ([[Шафиркан]])

Облустун эң чоң шаары жана административдик борбору — [[Бухара]] шаары,  (264 мыңге чукул эл жашайт).

Облустун курамында 10 шаар, 3 шаар тибиндеги кыштак, 107 киштактары бар. 

=== Шаарлары ===
* [[Бухара]]
* [[Вабкент]]
* [[Газли]]
* [[Галаасия]]
* [[Каган (Бухара облусу)|Каган]]
* [[Алат (Бухара облусу)|Алат]]
* [[Ромитан]]
* [[Каракөл (Бухара облусу)|Каракөл]]
* [[Караулбазар]]
* [[Гиждуван]]
=== Шаар тибиндеги кыштактар ===
* [[Жондор]]
* [[Зафарабад]]
* [[Шафиркан]]

== Булактар ==
* [http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/152 Хокимият Бухарской области с сайта правительства Узбекистана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091011142341/http://www.gov.uz/ru/regional_authorities/152 |date=2009-10-11 }}
* [http://www.bukhara.gov.uz/ Хокимият Бухарского Вилоята] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190523073629/http://bukhara.gov.uz/ |date=2019-05-23 }}
* [http://www.avtonomer.net/content/view/31/45/ Государственные номерные знаки Бухарской области СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328061340/http://www.avtonomer.net/content/view/31/45/ |date=2014-03-28 }}

{{Өзбекстан областтары}}
[[категория:Өзбекстан областтары]]</text>
      <sha1>dnets70yzy08q00c5vt8f6dpf60uutz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Денвайлер-Фронбах</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58970</id>
    <revision>
      <id>643249</id>
      <parentid>590147</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:49:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4616" sha1="p537o4udm29dru3xc2opdgv19drmjoe" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                 = муниципалитет 
 |кыргызча аталышы           = Денвайлер-Фронбах 
 |расмий аталышы            = Dennweiler-Frohnbach 
 |сүрөтү                   =  
 |баш ийгени                = 
 |өлкө                      = Германия 
 |герб                 = DEU Dennweiler-Frohnbach COA.svg 
 |желек                      = 
 |гербдин сүрөттөлүшү     = 
 |желектин сүрөттөлүшү          = 
 |гербдин туурасы             = 
 |желектин туурасы                   = 
  |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=34 |lat_sec=42 
  |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=23 |lon_sec=08 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |чек аранын түрү             = 
 |таблицадагы чек ара        = 
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү    = 
 |облус картасынын өлчөмү = 
 |район картасынын өлчөмү = 
 |облус түрү              = Германия жерлери{{!}}Жер 
 |облус                  = Рейнланд-Пфальц 
 |таблицадагы облус         = Рейнланд-Пфальц 
 |район түрү              = Германия району{{!}}Району
 |район                  = Кузель 
 |таблицадагы район         = Кузель (район){{!}}Кузель 
 |коомдун түрү              = 
 |коом                   = 
 |таблицадагы коом         = 
 |ички бөлүнүшү           =  
 |башчысынын түрү           = 
 |башчысы                  = Альфред Бласс 
 |негизделген күнү         = 
 |биринчи белгиленген           = 
 |мурунку аталышы        = 
 |статустун берилиши             = 
 |аймагы              = 6,13 
 |бийиктиктин түрү         = 
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 340 
 |климаты                 = 
 |расмий тили              = 
  |калкы                = 276 
  |элди каттоо жылы             = 2010 
  |жыштыгы              = 
  |агломерация             = 
  |улуттук курамы          = 
  |диний курамы = 
  |этнохороним            = 
 |убакыт аралыгы           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коду            = 06381 
 |почта индекси           = 66871 
 |почта индекстери        = 
 |автоунаа коду         = KUS 
 |идентификатордун түрү      = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду 
 |цифралык идентификатор   = 07 3 36 015 
 |Commons түрмөгүндө     =  
 |сайты                   = http://vg.kusel.de/ 
 |сайтынын тили               = de 
}} 
'''Денвайлер-Фронбах''' ({{lang-de|Dennweiler-Frohnbach}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]].  [[Кузель (район)|Кузель]] районуна кирет.

Калкы — 276 киши (2013-жыл)&lt;ref&gt;[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)&lt;/ref&gt;. Аянты — 6,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''07 3 36 015''. Муниципалитеттин башчысы — Альфред Бласс.


== Булактар ==
{{Булактар}}

== Тышкы шилтемелер ==
* [http://vg.kusel.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061106120414/http://vg.kusel.de/ |date=2006-11-06 }}

{{Рейнланд-Пфальц райондору}}
{{Германия:Кузель району:Шаарлар}}
{{RhinelandPalatinate-geo-stub}}

[[Категория:Рейнланд-Пфальц шаарлары]]</text>
      <sha1>p537o4udm29dru3xc2opdgv19drmjoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Грач Александр Данилович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67940</id>
    <revision>
      <id>643182</id>
      <parentid>587020</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19438" sha1="4gil3sh6vag8gfz0mavzpa3w1qeb7fw" xml:space="preserve">'''Александр Данилович Грач'''  (5.7.1928 –– 7.3.1981) — белгилүү советтик археолог, тарых илимдеринин кандидаты, Борбордук Азиянын байыркы жана эрте орто кылымдар доорундагы көчмөндөрдүн археологиясы боюнча ири адис, кыргыз таануучу, [[археолог]]. 
== Кыскача өмүр таржымакалы  ==
А.Д.Грач 1928-жылы 5-июлда советтик [[Орусия|Орусиянын]] [[Ленинград]] шаарында туулган. &lt;br&gt;
1946–51-жж. [[Ленинград]] шаарындагы ЛГУнун тарых факультетинин археология кафедрасынын студенти болгон. &lt;br&gt;
1951–63-жж. СССР ИАсынын Этнография институтунун Лениград бөлүмүнүн ага илимий-техникалык кызматкери, кенже илимий кызматкери (анын ичинде 1955–58-жж. Окумуштуу катчысы) болуп иштеген. &lt;br&gt;
1962-жылы 8-февралда “Туванын байыркы түрк доорундагы балбалдары: (1953–60-жж. изилдөөлөрдүн материалдары боюнча)” –– “Древнетюркские изваяния Тувы (по материалам исследований 1953-1960 гг.)” деген темада кандидаттык диссертациясын коргогон. &lt;br&gt;
1963–73-жж. СССР ИАсынын Археология институтунун Ленинград бөлүмүнүн кенже, ага илимий кызматкери болгон. &lt;br&gt;
1974–77-жж. Тува Тил, адабият жана тарых институтунун ага илимий кызматкери болуп иштеген. &lt;br&gt;
1978–81-жж. ал СССР ИАсынын Этнография институтунун Ленинград бөлүмүнүн Орто Азия жана Казакстан тобунун ага илимий кызматкери болгон. &lt;br&gt;
1981-жылы 7-мартта [[Ленинград]] шаарында (азыркы [[Санкт-Петербург|Санкт-Петербургда]])  дүйнөдөн кайткан. &lt;br&gt;
А.Д.Грач Энесай кыргыздарынын тарыхын, археологиясын тереңдетип изилдеген таанымал окумуштуу. Борбордук Азиянын, анын ичинде азыркы Туванын эстеликтерине, энесайлык кыргыздардын археологиясына арналган 100 ашуун эмгектерди жарыкка чыгарган. Тувада 25 жыл бою археологиялык илимий экспедицияларды жетектегендиги маалым. &lt;br&gt;
А.Д.Грач кыргыздардын этностук тарыхы, этногенези боюнча да бир катар олуттуу илимий пикирлерин, көз караштарын айткан. &lt;br&gt;

== Жолун жолдоочулар  ==
А.Д.Грачтын жолун андан ары уланткан орусиялык археологдор плеядасынын арасында [[Худяков, Юлий Сергеевич|Юлий Худяков]], Дмитрий Савинов, Сергей Скобелев, [[Длужневская Галина Вацлавна|Галина Длужневская]], Петр Дашковский, Олег Митько, ж.б. бар. &lt;br&gt;Анын эмгектерин кыргызстандык, хакасиялык ([[Бутанаев, Виктор Яковлевич (Астайбек)|В.Я.Бутанаев]]) ж.б. археолог, этнолог жана тарыхчылар да кеңири колдонуп келишет. 

== Эмгектери  ==
* Обследование археологических памятников Западной Тувы // УЗ ТНИИЯЛИ. - Вып. II. 1954. - С. 155-166. 
* Археологические исследования в Западной Туве//Краткие сообщения Института этнографии АН СССР. - Вып. XXIII. 1955. -С. 19-33. 
* Каменные изваяния Западной Тувы (К вопросу о погребальном ритуале тугю)// Сб. МАЭ. Т. XVI. 1955. - С. 401-431. 
* Тува (исторический очерк) // БСЭ. 1956. т. 43. - С. 355-356. (подписная статья) 
* Петроглифы Тувы, I. (Проблема датировки и интерпретации, этнографические традиции) // Сб. МАЭ. Т. XVII. 1957. - С. 385-428. 
* Проблема этногенеза киргизского народа // Вестник АН СССР. 1957. № 2. - С. 123-125. 
* Петроглифы Тувы, II. (Публикация комплексов, обнаруженных в 1955 г.)// Сб. МАЭ. Т. XVIII. 1958. - С. 339-384. 
* Первый сезон полевой работы Тувинской комплексной археолого-этнографической экспедиции // Тезисы докладов на сессии Учёного совета ИЭ АН СССР, посвящённой итогам экспедиционных исследований 1957 г. 1958. - С. 6-9 (в соавторстве с Л.П.Потаповым) 
* Древнетюркское погребение с зеркалом Цинь-вана в Туве // СЭ. 1958. № 4. - С. 19-34. 
* Древнетюркская каменная фигура из района Мунгу-Хайрхан-Ула (Юго-западная Тува) // Краткие сообщения ИЭ АН СССР. Вып. XXX. 1958. - С. 151-158. 
* К истории связей древнего населения Тянь-Шаня и Памиро-Алая с Центральной Азией (выступление на сессии) // Труды Киргизской комплексной экспедиции. Т. III, 1959. (Материалы научной сессии по этногенезу киргизского народа). - С. 121-124. 
* Тувинская комплексная археолого-этнографическая экспедиция // Ежегодник БСЭ. 1959. - С. 477. 
* Краткие итоги полевых исследований, проведённых археологическим отрядом ТКЭАН в 1959 г. // УЗ ТНИИЯЛИ. Вып. VIII. 1960. -С. 185-192 (в соавторстве с Л.Г.Нечаевой). 
* Полевые исследования Тувинской комплексной экспедиции Института этнографии АН СССР // Научная конференция по истории Сибири и Дальнего Востока (секция археологии, этнографии, антропологии и истории Сибири и Дальнего Востока дооктябрьского периода). 1960. - С.15-20 (в соавторстве с Л.П.Потаповым, С.И.Вайнштейном и В.П.Дьяконовой). 
* Археологические раскопки в Монгун-Тайге и рекогносцировочные исследования в Центральной Туве (полевой сезон 1957 г.) // Тр. ТКАЭЭ. Т. I. М.; -Л., 1960. - С. 7-72. 
* Археологические исследования в Кара-Холе и Монгун-Тайге (полевой сезон 1958 г.) // Тр. ТКАЭЭ. Т. I. - М.; Л., 1960. - С. 73-150. 
* Древнетюркские изваяния Тувы (по материалам исследований 1953-1960 гг.)// - М., 1961. 94 с. и 97 табл. 
* Археология Южной Сибири и Центральной Азии древнетюркского времени (проблема происхождения тюрков, очерк культуры и быта тюрков-тугю) // Там же. - С. 31-32, 34-36. 
* Южная Сибирь в эпоху владычества уйгуров // Там же. - С.36-37. 
* Енисейские кыргызы-хягасы // Там же. - С. 37-38. 
* Культура и быт древних тюрков Тувы по археологическим данным (раздел в гл. «Период феодальных отношений. Тува в составе Тюркского каганата») // История Тувы. Т. I. - М., 1961. – С. 96-112 (в соавторстве с Л.П.Потаповым). 
* Хозяйство древних тюрков Тувы по археологическим данным (раздел в гл. «Период феодальных отношений. Тува в составе Тюркского каганата») // История Тувы. Т. I. - М., 1961. С. 82-92 (в соавторстве с Л.П.Потаповым). 
* Проблема соотношения культур скифского времени Тувы, Алтая и Минусинской котловины // Материалы сессии, посвящённой итогам археологических и этнографических исследований 1964 г. в СССР. - Баку, 1965. -С. 86-88. 
* По поводу рецензии Л.Р. Кызласова // СА. 1965. № 3. - С. 302-306. 
* Новое о добывании огня, происхождении и семантике циркульного орнамента // Краткие сообщения о докладах и полевых исследованиях Института археологии АН СССР. - Вып. 107. 1966. - С. 28-32. 
* Археологические раскопки в Сут-Холе и Бай-Тайге. (Из материалов полевого сезона 1959 г.) //Труды ТКАЭЭ. Т. II. - М.; Л., 1966. С. 81-107. 
* Первый полевой сезон Саяно-Тувинской археологической экспедиции АН СССР // ТД на заседании, посвящённом итогам полевых исследований 1965 г. - М., 1966. - С. 6-10. 
* Хронологические и этнокультурные границы древнетюркского времени // Тюркологический сборник (К 60-летию А.Н.Кононова). 1966. – С. 188-193. 
* Исследования могильников Улуг-Оймак и Улуг-Хорум // Там же. -С. 30-31. 
* Древнетюркская археология в СССР // Филология и история тюркских народов. ТД Тюркологической конференции в Ленинграде. - Л., 1967. -С. 52-54. 
* Археологические исследования в зоне водохранилища Саяно-Шушенской ГЭС // АО 1966 г.  - М., 1967. - С. 124-125. 
* Исследования на Куйлуг-Хемском плато // АО 1966 г. – М., 1967. - С. 131-133. 
* Енисейские киргизы VI-X вв. // История Киргизии. Т. I. 1968. – С. 121-132 (в соавторстве с И.А.Батмановым). 
* Саяно-Тувинская археологическая экспедиция в 1966-1967 гг. // ТД на заседании, посвящённом итогам полевых исследований 1967 г. - М., 1968. -С. 30-32. 
* Исследования на Куйлуг-Хеме и Алды-Беле // Археологические открытия 1967 г. - М., 1968. - С. 170-173. 
* Древнетюркские курганы на юге Тувы.// КСИА. Вып. 114. 1968. - С. 105-111. 
* Сокровища Центральной Азии // Современная Монголия. - Улан-Батор. 1968. № 7. - С. 18-19. 
* Древнейшие тюркские погребения с сожжением в Центральной Азии. // История, археология и этнография Средней Азии. - М., 1968. - С. 207-213. 
* Исследования в Туве // АО 1968 г. - М., 1969. - С. 186-187. 
* Итоги и перспективы археологических исследований в Туве // КСИА. Вып. 118.1969. - С. 43-57. 
* Саяно-Тувинская экспедиция АН СССР // АО 1969 г. - М., 1970. - С. 189-190. 
* Новые данные о древней истории Тувы // УЗ ТНИИЯЛИ. Вып.15. 1971. – С. 93-106. 
* Работы Саяно-Тувинской экспедиции // АО 1970 г. - М., 1971. С. 180-182 (в соавторстве с Ю.И.Трифоновым, Г.В.Длужневской и И.У.Самбу). 
* Исследования в Саянском каньоне Енисея, Центральной Туве и Минусинской котловине // АО 1971 г. - М., 1972. – С. 237-238 (в соавторстве с Г.В.Длужневской). 
* Саяно-Тувинская археологическая экспедиция в 1971 г. // Краткие тезисы докладов к пленуму, посвящённому итогам археологических исследований 1971 г. - Л., 1972. – С. 13-15. 
* Проблемы археологии и древней истории Центральной Азии в свете исследований Саяно-Тувинской экспедиции Института археологии АН СССР // ТД сессии, посвященной итогам полевых археологических исследований 1972 г. в СССР. - Ташкент, 1973.- С. 199-201. 
* Вопросы датировки и семантики древнетюркских тамгообразных изображений горного козла // Тюркологический сборник. - М., 1973. - С. 316-333. 
* Петроглифы Алды-Беля // АО 1976 г. - М., 1977. - С. 196-197. 
* Обследование тайника в Бий-Хемском районе Тувы // Там же. - С. 227 (в соавторстве с В.Т.Монгушем). 
* Исследования в Тандинском районе Тувы // АО 1977 г. - М., 1978. - С. 220-221. 
* О так называемых «древнетюркских неурядицах».// Советская тюркология. 1978. № 6. - С. 45-48. 
* Работы Балгазынской экспедиции // АО 1978 г. - М., 1979. - С. 218. 
* Культ великой богини в Центральной Азии // Краткое содержание докладов Среднеазиатско-кавказских чтений (август 1979 г.). - Л., 1979. - С. 12-13. 
* Древнекыргызские курганы у северной границы котловины Больших озёр и находки тибетских надписей на берёсте.// Страны и народы Востока. Вып. XXII. - М., 1980. - С. 103-123. 
* Вопросы изучения петроглифов Тувы // Там же. - С. 119-123. 
* Балгазынская археологическая экспедиция // Там же. - С. 149-152. 
* Искусство древних кочевников Центральной Азии в свете новейших открытий // Краткое содержание докладов сессии Института этнографии АН СССР, посвящённое столетию создания первого Академического этнографо-антропологического центра. - Л., 1980. - С. 86-87. 
* Древние кочевники в центре Азии. - М., 1980. - 256 с. 
* Центральная Азия как историко-археологический регион // История и культура Центральной Азии. - М., 1983. - С. 244-265. 
* Центральная Азия и Киргизстан // ТД Всесоюзной научной конференции «Культура и искусство Киргизии». – Вып. 1. - Л., 1983. - С. 17-18. 
* Историко-культурная общность раннескифского времени в Центральной Азии // АСГЭ, вып. 23. 1983. - С. 30-35. 
* Об одном древнем инструменте народной медицины // СЭ. 1983. – № 3. – С. 97-99 (в соавторстве с И.Б. Молдобаевым). 
* Центральная Азия — общее и особенное в сочетании социальных и географических факторов.// Роль географического фактора в истории докапиталистических обществ. - Л., 1984. - С. 113-125. 
* Золотая композиция скифского времени из Тувы. // Центральная Азия. Новые памятники письменности и искусства. - М., 1987. - С. 134-148 (в соавторстве с Н.Л.Грач). 
* Исследования на могильнике Улуг-Хорум (Эйлиг-Хем III). Отчёт о раскопках 1965 года // А.Д.Грач, Д.Г.Савинов, Г.В.Длужневская. Енисейские кыргызы в Центре Тувы. – М., 1998. - С. 7-10. 
== Булактар ==
* Савинов Д.Г., Длужневская Г.В. Этапы жизни учёного // Древние культуры Центральной Азии и Санкт-Петербурга. СПб., 1998.

* http://irkipedia.ru/content/grach_aleksandr_danilovich_istoricheskaya_enciklopediya_sibiri_2009 
* http://bsk.nios.ru/enciklodediya/grach-aleksandr-danilovich{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
* http://kizil.bezformata.com/listnews/arheologiya-i-ee-ottci-i-aleksandr-danilovich/68606838/ 
* http://publ.lib.ru/ARCHIVES/G/GRACH_Aleksandr_Danilovich/_Grach_A.D..html &lt;br&gt;


[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Тарыхчылар]]
[[Категория:Археологдор]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:1928-жыл]]
[[Категория:1981-жыл]]
[[Категория:Орусия]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Археология]]</text>
      <sha1>4gil3sh6vag8gfz0mavzpa3w1qeb7fw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Суарес, Луис Альберто</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72740</id>
    <revision>
      <id>643220</id>
      <parentid>295074</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:50:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Арип боюнча футболчулар|Арип боюнча футболчулар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4688" sha1="i551k0xv8uy68q0y7p0gzx73zc48kly" xml:space="preserve">[[Файл:2015 UEFA Super Cup 51.jpg|thumbnail|Луис Суарес(алдыңкы планда) [[Даниель Алвес]] менен, 2015-жылы өткөн ФИФАнын клубдариарасындагы дүйнө чемпионатынын финалында]]
'''Луис Альберто Суарес Диас''' ([[исп.]]Luis Alberto Suárez Díaz; 24-январь, 1987-жылы Уругвайда төрөлгөн) - профессионалдуу уругвайлык футболчу, [[Уругвай]] курама командасынын жана испандык &quot;[[Барселона]]&quot; клубунун чабуулчусу. Дүйнөнүн мыкты чабуулчуларынын бири деп эсептелинет. 
Уругвайдын борбору болгон [[Монтевидео]] шаарынын &quot;[[Насьонал]]&quot; клубунун тарбиялануучусу жана ал клуб менен 2006-жылы Уругвайдын чемпиону аталып, 19 жашында Голландиянын [[Эредивизия]]сындагы (Голландия улуттук лигасы) &quot;Гронинген&quot; клубуна ойной баштайт. 2007-жылы айтылуу амстердаммдык &quot;[[Аякс]]&quot; футбол клубуна кирип, 2008/09 сезонунда команда мыктысы болгон.
Кийинки сезондо команда капитаны болуп, 33 беттеш ичинде 35 гол киргизип, Голландияда жылдын мыкты оюнчусу болукга жетишкен. &quot;Аякс&quot; үчүн 49 гол киргизүү менен эле бирге Нидерландия чемпиону болгон. 2010/11 сезонунда команда үчүн жүзүнчү голун киргизип, бул көрсөткүчү менен белгилүү Марко ван Бастен, Йохан Кройф жана Деннис Бергкамптар менен теңелет.
2011-жылдын январь айында англиялык &quot;[[Ливерпуль]]&quot; клубунун курамына € 26,5 млн (£22,8 млн) суммага келген. Команданы чемпионатта 12-орундан 6-орунга жеткирген. 2012-жылы &quot;Ливерпуль&quot; менен жалгыз сыйлык - Футбол Лигасынын Кубогун утат. &quot;[[Алтын бутса]]&quot; сыйлыгынын ээси, 2014-жылы 31 голу менен алган.
2014-жылдын июль айында испандык &quot;[[Барселона]]&quot; футбол клубуна € 81 млн суммага келээри жарыяланган. Суарестин трансфери клубдун тарыхында эң кымбат жана дүйнө жүзүндө үчүнчү орунда болгон.
&quot;Барселонанын&quot; курамында ойногон биринчи эле сезонунда Испания Чемпионатын, Испания Кубогун жана УЕФАнын Чемпиондор Лигасын утуп, &quot;алтын хэт-трик&quot; жасаган.
Луис Суарес Уругвайдын жаштар футбол курамасында ДЧ (20жашка чейин) 2007-жылы чакырылган. Ал эми ушул эле жылдын 8-февралында негизги курамда [[Колумбия]]га карша беттеште дебют жасап, тушоосу кесилген(3:1).
2010-жылы өткөн футбол боюнча Дүйнө чемпионатында улуттук курам үчүн чоң салым кошкон. 3 гол киргизип, турнирде 4-орунду ээлешкен. Гана менен 1/4 финалда болгон оюнда дарбазага учуп бараткан топту колу менен тосуп, сактап калган. Бул үчүн оюндан чыгарылган жана көптөгөн жагымсыз айыптоолорду уккан. Себеби ошол оюнда ганалыктар көп аракет кылган голу кирген эмес.
2011-жылы &quot;Америка Кубогун&quot; жеңип алган. Луис турнирде 4 гол киргизип, мыкты аталса, Уругвай 15-жолу кубокту жеңип, рекорд койгон.
2013-жылдын 23-июнь күнү Таити менен болгон беттеште дубль жасап ( 2гол), Уругвайдын мыкты чабуулчусу болот.

[[Категория:Арип боюнча футболчулар]]</text>
      <sha1>i551k0xv8uy68q0y7p0gzx73zc48kly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Австралия улуттук футбол курамасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73358</id>
    <revision>
      <id>643172</id>
      <parentid>485152</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:21:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <origin>643172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8010" sha1="5fie1pv345ohmn1w5wc4g8dqduh6fgu" xml:space="preserve">{{Улуттук футбол курама
| Аталышы               = Австралия
| Эн белгиси            = Flag_of_Australia.svg
| Лакап аттары          = ''Кенгуру-футболчулар'',&lt;br&gt;''Соккеруз'' ({{lang-en|Socceroos}})
| Федерациясы           = Австралия футбол федерациясы
| Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] ([[Азия]])
| Машыктыруучусу        = [[Тони Попович]]
| Капитаны              = [[Мэтью Райан]]
| Эң көп оюн саны       = [[Марк Шварцер]] (109) 
| Мыкты бомбардири      = [[Тим Кэхилл]] (50)
| Үй стадиону           = Австралиядагы стадиондор
| Азыркы рейтинги       = {{ФИФА эркектер рейтинги|AUS}}
| Мыкты рейтинги        = 14 &lt;small&gt;(сентябрь 2009)&lt;/small&gt;
| Төмөнкү рейтинги      = 102 &lt;small&gt;(ноябрь 2014)&lt;/small&gt;
| ФИФА коду             = AUS
| Биринчи оюну          = {{футбол|NZL}} 3:1 {{футбол|AUS|||R}}&lt;br&gt;''([[Данидин]], [[Жаңы Зеландия]]; 17-июнь 1922)''
| Жеңиши                = {{футбол|AUS}} 31:0 {{футбол|ASA|||R}}&lt;br&gt;''([[Кофс-Харбор]], [[Австралия]]; 11-апрель 2001; дүйнөлүк рекорд)''
| Жеңилүүсү             = {{футбол|AUS}} 0:8 {{футбол|RSA|1928||R}}&lt;br&gt;''([[Аделаида]], Австралия; 17-сентябрь 1955)''
| ДЧ оюн                = 7
| Биринчи ДЧ            = 1974
| ДЧ жетишкендиги       = 1/8 финал ([[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
| Аймактык мелдеш       = [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогу]]
| Аймактык оюн          = 5
| Биринчи мелдеш        = [[2007 Футбол боюнча Азия кубогу|2007]]
| Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[2015 Футбол боюнча Азия кубогу|2015]])
| 2-Аймактык мелдеш     = [[ОФК Улуттар кубогу]]
| 2-Аймактык оюн        = 6
| 2-Биринчи мелдеш      = [[1980 ОФК Улуттар кубогу|1980]]
| 2-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1980 ОФК Улуттар кубогу|1980]], [[1996 ОФК Улуттар кубогу|1996]], [[2000 ОФК Улуттар кубогу|2000]], [[2004 ОФК Улуттар кубогу|2004]])
| 3-Аймактык мелдеш     = [[Конфедерациялар кубогу]]
| 3-Аймактык оюн        = 4
| 3-Биринчи мелдеш      = [[1997 Конфедерациялар кубогу|1997]]
| 3-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[1997 Конфедерациялар кубогу|1997]])
&lt;!-- негизги форма --&gt;
| pattern_la1           = _aus26h
| pattern_b1            = _aus26h
| pattern_ra1           = _aus26h
| pattern_sh1           = _aus26H
| pattern_so1           = 
| leftarm1              = FFFF00
| body1                 = FFFF00
| rightarm1             = FFFF00
| shorts1               = 07563E
| socks1                = FFFFFF
&lt;!-- резервдик форма --&gt;
| pattern_la2           = _aus26a
| pattern_b2            = _aus26a
| pattern_ra2           = _aus26a
| pattern_sh2           = _aus26h
| pattern_so2           = 
| leftarm2              = 07563E
| body2                 = 07563E
| rightarm2             = 07563E
| shorts2               = 07563E
| socks2                = 07563E
}}

{{Медалдар
| эни = 286px
| медалдар = 
{{турнир|[[ОФК улуттар кубогу|Океания кубогу]]}}
{{медаль|Алтын|[[1980 ОФК улуттар кубогу|Жаңы Каледония 1980]]}}
{{медаль|Алтын|[[1996 ОФК улуттар кубогу|Австралия/Жаңы Зеландия/Соломон аралдары/Таити 1996]]}}
{{медаль|Күмүш|[[1998 ОФК улуттар кубогу|Австралия 1998]]}}
{{медаль|Алтын|[[2000 ОФК улуттар кубогу|Таити 2000]]}}
{{медаль|Күмүш|[[2002 ОФК улуттар кубогу|Жаңы Зеландия 2002]]}}
{{медаль|Алтын|[[2004 ОФК улуттар кубогу|Австралия 2004]]}}
{{турнир|[[АФК Азия кубогу|Азия кубогу]]}}
{{медаль|Күмүш|[[2011 АФК Азия кубогу|Катар 2011]]}}
{{медаль|Алтын|[[2015 АФК Азия кубогу|Австралия 2015]]}}
{{турнир|[[Конфедерациялар кубогу|Конфедерациялар кубоктору]]}}
{{медаль|Күмүш|[[1997 Конфедерациялар кубогу|Сауд Арабия 1997]]}}
{{медаль|Коло|[[2001 Конфедерациялар кубогу|Түштүк Корея/Жапония 2001]]}}
}}
'''Австралия улуттук футбол курамасы''' ({{lang-en|Australia national association football team}}) —  эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Австралия|Австралиянын]] атынан чыгуучу команда. Расмий «Соккеруз» деп аталган ({{lang-en|Socceroos}} — ''Кенгуру-футболчулар'') курама Австралия футбол федерациясы тарабынан башкарылат. Мурда [[Океания футбол конфедерациясы|ОФКда]] ойногон Австралия курамасы 2006-жылдан баштап [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФКнын]] жана [[АСЕАН футбол федерациясы|Түштүк-Азия футбол федерациясынын]] толук укуктуу мүчөсү болуп саналат.

Курама биринчи оюнун 1922-жылы өткөргөн жана 2001-жылы [[Америка Самоасы|Америка Самоасын]] 31:0 эсебинде жеңип, дүйнөлүк рекорд койгон.

[[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогунун]] жеңүүчүсү (2015). Австралия [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатына]] жалпы 7 жолу катышып, 2006 жана [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]-жылдары плей-офф баскычына чыккан. [[Конфедерациялар кубогуна]] 4 жолу катышып, 1997-жылы күмүш, 2001-жылы коло медалын алган.

Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Тони Попович]], капитаны — Мэтью Райан. Эң көп оюн өткөргөн футболчу — [[Марк Шварцер]] (109), ал эми эң көп гол киргизген — [[Тим Кэхилл]] (50).

Австралия [[Жаңы Зеландия улуттук футбол курамасы|Жаңы Зеландия]], [[Уругвай улуттук футбол курамасы|Уругвай]] жана [[Япония улуттук футбол курамасы|Япония]] менен атаандаштыкка ээ.

== Булактар ==
{{булактар|2}}

== Шилтемелер ==
* Австралия футбол федерациясынын [https://www.socceroos.com.au/ расмий сайты]
* [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/AUS Австралия] ФИФА сайтында

{{Stub}}

[[Категория:Футбол курамалар]]</text>
      <sha1>5fie1pv345ohmn1w5wc4g8dqduh6fgu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дыйканов Карбоз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84135</id>
    <revision>
      <id>643265</id>
      <parentid>592574</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:28:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8823" sha1="6xb7qyvpordwuc5mmz4o61td9edsmbd" xml:space="preserve">'''Карбоз Дыйканов''' (1922 - 1999) - [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] 20-кылымдагы көрүнүктүү тилчи окумуштуу, [[филология]] илимдеринин кандидаты (1955), [[профессор]] (1989), «Элге билим берүүнүн отличниги» (1970), «Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими» (1983), акын, [[СССР]] Жогорку Кеңешинен алган грамотасы, 2 орден, 9 медалы бар.

== Кыскача өмүр таржымакалы ==
1922-жылы советтик [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] туулган. &lt;br&gt;
1941-жылы Фрунзедеги Кыргыз пединститутуна кирет. &lt;br&gt;
Экинчи дүйнөлүк согушка катышып, аба соккусу маалында жаракат алган. &lt;ref&gt;http://www.sayasat.kg/kg/aldyn-ala-taldoolor/23754-тил-–сандыка-сактап-коюп,-кайра-пайдалана-бергендей-буюм-эмес.html{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  &lt;br&gt;
1949-жылы аталган пединститутту бүтүп, анын педагогика кафедрасына ассистент болуп калат. &lt;br&gt;
1950-жылы [[СССР]] ИАсынын Кыргызстандагы филиалына аспирантурага өтөт.&lt;br&gt;
Аспирантурада окуп жүрүп (1952-1954), Кыргызстандагы Республикалык эки жылдык партиялык мектепке кыргыз тилинен, анан Кыргыз ССР Тышкы иштер министрлигинде осмон түрк (Түркия) тилинен сабак берет. &lt;br&gt;
1955  жылы Казак Республикасынын ИАсынын Тил институтунда «Кыргыз тилиндеги зат атоочтор» деген темада кандидаттык диссертациясын жактайт да, Кыргыз Республикасынын ИАнын Тил жана адабият институтунда кенже илимий кызматкер болуп иштейт.  &lt;br&gt;
1956-1959-жылдары Фрунзедеги Кыргыз мамлекеттик сырттан окуу педагогикалык институтунда Кыргыз тили жана адабияты кафедрасын башкарат. &lt;br&gt;
1964-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин кыргыз тил кафедрасына улуу окутуучу болуп которулат.  &lt;br&gt;
1968-жылы доцент, 1986-жылы аталган кафедраны башкарат, 1989-жылы кафедранын [[профессор]]у. &lt;br&gt;
1991-жылы Кыргызстан эгемендикке жеткенде өзгөчө кубанган. Кыргыз тилинин мамлекеттик тил катары макамын чыңдоо жаатында коомлук иш-чараларга үзбөй катышкан.  &lt;br&gt;
1999-жылы [[Бишкек шаары|Бишкек шаарында]] каза болгон. &lt;br&gt;

== Илимий-педагогдук ишмердиги ==
Негизги илимий багыты - кыргыз тилинин тарыхы, фонетикасы, лексикасы болгон. &lt;br&gt;
Профессор Карбоз Дыйкановдун «Кыргыз тилиндеги [[Грамматика|грамматикалык]] терминдердин сөздүгү» (1956, 1961), «Кыргыз тилиндеги үндүүлөр» (1959), «Манас» эпосунун жиги алфавиттик сөздүгү (1988, 21 миң сөз), «Кыргыз тилинин терс жана кери алфавиттүү сөздүгү» (1989, 40 миң сөз же 29 басма табак) деген жана башка эмгектери жарык кергөн. &lt;br&gt;

Ал [[Карасаев, Кусеин Карасаевич|Кусейин Карасаев]], [[Бектенов, Зыяш|Зыяш Бектенов]] сыяктуу устаттары менен чогуу иштеген. &lt;br&gt;

К.Дыйканов 50 жылдан ашык илимий-педагогикалык ардактуу, татыктуу жана узак тилчилик жолунда кыргыз тилинин ар кандай маселелерине байланыштуу 300 басма табактан ашык 50гө жакын китебин чыгарды. &lt;br&gt;

== Үй-бүлөсү ==
Кызы Чолпон Карбозова - профессор, окумуштуу. &lt;br&gt;

Уулу Салмоорбек Карбозов - саясатчы, &quot;Асаба&quot; партмясынын жетекчиси. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://m.gezitter.org/society/20592_sdyiykanov_predsedatel_partii_natsionalnogo_vozrojdeniya_asaba_glupo__vyinujdat_uchitsya_v_vuze_po-russki_shkolnika_obuchavshegosya_po-kyirgyizski/ |accessdate=2017-08-04 |archivedate=2013-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013100849/http://m.gezitter.org/society/20592_sdyiykanov_predsedatel_partii_natsionalnogo_vozrojdeniya_asaba_glupo__vyinujdat_uchitsya_v_vuze_po-russki_shkolnika_obuchavshegosya_po-kyirgyizski/ }}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;


== Сыйлыктары. Наамдары ==
* [[филология]] илимдеринин кандидаты (1955), [[профессор]] (1989), 
* «Элге билим берүүнүн отличниги» (1970), 
* «Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген мугалими» (1983), 
* [[СССР]] Жогорку Кеңешинен алган грамотасы, 2 орден, 9 медалы бар.&lt;br&gt;

== Чыгармаларынын кыскача тизмеси ==
* Карбоз Дыйканов. Киргизский язык в таблицах. - Ред. А. Джапаров; Кирг. гос. ун-т им. 50-летия СССР. - Алма-Ата: Без изд., 1990. - 399 с.
* «Кыргыз тилиндеги [[Грамматика|грамматикалык]] терминдердин сөздүгү» (1956, 1961), 
* «Кыргыз тилиндеги үндүүлөр» (1959), «Манас» эпосунун жиги алфавиттик сөздүгү (1988, 21 миң сөз), 
* «Кыргыз тилинин терс жана кери алфавиттүү сөздүгү» (1989). &lt;br&gt;

== Колдонулган адабият ==
*  &lt;br&gt;
* Тил энциклопедиясы / Түз.А. А. Джапанов: Оңд., толукт., кайрадан 2-бас. - Б.: Турар, 2010. -548 б. ISBN 978-9967-44-24-9
* [[Асанов, Үсөн|Асанов У.А.]], Жуманазарова А.З., [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Чоротегин Т.К.]] Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био-библиографический свод / Отв. ред. У.Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии, 2002. – 544 с., илл. - ISBN 5-89750-142-4. &lt;br&gt;


== Интернеттеги шилтемелер ==
* http://www.sayasat.kg/kg/aldyn-ala-taldoolor/23754-тил-–сандыка-сактап-коюп,-кайра-пайдалана-бергендей-буюм-эмес.html{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} &lt;br&gt;
* http://m.gezitter.org/society/20592_sdyiykanov_predsedatel_partii_natsionalnogo_vozrojdeniya_asaba_glupo__vyinujdat_uchitsya_v_vuze_po-russki_shkolnika_obuchavshegosya_po-kyirgyizski/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131013100849/http://m.gezitter.org/society/20592_sdyiykanov_predsedatel_partii_natsionalnogo_vozrojdeniya_asaba_glupo__vyinujdat_uchitsya_v_vuze_po-russki_shkolnika_obuchavshegosya_po-kyirgyizski/ |date=2013-10-13 }} &lt;br&gt;
* http://www.azattyk.org/a/kyrgyz_word_etimology_/27531947.html &lt;br&gt;
* http://www.azattyk.org/a/kyrgyz_term_study_forum_soz_taanuu_sherinesi/2303052.html &lt;br&gt;
* http://search.rsl.ru/ru/record/01001558754 &lt;br&gt;

== Макалага ички шилтемелер ==
[[Категория:Тилчилер]]
[[Категория:Туулгандар 1922-жылы]]
[[Категория:Өлгөндөр 1999-жылы]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Кыргыз тили]]
[[Категория:Түркологдор]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Окумуштуулар]]</text>
      <sha1>6xb7qyvpordwuc5mmz4o61td9edsmbd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тебриз базары</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111874</id>
    <revision>
      <id>643230</id>
      <parentid>500186</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T23:00:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Отурукташкан жайлар арип боюнча|Отурукташкан жайлар арип боюнча]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35624" sha1="oo0s7slxawb2kahtbr40jkazfyavpo3" xml:space="preserve">=Тебриз базары بازار تبریز =

