Бозжигит Турдубаев

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ky">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедия</sitename>
    <dbname>kywiki</dbname>
    <base>https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Атайын</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Талкуу</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Колдонуучу</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Колдонуучунун баарлашуулары</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедияны талкуулоо</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлды талкуулоо</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедиаВики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">МедиаВикини талкуулоо</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Калып</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Калыпты талкуулоо</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Жардам</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Жардамды талкуулоо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категория</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорияны талкуулоо</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">Макала долбоору</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">Макала долбоорун талкуулоо</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Модулду талкуулоо</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Бозжигит Турдубаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4470</id>
    <revision>
      <id>644171</id>
      <parentid>103170</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:59:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>644171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1680" sha1="kzfk5lvsvhr5uogg5x7fy1ehs4fsqa9" xml:space="preserve">'''Бозжигит Турдубаев''' — 1937–1960-жылдардын аралыгында ошол кездеги Фрунзе облусунда (азыркы Чүй облусу) Сокулук, Москва жана Жайыл райондорунда белгилүү колхоз жетекчиси.

== Эмгек жолу ==
Эмгек жолун 1937-жылы колхоздо ферма башчысы жана бригадир болуп баштаган. 1941-жылы Улуу Ата Мекендик согуш башталганда майданга аттанып, 1944-жылдын башына чейин жигердүү салгылашкан. Согуштагы эрдиги үчүн биринчи даражадагы Ата Мекендик согуш ордени жана бир катар медалдар менен сыйланган. 1943-жылы Курск салгылашуусу учурунда көрсөткөн эрдиги үчүн Кызыл Жылдыз орденине көрсөтүлгөн.

Согуштан кийин мурда иштеген колхозуна кайтып келип, 20 жыл бою колхоз башкармасынын төрагасы болуп иштеген. Эмгектеги жетишкендиктери үчүн «Даңк» ордени, бир катар медалдар, ошондой эле Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун жана областтык Советтин Ардак грамоталары менен сыйланган.
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>kzfk5lvsvhr5uogg5x7fy1ehs4fsqa9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Борбиев Эркин Бейшеналиевич</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4823</id>
    <revision>
      <id>644177</id>
      <parentid>103178</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:35:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Кыргыз адабияты|Кыргыз адабияты]]» категориясы алып салынды ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>644177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5511" sha1="ni6sm4i9qbfjlpcofy4boo1s2sktyg3" xml:space="preserve">'''Борбиев Эркин Бейшеналиевич''' - жазуучу, кинодраматург, публицист.&lt;br&gt;