Тебриз базары Иран мамлекетинин Тебриз шаарында жайгашкан Иран жана Азия аймагындагы эң чоң жана маанилүү үстү жабык базар болуп саналат. Базардын аянты 1 чарчы км. камтып, дүйнөдөгү эң чоң үстү жабык базары болуп эсептелет. Тебриз базары 2010-жылдын август айында ЮНЕСКО бүткүл дүйнөлүк мурастар тизмегине катталган. Бул базарда бир канча базарчалар, коридорлор, сарайлар, караван сарайлар, кичи караван сарайлар бар. Байыртадан Тебриз базары Жибек жолу кесилишкен бөлүктө жайгашкандыктан, Азия, Африка жана Европа өлкөлөрүнөн күнүнө миңдеген каравандар өткөн, ошондуктан базар жана анын арты менен Тебриз шаары гүлдөп өнүккөн. 
Бул базар болжол менен III кылым мурда, 1814-жылдагы тарыхый Тебриз жер титирөөсүнөн кийин Нажафкули Данбули Табриздин ошол замандагы өкүмзары тарабынан кайра курулган. Тебриз базары 1975-жылы Иран улуттук эстеликтер тизмегине катталган. Курулуштун тарыхы тууралуу толук маалымат калган эмес; бирок Кажар доорунда Тебриз базарына сапар кылган саякатчылар ал тууралуу ар кандай маалыматтарды калтырып кетишкен. 
Ибн Батуте, Марко Поло, Жексон, Аулио Чалби, Якут ал Хамави, Гаспар Дарувил, Алексис Суктиков, Жан Шарден, Эжен Фландан, Жан Карт Райт, Жамли Карди, Клавиху, Роберт Грант Ватсан, Хамдулах Мастуфи жана Макдаси сыяктуу атактуу саякатчылар Тебриз базарынын эбегейсиз зор экенин эскеришкен. Бул базарда 5500 чатыр, дүкөн жана соода сатык мекемелери, 40 ашуун адистиктин түрү, 35 сарай, 25 сарайча, 30 мечит, 20 катар базар, 11 катар, 5 мончо, 12 мектептин баары биригип Ирандын жана Тебриздин соода сатык борбору болуп саналат. 
=Ишкердик=
Тебриз шаары Улуу Жибек жолу өткөн жерде орун алган. 
XIII-кылымдын экинчи жарымынан баштап Англис соодагерлери Жибек жолу аркылуу, Станбул жана Трабзон шаарларын аралап азык түлүк, буюмдарын Тебриз шаарына алып келишкен. Бул базар Аббас Мырза убагында Англис соода сатык борборуна айланган. 
XIII-кылымдан соң Тебриз аймагы Европа соода сатыгынын түндүк Иран менен болгон негизги борбору болуп эсептелген; 1877-жылдары өлкөнүн соода сатык байланышынын 25-33 пайызын түзгөндүктөн Тегеран шаарынан озуп, алдынкы орунда турган. Ошондой эле 1906-жылга чейин Тебриз шаары Иран менен Орто Азиянын негизги соода сатык борбору болуп эсептелген.
Европалыктар күзгүлөрдү, жибек кездеме түрлөрүн, бархат, жип, пахта, шекер, айнек идиштер, металл, кант жана башка буюмдарды Тебризге алып келишчү. Ал эми, Тебриз соодагерлери Европалыктарга жибек, жибек килемчелер, курал жарак, тамеки, кургатылган жемиштер, боектор, жоолук жана башка бумдарды сатышкан. Албетте бул соода сатыктар ар дайым Европалыктардын пайдасы менен аяктап турган. 
Мурда тебриз базарынын негизи жана башкы элементи болуп армяндар эсептелген. Француз саякатчыларынын бири алардын өзгөчө жана жакшы дүкөндөрүнүн ордун Орус соодагерлери менен иштешип жүрүп баамдаган. Армяндар Европалыктар менен жакшы соода сатык иштерин жүргүзгөн. Грузия армяндары алгачкылардан болуп англис буюмдарын Станбулдан сатып алып Ирандын түндүк тарабы аркылуу киргизишкен. 
Франция консулдугу 1906-жылы Тебриздеги армяндардын саны болжолдуу 5000 адам деп эсептешкен. Ал эми 1863-жылы Орусияга көчүп кеткен армяндар бул шаарга кайтып келишкен, андан соң жыл сайын армяндардын саны көбөйө баштаган. 
=Базар жайгашкан жер=
Тебриз шаарынын борбордук бөлүгү төрт бурчтуу түрдө орун алган, ал эми Тебриз базары ошол төрт бурчтуу жердин борборунда жайгашкан. Бул базар чыгыш тараптан Аликапуга (чептердин тобу) жана батыш тараптан Жаме мечитине чейин созулган, ал эми түндүктөн, базардын түндүк тарабындагы кээ бир бөлүктөрү Мехранруд дарыясын камтып жана дарыянын эки тарабындагы базар бири бирине көпүрө аркылуу байланышкан. Мехранруд дарыясы байыркы Тебриз базарын эки бөлүкө бөлөт. Базардын түндүк тарабы комплекстен бөлүнүп калгандыгы, соода сатыктын жүрүшү жана көчөдөгү ишмердиктен улам, акырындык менен өзүнүн маанилүүлүгүн жоготуп койгон. Базардын басымдуу бөлүгү Мехранруд дарыясынын түштүк тарабы (Чай аянты) Дараи, Шухада, Фирдоуси, Шахид Муттахари, Чай кенар жана Жомхури-е Эслами көчөлөрүнүн аралыгында  орун алган. Дараи, Хакани, Артеш шумали, Фирдоуси, Шухада жана Жомхури-е Эслами көчөлөрүндөгү оңдоо иштери базардын бир бөлүгүнүн талкаланышына алып келген жана базардын башка бир бөлүгүн толук комплекстен бөлүнүшүнө душар кылган. Базар ичиндеги жолдордун туурасы 4-5 метр, ал эми чатырынын бийиктиги 5-6 метрди түзөт, чатырлардын бийиктиги Ирандын тропикалык базарларына салыштырмалуу жапызыраак.
Тебриз базарынын алгачкы картасы 1948-жылы Асадулла хан Мароге тарабынан түшүрүлгөн. Аталган карта базардын түндүк чыгыш тарабына илинген жана базардын караван сарай, тимчелер сыяктанган маанилүү бөлүктөрүнүн аттары картага түшүрүлгөн. 
=Өзгөчөлүктөр=
Тимчелердин жана сарайлардын көбүнчөсү үч кабаттуу жайгашат, алардын алдынкы кабатында буюмдарды сактоочу бөлмөлөр, экинчи кабаты соодакана, иш орду, ал эми үчүнчү кабат эс алууга ылайыкташтырылып салынган. Негизги катарлар жардамчы катарлар менен биригет жана алардын ортосунда тимчелер жана сарайлар курулган. Катарлардын кесилиши, үч тараптуу же төрт тараптуу кесилиштердин чатыры күмбөздүн чатыры сымал салынган, базардын эң бийик күмбөз сымал чатыры Амир тимче чатыры, ал эми эң кооз архитектуралык курулуш болуп Музафария тимчеси саналат. 
=Катарлуу базарлар=
Тебриздин катарлуу жана чоң базарлары кире бериш эшиги жок коомдук үстү жабык жайлар деп аталат жана базардын негизги жайы катары маалым. Тебриз базарынын негизги катарлуу базарлары төмөнкүлөр: жаңы катарлуу базар, эски катарлуу базар, бут кийим базары, сафи базары, жаме мечит базары, кызбасты базары, буракчы базары, садекия базары, яманидуз базары, серажан, пахтачы базары, абулхасан базары, айнеккана, арткы амир базары, чоң аял базары, кичине аял базары, давачи базары, түстүү көчө базары жана корей камыш базары. 
Айрым базарлар тимче жана базар деп да аталып, эшик дарбазасы салынып, ал дарбазага ат коюлган. 
=Тимчелер =
Тимче деп чатыры күмбөздүкүндөй жабылган, кыш менен курулган, жеңил архитектуралык курулушту атайт. Тимчелердин чоң жана бекем курулган кире бериш эшиги бар, алар күндүзү ачык, ал эми түштөн кийин жабык болот. Ар бир тимченин күзөтчүсү бар, аларды “Удабашы” же сарайчы деп аташат. Тимчелер негизги төрт бөлүкө бөлүнөт. Тимчелердин коомдук бөлүгүндө буюмдар коюлат,  жер төлөөдө соода сатык буюмдары сакталат, ал эми үстүнкү кабатта коомдук жана соода сатык кылчу жай. Тимченин жогорку кабатында атайын эс алууга ылайыкташкан бөлмөлөр салынган, байыркы заманда Тебризге сырттан келген соодагерлер ал жерде эс алып конуп кетишчү. 
Тебриз базарынын атактуу тимчелери төмөнкүлөр: Амир тимчеси, Музафария тимчеси, Шейх Казем тимчеси, Үч тимче (Хаж шейх тимчеси), Хажы Мухаммадкули тимчеси, Мир Абулхасан тимчеси, Шарбафан тимчеси, Абачи тимчеси, Кант сатуучулар тимчеси, Хажи Сафар Али тимчеси, Шазда тимчеси, Аббаси тимчеси, Бархат сатуучулар тимчеси, Малек тимчеси, Хан тимчеси, Садекия тимчеси ж.б. 
=Караван сарайлар=
Байыркы мезгилде караван сарайларда караван ээлери өзүлөрүнүн төөгө атка жүктөлгөн буюмдарын чечип караван сарайдын ичине коюшкан. Караван сарайдын тегерегинде бөлмөлөр, чатырлар жана көптөгөн жүк сактоочу жайлар болгон. Караван сарайлардын короосу жашыл өсүмдүк жана дарактарга жыш келген, ортосунда көлчө, андан таза суу агып турган, караван сарайлардагы базардын бакчасы таза аба менен дем алчу жайы катары колдонулган. Тебриз базарынын атактуу караван сарайлары катары төмөнкүлөрдү атасак болот: Чоң Амир караван сарайы, Хаж Сейид Хусейн караван сарайы, Абул Хасан караван сарайы, Кишмишчилер караван сарайы, Хаж Мирза Мухаммад караван сарай. 
=Сарайлар=
Амир сарайы
Тебриз базарынын сарайлары кичинекей бөлүктөргө бөлүнгөн ачык короолорго бөлүнөт. Тебриз базарынын атактуу сарайлары төмөнкүлөр: Гаржылар сарайы, Хаж русал сарайы, Мирза мехди сарайы, Эки эшик сарайы, Хан сарайы, Хаж Мухаммадкали сарайы, Мирза Жалил сарайы, Бут кийимчилер сарайындагы немистер сарайы, Амир сарайы, Үмүт сарайы, Хаж Таки сарайы, Аббаси эшиги сарайы жана Көчөчүлөр сарайы. 
=Долондор=
Ар бир сарайлар, тимчелер жана караван сарайлар долондор аркылуу базардын негизги бөлүгүнө жол чыгат жана долондордун таанылышы тимчелерге, сарайларга тиешелүү, ал эми алардын атактуулары төмөнкүлөр: Кандуу долон, Хаж рахим долону, Мирза Мухаммад долону, эки эшик долону, Мирза Махди долону жана Шарбафан долону. 
=Медреселер жана мечиттер=
Тебриз базарынын ичинде болжолдуу 12 ашуун дин жана ислам илиминин медреселери бар, алардын ичинде, Талебия, Садекия, Жафария, Акбария, Хаж Сафар Али медресеси жана 30га жакын мозаика жана таш колонналар менен тургузулган тарыхый мечиттер бар, алардын ичинен эң атактуулары болуп төмөнкүлөр аталат: Жаме мечити, Хужатул Ислам мечити, Хале уулу мечити, Динури мечити, Мафид Ага мечити, Мирза Юсуф Ага мечити, Күмбөз мечити, Мужтахед мечити, Жетимиш устун мечити, Аятуллах Шахиди мечити, Мавляна мечити, Булгаары кана мечити, Хаж Сафар Али мечити, Шамаал мечити, Жарык мечити, Садекия мечити ж.б. 
=Мончолор=
Тебриз базарындагы байыркы жана тарыхый мончолор архитектуралык тарыхы, түрү жана системасы менен маанилүү болуп эсептелет. Тебриз базарынын байыркы мончолору төмөнкүлөр: Хан мончосу, Мырза Хасан Кара мончосу, Казы мончосу, Мырза Махди мончосу, Сейид Гулаби мончосу, Нубар мончосу ж.б.
=Базарчалар=
=Амир базары=
Негизги жазылышы: Амир тимчеси
Амир базары Тебриз базарларынын ичинен эң маанилүү жана абдан өнүккөн базары болуп эсептелет. Мырза Мухаммад хан Амирнезам, Сулайман шах вазири шейх Али хандын баласы жана Мирахур шейх Сефи ад Дин Ардебилинин небереси бул базарды курган. Ал Аббас Мирзаи Султан орун басарынын доорунда ага жардам берүү үчүн Тебризге келген. 
=Хрусталь сатуу базар=
Хрусталь сатуучу базар же кызбасты байыркы мезгилде айнек буюмдарын алардын ичинен хрусталь идиштерин сатуучу базар болгон. Төмөндөгү тимчелер жана сарайлар алардын ичине кирет: Кант сатуучулар тимчеси, Музафария тимчеси, Бадамчылар долону, Хаж шейх долону, Мырза Мухаммад долону, Мырза Мухаммад сарайы, Гуржилар сарайы. 
=Харам базары=
Негизги жазылышы: Харам кана көчөсү
Базардын тимчелеринен жана сарайларынан төмөндөгү харамканаларын ишара кылсак болот: Садия тимчеси, Хашемия тимчеси, Немистер сарайы, Сот ээси сарайы. 
=Идиш аяк базары=
Идиш аяк базары байыркы заманда ар түрлүү айнек буюмдарынын жайы жана дүкөндөрдүн көбүндө айнек буюмдарын жасоо менен алектенишкен. Бул базар төмөндөгү эки сарайдан түзүлгөн: Хаж Расул жана Мырза Али Наки, ал эми Тебриз шаарынын башчысы бул эки сарайды бузуп ордуна базар жана Шамс паркын курган. Азыркы учурда идиш аяк базарынын ордуна косметика жана башка шаймандарды сатуу жерине айланган. 
=Садекия базары=
Садекия базары Тебриз шаарынын колго токулган килемдерин сатуу базары болгон. Бул базардын атактуу тимчелери жана сарайлары төмөнкүлөр: Хаж Рахим тимчеси, Кандуу долон, Чоң Шахзаада сарайы, булгаары сарайы, эки эшик сарайы, Байыркы Сейид Хасан сарайы, Кичи Шахзаада сарайы, Ортоңку жана Сейид Хусейн сарайы. 
=Абачи базары=
Ахлак тимчеси, Хусейни тимчеси, Шарбаган тимчеси жана Мир Исмаил сарайы Абачи базарынын маанилүү сарайлары жана тимчелери болуп эсептелет. 
=Тебриз килем базары=
Негизги жазылыш: Тебриз килем базары
Тебриз килем базары Музафария базары аты менен таанымал жана Тебриз шаарынын эң диний тарыхый аймагы болуп саналат. Бул базар байыркы мезгилден бери килемдерди сатуу жана токуу аймагы болгон жана азыркы маалда да аталган иштерди кылышат. Бул базар Музафар ад Дин шах доорунда курулган жана базардын аты да аны салган Кажар шахынын ысымынан коюлган. 
=Бут кийим базары=
Бут кийим базары Тебриздин бут кийим өндүрүү жайы болуп саналат. Бул базардын тимчелеринде жана сарайларында ар түрлүү бут кийимдерди токуп, өндүрүшөт. Бут кийим базарынын тимчелери жана сарайлары төмөнкүлөр: Үмүт тимчеси, Хаж Абул Касем тимчеси, Үмүт сарайы жана Хаж Абул Касем сарайы. 
=Йемен токуу базары=
Байыркы заманда Йемен токуу базарында бут кийимдердин Йемен түрүн өндүрүшкөн. Бул базарда төмөндөгү тимчелер жана сарайлар бар: Шафи тимчеси, Ага сарайы, Шахзада тимчеси. 
=Катарлуу базар=
Катарлуу базар Тебриз базарынын эң чоң базарчаларынын бири болуп саналат. Бул базарда көптөгөн тимче жана сарайлар орун алган. Бул базарчаны улуттук базар деп да атап коюшат. Базарчада төмөндөгү тимчелер жана сарайлар орун алган: Хаж Таки тимчеси, Хаж шейх тимчеси, Хаж Сафар Али тимчеси, Хаж Мухаммад Али тимчеси, Эки эшик тимчеси, Кандуу долон, Хаж Мухаммад Кули сарайы, Аббаси сарайы, эки эшик сарайы, Шейх Казем сарайы, Көчөчүлөр сарайы, Гарчилер сарайы, Мирза Махди сарайы, Хаж Сейид Хусейин ортоңку сарайы, Мирза Жалил сарайы жана Жаңы Хаж Сейид Хусейин сарайы. 
=Базардын жерлеринин аталышы=
Тебриз базарынын тимчелеринин, долондорунун, караван сарайларынын аталышы аны курган адамдын, кандайдыр бир тарыхый окуя болгондугуна, аталган жайда кандайдыр бир буюмдун же азык түлүктүн сатылгандыгына жараша ат коюлган. Мисал катары Садикия базары Садр ад Дин Мухаммаддын баласы Мырза Садык хан тарабынан 1689-жылы мечит жана медресе кургандыгына байланыштуу базар анын атынан аталып калган. Чоң амир тимчеси, базары жана караван сарайы тебриз базарынын эң негизги жана баалу бөлүгү болуп саналат, ал эми азыркы учурда дүң соода сатык, килем жана колго жасалган буюмдарды экспортоо, алтын, зергер жана текстил өнөр жайынын борбору болуп эсептелет, базар 1876-жылы Мырза Мухаммад Амир Незам Зангане тарабынан курулган. Тебриз базарынын атактуу бөлүгүнүн бири болуп аталган Музафария тимчеси Кажарлык Музафар ад Дин Мирзаинин доорунда 1926-жылы курулган, ал эми анын куруучусу шейх Мухаммад Жафар Казвини Тебриз шаарынын атактуу жана чоң соодагери болуп эсептелген. Бул тимче азыркы учурда дүң соода сатык, ошондой эле Иран жана Азербайжан килемдерин бүткүл дүйнөгө экспорт кылуу борбору катары таанымал. Хан долону жана тимчеси Ахмад Хан Мукадам Мараге тарабынан курулган, базар килем соода сатыгы жана аны экспортто борбору болуп саналат. Немис сарайы Германиялык килем токуу ишканасы аркылуу курулган. Бул сарай бут кийимчилер базарында жайгашкан. Аталган Германиялык ишканалар [[биринчи дүйнөлүк согуш]] заманында соодасы токтогондуктан  болуп жабылган. Сот ээси сарайын Фатх Али хан Шираз сотунун ээси Кажар доорунда курган. Хаж Шейх долонун жана үч тимчесин Музафариянын куруучусу шейх Мухаммад Жафар Казвини салган, азыркы учурда Азербайжан текстилин дүң сатуу борбору катары эсептелет. Грузиндер сарайы армян жана грузин соодагерлерине тиешелүү, бул сарайда орус буюмдарын сатышкан. Сефи базары Аббас Сефевид шахтын баласы Сефи шахтын атынан коюлган. Ортоңку, жаңы жана эски Хаж Сейид Хусейин караван сарайы атактуу соодагер Хаж Сейид Хусейин Хусейни тарабынан курулган. Хаж Мирза Абулхасан Тебриз базарындагы баардык Мирза Абулхасан тимче, базар, сарайларын курган. Тебриз базарында жайгашкан Мирза Махди тимчеси жана сарайы Мирза Сейидмахди Казы Табатабаинин тарыхый эстелиги болуп саналат. Мирза Шафи сарайы жана тимчеси Кажар дооруна таандык Тебриз шаарынын улууларынын бири аркылуу курулган. Аббас Мирза Наиб Султания шахзааданын буйругу менен Шазда тимчеси жана сарайы 1861-жылы курулган. Харам базары Шамс ал Имара имаратына же Аликапу аймагына жакын орун алгандыгы анын атактуу болушунун негизги себеби. 
Тебриз базарларынын көбүнчөсү анда чыгарылган, өндүрүлгөн же сатылган буюмдардын атынан коюлган, мисал катары идиш аяк базары, анда ат түрлүү айнектен жана хрусталдан жасалган буюмдар, бут кийим базары, колго жасалган бут кийимдин борбору, андан сырткары жез базары, бут кийим тигүүчүлөр базары, күзгү жасоочулар базары, зергерлер базары, атыр базары ж.б., кант сатуучулар базары, атайын Орусиядан импорт кылынган канттарды сатуу жайы, бадамчылар базары, кургатылган жер жемишти сатуу жана экспортто борбору, кишмишчилер базары, кишмишти Ирандан сыртка экспортто жайы, кагазчылар базары ж.б.у.с.
Азыркы учурда аталган борборлордун жана адистиктердин көбү сакталып калган эмес, бир гана алардын аттары Тебриз базарынын дубалдарында жазылган боюнча сакталып калган. Жогорку ишкердиктердин көбүнчөсү өз заманында колдонулуп, доор алмашкан, өнүгүп өскөн сайын өзгөрүүлөргө дуушар болгон. Дүң бойдон сатуу азыркы учурда чекене сатууга алмашылды. Жез иштетүү, калайчы, ат жабдыгын жасоо, баш кийим тигүү базарларынын ордуна башка ишмердиктер аткарылып, өз атына жарашкан буюмдар сатылбай, байыркы доордогу базардын жалгыз гана аты сакталып калган. Азыркы учурда, базардын айланасы чоң чоң соода сатык түйүндөрү, супер маркеттерге айланган. Ошентип, жашоо өзгөргөн сайын заман талабына жооп берээрлик курулуштар курулууда. 
=Кандуу долон=
Бул долондун кандуу долон деп аталып калышы төмөндөгүчө болгон: 1884-жылы аймактын баатырларынын жана соодагерлеринин бири болгон Хаж Аллаярга «Даруге же шаар милиция башчысы хаж Ражабали Хан Даругенин кайсыл бир коноктон «Тебриздиктердин айынан биздин ардак, сыйыбыз кетти»» деген кабар жетет. Хаж Аллаяр мындай сөздү уккандан соң 27 адам ээрчитип базарга барат, ал жерден Ражабали Даругенин жанын алат. Ошентип, бул окуядан соң Хаж Сейид Хусейин долону Кандуу долон аталып калган.  

=Хутем Шиндлер=
Хутем Шиндлер 1949-жылы Тебриз жана андагы базар тууралуу мындай деп жазган: 
Шаар бир топ кеңдикте орун алгандыктанбы, айтоор ушундан улам Тегеран шаарынан маанилүү деп эсептелип калган. Шаардын базарлары Тегеран шаарынын базарларына караганда абдан кооз жана чоң. Тегеран шаары Тебриз шаарындагы жүргүзүлгөн соода сатыктан бир топ ылдый турат, ал чындыгында  Ирандын соода сатык борбору атына ээ. Ал өлкөнүн түндүк батыш тарабына орун алганына карабай Ирандын баардык аймагына өз таасирин тийгизген. 
=Жан Юнир=
Француз саякатчысы Жан Юнир Тебриз шаары тууралу төмөндөгүчө жазган: 
Өз заманында Тебриз шаары Тегеранга караганда бир топ жетишкен, заманбап шаар болгон, Тебриз эли байыркы замандарда, ал эмес Сефевиддердин дооруна чейин Европалыктар менен карым катнашта болушкан жана алар менен соода сатык жүргүзгөн. Ал заманда европалыктар өлкөнүн борбору Тегеран шаарын анча баалабай, ал жерде өз буюмдарын сатуудан баш тартышкан. Ушундай шарттардан улам Тебриз шаарында Дука, Венеция, Лир, Рубль акча бирдиктери Иран акча бирдигиндей орунда турган. 
=Ага Хан архитектуралык сыйлыгы=
Тебриз базарын жаңылоо долбору 2013-жылы Ага Хан архитектуралык сыйлыгы ыйгарылган беш долбордун бири катары тандалган. Бул сыйлык «Иран маданий мурастар уюмунун Чыгыш Азербайжан башкармалыгына» аталган долборду аткаруучу катары тапшырылган жана Мухаммад Бехешти Маданий мурастар уюмунун жетекчисинин кеңешчиси Иран өкүлү катары жогорку сыйлыкты алган.

=Шилтемелер=
* Editorial Board, East Azarbaijan Geography, Iranian Ministry of Education, 2000 Text Book in Persian
* Тебриз базарынын маданий жана соода сатык географиясы, 133,132- беттер  
* Фарс маалымат борбору, «Жүрөктү эзген Тебриз шаары»
* Тебриз базарынын маданий географиясы
* «Тебриз» Ислам дүйнөсүнүн энциклопедиясы
* Тебриз менин шаарым. Бехруз Хамачи
* «Тебриз базарынын имараттары»
* Тебриз базарынын маданий жана соода сатык географиясы, 135-бет
* Тебриз базарынын маданий жана соода сатык географиясы, 134-бет
* Ага Хан архитектуралык сыйлыгынын жеңүүчүлөрү 
=Булактар=
* “Коомдук география”. Тебриз шаарынын географиялык маданияты. Алгачкы басылыш. 
* Мумени, Мустафа. «Тебриз» Ислам дүйнөсүнүн энциклопедиясы
=Колдонулган адабияттар=
* Gregorian, Vartan (2003). The Road to Home: My Life and Times. New York: Simon &amp; Schuster.
* Levinson, David and Karen Christensen (2002). Encyclopedia of Modern Asia. New York: Scribner’s.
* Swiętochowski, Thaddeus (1995). Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition. New York: Columbia University Press.
* [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКОнун]] расмий сайты, Тебриз базары
* Тебриз базарынын сүрөттөрү
* Тебриз базары менен таанышуу
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2
[[Маданият, архитектура]]

[[Категория:Отурукташкан жайлар арип боюнча]]</text>
      <sha1>oo0s7slxawb2kahtbr40jkazfyavpo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дүйнөнүн бардык акчалары</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112276</id>
    <revision>
      <id>643271</id>
      <parentid>593009</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:53:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3636" sha1="9dcfrgm9fprkd73yb9aymkj9f2o514i" xml:space="preserve">{{Тасма
|КыргАталышы      = Дүйнөнүн бардык акчалары 
|НукураАталышы    = All the Money in the World
|Логотиби          =
|Сүрөт            = 
|Туурасы         = 270px
|Сүрөткө баяндама= 
|Урааны         =  «Байлар дагы ыйлашат...»
|Жанры            = [[триллер]]&lt;br&gt;криминал
|Режиссёру        = [[Ридли Скотт]] 
|Продюсери        = Крис Кларк&lt;br&gt;Квентин Кёртис&lt;br&gt;Дэн Фридкин&lt;br&gt;Марк Хаффам&lt;br&gt;Ридли Скотт&lt;br&gt;Брэдли Томас&lt;br&gt;Кевин Ж. Уолш
|Сценарийи        =Дэвид Скарпа
|Актёрлор         = Мишель Уильямс&lt;br&gt;Кристофер Пламмер&lt;br&gt;[[Марк Уолберг]] 
|Оператору        = Дариуш Вольски
|Композитору      = Дэниел Пембертон
|Сүрөтчүсү        = 
|Хореографсы      = 
|Компания         = TriStar Pictures&lt;br&gt;Scott Free Productions&lt;br&gt;Imperative Entertainment
|Бюджети          = 50 млн $
|Киреше           =46 235 004 [[АКШ доллары|$]]
|Өлкө             = {{Өлкө желеги|АКШ}}
|Тили             = [[Англис тили|Англисче]]
|Узактыгы         = 132 мүнөт 
|Жыл              = [[2017]]
|Мурдагы тасма =
|Кийинки тасма =
|imdb_id = 5294550
|Сайты =https://www.allthemoney-movie.com/
}}
'''Дүйнөнүн бардык акчалары''' ({{lang-en|All the Money in the World}}) — Криминал жана [[триллер]] жанрндагы, режиссёр [[Ридли Скотт|Ридли Скотттун]] көркөм тасмасы. Тасманын мазмуну Жон Пирсондун «Пол Гетти: Миллиондордун түйшүгү» китеби боюнча, чыныгы окуянын негизинде тартылган. Башкы каармандын образында:Мишель Уильямс, [[Марк Уолберг]] жана Кристофер Пламмер.Тасма 2017-жылдын аягында жарык көргөн жана “Оскар” сыйлыгынын 2018-жылкы талапкерлеринин катарын толуктайт. 

21-февралда [[Бишкек]] шаарында КМШ өлкөлөрүндө эң алгачкылардан болуп тар чөйрөгө көрсөтүлгөн. Тасманын бет ачаары: [[АКШ|АКШда]], 25-декабрь 2017-жыл, [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] жана [[Орусия|Орусияда]] 22-февраль 2018-жыл&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Дүйнөнүн бардык акчалары (2017) |url=https://www.kinoafisha.info/movies/8329913/ |accessdate=2018-02-24 |archivedate=2017-10-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020033715/https://www.kinoafisha.info/movies/8329913/ }}&lt;/ref&gt;.
== Мазмуну  ==
1973-жылы тарыхтагы эң бай адамдардын бири болгон Пол Геттинин өспүрүм небересин белгисиз адамдар акча талап кылуу максатында уурдап кетишет. Алар миллиардерден небереси үчүн 17 миллион доллар талап кылат. Бирок дүйнөдөгү эң бай гана эмес, эң сараң адам болгон Гетти небереси үчүн акча берүүгө шашылбайт.</text>
      <sha1>9dcfrgm9fprkd73yb9aymkj9f2o514i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Футбол боюнча Азия кубогу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118464</id>
    <revision>
      <id>643170</id>
      <parentid>352589</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Arsensky &quot;[[АФК Азия Кубогу]]&quot; барагын &quot;[[Футбол боюнча Азия кубогу]]&quot; деп кайра атады</comment>
      <origin>352589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20095" sha1="onz5rha1c4ryvl3vpvfwxhbu8ylqcrl" xml:space="preserve">{{Футбол турнири
|аталышы                 = Футбол боюнча Азия Кубогу
|расмий                  = '''AFC Asian Cup'''
|сүрөтү                  = 
|түптөлгөн               = [[1956]]
|өзгөртүлгөн             = 
|таратылган              = 
|аймак                   = [[Азия]] ([[Азия футбол конфедерациясы|АФК]])
|командалар саны         = 16 (финалдык бөлүмү)&lt;br&gt;24 ([[АФК Азия Кубогу 2019|2019-дан]] тарта)
|жеңүүчүнүн титулу       = 
|учурдагы чемпион        = {{Желек|Австралия}} [[Австралия улуттук футбол курамасы|Австралия]]
|акыркы жеңүүчүнүн титулу = 
|акыркы чемпион          = 
|көп титулдуу            = {{Желек|Жапония}} [[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония]]
|TV                      = 
|сайты                   = [http://www.the-afc.com/en/tournaments/men-a-youth/afc-asian-cup www.the-afc.com]
|учурдагы мезгил         = [[АФК Азия Кубогу 2019|Азия Кубогу 2019]]
}}

'''Азия Кубогу''' ({{Lang-en|AFC Asian Cup}}) — [[Азия футбол конфедерациясы|Азия Футбол Конфедерациясы]] тарабынан уюштурулган улуттук курамалары арасындагы футбол боюнча башкы турнири. Мелдештер [[1956]]-жылдан тарта ар төрт жылда, [[ФИФА Дүйнө Кубогу|дүйнө чемпиондугунан]] кийин бир жылдан соң өтөт. Жеңүүчү Азия чемпиону деп аталып, келе жаткан [[ФИФА Конфедерациялар Кубогу|Конфедерациялар Кубогуна]] катышууга укуктуу болот. Кубокту бардыгынан көп — төрт жолу — [[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония курамасы]] уткан.

== Жыйынтыктары ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align: center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;5%&quot; |Жыл
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;14%&quot; |Орун
! colspan=&quot;3&quot; |Финал
! colspan=&quot;3&quot; |3-орунга матч
|-
! width=&quot;15%&quot; |Чемпион
! width=&quot;10%&quot; |Счёт
! width=&quot;15%&quot; |Финалист
! width=&quot;15%&quot; |3-орун
! width=&quot;10%&quot; |Счёт
! width=&quot;15%&quot; |4-орун
|-
|[[1956]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1956|Толугу менен]]''
|{{Желек|Гонконг|1876||22px}} [[Гонконг]]
|{{Желек|Түштүк Корея||30px}}&lt;br&gt;'''[[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Корея Республикасы]]'''
|&lt;sup&gt;('''[[АФК Азия Кубогу#1| 2-1]]''')&lt;/sup&gt;
|{{Желек|Израиль||30px}}&lt;br&gt;[[Израиль улуттук футбол курамасы|Израиль]]
|{{Желек|Гонконг|1876||30px}}&lt;br&gt;[[Гонконг улуттук футбол курамасы|Гонконг]]
|&lt;sup&gt;('''[[АФК Азия Кубогу#1|1]]''')&lt;/sup&gt;
|{{Желек|Вьетнам|1890||30px}}&lt;br&gt;[[Түштүк Вьетнам улуттук футбол курамасы|Түштүк Вьетнам]]
|- style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
|[[1960]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1960|Толугу менен]]''
|{{Желек|Түштүк Корея||22px}} [[Корея Республикасы]]
|{{Желек|Түштүк Корея||30px}}&lt;br&gt;'''[[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Корея Республикасы]]'''
|&lt;sup&gt;('''[[АФК Азия Кубогу#1|3-0]]''')&lt;/sup&gt;
|{{Желек|Израиль||30px}}&lt;br&gt;[[Израиль улуттук футбол курамасы|Израиль]]
|{{Желек|Кытай Республикасы||30px}}&lt;br&gt;[[Тайвань улуттук футбол курамасы|Тайвань]]
|&lt;sup&gt;('''[[АФК Азия Кубогу#1|1]]''')&lt;/sup&gt;
|{{Желек|Вьетнам|1890||30px}}&lt;br&gt;[[Түштүк Вьетнам улуттук футбол курамасы|Түштүк Вьетнам]]
|-
|[[1964]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1964|Толугу менен]]''
|{{Желек|Израиль||22px}} [[Израиль]]
|{{Желек|Израиль||30px}}&lt;br&gt;'''[[Израиль улуттук футбол курамасы|Израиль]]'''
|&lt;sup&gt;('''[[АФК Азия Кубогу#1|2-0]]''')&lt;/sup&gt;
|{{Желек|Индия||30px}}&lt;br&gt;[[Индия улуттук футбол курамасы|Индия]]
|{{Желек|Кытай Республикасы||30px}}&lt;br&gt;[[Тайвань улуттук футбол курамасы|Тайвань]]
|&lt;sup&gt;('''[[АФК Азия Кубогу#1|1]]''')&lt;/sup&gt;
|{{Желек|Гонконг|1959||30px}}&lt;br&gt;[[Гонконг улуттук футбол курамасы|Гонконг]]
|- style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
|[[1968]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1968|Толугу менен]]''
|{{Желек|Иран|1964||22px}} [[Иран]]
|{{Желек|Иран|1964||30px}}&lt;br&gt;'''[[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]]'''
|&lt;sup&gt;('''[[АФК Азия Кубогу#1|3-1]]''')&lt;/sup&gt;
|{{Желек|Мьянма|1948||30px}}&lt;br&gt;[[Мьянма улуттук футбол курамасы|Бирма]]
|{{Желек|Израиль||30px}}&lt;br&gt;[[Израиль улуттук футбол курамасы|Израиль]]
|&lt;sup&gt;('''[[АФК Азия Кубогу#1|1]]''')&lt;/sup&gt;
|{{Желек|Кытай Республикасы||30px}}&lt;br&gt;[[Тайвань улуттук футбол курамасы|Тайвань]]
|-
|[[1972]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1972|Толугу менен]]''
|{{Желек|Таиланд||22px}} [[Таиланд]]
|{{Желек|Иран|1964||30px}}&lt;br&gt;'''[[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]]'''
|'''2 - 1'''
|{{Желек|Түштүк Корея||30px}}&lt;br&gt;[[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Корея Республикасы]]
|{{Желек|Таиланд||30px}}&lt;br&gt;[[Таиланд улуттук футбол курамасы|Таиланд]]
|'''2 - 25 - 3''' 
[[Матчдан кийинки пенальти|пенальти боюнча]]
|{{Желек|Камбоджа|1970||30px}}&lt;br&gt;[[Камбоджа улуттук футбол курамасы|Кхмер Республикасы]]
|- style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
|[[1976]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1976|Толугу менен]]''
|{{Желек|Иран|1964||22px}} [[Иран]]
|{{Желек|Иран|1964||30px}}&lt;br&gt;'''[[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]]'''
|'''1 - 0'''
|{{Желек|Кувейт|30px}}&lt;br&gt;[[Кувейт улуттук футбол курамасы|Кувейт]]
|{{Желек|Кытай||30px}}&lt;br&gt;[[Кытай улуттук футбол курамасы|Кытай]]
|'''1 - 0'''
|{{Желек|Ирак|1963||30px}}&lt;br&gt;'''[[Ирак улуттук футбол курамасы|Ирак]]'''
|-
|[[1980]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1980|Толугу менен]]''
|{{Желек|Кувейт|22px}} [[Кувейт]]
|{{Желек|Кувейт|30px}}&lt;br&gt;'''[[Кувейт улуттук футбол курамасы|Кувейт]]'''
|'''3 - 0'''
|{{Желек|Түштүк Корея||30px}}&lt;br&gt;[[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Корея Республикасы]]
|{{Желек|Иран||30px}}&lt;br&gt;[[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]]
|'''3 - 0'''
|{{Желек|Түндүк Корея||30px}}&lt;br&gt;[[КЭДР улуттук футбол курамасы|КЭДР]]
|- style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
|[[1984]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1984|Толугу менен]]''
|{{Желек|Сингапур||22px}} [[Сингапур]]
|{{Желек|Сауд Арабиясы||30px}}&lt;br&gt;'''[[Сауд Арабиясы улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]]'''
|'''2 - 0'''
|{{Желек|Кытай||30px}}&lt;br&gt;[[Кытай улуттук футбол курамасы|Кытай]]
|{{Желек|Кувейт|30px}}&lt;br&gt;[[Кувейт улуттук футбол курамасы|Кувейт]]
|'''1 - 13 - 2''' 
[[Матчдан кийинки пенальти|пенальти боюнча]]
|{{Желек|Иран||30px}}&lt;br&gt;[[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]]
|-
|[[1988]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1988|Толугу менен]]''
|{{Желек|Катар||22px}} [[Катар]]
|{{Желек|Сауд Арабиясы||30px}}&lt;br&gt;'''[[Сауд Арабиясы улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]]'''
|'''0 - 04 - 3''' 
[[Матчдан кийинки пенальти|пенальти боюнча]]
|{{Желек|Түштүк Корея||30px}}&lt;br&gt;[[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Корея Республикасы]]
|{{Желек|Иран||30px}}&lt;br&gt;[[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]]
|'''0 - 03 - 0''' 
[[Матчдан кийинки пенальти|пенальти боюнча]]
|{{Желек|Кытай||30px}}&lt;br&gt;[[Кытай улуттук футбол курамасы|Кытай]]
|- style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
|[[1992]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1992|Толугу менен]]''
|{{Желек|Жапония||22px}} [[Жапония]]
|{{Желек|Жапония||30px}}&lt;br&gt;'''[[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония]]'''
|'''1 - 0'''
|{{Желек|Сауд Арабиясы||30px}}&lt;br&gt;[[Сауд Арабиясы улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]]
|{{Желек|Кытай||30px}}&lt;br&gt;[[Кытай улуттук футбол курамасы|Кытай]]
|'''1 - 13 - 2''' 
[[Матчдан кийинки пенальти|пенальти боюнча]]
|{{Желек|БАЭ||30px}}&lt;br&gt;[[БАЭ улуттук футбол курамасы|БАЭ]]
|-
|[[1996]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 1996|Толугу менен]]''
|{{Желек|БАЭ||22px}} [[БАЭ]]
|{{Желек|Сауд Арабиясы||30px}}&lt;br&gt;'''[[Сауд Арабиясы улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]]'''
|'''0 - 04 - 2''' 
[[Матчдан кийинки пенальти|пенальти боюнча]]
|{{Желек|БАЭ||30px}}&lt;br&gt;[[БАЭ улуттук футбол курамасы|БАЭ]]
|{{Желек|Иран||30px}}&lt;br&gt;[[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]]
|'''1 - 13 - 2''' 
[[Матчдан кийинки пенальти|пенальти боюнча]]
|{{Желек|Кувейт|30px}}&lt;br&gt;[[Кувейт улуттук футбол курамасы|Кувейт]]
|- style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
|[[2000]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 2000|Толугу менен]]''
|{{Желек|Ливан||22px}} [[Ливан]]
|{{Желек|Жапония||30px}}&lt;br&gt;'''[[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония]]'''
|'''1 - 0'''
|{{Желек|Сауд Арабиясы||30px}}&lt;br&gt;[[Сауд Арабиясы улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]]
|{{Желек|Түштүк Корея||30px}}&lt;br&gt;[[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Корея Республикасы]]
|'''1 - 0'''
|{{Желек|Кытай||30px}}&lt;br&gt;[[Кытай улуттук футбол курамасы|Кытай]]
|-
|[[2004]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 2004|Толугу менен]]''
|{{Желек|Кытай||22px}} [[Кытай]]
|{{Желек|Жапония||30px}}&lt;br&gt;'''[[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония]]'''
|'''3 - 1'''
|{{Желек|Кытай||30px}}&lt;br&gt;[[Кытай улуттук футбол курамасы|Кытай]]
|{{Желек|Кытай||30px}}&lt;br&gt;[[Кытай улуттук футбол курамасы|Кытай]]
|'''4 - 2'''
|{{Желек|Бахрейн||30px}}&lt;br&gt;[[Бахрейн улуттук футбол курамасы|Бахрейн]]
|- style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
|[[2007]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 2007|Толугу менен]]''
|{{Желек|Вьетнам||22px}} [[Вьетнам]]&lt;br&gt;{{Желек|Индонезия||22px}} [[Индонезия]]&lt;br&gt;{{Желек|Малайзия||22px}} [[Малайзия]]&lt;br&gt;{{Желек|Таиланд||22px}} [[Таиланд]]
|{{Желек|Ирак|2004||30px}}&lt;br&gt;'''[[Ирак улуттук футбол курамасы|Ирак]]'''
|'''1 - 0'''
|{{Желек|Сауд Арабиясы||30px}}&lt;br&gt;[[Сауд Арабиясы улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]]
|{{Желек|Түштүк Корея||30px}}&lt;br&gt;[[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Корея Республикасы]]
|'''0 - 06 - 5''' 
[[Матчдан кийинки пенальти|пенальти боюнча]]
|{{Желек|Жапония||30px}}&lt;br&gt;[[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония]]
|-
|[[2011]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 2011|Толугу менен]]''
|{{Желек|Катар||22px}} [[Катар]]
|{{Желек|Жапония||30px}}&lt;br&gt;'''[[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония]]'''
|'''1 - 0''' 
[[Овертайм|к.уб]]
|{{Желек|Австралия||30px}}&lt;br&gt;[[Австралия улуттук футбол курамасы|Австралия]]
|{{Желек|Түштүк Корея||30px}}&lt;br&gt;[[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Корея Республикасы]]
|'''3 - 2'''
|{{Желек|Өзбекстан||30px}}&lt;br&gt;[[Өзбекстан улуттук футбол курамасы|Өзбекстан]]
|-
|- style=&quot;background: #D0E6FF;&quot;
|[[2015]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 2015|Толугу менен]]''
|{{Желек|Австралия||22px}} [[Австралия]]
|{{Желек|Австралия||30px}}&lt;br&gt;'''[[Австралия улуттук футбол курамасы|Австралия]]''' 
|'''2 - 1''' 
[[Овертайм|к.уб]]
|{{Желек|Түштүк Корея||30px}}&lt;br&gt;[[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Корея Республикасы]]
|{{Желек|БАЭ||30px}}&lt;br&gt;[[БАЭ улуттук футбол курамасы|БАЭ]]
|'''3 - 2'''
|{{Желек|Ирак||30px}}&lt;br&gt;[[Ирак улуттук футбол курамасы|Ирак]]
|-
|-
|[[2019]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 2019|Толугу менен]]''
|{{Желек|БАЭ||22px}} [[БАЭ]]
|{{Желек|Катар||30px}}&lt;br&gt;[[Катар улуттук футбол курамасы|Катар]]
|'''3 - 1'''
|{{Желек|Жапония||30px}}&lt;br&gt;[[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония]]
|{{Желек|Иран||30px}}&lt;br&gt;[[Түштүк Иран улуттук футбол курамасы|Иран]]
| '''?'''
|{{Желек|Ирак||30px}}&lt;br&gt;[[Ирак улуттук футбол курамасы|Ирак]]
|-
|-
|[[2023]]&lt;br&gt;''[[АФК Азия Кубогу 2023|Толугу менен]]''
|{{Желек|Кытай||22px}} [[Кытай]]
|
|
|
|
|
|}

== Статистика ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Команда
!Жеңиш
!Финал
!Үчүнчү орун
!Төртүнчү орун
|-
|{{Желек|Жапония}} [[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония]]
|4 (1992, 2000, 2004, 2011)
| -
| -
|1 (2007)
|-
|{{Желек|Сауд Арабиясы}} [[Сауд Арабиясы улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]]
|3 (1984, 1988, 1996)
|3 (1992, 2000, 2007)
| -
| -
|-
|{{Желек|Иран}} [[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]]
|3 (1968, 1972, 1976)
| -
|4 (1980, 1988, 1996, 2004)
|1 (1984)
|-
|{{Желек|Корея Республикасы}} [[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Корея Республикасы]]
|2 (1956, 1960)
|4 (1972, 1980, 1988, 2015)
|4 (1964, 2000, 2007, 2011)
| -
|-
|{{Желек|Израиль}} [[Израиль улуттук футбол курамасы|Израиль]]
|1 (1964)
|2 (1956, 1960)
|1 (1968)
| -
|-
|{{Желек|Кувейт}} [[Кувейт улуттук футбол курамасы|Кувейт]]
|1 (1980)
|1 (1976)
|1 (1984)
|1 (1996)
|-
|{{Желек|Австралия}} [[Австралия улуттук футбол курамасы|Австралия]]
|1 (2015)
|1 (2011)
| -
| -
|-
|{{Желек|Ирак}} [[Ирак улуттук футбол курамасы|Ирак]]
|1 (2007)
| -
| -
|2 (1976, 2015)
|-
|{{Желек|Кытай}} [[Кытай улуттук футбол курамасы|Кытай]]
| -
|2 (1984, 2004)
|2 (1976, 1992)
|2 (1988, 2000)
|-
|{{Желек|БАЭ}} [[БАЭ улуттук футбол курамасы|БАЭ]]
| -
|1 (1996)
|1 (2015)
|1 (1992)
|-
|{{Желек|Индия}} [[Индия улуттук футбол курамасы|Индия]]
| -
|1 (1964)
| -
| -
|-
|{{Желек|Мьянма|1948||22px}} [[Мьянма улуттук футбол курамасы|Бирма]]
| -
|1 (1968)
| -
| -
|-
|{{Желек|Гонконг|1876||22px}} / {{Желек|Гонконг|1959||22px}} [[Гонконг улуттук футбол курамасы|Гонконг]]
| -
| -
|1 (1956)
|1 (1964)
|-
|{{Желек|Кытай Республикасы}} [[Тайвань улуттук футбол курамасы|Тайвань]]
| -
| -
|1 (1960)
|1 (1968)
|-
|{{Желек|Таиланд}} [[Таиланд улуттук футбол курамасы|Таиланд]]
| -
| -
|1 (1972)
| -
|-
|{{Желек|Вьетнам|1890||22px}} [[Түштүк Вьетнам улуттук футбол курамасы|Түштүк Вьетнам]]
| -
| -
| -
|2 (1956, 1960)
|-
|{{Желек|Камбоджа|1970||22px}} [[Камбоджа улуттук футбол курамасы|Кхмер Республикасы]]
| -
| -
| -
|1 (1972)
|-
|{{Желек|КЭДР}} [[КЭДР улуттук футбол курамасы|КЭДР]]
| -
| -
| -
|1 (1980)
|-
|{{Желек|Бахрейн}} [[Бахрейн улуттук футбол курамасы|Бахрейн]]
| -
| -
| -
|1 (2004)
|-
|{{Желек|Өзбекстан}} [[Өзбекстан улуттук футбол курамасы|Өзбекстан]]
| -
| -
| -
|1 (2011)
|}

=== Мыкты бомбардирлер ===
&lt;div style=&quot;font-size:10pt;&quot;&gt;'''14 топ'''&lt;/div&gt;

* {{Желек|Иран||20px}} [[Али Даеи]]

&lt;div style=&quot;font-size:10pt;&quot;&gt;'''10 топ'''&lt;/div&gt;

* {{Желек|Түштүк Корея||20px}} [[Ли Дон Гук]]

&lt;div style=&quot;font-size:10pt;&quot;&gt;'''9 топ'''&lt;/div&gt;

* {{Желек|Жапония||20px}} [[Наохиро Такахара]]

&lt;div style=&quot;font-size:10pt;&quot;&gt;'''8 топ'''&lt;/div&gt;

* {{Желек|Кувейт||20px}} [[Джасем Аль-Хувейди]]
* {{Желек|Ирак||20px}} [[Юнис Махмуд]]

&lt;div style=&quot;font-size:10pt;&quot;&gt;'''7 топ'''&lt;/div&gt;

* {{Желек|Иран||20px}} [[Беташ Фариба]]
* {{Желек|Иран||20px}} [[Хоссейн Калани]]
* {{Желек|Түштүк Корея||20px}} [[Чхве Сун Хо]]
* {{Желек|Кувейт||20px}} [[Фейсал ад-Дахиль]]

&lt;div style=&quot;font-size:10pt;&quot;&gt;'''6 топ'''&lt;/div&gt;

* {{Желек|Сауд Арабиясы||20px}} [[Ясир Аль-Кахтани]]
* {{Желек|Өзбекстан||20px}} [[Александр Гейнрих]]
* {{Желек|Австралия||20px}} [[Тим Кэхилл]]

&lt;br /&gt;

== Тиркемелер ==

== Шилтемелер ==</text>
      <sha1>onz5rha1c4ryvl3vpvfwxhbu8ylqcrl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Боровкова Людмила Акимовна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119401</id>
    <revision>
      <id>643158</id>
      <parentid>576173</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T12:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11157" sha1="stxhqd0f5h7eu7u2ykkuyrwmvxco68b" xml:space="preserve">'''Людмила Акимовна Боровкова''' (19.12.1930 – 05.2.2011) — орусиялык чыгыш таануучу, [[тарыхчы]], булак таануучу, [[профессор]]. Тарых илимдеринин доктору. Ал [[тарыхый география]], этностук тарых, синология, Кытай тарыхы, түрк элдеринин тарыхый географиясы, чөлкөм таануу боюнча таанымал адис.  

== Кыскача өмүр таржымакалы  ==
Людмила Акимовна Боровкова 1930-жылы 19-декабрда [[СССР|СССРдин]] [[Орусия|Орусия Федерациясындагы]] Смоленск облусуна караштуу Громово кыштагында туулган.  

Ал 1953-жылы М.В.Ломоносов атындагы ММУнун (МГУ) тарых факультетин аяктаган.  

Ал 1963-жылы “”Кызыл кошуундардын” көтөрүлүшү жана Юань сулалесинин (династиясынын) кулашы (1351–1367-жж.)” деген темада кандидаттык диссертациясын коргогон. &lt;ref&gt;Боровкова, Людмила Акимовна. Автореферат дис. на соискание учен. степени кандидата ист. наук / Акад. наук СССР. Ин-т народов Азии. - Москва : [б. и.], 1963. - 19 с. &lt;/ref&gt; 

1994-жылы докторлук диссертациясын коргогон. &lt;ref&gt;Боровкова Л. А. Проблема местонахождения царства Гаочан: (По китайским историям). М.: Наука. 1992. 180 стр. &lt;/ref&gt; 

Өмүрүнүн көпчүлүк жылдарын СССР ИАсынын Кытай таануу институтунда (1957–1961), андан соң СССР ИАсынын (жана Орусиянын ИАсынын) Чыгыш таануу институтунда (1961–2010) илимий кызматкер катары иштеп өткөрдү. 

Ал 2011-жылы 5-февралда [[Москва]] шаарында кайтыш болгон 

== Илимий багыттары==

Людмила Акимовна Боровкова [[Евразия|Евразиянын]] (асыресе Ички жана Борбордук Азиянын)  тарыхый географиясы, түрк элдеринин тарыхый географиясы, этностук тарых, синология, байыркы жана орто кылымдардагы Кытай тарыхы, байыркы кыргыз тарыхы, чөлкөм таануу, булак таануу боюнча таанымал адис эле.  