Эркин Борбиев 1937-жылы 12-августта [[Сокулук району]]ндагы Асылбаш айылында туулган.&lt;br&gt;
1956-жылы Фрунзедеги А.С.Пушкин атындагы №5 орто мектебин бүтүрүп, &lt;br&gt;
1960–1966-жж. КМУнун филология факультетинин журналистика бөлүмүндө окуган, &lt;br&gt;
1971–1973-жж. Москвада Жогорку режиссердук жана сахналык курстардын угуучусу болгон.&lt;br&gt;
Эмгек жолун 1960-жылдан райондук «Эмгек даңкы» гезитинде адабий кызматкер болуп иштөө менен баштаган. &lt;br&gt;
1963-жылдан Кыргызстан ЛКСМ БКнын Калинин райондук комитетинде катчы, Кыргызстан ЛКЖС БКда инструктор, сектор башчы, бөлүм башчы, [[Кыргыз ССР]]инин КП БКнын маданият бөлүмүндө сектор башчы, &lt;br&gt;
1975–1986-жж. Кыргызстан Кинематографисттер союзунун башкармасынын орунбасары,&lt;br&gt;
1988–1991-жж. «Советская Культура» гезитинин атайын кабарчысы болуп иштеген. &lt;br&gt;
1990–1991-жж. Кыргыз Республикасынын маданият фондунун башкармасынын биринчи орунбасары болуп шайланган. &lt;br&gt;
2000-жылдан КМУнун журналистика факультетинин доценти, профессор.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Макалалары, очерктери, аңгемелери 1957-жылдан бери үзгүлтүксүз жарыяланып келет. Биринчи китеби «Мен жазды сагындым» деген ат менен 1967-жылы жарыкка чыккан.&lt;br&gt;
Орус жана кыргыз тилдеринде жазат. Э.Борбиев кыргыз драматургиясындагы «И фильмы начинаются со слов» жыйнагынын жана кош тилдүү жазуучулардын прозалык чыгармаларынын жыйнактарынын авторлорунун бири жана түзүүчүсү. &lt;br&gt;
Ю.Герман, С.Фарьфельдин “С этих дней не смолкнет слава” деген китебин кыргыз тилине которгон.&lt;br&gt;
Э.Борбиев көптөгөн оюн-зооктук жана даректүү киноленталардан болгон: «Улыбка на камне», «Тринадцатый звук», «Будь, что будет», «Солдатенок» (экрандаштырылган), «Еще один радостный день», «Хроника суровых лет», «Автопоезд», «Кыргызстандын кинолетописи» үчилтиги ж.б. автору. Ал «Сандардын чатагы» аттуу биринчи кыргыз мультфильминин сценарийин жазган жана улуттук киноискусствонун жаңы түрүн уюштурууга белгилүү салым кошкон. &lt;br&gt;
1984-жылдан [[&quot;Манас&quot; эпосу]]н орус тилинде басып чыгаруу жана даярдоо иштерине жигердүү катышкан.&lt;br&gt;
1982-жылы «Кыргыз Республикасынын искусствосуна эмгек сиңирген ишмер» деген ардактуу наам берилген.&lt;br&gt;
1984-жылдан Жазуучулар союзунун, 1977-жылдан Журналисттер союзунун мүчөсү.&lt;br&gt;
В.И.Лениндин туулган күнүнүн 100 жылдыгынын урматына «Каарман эмгеги үчүн» медалы, Кыргыз ССРинин, ВЛКСМ БКнын, СССР КСнын Ардак грамотасы, эстелик жана юбилейлик белгилер менен сыйланган. «СССР кинематографиясынын отличниги».&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ'''

''Кыргыз тилинде''

'''Мен жазды сагындым:''' Аңгемелер жана повесть. – Ф.: Кыргызстан, 1967. – 48 б.

'''Кайрадан саат тогузда:''' Аңгемелер.–Ф.: Кыргызстан, 1978.– 92 б.

'''Мала күндүн батышы:''' Повесттер жана аңгемелер – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 236 б.

''Орус тилинде''

'''В четверг, после дождя:''' Повести рассказы. – Ф.: Кыргызстан, 1981. – 264 с.

''Мультипликациялык сценарийлери''

'''Сандардын чатагы.''' 1983.

'''Солдатенок''' – балдар үчүн фильм (Ч.Айтматовдун чыгармасы боюнча).

[[Категория:Кыргыз жазуучулары]]
[[Категория:Кыргыз публицисттери]]
[[Категория:Драматургдар]]
[[Категория:Инсандар]]</text>
      <sha1>ni6sm4i9qbfjlpcofy4boo1s2sktyg3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644178</id>
      <parentid>644177</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:35:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Арип боюнча инсандар|Арип боюнча инсандар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>644178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5573" sha1="ddxv7iqcb2k4g4wbv7n9nq3nmtu770o" xml:space="preserve">'''Борбиев Эркин Бейшеналиевич''' - жазуучу, кинодраматург, публицист.&lt;br&gt;

Эркин Борбиев 1937-жылы 12-августта [[Сокулук району]]ндагы Асылбаш айылында туулган.&lt;br&gt;
1956-жылы Фрунзедеги А.С.Пушкин атындагы №5 орто мектебин бүтүрүп, &lt;br&gt;
1960–1966-жж. КМУнун филология факультетинин журналистика бөлүмүндө окуган, &lt;br&gt;
1971–1973-жж. Москвада Жогорку режиссердук жана сахналык курстардын угуучусу болгон.&lt;br&gt;
Эмгек жолун 1960-жылдан райондук «Эмгек даңкы» гезитинде адабий кызматкер болуп иштөө менен баштаган. &lt;br&gt;
1963-жылдан Кыргызстан ЛКСМ БКнын Калинин райондук комитетинде катчы, Кыргызстан ЛКЖС БКда инструктор, сектор башчы, бөлүм башчы, [[Кыргыз ССР]]инин КП БКнын маданият бөлүмүндө сектор башчы, &lt;br&gt;
1975–1986-жж. Кыргызстан Кинематографисттер союзунун башкармасынын орунбасары,&lt;br&gt;
1988–1991-жж. «Советская Культура» гезитинин атайын кабарчысы болуп иштеген. &lt;br&gt;
1990–1991-жж. Кыргыз Республикасынын маданият фондунун башкармасынын биринчи орунбасары болуп шайланган. &lt;br&gt;
2000-жылдан КМУнун журналистика факультетинин доценти, профессор.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Макалалары, очерктери, аңгемелери 1957-жылдан бери үзгүлтүксүз жарыяланып келет. Биринчи китеби «Мен жазды сагындым» деген ат менен 1967-жылы жарыкка чыккан.&lt;br&gt;
Орус жана кыргыз тилдеринде жазат. Э.Борбиев кыргыз драматургиясындагы «И фильмы начинаются со слов» жыйнагынын жана кош тилдүү жазуучулардын прозалык чыгармаларынын жыйнактарынын авторлорунун бири жана түзүүчүсү. &lt;br&gt;
Ю.Герман, С.Фарьфельдин “С этих дней не смолкнет слава” деген китебин кыргыз тилине которгон.&lt;br&gt;
Э.Борбиев көптөгөн оюн-зооктук жана даректүү киноленталардан болгон: «Улыбка на камне», «Тринадцатый звук», «Будь, что будет», «Солдатенок» (экрандаштырылган), «Еще один радостный день», «Хроника суровых лет», «Автопоезд», «Кыргызстандын кинолетописи» үчилтиги ж.б. автору. Ал «Сандардын чатагы» аттуу биринчи кыргыз мультфильминин сценарийин жазган жана улуттук киноискусствонун жаңы түрүн уюштурууга белгилүү салым кошкон. &lt;br&gt;
1984-жылдан [[&quot;Манас&quot; эпосу]]н орус тилинде басып чыгаруу жана даярдоо иштерине жигердүү катышкан.&lt;br&gt;
1982-жылы «Кыргыз Республикасынын искусствосуна эмгек сиңирген ишмер» деген ардактуу наам берилген.&lt;br&gt;
1984-жылдан Жазуучулар союзунун, 1977-жылдан Журналисттер союзунун мүчөсү.&lt;br&gt;
В.И.Лениндин туулган күнүнүн 100 жылдыгынын урматына «Каарман эмгеги үчүн» медалы, Кыргыз ССРинин, ВЛКСМ БКнын, СССР КСнын Ардак грамотасы, эстелик жана юбилейлик белгилер менен сыйланган. «СССР кинематографиясынын отличниги».&lt;br&gt;&lt;br&gt;

'''ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ'''

''Кыргыз тилинде''

'''Мен жазды сагындым:''' Аңгемелер жана повесть. – Ф.: Кыргызстан, 1967. – 48 б.

'''Кайрадан саат тогузда:''' Аңгемелер.–Ф.: Кыргызстан, 1978.– 92 б.

'''Мала күндүн батышы:''' Повесттер жана аңгемелер – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 236 б.

''Орус тилинде''

'''В четверг, после дождя:''' Повести рассказы. – Ф.: Кыргызстан, 1981. – 264 с.

''Мультипликациялык сценарийлери''

'''Сандардын чатагы.''' 1983.

'''Солдатенок''' – балдар үчүн фильм (Ч.Айтматовдун чыгармасы боюнча).