== Кыргыз таануу маселелери  ==
Л.А.Боровкованын изилдөөлөрүнүн аркасында байыркы кыргыздар байырлаган жер – Чыгыш [[Теңир-Тоо]] кыркалары экендиги тастыкталган. 

Анын концепциясын [[Худяков, Юлий Сергеевич|Ю.С.Худяков]], Т.К.Чоротегин, [[Кожобеков, Муратбек Чалаке уулу|М.Ч.Кожобеков]] сыяктуу кыргыз таануучулар ырааттуу колдоп келишет. &lt;ref&gt;Чоротегин Т.К. Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн башаты: Байыркы доор жана орто кылымдардын эрте мезгили // 1-эл аралык байыртадан бүгүнкүгө чейинки кыргыз-түрк мамилелери симпозиуму докладдары (3-5-май 2013, Бурса) / Китепти басмага даярдаган жана редактору проф., д-р [[Жумакунова, Гүлзура|Гүлзура Жумакунова]]. – Бурса: Улудаг университети басмаканасы, Bilnet Matbaacılık ve Ambalaj San. A.Ş., 2017. – ISBN 978-975-6149-84-3. – XXIV+466 бет. – Улудаг университети жарыялары. – Мында: Б. 173–189.&lt;/ref&gt; 

== Л.А.Боровкованын эмгектеринин кыскача тизмеси==

* Боровкова, Людмила Акимовна. Проблема местоположения царства Гаочан (по китайским историям). — Москва: Рос. АН . Ин-т востоковедения., 1992. — 183 с.
* Боровкова, Людмила Акимовна. Кушанское царство : (по древ. кит. источникам). — Москва: Рос. акад. наук, Ин-т востоковедения., 2005. — 313, 1 с. — ISBN 5-89282-265-6.
* Боровкова, Людмила Акимовна. Народы Средней Азии III-VI веков (по древним китайским и западным источникам). — Москва: Рос. акад. наук, Ин-т востоковедения., 2008. — 359, 8 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-89282-304-3. (в пер.)
* Боровкова, Людмила Акимовна. Царства &quot;Западного края&quot; во II - I веках до н. э.: Восточный Туркестан и Средняя Азия по сведениям из &quot;Ши цзи&quot; и &quot;Хань шу&quot;. — Москва: ИВ РАН-КРАФТ+, 2001. — 355, 12 с. — ISBN 5-89282-153-6.
* Боровкова, Людмила Акимовна. Запад Центральной Азии во II пол. до н.э. - VII в. н.э. — Москва: Наука. ВЛ, 1989. — 181 с. — ISBN 5-02-016459-3. (обл.)
* Боровкова, Людмила Акимовна. Автореферат дис. на соискание учен. степени кандидата ист. наук / Акад. наук СССР. Ин-т народов Азии. - Москва : [б. и.], 1963. - 19 с. 
* Боровкова Л. А. Проблема местонахождения царства Гаочан: (По китайским историям). М.: Наука. 1992. 180 с. 

== Ал тууралуу адабият  ==
* Арноо. Arnoo. ارنوو :Көрүнүктүү кыргыз таануучу, профессор Юлий Сергеевич Худяковдун 70 жылдыгына арналган илимий жыйнак / Редколлегия: К.С.Молдокасымов (төрага); жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: «Турар» басмасы, 2017. – 188 бет, сүрөт. – «Мурас» фонду. – «Кыргыз Тарых Коому» ЭКБсы. – «Тарых жана мурас» түрмөгү.  
* Каратаев, Олжобай Кубатбекович. Кыргыздардын теги, таралуу ареалы, этностук-маданий алакалары / Жооптуу редакторлор Тынчтыкбек Чоротегин, Памирбек Казыбаев. - Бишкек, 2013. - 290 б., сүрөттөр. - ISBN 978-9967-27-070-1. - (Кыргыз-Түрк &quot;Манас&quot; университетинин басылмалары. № 174. Окуу китептер тизмеси. № 47.) 
* Худяков Ю. С. Кыргызы на просторах Азии / Отв. ред. Т.К.Чоротегин. — 2-е изд. — Бишкек, 1995.  – 232 с., илл., карты.  — С. 48-58. 
* Чоротегин Т. К. Очерки истории кыргызов и Кыргызстана: (С древнейших времен до конца XVIII века) // Кыргызы: 14-ти томник. 11-й том. Источники, история, этнография, культура, фольклор / Составители: Кенеш Жусупов, Каныбек Иманалиев; редакторы Темир Асанов, Рыскул Жолдошов. — Бишкек: Бийиктик, 2011. — ISBN 978-9967-13-792-9. — С. 157—195.
* Энесай Кыргыз каганатынын тарыхын изилдеген илимпоз Муратбек Кожобековдун 60 жылдык мааракесине арналган “Кыргыз каганаты тарыхы жана кыргыз таануу маселелери” аттуу эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары (КМУ, Бишкек, 23.11.2018) / Илимий редакторлор Т.К.Чоротегин, О.К.Каратаев. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2018. – 378+ii б., сүрөт. – И.Арабаев атындагы КМУ. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-12-767-8. 

== Интернеттеги шилтемелер ==
* http://kronk.spb.ru/library/borovkova-la-1989.htm
* http://politics.ntu.edu.tw/RAEC/comm2/ra3.pdf 
* http://istorja.ru/forums/topic/2726-borovkova-l-a-kushanskoe-tsarstvo-po-drevnim-kitayskim-istochnikam/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200805183107/http://istorja.ru/forums/topic/2726-borovkova-l-a-kushanskoe-tsarstvo-po-drevnim-kitayskim-istochnikam/ |date=2020-08-05 }} 
* http://search.rsl.ru/ru/record/01000686697 
* http://webirbis.spsl.nsc.ru/irbis64r_01/cgi/cgiirbis_64.exe?Z21ID=&amp;I21DBN=CAT_PRINT&amp;P21DBN=CAT&amp;S21STN=1&amp;S21REF=&amp;S21FMT=fullw_print&amp;C21COM=S&amp;S21CNR=&amp;S21P01=0&amp;S21P02=1&amp;S21P03=A=&amp;S21STR=Боровкова%2C%20Людмила%20Акимовна{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
* http://search.rsl.ru/ru/record/01005982522 
* http://china.edax.org/?p=1009 
* [http://www.jstor.org/pss/3879832 Кыргызстандын тарыхнаамасы (англисче)]
* [http://www.kyrgyz.ru/?page=65 Чороев Т. К. (Чоротегин). Тенир-Тоо (Притяньшанье) как регион этногенезиса кыргызского народа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141221203604/http://www.kyrgyz.ru/?page=65 |date=2014-12-21 }} 
* http://politics.ntu.edu.tw/RAEC/comm2/ra3.pdf

[[Категория:Тарыхчылар]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Чыгыш таануу]]
[[Категория:Кытай]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Түркологдор]]
[[Категория:1930-жыл]]
[[Категория:2011-жыл]]
[[Категория:Евразия]]
[[Категория:Ички Азия]]
[[Категория:Чыгыш таануучулар]]
[[Категория:Орусия]]
[[Категория:XXI кылым]]
[[Категория:Булак таануу]]</text>
      <sha1>stxhqd0f5h7eu7u2ykkuyrwmvxco68b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жангарачева Мира Камилевна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126407</id>
    <revision>
      <id>643278</id>
      <parentid>571536</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T09:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11050" sha1="f6vkzrc51n9f0pebwwtgadwplff21fe" xml:space="preserve">'''Жангарачева Мира Камилевна''' (1952-жылы 30-мартта туулган) - кыргыз мамлекеттик ишмер, [[Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши|Жогорку Кеңештин депутаты]] (1995-2000), Кыргызстандын эмгек жана социалдык коргоо министри (1998-1999). [[Бишкек]] шаарынын ардактуу атуулу &lt;ref&gt;[https://www.gorkenesh.kg/ru/honorary-citizens-of-the-city-of-bishkek.html Бишкектин ардактуу атуулдары] — Бишкек шаардык кеңеши&lt;/ref&gt; .{{Мамлекеттик ишмер|изображение= }}
[[Категория:Персоналии по алфавиту]]
[[Категория:Википедия:Статьи о государственных деятелях без иллюстраций на Викискладе]]
{{Инсан|ысымы=Жангарачева Мира Камилевна|сүрөт=|апасы=Фатима Байгельдиева|туулган күнү=30.03.1952|ишмердүүлүгү=[[саясатчы]], коомдук ишмер|туулган жери=Фрунзе шаары, [[Кыргыз ССРи]]|балдары=Шаир Шакенова|илимий даражасы=философия илимдеринин кандидаты|жубайы=Кличбек Бердибеков|атасы=Кемаль Джангарачев}}

== Өмүр баяны ==
Мира Жангарачева 1952-жылы 30-мартта Фрунзе шаарында туулган. Апасы - Фатима Байгелдиева - [[Улуу Ата-Мекендик согуш|согуштун]] ардагери, журналист.  Атасы - Жангарачев Кемаль Сатаркулович&lt;ref&gt;П. Кокайсл, А. Усманов [https://books.google.kg/books/about/Кыргызстандын_тарыхы.html?id=3PgbBgAAQBAJ&amp;redir_esc=y Кыргызстандын тарыхы күбөлөрдүн көзү менен]  — 2012. —  240 б.— 280 б. — [[Служебная:Источники книг/9788090536555|ISBN 978-80-905365-5-5]].&lt;/ref&gt; -  [[Улуу Ата-Мекендик согуш|Улуу Ата Мекендик согуш]]тун катышуучусу, профсоюз кызматкери. (Атасы Сатаркул Жангарачев [[&quot;Алаш&quot; партиясы|«Алаш»]] партиясынын кыргыз бөлүмүнүн мүчөсү&lt;ref&gt;Зайнидин Курманов. [https://center.kg/article/97 Столетний юбилей, который невозможно было предсказать!.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220216072031/https://center.kg/article/97 |date=2022-02-16 }} ЦППИ (14 ноября 2017).&lt;/ref&gt;, 1938-жылы репрессияланган,&lt;ref&gt;[http://mk.archives.gov.ua/docs/2017/spisok_represir_protokol.pdf Репрессияга учурагандардын тизмеси (УНКВД үчилтигинин жыйналыштарынын протоколдору боюнча).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220304040802/http://mk.archives.gov.ua/docs/2017/spisok_represir_protokol.pdf |date=2022-03-04 }} - Украина: Николаев облусунун мамлекеттик архиви. - 86 б. - 363 б. - ISBN архивдик фонду R-5859, оп. 2, кк. NoNo 1-250.&lt;/ref&gt; 1970-жылы реабилитацияланган&lt;ref&gt;[https://kherson.archives.gov.ua/wp-content/uploads/2020/01/Specpereselenci.pdf АТАЙЫН КӨЧҮРҮҮЛӨР. XX кылымдын 30–40-жылдарында ХЕРСОН ОБЛАСТЫНДА БАВОВНИЦТВАНЫН ӨНҮГҮҮ ТАРЫХЫ:] Документтердин жыйнагы / В.О. Лебид, И. В.Лопушинска, С.М.Чечет. - Херсон: Херсон облусунун эгемен архиви,: (Китепкана архиви. 23-бет), 2019. - 68-б. - 86 б.&lt;/ref&gt;). 

1974-жылы [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети|Кыргыз мамлекеттик университетинин]] тарых факультетин бүтүрүп, тарых жана коомдук илимдер мугалими адистигине ээ болгон. 1981-жылы Ломоносов атындагы [[Москва мамлекеттик университети|Москва мамлекеттик университетинин]] аспирантурасын аяктаган.  Философия илимдеринин кандидаты; доцент. Жангарачеванын айтымында, ал Болгариядагы [[София]] университетинде философия сабактарын алып, такшалмадан өткөн &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Вице-мэр, парламенттин депутаты, эмгек министри. Мира Жангарачева ким болуп иштеген? |url=https://www.for.kg/news-625693-ru.html |accessdate=2022-02-15 |archivedate=2022-02-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215161740/https://www.for.kg/news-625693-ru.html }}&lt;/ref&gt; .

Кыргызча, орусча сүйлөйт.

== Эмгек жолу ==
1974-1992-жылдары [[Кыргыз Мамлекеттик Техникалык Университети|Фрунзе политехникалык институтунда]] декан, кафедра башчысы, окутуучу болуп иштеген

Жангарачева саясий карьерасын 1992-жылы Бишкектин социалдык маселелер боюнча вице-мэри болуп келгенден баштап, 1995-жылга чейин бул кызматта иштеген. 1995-жылы Жогорку Кеңештин депутаты болуп шайланган. 1995-жылы улуттук делегациянын курамында ал [[Пекин|Пекинде өткөн]] Аялдардын Бүткүл дүйнөлүк конференциясына катышкан, анда катышуучулар аялдарды жана алардын укуктарын илгерилетүү үчүн жаңы негиз түзө алышкан жана [[Бириккен Улуттар Уюму|БУУнун]] аялдардын укуктарын коргоо боюнча негизги эл аралык конвенцияларын ратификациялаган. 1996-жылы [[Аскар Акаев|Аскар Акаевдин]] чакыруусу менен социалдык саясат боюнча вице-премьер-министр, 1997-жылы президенттик администрациянын социалдык саясат бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген. 90- жылдардын аягында ал өлкөдөгү эң таасирдуу аял саясатчылардын бирине айланган&lt;ref&gt;Rafis Abazov. [https://books.google.kg/books?id=jsUUAQAAIAAJ&amp;redir_esc=y Historical dictionary of Kyrgyzstan]. — Scarecrow Press. —  [[Служебная:Источники книг/9780810848689|ISBN 978-0-8108-4868-9]].&lt;/ref&gt;. 1998-жылы Эмгек жана социалдык коргоо министри болуп дайындалып, бул кызматта бир жыл иштеген. 1999-жылы [[Чүй облусу|Чүй облусунун]] губернаторунун социалдык маселелер боюнча орун басары болгон.

2000-жылы саясаттан кеткен. 2015-жылга чейин [[БУУнун Өнүктүрүү программасы|БУУнун өнүктүрүү программасынын]] социалдык маселелер боюнча менеджери болуп иштеген.

2019-жылдын 19-июнунда Гапар Айтиев атындагы көркөм сүрөт музейинин директору болуп дайындалган &lt;ref&gt;[https://sputnik.kg/20190619/zhangaracheva-mira-omur-bayany-1044752910.html Жангарачева Мира Камилевна — өмүр баяны] Sputnik.kg (19.06.2019)&lt;/ref&gt; . &lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://www.reuters.com/article/kyrgyzstan-women-art-idINKBN1Y721M|title=Кыргызстанда жылаңачтанган аялдардын укугун коргогон &quot;чагымчыл&quot; искусство иш-чарасы цензурага алынды|author=Reuters Staff|date=2019-03-12|publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt; 2-декабрда ал Феминнале “Медайымдар. экономикалык эркиндик. Аялдар» аттуу чуулгандуу көргөзмөдөн кийин кызматтан кеткен &lt;ref&gt;[https://april.kg/ky/article/chuulganduu-k%D3%A9rg%D3%A9zm%D3%A9d%D3%A9n-kiyin-muzeydin-direktoru-zhumushtan-ketti Чуулгандуу көргөзмөдөн кийин музейдин директору жумуштан кетти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220215182141/https://april.kg/ky/article/chuulganduu-k%D3%A9rg%D3%A9zm%D3%A9d%D3%A9n-kiyin-muzeydin-direktoru-zhumushtan-ketti |date=2022-02-15 }} April.kg (02.12.2019)&lt;/ref&gt; . 30-март, 2021-жылы «Дос-Кредобанк» ААКсынын акционерлеринин жалпы чогулушунда Директорлор кеңешинин мүчөсү болуп бекитилди.

Ал өз өлкөсүндөгү социалдык маселелер жана этностор аралык мамилелер боюнча көптөгөн макалаларды жазган  жана Кыргызстандагы TEDx иш-чараларында эки жолу чыгып сүйлөгөн.

== Жеке жашоосу ==
Үй-бүлөлүү. Жолдошу - Кличбек Бердибеков (Кыргыз Республикасынын Футбол федерациясынын экс-генеральный секретары). Кызы - Шаир Шакенова, Алматыда жашайт. 

Миранын үч бир тууганы (жаштайынан каза болгон) жана эки сиңдиси бар: Роза Жангарачева (сүрөтчү) жана Нуриля (Венгрияда журналист) &lt;ref&gt;[https://limon.kg/ru/news:72299 Г.Айтиев атындагы көркөм сүрөт музейинин мурдагы директору Мира Жангарачева 15 жыл ПРООНдо иштеген жана башка фактылар]&lt;/ref&gt; .

Бош убактысында Мира рухий практика жасап, [[медитация]] кылат.

== Шилтемелер ==
{{Булактар}}

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]
[[Категория:Кыргызстандын айымдары]]</text>
      <sha1>f6vkzrc51n9f0pebwwtgadwplff21fe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучу:Aiyanakk</title>
    <ns>2</ns>
    <id>132135</id>
    <revision>
      <id>643201</id>
      <parentid>639710</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:09:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1381" sha1="sgrgwf8yasgiz2gf5zy8iwl0lalvmov" xml:space="preserve">Салам!

Менин колдонуучу атым ''Aiyanakk'', [[Кыргызстан|Кыргызстандан]] боломун.  Мен Википедияда 2023-жылдан бери активдүү Википедиячы катары салым кошуп келемин. 

* [[metawiki:Wikimedia_CEE_Hub/Youth_Group|CEE Youth Groupка]] мүчөө болуу  – 2024-жылдын 16-октябры 

* [[Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясына]] алгачкы катталуу жана түзөтүү – 2023-жылдын 17-ноябры 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Администратордук иш-аракеттер 2026-жыл 
!Датасы
!Иш-аракеттин түрү
!Саны
!Кыскача түшүндүрмө
|-
|
|Өчүрүлгөн макалалар
|11
|Автордук укук бузулган / талапка жооп бербеген барактар / дупликат барак 
|-
|
|Бөгөттөлгөн колдонуучулар
|
|Вандализм үчүн убактылуу блок
|-
|
|Корголгон барактар
|
|Түзөтүү согушунун алдын алуу
|-
|
|Калыбына келтирилген барактар
|
|
|}

{{CEEM 2025}}
{{Youth Conference 2025}}
{{CA WikiCon 2025}}
{{Userbox/Азия айы 2024}}
{{Wiki Osh 2024}}
{{Wiki Kadam 2023}}</text>
      <sha1>sgrgwf8yasgiz2gf5zy8iwl0lalvmov</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643202</id>
      <parentid>643201</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>643202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1418" sha1="208uhqy86pdzohyjq83y8uqsin0i4ce" xml:space="preserve">Салам!

Менин колдонуучу атым ''Aiyanakk'', [[Кыргызстан|Кыргызстандан]] боломун.  Мен Википедияда 2023-жылдан бери активдүү Википедиячы катары салым кошуп келемин. 

* [[metawiki:Wikimedia_CEE_Hub/Youth_Group|CEE Youth Groupка]] мүчөө болуу  – 2024-жылдын 16-октябры 

* [[Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясына]] алгачкы катталуу жана түзөтүү – 2023-жылдын 17-ноябры 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Администратордук иш-аракеттер 2026-жыл 
!Датасы
!Иш-аракеттин түрү
!Саны
!Кыскача түшүндүрмө
|-
|
|Өчүрүлгөн макалалар
|11
|Автордук укук бузулган / талапка жооп бербеген барактар / дупликат барак 
|-
|
|Бөгөттөлгөн колдонуучулар
|
|Вандализм үчүн убактылуу блок
|-
|
|Корголгон барактар
|
|Түзөтүү согушунун алдын алуу
|-
|
|Калыбына келтирилген барактар
|
|
|}

{{CEEM 2025}}
{{Youth Conference 2025}}
{{CA WikiCon 2025}}
{{Userbox/Азия айы 2024}}
{{Wiki Osh 2024}}
{{Wiki Kadam 2023}}
{{Администраторлор}}</text>
      <sha1>208uhqy86pdzohyjq83y8uqsin0i4ce</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643203</id>
      <parentid>643202</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:17:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>643203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2380" sha1="74uesrloah92pufw2aze25hu5v16eac" xml:space="preserve">Салам!

Менин колдонуучу атым ''Aiyanakk'', [[Кыргызстан|Кыргызстандан]] боломун.  Мен Википедияда 2023-жылдан бери активдүү Википедиячы катары салым кошуп келемин. 

* [[metawiki:Wikimedia_CEE_Hub/Youth_Group|CEE Youth Groupка]] мүчөө болуу  – 2024-жылдын 16-октябры 

* [[Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясына]] алгачкы катталуу жана түзөтүү – 2023-жылдын 17-ноябры 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Администратордук иш-аракеттер 2026-жыл 
!Датасы
!Иш-аракеттин түрү
!Саны
!Кыскача түшүндүрмө
|-
|
|Өчүрүлгөн макалалар
|11
|Автордук укук бузулган / талапка жооп бербеген барактар / дупликат барак 
|-
|
|Бөгөттөлгөн колдонуучулар
|
|Вандализм үчүн убактылуу блок
|-
|
|Корголгон барактар
|
|Түзөтүү согушунун алдын алуу
|-
|
|Калыбына келтирилген барактар
|
|
|}

&lt;div style=&quot;display:flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; justify-content: center; align-items: center;&quot;&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{CEEM 2025}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Youth Conference 2025}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{CA WikiCon 2025}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Userbox/Азия айы 2024}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Wiki Osh 2024}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Wiki Kadam 2023}}
  &lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

{{Администраторлор}}</text>
      <sha1>74uesrloah92pufw2aze25hu5v16eac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643204</id>
      <parentid>643203</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:20:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2358" sha1="q0a7hnbuhpu7b6y43l7e7lght0rqe67" xml:space="preserve">Салам!

Менин колдонуучу атым ''Aiyanakk'', [[Кыргызстан|Кыргызстандан]] боломун.  Мен Википедияда 2023-жылдан бери активдүү Википедиячы катары салым кошуп келемин. 

* [[metawiki:Wikimedia_CEE_Hub/Youth_Group|CEE Youth Groupка]] мүчөө болуу  – 2024-жылдын 16-октябры 

* [[Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясына]] алгачкы катталуу жана түзөтүү – 2023-жылдын 17-ноябры 

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Администратордук иш-аракеттер 2026-жыл 
!Иш-аракеттин түрү
!Саны
!Кыскача түшүндүрмө
|-
|Өчүрүлгөн макалалар
|11
|Автордук укук бузулган / талапка жооп бербеген барактар / дупликат барак 
|-
|Бөгөттөлгөн колдонуучулар
|
|Вандализм үчүн убактылуу блок
|-
|Корголгон барактар
|
|Түзөтүү согушунун алдын алуу
|-
|Калыбына келтирилген барактар
|
|
|}

&lt;div style=&quot;display:flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; justify-content: center; align-items: center;&quot;&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{CEEM 2025}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Youth Conference 2025}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{CA WikiCon 2025}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Userbox/Азия айы 2024}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Wiki Osh 2024}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Wiki Kadam 2023}}
  &lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

{{Администраторлор}}</text>
      <sha1>q0a7hnbuhpu7b6y43l7e7lght0rqe67</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643205</id>
      <parentid>643204</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:21:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>643205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2422" sha1="ivthhdktrw09cgad72xrhrmpwqhjme4" xml:space="preserve">Салам!

Менин колдонуучу атым ''Aiyanakk'', [[Кыргызстан|Кыргызстандан]] боломун.  Мен Википедияда 2023-жылдан бери активдүү Википедиячы катары салым кошуп келемин. 

* [[metawiki:Wikimedia_CEE_Hub/Youth_Group|CEE Youth Groupка]] мүчөө болуу  – 2024-жылдын 16-октябры 

* [[Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясына]] алгачкы катталуу жана түзөтүү – 2023-жылдын 17-ноябры 

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left:auto; margin-right:auto; text-align:center;&quot;
|+Администратордук иш-аракеттер 2026-жыл 
!Иш-аракеттин түрү
!Саны
!Кыскача түшүндүрмө
|-
|Өчүрүлгөн макалалар
|11
|Автордук укук бузулган / талапка жооп бербеген барактар / дупликат барак 
|-
|Бөгөттөлгөн колдонуучулар
|
|Вандализм үчүн убактылуу блок
|-
|Корголгон барактар
|
|Түзөтүү согушунун алдын алуу
|-
|Калыбына келтирилген барактар
|
|
|}

&lt;div style=&quot;display:flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; justify-content: center; align-items: center;&quot;&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{CEEM 2025}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Youth Conference 2025}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{CA WikiCon 2025}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Userbox/Азия айы 2024}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Wiki Osh 2024}}
  &lt;/div&gt;
  &lt;div style=&quot;border: 2px solid #1a73e8; border-radius: 10px; padding: 5px 10px; background-color: #f0f8ff; text-align:center;&quot;&gt;
    {{Wiki Kadam 2023}}
  &lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

{{Администраторлор}}</text>
      <sha1>ivthhdktrw09cgad72xrhrmpwqhjme4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk</title>
    <ns>3</ns>
    <id>132248</id>
    <revision>
      <id>643176</id>
      <parentid>642764</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>/* Өчүрүлгөн макалаларды калыбына келтирүү өтүнүчү */ Жооп</comment>
      <origin>643176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3690" sha1="0xkkbjhhy23c8qk2k1b885rd9rleov6" xml:space="preserve">== Hotcat-ты колдонуңуз ==

Акыркы түзөтүүлөрүңүздү карап чыктым. Баракта категорияны кошконго же оңой алып салганга [[ВП:HotCat|Hotcat]] деген гаджет бар. Ошону кошуп алсаңыз болот. Ал үчүн жогоруда оң жакта Парамертлер бөлүмүн ачканда Гаджеттер дегендин ичинде. --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:28, 23 март 2026 (UTC)

:Рахмат, колдонуп көрөм. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:06, 24 март 2026 (UTC)

== Өчүрүлгөн макалаларды калыбына келтирүү өтүнүчү ==

Саламатсызбы! Эки макала өчүрүлгөн экен. Себебине: &quot;Энциклопедиялык эмес макала&quot; деп түшүндүрүпсүз. Кайра калыбына келтирсе болобу? Эгер кемчилиги болсо айтсаңыз, кайра толуктайын.  Бул инсандар менимче сиз айткан баалуулукка шайкеш келет. Ар тармактуу кесиптин ээлери. Алардын эмгеги, жасаган иштери, чыгармалары тууралуу материалдар салмактуу басылмаларга чыккан. Далилдөөгө булактар жетиштүү. Китептери басылып чыккан. Эмгектери башкаларга өрнөк. Балким, макалада айрым нерселер камтылбай калгандыр. Эгер макаланы кайтарып берсеңиз, сунуштарды айтсаңыз, кайра толуктап чыгарайын. Иишиңизге ийгилик! Мен аз да болсо кыргызча контентке салым кошкум келет. Тажрыйбамды арттырып, вики маалыматтарды толтуруу жаатында көп иштерди жасагым келет. Алдын ала ыраазычылык билдирем.  [[Колдонуучу:Turganbek|Turganbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Turganbek|баарлашуу]]) 10:34, 1 апрель 2026 (UTC)

:Саламатсызбы!
:Кайрылганыңыз үчүн рахмат.
:Жакында эле ушул маселе боюнча талкуу болуп, энциклопедиялык маанилүүлүк талаптарына жооп бербеген же жарнамалык мүнөздө жазылган макалаларды өчүрүү сунушу тажрыйбалуу википедиячылар тарабынан киргизилген. Сиз жазган макалалар «өчүрүүгө талапкер» катары белгиленгендиктен өчүрүлгөн.
:Сиздин сунушуңуздун негизинде макалалар калыбына келтирилди. Бирок макалалардын талкуу барактарына жазып, маселени биргеликте талкууласак жакшы болот.
:Суроолор болсо жаза бериңиз. Ийгилик! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 19:52, 5 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>0xkkbjhhy23c8qk2k1b885rd9rleov6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643194</id>
      <parentid>643176</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:42:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Baydastann</username>
        <id>38267</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ыраазычылык */ жаңы бөлүм</comment>
      <origin>643194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4351" sha1="jn26kzmj2liexelh91byqseguv1ehdx" xml:space="preserve">== Hotcat-ты колдонуңуз ==

Акыркы түзөтүүлөрүңүздү карап чыктым. Баракта категорияны кошконго же оңой алып салганга [[ВП:HotCat|Hotcat]] деген гаджет бар. Ошону кошуп алсаңыз болот. Ал үчүн жогоруда оң жакта Парамертлер бөлүмүн ачканда Гаджеттер дегендин ичинде. --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:28, 23 март 2026 (UTC)

:Рахмат, колдонуп көрөм. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:06, 24 март 2026 (UTC)

== Өчүрүлгөн макалаларды калыбына келтирүү өтүнүчү ==

Саламатсызбы! Эки макала өчүрүлгөн экен. Себебине: &quot;Энциклопедиялык эмес макала&quot; деп түшүндүрүпсүз. Кайра калыбына келтирсе болобу? Эгер кемчилиги болсо айтсаңыз, кайра толуктайын.  Бул инсандар менимче сиз айткан баалуулукка шайкеш келет. Ар тармактуу кесиптин ээлери. Алардын эмгеги, жасаган иштери, чыгармалары тууралуу материалдар салмактуу басылмаларга чыккан. Далилдөөгө булактар жетиштүү. Китептери басылып чыккан. Эмгектери башкаларга өрнөк. Балким, макалада айрым нерселер камтылбай калгандыр. Эгер макаланы кайтарып берсеңиз, сунуштарды айтсаңыз, кайра толуктап чыгарайын. Иишиңизге ийгилик! Мен аз да болсо кыргызча контентке салым кошкум келет. Тажрыйбамды арттырып, вики маалыматтарды толтуруу жаатында көп иштерди жасагым келет. Алдын ала ыраазычылык билдирем.  [[Колдонуучу:Turganbek|Turganbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Turganbek|баарлашуу]]) 10:34, 1 апрель 2026 (UTC)

:Саламатсызбы!
:Кайрылганыңыз үчүн рахмат.
:Жакында эле ушул маселе боюнча талкуу болуп, энциклопедиялык маанилүүлүк талаптарына жооп бербеген же жарнамалык мүнөздө жазылган макалаларды өчүрүү сунушу тажрыйбалуу википедиячылар тарабынан киргизилген. Сиз жазган макалалар «өчүрүүгө талапкер» катары белгиленгендиктен өчүрүлгөн.
:Сиздин сунушуңуздун негизинде макалалар калыбына келтирилди. Бирок макалалардын талкуу барактарына жазып, маселени биргеликте талкууласак жакшы болот.
:Суроолор болсо жаза бериңиз. Ийгилик! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 19:52, 5 апрель 2026 (UTC)

== Ыраазычылык ==

Салам. Макаланын аталыштарын массалык түрдө булаксыз өзгөртүргөн колдонуучу тууралуу соңку күндөрү кайрылууну ойлоп турган элем, бүгүн кирсем бөгөттөп коюптурсуз. Эң туура болду деп ойлойм. Ишиңизге ийгилик! [[Колдонуучу:Baydastann|&lt;span style=&quot;color:black&quot; class=&quot;skin-invert&quot;&gt;'''Baydastann '''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])&lt;/small&gt; 20:42, 5 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jn26kzmj2liexelh91byqseguv1ehdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643195</id>
      <parentid>643194</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T21:39:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ыраазычылык */ Жооп</comment>
      <origin>643195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4560" sha1="b5womv3quvvgyc0wjy1i0nm5e5gpf1b" xml:space="preserve">== Hotcat-ты колдонуңуз ==

Акыркы түзөтүүлөрүңүздү карап чыктым. Баракта категорияны кошконго же оңой алып салганга [[ВП:HotCat|Hotcat]] деген гаджет бар. Ошону кошуп алсаңыз болот. Ал үчүн жогоруда оң жакта Парамертлер бөлүмүн ачканда Гаджеттер дегендин ичинде. --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:28, 23 март 2026 (UTC)

:Рахмат, колдонуп көрөм. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:06, 24 март 2026 (UTC)

== Өчүрүлгөн макалаларды калыбына келтирүү өтүнүчү ==

Саламатсызбы! Эки макала өчүрүлгөн экен. Себебине: &quot;Энциклопедиялык эмес макала&quot; деп түшүндүрүпсүз. Кайра калыбына келтирсе болобу? Эгер кемчилиги болсо айтсаңыз, кайра толуктайын.  Бул инсандар менимче сиз айткан баалуулукка шайкеш келет. Ар тармактуу кесиптин ээлери. Алардын эмгеги, жасаган иштери, чыгармалары тууралуу материалдар салмактуу басылмаларга чыккан. Далилдөөгө булактар жетиштүү. Китептери басылып чыккан. Эмгектери башкаларга өрнөк. Балким, макалада айрым нерселер камтылбай калгандыр. Эгер макаланы кайтарып берсеңиз, сунуштарды айтсаңыз, кайра толуктап чыгарайын. Иишиңизге ийгилик! Мен аз да болсо кыргызча контентке салым кошкум келет. Тажрыйбамды арттырып, вики маалыматтарды толтуруу жаатында көп иштерди жасагым келет. Алдын ала ыраазычылык билдирем.  [[Колдонуучу:Turganbek|Turganbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Turganbek|баарлашуу]]) 10:34, 1 апрель 2026 (UTC)

:Саламатсызбы!
:Кайрылганыңыз үчүн рахмат.
:Жакында эле ушул маселе боюнча талкуу болуп, энциклопедиялык маанилүүлүк талаптарына жооп бербеген же жарнамалык мүнөздө жазылган макалаларды өчүрүү сунушу тажрыйбалуу википедиячылар тарабынан киргизилген. Сиз жазган макалалар «өчүрүүгө талапкер» катары белгиленгендиктен өчүрүлгөн.
:Сиздин сунушуңуздун негизинде макалалар калыбына келтирилди. Бирок макалалардын талкуу барактарына жазып, маселени биргеликте талкууласак жакшы болот.
:Суроолор болсо жаза бериңиз. Ийгилик! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 19:52, 5 апрель 2026 (UTC)

== Ыраазычылык ==

Салам. Макаланын аталыштарын массалык түрдө булаксыз өзгөртүргөн колдонуучу тууралуу соңку күндөрү кайрылууну ойлоп турган элем, бүгүн кирсем бөгөттөп коюптурсуз. Эң туура болду деп ойлойм. Ишиңизге ийгилик! [[Колдонуучу:Baydastann|&lt;span style=&quot;color:black&quot; class=&quot;skin-invert&quot;&gt;'''Baydastann '''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])&lt;/small&gt; 20:42, 5 апрель 2026 (UTC)

:Рахмат, колдооңуз үчүн! [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:39, 5 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>b5womv3quvvgyc0wjy1i0nm5e5gpf1b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Мыйзам чыгаруу органы</title>
    <ns>10</ns>
    <id>132697</id>
    <revision>
      <id>643279</id>
      <parentid>572248</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T09:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>643279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7756" sha1="a4p4arwl96boltbahj0u47jxo6ev2jc" xml:space="preserve">{{Карточка
|Аталышы          = Мыйзам чыгаруу органы
|from             = {{{from|}}}

|стиль_үстүндө    = background:#ccccff;
|стиль_башжазуу   = background:#ccccff;

|үстүндө           = {{{Кыргызча аталышы|}}}
|үстүндө2          = {{{Расмий аталышы|}}}
|сүрөт             = {{#if:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}| {{Сүрөттү форматтоо|[[Файл:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы|}}}|280px}}]]}}}} 
|сүрөттүн_аталышы  = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}} | &lt;small&gt;{{{Сүрөткө баяндама|}}}&lt;/small&gt;}}

|башжазуу1        = Азыркы чакырылыш

|белги2           = Түрү
|текст2           = {{{Түрү|}}}

|башжазуу3        = Жетекчилик

|белги7           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 1|}}}| {{{жетекчинин кызматы 1|}}}}}
|текст7           = {{#if: {{{жетекчи 1|}}}| {{{жетекчи 1|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 1|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 1|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 1|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 1|}}}}}}}

|белги8           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 2|}}}| {{{жетекчинин кызматы 2|}}}}}
|текст8           = {{#if: {{{жетекчи 2|}}}| {{{жетекчи 2|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 2|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 2|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 2|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 2|}}}}}}}

|белги9           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 3|}}}| {{{жетекчинин кызматы 3|}}}}}
|текст9           = {{#if: {{{жетекчи 3|}}}| {{{жетекчи 3|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 3|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 3|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 3|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 3|}}}}}}}

|белги10          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 4|}}}| {{{жетекчинин кызматы 4|}}}}}
|текст10          = {{#if: {{{жетекчи 4|}}}| {{{жетекчи 4|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 4|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 4|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 4|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 4|}}}}}}}

|белги11          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 5|}}}| {{{жетекчинин кызматы 5|}}}}}
|текст11          = {{#if: {{{жетекчи 5|}}}| {{{жетекчи 5|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 5|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 5|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 5|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 5|}}}}}}}

|белги12          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 6|}}}| {{{жетекчинин кызматы 6|}}}}}
|текст12          = {{#if: {{{жетекчи 6|}}}| {{{жетекчи 6|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 6|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 6|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 6|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 6|}}}}}}}

|башжазуу13       = Түзүмү


|белги14          = Мүчөлөрү
|текст14          = {{{мүчөлөрүнүн саны|}}}

|текст15          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{түзүм 1|}}}|size={{#if:{{{түзүмдүн туурасы 1|}}}|{{{түзүмдүн туурасы 1|}}}|250px}}|caption={{{түзүлүштүн мүнөздөмөсү 1|}}}}}
|белги16          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Фракциялар}}
|текст16          = {{{фракция 1|}}}
|текст17          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{түзүм 2|}}}|size={{#if:{{{түзүмдүн туурасы 2|}}}|{{{түзүмдүн туурасы 2|}}}|250px}}|caption={{{түзүлүштүн мүнөздөмөсү 2|}}}}}
|белги18          = {{#if: {{{палата 2}}}|{{{палата 2|}}} Фракциялар}}
|текст18          = {{{фракция 2|}}}
|белги19          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Комитеттер}}
|текст19          = {{{комитет 1|}}}
|белги20          = {{#if: {{{палата 2}}}|{{{палата 2|}}} Комитеттер}}
|текст20          = {{{комитет 2|}}}
|белги21          = Бириккен комитеттер
|текст21          = {{{бириккен комитеттер|}}}

|башжазуу22       = Шайлоо

|белги23          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Шайлоо тутуму}}
|текст23          = {{{шайлоо тутуму 1|}}}
|белги24          = {{{палата 2|}}} Шайлоо тутуму]]
|текст24          = {{{шайлоо тутуму 2|}}}
|белги25          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Акыркы шайлоо}}
|текст25          = {{{шаблоо 1|}}}
|белги26          = {{{палата 2|}}} Акыркы шайлоо
|текст26          = {{{шайлоо 2|}}}

|башжазуу27      = {{#if:{{{жыйындар залы|}}}{{{жыйындар залынын башжазуусу|}}}|Жыйындар залы}}

|текст28          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{жыйындар залы|}}}|size={{#if:{{{жыйындар залынын туурасы|}}}|{{{жыйындар залынын туурасы|}}}|200px}}|alt={{{жыйындар залынын сүрөттөөмөсү|}}}}}
|текст29          = {{{жыйындар залынын сүрөттөөмөсү|}}}

|белги30          = {{#if: Штаб-квартира }}
|текст30          = {{br separated entries
  | {{wikidata|p159|{{{штаб-квартира|}}}|from={{{from|}}}}}
  | {{#if: {{{lat_deg|}}} | {{coord |{{{lat_deg}}}|{{{lat_min}}}|{{{lat_sec}}}|{{{lat_dir}}}|{{{lon_deg}}}|{{{lon_min}}}|{{{lon_sec}}}|{{{lon_dir}}}|type:landmark_region:{{{region_code|}}} }} }}
  }}

|белги31          = {{wikidata number switch|p1365|{{{андан мурунку1|}}}|{{{андан мурунку2|}}}|Андан мурунку}}
|текст31          = {{br separated entries
   | {{{андан мурунку1|}}}
   | {{{андан мурунку2|}}}
   | {{{андан мурунку3|}}}
   | {{{андан мурунку4|}}}
   | {{{андан мурунку5|}}}
   | {{{андан мурунку6|}}}
   | {{{андан мурунку7|}}}
   | {{{андан мурунку8|}}}
   | {{{андан мурунку9|}}}
  }}

|белги32           = {{wikidata number switch|p1366|{{{андан кийинки1|}}}|{{{андан кийинки2|}}}|Андан кийинки}}
|текст32           = {{br separated entries
   | {{{андан кийинки1|}}}
   | {{{андан кийинки2|}}}
   | {{{андан кийинки3|}}}
   | {{{андан кийинки4|}}}
   | {{{андан кийинки5|}}}
   | {{{андан кийинки6|}}}
   | {{{андан кийинки7|}}}
   | {{{андан кийинки8|}}}
   | {{{андан кийинки9|}}}
  }}

|башжазуу33        = {{{Сайты|}}}

|башжазуу34        = {{#if: {{{Викиказына|}}} |'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Кыргызча аталышы}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}}
}}
[[Категория:{{PAGENAME}}]]
&lt;noinclude&gt;{{Документация}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a4p4arwl96boltbahj0u47jxo6ev2jc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643280</id>
      <parentid>643279</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T09:24:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>643280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7779" sha1="c3rslsr5btjhe5ef6c8q6lg5xpp08tt" xml:space="preserve">{{Карточка
|Аталышы          = Мыйзам чыгаруу органы
|from             = {{{from|}}}

|стиль_үстүндө    = background:#ccccff;
|стиль_башжазуу   = background:#ccccff;

|үстүндө           = {{{Кыргызча аталышы|}}}
|үстүндө2          = {{{Расмий аталышы|}}}
|сүрөт             = {{#if:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}| {{Сүрөттү форматтоо|[[Файл:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы|}}}|280px}}]]}}}} 
|сүрөттүн_аталышы  = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}} | &lt;small&gt;{{{Сүрөткө баяндама|}}}&lt;/small&gt;}}
{{#if:{{{Түрү|}}} |
|башжазуу1        = Азыркы чакырылыш

|белги2           = Түрү
|текст2           = {{{Түрү|}}}

|башжазуу3        = Жетекчилик

|белги7           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 1|}}}| {{{жетекчинин кызматы 1|}}}}}
|текст7           = {{#if: {{{жетекчи 1|}}}| {{{жетекчи 1|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 1|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 1|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 1|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 1|}}}}}}}

|белги8           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 2|}}}| {{{жетекчинин кызматы 2|}}}}}
|текст8           = {{#if: {{{жетекчи 2|}}}| {{{жетекчи 2|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 2|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 2|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 2|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 2|}}}}}}}

|белги9           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 3|}}}| {{{жетекчинин кызматы 3|}}}}}
|текст9           = {{#if: {{{жетекчи 3|}}}| {{{жетекчи 3|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 3|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 3|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 3|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 3|}}}}}}}

|белги10          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 4|}}}| {{{жетекчинин кызматы 4|}}}}}
|текст10          = {{#if: {{{жетекчи 4|}}}| {{{жетекчи 4|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 4|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 4|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 4|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 4|}}}}}}}

|белги11          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 5|}}}| {{{жетекчинин кызматы 5|}}}}}
|текст11          = {{#if: {{{жетекчи 5|}}}| {{{жетекчи 5|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 5|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 5|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 5|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 5|}}}}}}}

|белги12          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 6|}}}| {{{жетекчинин кызматы 6|}}}}}
|текст12          = {{#if: {{{жетекчи 6|}}}| {{{жетекчи 6|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 6|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 6|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 6|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 6|}}}}}}}

|башжазуу13       = Түзүмү


|белги14          = Мүчөлөрү
|текст14          = {{{мүчөлөрүнүн саны|}}}

|текст15          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{түзүм 1|}}}|size={{#if:{{{түзүмдүн туурасы 1|}}}|{{{түзүмдүн туурасы 1|}}}|250px}}|caption={{{түзүлүштүн мүнөздөмөсү 1|}}}}}
|белги16          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Фракциялар}}
|текст16          = {{{фракция 1|}}}
|текст17          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{түзүм 2|}}}|size={{#if:{{{түзүмдүн туурасы 2|}}}|{{{түзүмдүн туурасы 2|}}}|250px}}|caption={{{түзүлүштүн мүнөздөмөсү 2|}}}}}
|белги18          = {{#if: {{{палата 2}}}|{{{палата 2|}}} Фракциялар}}
|текст18          = {{{фракция 2|}}}
|белги19          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Комитеттер}}
|текст19          = {{{комитет 1|}}}
|белги20          = {{#if: {{{палата 2}}}|{{{палата 2|}}} Комитеттер}}
|текст20          = {{{комитет 2|}}}
|белги21          = Бириккен комитеттер
|текст21          = {{{бириккен комитеттер|}}}

|башжазуу22       = Шайлоо

|белги23          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Шайлоо тутуму}}
|текст23          = {{{шайлоо тутуму 1|}}}
|белги24          = {{{палата 2|}}} Шайлоо тутуму]]
|текст24          = {{{шайлоо тутуму 2|}}}
|белги25          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Акыркы шайлоо}}
|текст25          = {{{шаблоо 1|}}}
|белги26          = {{{палата 2|}}} Акыркы шайлоо
|текст26          = {{{шайлоо 2|}}}

|башжазуу27      = {{#if:{{{жыйындар залы|}}}{{{жыйындар залынын башжазуусу|}}}|Жыйындар залы}}

|текст28          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{жыйындар залы|}}}|size={{#if:{{{жыйындар залынын туурасы|}}}|{{{жыйындар залынын туурасы|}}}|200px}}|alt={{{жыйындар залынын сүрөттөөмөсү|}}}}}
|текст29          = {{{жыйындар залынын сүрөттөөмөсү|}}}

|белги30          = {{#if: Штаб-квартира }}
|текст30          = {{br separated entries
  | {{wikidata|p159|{{{штаб-квартира|}}}|from={{{from|}}}}}
  | {{#if: {{{lat_deg|}}} | {{coord |{{{lat_deg}}}|{{{lat_min}}}|{{{lat_sec}}}|{{{lat_dir}}}|{{{lon_deg}}}|{{{lon_min}}}|{{{lon_sec}}}|{{{lon_dir}}}|type:landmark_region:{{{region_code|}}} }} }}
  }}