[[Категория:Кыргыз жазуучулары]]
[[Категория:Кыргыз публицисттери]]
[[Категория:Драматургдар]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>ddxv7iqcb2k4g4wbv7n9nq3nmtu770o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644181</id>
      <parentid>644178</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:41:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Бөлүмдөргө бөлүндү (окурмандар үчүн түшүнүктүүлүктү жакшыртат)</comment>
      <origin>644181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5810" sha1="cy9gi4yllh2n5u1go4yaia6fmx8gp45" xml:space="preserve">'''Борбиев Эркин Бейшеналиевич''' (12-август 1937-жыл, Асылбаш айылы, Сокулук району) — кыргыз жазуучусу, кинодраматург, публицист. 

== Өмүр баяны ==
Эркин Борбиев 1937-жылы 12-августта [[Сокулук району]]ндагы Асылбаш айылында туулган.&lt;br&gt;1956-жылы Фрунзедеги А.С.Пушкин атындагы №5 орто мектебин бүтүрүп, &lt;br&gt;1960–1966-жж. КМУнун филология факультетинин журналистика бөлүмүндө окуган, &lt;br&gt;1971–1973-жж. Москвада Жогорку режиссердук жана сахналык курстардын угуучусу болгон.&lt;br&gt;Эмгек жолун 1960-жылдан райондук «Эмгек даңкы» гезитинде адабий кызматкер болуп иштөө менен баштаган. &lt;br&gt;1963-жылдан Кыргызстан ЛКСМ БКнын Калинин райондук комитетинде катчы, Кыргызстан ЛКЖС БКда инструктор, сектор башчы, бөлүм башчы, [[Кыргыз ССР]]инин КП БКнын маданият бөлүмүндө сектор башчы, &lt;br&gt;1975–1986-жж. Кыргызстан Кинематографисттер союзунун башкармасынын орунбасары,&lt;br&gt;1988–1991-жж. «Советская Культура» гезитинин атайын кабарчысы болуп иштеген. &lt;br&gt;1990–1991-жж. Кыргыз Республикасынын маданият фондунун башкармасынын биринчи орунбасары болуп шайланган. &lt;br&gt;2000-жылдан КМУнун журналистика факультетинин доценти, профессор.

== Чыгармачылыгы ==
&lt;br&gt;Макалалары, очерктери, аңгемелери 1957-жылдан бери үзгүлтүксүз жарыяланып келет. Биринчи китеби «Мен жазды сагындым» деген ат менен 1967-жылы жарыкка чыккан.&lt;br&gt;Орус жана кыргыз тилдеринде жазат. Э.Борбиев кыргыз драматургиясындагы «И фильмы начинаются со слов» жыйнагынын жана кош тилдүү жазуучулардын прозалык чыгармаларынын жыйнактарынын авторлорунун бири жана түзүүчүсү. &lt;br&gt;Ю.Герман, С.Фарьфельдин “С этих дней не смолкнет слава” деген китебин кыргыз тилине которгон.&lt;br&gt;Э.Борбиев көптөгөн оюн-зооктук жана даректүү киноленталардан болгон: «Улыбка на камне», «Тринадцатый звук», «Будь, что будет», «Солдатенок» (экрандаштырылган), «Еще один радостный день», «Хроника суровых лет», «Автопоезд», «Кыргызстандын кинолетописи» үчилтиги ж.б. автору. Ал «Сандардын чатагы» аттуу биринчи кыргыз мультфильминин сценарийин жазган жана улуттук киноискусствонун жаңы түрүн уюштурууга белгилүү салым кошкон. 

== Коомдук ишмердүүлүгү ==
1984-жылдан [[&quot;Манас&quot; эпосу]]н орус тилинде басып чыгаруу жана даярдоо иштерине жигердүү катышкан.&lt;br&gt;1982-жылы «Кыргыз Республикасынын искусствосуна эмгек сиңирген ишмер» деген ардактуу наам берилген.&lt;br&gt;1984-жылдан Жазуучулар союзунун, 1977-жылдан Журналисттер союзунун мүчөсү.