|белги31          = {{wikidata number switch|p1365|{{{андан мурунку1|}}}|{{{андан мурунку2|}}}|Андан мурунку}}
|текст31          = {{br separated entries
   | {{{андан мурунку1|}}}
   | {{{андан мурунку2|}}}
   | {{{андан мурунку3|}}}
   | {{{андан мурунку4|}}}
   | {{{андан мурунку5|}}}
   | {{{андан мурунку6|}}}
   | {{{андан мурунку7|}}}
   | {{{андан мурунку8|}}}
   | {{{андан мурунку9|}}}
  }}

|белги32           = {{wikidata number switch|p1366|{{{андан кийинки1|}}}|{{{андан кийинки2|}}}|Андан кийинки}}
|текст32           = {{br separated entries
   | {{{андан кийинки1|}}}
   | {{{андан кийинки2|}}}
   | {{{андан кийинки3|}}}
   | {{{андан кийинки4|}}}
   | {{{андан кийинки5|}}}
   | {{{андан кийинки6|}}}
   | {{{андан кийинки7|}}}
   | {{{андан кийинки8|}}}
   | {{{андан кийинки9|}}}
  }}

|башжазуу33        = {{{Сайты|}}}

|башжазуу34        = {{#if: {{{Викиказына|}}} |'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Кыргызча аталышы}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}}
}}
[[Категория:{{PAGENAME}}]]
&lt;noinclude&gt;{{Документация}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c3rslsr5btjhe5ef6c8q6lg5xpp08tt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643281</id>
      <parentid>643280</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T09:25:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>643281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7781" sha1="mesueztdyqqog3589a6in1i70itm7v2" xml:space="preserve">{{Карточка
|Аталышы          = Мыйзам чыгаруу органы
|from             = {{{from|}}}

|стиль_үстүндө    = background:#ccccff;
|стиль_башжазуу   = background:#ccccff;

|үстүндө           = {{{Кыргызча аталышы|}}}
|үстүндө2          = {{{Расмий аталышы|}}}
|сүрөт             = {{#if:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}| {{Сүрөттү форматтоо|[[Файл:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы|}}}|280px}}]]}}}} 
|сүрөттүн_аталышы  = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}} | &lt;small&gt;{{{Сүрөткө баяндама|}}}&lt;/small&gt;}}
{{#if:{{{Түрү|}}} |
|башжазуу1        = Азыркы чакырылыш

|белги2           = Түрү
|текст2           = {{{Түрү|}}}
}}
|башжазуу3        = Жетекчилик

|белги7           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 1|}}}| {{{жетекчинин кызматы 1|}}}}}
|текст7           = {{#if: {{{жетекчи 1|}}}| {{{жетекчи 1|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 1|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 1|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 1|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 1|}}}}}}}

|белги8           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 2|}}}| {{{жетекчинин кызматы 2|}}}}}
|текст8           = {{#if: {{{жетекчи 2|}}}| {{{жетекчи 2|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 2|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 2|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 2|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 2|}}}}}}}

|белги9           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 3|}}}| {{{жетекчинин кызматы 3|}}}}}
|текст9           = {{#if: {{{жетекчи 3|}}}| {{{жетекчи 3|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 3|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 3|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 3|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 3|}}}}}}}

|белги10          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 4|}}}| {{{жетекчинин кызматы 4|}}}}}
|текст10          = {{#if: {{{жетекчи 4|}}}| {{{жетекчи 4|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 4|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 4|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 4|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 4|}}}}}}}

|белги11          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 5|}}}| {{{жетекчинин кызматы 5|}}}}}
|текст11          = {{#if: {{{жетекчи 5|}}}| {{{жетекчи 5|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 5|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 5|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 5|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 5|}}}}}}}

|белги12          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 6|}}}| {{{жетекчинин кызматы 6|}}}}}
|текст12          = {{#if: {{{жетекчи 6|}}}| {{{жетекчи 6|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 6|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 6|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 6|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 6|}}}}}}}

|башжазуу13       = Түзүмү


|белги14          = Мүчөлөрү
|текст14          = {{{мүчөлөрүнүн саны|}}}

|текст15          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{түзүм 1|}}}|size={{#if:{{{түзүмдүн туурасы 1|}}}|{{{түзүмдүн туурасы 1|}}}|250px}}|caption={{{түзүлүштүн мүнөздөмөсү 1|}}}}}
|белги16          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Фракциялар}}
|текст16          = {{{фракция 1|}}}
|текст17          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{түзүм 2|}}}|size={{#if:{{{түзүмдүн туурасы 2|}}}|{{{түзүмдүн туурасы 2|}}}|250px}}|caption={{{түзүлүштүн мүнөздөмөсү 2|}}}}}
|белги18          = {{#if: {{{палата 2}}}|{{{палата 2|}}} Фракциялар}}
|текст18          = {{{фракция 2|}}}
|белги19          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Комитеттер}}
|текст19          = {{{комитет 1|}}}
|белги20          = {{#if: {{{палата 2}}}|{{{палата 2|}}} Комитеттер}}
|текст20          = {{{комитет 2|}}}
|белги21          = Бириккен комитеттер
|текст21          = {{{бириккен комитеттер|}}}

|башжазуу22       = Шайлоо

|белги23          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Шайлоо тутуму}}
|текст23          = {{{шайлоо тутуму 1|}}}
|белги24          = {{{палата 2|}}} Шайлоо тутуму]]
|текст24          = {{{шайлоо тутуму 2|}}}
|белги25          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Акыркы шайлоо}}
|текст25          = {{{шаблоо 1|}}}
|белги26          = {{{палата 2|}}} Акыркы шайлоо
|текст26          = {{{шайлоо 2|}}}

|башжазуу27      = {{#if:{{{жыйындар залы|}}}{{{жыйындар залынын башжазуусу|}}}|Жыйындар залы}}

|текст28          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{жыйындар залы|}}}|size={{#if:{{{жыйындар залынын туурасы|}}}|{{{жыйындар залынын туурасы|}}}|200px}}|alt={{{жыйындар залынын сүрөттөөмөсү|}}}}}
|текст29          = {{{жыйындар залынын сүрөттөөмөсү|}}}

|белги30          = {{#if: Штаб-квартира }}
|текст30          = {{br separated entries
  | {{wikidata|p159|{{{штаб-квартира|}}}|from={{{from|}}}}}
  | {{#if: {{{lat_deg|}}} | {{coord |{{{lat_deg}}}|{{{lat_min}}}|{{{lat_sec}}}|{{{lat_dir}}}|{{{lon_deg}}}|{{{lon_min}}}|{{{lon_sec}}}|{{{lon_dir}}}|type:landmark_region:{{{region_code|}}} }} }}
  }}

|белги31          = {{wikidata number switch|p1365|{{{андан мурунку1|}}}|{{{андан мурунку2|}}}|Андан мурунку}}
|текст31          = {{br separated entries
   | {{{андан мурунку1|}}}
   | {{{андан мурунку2|}}}
   | {{{андан мурунку3|}}}
   | {{{андан мурунку4|}}}
   | {{{андан мурунку5|}}}
   | {{{андан мурунку6|}}}
   | {{{андан мурунку7|}}}
   | {{{андан мурунку8|}}}
   | {{{андан мурунку9|}}}
  }}

|белги32           = {{wikidata number switch|p1366|{{{андан кийинки1|}}}|{{{андан кийинки2|}}}|Андан кийинки}}
|текст32           = {{br separated entries
   | {{{андан кийинки1|}}}
   | {{{андан кийинки2|}}}
   | {{{андан кийинки3|}}}
   | {{{андан кийинки4|}}}
   | {{{андан кийинки5|}}}
   | {{{андан кийинки6|}}}
   | {{{андан кийинки7|}}}
   | {{{андан кийинки8|}}}
   | {{{андан кийинки9|}}}
  }}

|башжазуу33        = {{{Сайты|}}}

|башжазуу34        = {{#if: {{{Викиказына|}}} |'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Кыргызча аталышы}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}}
}}
[[Категория:{{PAGENAME}}]]
&lt;noinclude&gt;{{Документация}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mesueztdyqqog3589a6in1i70itm7v2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643283</id>
      <parentid>643281</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T10:29:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>643283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8277" sha1="oo9dzbh2x6v1qpfi2sit8c87418ryrd" xml:space="preserve">{{Карточка
|Аталышы          = Мыйзам чыгаруу органы
|from             = {{{from|}}}

|стиль_үстүндө    = background:#ccccff;
|стиль_башжазуу   = background:#ccccff;

|үстүндө           = {{{Кыргызча аталышы|}}}
|үстүндө2          = {{{Расмий аталышы|}}}
|сүрөт             = {{#if:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}| {{Сүрөттү форматтоо|[[Файл:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы|}}}|280px}}]]}}}} 
|сүрөттүн_аталышы  = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}} | &lt;small&gt;{{{Сүрөткө баяндама|}}}&lt;/small&gt;}}
{{#if:{{{Түрү|}}} |
|башжазуу1        = Азыркы чакырылыш

|белги2           = Түрү
|текст2           = {{{Түрү|}}}
}}
{{#if:{{{жетекчи 1|}}}{{{жетекчи 2|}}}{{{жетекчи 3|}}}{{{жетекчи 4|}}}{{{жетекчи 5|}}}{{{жетекчи 6|}}} |
|башжазуу3        = Жетекчилик

|белги7           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 1|}}}| {{{жетекчинин кызматы 1|}}}}}
|текст7           = {{#if: {{{жетекчи 1|}}}| {{{жетекчи 1|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 1|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 1|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 1|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 1|}}}}}}}

|белги8           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 2|}}}| {{{жетекчинин кызматы 2|}}}}}
|текст8           = {{#if: {{{жетекчи 2|}}}| {{{жетекчи 2|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 2|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 2|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 2|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 2|}}}}}}}

|белги9           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 3|}}}| {{{жетекчинин кызматы 3|}}}}}
|текст9           = {{#if: {{{жетекчи 3|}}}| {{{жетекчи 3|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 3|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 3|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 3|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 3|}}}}}}}

|белги10          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 4|}}}| {{{жетекчинин кызматы 4|}}}}}
|текст10          = {{#if: {{{жетекчи 4|}}}| {{{жетекчи 4|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 4|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 4|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 4|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 4|}}}}}}}

|белги11          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 5|}}}| {{{жетекчинин кызматы 5|}}}}}
|текст11          = {{#if: {{{жетекчи 5|}}}| {{{жетекчи 5|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 5|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 5|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 5|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 5|}}}}}}}

|белги12          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 6|}}}| {{{жетекчинин кызматы 6|}}}}}
|текст12          = {{#if: {{{жетекчи 6|}}}| {{{жетекчи 6|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 6|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 6|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 6|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 6|}}}}}}}
}}
|башжазуу13       = Түзүмү

|белги14          = Мүчөлөрү
|текст14          = {{{мүчөлөрүнүн саны|}}}

|текст15          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{түзүм 1|}}}|size={{#if:{{{түзүмдүн туурасы 1|}}}|{{{түзүмдүн туурасы 1|}}}|250px}}|caption={{{түзүлүштүн мүнөздөмөсү 1|}}}}}
|белги16          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Фракциялар}}
|текст16          = {{{фракция 1|}}}
|текст17          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{түзүм 2|}}}|size={{#if:{{{түзүмдүн туурасы 2|}}}|{{{түзүмдүн туурасы 2|}}}|250px}}|caption={{{түзүлүштүн мүнөздөмөсү 2|}}}}}
|белги18          = {{#if: {{{палата 2}}}|{{{палата 2|}}} Фракциялар}}
|текст18          = {{{фракция 2|}}}
|белги19          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Комитеттер}}
|текст19          = {{{комитет 1|}}}
|белги20          = {{#if: {{{палата 2}}}|{{{палата 2|}}} Комитеттер}}
|текст20          = {{{комитет 2|}}}
|белги21          = Бириккен комитеттер
|текст21          = {{{бириккен комитеттер|}}}

{{#if:{{{мүчөлөрүнүн саны|}}}{{{түзүм 1|}}}{{{фракция 1|}}}{{{түзүм 2|}}}{{{фракция 2|}}}{{{комитет 1|}}}{{{комитет 2|}}}{{{бириккен комитеттер|}}} |
|башжазуу22       = Шайлоо

|белги23          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Шайлоо тутуму}}
|текст23          = {{{шайлоо тутуму 1|}}}
|белги24          = {{{палата 2|}}} Шайлоо тутуму]]
|текст24          = {{{шайлоо тутуму 2|}}}
|белги25          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Акыркы шайлоо}}
|текст25          = {{{шаблоо 1|}}}
|белги26          = {{{палата 2|}}} Акыркы шайлоо
|текст26          = {{{шайлоо 2|}}}
}}
{{#if:{{{жыйындар залы|}}}{{{штаб-квартира|}}}{{wikidata|p159|{{{штаб-квартира|}}}}} |
|башжазуу27      = {{#if:{{{жыйындар залы|}}}{{{жыйындар залынын башжазуусу|}}}|Жыйындар залы}}

|текст28          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{жыйындар залы|}}}|size={{#if:{{{жыйындар залынын туурасы|}}}|{{{жыйындар залынын туурасы|}}}|200px}}|alt={{{жыйындар залынын сүрөттөөмөсү|}}}}}
|текст29          = {{{жыйындар залынын сүрөттөөмөсү|}}}

|белги30          = {{#if: Штаб-квартира }}
|текст30          = {{br separated entries
  | {{wikidata|p159|{{{штаб-квартира|}}}|from={{{from|}}}}}
  | {{#if: {{{lat_deg|}}} | {{coord |{{{lat_deg}}}|{{{lat_min}}}|{{{lat_sec}}}|{{{lat_dir}}}|{{{lon_deg}}}|{{{lon_min}}}|{{{lon_sec}}}|{{{lon_dir}}}|type:landmark_region:{{{region_code|}}} }} }}
  }}
}}
|белги31          = {{wikidata number switch|p1365|{{{андан мурунку1|}}}|{{{андан мурунку2|}}}|Андан мурунку}}
|текст31          = {{br separated entries
   | {{{андан мурунку1|}}}
   | {{{андан мурунку2|}}}
   | {{{андан мурунку3|}}}
   | {{{андан мурунку4|}}}
   | {{{андан мурунку5|}}}
   | {{{андан мурунку6|}}}
   | {{{андан мурунку7|}}}
   | {{{андан мурунку8|}}}
   | {{{андан мурунку9|}}}
  }}

|белги32           = {{wikidata number switch|p1366|{{{андан кийинки1|}}}|{{{андан кийинки2|}}}|Андан кийинки}}
|текст32           = {{br separated entries
   | {{{андан кийинки1|}}}
   | {{{андан кийинки2|}}}
   | {{{андан кийинки3|}}}
   | {{{андан кийинки4|}}}
   | {{{андан кийинки5|}}}
   | {{{андан кийинки6|}}}
   | {{{андан кийинки7|}}}
   | {{{андан кийинки8|}}}
   | {{{андан кийинки9|}}}
  }}

|башжазуу33        = {{{Сайты|}}}

|башжазуу34        = {{#if: {{{Викиказына|}}} |'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Кыргызча аталышы}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}}
}}
[[Категория:{{PAGENAME}}]]
&lt;noinclude&gt;{{Документация}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oo9dzbh2x6v1qpfi2sit8c87418ryrd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643284</id>
      <parentid>643283</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T10:29:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>643284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7742" sha1="5d1uubw0g47q6fx8uobt00gstvsyc9u" xml:space="preserve">{{Карточка
|Аталышы          = Мыйзам чыгаруу органы
|from             = {{{from|}}}

|стиль_үстүндө    = background:#ccccff;
|стиль_башжазуу   = background:#ccccff;

|үстүндө           = {{{Кыргызча аталышы|}}}
|үстүндө2          = {{{Расмий аталышы|}}}
|сүрөт             = {{#if:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}| {{Сүрөттү форматтоо|[[Файл:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы|}}}|280px}}]]}}}} 
|сүрөттүн_аталышы  = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|}}} | &lt;small&gt;{{{Сүрөткө баяндама|}}}&lt;/small&gt;}}

|башжазуу1        = Азыркы чакырылыш

|белги2           = Түрү
|текст2           = {{{Түрү|}}}

|башжазуу3        = Жетекчилик

|белги7           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 1|}}}| {{{жетекчинин кызматы 1|}}}}}
|текст7           = {{#if: {{{жетекчи 1|}}}| {{{жетекчи 1|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 1|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 1|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 1|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 1|}}}}}}}

|белги8           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 2|}}}| {{{жетекчинин кызматы 2|}}}}}
|текст8           = {{#if: {{{жетекчи 2|}}}| {{{жетекчи 2|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 2|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 2|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 2|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 2|}}}}}}}

|белги9           = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 3|}}}| {{{жетекчинин кызматы 3|}}}}}
|текст9           = {{#if: {{{жетекчи 3|}}}| {{{жетекчи 3|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 3|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 3|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 3|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 3|}}}}}}}

|белги10          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 4|}}}| {{{жетекчинин кызматы 4|}}}}}
|текст10          = {{#if: {{{жетекчи 4|}}}| {{{жетекчи 4|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 4|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 4|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 4|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 4|}}}}}}}

|белги11          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 5|}}}| {{{жетекчинин кызматы 5|}}}}}
|текст11          = {{#if: {{{жетекчи 5|}}}| {{{жетекчи 5|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 5|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 5|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 5|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 5|}}}}}}}

|белги12          = {{#if: {{{жетекчинин кызматы 6|}}}| {{{жетекчинин кызматы 6|}}}}}
|текст12          = {{#if: {{{жетекчи 6|}}}| {{{жетекчи 6|}}}{{#if: {{{партиянын жетекчиси 6|}}}|, {{{партиянын жетекчиси 6|}}}}} {{#if: {{{шайланган датасы 6|}}}| &lt;br&gt;с {{{шайланган датасы 6|}}}}}}}

|башжазуу13       = Түзүмү


|белги14          = Мүчөлөрү
|текст14          = {{{мүчөлөрүнүн саны|}}}

|текст15          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{түзүм 1|}}}|size={{#if:{{{түзүмдүн туурасы 1|}}}|{{{түзүмдүн туурасы 1|}}}|250px}}|caption={{{түзүлүштүн мүнөздөмөсү 1|}}}}}
|белги16          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Фракциялар}}
|текст16          = {{{фракция 1|}}}
|текст17          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{түзүм 2|}}}|size={{#if:{{{түзүмдүн туурасы 2|}}}|{{{түзүмдүн туурасы 2|}}}|250px}}|caption={{{түзүлүштүн мүнөздөмөсү 2|}}}}}
|белги18          = {{#if: {{{палата 2}}}|{{{палата 2|}}} Фракциялар}}
|текст18          = {{{фракция 2|}}}
|белги19          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Комитеттер}}
|текст19          = {{{комитет 1|}}}
|белги20          = {{#if: {{{палата 2}}}|{{{палата 2|}}} Комитеттер}}
|текст20          = {{{комитет 2|}}}
|белги21          = Бириккен комитеттер
|текст21          = {{{бириккен комитеттер|}}}

|башжазуу22       = Шайлоо

|белги23          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Шайлоо тутуму}}
|текст23          = {{{шайлоо тутуму 1|}}}
|белги24          = {{{палата 2|}}} Шайлоо тутуму]]
|текст24          = {{{шайлоо тутуму 2|}}}
|белги25          = {{#if: {{{палата 1}}}|{{{палата 1|}}} Акыркы шайлоо}}
|текст25          = {{{шаблоо 1|}}}
|белги26          = {{{палата 2|}}} Акыркы шайлоо
|текст26          = {{{шайлоо 2|}}}

|башжазуу27      = {{#if:{{{жыйындар залы|}}}{{{жыйындар залынын башжазуусу|}}}|Жыйындар залы}}

|текст28          = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{жыйындар залы|}}}|size={{#if:{{{жыйындар залынын туурасы|}}}|{{{жыйындар залынын туурасы|}}}|200px}}|alt={{{описание зала заседаний|}}}}}
|текст29          = {{{жыйындар залынын мүнөздөмөсү|}}}

|белги30          = {{#if: Штаб-квартира }}
|текст30          = {{br separated entries
  | {{wikidata|p159|{{{штаб-квартира|}}}|from={{{from|}}}}}
  | {{#if: {{{lat_deg|}}} | {{coord |{{{lat_deg}}}|{{{lat_min}}}|{{{lat_sec}}}|{{{lat_dir}}}|{{{lon_deg}}}|{{{lon_min}}}|{{{lon_sec}}}|{{{lon_dir}}}|type:landmark_region:{{{region_code|}}} }} }}
  }}

|белги31          = {{wikidata number switch|p1365|{{{андан мурунку1|}}}|{{{андан мурунку2|}}}|Андан мурунку}}
|текст31          = {{br separated entries
   | {{{андан мурунку1|}}}
   | {{{андан мурунку2|}}}
   | {{{андан мурунку3|}}}
   | {{{андан мурунку4|}}}
   | {{{андан мурунку5|}}}
   | {{{андан мурунку6|}}}
   | {{{андан мурунку7|}}}
   | {{{андан мурунку8|}}}
   | {{{андан мурунку9|}}}
  }}

|белги32           = {{wikidata number switch|p1366|{{{андан кийинки1|}}}|{{{андан кийинки2|}}}|Андан кийинки}}
|текст32           = {{br separated entries
   | {{{андан кийинки1|}}}
   | {{{андан кийинки2|}}}
   | {{{андан кийинки3|}}}
   | {{{андан кийинки4|}}}
   | {{{андан кийинки5|}}}
   | {{{андан кийинки6|}}}
   | {{{андан кийинки7|}}}
   | {{{андан кийинки8|}}}
   | {{{андан кийинки9|}}}
  }}

|башжазуу33        = {{{Сайты|}}}

|башжазуу34        = {{#if: {{{Викиказына|}}} |'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|{{{Кыргызча аталышы}}}}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}}
}}
[[Категория:{{PAGENAME}}]]
&lt;noinclude&gt;{{Документация}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5d1uubw0g47q6fx8uobt00gstvsyc9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Терена тили</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132884</id>
    <revision>
      <id>643231</id>
      <parentid>461459</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T23:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Тилдер|Тилдер]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2507" sha1="a5mrl6uchyqupcn9f9emhdoquhcqk89" xml:space="preserve">'''Терена''' (''Etelena, Terêna'') — [[терена (индей эли)|терена]] элинин эне тили. Сүйлөгөндөрдүн саны 16 миң адам.&lt;br&gt;
Тилде түзүлгөн сөздүк жана жазылган грамматика бар.

{{Тил картасы
 |түсү                     = 
 |ысымы                    = 
 |расмий аталышы           = '''Терена'''
 |өлкөлөр                  = {{Флагификация|Бразилия}}
 |аймактар                 = Мату-Гросу-ду-Сул штаты
 |расмий тил болуп         = 
 |көзөмөлдөөчү уюм         = 
 |колдонгондордун саны     = 16 миң (2006)
 |рейтинги                 = 
 |статусу                  = жоголу коркунучу алдында
 |жоголгон                 = 
 |түрмөгү                  = [[Индей тилдери|Түштүк Америка тилдери]]&lt;!-- Указывать обязательно!--&gt;
 |классификациясы 
= &lt;!-- Указывать обязательно! Каждый таксон с новой строчки и перед ним :, ::, ::: и т.д.--&gt;
Аравак бүлөсү
:Түштүк аравак бутагы
::Боливия-парана тобу
:::Терена
 |жазуу                    = [[латын алфавити]]
 |ГОСТ 7.75–97             = 
 |ISO1                     = 
 |ISO2                     = https://iso639-3.sil.org/code/ter
 |ISO3                     =caj - чане&lt;br&gt;
gqn - гуана&lt;br&gt;
gqn - киникинао&lt;br&gt;
ter - терена&lt;br&gt;
 
}}

== Диалектилер ==

*'''Гуана''' (''Chana, Chuala, East Paraná, Equinao, Guana, Kinihinao, Kinikinao'') — Терена шаарына жакын Мату-Гросу-ду-Сул штатында таралган.&lt;br&gt;

*'''Киникинао''' (''Kinikinao'').&lt;br&gt;

*'''Терена''' (''Etelena, Terêna, Tereno'') — эки шаарга жана Миранда жана Агидауана дарыяларынын аймагында, Парагвай дарыясынын чыгышында, Мату-Гросу-ду-Сул штатындагы 20 кыштакта таралган.&lt;br&gt;

*'''Чане''' (''Chané'') — вымер.

== Шилтемелер ==

*https://www.ethnologue.com/language/gqn/

*https://www.ethnologue.com/language/ter/

[[Категория:Тилдер]]</text>
      <sha1>a5mrl6uchyqupcn9f9emhdoquhcqk89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ташбаева Кадича Искандаровна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133890</id>
    <revision>
      <id>643229</id>
      <parentid>469732</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:59:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Арип боюнча инсандар|Арип боюнча инсандар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4906" sha1="6kzx1uv3ue1su710fadpb4jtgrfar2w" xml:space="preserve">'''Ташбаева Кадича Искандаровна''' (1952, Жалал-Абад) — [[археолог]], тарых илимдеринин доктору.

== Өмүр баяны ==
Кадича Ташбаева 1952-жылдын 2-январында [[Жалал-Абад|Жалал-Абад шаарында]] төрөлгөн.

[[Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы|Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын]] [[УИАнын Тарых, археология жана этнология институту|Б.Жамгырчинов атындагы Тарых, археология жана этнология институтунун]] археология бөлүмүн жетектеп келет.

== Эмгектери ==

=== Китептери ===
'''''Ташбаева К.И.''''' Культура ранних кочевников Тянь-Шаня и Алая (I тыс. до н.э.). – Бишкек, 2011.

=== Макалалары ===

# ''Ташбаева К.И.'' О научном наследии выдающегося ученого А.Н.Бернштама / Предисловие // А.Н. Бернштам. Избранные труды по археологии и истории кыргызов и Кыргызстана. Т.I. – Бишкек, 1997.
# ''Ташбаева К.И.'' Памятники Кыргызстана // Памятники наскального искусства Центральной Азии: Общественное мнение, менеджмент, консервация, документация. – Алматы, 2004. – С. 93–106.
# ''Ташбаева К.И.'' К проблеме локализации городов государства Давань // Цивилизации скотоводов и земледельцев Центральной Азии. – Самарканд-Бишкек, 2005. – С. 155–166.
# ''Ташбаева К.И.'' Древнейшее святилище Саймалы-Таш // Жалал-Абаддагы ыйык жерлер жана эл даанышмандыгы. – Бишкек, 2010. – С. 470–480.
# ''Ташбаева К.'' К вопросу о локализации столицы Давани – первого государственного объединения на территории Южного Кыргызстана // Вестник КНУ им. Жусупа Баласагына: Матер. междунар. науч. конф. «Кыргызский каганат в контексте тюркской цивилизации: Проблемы кыргызоведения», посвященной 1170-летию образования Великого Кыргызского каганата. 15–16 ноября 2012 г. – Ч.1. – Бишкек, 2012. – С. 91–102.
# ''Ташбаева К.'' Духовное богатство древностей и национальная идея современности // Улуттук идея кыргыз тарыхында. – Бишкек, 2014. – С. 74–-93.

=== '''''Чет тилдериндеги эмгектери''''' ===
Tashbaeva K. Petroglyphs of the Great Silk Road as a Source of Information (considering the petroglyphs of Saimaly-Tash as an example) // Proceedings of the Tokyo Symposium for Digital Silk Roads. International Symposium on Crossroads of Cultural Heritage. Preservation and Digital Technologies. – Tokyo, 2002. – Р. 33–42.

=== Авторлош болгон эмгектери ===
''Tashbaeva K. Khujanazarov M., Ranov V., Samashev Z.'' Petroglyphs of Central Asia. – Bishkek, 2001. – 220 p.

=== Редакторлук кылган эмгектери ===
Из истории и археологии древнего Тянь-Шаня. Сб.ст. посвящен А.Н.Бернштаму / отв. ред. К.И.Ташбаева. - Бишкек, 1995.

== Интернеттеги шилтемелер ==

* [https://www.azattyk.org/a/1270016.html К.ТАШБАЕВА: «МАНАС ОРДО» ЮНЕСКОнун ТИЗМЕСИНЕ КИРҮҮ МҮМКҮНЧҮЛҮГҮНӨН АЖЫРАДЫ. 2-Август, 2007]
* [https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:1527 О столице Давани – первого государственного объединения на территории южного Кыргызстана. 14 Января 2013]
* [https://knews.kg/2018/03/27/neizuchennye-drevnie-kurgany-kyrgyzstana-i-naskalnye-risunki-pod-ugrozoj-unichtozheniya/ Неизученные древние курганы Кыргызстана и наскальные рисунки — под угрозой уничтожения. 27.03.2018]

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>6kzx1uv3ue1su710fadpb4jtgrfar2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гуам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134558</id>
    <revision>
      <id>643236</id>
      <parentid>640778</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T03:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53179" sha1="ln38n7minf4qcvki7av9qwcdvmg6rzg" xml:space="preserve">{{Мамлекет
 |Негизделген                = 
 |Макамы                     = АКШ инкорпорацияланбаган (курамына кирбеген) уюшулган аймагы
 |Кыргызча аталышы           = Гуам аймагы
 |Расмий аталышы             = {{lang-en|Territory of Guam}}&lt;br&gt;{{lang-ch|Guåhan}}
 |Мамлекеттик дини           = [[Динден тышкары мамлекет]]
 |Герб                       = Seal of Guam.svg
 |Желек                      = Flag of Guam.svg
 |Гимн аталышы               = «Stand Ye Guamanians»
 |Аудио                      = Stand Ye Guamanians.oga
 |Урааны                     = «Where America’s day begins»
 |Башкаруу формасы           = АКШ инкорпорацияланбаган (курамына кирбеген) уюшулган аймагы
 |Картада                    = Guam on the globe (Southeast Asia centered) (small islands magnified).svg
 |lat_dir = N |lat_deg = 13 |lat_min = 27 |lat_sec = 8
  |lon_dir = E |lon_deg = 144 |lon_min = 46 |lon_sec = 13
  |region                 = GU
  |CoordScale             = 250000
 |Тили                       = [[англис тили]], [[чаморро тили]]
 |Эгемендүүлүк күнү          = 
 |Эгемендүүлүгүн алды        = 
 |Борбор шаары               = [[Хагатна]]
 |Ири шаарлар                = [[Дедедо]]
 |Башчыларынын милдеттери    = [[Президент]]&lt;br&gt;[[Губернатор]]
 |Башчылары                  = [[Жо Байден]]&lt;br&gt;[[Лу Леон Герреро]]
 |Аянты                      = 544
 |Суу пайызы                 = 
 |Аянты боюнча орду          = 192-орун
 |Калкы                      = 168,801
 |Калкы боюнча орду          = 177-орун
 |Калкты каттоо жылы         = 2021
 |Калктын жыштыгы            = 299
 |ИДӨ (САМ)                  = 5,8 млрд
| ИДӨнү эсептөө жылы (ППС)   = 2016
| ИДӨ (САМ) боюнча           = 167-орун
| ИДӨнүн ар бир жанга        = 35,600
| ИДӨнүн ар бир жанга боюнча = 
| ИДӨ (номинал)              = 6,3 млрд
| ИДӨ (номинал) эсептөө жылы = 2019
| ИДӨ (номинал) боюнча       = 
| ИДӨ (номинал) ар бир жанга = 37,387
|Акча бирдиги                = [[АКШ доллары]] (USD)
| АДӨИ                       = 0,901 {{Өсүү}}
| АДӨИ деңгээли              = &lt;span style=&quot;color:#00сс33;&quot;&gt;'''жогору'''&lt;/span&gt;
| АДӨИ боюнча орду           = 
 |ЭОК                        = GUM
 |Этнохороним                = гуамдык, гуамдыктар
 |Домени                     = [[.gu]]
 |Телефон коду               = 1 671
 |Убакыт аралыгы             = [[UTC+10:00|+10:00]]
 |Штрих коду                 = 
}}
'''Гуам аймагы''' ({{lang-en|Territory of Guam}}, {{lang-ch|Guåhan}}) — [[Тынч океан|Тынч океанынын]] батышындагы [[Мариана аралдары|Мариана аралдарынын]] курамындагы арал, [[Америка Кошмо Штаттары|АКШнын]] инкорпорацияланбаган (курамына кирбеген) уюшулган аймагы макамына ээ.

Гуам [[Мариана аралдары|Мариана аралдарынын]] калган бөлүгү менен бирге [[Америка Кошмо Штаттары|АКШга]] таандык эң батышкы аймак. Гуам саясий түзүм катары аралдарды [[Түндүк Мариана аралдары|Түндүк Мариана аралдарынын Шериктештиги]] менен бөлөт.

Гуамдын борбору — [[Хагатна]] шаары, ал эми калкы эң көп шаары — [[Дедедо]] шаары. Гуам [[1983-жыл|1983-жылдан]] бери Тынч океан коомчулугунун мүчөсү. Гуамдын жашоочулары гуамдыктар деп аталат жана аларга төрөлгөндөн кийин эле АКШ жарандыгы берилет. Гуамдын түпкү эли Индонезиянын чыгышындагы, Филиппиндеги жана Тайвандагы башка австронезиялыктар менен байланышкан чаморро элинин өкүлдөрү&lt;ref&gt;[https://guamsocietyinc.org/guam-society-history/ Гуам коомунун тарыхы]&lt;/ref&gt;. Чаморролор аралга 4000 жыл мурун келип отурукташкан.

[[2021-жыл|2021-жылга]] карата Гуамда 168 801 адам жашаган. Гуамдын аянты 544 км²&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;CIA. The World Factbook. [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guam/ Гуам] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126164717/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guam/ |date=2021-01-26 }}.&lt;/ref&gt;, калкынын жыштыгы бир чарчы километрде 299 адамды түзөт. [[Океания|Океаниядагы]], [[Мариана аралдары|Мариана аралдарынын]] ири аралы, түштүккүсү жана [[Микронезия|Микронезиядагы]] эң чоң арал. Эң бийик чекити деңиз деңгээлинен 406 м бийиктикте жайгашкан Ламлам тоосу. [[1960-жыл|1960-жылдардан]] бери аралдын бюджетинин негизги киреше булагы болуп туризм багыты жана АКШнын куралдуу күчтөрүнүн субсидиялары эсептелет.

== Тарыхы ==

=== Байыркы тарыхы ===
[[Файл:Chronological dispersal of Austronesian people across the Pacific.svg|left|thumb|Неолит доорундагы Инд жана Тынч океандарынын аралдарындагы  австронезиялыктардын миграциясынын картасы|368x368px]]

Гуамда 3,5 миң жыл мурун австронезия элдеринин бири чаморро эли отурукташа баштаган.

Байыркы чаморро коому төрт класстык топторго бөлүнгөн: чаморри ({{lang-en|chamorri}}, уруу башчылар), матуа ({{lang-en|matua}}, жогорку тап), ахаот ({{lang-en|achaot}}, орто тап) и маначан ({{lang-en|mana'chang}}, төмөнкү тап)&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;Carano P., Sanchez P. C. A Complete History of Guam. — Tokyo: Charles E. Tuttle Company, 1964. — 452 p.&lt;/ref&gt;. Матуалар жээктеги айылдарда жашап, балык уулоочу мыкты жерлерге ээ кылышкан, ал эми маначандар аралдын борбордук бөлүгүндө жашашкан. Матуа менен маначандар бири-бири менен сейрек мамиле түзүшкөн. Матуала көбүнчө убактарда ахаоттор менен манчандардын ортосунда байланыш түзүүдө ортомчулык кылышкан.
[[Файл:Latte1.jpg|thumb|left|150px|Латте ташы]]
Чаморрилерде макахна ({{lang-en|makåhna}}) же какаха ({{lang-en|kakahna}}) деп аталган сыйкырдуу күчкө ээ шамандар жана ар кандай өсүмдүктөрдүн түрлөрүн жана табигый материалдарды колдонуп, дары жасаган сурухану ({{lang-en|suruhånu}}) же сурхана ({{lang-en|suruhåna}}) деген аталыштагы адамдар болгон&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. «Таотао-моа» ({{lang-en|taotao mo'na}}) деп аталган байыркы чаморролордун рухтарына ишенүү салты европалыктар басып алганга чейинки маданиятынын калдыгы катары азыркы учурга чейин сакталып келет. Суруханулар гана «таотао-моанын» каарына калбай, өсүмдүктөрдү жана башка табигый материалдарды коопсуз чогулта алышат деп ишенишет. Чаморро коому тегин энесинин теги менен эсептейт&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;.

Латте — [[Мариана аралдары|Мариана аралдарында]] гана кездешүүчү таш мамылар, алар европалыктар бул аймакты басуп алганга чейинки чаморро маданиятынын эң жогорку жетишкендиги болгон. Латте самандан курулган турак жайларынын пайдубалы катары колдонулган. Бул таштар, халиги ({{lang-en|haligi}}) деп аталган акиташтан негизинен турат жана анын үстүндө кораллдардан же акиташтан турган халиги ({{lang-en|tåsa}}) деп аталган сепил ташы бар. Бул таштарды 1925-жылы Рота аралында табылган Рота-Латте таш кенинен казып алышкан деп божомолдонот&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;.
[[Файл:Magellan Monument, Umatac, Guam - DSC00933.JPG|thumb|Магелландын бул аралга келишинин урматтына коюлган эстелик]]
=== Испан доору ===
Гуамда биринчи келген европалык португалиянын саякатсысы [[Фернан Магеллан]] болгон. Ал 1521-жылы 6-мартта бул аралга сүзүп келген. Европалыктардын кемесин жергиликтүү калктын жүздөгөн кичинекей каноэлери (кайыктар) курчап алган. Бул кичинекей кайыктарды, европалыктар «проа» деп, ал эми Гуам аралын «Латын парустарынын аралдары» ({{lang-es|Islas de las Velas Latinas}}) деп аташкан&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;. Магелландын жардамчысы Антонио Пигафетта жергиликтүү тургундар «кемелерге чыгып, колуна тийгендердин баарын уурдап кетишти» деп жазган. Ушундан улам, аралдарды ачкан европалыктар «Каракчылардын аралдары» ({{lang-es|Las Islas de los Ladrones}}) деген каймана ат менен аташкан&lt;ref&gt;Nowell C. E. Magellan's Voyage Around the World: Three Contemporary Accounts. — Evanston: Northwestern University Press, 1962. — ISBN 0810101807&lt;/ref&gt;.

Гуам [[1565-жыл|1565-жылы]] Испаниянын колониясы деп жарыяланган. [[1600-жыл|1600-жылдан]] тартып аралды Мексикадан Филиппинге бараткан испан галлеондору эс алуучу жана провианттарды толуктоо үчүн колдонушкан. Натыйжада, чаморролордун испандар менен, ошондой эле испан галлеондорунун командаларына кирген мексикалыктар менен филиппиндиктер менен аралашуусу башталган.

[[1668-жыл|1668-жылы]] аралга католик диний үгүттөөчүлөрү келип, испан колонизациясы жергиликтүү чаморро калкын христиандаштыруу менен коштолгон. 1670-1695-жылдар аралыгында испан аскерлери тарабынан басылган чаморро колкынын козголоңдору болгон. Козголоңдордо, чаморролордун, айрыкча эркектердин саны кескин кыскарып кеткен. Бул чаморронун испандар, филиппиндер жана мексикалыктар менен кан аралашуусуна алып келген жана аралаш никеден балдар төрөлөө баштаган. Бирок, чаморро эли тилин жана кээ бир үрп-адаттарын сактап кала алышты.

=== Америка доору ===
АКШ аралды [[1898-жыл|1898-жылы]] испан-америкалык согуш учурунда басып алып, ошол эле жылы кол коюлган Париж тынчтык келишими боюнча аралдарды өз курамына алган. Гуам Филиппинден чыккан же Филиппинге бара жаткан америкалык кемелер үчүн өткөөл база катары кызмат кылган. [[Файл:Main street of Agana or Hagåtña, Guam (1899-1900).jpg|thumb|600px|center|Агана же Хагатнаны борбордук көчөсү. 1899-1900 жж.]][[Экинчи дүйнөлүк согуш]] учурунда Гуам [[1941-жыл|1941-жылы]] [[8-декабрь|8-декабрда]], [[Перл-Харбор|Перл-Харборго]] кол салгандан үч саат өткөндөн кийин [[Жапония|Жапониянын]] бомбалоосуна дуушар болгон. Арал 10-декабрда жапон аскерлерине багынып берген.

Жапониянын гуамды оккупациялоосу эки жарым жылга созулган. Согуш учурунда аралда болжол менен 19 000 жапон аскерлери жана матростору жайгашкан.

[[1944-жыл|1944-жылы]] [[21-июль|21-июлда]] америкалыктар Гуамды бошотуу максаты менен келишкен. Аралды бошотуу үчүн согуш 20 күнгө созулуп, аралдагы жапондордун дээрлик бардык аскерлери курман болушкан. [[1945-жыл|1945-жылы]] сентябрда Жапониянын багынып бергенин тааныбаган Сёити Ёкои, Гуам аралында [[1972-жыл|1972-жылга]] чейин «өз согушун» уланткан&lt;ref&gt;[https://www.tracesofwar.com/persons/71233/Yokoi-Shoichi.htm Сёити Ёкои.]&lt;/ref&gt;.&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;240&quot;&gt;
Файл:USS_Pennsylvania_(BB-38)_bombarding_Guam_1944.jpg|USS Pennsylvania (BB-38) линкору Гуамдагы жапон аскерлерине болгон чабуулу
Файл:Three_Marines_and_their_machine_gun_on_Guam.jpg|Аралды бошотуу согушундагы АКШ деңиз аскерлери, 1944-жылдын 28-июлу
Файл:Japanese_prisoner_awaits_questioning_by_intelligence_officer_on_Guam._-_NARA_-_520971_(cropped).jpg|Суракты күтүп жаткан жапон аскер-туткуну
Файл:3rd_Battalion_3rd_Marines_Agana.jpg|АКШнын деңиз аскерлери 1944-жылдын июлунда Хагатнанын урандыларынын арасында
&lt;/gallery&gt;

== Физикалык жана географиялык мүнөздөмөсү ==

=== Географиялык абалы ===
Гуам аралы түндүктөн түштүккө 50 км созулуп, эң кууш ортоңку бөлүгүнүн туурасы 12 км. Аралдын түндүк чекити — Ритидиан тумшугу.

Гуамдын аянты 544 км² болуп, АКШдагы аянты боюнча 32-орундагы арал. Жээк тилкесинин узундугу 125,5 км&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Гуам  — [[Мариана аралдары|Мариана аралдарынын]] эң чоңу, түштүккүсү жана [[Микронезия|Микронезиядагы]] эң чоң арал. [[Мариана кобулу|Мариана кобулун]] бойлой, дүйнөлүк океандын эң терең жери деп эсептелген Челленжер ириминен 340 км түндүк-чыгышта жайгашкан&lt;ref&gt;Britannica. [https://www.britannica.com/place/Pacific-Ocean Мариана кобулу.]&lt;/ref&gt;.

Арал жанар тоолордун атылышынан келип чыккан жана коралл рифтери менен курчалган. Гуамдын түндүк бөлүгүнүн рельефи түштүктөн кескин айырмаланат. Түндүк бөлүгү кораллдардан турган акиташтуу бөксө тоолуу. Бөксө тоолор Гуамдагы ичүүчү суунун негизги булагы болуп саналат. Түндүк-батышта жана түндүктө бөксө тоолор  океан жээгине чейин созулук жатат жана океан менен жолуккан жери тик жарлуу. Аралдын түштүк бөлүгү жанар тоолордун атылышынан келип чыккан жана адырлуу рельефке ээ. Адырлар [[Лава|лавалардан]], ошондой эле [[Кварцит|кварциттерден]] жана [[чопо]] сланецтерден турат. [[Гранит|Граниттерден]] жана [[Кумдук|кумдуктардан]] турган аймактары да бар. Аралдын эң бийик чекити Ламлам тоосу (406 м)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Ири дарыялар жок, аралдын ири дарыя бассейндери болуп Талофофо, Илиг, Паго, Хагатна  жана Апра саналат&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200130011049/http://south.hydroguam.net/map-hydrology-watersheds.php Гуамдын санарип картасы.]&lt;/ref&gt;.
[[Файл:Anatahan_2.jpg|left|thumb|220x220px|Атахан жанар тоосунан чыккан түтүндүн космостон тартылган сүрөтү]]
Гуам курамына кирген Мариана аралдарынын чынжырчасы Тынч океан менен Филиппин деңизинин тектоникалык плиталарынын кагылышуусунан келип чыккан. Гуам — Мариана аралдарынын чыгыш тарабында жайгашкан терең субдукция аймагы болгон [[Мариана кобулу|Мариана кобулуна]] эң жакынкы кургактык. Субдукция аймагына жакын жайгашкандыктан, Гуамда кээде [[Жер титирөө|жер титирөөлөр]] болуп турат. Мурда Гуамдын жанындагы болгон жер титирөөлөрдүн эпицентриндеги күчү 5,0 ден 8,7 түзгөн. Түндүк Мариана аралдарындагы Анатахан аралынан айырмаланып, Гуам вулкандык жактан активдүү эмес, бирок Анатахандын вогу (жанар тоодон чыккан түтүн) ага чейин жетет.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Map of Guam (russian).png|Гуамдын физикалык картасы.
Guam space image (cropped).jpg|Аралдын космостон тартылган сүрөтү.
U.S. Department of Defense lands on Guam, 2010 (cropped).jpg|АКШнын Гуамдагы аскердик базаларынын картасы. [[2010-жыл]].
&lt;/gallery&gt;

=== Климат ===
[[Файл:Ritidian_Beach_-_Guam_NWR.jpg|left|thumb|220x220px|Ритидиан-Пойнттогу коргоого алынган жээк]]
Көппендин классификациясы боюнча, Гуамдагы климат нымдуу тропикалык. Бирок март айы эң кургак ай жана түндүк-чыгыштан келген мезгилдүү шамал менен жумшартылган тропикалык муссон климатынын классификациясына кирет.