== Сыйлыктары ==
&lt;br&gt;В.И.Лениндин туулган күнүнүн 100 жылдыгынын урматына «Каарман эмгеги үчүн» медалы, Кыргыз ССРинин, ВЛКСМ БКнын, СССР КСнын Ардак грамотасы, эстелик жана юбилейлик белгилер менен сыйланган. «СССР кинематографиясынын отличниги».&lt;br&gt;&lt;br&gt;

== Китептери ==

=== Кыргыз тилинде ===

* '''Мен жазды сагындым:''' Аңгемелер жана повесть. – Ф.: Кыргызстан, 1967. – 48 б.

* '''Кайрадан саат тогузда:''' Аңгемелер.–Ф.: Кыргызстан, 1978.– 92 б.

* '''Мала күндүн батышы:''' Повесттер жана аңгемелер – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 236 б.

=== Орус тилинде ===

* '''В четверг, после дождя:''' Повести рассказы. – Ф.: Кыргызстан, 1981. – 264 с.

=== Мультипликациялык сценарийлери ===

* '''Сандардын чатагы.''' 1983.

* '''Солдатенок''' – балдар үчүн фильм (Ч.Айтматовдун чыгармасы боюнча)

== Булактар ==
[[Категория:Кыргыз жазуучулары]]
[[Категория:Кыргыз публицисттери]]
[[Категория:Драматургдар]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>cy9gi4yllh2n5u1go4yaia6fmx8gp45</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айгүл гүлү</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6349</id>
    <revision>
      <id>644201</id>
      <parentid>503164</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T11:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Булактар */</comment>
      <origin>644201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7730" sha1="qvwmikntkaz475cbdrfycbzc2beuxpp" xml:space="preserve"> [[Файл:Айгүл гүлү.jpg|thumb|'''Айгүл гүлү''']]
'''Айгүл гүлү —''' [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] айрым аймактарында өскөн уникалдуу өсүмдүк. Анын ботаникалык аталышы — ''Eremurus alberti'', &quot;Айгүл&quot; деген аталыш бул гүлдүн сырткы кооздугу жана жарык түсүнө байланыштуу берилген. Айгүл гүлү көбүнчө [[апрель]] жана май айында гүлдөйт жана өзүнүн ачык сары, кызгылт же ак гүлдөрү менен белгилүү.

== Тарых ==
Айгүл гүлү элдик оозеки чыгармачылыкта жана кыргыз элдеринин маданиятында өзгөчө орунду ээлейт. Бул гүлдүн келип чыгышы тууралуу ар кандай уламыштар бар. Эң белгилүү легендада Айгүл аттуу кыздын сүйүүсү ташка айланган дешет. Ал сүйүктүүсүн согушка жиберип, аны күтүп отуруп, акыры үмүтү үзүлүп, ташка айланган. Ошол жерден бул кооз гүл өсүп чыккан дешет. Айгүл гүлү сүйүүнүн, чыдамкайлыктын жана кайгынын символу катары каралат.

Эл арасында кеңири айтылып келген уламыштын маани-маңызы төмөнкүчө: &quot;Илгери бул Карабулак аймагында бир бай жашайт экен. Анын ай чырайлуу Айгул аттуу кызы болуп өзүнүн наздыгы, сулуулугу менен башкалардан айырмаланып, адептүүлүгү жана эмгекчилдиги менен ата-энесин кубанычка бөлөп келет. Айгул бой тартып эрежеге жеткенде ай жамалы ачылып сулуу кызга айланып, ошол эле айылдагы Козулан деген баатыр, эмгекчил жигитти сүйүп калат. Эки жаштын ата-энеси да балдарынын купул сезимдерин байкап калышып билдирбестен той камын коро башташат.