Гуамдагы абанын орточо суткалык температурасы жыл бою бирдей жана болжол менен 26-27°С. Кургакчыл мезгил январдан майга чейин, ал эми жаанчыл мезгил июлдан ноябрга чейин созулуп, түштүк-батыш соккон муссондо менен коштолот. [[1981]]-[[2010]]-жылдар аралыгында жылдык орточо жаан-чачынды болжол менен 2490 мм болгон&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20130120021511/http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/australia/pacific/guam_e.htm Гуам аралынын климаты боюнча маалыматтар.]&lt;/ref&gt;.

Тархындагы эң нымдуу айы деп эсептелген [[1997-жыл|1997-жылдын]] августунда 977,6 мм жаан-чачын жана ал эми эң кургак айы деп эсептелеген [[2015-жыл|2015-жылдын]] февралында 3,8 мм жаан-чачын жааган. [[1976-жыл|1976-жылы]] 3345,2 мм жаан-чачын жаап эң нымдуу жылы, 1998-жылы 1470,2 мм жаап эң кургакчыл жылы деп эсептелет. Рекорддук эң жаанчыл күн [[1953-жыл|1953-жылдын]] [[15 Октябрь (Тогуздун айы)|15-октябрында]] катталып, 393,2 мм жаан жааган&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Орточо жогорку температура 30 °C, ал эми орточо төмөнкү температура 24,4 °C.  Жалпысынан алганда абанын температурасы 32,2 °C ашпайт жана 21,1 °C төмөн түшпөйт. Салыштырмалуу нымдуулук адатта жыл бою түнкүсүн 84% ашат, бирок орточо айлык нымдуулук 66% тегерегинде. Эң жогорку температура Гуамда эки жолу катталган: [[1971-жыл|1971-жылдын]] [[18-апрель|18-апрелинде]] жана [[1990-жыл|1990-жылдын]] [[1 апрель|1-апрелинде]] — 35,6 °C; эң төмөнкү температура [[1973-жыл|1973-жылдын]] [[3-февраль|3-февралында]] катталган жана 18,3 °C түзгөн&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.{{Шаардын аба ырайы
 | Жер_илик = Гуамдын
 | Булак  = [https://www.watertemperature.org/Guam-UnitedStates-Island.html Water Temperature - Guam, United States], [https://web.archive.org/web/20121031013534/http://www.nws.noaa.gov/climate/xmacis.php?wfo=guam National Weather Service Climate], [https://web.archive.org/web/20130120021511/http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/australia/pacific/guam_e.htm Climatological Normals of Guam]

 | Үчт_ор = 26.8           | Үчт_ор_ж-ч = 126
 | Бир_ор = 26.6           | Бир_ор_ж-ч = 115
 | Жал_ор = 27.1           | Жал_ор_ж-ч = 70
 | Чын_ор = 27.7           | Чын_ор_ж-ч = 91
 | Буг_ор = 28.1           | Буг_ор_ж-ч = 109
 | Кул_ор = 28.1           | Кул_ор_ж-ч = 180
 | Тек_ор = 27.7           | Тек_ор_ж-ч = 308
 | Баш_ор = 27.4           | Баш_ор_ж-ч = 436
 | Аяк_ор = 27.4           | Аяк_ор_ж-ч = 360
 | Тог_ор = 27.6           | Тог_ор_ж-ч = 300
 | Жет_ор = 27.7           | Жет_ор_ж-ч = 233
 | Беш_ор = 27.3           | Беш_ор_ж-ч = 152
 | Жыл_ор = 27.4           | Жыл_ор_ж-ч = 2480

 | Үчт_ор_мин = 24.2       | Үчт_ор_макс = 29.4
 | Бир_ор_мин = 23.9       | Бир_ор_макс = 29.4
 | Жал_ор_мин = 24.2       | Жал_ор_макс = 29.9
 | Чын_ор_мин = 24.7       | Чын_ор_макс = 30.7
 | Буг_ор_мин = 25.1       | Буг_ор_макс = 31.1
 | Кул_ор_мин = 25.2       | Кул_ор_макс = 31.1
 | Тек_ор_мин = 24.8       | Тек_ор_макс = 30.6
 | Баш_ор_мин = 24.6       | Баш_ор_макс = 30.3
 | Аяк_ор_мин = 24.6       | Аяк_ор_макс = 30.4
 | Тог_ор_мин = 24.7       | Тог_ор_макс = 30.4
 | Жет_ор_мин = 25.1       | Жет_ор_макс = 30.3
 | Беш_ор_мин = 24.9       | Беш_ор_макс = 29.8
 | Жыл_ор_мин = 24.7       | Жыл_ор_макс = 30.3

 | Үчт_а_мин = 19          | Үчт_а_макс = 34
 | Бир_а_мин = 18          | Бир_а_макс = 34
 | Жал_а_мин = 19          | Жал_а_макс = 34
 | Чын_а_мин = 20          | Чын_а_макс = 36
 | Буг_а_мин = 21          | Буг_а_макс = 34
 | Кул_а_мин = 21          | Кул_а_макс = 35
 | Тек_а_мин = 21          | Тек_а_макс = 35
 | Баш_а_мин = 21          | Баш_а_макс = 34
 | Аяк_а_мин = 21          | Аяк_а_макс = 34
 | Тог_а_мин = 19          | Тог_а_макс = 34
 | Жет_а_мин = 20          | Жет_а_макс = 33
 | Беш_а_мин = 20          | Беш_а_макс = 33
 | Жыл_а_мин = 18          | Жыл_а_макс = 36

}}
Гуам [[Тайфун|тайфундардын]] жолунда жатат жана аралдагы муссондор мезгилинде тропикалык бороон жана тайфундардын болушу коркунучу менен мүнөздөлөт. Тайфундун эң жогорку күчкө жеткен убагы августтан ноябрга чейин созулат. Акыркы мезгилдерде Гуамдын үстүнөн өткөн эң жогорку күчкө жеткен тайфун Понгсон тайфуну болду, шамалдын ылдамдыгы 232 км/сааттан 278 км/саатка чейин жеткен. [[2022-жыл|2022-жылдын]] [[8-декабрь|8-декабрында]] бул тайфун аралга массалык кыйроолорду алып келген&lt;ref&gt;Federal Emergency Management Agency. [https://www.fema.gov/disaster-federal-register-notice/initial-notice-35 Понгсон тайфуну.]&lt;/ref&gt;.

[[1976-жыл|1976-жылы]] Памела тайфунунан кийин көптөгөн жыгач курулуштар бетон менен алмаштырылган. [[1980-жыл|1980-жылдары]] жыгач мамылар тайфунга туруктуу бетондон жана болоттон жасалган мамыларга алмыштырылган. Жергиликтүү бийлик катуу курулуш нормаларын киргизгенден кийин, көптөгөн үй жана ишкана ээлери темир бетондон имараттарды куруп жана күйүп кетүүгө каршы жапкычтарды чатырларына орното башташкан&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110207111227/http://www.rms.com/catastrophe/models/Guam.asp RMS Catastrophe Models - Guam.]&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220&quot;&gt;
Storm surge damage from Typhoon Karen in Asan, Guam.jpg|Карен тайфунунун кесепеттери. 1962-жылдын ноябры
Chataan Guam crop.jpg|Чатаан тайфуну. 2002-жылдын июлу
Guam Sunset.jpg|Гуамдагы күндүн батышы
&lt;/gallery&gt;

=== Топурак ===
Аралдын топурагы түшүмдүү ферраллиттүү. Гуамдын түндүк бөлүгү саванна өсүмдүктөрү менен капталган. Тропиктик токойлор аралдын түштүк бөлүгүндөгү дарыя өрөөндөрүндө жана адырларда гана кездешет. Жээкти бойлой — кокос дарактарынын өсөт.&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;240&quot;&gt;
Файл:Hagatna_from_Fort_Santa_Agueda.JPG|Хагатна (борбор шаары)
Файл:Ritidian_Beach_-_Guam_NWR.jpg|Ритидиан кумжээги
&lt;/gallery&gt;

=== Фауна ===
Гуамдын жаныбарлар дүйнөсү көп түрдү эмес. [[Кемирүүчү|Кемирүүчүлөр]] ([[келемиштер]], [[чычкандар]]), [[Жарганат|жарганаттар]] жана токойлорунда испаниялыктар Филиппинден алып келген [[Бугу (жаныбар)|бугулар]] кездешет. Жапайы камандар аралдын түндүк жана түштүк бөлүктөрүндө байырлашат. 1940-жылдардын ортосуна чейин аралда канаттуулардын көптөгөн түрлөрү болгон, алардын көбү экинчи дүйнөлүк согуштун аягында кокустан алынып келинген күрөң бойга жыланы тарабынан жок кылынган. Жыландын уусу адамдар үчүн дээрлик эч кандай зыяны жок болсо да, ал жергиликтүү фауна үчүн чыныгы бүлдүрүүнү алып келди. Жыландар канаттуулардын кээ бир түрлөрүнүн жок болушуна гана эмес, жогорку чыңалуудагы зымдардын чукул туташуусунун да себеби болуда&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110217164653/http://bio.1september.ru/articlef.php?ID=200100108 Аралды багындырган жылан.]&lt;/ref&gt;.

Гуамда жыландардын саны бир чарчы километрде 2000ге жеткен, бул дүйнөдөгү эң жогорку көрсөткүчтөрдүн бири. Reuters маалыт агентигинин маалыматы боюнча 2013-жылы жыландардын жайылышын алдын алуу үчүн аралдын аймагына ууланган чычкандарды таштоо чечими кабыл алынган&lt;ref&gt;[https://www.gazeta.ru/social/news/2013/02/23/n_2768477.shtml Жыландардын жайылышын алдын алуу үчүн Гуам аралына 2000ден ашык ууланган чычкан ыргытылат.]&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220&quot;&gt;
Mangroves growing in the coral rocks of the Guam coastline - NOAA Photo Library.jpg|Жээктеги мангрлар
GuamRail02.jpg|Аралдагы эндемик — гуам койчусу
Mulloidichthys vanicolensis.jpg|Гуам сууларындагы сары канатту жана майда тиштүү барабуля
Fish and coral in Tumon Bay Marine Preserve, Guam.jpg|Тумон булуңундагы деңиз коругу
20140402-APHIS-UNK-0004 (13592983734).jpg|Күрөң бойга жыланы
&lt;/gallery&gt;

== Саясий түзүлүшү ==
[[Файл:Lou Leon Guerrero in 2018.jpeg|thumb|upright|Лоу Леон Гуэрреро — учурдагы Гуамдын губернатору]]
Гума — [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]] инкорпорацияланбаган (курамына кирбеген) уюшулган аймагы макамына ээ. Гуам аралы, АКШ Конгресси тарабынан 1950-жылы кабыл алынган Органикалык Мыйзамынын негизинде башкарылат. Бул мыйзам аралга жергиликтүү өз алдынча башкаруу укугун берген жана анын тургундарын АКШнын жарандары деп жарыялаган. 

Аткаруу бийлигин жергиликтүү Гуам калкы 4 жылдык мөөнөткө шайлаган губернатор жүзөгө ашырат жана губернатор өкмөттүн курамын дайындайт&lt;ref&gt;[https://www.law.cornell.edu/uscode/text/48/1422 48 U.S. Code § 1422 -  Governor and Lieutenant Governor; term of office; qualifications; powers and duties; annual report to Congress]&lt;/ref&gt;.  

Гуамдын АКШнын өкүлдөр палатасында бир делегаты бар, бирок ал добуш берүү укугуна ээ эмес.

Мыйзам чыгаруу органы, калк тарабынан 2 жылдык мөөнөткө шайланган жана 15 сенатордон турган — Легислатура.

Гуамда АКШдан толук көз карандысыздык алууну максаттаган атайын саясий кыймыл бар, бирок Гуамдын көпчүлүк тургундары кеңири автономияга ээ болуу менен учурдагы макамын сактап калууну тандаган.

Гуам — АКШнын Тынч океанындагы эң ири стратегиялык аскерий базасы. АКШнын аскер кызматкерлери негизинен Андерсен аскердик авиабазасы жана Апра-Харбор аскер-деңиз флотунун базасы жайгашкан&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20050310034248/http://www.justice.gov.gu/SuperiorCourt/History/hist_06.htm Justice on Guam: Post-World War II]&lt;/ref&gt;.
== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
[[Файл:Guam-administracja.png|thumb|382x382px|Гуамдын муниципиалдык айылдары (2006)]]
[[Файл:Hagatna from Fort Santa Agueda.JPG|thumb|382x382px|Хагатна шаарынын Санта-Агуэда чебинен көрүнүшү]]
Гуам 19 муниципалдык айылдарга бөлүнөт:


{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!№
!Муниципалитет
!Аймагы
&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.doi.gov/oia/reports/iaea2006report.doc|title=アーカイブされたコピー|accessdate=2007-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071031162830/http://www.doi.gov/oia///reports/iaea2006report.doc|archivedate=2007-10-31}}&lt;/ref&gt;
!Аянты,
км²
!Калкы,
адам. (2010)
!Калктын жыштыгы,
адам./км²
|-
|1
|Аганья-Хейтс
|Борбордук
| align=&quot;right&quot; |2,68
| align=&quot;right&quot; |3808
| align=&quot;right&quot; |1420,90
|-
|2
|Агат
|Түштүк
| align=&quot;right&quot; |27,19
| align=&quot;right&quot; |4917
| align=&quot;right&quot; |180,84
|-
|3
|Асан
|Борбордук
| align=&quot;right&quot; |14,35
| align=&quot;right&quot; |2137
| align=&quot;right&quot; |148,92
|-
|4
|Барригада
|Борбордук
| align=&quot;right&quot; |21,96
| align=&quot;right&quot; |8875
| align=&quot;right&quot; |404,14
|-
|5
|Чалан-Паго-Ордот
|Борбордук
| align=&quot;right&quot; |14,73
| align=&quot;right&quot; |6822
| align=&quot;right&quot; |463,14
|-
|6
|Дедедо
|Түндүк
| align=&quot;right&quot; |79,16
| align=&quot;right&quot; |44 943
| align=&quot;right&quot; |567,75
|-
|7
|Хагатна
|Борбордук
| align=&quot;right&quot; |2,33
| align=&quot;right&quot; |1051
| align=&quot;right&quot; |451,07
|-
|8
|Инаражан
|Түштүк
| align=&quot;right&quot; |48,82
| align=&quot;right&quot; |2273
| align=&quot;right&quot; |46,56
|-
|9
|Манжилао
|Борбордук
| align=&quot;right&quot; |26,45
| align=&quot;right&quot; |15 191
| align=&quot;right&quot; |574,33
|-
|10
|Меризо
|Түштүк
| align=&quot;right&quot; |16,39
| align=&quot;right&quot; |1850
| align=&quot;right&quot; |112,87
|-
|11
|Монгомонг-Тото-Майте
|Борбордук
| align=&quot;right&quot; |4,79
| align=&quot;right&quot; |6825
| align=&quot;right&quot; |1424,84
|-
|12
|Пити
|Борбордук
| align=&quot;right&quot; |19,26
| align=&quot;right&quot; |1454
| align=&quot;right&quot; |75,49
|-
|13
|Санта-Рита
|Түштүк
| align=&quot;right&quot; |41,89
| align=&quot;right&quot; |6084
| align=&quot;right&quot; |145,24
|-
|14
|Синаяна
|Борбордук
| align=&quot;right&quot; |2,20
| align=&quot;right&quot; |2592
| align=&quot;right&quot; |1178,18
|-
|15
|Талофофо
|Түштүк
| align=&quot;right&quot; |45,81
| align=&quot;right&quot; |3050
| align=&quot;right&quot; |66,58
|-
|16
|Тамунинг
|Түндүк
| align=&quot;right&quot; |14,66
| align=&quot;right&quot; |19 685
| align=&quot;right&quot; |1342,77
|-
|17
|Уматак
|Түштүк
| align=&quot;right&quot; |16,63
| align=&quot;right&quot; |782
| align=&quot;right&quot; |47,02
|-
|18
|Йиго
|Түндүк
| align=&quot;right&quot; |91,71
| align=&quot;right&quot; |20 539
| align=&quot;right&quot; |223,96
|-
|19
|Дзонья
|Түштүк
| align=&quot;right&quot; |52,53
| align=&quot;right&quot; |6480
| align=&quot;right&quot; |123,36
|- style=&quot;background:#ccc;&quot;
|
|Жалпы
|
| align=&quot;right&quot; |543,52
| align=&quot;right&quot; |159 358
| align=&quot;right&quot; |293,20
|}

== Калкы ==
[[Файл:Guam_single_age_population_pyramid_2020.png|thumb|300px|2020-жылга карата жыныстык жана курактык түзүм]]
Калкынын саны — 168,801 адам (2021-жылга карата малыматтар боюнча), калкынын 93% шаарлардын жашоочулары.

*Калкытын жылдык өсүшү — 1,3%;
*Төрөлүү коэффициенти — 1000 адамга 18,1;
*Каза болгондор — 1000 адамга 4,6;
*Орточо жашоо узактыгы:
**эркектер — 75 жаш;
**аялдар — 81 жаш.

=== Этникалык курамы ===
2010-жылы өткөн эл каттоо боюнча, калктын улуттук курамы төмөнкүдөй&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20240000000000*/http://www.bsp.guam.gov/images/stories/census/2010selcomp.pdf Калкты каттоо (2010).]&lt;/ref&gt;:

* чаморро — 37,3% (59 381 адам)
* чуук — 7,0% (11 230 адам)
* Океаниянын башка улуттары — 5,0% (7971 адам)
* филиппиндиктер — 26,3% (41 944 адам)
* Азиянын башка улуттары — 5,9% (9437 адам)
* ар башка улуттар ортосунда никеден туулгандар — 9,4% (14 929 адам)
* актар — 7,1% (11 321 адам)
* каралар — 1,0% (1540 адам)
* башка улуттар — 1,0% (1605 адам)

=== Диний курамы ===
Гуамдын негизги дини [[христиан дини]]. Калктын төрттөн үч бөлүгү католиктер, аз сандагы протестанттар да бар. Pew Research Center изилдөө борборунун маалыматы боюнча, 2010-жылы Гуамдын диний курамы төмөнкүдөй болгон&lt;ref&gt;Pew-Templeton Global Religious Futures Project. [https://web.archive.org/web/20200701045401/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/guam#/?affiliations_religion_id=0&amp;affiliations_year=2010 Демография: дин.]&lt;/ref&gt;:

* [[Католицизм]]: 75%
* [[Протестантизм]]: 17.7%
* башка диндер: 1.6%
* салттуу ишенимдер: 1.5%
* башка христиандар: 1.4%
* [[Буддизм]]: 1.1%
* [[Православие]]: &lt;1%
* [[Индуизм]]: &lt;1%
* [[Ислам]]: &lt;1%
* [[Иудаизм]]: &lt;1%
=== Тилдери ===
Гуамдын калкынын 99% сабаттуу. Колдонулган тилдери&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;:

* [[англис тили]] — 43,6% (63 238 адам)
* [[чаморро тили]] — 17,8% (25 827 адам)
* [[Филиппин тилдери|филиппин тили]] — 21,2% (30 720 адам)
* Океаниянын башка тилдери — 10,0% (14 441 адам)
* Азиянын башка тилдери — 6,3% (9192 адам)
* башка тилдер — 1,1% (1651 адам)

== Экономикасы ==
[[Файл:The_beach_of_Guam_Reef_Resort,_Tumon_Bay,_USA_(8575993301).jpg|thumb|Тумондун туристтик борборундагы суу жээктер]]
Гуамдын экономикасынын булактры болуп, биринчи кезекте туризм (айрыкча Япония, Түштүк Корея жана Тайвандан келгендер) жана аралдын аянтынын олуттуу бөлүгүн ээлеген америкалык Андерсен аскердик авиа базасы эсептелет.

=== Туризм ===
Тынч океанынын батышында жайгашкан Гуам Япония менен Түштүк Кореянын туристтеринин сүйүктүү жери болуп саналат. Анын туристтик борбору Тумондо 20дан ашуун чоң мейманканалар, салыктан бошотулган аймактар, Плезер Айленд району, жабык аквариум, Лас–Вегас стилинде курулган эс алуучу, соода жана көңүл ачуу жайлар бар&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20070827061618/http://www.visitguam.org/members/?pg=research Guam Visitors Bureau Tourist Statistics.]&lt;/ref&gt;.

Туристтердин 75% Жапониядан келгендер. Гуамга Түштүк Корея, АКШ, Филиппин жана Тайвандан да көп сандагы туристтер келет&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. Кирешелердин маанилүү булактарынын катарына салыксыз дизайнерлердин соода түйүндөрү жана америкалык стилдеги Микронезия соода борбору, Гуам Премьер соода түйүндөрү, Агана соода борбору жана Кмарт соода борборлору кирет&lt;ref&gt;[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1999/01/02/kmart-is-an-easy-sell-on-guam/74091263-e16f-488b-bca2-8ead3dbe5205/ KMART IS AN EASY SELL ON GUAM].&lt;/ref&gt;.
[[Файл:GuamAntonioWonPatAirport.jpg|thumb|Антонио Вон Пат эл аралык аэропортундагы терминал]]
Гуамдын түндүк бөлүгү — аралдагы эң сейрек калк жана туристтер эң аз келген аймак. Бул аймактын көпчүлүк бөлүгүн АКШнын аскер базалары ээлейт. Базалар тосулган, периметри боюнча аскердик транспорттор менен кароол уюштурулган. Ритидиан-Бич «жапайы» куум жеги жайгашкан. 

Борбордук бөлүгү — туристтер жана калк эң жыш жайгашкан жана эң популярдуу аймак. Бул жерде Гуамдын борбору, ошондой эле аралдын негизги туристтик борбору болгон Тумон шаары жайгашкан.

Түштүк бөлүгү — аралдагы эң начар өнүккөн аймак. Бул аймакта жергиликтүү чаморро элинин маданияты жана эң жакшы сакталып калган.

Табигый кооз жерлери: Кокос аралы жана Талофофо булуңунун кумдуу жээктери.

=== Бюджет жана жумушсуздук ===
2003-жылы Гуамдагы жумушсуздуктун деңгээли 14% түзгөн, ал эми өкмөт 314 миллион АКШ долларлык бюджеттик тартыштыкка дуушар болгон&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20051029043436/http://pacificweb.org/guam/2004%20Guam%20Yearbook/2004_Guam_Yearbook_FinalR2_Full%20Version.pdf Гуамдын 2004-жылга карата статистикасы.]&lt;/ref&gt;. 2019-жылга карата жумушсуздуктун деңгээли 6,1% чейин төмөндөгөн. 2020-жылдын сентябрына карата жумушсуздуктун деңгээли кайрадан 17,9% чейин жогорулаган&lt;ref&gt;Bureau of Labor Statistics. [https://bls.guam.gov/about-bls/ Жумушсуздуктын көрсөткүчтөрү.]&lt;/ref&gt;. 2023-жылдын июнь айына карата жумушсуздуктун деңгээли 4,0% чейин төмөндөгөн. 2023-жылдын сентябрь айында Гуамдагы жумушсуздуктун деңгээли 4,1% түзгөн, бул 2023-жылдын июнь айындагы көрсөткүчтөргө караганда 0,1%  жогорулаган&lt;ref&gt;Bureau of Labor Statistics. [https://bls.guam.gov/unemployment-situation-on-guam/ Гуамдагы жумушсуздук.]&lt;/ref&gt;.

=== Миграция ===
Америка Кошмо Штаттары, Микронезия Федеративдик Штаттары, Маршалл аралдарынын жана Палау Республикасынын ортосундагы эркин ассоциация боюнча келишимдер, аралдарда жайгашкан өлкөлөрдүн жарандарына АКШнын аймактарында жашоого уруксат берет. Тынч океандын башка аралдарынын мигранттары бул аймактын маданиятын жана тилин жакшы билгендиктер Гуамга келишет.

=== Аскердик базалар ===
Мариана аралдарынын биргелешкен аймагы болжол менен 16 000 гектар же аралдын жалпы аянтынын 29% камтыйт жана АКШ юрисдикциясын сактайт. Буларга төмөнкү аскер объектери кирет:

* АКШнын аскер-деңиз базасы (Санта-Рита)
* АКШнын аба күчтөрүнүн Андерсен базасы
* АКШнын деңиз аскерлеринин базасы
* Орданс Аннекси, АКШнын аскер-деңиз флотунун базасы
* АКШнын аскер-деңиз флотунун компьютердик жана телекоммуникациялык станциясы
* АКШнын аскер-деңиз флотунун радиостанцисы
* Мариана аралдарынын биргелешкен аймагынын штаб-квартирасы
* АКШнын аскер-деңиз флотунун Гуамдагы ооруканасы
* Аскердик турак жай комплекси
* Гуамдагы деңиз аскерлеринин казармасы (1992-жылы жабылган)
* Гуамдын улуттук гвардиясынын Хуан Мунья форту 

=== Транспорт жана байланыш коммуникациясы ===
[[Файл:Cape_Air_N42836_ATR_42.jpg|thumb|280x280px|Антонио Вон Пат эл аралык аэропорту]]
[[Файл:140819-D-DT527-135_(14792598170).jpg|thumb|280x280px|Гуамдын портундагы курулуш иштери]]
Гуамда эл аралык Антонио Б. Вон Пата атындагы аэропорт жайгашкан.

Арал дүйнө байшка аймактары менен 12 була-оптикалык кабели менен байланышкан&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Була-оптикалык кабелдердин картасы. |url=https://www.cablemap.info/ |accessdate=2024-06-14 |archivedate=2019-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191130030544/https://www.cablemap.info/ }}&lt;/ref&gt;.

Жергиликтүү транспорт негизинен аралдын ар кайсы аймактарына каттаган маршруттук автобустар. Бир тараптуу жол кире акысы 4 долларды түзөт. Мейманканалар менен аэропорттун ортосунда акысыз транспорт каттамдары бар. Аралдын борборундагы бардык ири аялдамаларда автобустардын маршруту жана расписаниесин камтыган, бир нече тилдерге которулган маалымат такталары орнотулган.

Арал ичинде бир жерден экинчи жерге барууга автоунааларын колдонуу абдан ыңгайлуу. Аралда ар кандай маркадагы (негизинен жапон жана корей) жеңил унааларды ижарага берүүчү көптөгөн агенттиктер бар.

Көчө кыймылы оң тараптуу жана жол эрежелерин бузуу чанда гана болуп турат. Жол эрежелерин сактоо, ошондой эле айдоочулардын бири-бирине сылык мамиле жасоосу салтка айланып калган көрүнүш.

Гуамдагы автоунаа жолдорунун абалы өтө жакшы, баардык тилкелеринде асфальт басылган. Аралдын бир башынан экинчи башына автоунаа менен 3 саатта жетсе болот.

== Социалдык тармагы ==
[[Файл:Umatac_Outdoor_Library_1.jpg|thumb|1933-жылы курулган Уматактын ачык асман алдындагы китепканасы. Бул Гуамдын түштүгүндөгү биринчи китепкана болгон]]
=== Саламаттыкты сактоо ===
Гуамдын Өкмөтү аралдын негизги саламаттыкты сактоо мекемелери болгон Тамунинг шаарында Гуам мемориалдык ооруканасын толугу менен каржылайт. Бардык адистер атайын лицензиялардын негизинеде иш алып барышат. Саламаттыкты сактоо сферасында, АКШнын аскер базалында иштеген адистердин салымы чоң&lt;ref&gt;{{Cite web |title=U.S Naval Hospital Guam. |url=https://www.med.navy.mil/ |accessdate=2024-06-14 |archivedate=2024-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240620144356/https://www.med.navy.mil/ }}&lt;/ref&gt;.

=== Билим берүү ===

Хагатнадагы коомдук Нивес М.Флорес атындагы мемориалдык китепканасын жана анын беш филиалы иш алып барат&lt;ref&gt;[https://www.opaguam.org/sites/default/files/CITIZEN-CENTRIC%20REPORT%20FY2011_0.pdf Гуамдагы коомдук китепканалардын системасы.]&lt;/ref&gt;.

Гуамдын билим берүү департаменти Гуам аралындагы били менен байланышкан маселелердин чечет. [[2000-жыл|2000-жылы]] 32 000 окуучу мамлекеттик мектептерде билим алышкан&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070810064606/https://www.pbs.org/merrow/tv/ftw/intro.html Мэрроу отчету.]&lt;/ref&gt;. Гуамдын мамлекеттик мектептеринде окууну аягына чейин бүтүрбөй таштап кеткендердин саны көп, сынактардын жыйынтыгынын көрсөткүчтөрү төмөн&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070713093749/http://www.nagb.org/pubs/1996science/stat_tbl.html#tab10 Мамлекеттерди салыштыруу маалыматтары.]&lt;/ref&gt;.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://www.guam.gov/ Гуамдын расмий сайты.]
* [https://www.guampedia.com/ Гуамдын онлайн энциклопедиясы.]
* [https://guamsocietyinc.org/guam-society-history/ Гуам коомунун тарыхы.]
* [https://bsp.guam.gov/census-of-guam/ Статистика жана пландоо башкармалыгынын сайты.]
{{Калып:Океания өлкөлөрү}}
{{Калып:АКШ административдик-аймактык түзүлүшү}}

[[Категория:АКШ административдик-аймактык түзүлүшү]]
[[Категория:Гуам]]</text>
      <sha1>ln38n7minf4qcvki7av9qwcdvmg6rzg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Акбар Рыскул</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135358</id>
    <revision>
      <id>643254</id>
      <parentid>573057</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T05:13:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21202-52</username>
        <id>47153</id>
      </contributor>
      <origin>643254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6340" sha1="4dksumqyllx0gghutnr09l7fmmc4pbv" xml:space="preserve">{{Жазуучу
 |Ысымы                = Турдиев  Рыскул
 |Нукура ысымы         = ‎котапарас
 |Сүрөт                = 
 |Туурасы              = 
 |Туулган датасы       = 4.4.1953
 |Туулган жери         = [[Кемин району]], [[Чым-Коргон]] караташ
 |Өлгөн датасы         =3099 
 |Өлгөн жери           = 
 |Ишмердүүлүгү = 
}}

'''Акбар Рыскулов —''' акын жана жазуучу.

Акбар Рыскул 1953-жылдын 4-апрелинде [[Чүй облусу|Чүй облусунун]] [[Кемин району|Кемин районундагы]] [[Чым-Коргон|Чым-Коргон айылында]] туулган. 1975-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин аяктаган&lt;ref&gt;{{Cite web|title=РЫСКУЛОВ Акбар|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1022771659#gsc.tab=0|work=centrasia.org|lang=ru|accessdate=2025-04-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240205190839/https://centrasia.org/person2.php?st=1022771659|archivedate=2024-02-05}}&lt;/ref&gt;.

== Эмгек жолу ==
Эмгек жолун «Ленинчил жаш» гезитинде корректор болуп баштаган. Андан кийин аталган гезитте котормочу, кабарчы, бөлүм башчы, жооптуу катчы, редактордун орун басары, 1986-жылы редактор болуп дайындалган.

1983–1986-жылдары Кыргызстан Жазуучулар союзунун башкармалыгында чыгармачыл жаштар менен иштөө боюнча адабий кеңешчи болуп иштеген. Ошондой эле «Ала-Тоо» журналында бөлүм башчы кызматын аркалаган. 1987-жылы Жазуучулар союзунун башкармалыгында катчы болуп иштеген.

1991-жылдан Кыргыз Республикасынын Президентинин басма сөз кызматынын жетекчиси болуп иштеген. 1993-жылы «Кыргызкабар» Мамлекеттик маалымат агенттигинин директору, 1995-жылы Кыргызстандын Казакстандагы Элчилигинин Ишенимдүү Өкүлү, ал эми 1996-жылдан 2001-жылдын августуна чейин Атайын жана Толук ыйгарымдуу Элчи болуп кызмат өтөгөн.

2001-жылдан кийин Кыргыз Республикасынын Президентинин жардамчысы, 2004-жылдын март айынан тартып Кыргыз Республикасынын Малайзиядагы Толук ыйгарымдуу Элчиси болуп дайындалган.

== Чыгармачылыгы ==
Анын алгачкы поэтикалык жыйнагы — '''«Көгүчкөндөр бийик учушат»''' — 1975-жылы жарык көргөн.

Акын И. Мазниндин, Л. Левчевдин, Хо Ши Миндин, И. Гетенин ж.б. авторлордун чыгармаларын кыргыз тилине которгон.

1983-жылы жарык көргөн '''«Мезгил жебеси»''' поэтикалык жыйнагы жана '''«Күрөө тамыр»''' поэмасы Кыргыз ССРинин Ленин комсомолу сыйлыгына ээ болгон.

А. Рыскулов — Кыргыз Республикасынын жана Казакстан Республикасынын Ардак грамоталарынын ээси. Ошондой эле ага «Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер» жана Казакстандын «Маданият кызматкери» наамдары ыйгарылган.

Анын чыгармалары орус, казак, англис, француз, немис жана хинди тилдерине которулган.

Ал 1978-жылдан СССР Жазуучулар союзунун, 1979-жылдан СССР Журналисттер союзунун мүчөсү. 1982-жылы Фрунзеде өткөн Азия жана Африка өлкөлөрүнүн жаш жазуучуларынын IV Эл аралык жолугушуусуна катышкан.

=== Жарык көргөн китептери ===
'''Кыргыз тилинде:'''

* ''Көгүчкөндөр бийик учушат: Ырлар.'' – Ф.: Мектеп, 1975. – 40 б.
* ''Мезгил жебеси: Ырлар жана поэма.'' – Ф.: Кыргызстан, 1979. – 80 б.
* ''Үч кайнар: Поэмалар жыйнагы.'' – Ф.: Кыргызстан, 1986. – 156 б.
* ''Көч: Ырлар жана поэма.'' – Ф.: Мектеп, 1987. – 120 б.
* ''Найм-найм боорсок: Ырлар.'' – Б., 1991. – 12 б.
* ''Кудурет: Тандалма ырлар жана поэмалардын жыйнагы.'' – Б.: Бийиктик, 2003. – 482 б.

'''Орус тилинде:'''

* ''Колеса и кони: Стихи и поэмы.'' – Ф.: Адабият, 1989. – 118 с.

'''Казак тилинде:'''

* ''Кош: Өлеңдер мен поэмалар.'' – Алматы: Жазушы, 1996. – 144 б.
* ''Астана аспаны: Өлеңдер мен поэмалар.'' – Астана: Фолиант, 2001. – 148 б.

'''Котормолору:'''

* Мазнин И. А. ''Айткылачы булуттар: Балдар үчүн ырлар.'' – Ф.: Мектеп, 1987. – 15 б.
* Хо Ши Мин Чань. ''Тандалган ырлар'' /Которгондор: А. Рыскулов, Т. Разаков. – Ф.: Кыргызстан, 1982. – 159 б.

== Булактар ==
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Адабият]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Акындар]]
[[Категория:Инсандар]]</text>
      <sha1>4dksumqyllx0gghutnr09l7fmmc4pbv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ташкент Чорсу базары</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135983</id>
    <revision>
      <id>643228</id>
      <parentid>499846</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Отурукташкан жайлар арип боюнча|Отурукташкан жайлар арип боюнча]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>643228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6373" sha1="lcbz0dxqctefy4fdfyu523e1s965x00" xml:space="preserve">[[Файл:Bazar_Chorsu_Tashkent.jpg|thumb|250x250px]]
'''Чорсу''' ([[Фарс тили|персче]]: Chor-su — &quot;төрт жол&quot; же &quot;төрт арык&quot;) наамы менен белгилүү болгон &quot;Эски Жува&quot; базары (&quot;Эски мунара&quot;) эски шаардын төрт соода көчөсүнүн кесилишинде жайгашкан жана өзүнүн түстүү объекттери жана архитектуралык түзүлүшү, байыркылыгы жана элдик маданияттын деми менен жыл бою адамдарды таң калтырат. «Чорсу» базары [[Өзбекстан|Өзбекстандагы]] жана [[Борбор Азия|Борбор Азиядагы]] эң ири базарлардын бири, Ташкенттин «Эски шаар» деп аталган эски бөлүгүндө, Шайхонтохур району, Навои көчөсүндө жайгашкан. Чорсу базары орто кылымдарда эле белгилүү болгон жана [[Улуу жибек жолу|Улуу жибек жолунда]] чоң мааниге ээ болгон&lt;ref&gt;[https://www.centralasia-travel.com/ru/countries/uzbekistan/places/bazaars/chorsu_bazaar &quot;Чорсу базары. Ташкенттин кооз жерлери. Борбор Азия базарлары.&quot;] {{Ref-ru}} &lt;small&gt;2021-жылдын 5-мартында түпнускадан [https://web.archive.org/web/20210305165726/https://www.centralasia-travel.com/ru/countries/uzbekistan/places/bazaars/chorsu_bazaar архивделген] Текшерилген күнү: 8-февраль, 2021-жыл.&lt;/small&gt;
&lt;/ref&gt;.

Базардын борбордук бөлүгүндө, оюм – чийим менен капталган шыптын астында, диаметри болжол менен 300-350 метр болгон монументалдык куполдуу курулуш-лифт системасы менен кышкы үч кабаттуу базар имараты жайгашкан. Төмөнкү кабатта көптөгөн бөлмөлөрү бар жертөлө коридорлору жайгашкан. Соода катарлары орто жана жогорку кабаттарда жайгашкан. Базардагы соода катарлары аларда сатылган товарлардын түрлөрүнө жараша бөлүнөт: жашылча-жемиштер, жаңгактар, чыгыш таттуулары, жыпар жыттуу заттар, дан эгиндери. Кийим-кече жана үй буюмдары үчүн өзүнчө павильондор бар&lt;ref&gt;''Верещагина, Е., Калыбаев, Р.'' [https://daily.afisha.ru/cities/14537-gid-po-arhitekture-i-kulture-tashkenta-kak-gorod-otkryvaetsya-miru-i-pridumyvaet-sebya/ &quot;Ташкенттин архитектура жана маданият боюнча колдонмосу: шаар кантип дүйнөгө ачылып, өзүн ойлоп табат&quot;] {{Ref-ru}} &lt;small&gt;Daily Afisha (2020) 2020-жылдын 18-февралында түпнускадан [https://web.archive.org/web/20200218173219/https://daily.afisha.ru/cities/14537-gid-po-arhitekture-i-kulture-tashkenta-kak-gorod-otkryvaetsya-miru-i-pridumyvaet-sebya/ архивделген]. Текшерилген күнү: 19-февраль, 2020-жыл.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Заманбап Чорсу базарындагы товарлар төмөнкүлөргө бөлүнөт: 1) буюмдар; 2) кол өнөрчүлүк катарлары; 3) кийим базары. Алгачкы эки бөлүм чоң, жабык павильондордун астында жайгашкан, алардын көбү чыгыш стилиндеги көк куполдор менен капталган. Борбордо цирктин куполуна окшош болгон негизги, эң чоң купол жайгашкан. Айланада көптөгөн жемиштер, жашылчалар жана үй буюмдары бар.

Базардагы кийим-кече бөлүмүндө ар кандай европалык жана улуттук кийимдер, ар кандай түстөгү кездемелер жана жууркандар (салттуу пахта матрацтары) сатылат. Улуттук кийимдер (чапан, хонатлас ж.б.) жана баш кийимдер (топу, салла) түстүүлүгү менен айырмаланат. Ар бир түс жана үлгү ар кандай мааниге ээ. Мисалы, топуларына карап, адамдын кайдан келгенин жана ал топуну кандай максатта кийип жүргөнүн аныктоо мүмкүн.

== Транспорт маселеси ==
Чорсу базарына шаардын каалаган жеринен автобус, кичи автобус, такси менен жетсе болот. Ошондой эле Чорсу базарында Ташкент метросунун «Чорсу» станциясы жайгашкан.

== Сүрөт галереясы ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
Файл:Chorsu1.jpg|link=|alt=Bozorning uzoqdan koʻrinishi|Базардын алыстан көрүнүшү
Файл:Bread_sellers_at_the_Chorsu_Bazar.jpg|link=Fayl:Bread_sellers_at_the_Chorsu_Bazar.jpg|alt=Chorsu bozoridagi non sotuvchilar|Чорсу базарындагы наабайчылар
Файл:Tashkent,_Chorsu_Bazaar_(6226208607).jpg|link=Fayl:Tashkent,_Chorsu_Bazaar_(6226208607).jpg|alt=Chorsu bozorida ziravorlar sotish|Чорсу базарындагы татымалдар
&lt;/gallery&gt;

== Колдонулган адабияттар ==

* [http://www.centralasia-travel.com/ru/countries/uzbekistan/places/bazaars/chorsu_bazaar &quot;Чорсу&quot; базары centralasia-travel.com сайтында] {{Ref-ru}} Архивдик көчүрмө
* [http://www.advantour.com/rus/uzbekistan/tashkent/chorsu.htm &quot;Чорсу&quot; базары dvantour.com сайтында] {{Ref-ru}} Архивдик көчүрмө

== Булактар ==

[[Категория:Отурукташкан жайлар арип боюнча]]</text>
      <sha1>lcbz0dxqctefy4fdfyu523e1s965x00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси</title>
    <ns>4</ns>
    <id>136776</id>
    <revision>
      <id>643155</id>
      <parentid>643068</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T12:02:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>643155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24612" sha1="4e46hmxw5ud64wpa3ips7leys8g8qtl" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:Chaoborus|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chaoborus&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25685}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 2 || [[User:Bosogo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bosogo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 3 || [[User:Chorobek|Chorobek]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13442}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 4 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12794}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 5 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:12129}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:10986}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7956}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 8 || [[User:Элден|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элден&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 9 || [[User:UlutSoft3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 10 || [[User:Чагылган|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чагылган&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 11 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5288}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Эльза Мамбетакунова&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4943}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 14 || [[User:ImeNtrav|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ImeNtrav&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 15 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4451}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 16 || [[User:Maksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 17 || [[User:Shchb|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Shchb&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 18 || [[User:Kmaksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmaksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 19 || [[User:Үрүйэ|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Үрүйэ&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 20 || [[User:Kgbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kgbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 21 || [[User:Connexxx|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Connexxx&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 22 || [[User:Elebayev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elebayev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 23 || [[User:Aidabishkek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aidabishkek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 24 || [[User:Askar Nazyrov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Askar Nazyrov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 25 || [[User:Umut|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umut&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 26 || [[User:QECUB|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QECUB&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2263}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бахтияр Толукбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Roman, Alexej and Vładimir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kairat Zamirbekov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1423}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 31 || [[User:Meri|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Meri&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 32 || [[User:Asankozhoevas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asankozhoevas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 33 || [[User:Adinai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adinai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 34 || [[User:Friendwip.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Friendwip.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 35 || [[User:Kglive|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kglive&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 36 || [[User:UlutSoft6|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft6&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 37 || [[User:TarPas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TarPas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 38 || [[User:Gulzhana|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzhana&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 39 || [[User:Aida23a|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aida23a&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 40 || [[User:Dnes1302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dnes1302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 41 || [[User:Элдин беги|Элдин беги]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 42 || [[User:UlutSoft1|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft1&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 43 || [[User:Rotlink|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rotlink&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 44 || [[User:Chris die Seele|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chris die Seele&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 45 || [[User:Дилдорбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Дилдорбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 46 || [[User:Aiylchy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aiylchy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 47 || [[User:Estebesovdastan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Estebesovdastan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 48 || [[User:Jakshysapa|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jakshysapa&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 49 || [[User:Lirchik|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Lirchik&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 50 || [[User:Incall|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Incall&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:609}}]] || {{Permissions|Incall}}
|-
| 51 || [[User:Amantur r|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amantur r&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 52 || [[User:Cekli829|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Cekli829&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 53 || [[User:Табалдыев Ысламбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Табалдыев Ысламбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 54 || [[User:S(uz)ak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;S(uz)ak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 55 || [[User:Firespeaker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Firespeaker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 56 || [[User:Gulzat05|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzat05&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 57 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:568}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 58 || [[User:Канымбу|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Канымбу&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 59 || [[User:Zhanyl90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zhanyl90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 60 || [[User:Aladobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aladobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 61 || [[User:Gulaiym001|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulaiym001&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 62 || [[User:Makenzis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makenzis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:523}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозобек Түгөлбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кайып Пайзылдаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 65 || [[User:Бегаим|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бегаим&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 66 || [[User:Rartat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rartat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 67 || [[User:Fornax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fornax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 68 || [[User:PlanespotterA320|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PlanespotterA320&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 69 || [[User:UlutSoft4|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft4&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 70 || [[User:Hugo.arg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Hugo.arg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 71 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:430}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 72 || [[User:Ksc~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ksc~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 73 || [[User:Алтынбек Касымов|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Алтынбек Касымов&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 74 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:415}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 75 || [[User:Εὐθυμένης|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Εὐθυμένης&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 76 || [[User:Namir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Namir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 77 || [[User:Госфонд ИС|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Госфонд ИС&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 78 || [[User:V3~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;V3~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 79 || [[User:AdemazAlmaz|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AdemazAlmaz&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 80 || [[User:Ырысгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ырысгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 81 || [[User:Nurjamal|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurjamal&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 82 || [[User:Nursultan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nursultan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 83 || [[User:Aymira|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aymira&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 84 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 85 || [[User:Symbat92|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Symbat92&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 86 || [[User:Andrew J.Kurbiko|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Andrew J.Kurbiko&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 87 || [[User:Орозгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 88 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:303}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 89 || [[User:Atlikta|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Atlikta&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 90 || [[User:Abiyoyo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abiyoyo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 91 || [[User:Росул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Росул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 92 || [[User:Elya3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elya3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 93 || [[User:Baronnet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baronnet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 94 || [[User:Ahmadi~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ahmadi~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 95 || [[User:Rakutai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rakutai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 96 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:281}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 97 || [[User:Peri~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Peri~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 98 || [[User:Ashirov Maksatbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ashirov Maksatbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 99 || [[User:Asel90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asel90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 100 || [[User:Belekoff|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Belekoff&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 101 || [[User:Jol004u|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jol004u&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
|-
| 102 || [[User:Janyzak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Janyzak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}}
|-
| 103 || [[User:Машъал|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Машъал&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}}
|-
| 104 || [[User:Fatim|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fatim&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}}
|-
| 105 || [[User:Баха Исаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Баха Исаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}}
|-
| 106 || [[User:Noloun|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Noloun&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}}
|-
| 107 || [[User:Чоко Бой|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чоко Бой&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}}
|-
| 108 || [[User:Tynchtykbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Tynchtykbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}}
|-
| 109 || [[User:Dutcman|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dutcman&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}}
|-
| 110 || [[User:Ulan A|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ulan A&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Ulan A}}
|-
| 111 || [[User:DragonBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DragonBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}}
|-
| 112 || [[User:Таалай Берен|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Таалай Берен&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}}
|-
| 113 || [[User:Adilet15|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adilet15&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}}
|-
| 114 || [[User:Dostojewskij|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dostojewskij&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:219}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}}
|-
| 115 || [[User:MauritsBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MauritsBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}}
|-
| 116 || [[User:タチコマ robot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;タチコマ robot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}}
|-
| 117 || [[User:Adamboluu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adamboluu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}}
|-
| 118 || [[User:Dr.atakulov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dr.atakulov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}}
|-
| 119 || [[User:Kyrgyzchala|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kyrgyzchala&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}}
|-
| 120 || [[User:Dinamik-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dinamik-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}}
|-
| 121 || [[User:Anara|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anara&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}}
|-
| 122 || [[User:UlutSoft2|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft2&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}}
|-
| 123 || [[User:YFdyh-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YFdyh-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}}
|-
| 124 || [[User:A.djan|A.djan]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:206}}]] || {{Permissions|A.djan}}
|-
| 125 || [[User:Robbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Robbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}}
|-
| 126 || [[User:Chingis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chingis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}}
|-
| 127 || [[User:Foggy kub|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Foggy kub&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}}
|-
| 128 || [[User:Чръный человек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чръный человек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}}
|-
| 129 || [[User:Мыктыбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Мыктыбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}}
|-
| 130 || [[User:Adamantine|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adamantine&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}}
|-
| 131 || [[User:BakytTalas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BakytTalas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}}
|-
| 132 || [[User:Zorrobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zorrobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}}
|-
| 133 || [[User:Мастер теней|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Мастер теней&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}}
|-
| 134 || [[User:Amirobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amirobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}}
|-
| 135 || [[User:HerculeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HerculeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}}
|-
| 136 || [[User:GhalyBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;GhalyBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}}
|-
| 137 || [[User:DARIO SEVERI|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DARIO SEVERI&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 138 || [[User:Temir21|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Temir21&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}}
|-
| 139 || [[User:Nasihat.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nasihat.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}}
|-
| 140 || [[User:Vasit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vasit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}}
|-
| 141 || [[User:CarsracBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CarsracBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}}
|-
| 142 || [[User:HiW-Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HiW-Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}}
|-
| 143 || [[User:JYBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JYBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}}
|-
| 144 || [[User:NKOzi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NKOzi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}}
|-
| 145 || [[User:Кичинекей Поллианна|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кичинекей Поллианна&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}}
|-
| 146 || [[User:Sampo.Kuusi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Sampo.Kuusi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}}
|-
| 147 || [[User:Samatq|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Samatq&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}}
|-
| 148 || [[User:Azamat Omar|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Azamat Omar&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}}
|-
| 149 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
|-
| 150 || [[User:Darkicebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Darkicebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:153}}]] || {{Permissions|Darkicebot}}
{{/end}}</text>
      <sha1>4e46hmxw5ud64wpa3ips7leys8g8qtl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси</title>
    <ns>4</ns>
    <id>137589</id>
    <revision>
      <id>643157</id>
      <parentid>643070</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T12:02:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>643157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6916" sha1="shnqslmgmx7azzimnv0dbcksna4xzl6" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:113694}}]]
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ChoRusBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]]
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:34974}}]]
|-
| 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8479}}]]
|-
| 5 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7206}}]]
|-
| 6 || [[User:VertexBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VertexBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]]
|-
| 7 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]]
|-
| 8 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]]
|-
| 9 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]]
|-
| 10 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]]
|-
| 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3050}}]]
|-
| 12 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]]
|-
| 13 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]]
|-
| 14 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]]
|-
| 15 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]]
|-
| 16 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]]
|-
| 17 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]]
|-
| 18 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]]
|-
| 19 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1108}}]]
|-
| 20 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]]
|-
| 21 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]]
|-
| 22 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]]
|-
| 23 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:818}}]]
|-
| 24 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]]
|-
| 25 || [[User:AlleborgoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlleborgoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]]
|-
| 26 || [[User:Thijs!bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Thijs!bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]]
|-
| 27 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]]
|-
| 28 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]]
|-
| 29 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]]
|-
| 30 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]]
|-
| 31 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]]
|-
| 32 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]]
|-
| 33 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]]
|-
| 34 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]]
|-
| 35 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]]
|-
| 36 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]]
|-
| 37 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 38 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]]
|-
| 39 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]]
|-
| 40 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 42 || [[User:PipepBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PipepBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]]
|-
| 43 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]]
|-
| 44 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]]
|-
| 45 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 46 || [[User:Gerakibot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gerakibot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 47 || [[User:Purbo T|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Purbo T&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]]
|-
| 48 || [[User:Makecat-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makecat-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]]
|-
| 49 || [[User:BotMultichill|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BotMultichill&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]]
|-
| 50 || [[User:PixelBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PixelBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]]
|-
| 51 || [[User:Loveless|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Loveless&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki default|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MediaWiki default&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]]
|-
| 53 || [[User:Maintenance script|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maintenance script&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 54 || [[User:Flow talk page manager|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Flow talk page manager&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>shnqslmgmx7azzimnv0dbcksna4xzl6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>137601</id>
    <revision>
      <id>643156</id>
      <parentid>643069</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T12:02:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>643156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24204" sha1="htytrnt8tc20a4ozp7gj2rt5soj50l3" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:113694}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ChoRusBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}}
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:34974}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 4 || [[User:Chaoborus|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chaoborus&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25685}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 5 || [[User:Bosogo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bosogo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 6 || [[User:Chorobek|Chorobek]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13442}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 7 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12794}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 8 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:12129}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:10986}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8479}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7956}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 12 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7206}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 13 || [[User:VertexBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VertexBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}}
|-
| 14 || [[User:Элден|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элден&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 15 || [[User:UlutSoft3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 16 || [[User:Чагылган|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чагылган&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 17 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5288}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 18 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Эльза Мамбетакунова&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4943}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 21 || [[User:ImeNtrav|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ImeNtrav&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 22 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4451}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 23 || [[User:Maksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 24 || [[User:Shchb|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Shchb&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 25 || [[User:Kmaksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmaksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 26 || [[User:Үрүйэ|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Үрүйэ&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 27 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 28 || [[User:Kgbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kgbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 29 || [[User:Connexxx|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Connexxx&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 30 || [[User:Elebayev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elebayev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 31 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}}
|-
| 32 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 33 || [[User:Aidabishkek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aidabishkek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 34 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3050}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 35 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 36 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 37 || [[User:Askar Nazyrov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Askar Nazyrov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 38 || [[User:Umut|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umut&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 39 || [[User:QECUB|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QECUB&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2263}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бахтияр Толукбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 41 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 42 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Roman, Alexej and Vładimir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kairat Zamirbekov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 45 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 46 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1423}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 48 || [[User:Meri|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Meri&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 49 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 50 || [[User:Asankozhoevas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asankozhoevas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 51 || [[User:Adinai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adinai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 52 || [[User:Friendwip.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Friendwip.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 53 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1108}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 54 || [[User:Kglive|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kglive&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 55 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 56 || [[User:UlutSoft6|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft6&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 57 || [[User:TarPas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TarPas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 58 || [[User:Gulzhana|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzhana&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 59 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 60 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 61 || [[User:Aida23a|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aida23a&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 62 || [[User:Dnes1302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dnes1302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 63 || [[User:Элдин беги|Элдин беги]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 64 || [[User:UlutSoft1|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft1&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 65 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 66 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}}
|-
| 67 || [[User:Rotlink|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rotlink&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 68 || [[User:Chris die Seele|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chris die Seele&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 69 || [[User:Дилдорбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Дилдорбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 70 || [[User:Aiylchy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aiylchy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 71 || [[User:AlleborgoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlleborgoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}}
|-
| 72 || [[User:Estebesovdastan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Estebesovdastan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 73 || [[User:Thijs!bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Thijs!bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}}
|-
| 74 || [[User:Jakshysapa|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jakshysapa&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 75 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}}
|-
| 76 || [[User:Lirchik|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Lirchik&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 77 || [[User:Incall|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Incall&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:609}}]] || {{Permissions|Incall}}
|-
| 78 || [[User:Amantur r|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amantur r&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 79 || [[User:Cekli829|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Cekli829&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 80 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}}
|-
| 81 || [[User:Табалдыев Ысламбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Табалдыев Ысламбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 82 || [[User:S(uz)ak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;S(uz)ak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 83 || [[User:Firespeaker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Firespeaker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 84 || [[User:Gulzat05|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzat05&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 85 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:568}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 86 || [[User:Канымбу|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Канымбу&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 87 || [[User:Zhanyl90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zhanyl90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 88 || [[User:Aladobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aladobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 89 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}}
|-
| 90 || [[User:Gulaiym001|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulaiym001&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 91 || [[User:Makenzis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makenzis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:523}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозобек Түгөлбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 93 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}}
|-
| 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кайып Пайзылдаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 95 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}}
|-
| 96 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}}
|-
| 97 || [[User:Бегаим|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бегаим&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 98 || [[User:Rartat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rartat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 99 || [[User:Fornax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fornax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 100 || [[User:PlanespotterA320|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PlanespotterA320&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 101 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}}
|-
| 102 || [[User:UlutSoft4|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft4&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 103 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}}
|-
| 104 || [[User:Hugo.arg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Hugo.arg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 105 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:430}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 106 || [[User:Ksc~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ksc~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 107 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}}
|-
| 108 || [[User:Алтынбек Касымов|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Алтынбек Касымов&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 109 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:415}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 110 || [[User:Εὐθυμένης|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Εὐθυμένης&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 111 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}}
|-
| 112 || [[User:Namir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Namir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 113 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}}
|-
| 114 || [[User:Госфонд ИС|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Госфонд ИС&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 115 || [[User:V3~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;V3~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 116 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}}
|-
| 117 || [[User:AdemazAlmaz|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AdemazAlmaz&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 118 || [[User:Ырысгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ырысгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 119 || [[User:Nurjamal|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurjamal&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 120 || [[User:Nursultan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nursultan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 121 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}}
|-
| 122 || [[User:Aymira|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aymira&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 123 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 124 || [[User:Symbat92|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Symbat92&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 125 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}}
|-
| 126 || [[User:Andrew J.Kurbiko|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Andrew J.Kurbiko&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 127 || [[User:Орозгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 128 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}}
|-
| 129 || [[User:PipepBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PipepBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}}
|-
| 130 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:303}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 131 || [[User:Atlikta|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Atlikta&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 132 || [[User:Abiyoyo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abiyoyo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 133 || [[User:Росул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Росул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 134 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}}
|-
| 135 || [[User:Elya3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elya3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 136 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}}
|-
| 137 || [[User:Baronnet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baronnet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 138 || [[User:Ahmadi~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ahmadi~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 139 || [[User:Rakutai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rakutai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 140 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}}
|-
| 141 || [[User:Gerakibot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gerakibot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}}
|-
| 142 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:281}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 143 || [[User:Purbo T|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Purbo T&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}}
|-
| 144 || [[User:Makecat-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makecat-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}}
|-
| 145 || [[User:Peri~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Peri~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 146 || [[User:Ashirov Maksatbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ashirov Maksatbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 147 || [[User:Asel90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asel90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 148 || [[User:Belekoff|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Belekoff&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 149 || [[User:Jol004u|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jol004u&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
|-
| 150 || [[User:Janyzak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Janyzak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}}
{{/end}}</text>
      <sha1>htytrnt8tc20a4ozp7gj2rt5soj50l3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бурж Халифа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137877</id>
    <revision>
      <id>643161</id>
      <parentid>641682</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T13:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>643161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23571" sha1="h6s37oe0lhq6gj5ay28l9bmr5ffhikh" xml:space="preserve">'''Бурж Халифа''' ({{lang-ar|برج خليفة}} — '''«Халифа мунарасы»''', 2010-жылга чейин '''«Бурж Дубай»''' — '''«Дубай мунарасы»''') — [[Бириккен Араб Эмирликтери|Бириккен Араб Эмирликтеринин]] [[Дубай]] шаарында жайгашкан бийиктиги 828 метр болгон имарат&lt;ref&gt;[https://www.skyscrapercenter.com/building/burj-khalifa/3 Council on Tall Buildings and Urban Habitat. Burj Khalifa. Dubai]&lt;/ref&gt;. Дүйнөдөгү эң бийик жана эң көп кабаттуу имарат, ошондой эле адамзат тарыхындагы эң бийик курулуш болуп саналат.

Имараттын тепкич сымал формасы [[Сталагмит|сталагмитти]] элестетет. Имараттын салтанаттуу ачылыш аземи 2010-жылдын 4-январында болуп өткөн&lt;ref&gt;[https://www.azattyk.org/a/1920224.html Азаттык. Дубайда дүйнөдөгү эң бийик мунара ачылды]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8439618.stm BBC. World's tallest building opens in Dubai]&lt;/ref&gt;. Башында имаратты 2009-жылдын 9-сентябрында Дубай метросу менен бир убакта ачуу пландалган, бирок курулуш компаниясы тарабынан иштерди каржылоо  кыскаргандыктан, ачылышы 2010-жылдын январь айына жылдырылган.

2007-жылдын 21-июлунан тарта дүйнөдөгү эң бийик курулуш болуп эсептелет. 2008-жылдын 19-майынан тарта адамзат тарыхындагы эң бийик курулуш макамын алган. Имараттын бийиктиги — 828 метр жана 163 кабаттан, узундугу 180 метр болгон дүйнөдөгү эң узун шпилден турат.

== Долбоору ==
«Дубай мунарасы» өзүнүн газондору, бульварлары жана парктары менен «шаар ичиндеги шаар» катары долбоорлонгон. Курулуштун жалпы наркы 1,5 миллиард АКШ долларын түзгөн. Бул имараттын долбоорун Чикагодогу Уиллис мунарасын, Нью-Йорк шаарындагы №1 Дүйнөлүк соода борборун жана башка жалпыга белгилүү имараттарды долбоорлогон америкалык «Skidmore, Owings and Merrill» архитектуралык бюросу иштеп чыккан&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.architecturaldigest.com/story/burj-khalifa Architecture + Design. Burj Khalifa: Everything You Need to Know About the Tallest Building in the World]&lt;/ref&gt;.

Долбоордун автору — Кытайдагы бийиктиги 420 метрди түзгөн Цзинь Мао мунарасынын долбоорлого катышкан америкалык архитектор Эдриан Смит. Башкы подрядчик катары Түштүк Кореянын [[Samsung]] компаниясынын курулуш бөлүмү тандалган&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4081885.stm BBC. Samsung to build tallest building]&lt;/ref&gt;.

== Курулуш иштери ==
[[Файл:Burj Khalifa foundation structure.gif|thumb|Бурж Халифанын пайдубалынын түзүлүшү]]
Имараттын курулушу 2004-жылы башталып, жумасына орто эсеп менен бир же эки кабат ылдамдыкта курулган. Курулушта күн сайын 12 миңге чейин жумушчу иштеген. Жалпысынан 320 миң м³ бетон жана 60 миң тоннадан ашык болот арматурасы колдонулган. Бетон иштери 160-кабатка чейин жүргүзүлүп, андан кийин 180 метрлик шпиль металл конструкциялардан чогултулган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Бурж Халифа үчүн атайын +50°C ысыкка чыдаган бетондун түрү иштелип чыккан. Бетон аралашмасы түнкүсүн жана муз кошуу менен гана куюлуп турган&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.goconstruct.org/news-and-features/iconic-construction-projects-burj-khalifa Construct. Iconic construction projects Burj Khalifa]&lt;/ref&gt;.

Нью-Йорк шаарындагы көк асман тиреген имараттардан айырмаланып, Бурж Халифанын пайдубалы таштуу грунтка бекитилген эмес. Пайдубалда узундугу 45 метр жана диаметри 1,5 метр болгон илмек түрүндөгү казык устундар колдонулган, алардын жалпы саны 200гө жакын. Имараттын формасы асимметриялуу болуп, сталагмитти элестетет — мындай чечим шамалдан термелүүсүн азайтуу үчүн тандалган&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Имараттын сырткы бетинин жалпы аянты он жети футбол талаасына барабар. Ал айнек менен капталган атайын термопанелдер менен жасалган, бул ички бөлмөлөрдүн ысып кетишин азайтып, салкындаткычдарды колдонууга болгон муктаждыкты төмөндөтөт. Бурж Халифанын айнектерин күн сайын жуушат, бирок бардык бетин толук тазалоого үч айга жакын убакыт кетет&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

=== Курулуш иштеринин хронологиясы ===
* 2004-жылдын январь айында пайдубалдын ордунда казуу иштери башталган&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* 2005-жылдын март айында курулуш иштери башталган&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2007-жылдын февраль айында имараттын бийиктиги Чикагодогу Уиллис мунарасынын (443,2 м) бийиктигинен ашкан&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://www.timeoutdubai.com/knowledge/12617-how-the-burj-khalifa-was-built Time Out. How the Burj khalifa was built]&lt;/ref&gt;.
* 2007-жылдын 21-июлунда бийиктиги Тайбэй 101 мунарасынан (509,2 м) да жогору болгон&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2007-жылдын 15-сентябрына карата Бурж Халифанын бийиктиги 555,3 метрге жетип, 31 жыл бою дүйнөдөгү эң бийик эркин турган курулуш макамын сактап келген Торонто шаарындагы Си-Эн мунарасынын рекордунан ашкан&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2007-жылдын 24-октябрына карата 156 кабаттуу темир-бетон конструкциясынын бийиктиги 585,7 метрге жеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2008-жылдын январында бийиктиги 589,5 метрге жеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2008-жылдын 5-февралында бийиктиги 604,9 метрди түзүп, 159-кабаты бүткөн&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2008-жылдын 8-апрелинде имараттын бийиктиги 630 метрге жеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2008-жылдын 12-майында — имараттын бийиктиги 636,9 метрге жетип164-кабаты бүткөн&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2008-жылдын 1-сентябрында — имараттын бийиктиги 687,9 метрге жеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2008-жылдын 26-сентябрында — имараттын бийиктиги 707 метрге жеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2008-жылдын 30-декабрында — имараттын бийиктиги 780 метрге жеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2009-жылдын 17-январында имараттын бийиктиги расмий жарыяланган 818 метрге жеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* 2010-жылдын 4-январында имараттын расмий ачылыш аземи болуп, имараттын так бийиктиги — 828 метр экени ошол күнү гана расмий жарыяланган&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Файл:Burj2.jpg|2006-жылдын 1-февралы
Файл:20060829_Burj_Dubai.jpg|2006-жылдын 29-августу
Файл:Burjdubaifeb2107.jpg|2007-жылдын 21-марты
Burjdubai.jpg|2007-жылдын 26-сентябры
Файл:Burj_Dubai_20071204.jpg|2007-жылдын 4-декабры
Файл:Burj_dubai_3.11.08.jpg|Бурж Халифанын 2008-жылдын 11-мартында тик учактантан тартылган сүрөтү
Burj dubai aerial closeup.jpg|Бурж Халифанын 2008-жылдын 11-мартында тик учактантан тартылган сүрөтү
Burj_Dubai_Under_Construction_on_26_March_2008_Pict_2.jpg|2008-жылдын 25-марты
Dubai towers (3445738758).jpg|2009-жылдын 12-апрели
Burj_Dubai_2009-07-10.jpg|2009-жылдын 10-июлу
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;
== Түзүлүшү ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; background:transparent; float:right; clear:right; width:450px;&quot;
!Кабат
!Кайсы максатта колдонулат
!Диметрикалык проекциясы 
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |160–163
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccc;&quot; |Техникалык кабат
| rowspan=&quot;28&quot; style=&quot;border-right:none; padding-bottom:1.1em; padding-left:1em; vertical-align:bottom;&quot; |&lt;timeline&gt;
ImageSize  = width:70 height:1200
PlotArea   = left:28 right:0 top:3 bottom:4
DateFormat = yyyy
Period     = from:-5 till:165
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-5 gridcolor:black
ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-4 gridcolor:tan2
Colors =
 id:sp value:rgb(0,0,0)
 id:me value:rgb(0.5,0.5,0.5)
 id:at value:rgb(1,0,0)
 id:cb value:rgb(1,1,0)
 id:re value:rgb(0,1,0)
 id:ho value:rgb(0,1,1)
 id:co value:rgb(0,0,1)
 id:ob value:rgb(1,0,1)
 id:sl value:rgb(1,1,1)
BarData =
 bar:level
PlotData =
 width:38
 bar:level from:160   till:164 color:me
 bar:level from:156   till:160 color:cb
 bar:level from:155   till:156 color:me
 bar:level from:152   till:154 color:ob
 bar:level from:149   till:151 color:co
 bar:level from:148   till:149 color:ob
 bar:level from:139   till:148 color:co
 bar:level from:136   till:139 color:me
 bar:level from:125   till:136 color:co
 bar:level from:124   till:125 color:ob
 bar:level from:123   till:124 color:sl
 bar:level from:122   till:123 color:at
 bar:level from:111   till:122 color:co
 bar:level from:109   till:111 color:me
 bar:level from:77    till:109 color:re
 bar:level from:76    till:77  color:sl
 bar:level from:73    till:76  color:me
 bar:level from:44    till:73  color:re
 bar:level from:43    till:44  color:sl
 bar:level from:40    till:43  color:me
 bar:level from:38    till:40  color:ho
 bar:level from:19    till:38  color:re
 bar:level from:17    till:19  color:me
 bar:level from:9     till:17  color:re
 bar:level from:-1    till:9   color:ho
 bar:level from:-3    till:-1  color:me
&lt;/timeline&gt;
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |156–159
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ffc;&quot; |Байланыш жана коммуникация
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |155
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccc;&quot; |Техникалык кабат
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |152–154
| style=&quot;padding:0 2px;background:#fcf;&quot; |The Lounge обсерваториясы
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |149–151
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccf;&quot; |Кеңселер
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |148
| style=&quot;padding:0 2px;background:#fcf;&quot; |At the Top Sky обсерваториясы
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |139–147
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccf;&quot; |Кеңселер
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |136–138
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccc;&quot; |Техникалык кабат
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |125–135
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccf;&quot; |Кеңселер
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |124
| style=&quot;padding:0 2px;background:#fcf;&quot; |At the Top обсерваториясы
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |123
| style=&quot;padding:0 2px;background:#fff;&quot; |Ачык вестибюль
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |122
| style=&quot;padding:0 2px;background:#fcc;&quot; |At.mosphere рестораны
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |111–121
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccf;&quot; |Кеңселер
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |109–110
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccc;&quot; |Техникалык кабат
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |77–108
| style=&quot;padding:0 2px;background:#cfc;&quot; |Батирлер
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |76
| style=&quot;padding:0 2px;background:#fff;&quot; |Ачык вестибюль
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |73–75
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccc;&quot; |Техникалык кабат
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |44–72
| style=&quot;padding:0 2px;background:#cfc;&quot; |Батирлер
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |43
| style=&quot;padding:0 2px;background:#fff;&quot; |Ачык вестибюль
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |40–42
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccc;&quot; |Техникалык кабат
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |38–39
| style=&quot;padding:0 2px;background:#cff;&quot; |Armani мейманканасынын кеңселери
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |19–37
| style=&quot;padding:0 2px;background:#cfc;&quot; |Батирлер
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |17–18
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccc;&quot; |Техникалык кабат
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |9–16
| style=&quot;padding:0 2px;background:#cfc;&quot; |Armani Residences апартменттери
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |1–8
| style=&quot;padding:0 2px;background:#cff;&quot; |Armani мейманканасы
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |Ground
| style=&quot;padding:0 2px;background:#cff;&quot; |Armani мейманканасы
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |Concourse
| style=&quot;padding:0 2px;background:#cff;&quot; |Armani мейманканасы
|-
| style=&quot;padding:0 2px;&quot; |B1–B2
| style=&quot;padding:0 2px;background:#ccc;&quot; |Унаа токтотуучу жай,  Техникалык кабат
|}
Бурж Халифа — Дубайдагы жаңы бизнес борборунун негизги бөлүгү болуп саналат. Комплекстин ичинде мейманкана, батирлер, кеңселер жана соода жайлары жайгашкан.

Имараттын мейманканага, батирлерге жана кеңсе бөлүктөрүнө арналган  үч кире бериштери бар. Armani мейманканасы жана ушул эле компаниянын кеңселери 1–39-кабаттарда (17 жана 18-техникалык кабаттардан тышкары) жайгашкан. Мейманкананын ички жасалгасын белгилүү дизайнер Жоржо Армани өзү иштеп чыккан.

44–72 жана 77–108-кабаттарда 900 батир жайгашкан.

100-кабат толугу менен индиялык миллиардер Шетти Б. Р.  таандык, бул кабатта, ар биринин аянты болжол менен 500 м² болгон үч батир жайгашкан.

Кеңселер 111–121, 125–135, 139–147 жана 149–151-кабаттарда жайгашкан. 43 жана 76-кабаттарда спорт залдар, бассейндер жана жакузи менен жабдылган залдары жана Дубайды бийиктиктен кароо үчүн аянтчалары бар. Дүйнөдөгү эң бийик бийиктиктен кароо үчүн аянтча 148-кабатта жайгашкан, ал эми экинчи ушундай эле аянтча 124-кабатта же 452 м бийиктикте жайгашкан. 122-кабатта дүйнөдөгү эң бийик деңгээлде жайгашкан 80 орундуу «At.mosphere» рестораны иштейт.

Имараттын үстүндөгү жасалма мунара декоративдик гана эмес, байланыштык функцияны да аткарат, ага телекоммуникациялык жабдуулар орнотулган.

Имараттын ичиндеги аба салкындаткычтар аркылуу муздатылат жана атайын мембраналардын жардамы менен жыпар жыт чачылып турат. Бурж Халифа үчүн өзүнчө уникалдуу жыт формуласы иштелип чыккан. Жыпар жыт жана таза аба жертамандагы атайын торчолор аркылуу берилет.

Имараттын алдыда 12 гектар аянттагы жасалма көлгө Дубай музыкалык оргумасы орнотулган. Оргуманы 6600 жарык булагы жана 50 түстүү прожектор жарыктандырат. Оргуманын узундугу 275 м, ал эми суу атылуусунун бийиктиги 150 метрге жетет. 

=== Инженердик коммуникациялар ===
Механикалык, электр жана санитардык-техникалык инженердик тутумдар имараттын курулуш долбоорлоо баскычында эле түзүлгөн. Мунарадагы суу тутуму аркылу күн сайын орто эсеп менен 946 000 литр суу берилет. Бул орточо үй-бүлөнүн күнүмдүк суу керектөөсүнөн 600 эсе көп. Мунаранын конденсат чогултуу системасы жылына кошумча 57 миллион литр суу менен камсыз кылат&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://www.burjkhalifa.ae/the-tower/structures/ Burj Khalifa. Services]&lt;/ref&gt;.

Мунаранын максималдуу электр колдонуусу 36 МВт&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;.

Имараттын ичинде 57 лифт жана 8 эскалатор орнотулган. Техникалык жана кызматтык лифттер гана биринчи кабаттан акыркы кабатка чейин көтөрүлөт, ал эми жашоочулар жана имараттын коноктору үчүн колдонуулучу лифтер бир нече кабаттын ортосунда гана жүрө алат. Башкача айтканда, биринчи кабаттан эң акыркы кабатка чыгуу үчүн бир нече жолу бир лифтен экинчи лифтке түшүү керек. Интернеттеги көп сандаган маалымат булактырда бул имараттагы лифттер дүйнөдөгү эң ылдам лифттер жана ылдамдыгы 18 м/с жетет деп белгиленген, бирок имараттын расмий сайтында лифттердин ылдадыгы 10 м/с деп көрсөтүлгөн. Имаратта дүйнөдөгү эң бийик кабатка, 5500 кг жүк көтөрүп чыгара алуучу лифт орнотулган&lt;ref&gt;[https://www.burjkhalifa.ae/the-tower/structures/ Burj Khalifa. Service Floors]&lt;/ref&gt;.

=== Сырткы каптамасы ===
Имараттын сырткы каптамасы алюминий рамасына орнотулган эки катмарлуу айнек панелдерден турат. Ар бир айнек панелдин салмагы 362 кг. Сырткы каптамасында 26 000 кол менен кесилген айнек панелдер колдонулган. Бул иштерди аткаруу үчүн Кытайдан 300дөн ашык адистер тартылган. Энергияны үнөмдөө максатында жана жайкы аптап учурунда күндүн нурун чагылдырып, имаратты ысып кетүүдөн сактоо үчүн ар бир айнек панели сыртынан күмүш менен жалатылган&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://www.burjkhalifa.ae/the-tower/structures/ Burj Khalifa. Exterior Cladding]&lt;/ref&gt;. 

Бурж Халифа — 512 метр бийиктикте алюминий жана айнек фасады орнотулган дүйнөдөгү эң бийик имарат катары дагы дүйнөлүк рекорд койгон&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

== Имаратка таандык рекорддор ==
[[Файл:BurjKhalifaHeight.png|thumb|Бурж Халифанын башка бийик курулуштарга салыштыруу]]
* адамзаттын тарыхындагы 828 метрге жеткен эң бийик курулуш;
* учурдагы кургактыктагы эң бийик курулуш;
* эркин турган эң бийик курулуш;
* эң бийик имарата;
* эң көп кабаттуу имарат;
* акыркы кабаты эң жогорку бийиктикте жайгашкан имарат&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;[https://www.constructionweekonline.com/news/2023-gaultmillau-uae-gala-awards-winners-announced-discover-the-best-in-culinary-excellence Construcitonweekonline.com. 2023 Gault&amp;Millau UAE Gala Awards Winners Announced: Discover the Best in Culinary Excellence]&lt;/ref&gt;;
* эң бийиктикке көтөрүүлүчү лифт&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;;
* имаратты куруу үчүн бетонду эң жогорку бийиктикке көтөрүү;
* эң бийик жайгашкан ресторан&lt;ref&gt;[https://www.emirates247.com/lifestyle/dubai-opens-world-s-highest-restaurant-2011-01-20-1.343732 Emirates 24/7. And the world’s highest restaurant is ready to serve]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://foodiegossip.blogspot.com/2011/01/dubai-opens-worlds-highest-restaurant.html Foodie Gossip. Dubai Opens the 'World's Highest' Restaurant: AT.MOSPHERE]&lt;/ref&gt;.

== Сүрөт галереясы ==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Above winter clouds.jpg
Dubai, United Arab Emirates (Unsplash suv4vuJsH6g).jpg
Dubai skyline unsplash.jpg
Dubai Burj Khalifa (40219696641).jpg
Dubai skyline (25901817975).jpg
Dubai Skyline mit Burj Khalifa (18241030269).jpg
Dubai Skyline with Ra's Al Khor Wildlife Sanctuary.jpg
GCF2016.jpg
Sunset of Dubai Terrace.jpg
View of Dubai (Unsplash Zf8fagTPYTo).jpg
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;
== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://www.burjkhalifa.ae/ Расмий сайты]&lt;br /&gt;

[[Категория:Дубай]]</text>
      <sha1>h6s37oe0lhq6gj5ay28l9bmr5ffhikh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151229</id>
    <revision>
      <id>643286</id>
      <parentid>643009</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T11:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>643286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2802" sha1="fchdyloz3417m8q13nustxp5ft1hmaf" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:35, 3 апрель 2026 (UTC)}}
{{Мыйзам чыгаруу органы
|Кыргызча аталышы           = Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши
|Сүрөт                      = Karakalpakstan Parliament.png
|жетекчинин кызматы 1       =Төрага 
|жетекчи 1                  =Орынбаев Аманбай 
|жетекчинин кызматы 2       = 
|жетекчи 2                  = 
|жетекчинин кызматы 3       = 
|жетекчи 3                  = 
|жетекчинин кызматы 4       = 
|жетекчи 4                  = 
|Түрү                       =Суверендуу Каракалпакстан Республикасынын бир палаталуу парламенти 
|шайлоо тутуму 1            =Мажоритарлык 
|мүчөлөрүнүн саны           =65 
|Сайты                      = https://joqargikenes.uz/ru/
|Расмий аталышы={{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi}}&lt;br&gt;{{lang-uz|Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘korg‘i Kengesi}}|шаблоо 1=2019-жылдын 22-декабры жана 2020-жылдын 5-январы|жыйындар залы=File:Өзбекстан Каракалпакстан Parliament 2026.svg|жыйындар залынын мүнөздөмөсү={{legend|#D029D3|Өзбекстандын Либералдык-демократиялык партиясы: 19 мандат}} {{legend|#BD943C|Өзбекстандын «Миллий тикланиш» демократиялык партиясы: 14 мандат}} {{legend|#82E79B|Өзбекстан Элдик демократиялык партиясы: 16 мандат}} {{legend|#273AC5|Өзбекстандын экологиялык партиясы: 10 мандат}} {{legend|#FCBDE3|«Адолат» социал-демократиялык партиясы: 6 мандат}}}}
'''Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши''' ({{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi}}, {{lang-uz|Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘korg‘i Kengesi}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстандын]] курамындагы [[Каракалпакстан|Каракалпакстан Республикасынын]] мыйзам чыгаруу бийлигин жүзөгө ашыруучу эң жогорку мамлекеттик өкүлчүлүктүү органы.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==</text>
      <sha1>fchdyloz3417m8q13nustxp5ft1hmaf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643287</id>
      <parentid>643286</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T11:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>643287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2840" sha1="fko7nu41l1f6yoxzqjkm0a6nee9nza4" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:35, 3 апрель 2026 (UTC)}}
{{Мыйзам чыгаруу органы
|Кыргызча аталышы           = Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши
|Расмий аталышы             = {{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi}}&lt;br&gt;{{lang-uz|Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘korg‘i Kengesi}}
|Сүрөт                      = Karakalpakstan Parliament.png
|жетекчинин кызматы 1       =Төрага 
|жетекчи 1                  =Орынбаев Аманбай 
|жетекчинин кызматы 2       = 
|жетекчи 2                  = 
|жетекчинин кызматы 3       = 
|жетекчи 3                  = 
|жетекчинин кызматы 4       = 
|жетекчи 4                  = 
|Түрү                       = Суверендуу Каракалпакстан Республикасынын бир палаталуу парламенти 
|шайлоо тутуму 1            = Мажоритарлык 
|мүчөлөрүнүн саны           = 65 
|Сайты                      = https://joqargikenes.uz/ru/
|шаблоо 1=2019-жылдын 22-декабры жана 2020-жылдын 5-январы
|жыйындар залы              = File:Өзбекстан Каракалпакстан Parliament 2026.svg
|жыйындар залынын мүнөздөмөсү = {{legend|#D029D3|Өзбекстандын Либералдык-демократиялык партиясы: 19 мандат}} {{legend|#BD943C|Өзбекстандын «Миллий тикланиш» демократиялык партиясы: 14 мандат}} {{legend|#82E79B|Өзбекстан Элдик демократиялык партиясы: 16 мандат}} {{legend|#273AC5|Өзбекстандын экологиялык партиясы: 10 мандат}} {{legend|#FCBDE3|«Адолат» социал-демократиялык партиясы: 6 мандат}}
}}
'''Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши''' ({{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi}}, {{lang-uz|Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘korg‘i Kengesi}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстандын]] курамындагы [[Каракалпакстан|Каракалпакстан Республикасынын]] мыйзам чыгаруу бийлигин жүзөгө ашыруучу эң жогорку мамлекеттик өкүлчүлүктүү органы.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==</text>
      <sha1>fko7nu41l1f6yoxzqjkm0a6nee9nza4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643288</id>
      <parentid>643287</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T11:07:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>643288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7782" sha1="qi7mc69vm61nblpjqpnkajoz3wdlycq" xml:space="preserve">{{Мыйзам чыгаруу органы
|Кыргызча аталышы           = Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши
|Расмий аталышы             = {{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi}}&lt;br&gt;{{lang-uz|Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘korg‘i Kengesi}}
|Сүрөт                      = Karakalpakstan Parliament.png
|жетекчинин кызматы 1       =Төрага 
|жетекчи 1                  =Орынбаев Аманбай 
|жетекчинин кызматы 2       = 
|жетекчи 2                  = 
|жетекчинин кызматы 3       = 
|жетекчи 3                  = 
|жетекчинин кызматы 4       = 
|жетекчи 4                  = 
|Түрү                       = Суверендуу Каракалпакстан Республикасынын бир палаталуу парламенти 
|шайлоо тутуму 1            = Мажоритарлык 
|мүчөлөрүнүн саны           = 65 
|Сайты                      = https://joqargikenes.uz/ru/
|шаблоо 1=2019-жылдын 22-декабры жана 2020-жылдын 5-январы
|жыйындар залы              = File:Өзбекстан Каракалпакстан Parliament 2026.svg
|жыйындар залынын мүнөздөмөсү = {{legend|#D029D3|Өзбекстандын Либералдык-демократиялык партиясы: 19 мандат}} {{legend|#BD943C|Өзбекстандын «Миллий тикланиш» демократиялык партиясы: 14 мандат}} {{legend|#82E79B|Өзбекстан Элдик демократиялык партиясы: 16 мандат}} {{legend|#273AC5|Өзбекстандын экологиялык партиясы: 10 мандат}} {{legend|#FCBDE3|«Адолат» социал-демократиялык партиясы: 6 мандат}}
}}
'''Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши''' ({{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi}}, {{lang-uz|Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘korg‘i Kengesi}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстандын]] курамындагы [[Каракалпакстан|Каракалпакстан Республикасынын]] мыйзам чыгаруу бийлигин жүзөгө ашыруучу эң жогорку мамлекеттик өкүлчүлүктүү органы.

== Тарыхы ==
Жогорку Кеңештин депутаттарын алгачкы шайлоо '''1994-жылдын 25-декабрында''' Өзбекстандын Олий Мажлисине шайлоо менен бир убакта өткөрүлгөн. Шайлоодо Өзбекстандын Элдик-демократиялык партиясынан жана жергиликтүү өкүлчүлүк органдардан 86 депутаттык орун үчүн 172 талапкер катышкан.

Шайлоонун жыйынтыгы боюнча өкүлчүлүк органдардан 43 депутат жана Элдик-демократиялык партиядан 41 депутат шайланган.

== Иш тартиби жана ыйгарым укуктары ==
Жогорку Кеңеш Каракалпакстандын Конституциясынын жана анын ишмердүүлүгүнүн укуктук негизи болуп саналган «Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши жөнүндөгү» Конституциялык мыйзамдын негизинде түзүлгөн. Ал аймактык шайлоо округдары боюнча көп партиялуулук негизинде 5 жылдык мөөнөткө шайланган депутаттардан турат. Шайлоо күнүнө карата 25 жашка толгон Каракалпакстандын жарандары Жогорку Кеңешге шайлануу укугуна ээ.

'''Жогорку Кеңештин өзгөчө ыйгарым укуктарына төмөнкүлөр кирет:'''

* Каракалпакстандын Конституциясын жана мыйзамдарын кабыл алуу, аларга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү;
* Каракалпакстан Республикасынын жогорку кызмат адамы — Жогорку Кеңештин Төрагасын жана Министрлер Кеңешинин Төрагасын шайлоо;
* Министрлер Кеңешинин Төрагасынын орун басарларын жана мүчөлөрүн кызматка дайындоо жана бошотуу;
* Министрликтерди жана башка мамлекеттик органдарды түзүү жана жоюу;
* Республиканын прокурорун, райондук жана шаардык соттордун судьяларын, жаратылышты коргоо боюнча мамлекеттик комитетинин төрагасын дайындоо;
* Экономикалык жана социалдык өнүктүрүүнүн мамлекеттик программаларын кабыл алуу;
* Бюджетти бекитүү жана анын аткарылышын көзөмөлдөө;
* Административдик-аймактык түзүлүш маселелерин мыйзамдык жактан жөнгө салуу.

----

== Жогорку Кеңештин төрагасы ==
Жогорку Кеңештин Төрагасы Каракалпакстан Республикасынын жогорку кызмат адамы болуп саналат. Ал депутаттардын арасынан жашыруун добуш берүү жолу менен Жогорку Кеңештин ыйгарым укуктарынын мөөнөтүнө, катары менен эки мөөнөттөн ашык эмес убакытка шайланат.

Төраганын негизги милдеттери:

* Мыйзам чыгаруучу жана аткаруучу бийликтин жогорку органдарынын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу;
* Өзбекстан Республикасынын Президенти менен макулдашуу боюнча Министрлер Кеңешинин Төрагасынын талапкерлигин сунуштоо;
* Министрлер Кеңешинин Төрагасынын сунушу боюнча райондордун жана шаарлардын акимдерин дайындоо жана кызматтан бошотуу;
* Соттордун талапкерлерин Жогорку Кеңешке сунуштоо жана Жогорку Кеңешке жалпы жетекчилик кылуу.

Төрага Конституцияны жана мыйзамдарды бузган учурда, депутаттардын жалпы санынын кеминде үчтөн эки бөлүгүнүн добушу менен кызматынан четтетилиши мүмкүн. Ошондой эле, ал жеке арызы же ден соолугуна байланыштуу өз каалоосу менен кызматтан кете алат. Мындай учурда жаңы Төраганы шайлоо он күндүк мөөнөттө өткөрүлүшү керек.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==</text>
      <sha1>qi7mc69vm61nblpjqpnkajoz3wdlycq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643289</id>
      <parentid>643288</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T11:17:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>643289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8510" sha1="6sdksethwuaibx34jfk372a3d9rzcl4" xml:space="preserve">{{Мыйзам чыгаруу органы
|Кыргызча аталышы           = Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши
|Расмий аталышы             = {{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi}}&lt;br&gt;{{lang-uz|Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘korg‘i Kengesi}}
|Сүрөт                      = Karakalpakstan Parliament.png
|жетекчинин кызматы 1       =Төрага 
|жетекчи 1                  =Орынбаев Аманбай Тлеубаевич &lt;ref&gt;[https://joqargikenes.uz/kk/chairman-of-the-joqargi-kenes/ Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң Баслығы]&lt;/ref&gt;
|жетекчинин кызматы 2       = 
|жетекчи 2                  = 
|жетекчинин кызматы 3       = 
|жетекчи 3                  = 
|жетекчинин кызматы 4       = 
|жетекчи 4                  = 
|Түрү                       = Суверендуу Каракалпакстан Республикасынын бир палаталуу парламенти 
|шайлоо тутуму 1            = Мажоритарлык 
|мүчөлөрүнүн саны           = 65 
|Сайты                      = https://joqargikenes.uz/ru/
|шаблоо 1=2019-жылдын 22-декабры жана 2020-жылдын 5-январы
|жыйындар залы              = File:Өзбекстан Каракалпакстан Parliament 2026.svg
|жыйындар залынын мүнөздөмөсү = {{legend|#D029D3|Өзбекстандын Либералдык-демократиялык партиясы: 19 мандат}} {{legend|#BD943C|Өзбекстандын «Миллий тикланиш» демократиялык партиясы: 14 мандат}} {{legend|#82E79B|Өзбекстан Элдик демократиялык партиясы: 16 мандат}} {{legend|#273AC5|Өзбекстандын экологиялык партиясы: 10 мандат}} {{legend|#FCBDE3|«Адолат» социал-демократиялык партиясы: 6 мандат}}
}}
'''Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши''' ({{lang-kaa|Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi}}, {{lang-uz|Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘korg‘i Kengesi}}) — [[Өзбекстан|Өзбекстандын]] курамындагы [[Каракалпакстан|Каракалпакстан Республикасынын]] мыйзам чыгаруу бийлигин жүзөгө ашыруучу эң жогорку мамлекеттик өкүлчүлүктүү органы&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://joqargikenes.uz/kk/about-us/ Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси. Жоқарғы Кеңес ҳаққында]&lt;/ref&gt;.

== Тарыхы ==
Жогорку Кеңештин депутаттарын алгачкы шайлоо 1994-жылдын 25-декабрында Өзбекстандын Олий Мажлисине шайлоо менен бир убакта өткөрүлгөн. Шайлоодо Өзбекстандын Элдик-демократиялык партиясынан жана жергиликтүү өкүлчүлүк органдардан 86 депутаттык орун үчүн 172 талапкер катышкан&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://joqargikenes.uz/kk/history/ Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси. Жоқарғы Кеңес тарийхы]&lt;/ref&gt;.

Шайлоонун жыйынтыгы боюнча өкүлчүлүк органдардан 43 депутат жана Элдик-демократиялык партиядан 41 депутат шайланган&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Иш тартиби жана ыйгарым укуктары ==
Жогорку Кеңеш Каракалпакстандын Конституциясынын жана анын ишмердүүлүгүнүн укуктук негизи болуп саналган «Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңеши жөнүндөгү» Конституциялык мыйзамдын негизинде түзүлгөн. Ал аймактык шайлоо округдары боюнча көп партиялуулук негизинде 5 жылдык мөөнөткө шайланган депутаттардан турат. Шайлоо күнүнө карата 25 жашка толгон Каракалпакстандын жарандары Жогорку Кеңешге шайлануу укугуна ээ&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Жогорку Кеңештин өзгөчө ыйгарым укуктарына төмөнкүлөр кирет:

* Каракалпакстандын Конституциясын жана мыйзамдарын кабыл алуу, аларга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү;
* Каракалпакстан Республикасынын жогорку кызмат адамы — Жогорку Кеңештин Төрагасын жана Министрлер Кеңешинин Төрагасын шайлоо;
* Министрлер Кеңешинин Төрагасынын орун басарларын жана мүчөлөрүн кызматка дайындоо жана бошотуу;
* Министрликтерди жана башка мамлекеттик органдарды түзүү жана жоюу;
* Республиканын прокурорун, райондук жана шаардык соттордун судьяларын, жаратылышты коргоо боюнча мамлекеттик комитетинин төрагасын дайындоо;
* Экономикалык жана социалдык өнүктүрүүнүн мамлекеттик программаларын кабыл алуу;
* Бюджетти бекитүү жана анын аткарылышын көзөмөлдөө;
* Административдик-аймактык түзүлүш маселелерин мыйзамдык жактан жөнгө салуу.

== Жогорку Кеңештин төрагасы ==
Жогорку Кеңештин Төрагасы Каракалпакстан Республикасынын жогорку кызмат адамы болуп саналат. Ал депутаттардын арасынан жашыруун добуш берүү жолу менен Жогорку Кеңештин ыйгарым укуктарынын мөөнөтүнө, катары менен эки мөөнөттөн ашык эмес убакытка шайланат.

Төраганын негизги милдеттери:

* Мыйзам чыгаруучу жана аткаруучу бийликтин жогорку органдарынын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу;
* Өзбекстан Республикасынын Президенти менен макулдашуу боюнча Министрлер Кеңешинин Төрагасынын талапкерлигин сунуштоо;
* Министрлер Кеңешинин Төрагасынын сунушу боюнча райондордун жана шаарлардын акимдерин дайындоо жана кызматтан бошотуу;
* Соттордун талапкерлерин Жогорку Кеңешке сунуштоо жана Жогорку Кеңешке жалпы жетекчилик кылуу.

Төрага Конституцияны жана мыйзамдарды бузган учурда, депутаттардын жалпы санынын кеминде үчтөн эки бөлүгүнүн добушу менен кызматынан четтетилиши мүмкүн. Ошондой эле, ал жеке арызы же ден соолугуна байланыштуу өз каалоосу менен кызматтан кете алат. Мындай учурда жаңы Төраганы шайлоо он күндүк мөөнөттө өткөрүлүшү керек.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://joqargikenes.uz/kk/ Каракалпакстан Республикасынын Жогорку Кеңешинин расмий сайты]</text>
      <sha1>6sdksethwuaibx34jfk372a3d9rzcl4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-20929-76</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151330</id>
    <revision>
      <id>643159</id>
      <timestamp>2026-04-05T12:28:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="ljwx6r0c2c31v9x2qddq9p1oazhqrxf" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:28, 5 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ljwx6r0c2c31v9x2qddq9p1oazhqrxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Valiev.abduganikb</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151331</id>
    <revision>
      <id>643160</id>
      <timestamp>2026-04-05T12:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="ljwx6r0c2c31v9x2qddq9p1oazhqrxf" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:28, 5 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ljwx6r0c2c31v9x2qddq9p1oazhqrxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-19228-05</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151332</id>
    <revision>
      <id>643163</id>
      <timestamp>2026-04-05T13:28:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="iddag25dzs076ortyt6tkiqa5nuplq7" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:28, 5 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>iddag25dzs076ortyt6tkiqa5nuplq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Rahib Abdul</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151333</id>
    <revision>
      <id>643164</id>
      <timestamp>2026-04-05T13:28:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="iddag25dzs076ortyt6tkiqa5nuplq7" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:28, 5 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>iddag25dzs076ortyt6tkiqa5nuplq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:CoryGlee</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151334</id>
    <revision>
      <id>643165</id>
      <timestamp>2026-04-05T13:29:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="bbmqifgefzrqhtjhownfv9j0eyn0upo" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:29, 5 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>bbmqifgefzrqhtjhownfv9j0eyn0upo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Quatrocentu</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151335</id>
    <revision>
      <id>643167</id>
      <timestamp>2026-04-05T17:29:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="c5jui1nedas0nybyccxgiwp9w9a6ay5" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:29, 5 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>c5jui1nedas0nybyccxgiwp9w9a6ay5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гаити улуттук футбол курамасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151336</id>
    <revision>
      <id>643168</id>
      <timestamp>2026-04-05T17:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы               = Гаити | Эн белгиси            = Flag_of_Haiti.svg | Лакап аттары          = ''Гренадёрлор'' ({{lang-fr|Les Grenadiers}}),&lt;br&gt;''Кызыл-көктөр'' ({{lang-fr|Le Rouge et Bleu}})&lt;br&gt;''Эки түстүүлөр'' ({{lang-fr|Les Bicolores}}),&lt;br&gt;''Улуттук курама'' ({{lang-fr|La Sélection Nationale}}) | Федерациясы           =...&quot;</comment>
      <origin>643168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6742" sha1="c0rvr4y8e9z2gx1lj1vhmkjdvgpjrr0" xml:space="preserve">{{Улуттук футбол курама
| Аталышы               = Гаити
| Эн белгиси            = Flag_of_Haiti.svg
| Лакап аттары          = ''Гренадёрлор'' ({{lang-fr|Les Grenadiers}}),&lt;br&gt;''Кызыл-көктөр'' ({{lang-fr|Le Rouge et Bleu}})&lt;br&gt;''Эки түстүүлөр'' ({{lang-fr|Les Bicolores}}),&lt;br&gt;''Улуттук курама'' ({{lang-fr|La Sélection Nationale}})
| Федерациясы           = Гаити футбол федерациясы
| Конфедерациясы        = [[КОНКАКАФ]] ([[Түндүк Америка]])
| Субфедерациясы        = Кариб футбол биримдиги
| Машыктыруучусу        = {{желек|Франция}} [[Себастьян Минье]]
| Капитаны              = [[Жонни Пласид]]
| Эң көп оюн саны       = [[Пьер Ричард Бруни]] (95) 
| Мыкты бомбардири      = [[Дюкенс Назон]] (44)
| Үй стадиону           = «Силвио Катор»
| Азыркы рейтинги       = {{ФИФА эркектер рейтинги|HAI}}
| Мыкты рейтинги        = 38 &lt;small&gt;(январь 2013)&lt;/small&gt;
| Төмөнкү рейтинги      = 155 &lt;small&gt;(апрель 1996)&lt;/small&gt;
| ФИФА коду             = HAI
| Биринчи оюну          = {{футбол|HAI}} 1:2 {{футбол|JAM|||R}}&lt;br&gt;''([[Порт-о-Пренс]], [[Гаити]]; 22-март 1925)''
| Жеңиши                = {{футбол|HAI}} 13:0 {{футбол|SXM|||R}}&lt;br&gt;''(Порт-о-Пренс, Гаити; 10-сентябрь 2018)''
| Жеңилүүсү             = {{футбол|MEX}} 8:0 {{футбол|HAI|||R}}&lt;br&gt;''([[Мехико]], [[Мексика]]; 19-июль 1953)''&lt;br&gt;{{футбол|CRC}} 8:0 {{футбол|HAI|||R}}&lt;br&gt;''([[Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]; 19-март 1961)''
| ДЧ оюн                = 2
| Биринчи ДЧ            = 1974
| ДЧ жетишкендиги       = Тайпалык баскыч ([[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]])
| Аймактык мелдеш       = [[КОНКАКАФ Алтын кубогу]]
| Аймактык оюн          = 17
| Биринчи мелдеш        = [[1965 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1965]]
| Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1973 КОНКАКАФ Алтын кубогу|1973]])
| 2-Аймактык мелдеш     = [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогу]]
| 2-Аймактык оюн        = 1
| 2-Биринчи мелдеш      = [[2016 Футбол боюнча Америка кубогу|2016]]
| 2-Аймактык жетишкендиги = Тайпалык баскыч ([[2016 Футбол боюнча Америка кубогу|2016]])
| 3-Аймактык мелдеш     = [[КККФ Чемпионаты]]
| 3-Аймактык оюн        = 2
| 3-Биринчи мелдеш      = [[1957 КККФ Чемпионаты|1957]]
| 3-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1957 КККФ Чемпионаты|1957]])
| 4-Аймактык мелдеш     = [[Кариб кубогу]]
| 4-Аймактык оюн        = 11
| 4-Биринчи мелдеш      = [[1978 Кариб кубогу|1978]]
| 4-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1979 Кариб кубогу|1979]], [[2007 Кариб кубогу|2007]])
&lt;!-- негизги форма --&gt;
| pattern_la1           = _hai26H
| pattern_b1            = _hai26H
| pattern_ra1           = _hai26H
| pattern_sh1           = 
| pattern_so1           = 
| leftarm1              = 0000FF
| body1                 = 0000FF
| rightarm1             = 0000FF
| shorts1               = 0000FF
| socks1                = 0000FF
&lt;!-- резервдик форма --&gt;
| pattern_la2           = _hai26A
| pattern_b2            = _hai26A
| pattern_ra2           = _hai26A
| pattern_sh2           =
| pattern_so2           = 
| leftarm2              = FFFFFF
| body2                 = FFFFFF
| rightarm2             = FFFFFF
| shorts2               = FFFFFF
| socks2                = FFFFFF
&lt;!-- үчүнчү форма --&gt;
| pattern_la3           = _hai26T
| pattern_b3            = _hai26T
| pattern_ra3           = _hai26T
| pattern_sh3           = 
| pattern_so3           = 
| leftarm3              = FF0000
| body3                 = FF0000
| rightarm3             = FF0000
| shorts3               = FF0000
| socks3                = FF0000
}}
'''Гаити улуттук футбол курамасы''' ({{lang-ht|Ekip Foutbòl Ayiti}}, {{lang-fr|Équipe d'Haïti de football}}) — эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Гаити|Гаитинин]] атынан чыгуучу команда. Команданы Гаити футбол федерациясы башкарат. 1934-жылдан бери ФИФАнын мүчөсү.

Гаити [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатына]] 2 жолу (1974, [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026]]) катышкан жана Кариб аймагынан чыккан саналуу командалардын бири.

[[КОНКАКАФ]] аймагында Гаити 1973-жылы чемпион болуп, бул титулду уткан жалгыз Кариб командасы болуп саналат. Алтын кубок форматында эң жакшы жыйынтыгы — 2019-жылы жарым финалга чыгуу.

Курама ошондой эле [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогуна]] 2016-жылы катышкан. Аймактык деңгээлде 1957-жылы КККФ чемпионатын, 1979-жылы Кариб чемпионатын жана 2007-жылы Кариб кубогун уткан.

Курама команданын үй стадиону — [[Порт-о-Пренс|Порт-о-Пренстеги]] «Сильвио Катор» стадиону. Башкы машыктыруучусу — [[Франция|франциялык]] адис [[Себастьян Минье]], капитаны — [[Жонни Пласид]].

== Булактар ==
{{булактар|2}}

== Шилтемелер ==
* Гаити футбол федерациясынын [http://www.fhfhaiti.com/ расмий сайты]
* [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/HAI Гаити] ФИФА сайтында

{{Stub}}

[[Категория:Футбол курамалар]]</text>
      <sha1>c0rvr4y8e9z2gx1lj1vhmkjdvgpjrr0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Өлкө коду/ASA</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151337</id>
    <revision>
      <id>643169</id>
      <timestamp>2026-04-05T18:01:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{#switch:{{{1}}}|р=Америка Самоасы|Америка Самоасы}}&lt;noinclude&gt;  [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|ASA]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>643169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="195" sha1="rp4ynlscs8m2vedpyhreccl79cyczdx" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}|р=Америка Самоасы|Америка Самоасы}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|ASA]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rp4ynlscs8m2vedpyhreccl79cyczdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>АФК Азия Кубогу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151338</id>
    <redirect title="Футбол боюнча Азия кубогу" />
    <revision>
      <id>643171</id>
      <timestamp>2026-04-05T18:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Arsensky &quot;[[АФК Азия Кубогу]]&quot; барагын &quot;[[Футбол боюнча Азия кубогу]]&quot; деп кайра атады</comment>
      <origin>643171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="l7wo0qlafjh3adi44kghwj1kydcz1d6" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Футбол боюнча Азия кубогу]]</text>
      <sha1>l7wo0qlafjh3adi44kghwj1kydcz1d6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Өлкө коду/CHN</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151339</id>
    <revision>
      <id>643173</id>
      <timestamp>2026-04-05T18:39:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{#switch:{{{1}}}|р=Кытай|Кытай}}&lt;noinclude&gt;  [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|CHN]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>643173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="igk7c1628q7ad0ht8h7z4frydsk38er" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}|р=Кытай|Кытай}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|CHN]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>igk7c1628q7ad0ht8h7z4frydsk38er</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Өлкө коду/PHI</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151340</id>
    <revision>
      <id>643174</id>
      <timestamp>2026-04-05T18:43:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{#switch:{{{1}}}|р=Филиппин|Филиппин}}&lt;noinclude&gt;  [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|PHI]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>643174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169" sha1="or1kqwqzhneyjifbak5o8voe84lb31j" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}|р=Филиппин|Филиппин}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|PHI]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>or1kqwqzhneyjifbak5o8voe84lb31j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жапония улуттук футбол курамасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151341</id>
    <revision>
      <id>643175</id>
      <timestamp>2026-04-05T19:07:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы               = Жапония | Эн белгиси            = Flag_of_Japan.svg | Лакап аттары          = ''Көк [[Самурай|самурайлар]]'' ({{lang-ja|サムライ・ブルー}}) | Федерациясы           = Жапония футбол ассоциациясы | Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] (А...&quot;</comment>
      <origin>643175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7112" sha1="khbhx5kp3h2l6g8tiv6gel2hg0v3rnz" xml:space="preserve">{{Улуттук футбол курама
| Аталышы               = Жапония
| Эн белгиси            = Flag_of_Japan.svg
| Лакап аттары          = ''Көк [[Самурай|самурайлар]]'' ({{lang-ja|サムライ・ブルー}})
| Федерациясы           = Жапония футбол ассоциациясы
| Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] ([[Азия]])
| Субфедерациясы        = [[Чыгыш Азия футбол федерациясы]]
| Машыктыруучусу        = [[Хажиме Мориясу]]
| Капитаны              = [[Ватару Эндо]]
| Эң көп оюн саны       = [[Ясухито Эндо]] (152) 
| Мыкты бомбардири      = [[Кунишиге Камамото]] (75)
| Үй стадиону           = Жапониядагы стадиондор
| Азыркы рейтинги       = {{ФИФА эркектер рейтинги|JPN}}
| Мыкты рейтинги        = 14 &lt;small&gt;(сентябрь 2009)&lt;/small&gt;
| Төмөнкү рейтинги      = 102 &lt;small&gt;(ноябрь 2014)&lt;/small&gt;
| ФИФА коду             = JPN
| Биринчи оюну          = {{футбол|JPN}} 0:5 {{футбол|CHN|||R}}&lt;br&gt;''([[Токио]], [[Жапония]]; 9-май 1917)''
| Жеңиши                = {{футбол|JPN}} 15:0 {{футбол|PHI|1936||R}}&lt;br&gt;''(Токио, Жапония; 27-сентябрь 1967)''
| Жеңилүүсү             = {{футбол|JPN}} 2:15 {{футбол|PHI|1912||R}}&lt;br&gt;''(Токио, Жапония; 10-май 1917)''
| ДЧ оюн                = 8
| Биринчи ДЧ            = 1998
| ДЧ жетишкендиги       = 1/8 финал ([[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
| Аймактык мелдеш       = [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогу]]
| Аймактык оюн          = 11
| Биринчи мелдеш        = [[1988 Футбол боюнча Азия кубогу|1988]]
| Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1992 Футбол боюнча Азия кубогу|1992]], [[2000 Футбол боюнча Азия кубогу|2000]], [[2004 Футбол боюнча Азия кубогу|2004]], [[2011 Футбол боюнча Азия кубогу|2011]])
| 2-Аймактык мелдеш     = [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогу]] (конок катары)
| 2-Аймактык оюн        = 2
| 2-Биринчи мелдеш      = [[1999 Футбол боюнча Америка кубогу|1999]]
| 2-Аймактык жетишкендиги = Тайпалык баскыч ([[1999 Футбол боюнча Америка кубогу|1999]], [[2019 Футбол боюнча Америка кубогу|2019]])
| 3-Аймактык мелдеш     = [[Афро-Азиялык улуттар кубогу]]
| 3-Аймактык оюн        = 2
| 3-Биринчи мелдеш      = [[1993 Афро-Азиялык улуттар кубогу|1993]]
| 3-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1993 Афро-Азиялык улуттар кубогу|1993]], [[2007 Афро-Азиялык улуттар кубогу|2007]])
| 4-Аймактык мелдеш     = [[Конфедерациялар кубогу]]
| 4-Аймактык оюн        = 5
| 4-Биринчи мелдеш      = [[1995 Конфедерациялар кубогу|1995]]
| 4-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[2001 Конфедерациялар кубогу|2001]])
&lt;!-- негизги форма --&gt;
| pattern_la1           = _jap26h
| pattern_b1            = _jap26hA
| pattern_ra1           = _jap26h
| pattern_sh1           = _jap26h
| pattern_so1           = _jap26hl
| leftarm1              = 001040
| body1                 = 001040
| rightarm1             = 001040
| shorts1               = 001040
| socks1                = 001040
&lt;!-- резервдик форма --&gt;
| pattern_la2           = _jap26a
| pattern_b2            = _jap26aA
| pattern_ra2           = _jap26a
| pattern_sh2           = _jap26a
| pattern_so2           = _jap26al
| leftarm2              = FFFFFF
| body2                 = FFFFFF
| rightarm2             = FFFFFF
| shorts2               = FFFFFF
| socks2                = FFFFFF
}}
'''Жапония улуттук футбол курамасы''' ({{lang-jp|サッカー日本代表}}) —  эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Жапония|Жапониянын]] атынан чыгуучу команда. Курама «көк [[Самурай|самурайлар]]» ({{lang-ja|サムライ・ブルー}}) деген каймана ат менен белгилүү. Жапония футбол ассоциациясы тарабынан башкарылат.

1990-жылдардан баштап Япония [[Азия|Азиядагы]] алдыңкы командалардын бирине айланган. Команда 1998-жылдан бери бардык [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионаттарына]] катышып, 4 жолу плей-офф баскычына чыккан (2002, 2010, [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]] жана [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]).

Япония [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогун]] 4 жолу (1992, 2000, 2004, 2011) утуп, бул көрсөткүч боюнча рекорд ээси. Ошондой эле 2001 Конфедерациялар кубогунда жана [[2019 Футбол боюнча Азия Кубогу|2019 Азия кубогунда]] финалга чыккан.

Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Тони Попович]], капитаны — Мэтью Райан.

Команда [[Түштүк Корея улуттук футбол курамасы|Түштүк Корея]], [[Австралия улуттук футбол курамасы|Австралия]], [[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]] жана [[Сауд Арабиясы улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]] менен атаандаштыкка ээ.

== Булактар ==
{{булактар|2}}

== Шилтемелер ==
* Жапония футбол ассоциациясынын [https://www.jfa.jp/eng/samuraiblue/ расмий сайты]
* [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/AUS Жапония] ФИФА сайтында

{{Stub}}

[[Категория:Футбол курамалар]]</text>
      <sha1>khbhx5kp3h2l6g8tiv6gel2hg0v3rnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мирто</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151342</id>
    <revision>
      <id>643177</id>
      <timestamp>2026-04-05T19:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Мирто  |расмий аталышы             = {{lang-it|Mirto}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =2 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =8 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT  |CoordScale=30000  |ЯндексКарт...&quot;</comment>
      <origin>643177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2781" sha1="pqgb9yd0tjwxa2ee00x7ue6ne6c3fq5" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Мирто
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Mirto}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =2 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =8 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Mirto
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 400
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 400
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 1 200
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Миртолуктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = Mirto
 |сайты                      = https://www.comune.mirto.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Mirto panorama.jpg
}}

'''Мирто''' ({{lang-it|Mirto}} {{IPA|[ˈmirto]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Иония деңизинин жээгине жакын жайгашкан жана тарыхый кыштактык калктуу конуш катары белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 1 200 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-mirto/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.mirto.me.it Расмий сайт ''(Comune di Mirto)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>pqgb9yd0tjwxa2ee00x7ue6ne6c3fq5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643178</id>
      <parentid>643177</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2819" sha1="o7907t7su103tkmet9bduf4tt0uei94" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Мирто
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Mirto}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =5 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =45 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Mirto
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 400
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 400
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 1 200
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Миртолуктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = Mirto
 |сайты                      = https://www.comune.mirto.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Mirto panorama.jpg
}}

'''Мирто''' ({{lang-it|Mirto}} {{IPA|[ˈmirto]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна.  

Коммуна [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгине жакын жайгашкан жана тарыхый кыштактык калктуу конуш катары белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 1 200 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-mirto/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.mirto.me.it Расмий сайт ''(Comune di Mirto)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>o7907t7su103tkmet9bduf4tt0uei94</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643179</id>
      <parentid>643178</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:01:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2838" sha1="oujkgw72zidyq4wg4g8dmn349bykh17" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Мирто
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Mirto}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       =Mirto-Stemma.png 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =5 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =45 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Mirto
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 400
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 400
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 1 200
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Миртолуктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = Mirto
 |сайты                      = https://www.comune.mirto.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Panorama di Mirto.jpg
}}

'''Мирто''' ({{lang-it|Mirto}} {{IPA|[ˈmirto]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна.  

Коммуна [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгине жакын жайгашкан жана тарыхый кыштактык калктуу конуш катары белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 1 200 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-mirto/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.mirto.me.it Расмий сайт ''(Comune di Mirto)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>oujkgw72zidyq4wg4g8dmn349bykh17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Раккуя</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151343</id>
    <revision>
      <id>643180</id>
      <timestamp>2026-04-05T20:02:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Раккуя  |расмий аталышы             = {{lang-it|Raccuja}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =54 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT  |CoordScale=30000  |ЯндексКа...&quot;</comment>
      <origin>643180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2845" sha1="n7b12gbsp66toqoase9jdbkcp3816jx" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Раккуя
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Raccuja}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =54 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Raccuja
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 640
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 640
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 900
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Раккуялыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98067
 |Commons түрмөгүндө         = Raccuja
 |сайты                      = https://www.comune.raccuja.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Raccuja panorama.jpg
}}

'''Раккуя''' ({{lang-it|Raccuja}} {{IPA|[rakˈkuːja]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] метрополитен шаарына караштуу коммуна. Шаар Неброди тоо кыркаларында жайгашкан жана тарыхый айылдык мүнөзүн сактап калган калктуу конуш катары белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 900 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-raccuja/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.raccuja.me.it Расмий сайт ''(Comune di Raccuja)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>n7b12gbsp66toqoase9jdbkcp3816jx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643181</id>
      <parentid>643180</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:03:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2844" sha1="ppl1vtefkzkggo77d2baftf7tpg5w2e" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Раккуя
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Raccuja}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =54 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Raccuja
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 640
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 640
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 900
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Раккуялыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98067
 |Commons түрмөгүндө         = Raccuja
 |сайты                      = https://www.comune.raccuja.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Raccuia.jpg
}}

'''Раккуя''' ({{lang-it|Raccuja}} {{IPA|[rakˈkuːja]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] метрополитен шаарына караштуу коммуна. 

Коммуна Неброди тоо кыркаларында жайгашкан жана тарыхый айылдык мүнөзүн сактап калган калктуу конуш катары белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 900 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-raccuja/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.raccuja.me.it Расмий сайт ''(Comune di Raccuja)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>ppl1vtefkzkggo77d2baftf7tpg5w2e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Синагра</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151344</id>
    <revision>
      <id>643183</id>
      <timestamp>2026-04-05T20:08:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Синагра  |расмий аталышы             = {{lang-it|Sinagra}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =5 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =51 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT  |CoordScale=30000  |ЯндексК...&quot;</comment>
      <origin>643183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2854" sha1="a1f25ivhcsqjdso58oqq56axp2asgz4" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Синагра
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Sinagra}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =5 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =51 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Sinagra
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 260
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 260
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 2 600
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Синагралыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98069
 |Commons түрмөгүндө         = Sinagra
 |сайты                      = https://www.comune.sinagra.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Sinagra panorama.jpg
}}

'''Синагра''' ({{lang-it|Sinagra}} {{IPA|[siˈnaːɡra]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] метрополитен шаарына караштуу коммуна. Калктуу конуш Неброди тоолорунун этегинде жайгашып, айыл чарба жана салттуу сицилиялык маданияты менен белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 2 600 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-sinagra/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.sinagra.me.it Расмий сайт ''(Comune di Sinagra)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>a1f25ivhcsqjdso58oqq56axp2asgz4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643184</id>
      <parentid>643183</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:08:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2855" sha1="fxinz0yvjay130nrj06lzn0t5wccyv7" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Синагра
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Sinagra}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =5 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =51 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Sinagra
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 260
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 260
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 2 600
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Синагралыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98069
 |Commons түрмөгүндө         = Sinagra
 |сайты                      = https://www.comune.sinagra.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Sinagra panorama.jpg
}}

'''Синагра''' ({{lang-it|Sinagra}} {{IPA|[siˈnaːɡra]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] метрополитен шаарына караштуу коммуна.

Калктуу конуш Неброди тоолорунун этегинде жайгашып, айыл чарба жана салттуу сицилиялык маданияты менен белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 2 600 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-sinagra/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.sinagra.me.it Расмий сайт ''(Comune di Sinagra)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>fxinz0yvjay130nrj06lzn0t5wccyv7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643185</id>
      <parentid>643184</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:11:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2858" sha1="tbuptdfviwbf6fejqq2q3h5fajvwlwm" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Синагра
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Sinagra}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =5 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =51 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Sinagra
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 260
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 260
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 2 600
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Синагралыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98069
 |Commons түрмөгүндө         = Sinagra
 |сайты                      = https://www.comune.sinagra.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Il paese di Sinagra.jpg
}}

'''Синагра''' ({{lang-it|Sinagra}} {{IPA|[siˈnaːɡra]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] метрополитен шаарына караштуу коммуна.

Калктуу конуш Неброди тоолорунун этегинде жайгашып, айыл чарба жана салттуу сицилиялык маданияты менен белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 2 600 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-sinagra/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.sinagra.me.it Расмий сайт ''(Comune di Sinagra)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>tbuptdfviwbf6fejqq2q3h5fajvwlwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Укрия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151345</id>
    <revision>
      <id>643186</id>
      <timestamp>2026-04-05T20:12:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Укрия  |расмий аталышы             = {{lang-it|Ucria}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =0 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =7 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT  |CoordScale=30000  |ЯндексКарт...&quot;</comment>
      <origin>643186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2818" sha1="4cfk6s5o6tw30rusey6ekl1q6fqii6t" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Укрия
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Ucria}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =0 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =7 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Ucria
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 450
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 450
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 1 100
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Укриялыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = Ucria
 |сайты                      = https://www.comune.ucria.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Ucria panorama.jpg
}}

'''Укрия''' ({{lang-it|Ucria}} {{IPA|[ˈukri.a]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Неброди тоолорунун этегинде жайгашкан жана тарыхый кыштактык мүнөзүн сактап калган калктуу конуш катары белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 1 100 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-ucria/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.ucria.me.it Расмий сайт ''(Comune di Ucria)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>4cfk6s5o6tw30rusey6ekl1q6fqii6t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643187</id>
      <parentid>643186</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2818" sha1="cullthgp3qdcihjqtwsfadgbc8uoren" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Укрия
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Ucria}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =0 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =7 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Ucria
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 450
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 450
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 1 100
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Укриялыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = Ucria
 |сайты                      = https://www.comune.ucria.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Panorama Ucria.jpg
}}

'''Укрия''' ({{lang-it|Ucria}} {{IPA|[ˈukri.a]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Неброди тоолорунун этегинде жайгашкан жана тарыхый кыштактык мүнөзүн сактап калган калктуу конуш катары белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 1 100 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-ucria/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.ucria.me.it Расмий сайт ''(Comune di Ucria)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>cullthgp3qdcihjqtwsfadgbc8uoren</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лонджи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151346</id>
    <revision>
      <id>643188</id>
      <timestamp>2026-04-05T20:16:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Лонджи  |расмий аталышы             = {{lang-it|Longi}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =52 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT  |CoordScale=30000  |ЯндексКар...&quot;</comment>
      <origin>643188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2818" sha1="b20iu7ha294b5sval45vp7ym2rvtnoh" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Лонджи
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Longi}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =52 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Longi
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 616
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 616
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 1 000
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Лонджилер
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98060
 |Commons түрмөгүндө         = Longi
 |сайты                      = https://www.comune.longi.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Longi panorama.jpg
}}

'''Лонджи''' ({{lang-it|Longi}} {{IPA|[ˈloŋɡi]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Неброди тоолорунун этегинде жайгашкан жана тарыхый айылдык мүнөзүн сактап калган калктуу конуш катары белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 1 000 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-longi/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.longi.me.it Расмий сайт ''(Comune di Longi)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>b20iu7ha294b5sval45vp7ym2rvtnoh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643189</id>
      <parentid>643188</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:17:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2850" sha1="m35jedq65qxteiwk42iiprvhtkx5iag" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Лонджи
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Longi}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =52 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Longi
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 616
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 616
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 1 000
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Лонджилер
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98060
 |Commons түрмөгүндө         = Longi
 |сайты                      = https://www.comune.longi.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Longi da Galati Mamertino.jpg
}}

'''Лонджи''' ({{lang-it|Longi}} {{IPA|[ˈloŋɡi]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна.   

Калктуу конуг Неброди тоолорунун этегинде жайгашкан жана тарыхый айылдык мүнөзүн сактап калган калктуу конуш катары белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 1 000 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-longi/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.longi.me.it Расмий сайт ''(Comune di Longi)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>m35jedq65qxteiwk42iiprvhtkx5iag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Галати-Мамертино</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151347</id>
    <revision>
      <id>643190</id>
      <timestamp>2026-04-05T20:19:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Галати-Мамертино  |расмий аталышы             = {{lang-it|Galati Mamertino}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =45 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT  |CoordSc...&quot;</comment>
      <origin>643190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2955" sha1="4pm8hsriudx35j5snkt9zsysrw8igyz" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Галати-Мамертино
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Galati Mamertino}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =45 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Galati%20Mamertino
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 700
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 700
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 2 100
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Галати-Мамертинолуктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = Galati Mamertino
 |сайты                      = https://www.comune.galati-mamertino.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Galati Mamertino panorama.jpg
}}

'''Галати-Мамертино''' ({{lang-it|Galati Mamertino}} {{IPA|[gaˈlati mamɛrˈtiːno]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Неброди тоолорунун жээгинде жайгашкан жана тарыхый айылдык калктуу конуш катары белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 2 100 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-galati-mamertino/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.galati-mamertino.me.it Расмий сайт ''(Comune di Galati Mamertino)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>4pm8hsriudx35j5snkt9zsysrw8igyz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643191</id>
      <parentid>643190</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:20:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2990" sha1="205h9kipxvmgsgnzpva0fhk80xxtmy5" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Галати-Мамертино
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Galati Mamertino}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =45 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Galati%20Mamertino
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 700
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 700
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 2 100
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Галати-Мамертинолуктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = Galati Mamertino
 |сайты                      = https://www.comune.galati-mamertino.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Piazza San Giacomo, Galati Mamertino 2.jpg
}}

'''Галати-Мамертино''' ({{lang-it|Galati Mamertino}} {{IPA|[gaˈlati mamɛrˈtiːno]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна.   

Калктуу конуш  Неброди тоолорунун жээгинде жайгашкан жана тарыхый айылдык калктуу конуш катары белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 2 100 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-galati-mamertino/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.galati-mamertino.me.it Расмий сайт ''(Comune di Galati Mamertino)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>205h9kipxvmgsgnzpva0fhk80xxtmy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сан-Теодоро</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151348</id>
    <revision>
      <id>643192</id>
      <timestamp>2026-04-05T20:23:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Сан-Теодоро  |расмий аталышы             = {{lang-it|San Teodoro}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =7 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =50 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT  |CoordScale=30000  |Я...&quot;</comment>
      <origin>643192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2869" sha1="3rzrpwpukcquhv2dhgjnvvg9x1dudx4" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Сан-Теодоро
 |расмий аталышы             = {{lang-it|San Teodoro}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =7 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =50 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20San%20Teodoro
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 500
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 500
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 1 300
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Сан-Теодоролор
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = San Teodoro (ME)
 |сайты                      = https://www.comune.san-teodoro.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = San Teodoro panorama.jpg
}}

'''Сан-Теодоро''' ({{lang-it|San Teodoro}} {{IPA|[san teoˈdoro]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Неброди тоолорунун этегинде жайгашкан жана тарыхый айылдык калктуу конуш катары белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 1 300 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-san-teodoro/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.san-teodoro.me.it Расмий сайт ''(Comune di San Teodoro)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>3rzrpwpukcquhv2dhgjnvvg9x1dudx4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643193</id>
      <parentid>643192</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:24:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2882" sha1="pwtggbov070dc65djq0plvbhadzpg1z" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Сан-Теодоро
 |расмий аталышы             = {{lang-it|San Teodoro}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =7 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =50 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20San%20Teodoro
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 500
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 500
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 1 300
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Сан-Теодоролор
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = San Teodoro (ME)
 |сайты                      = https://www.comune.san-teodoro.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Santeodoro01.jpg
}}

'''Сан-Теодоро''' ({{lang-it|San Teodoro}} {{IPA|[san teoˈdoro]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна.   

Калктуу конуш Неброди тоолорунун этегинде жайгашкан жана тарыхый айылдык калктуу конуш катары белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 1 300 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-san-teodoro/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.san-teodoro.me.it Расмий сайт ''(Comune di San Teodoro)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>pwtggbov070dc65djq0plvbhadzpg1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сан-Марко-д’Алунцио</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151349</id>
    <revision>
      <id>643196</id>
      <timestamp>2026-04-05T21:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Сан-Марко-д’Алунцио  |расмий аталышы             = {{lang-it|San Marco d’Alunzio}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =56 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:I...&quot;</comment>
      <origin>643196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2955" sha1="pi5g0s9n0zn0x41xiofgpe0gpsth955" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Сан-Марко-д’Алунцио
 |расмий аталышы             = {{lang-it|San Marco d’Alunzio}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =56 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20San%20Marco%20d'Alunzio
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 330
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 330
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 2 400
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Сан-Марколор
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = San Marco d'Alunzio
 |сайты                      = https://www.comune.san-marco-d-alunzio.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = San Marco d'Alunzio panorama.jpg
}}

'''Сан-Марко-д’Алунцио''' ({{lang-it|San Marco d’Alunzio}} {{IPA|[san ˈmarko dalunˈtsjo]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Неброди тоолорунун этегинде жайгашып, тарыхый калктуу конуш катары белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 2 400 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-san-marco-d-alunzio/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.san-marco-d-alunzio.me.it Расмий сайт ''(Comune di San Marco d’Alunzio)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>pi5g0s9n0zn0x41xiofgpe0gpsth955</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643197</id>
      <parentid>643196</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T21:45:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2951" sha1="4wip0m601sv9ii2vud74i18evg14pat" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Сан-Марко-д’Алунцио
 |расмий аталышы             = {{lang-it|San Marco d’Alunzio}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =56 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20San%20Marco%20d'Alunzio
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 330
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 330
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 2 400
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Сан-Марколор
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0941
 |почта индекси              = 98070
 |Commons түрмөгүндө         = San Marco d'Alunzio
 |сайты                      = https://www.comune.san-marco-d-alunzio.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = SanMarcoDAlunzio.jpg
}}

'''Сан-Марко-д’Алунцио''' ({{lang-it|San Marco d’Alunzio}} {{IPA|[san ˈmarko dalunˈtsjo]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. 

Коммуна Неброди тоолорунун этегинде жайгашып, тарыхый калктуу конуш катары белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 2 400 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-san-marco-d-alunzio/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.san-marco-d-alunzio.me.it Расмий сайт ''(Comune di San Marco d’Alunzio)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>4wip0m601sv9ii2vud74i18evg14pat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Роккалумера</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151350</id>
    <revision>
      <id>643198</id>
      <timestamp>2026-04-05T22:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Роккалумера  |расмий аталышы             = {{lang-it|Roccalumera}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =1 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =21 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT  |CoordScale=30000  |Я...&quot;</comment>
      <origin>643198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2857" sha1="kb3jhffeehlkythyyv0kjce2xemm4q6" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Роккалумера
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Roccalumera}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =1 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =21 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Roccalumera
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 7
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 7
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 4 800
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Роккалумералыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98027
 |Commons түрмөгүндө         = Roccalumera
 |сайты                      = https://www.comune.roccalumera.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Roccalumera panorama.jpg
}}

'''Роккалумера''' ({{lang-it|Roccalumera}} {{IPA|[rokaˈlumera]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Иония деңизинин жээгинде жайгашкан жана туризм менен айыл чарба тармагы үчүн белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 4 800 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-roccalumera/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.roccalumera.me.it Расмий сайт ''(Comune di Roccalumera)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>kb3jhffeehlkythyyv0kjce2xemm4q6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643199</id>
      <parentid>643198</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:01:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2893" sha1="c5b7ua2aov3srznxrln48byf1pxn7up" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Роккалумера
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Roccalumera}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =1 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =21 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Roccalumera
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 7
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 7
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 4 800
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Роккалумералыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98027
 |Commons түрмөгүндө         = Roccalumera
 |сайты                      = https://www.comune.roccalumera.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Roccalumera panorama.jpg
}}

'''Роккалумера''' ({{lang-it|Roccalumera}} {{IPA|[rokaˈlumera]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. 

Коммуна [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгинде жайгашкан жана туризм менен айыл чарба тармагы үчүн белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 4 800 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-roccalumera/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.roccalumera.me.it Расмий сайт ''(Comune di Roccalumera)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>c5b7ua2aov3srznxrln48byf1pxn7up</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643200</id>
      <parentid>643199</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2992" sha1="auuepa5x3e2red2c9c8yziu81hxp33o" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Роккалумера
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Roccalumera}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       =Roccalumera-Stemma.svg 
 |желек                      =Roccalumera-Gonfalone.svg 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =1 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =21 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Roccalumera
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 7
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 7
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 4 800
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Роккалумералыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98027
 |Commons түрмөгүндө         = Roccalumera
 |сайты                      = https://www.comune.roccalumera.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Map of comune of Roccalumera (province of Messina, region Sicily, Italy).svg
}}

'''Роккалумера''' ({{lang-it|Roccalumera}} {{IPA|[rokaˈlumera]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. 

Коммуна [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгинде жайгашкан жана туризм менен айыл чарба тармагы үчүн белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 4 800 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-roccalumera/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.roccalumera.me.it Расмий сайт ''(Comune di Roccalumera)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>auuepa5x3e2red2c9c8yziu81hxp33o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643206</id>
      <parentid>643200</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>643206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2993" sha1="7122e5e04mctf5kb3wvm1o1q5sn6rzi" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Роккалумера
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Roccalumera}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       =Roccalumera-Stemma.svg 
 |желек                      =Roccalumera-Gonfalone.svg 
 |lat_dir =N |lat_deg =37 |lat_min =59 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =24 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Roccalumera
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 7
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 7
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 4 800
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Роккалумералыктар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98027
 |Commons түрмөгүндө         = Roccalumera
 |сайты                      = https://www.comune.roccalumera.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Map of comune of Roccalumera (province of Messina, region Sicily, Italy).svg
}}

'''Роккалумера''' ({{lang-it|Roccalumera}} {{IPA|[rokaˈlumera]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. 

Коммуна [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгинде жайгашкан жана туризм менен айыл чарба тармагы үчүн белгилүү.

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 4 800 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-roccalumera/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.roccalumera.me.it Расмий сайт ''(Comune di Roccalumera)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>7122e5e04mctf5kb3wvm1o1q5sn6rzi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Итала</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151351</id>
    <revision>
      <id>643207</id>
      <timestamp>2026-04-05T22:33:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Итала  |расмий аталышы             = {{lang-it|Itala}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =37 |lat_min =59 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =11 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT  |CoordScale=30000  |ЯндексКар...&quot;</comment>
      <origin>643207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2735" sha1="0pmo13nphm17nfcokjygcs1poibts95" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Итала
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Itala}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =37 |lat_min =59 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =11 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Itala
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 80
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 80
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 3 200
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Италар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98025
 |Commons түрмөгүндө         = Itala (ME)
 |сайты                      = https://www.comune.itala.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Itala panorama.jpg
}}

'''Итала''' ({{lang-it|Itala}} {{IPA|[iˈtala]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Иония деңизинин жээгинде жайгашып, туризм жана айыл чарба үчүн белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 3 200 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-itala/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.itala.me.it Расмий сайт ''(Comune di Itala)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>0pmo13nphm17nfcokjygcs1poibts95</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643208</id>
      <parentid>643207</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:33:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2706" sha1="lgn4qzbyclc59s8u29hwa46foir9ofl" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Итала
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Itala}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =37 |lat_min =59 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =11 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Itala
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 80
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 80
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 3 200
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Италар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98025
 |Commons түрмөгүндө         = Itala (ME)
 |сайты                      = https://www.comune.itala.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Itala panorama.jpg
}}

'''Итала''' ({{lang-it|Itala}} {{IPA|[iˈtala]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна.   

Коммуна [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгинде жайгашкан.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 3 200 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-itala/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.itala.me.it Расмий сайт ''(Comune di Itala)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>lgn4qzbyclc59s8u29hwa46foir9ofl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643209</id>
      <parentid>643208</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:35:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21063-58</username>
        <id>47147</id>
      </contributor>
      <origin>643209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2758" sha1="6tyer56e6suxsneocvnf1ndcv6jfvsv" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Итала
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Itala}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =37 |lat_min =59 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =11 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Itala
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 80
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 80
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 3 200
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Италар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98025
 |Commons түрмөгүндө         = Itala (ME)
 |сайты                      = https://www.comune.itala.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Map of comune of Itala (province of Messina, region Sicily, Italy).svg
}}

'''Итала''' ({{lang-it|Itala}} {{IPA|[iˈtala]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна.   

Коммуна [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгинде жайгашкан.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 3 200 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-itala/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.itala.me.it Расмий сайт ''(Comune di Itala)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>6tyer56e6suxsneocvnf1ndcv6jfvsv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Али-Терме</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151352</id>
    <revision>
      <id>643210</id>
      <timestamp>2026-04-05T22:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Али-Терме  |расмий аталышы             = {{lang-it|Ali Terme}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =23 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT  |CoordScale=30000  |Янде...&quot;</comment>
      <origin>643210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2805" sha1="spoyl4cx2n4azh067uj9h60rvi8hs1n" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Али-Терме
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Ali Terme}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =23 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Ali%20Terme
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 3
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 3
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 7 000
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Али-Терме́ликтер
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98021
 |Commons түрмөгүндө         = Ali Terme
 |сайты                      = https://www.comune.aliterme.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Ali Terme panorama.jpg
}}

'''Али-Терме''' ({{lang-it|Ali Terme}} {{IPA|[ˈali ˈtɛrme]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Иония деңизинин жээгинде жайгашкан жана курорттук туризм менен белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 7 000 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-ali-terme/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.aliterme.me.it Расмий сайт ''(Comune di Ali Terme)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>spoyl4cx2n4azh067uj9h60rvi8hs1n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643211</id>
      <parentid>643210</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2950" sha1="ik258w0tsz3dy9e0nh94rsdid0jeu5n" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Али-Терме
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Ali Terme}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       =Alì Terme-Stemma.svg 
 |желек                      =Alì Terme-Gonfalone.svg 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =23 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Ali%20Terme
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 3
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 3
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 7 000
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Али-Терме́ликтер
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98021
 |Commons түрмөгүндө         = Ali Terme
 |сайты                      = https://www.comune.aliterme.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Map of comune of Alì Terme (metropolitan city of Messina, region Sicily, Italy).svg
}}

'''Али-Терме''' ({{lang-it|Ali Terme}} {{IPA|[ˈali ˈtɛrme]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна.   

Коммуна [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгинде жайгашкан жана курорттук туризм менен белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 7 000 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-ali-terme/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.aliterme.me.it Расмий сайт ''(Comune di Ali Terme)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>ik258w0tsz3dy9e0nh94rsdid0jeu5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санта-Тереза-ди-Рива</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151353</id>
    <revision>
      <id>643212</id>
      <timestamp>2026-04-05T22:40:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{ОЖ  |статусу                    = Шаар  |кыргызча аталышы           = Санта-Тереза-ди-Рива  |расмий аталышы             = {{lang-it|Santa Teresa di Riva}}  |өлкө                       = Италия  |герб                       =   |желек                      =   |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =2 |lat_sec =0  |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =25 |lon_sec =0  |CoordAddon=type:city_region:IT...&quot;</comment>
      <origin>643212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3016" sha1="fekpx1fzphdqlgvup42xag47ggvpeqo" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Санта-Тереза-ди-Рива
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Santa Teresa di Riva}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       = 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =2 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =25 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Santa%20Teresa%20di%20Riva
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 8
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 8
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 9 000
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Санта-Терезалылар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98028
 |Commons түрмөгүндө         = Santa Teresa di Riva
 |сайты                      = https://www.comune.santateresadiriva.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Santa Teresa di Riva panorama.jpg
}}

'''Санта-Тереза-ди-Рива''' ({{lang-it|Santa Teresa di Riva}} {{IPA|[ˈsanta teˈreza di ˈriva]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Иония деңизинин жээгинде жайгашып, курорттук туризм жана деңиз багытындагы ишмердүүлүгү менен белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 9 000 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-santa-teresa-di-riva/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.santateresadiriva.me.it Расмий сайт ''(Comune di Santa Teresa di Riva)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>fekpx1fzphdqlgvup42xag47ggvpeqo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643213</id>
      <parentid>643212</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3099" sha1="hk74wlbzy7nl8d3xw7j9k40akx9hja6" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Санта-Тереза-ди-Рива
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Santa Teresa di Riva}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       =Santa Teresa di Riva-Stemma.svg 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =2 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =25 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Santa%20Teresa%20di%20Riva
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 8
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 8
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 9 000
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Санта-Терезалылар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98028
 |Commons түрмөгүндө         = Santa Teresa di Riva
 |сайты                      = https://www.comune.santateresadiriva.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Map of comune of Santa Teresa di Riva (province of Messina, region Sicily, Italy).svg
}}

'''Санта-Тереза-ди-Рива''' ({{lang-it|Santa Teresa di Riva}} {{IPA|[ˈsanta teˈreza di ˈriva]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Шаар Иония деңизинин жээгинде жайгашып, курорттук туризм жана деңиз багытындагы ишмердүүлүгү менен белгилүү.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 9 000 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-santa-teresa-di-riva/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.santateresadiriva.me.it Расмий сайт ''(Comune di Santa Teresa di Riva)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>hk74wlbzy7nl8d3xw7j9k40akx9hja6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>643214</id>
      <parentid>643213</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <origin>643214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3017" sha1="12rkyibe7w6jlilal3kgfoiujtlxfji" xml:space="preserve">{{ОЖ
 |статусу                    = Шаар
 |кыргызча аталышы           = Санта-Тереза-ди-Рива
 |расмий аталышы             = {{lang-it|Santa Teresa di Riva}}
 |өлкө                       = Италия
 |герб                       =Santa Teresa di Riva-Stemma.svg 
 |желек                      = 
 |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =2 |lat_sec =0
 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =25 |lon_sec =0
 |CoordAddon=type:city_region:IT
 |CoordScale=30000
 |ЯндексКарта                = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Santa%20Teresa%20di%20Riva
 |өлкөнүн картасынын өлчөмү  = 300
 |аймактын картасынын өлчөмү = 300
 |аймактын түрү              = Автономиялуу аймак
 |аймак                      = Сицилия
 |ички бөлүнүшү              = 
 |башчысынын түрү            = Мэр
 |башчысы                    = 
 |бийиктиги                  = 8
 |ОЖ борборунун бийиктиги    = 8
 |климаты                    = Жер ортолук деңиз климаты
 |расмий тили                = Италян тили
 |калкы                      = 9 000
 |элди каттоо жылы           = 2024
 |жыштыгы                    = 
 |улуттук курамы             = Италиялыктар
 |диний курамы               = Католиктер
 |этнохороним                = Санта-Терезалылар
 |убакыт аралыгы             = +1
 |DST                        = +2
 |телефон коду               = +39 0942
 |почта индекси              = 98028
 |Commons түрмөгүндө         = Santa Teresa di Riva
 |сайты                      = https://www.comune.santateresadiriva.me.it
 |сайтынын тили              = it
 |автоунаа коду              = ME
 |сүрөт                      = Map of comune of Santa Teresa di Riva (province of Messina, region Sicily, Italy).svg
}}

'''Санта-Тереза-ди-Рива''' ({{lang-it|Santa Teresa di Riva}} {{IPA|[ˈsanta teˈreza di ˈriva]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Калктуу конуг [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгинде жайгашкан.  

== Калкы ==
Коммуна калкы болжол менен 9 000 адамды түзөт.&lt;ref&gt;https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-santa-teresa-di-riva/statistiche/popolazione-andamento-demografico/&lt;/ref&gt;

== Булактар ==
&lt;references /&gt;

== Тышкы шилтемелер ==
[https://www.comune.santateresadiriva.me.it Расмий сайт ''(Comune di Santa Teresa di Riva)'']

{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}</text>
      <sha1>12rkyibe7w6jlilal3kgfoiujtlxfji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-21063-58</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151354</id>
    <revision>
      <id>643234</id>
      <timestamp>2026-04-05T23:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="9bwhd4tj78gl1xsdkok3v3762njer85" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 23:30, 5 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>9bwhd4tj78gl1xsdkok3v3762njer85</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:InfernoHues</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151355</id>
    <revision>
      <id>643235</id>
      <timestamp>2026-04-06T00:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="9g1pgq9ysi3kebkxxtecynck88pk035" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 00:30, 6 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>9g1pgq9ysi3kebkxxtecynck88pk035</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-21140-22</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151356</id>
    <revision>
      <id>643243</id>
      <timestamp>2026-04-06T04:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="mh04rohl8xe3c9pjn8be96aud9rc6l1" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 04:31, 6 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>mh04rohl8xe3c9pjn8be96aud9rc6l1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-21138-51</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151357</id>
    <revision>
      <id>643244</id>
      <timestamp>2026-04-06T04:31:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="mh04rohl8xe3c9pjn8be96aud9rc6l1" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 04:31, 6 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>mh04rohl8xe3c9pjn8be96aud9rc6l1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-21178-53</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151358</id>
    <revision>
      <id>643245</id>
      <timestamp>2026-04-06T04:31:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="mh04rohl8xe3c9pjn8be96aud9rc6l1" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 04:31, 6 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>mh04rohl8xe3c9pjn8be96aud9rc6l1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:ZkirFromOsm</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151359</id>
    <revision>
      <id>643246</id>
      <timestamp>2026-04-06T04:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="9968r9mh4vvj9vx25ueuabelnbe20ng" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 04:32, 6 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>9968r9mh4vvj9vx25ueuabelnbe20ng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-21202-52</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151360</id>
    <revision>
      <id>643255</id>
      <timestamp>2026-04-06T05:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="0tl07dyb6h5xyqxopsormznyqzmgf9w" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 05:32, 6 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>0tl07dyb6h5xyqxopsormznyqzmgf9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Өлкө коду/TJK</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151361</id>
    <revision>
      <id>643256</id>
      <timestamp>2026-04-06T06:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{#switch:{{{1}}}|р=Тажикстан|Тажикстан}}&lt;noinclude&gt;  [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|TJK]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>643256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="173" sha1="ac8k3grdk12e9fipd8r6lk2e27ej976" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}|р=Тажикстан|Тажикстан}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|TJK]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ac8k3grdk12e9fipd8r6lk2e27ej976</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Өлкө коду/MGL</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151362</id>
    <revision>
      <id>643257</id>
      <timestamp>2026-04-06T06:29:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{#switch:{{{1}}}|р=Монголия|Монголия}}&lt;noinclude&gt;  [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|MGL]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>643257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169" sha1="lohohiqje7pvd20u8fgg1bye1waghhj" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}|р=Монголия|Монголия}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|MGL]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lohohiqje7pvd20u8fgg1bye1waghhj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:MelvinaTle</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151363</id>
    <revision>
      <id>643258</id>
      <timestamp>2026-04-06T06:32:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="68wjmv11k1j4pfnk7ve7falqk80o1x1" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 06:32, 6 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>68wjmv11k1j4pfnk7ve7falqk80o1x1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Өзбекстан улуттук футбол курамасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151364</id>
    <revision>
      <id>643259</id>
      <timestamp>2026-04-06T06:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы               = Өзбекстан | Эн белгиси            = Flag_of_Uzbekistan.svg | Лакап аттары          = ''Ак бөрүлөр'' ({{lang-uz|Oq boʻrilar}}) | Федерациясы           = Өзбекстан футбол ассоциациясы | Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] ([[Азия]]) | Субфеде...&quot;</comment>
      <origin>643259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5328" sha1="mdg69c29y6x7bhsslwgf6iu8l1066f1" xml:space="preserve">{{Улуттук футбол курама
| Аталышы               = Өзбекстан
| Эн белгиси            = Flag_of_Uzbekistan.svg
| Лакап аттары          = ''Ак бөрүлөр'' ({{lang-uz|Oq boʻrilar}})
| Федерациясы           = Өзбекстан футбол ассоциациясы
| Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] ([[Азия]])
| Субфедерациясы        = [[Борбор Азия футбол федерациясы]]
| Машыктыруучусу        = {{желек|Италия}} [[Фабио Каннаваро]]
| Капитаны              = [[Элдор Шомуродов]]
| Эң көп оюн саны       = [[Сервер Жепаров]] (128) 
| Мыкты бомбардири      = Элдор Шомуродов (44)
| Үй стадиону           = «Бунөдкор», «Пахтакор»
| Азыркы рейтинги       = {{ФИФА эркектер рейтинги|UZB}}
| Мыкты рейтинги        = 45 &lt;small&gt;(ноябрь 2006 – январь 2007)&lt;/small&gt;
| Төмөнкү рейтинги      = 118 &lt;small&gt;(ноябрь 1996)&lt;/small&gt;
| ФИФА коду             = UZB
| Биринчи оюну          = {{футбол|TJK|1991}} 2:2 {{футбол|UZB|||R}}&lt;br&gt;''([[Душанбе]], [[Тажикстан]]; 17-июнь 1992)''
| Жеңиши                = {{футбол|UZB}} 15:0 {{футбол|MGL|1992||R}}&lt;br&gt;''([[Чиангмай]], [[Таиланд]]; 5-декабрь 1998)''
| Жеңилүүсү             = {{футбол|JPN}} 8:1 {{футбол|UZB|||R}}&lt;br&gt;''([[Сайда]], [[Ливан]]; 17-октябрь 2000)''
| ДЧ оюн                = 1
| Биринчи ДЧ            = 2026
| ДЧ жетишкендиги       = Билине элек
| Аймактык мелдеш       = [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогу]]
| Аймактык оюн          = 9
| Биринчи мелдеш        = [[1996 Футбол боюнча Азия кубогу|1996]]
| Аймактык жетишкендиги = 4-орун ([[2011 Футбол боюнча Азия кубогу|2011]])
| 2-Аймактык мелдеш     = [[Орто Азия улуттар кубогу]]
| 2-Аймактык оюн        = 2
| 2-Биринчи мелдеш      = [[2023 Орто Азия улуттар кубогу|2023]]
| 2-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[2025 Орто Азия улуттар кубогу|2025]])
&lt;!-- негизги форма --&gt;
| pattern_la1           = _uzb25a
| pattern_b1            = _uzb25a
| pattern_ra1           = _uzb25a
| pattern_sh1           = _shorts
| pattern_so1           = 
| leftarm1              = 
| body1                 = 
| rightarm1             = 
| shorts1               = 0202D1
| socks1                = 0202D1
&lt;!-- резервдик форма --&gt;
| pattern_la2           = _uzb25h
| pattern_b2            = _uzb25h
| pattern_ra2           = _uzb25h
| pattern_sh2           = _shorts
| pattern_so2           = 
| leftarm2              = 
| body2                 = 
| rightarm2             = 
| shorts2               = FFFFFF
| socks2                = FFFFFF
}}
'''Өзбекстан улуттук футбол курамасы''' ({{lang-uz|Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi}}) —  эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Өзбекстан|Өзбекстандын]] атынан чыгуучу команда. Кураманы Өзбекстан футбол ассоциациясы башкарат.

Өзбекстан [[Борбор Азия|Борбор Азиядагы]] эң ийгиликтүү курама командалардын бири болуп эсептелет. 2011 [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогунда]] биринчи жолу жарым финалга чыккан. 1994 Азия оюндарында алтын медаль уткан, ал эми 1995 Афро-Азиялык улуттар кубогунда финалга чыккан.

Өзбекстан тарыхында биринчи жолу [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Дүйнө чемпионатына]] жолдомо алган.

Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Италия|италиялык]] адис [[Фабио Каннаваро]], капитаны — [[Элдор Шомуродов]].

Команда [[Кыргызстан улуттук футбол курамасы|Кыргызстан]], [[Тажикстан улуттук футбол курамасы|Тажикстан]], [[Казакстан улуттук футбол курамасы|Казакстан]] жана [[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]] менен атаандаштыкка ээ.

== Булактар ==
{{булактар|2}}

== Шилтемелер ==
* Өзбекстан футбол ассоциациясынын [http://ufa.uz/ расмий сайты]
* [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/UZB Өзбекстан] ФИФА сайтында

{{Stub}}

[[Категория:Футбол курамалар]]</text>
      <sha1>mdg69c29y6x7bhsslwgf6iu8l1066f1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Өлкө коду/AFG</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151365</id>
    <revision>
      <id>643261</id>
      <timestamp>2026-04-06T06:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{#switch:{{{1}}}|р=Ооганстан|Ооганстан}}&lt;noinclude&gt;  [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|AFG]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>643261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="173" sha1="ijocb6g1vjqg0g2a0abk75ntwbod5gk" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}|р=Ооганстан|Ооганстан}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|AFG]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ijocb6g1vjqg0g2a0abk75ntwbod5gk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Өлкө коду/GUM</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151366</id>
    <revision>
      <id>643262</id>
      <timestamp>2026-04-06T06:57:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{#switch:{{{1}}}|р=Гуам|Гуам}}&lt;noinclude&gt;  [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|GUM]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>643262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="153" sha1="dccjdowp921fc580ig8enp2v0aepflw" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}|р=Гуам|Гуам}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|GUM]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dccjdowp921fc580ig8enp2v0aepflw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иран улуттук футбол курамасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151367</id>
    <revision>
      <id>643263</id>
      <timestamp>2026-04-06T07:11:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы               = Иран | Эн белгиси            = Flag_of_Iran.svg | Лакап аттары          = ''Улуттук команда'' ({{lang-fa|تیم ملی}}) | Федерациясы           = Иран футбол ассоциациясы | Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] ([[Азия]]) | Субфедерациясы...&quot;</comment>
      <origin>643263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5973" sha1="lz8h81nnlmdj7l72m2v0q57yvj5gn64" xml:space="preserve">{{Улуттук футбол курама
| Аталышы               = Иран
| Эн белгиси            = Flag_of_Iran.svg
| Лакап аттары          = ''Улуттук команда'' ({{lang-fa|تیم ملی}})
| Федерациясы           = Иран футбол ассоциациясы
| Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] ([[Азия]])
| Субфедерациясы        = [[Борбор Азия футбол федерациясы]]
| Машыктыруучусу        = [[Амир Галеной]]
| Капитаны              = [[Алиреза Жаханбахш]]
| Эң көп оюн саны       = [[Жавад Некунам]] (149) 
| Мыкты бомбардири      = [[Али Даеи]] (108)
| Үй стадиону           = «Азади»
| Азыркы рейтинги       = {{ФИФА эркектер рейтинги|IRN}}
| Мыкты рейтинги        = 15 &lt;small&gt;(август 2005)&lt;/small&gt;
| Төмөнкү рейтинги      = 122 &lt;small&gt;(май 1996)&lt;/small&gt;
| ФИФА коду             = IRN
| Биринчи оюну          = {{футбол|AFG|1930}} 0:0 {{футбол|IRN|||R}}&lt;br&gt;''([[Кабул]], [[Ооганстан]]; 25-август 1941)''
| Жеңиши                = {{футбол|IRN}} 19:0 {{футбол|GUM|||R}}&lt;br&gt;''([[Табриз]], [[Иран]]; 24-ноябрь 2000)''
| Жеңилүүсү             = {{футбол|TUR}} 6:1 {{футбол|IRN|||R}}&lt;br&gt;''([[Стамбул]], [[Түркия]]; 28-май 1950)''&lt;br&gt;{{футбол|KOR}} 6:1 {{футбол|IRN|||R}}&lt;br&gt;''([[Токио]], [[Жапония]]; 28-май 1958)''
| ДЧ оюн                = 7
| Биринчи ДЧ            = 1978
| ДЧ жетишкендиги       = Тайпалык баскыч ([[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]], [[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]], [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
| Аймактык мелдеш       = [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогу]]
| Аймактык оюн          = 16
| Биринчи мелдеш        = [[1968 Футбол боюнча Азия кубогу|1968]]
| Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1968 Футбол боюнча Азия кубогу|1968]], [[1972 Футбол боюнча Азия кубогу|1972]], [[1976 Футбол боюнча Азия кубогу|1976]])
| 2-Аймактык мелдеш     = [[АФК-ОФК Чакырык кубогу]]
| 2-Аймактык оюн        = 1
| 2-Биринчи мелдеш      = [[2003 АФК-ОФК Чакырык кубогу|2003]]
| 2-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[2003 АФК-ОФК Чакырык кубогу|2003]])
| 3-Аймактык мелдеш     = [[Афро-Азиялык улуттар кубогу]]
| 3-Аймактык оюн        = 2
| 3-Биринчи мелдеш      = [[1978 Афро-Азиялык улуттар кубогу|1978]]
| 3-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[1991 Афро-Азиялык улуттар кубогу|1991]])
&lt;!-- негизги форма --&gt;
| pattern_la1           = _irn22h
| pattern_b1            = _irn22h
| pattern_ra1           = _irn22h
| pattern_sh1           =
| pattern_so1           =
| leftarm1              = EC0000
| body1                 = FFFFFF
| rightarm1             = FFFFFF
| shorts1               = FFFFFF
| socks1                = FFFFFF
&lt;!-- резервдик форма --&gt;
| pattern_la2           = _irn22a
| pattern_b2            = _irn22a
| pattern_ra2           = _irn22a
| pattern_sh2           =
| pattern_so2           =
| leftarm2              = EC0000
| body2                 = EC0000
| rightarm2             = EC0000
| shorts2               = FF0000
| socks2                = FF0000
}}
'''Иран улуттук футбол курамасы''' ({{lang-fa|تیم ملی فوتبال مردان ایران}}) —  эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Иран|Ирандын]] атынан чыгуучу команда. Кураманы Иран футбол ассоциациясы башкарат.

Континенттик деңгээлде Иран [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогун]] 3 жолу (1968, 1972, 1976) уткан жана Азия оюндарында 3 жолу (1974, 1990, 1998) чемпион болгон.

Дүйнөлүк деңгээлде эң жакшы жыйынтыгы — 1976-жылкы Олимпиадада чейрек финалга чыгуу. [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Дүйнө чемпионатына]] 7 жолу катышкан, бирок тайпалык баскычтан ары өтө алган эмес. Аймактык мелдештерде Иран Батыш Азия чемпионатын 4 жолу жана Борбор Азия улуттар кубогун 1 жолу уткан. Ошондой эле 2003 АФК–ОФК Чакырык кубогун жеңген.

Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Амир Галеной]], капитаны — [[Алиреза Жаханбахш]].

== Булактар ==
{{булактар|2}}

== Шилтемелер ==
* Иран футбол ассоциациясынын [https://ffiri.ir/ расмий сайты]
* [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/IRN Иран] ФИФА сайтында

{{Stub}}

[[Категория:Футбол курамалар]]</text>
      <sha1>lz8h81nnlmdj7l72m2v0q57yvj5gn64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Өлкө коду/NEP</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151368</id>
    <revision>
      <id>643264</id>
      <timestamp>2026-04-06T07:21:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{#switch:{{{1}}}|р=Непал|Непал}}&lt;noinclude&gt;  [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|NEP]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>643264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="gyhatb801r07dznd9s22faobo53nvbr" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}|р=Непал|Непал}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|NEP]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gyhatb801r07dznd9s22faobo53nvbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-21049-42</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151369</id>
    <revision>
      <id>643266</id>
      <timestamp>2026-04-06T07:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="1b5cefpi8nkzvv2vhgtt90eu6ibbsnz" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 07:32, 6 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1b5cefpi8nkzvv2vhgtt90eu6ibbsnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Корея Республикасы улуттук футбол курамасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151370</id>
    <revision>
      <id>643267</id>
      <timestamp>2026-04-06T07:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы               = Корея Республикасы | Эн белгиси            = Flag_of_South_Korea.svg | Лакап аттары          = ''Кызыл шайтандар'', ''Азия жолборстору'' | Федерациясы           = Корея футбол ассоциациясы | Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] ([...&quot;</comment>
      <origin>643267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5927" sha1="tshj5fxaocj2wh1grox60rg5357juch" xml:space="preserve">{{Улуттук футбол курама
| Аталышы               = Корея Республикасы
| Эн белгиси            = Flag_of_South_Korea.svg
| Лакап аттары          = ''Кызыл шайтандар'', ''Азия жолборстору''
| Федерациясы           = Корея футбол ассоциациясы
| Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] ([[Азия]])
| Субфедерациясы        = Чыгыш Азия футбол федерациясы
| Машыктыруучусу        = [[Хон Мүн Бо]]
| Капитаны              = [[Сон Хын Мин]]
| Эң көп оюн саны       = Сон Хын Мин (142) 
| Мыкты бомбардири      = [[Чха Бом Гын]] (58)
| Үй стадиону           = Корея Республикасындагы стадиондор
| Азыркы рейтинги       = {{ФИФА эркектер рейтинги|KOR}}
| Мыкты рейтинги        = 17 &lt;small&gt;(декабрь 1998)&lt;/small&gt;
| Төмөнкү рейтинги      = 69 &lt;small&gt;(ноябрь 2014 – январь 2015)&lt;/small&gt;
| ФИФА коду             = KOR
| Биринчи оюну          = {{футбол|KOR}} 5:3 {{футбол|MEX|||R}}&lt;br&gt;''([[Лондон]], [[Англия]]; 2-август 1948)''
| Жеңиши                = {{футбол|KOR}} 16:0 {{футбол|NEP|||R}}&lt;br&gt;''([[Инчхон]], [[Корея Республикасы]]; 29-сентябрь 2003)''
| Жеңилүүсү             = {{футбол|KOR}} 0:12 {{футбол|SWE|||R}}&lt;br&gt;''(Лондон, Англия; 5-август 1948)''
| ДЧ оюн                = 11
| Биринчи ДЧ            = 1954
| ДЧ жетишкендиги       = 4-орун ([[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]])
| Аймактык мелдеш       = [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогу]]
| Аймактык оюн          = 15
| Биринчи мелдеш        = [[1956 Футбол боюнча Азия кубогу|1956]]
| Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1956 Футбол боюнча Азия кубогу|1956]], [[1960 Футбол боюнча Азия кубогу|1960]])
| 2-Аймактык мелдеш     = [[Чыгыш Азия футбол чемпионаты]]
| 2-Аймактык оюн        = 10
| 2-Биринчи мелдеш      = [[2003 Чыгыш Азия футбол чемпионаты|2003]]
| 2-Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[2003 Чыгыш Азия футбол чемпионаты|2003]], [[2008 Чыгыш Азия футбол чемпионаты|2008]], [[2015 Чыгыш Азия футбол чемпионаты|2015]], [[2017 Чыгыш Азия футбол чемпионаты|2017]], [[2019 Чыгыш Азия футбол чемпионаты|2019]])
| 3-Аймактык мелдеш     = [[Конфедерациялар кубогу]]
| 3-Аймактык оюн        = 1
| 3-Биринчи мелдеш      = [[2001 Конфедерациялар кубогу|2001]]
| 3-Аймактык жетишкендиги = Тайпалык баскыч ([[2001 Конфедерациялар кубогу|2001]])
&lt;!-- негизги форма --&gt;
| pattern_la1           = _kor26h
| pattern_b1            = _kor26h
| pattern_ra1           = _kor26h
| pattern_sh1           = _kor26h
| pattern_so1           = _kor26hl
| leftarm1              = FF354F
| body1                 = FF354F
| rightarm1             = FF354F
| shorts1               = FF354F
| socks1                = D20010
&lt;!-- резервдик форма --&gt;
| pattern_la2           = _kor26a
| pattern_b2            = _kor26a
| pattern_ra2           = _kor26a
| pattern_sh2           =_kor26a
| pattern_so2           =_kor26al
| leftarm2              = 000000
| body2                 = 000000
| rightarm2             = 000000
| shorts2               = 000000
| socks2                = 000000
}}
'''Корея Республикасы улуттук футбол курамасы''' ({{lang-ko|대한민국 축구 국가대표팀}}) —  эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Корея Республикасы|Корея Республикасынын]] атынан чыгуучу команда. Кураманы Корея футбол ассоциациясы башкарат.

Корея 1980-жылдардан бери [[Азия|Азиядагы]] күчтүү командалардын бири болуп, [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатына]] 11 жолу катышкан (анын ичинде 10 жолу катары менен). 2002-жылы [[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония]] менен бирге өткөргөн дүйнө чемпионатында жарым финалга чыгып, Азиядан чыккан биринчи команда болгон. 

Команда [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогун]] 2 жолу уткан жана 4 жолу финалга чыккан. Ошондой эле Азия оюндарында 3 алтын жана 3 күмүш медаль алган.

Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Хон Мүн Бо]], капитаны — [[Сон Хын Мин]].

== Булактар ==
{{булактар|2}}

== Шилтемелер ==
* Корея футбол ассоциациясынын [https://www.kfa.or.kr/ расмий сайты]
* [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/KOR Корея Республикасы] ФИФА сайтында

{{Stub}}

[[Категория:Футбол курамалар]]</text>
      <sha1>tshj5fxaocj2wh1grox60rg5357juch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Өлкө коду/BHR</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151371</id>
    <revision>
      <id>643269</id>
      <timestamp>2026-04-06T07:48:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{#switch:{{{1}}}|р=Бахрейн|Бахрейн}}&lt;noinclude&gt;  [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|BHR]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>643269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="165" sha1="qeklsqbxk9we6k9tgdqvcsawbqk80p0" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}|р=Бахрейн|Бахрейн}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|BHR]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qeklsqbxk9we6k9tgdqvcsawbqk80p0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Өлкө коду/BHU</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151372</id>
    <revision>
      <id>643270</id>
      <timestamp>2026-04-06T07:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{#switch:{{{1}}}|р=Бутан|Бутан}}&lt;noinclude&gt;  [[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|BHU]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>643270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="i1sr9qj99wdbb7c7yfpoucmfv7lufub" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}|р=Бутан|Бутан}}&lt;noinclude&gt;

[[Категория:Калыптар:Код боюнча өлкөлөр ISO 3166|BHU]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1sr9qj99wdbb7c7yfpoucmfv7lufub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катар улуттук футбол курамасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151373</id>
    <revision>
      <id>643272</id>
      <timestamp>2026-04-06T08:11:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Улуттук футбол курама | Аталышы               = Катар | Эн белгиси            = Flag_of_Qatar.svg | Лакап аттары          = ''Кочкул кызылдар'' ({{lang-ar|العنابي}}) | Федерациясы           = Катар футбол ассоциациясы | Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] ([[Азия]]) | Субфедерация...&quot;</comment>
      <origin>643272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6368" sha1="96ttangquufdw80l3n28lippd4139kl" xml:space="preserve">{{Улуттук футбол курама
| Аталышы               = Катар
| Эн белгиси            = Flag_of_Qatar.svg
| Лакап аттары          = ''Кочкул кызылдар'' ({{lang-ar|العنابي}})
| Федерациясы           = Катар футбол ассоциациясы
| Конфедерациясы        = [[Азия Футбол Конфедерациясы|АФК]] ([[Азия]])
| Субфедерациясы        = Чыгыш Азия футбол федерациясы
| Машыктыруучусу        = {{желек|Испания}} [[Хулен Лопетеги]]
| Капитаны              = [[Хассан ал-Хайдос]]
| Эң көп оюн саны       = Хассан ал-Хайдос (184) 
| Мыкты бомбардири      = [[Алмоез Али]] (60)
| Үй стадиону           = «Жассим бин Хамад»
| Азыркы рейтинги       = {{ФИФА эркектер рейтинги|QAT}}
| Мыкты рейтинги        = 34 &lt;small&gt;(апрель 2024, июль 2024)&lt;/small&gt;
| Төмөнкү рейтинги      = 113 &lt;small&gt;(ноябрь 2010)&lt;/small&gt;
| ФИФА коду             = QAT
| Биринчи оюну          = {{футбол|BHR}} 2:1 {{футбол|QAT|||R}}&lt;br&gt;''([[Мадинат-Иса]], [[Бахрейн]]; 27-март 1970)''
| Жеңиши                = {{футбол|QAT}} 15:0 {{футбол|BHU|||R}}&lt;br&gt;''([[Доха]], [[Катар]]; 3-сентябрь 2015)''
| Жеңилүүсү             = {{футбол|KUW}} 9:0 {{футбол|QAT|||R}}&lt;br&gt;''([[Кувейт]]; 8-январь 1973)''
| ДЧ оюн                = 2
| Биринчи ДЧ            = 2022
| ДЧ жетишкендиги       = Тайпалык баскыч ([[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
| Аймактык мелдеш       = [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогу]]
| Аймактык оюн          = 12
| Биринчи мелдеш        = [[1980 Футбол боюнча Азия кубогу|1980]]
| Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[2019 Футбол боюнча Азия Кубогу|2019]], [[2023 футбол боюнча Азия Кубогу|2023]])
| 2-Аймактык мелдеш     = [[Футбол боюнча Араб кубогу]]
| 2-Аймактык оюн        = 3
| 2-Биринчи мелдеш      = [[1985 Футбол боюнча Араб кубогу|1985]]
| 2-Аймактык жетишкендиги = 2-орун ([[1998 Футбол боюнча Араб кубогу|1998]])
| 3-Аймактык мелдеш     = [[КОНКАКАФ Алтын кубогу]] (конок катары)
| 3-Аймактык оюн        = 2
| 3-Биринчи мелдеш      = [[2021 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2021]]
| 3-Аймактык жетишкендиги = Жарым финал ([[2021 КОНКАКАФ Алтын кубогу|2021]])
| 4-Аймактык мелдеш     = [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогу]] (конок катары)
| 4-Аймактык оюн        = 1
| 4-Биринчи мелдеш      = [[2019 Футбол боюнча Америка кубогу|2019]]
| 4-Аймактык жетишкендиги = Тайпалык баскыч ([[2019 Футбол боюнча Америка кубогу|2019]])
&lt;!-- негизги форма --&gt;
| pattern_la1           = _qat26h
| pattern_b1            = _qat26hA
| pattern_ra1           = _qat26h
| pattern_sh1           = _qat26h
| pattern_so1           = _qat26hl
| leftarm1              = 7c202b
| body1                 = 7c202b
| rightarm1             = 7c202b
| shorts1               = 7c202b
| socks1                = 7c202b
&lt;!-- резервдик форма --&gt;
| pattern_la2           = _qat26a
| pattern_b2            = _qat26aA
| pattern_ra2           = _qat26a
| pattern_sh2           = _qat26a
| pattern_so2           = _adidasonwhitel
| leftarm2              = FFFFFF
| body2                 = FFFFFF
| rightarm2             = FFFFFF
| shorts2               = FFFFFF
| socks2                = 7c202b
}}
'''Катар улуттук футбол курамасы''' ({{lang-ar|منتخب قطر لكرة القدم}}) —  эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Катар|Катардын]] атынан чыгуучу команда. Кураманы Катар футбол ассоциациясы башкарат.

Катар [[Футбол боюнча Азия кубогу|Азия кубогуна]] 10 жолу катышып, эки жолу чемпион болгон ([[2019 Футбол боюнча Азия Кубогу|2019]] жана [[2023 футбол боюнча Азия Кубогу|2023]]).

[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022-жылы]] Катар [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатын]] өткөргөн, бирок бардык оюндарда утулуп, тайпалык баскычтан чыга алган эмес. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Дүйнө чемпионатына]] жолдомо алган.

Катар [[Бахрейн улуттук футбол курамасы|Бахрейн]], [[Бириккен Араб Эмираттары улуттук футбол курамасы|Бириккен Араб Эмираттары]] жана [[Сауд Арабиясы улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]] менен атаандаштыкка ээ.

Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Испания|испаниялык]] адис [[Хулен Лопетеги]], капитаны — [[Хассан ал-Хайдос]]. Үй стадиону — «Жассим бин Хамад» стадиону.

== Булактар ==
{{булактар|2}}

== Шилтемелер ==
* Катар футбол ассоциациясынын [https://www.qfa.qa/ расмий сайты]
* [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/QAT Катар] ФИФА сайтында

{{Stub}}

[[Категория:Футбол курамалар]]</text>
      <sha1>96ttangquufdw80l3n28lippd4139kl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-21250-55</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151374</id>
    <revision>
      <id>643273</id>
      <timestamp>2026-04-06T08:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="ovp79ukobabozce637npkprgg3pedfk" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:32, 6 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ovp79ukobabozce637npkprgg3pedfk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Виноградова Галина Аркадьевна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151375</id>
    <revision>
      <id>643277</id>
      <timestamp>2026-04-06T09:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Talantzhardam</username>
        <id>47089</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:Galina_Arkadyevna_Vinogradova_composer_Kyrgyz_Republic.jpg|thumb|Галина Аркадьевна Виноградова. Композитор Кыргызстана, преподаватель Кыргызской национальной консерватории им. К. Молдобасанова, общественный деятель. 2019 год]]  === Виноградова Галина Аркадьевна === 1964-жылы 31-мартта...&quot;</comment>
      <origin>643277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17015" sha1="jptgi4zrxq7uyg4ls6s90bpb7pq619o" xml:space="preserve">[[Файл:Galina_Arkadyevna_Vinogradova_composer_Kyrgyz_Republic.jpg|thumb|Галина Аркадьевна Виноградова. Композитор Кыргызстана, преподаватель Кыргызской национальной консерватории им. К. Молдобасанова, общественный деятель. 2019 год]]

=== Виноградова Галина Аркадьевна ===
1964-жылы 31-мартта туулган — кыргызстандык композитор, педагог жана коомдук ишмер. [https://kg.akipress.org/news:1588751 Кыргыз Республикасынын Президентинин Ардак грамотасынын ээси] (2019), «Маданияттын отличниги» (2012) жана «Билим берүүнүн отличниги» (2009). Кыргыз Республикасынын Композиторлор союзунун [http://kompozitor.kg/composers/page/2/ мүчөсү].&lt;ref&gt;http://kompozitor.kg/composers/73-galina-vinogradova.html&lt;/ref&gt; 

Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги тарабынан 2025-жылдын ноябрь айында уюштурулган кыргыз композиторлорунун «Хор үчүн чыгармалар» ачык сынагынын байге [https://caravan-info.kg/ru/culture/880995-v-kyrgyzstane-nagradili-pobediteley-konkursa-horovyh-proizvedeniy.html ээси]. 

==== Өмүр баяны ====
Галина Виноградова 1964-жылы 31-мартта Орусиянын [[Иркутск]] шаарында туулган. 1972-жылы анын үй-бүлөсү [[Токтогул ГЭСи|Токтогул ГЭС]]инин курулушуна байланыштуу [[Кыргызстан]]га көчүп келип, [[Кара-Көл]] шаарына отурукташкан.&lt;ref&gt;http://kompozitor.kg/composers/73-galina-vinogradova.html&lt;/ref&gt;

* '''Билими:''' 1983-жылы [[Ош]] мамлекеттик музыкалык окуу жайын «Музыка теориясы» адистиги боюнча аяктаган (С. К. Айткеевдин классында композиция боюнча факультативден өткөн).
* '''Жогорку билими:''' 2004–2009-жылдары [[Кыргыз улуттук консерваториясы]]нда Б. С. Алишеровдун классында «композиция» адистигинде окуп, аны артыкчылык менен бүтүргөн.
* '''Ассистентура:''' 2009–2011-жылы академик М. А. Бегалиевдин жетекчилиги астында ассистентура-стажировканы аяктаган. Окуусун артыкчылык менен бүтүрүп, А.Малдыбаев атындагы Опера жана балет театрынын чоң сахнасында Автордук [https://24.kg/archive/ru/culture/100690-v-kyrgyzskom-nacionalnom-akademicheskom-teatre.html/ чоң концерт] берүү менен дипломун коргогон.

=== Педагогикалык ишмердүүлүгү ===
'''Негизги иштеген жерлери:''' 

* '''2019-жылдан тарта''' — К.Молдобасанов атындагы Кыргыз улуттук консерваториясынын «[https://conservatory.kg/%D0%BA%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B4%D1%80%D1%8B/%D0%9C%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F Музыкатаануу жана композиция]» кафедрасынын ага окутуучусу;
* '''2012-жылдан тарта''' — М. Күрөнкеев атындагы Кыргыз мамлекеттик музыкалык окуу жайында теориялык сабактар боюнча окутуучу жана концертмейстер;
* '''2011-жылдан тарта''' — С. Кийизбаева атындагы №8 балдар искусство мектебинин окутуучусу (Бишкек ш.);
* '''1983-жылдан тарта''' — Жалал-Абад облусунун Кара-Көл шаарындагы балдар музыкалык мектебинде атайын фортепиано жана теориялык сабактар боюнча окутуучу.

'''Айкалыштырып иштеген кызматы:''' 

* '''2025-жылдан тарта''' — Д. Назарматов атындагы №9 балдар искусство мектебинде атайын фортепиано жана теориялык сабактар боюнча окутуучу;
* '''2012–2025-жж.''' — С. Кийизбаева атындагы №8 балдар искусство мектебинде атайын фортепиано жана теориялык сабактар боюнча окутуучу;
* '''2019–2020 жана 2011–2012-жж.''' — М. Күрөнкеев атындагы КММУда теориялык сабактар, жалпы фортепиано боюнча окутуучу жана концертмейстер.

'''Негизги чыгармалары:'''

'''Симфониялык:'''

* «Чакан увертюрасы» Ре-бемоль мажор («Маленькая увертюра» Ре-бемоль мажор), 2011;
* [https://www.youtube.com/watch?v=sQumzR2l4hM&amp;t=383s «Эпостун мотивдери боюнча» («По мотивам эпоса»)]. Төрт кол менен аткарыла турган оркестр менен фортепиано үчүн До-мажор (C-dur) фортепиано концерти, 2010. Автордун тарыхый темага арналган фундаменталдык чыгармасын өзгөчө белгилеп кетүү керек. Бул — дүйнөлүк фольклордун эң залкар эстеликтеринин бири «Манас» эпосунун негизинде жазылган До-мажор (C-dur) тоналдуулугундагы «Эпостун сарындары боюнча» аттуу фортепианолук концерти. Чыгарма алгачкы жолу 2010-жылы Галина Виноградованын консерваториядагы автордук концертинде аткарылып, маданият ишмерлери тарабынан жогору бааланган. Анткени бул эмгек кыргыз элинин тарыхын өзүнө камтып, аны замандаштарга жеткиликтүү кылат. Концерт тандалган жанры боюнча уникалдуу болуп саналат жана бир роялда ойноочу эки (!) солистке арналган. Чыгарма 10-11 жаштан жогору курактагы солисттерге багытталган, ошондуктан өсүп келе жаткан муунду жогорку концерттик ишмердүүлүккө тартууда кеңири колдонулушу мүмкүн. Концерттин үч бөлүмү ([https://www.youtube.com/watch?v=sQumzR2l4hM&amp;t=383s биринчи] бөлүм, [https://www.youtube.com/watch?v=dzhCCtXfO1g экинчи] бөлүм, [https://www.youtube.com/watch?v=SVa1hQE7VKc үчүнчү] бөлүм) тең аяктаган формага ээ жана аларды бири-биринен көз карандысыз, өз алдынча аткарууга болот.
* «Аталардын мурасы» («Памяти отцов») симфониялык поэмасы, 2009.

'''Хор менен аткарылуучу жана программалык-аспаптык чыгармалар:'''&lt;ref&gt;http://kompozitor.kg/composers/73-galina-vinogradova.html&lt;/ref&gt;

* Оркестрдин коштоосунда солисттер жана хор үчүн «Унутпа» реквиеми. Идеясы, музыкасы, орус тилиндеги тексти Г.Виноградовага, кыргыз тилиндеги тексти С.Молдогазиевага таандык, 2020;
* Вокалдык квартет жана аспаптык ансамбль үчүн 2010-жылдын июнь айындагы Ош окуяларында курман болгондорго арналган «Жарыкка карай» («К свету») эпитафиясы, сөзү Г.Виноградованыкы, 2010;
* «Кудайдын улуулугу жөнүндө таң эртеңки ойлонуу» («Утреннее размышление о божьем величии»), М. Ломоносовдун сөздөрүнө баритон жана a'capella аралаш хору үчүн, 2009;
* «Даниярдын ыры» («Песнь Данияра»), солист жана аялдар хору үчүн Ч.Айтматовдун чыгармаларынын мотивдери боюнча, 2008;
* «Качкын» («Беглец»), М.Ю. Лермонтовдун поэмасынын мотивдери боюнча аралаш хор, 4 солист жана окуп берүүчү үчүн аспаптык ансамблдин коштоосундагы хор менен аткарылуучу поэма, 2007.

'''Камералык-аспаптык чыгармалар:'''

* «Балет сахнасы» («Балетная сцена») – фортепиано үчүн пьеса, 2019;
* «Танцепляс» – B-dur фортепиано үчүн, 2018;
* «Victory march Es-dur» – фортепиано үчүн, 2017;
* «Жөнөкөй синкоптор» («Простые синкопы») – 8 кол менен аткарылуучу эки фортепиано үчүн, 2015;
* «А сен…» («А ты...») – фортепиано жана үйлөмө аспаптар үчүн квартет, 2015;
* «Карышкырга аңчылык» – фортепиано үчүн пьеса, 2014;
* «Табу-дибу» – перкуссиянын коштоосунда сегиз кол менен аткарылуучу эки фортепиано үчүн пъеса, 2012;
* «Нарындагы булуттар» («Облака над Нарыном») – Кара-Көл шаарына арналган фортепианонун коштоосунда скрипачтардын ансамбли үчүн пьеса, 2012;
* [https://www.youtube.com/watch?v=J_RHDbRPuO8 «Жаз оюндары» («Весенние игры»)], скрипка, виолончель жана фортепиано үчүн триосу, 2011;
* «Кубанычтуу ботой» – фольклордук ансамбль үчүн пьеса, 2011;
* Сурнай жана фортепиано үчүн соната, 2007;
* Төрт кол менен аткарылуучу фортепиано үчүн кыргызча эки темадагы вариация, 2006;
* Эки фортепиано үчүн «Попурри-2003» концертиносу, 2003.

'''Фортепиано менен үн коштоосундагы чыгармалар:'''

* «Предчувствие счастья» («Бакытты сезүү») сөзү Г.Виноградованыкы, 2021.
* «Ждать, что проявятся…» («Көрүнөрүн күтүү…») сөзү К.Кавафистин, фортепиано менен виолончелдин коштоосунда, 2010;
* [https://www.youtube.com/watch?v=MqdurrZl0Ng «Я – путник» («Мен – жолоочумун»)] А.Осмоновдун ырларына, 2010;
* [https://www.youtube.com/watch?v=X4LPI_iZv3Y «Менестрель»] А.Майковдун ырларына, 2009;
* «Башня Севильи» («Севильянын мунарасы»), «Гитара», «Аделина на прогулке» («Аделина сейилде»), «Баллада морской воды» («Деңиз суусунун балладасы») Федерико Гарсиа Лорканын ырларына, 2009;
* «Мать героя» («Баатырдын энеси») Д.Костичтин ырларына, 2010;
* «Отоснилась...» («Түшкө кирип бүттү…») С.Есениндин ырларына, 2009.

'''Балдар жана өспүрүмдөр үчүн ырлар:'''

* «Благовест» («Коңгуроо уруу») сөзү Н.Орлованыкы, 2015;
* «[https://www.youtube.com/watch?v=gA3epSaqQs8 Сладкая мама]» («Ширин апа») сөзү Г.Виноградованыкы, 2012;
* «[https://www.youtube.com/watch?v=WMnPA3FcYhE Нооруз]», орус тилиндеги тексти Г.Виноградованыкы, кыргыз тилиндеги тексти Г.Суеркулованыкы, 2012;
* «[https://www.youtube.com/watch?v=fY90i_THGbQ Мир не погаснет!]» («Тынчтык өчпөйт!») сөзү Г.Виноградованыкы, 2011;
* «Конь» («Ат») Л.Ршумовичтин ырларына, 2011;
* [https://www.youtube.com/watch?v=T_RmMEb_1Q8 «Алёшке 5 лет» («Алёшка 5 жашта»)] сөзү Г.Виноградованыкы, 2009;
* «Хорошо, но трудно» («Жакшы, бирок кыйын») сөзү Л.Ршумович, 2008;
* «Мелодия волны» («Толкун обону») сөзү Г.Виноградованыкы, 2008;
* [https://www.youtube.com/watch?v=Pbm-zNfrmlw «Наказ» («Осуят»)] сөзү Г.Виноградованыкы, 2009;
* «Апрель» сөзү Г.Виноградованыкы, 2009;
* «Вечер» («Кеч») сөзү Г.Виноградованыкы, 2008;
* «Дождливые краски» («Жамгыр боёктору») сөзү Г.Виноградованыкы, 2008;
* «Бишкек – радуга надежд» («Бишкек – үмүттөрдүн асан-үсөнү») сөзү Г.Виноградованыкы, 2004;
* «Бабушкины руки» («Чоң энемдин колдору») сөзү Л.Квитконуку, 1992;
* «Новогодняя ночь» («Жаңы жыл түнү») сөзү Г.Виноградованыкы, 1983.

'''Чыгармачылыгы'''

* Галина Виноградова – «Саламатсыңбы, күнүм» (реж. Ульяна Коновалова) «[https://www.youtube.com/watch?v=cxNJmZrvsac&amp;t=37s Здравствуй, солнышко»]) аттуу даректүү кыска метраждуу тасманын музыкасынын автору. Бул эмгек 2008–2009-жылдары эл аралык деңгээлде таанылып, ШКУ өлкөлөрүнүн Ысык-Көл кинофестивалында «Эң мыкты дебют», Түркиядагы Мальтепе университетинин фестивалында 1-орун жана «Үмүт-2009» улуттук кинофестивалында «Эң мыкты даректүү тасма» сыяктуу бир катар абройлуу сыйлыктарга ээ болгон. Мындан тышкары, тасма Лейпцигдеги (Германия), Лондодогу (Улуу Британия) жана Лессиниядагы (Италия) эл аралык кинофестивалдардын расмий программаларына кирген.

Үн жана хор, ошондой эле Кыргызстандын белгилүү обончуларынын бир обондуу ырлары үчүн фортепиано аккомпанементтери үчүн көптөгөн иштеп чыгуулардын автору.&lt;ref&gt;http://kompozitor.kg/composers/73-galina-vinogradova.html&lt;/ref&gt;

==== Шилтемелер ====

* [http://kompozitor.kg/composers/73-galina-vinogradova.html#:~:text=%D0%93%D0%90%D0%9B%D0%98%D0%9D%D0%90%20%D0%92%D0%98%D0%9D%D0%9E%D0%93%D0%A0%D0%90%D0%94%D0%9E%D0%92%D0%90%20%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0%20%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0%20%D0%92%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0%201964%2D%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%2031,1983%2D%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%20%D0%9E%D1%88%20%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B8%D0%BA%20%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BA%20%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%83%20%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%20%E2%80%9C%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD. Кыргыз Республикасынын Композиторлор союзунун расмий сайты]</text>
      <sha1>jptgi4zrxq7uyg4ls6s90bpb7pq619o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-21147-64</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151376</id>
    <revision>
      <id>643285</id>
      <timestamp>2026-04-06T10:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>643285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="dxjall5oyo68clecpvhp9ldor6fbifm" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:33, 6 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>dxjall5oyo68clecpvhp9ldor6fbifm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>