Бирок, какаганга муштаган болуп бир ирет баскынчы душмандар менен болгон катуу кармашта Козулан тарап жеңилип, баатыр Козулан багынып бергиси келбестен кашык каны калганча салгылашып жатып каза болот. Жолдоштору анын жүрөгүн айылга алып келишет. Бул кайгылуу кабарды укканда чыдабай ыйлаган бойдон дарыянын жээгине келип отурат да сүйгөнү менен ушул дарыянын жээгинен таанышканын эске түшүрөт. Ал жерден үйүнө келип курбу кыздарын ээрчитип тоону көздөй жөнөйт. Тоого жетип курбу кыздар менен коштошот да, өзүн бийик аскадан төмөн карай таштап жан берет. Ал аскадан таштын борчугунан кыздын канына боёлгондой кочкул кызыл, саргыч түстөгү өтө кооз гүл өсүп чыгат. Ал гүлдү &quot;Айгул гүлү&quot; деп кыз боюн таштаган асканы &quot;Айгул таш&quot; деп, ал эми Айгул таштын бет маңдайындагы тоону &quot;Козулан тоосу&quot; деп аташат. Баатыр жигит козуландын жүрөгү кыз менен кошо жерге жашырылат. Ошентип тирүүсүндө тагдырдын буйругу насип этпеген бул эки жаштын тилеги тигил дүйнөдө биригип, алардын каны жанынан Айгул гүлү жаралып калган экен.Ошооо туугандар

Азыр Айгүл гүлү өскөн аймакта ондогон үйлөр салынып, Айгүл таш деген чакан айыл пайда болгон. Айгүл гүлү жыл сайын Апрель айынын орто ченинде ачылып, май айынын орто ченине чейин гүлдөйт. Башка гүлдөрдөн айырмаланып анын гүлдөө мезгили да 20-25 күндү өзүнө камтыйт. Анын дагы бир айырмачылыгы боюнун бийиктиги 1-1,5 мге чейин өсөт жана тоонун күңгөй эмес тескей капталында өсүшү.

Табиятынан кооз гүл аталган Айгул гүлү илимий эмгектерде &quot;Петимум Эдуарда&quot; же орусча &quot;Рябчик Эдуарда&quot; д.а. Бул ажайып кооз гүл жалаң гана таштуу жерлерде өсүп, тамыры да терең жайгашкан. Бир караганда гүлдүн ичинен чоң шүүдүрүм тамчыларды байкоого болот. Жергиликтүү эл ушуну сүйүшкөн эки жаштын көз жашы деп аташат.

Айгүл гүлүнүн бир эки сөңгөгүндө 5-6, айрымдарында 7-8 кадимки коңгуроону элестеткен таажылуу, узун жалбырактуу кочкул кызыл, сары түстөгү гүлдөр орун алып, адамдарды өзүнө тартып турат.

Азыр Айгүл тоосу корукка алынып, андагы гүл [[СССР|СССРдин]] &quot;кызыл китеби&quot; 1978-жылы киргизилген. &quot;Айгүл гүлү&quot; Баткен областынын Кара-Булак кыштагында орун алган.

== Булактар ==

* [https://www.azattyk.org/a/1283411.html Шайырбек Эркин уулу/АЙГҮЛ ГҮЛҮНҮН АБАЛЫ АЯНЫЧТУУ] — Азаттык 25-Апрель, 2008

* [https://kutbilim.kg/methodical/inner/ayg-l-g-l-n-n-t-z-l-sh-n-anyktoo/ Назгул Алымсеитова''/А''ЙГҮЛ ГҮЛҮНҮН ТҮЗҮЛҮШҮН АНЫКТОО] — Кут Билим 02.09.2022

* [https://www.nlkg.kg/kg/projects/little-kirghizstan/legenda-ob-ajgul Айгүл жөнүндө уламыш.nlkg.kg]

* [https://www.super.kg/article/show/21831 АЖАЙЫП КООЗ АЙГҮЛ ГҮЛҮ ГҮЛДӨДҮ]— super.kg маалымат-маанайшат порталы 19-25-апрель, 2013-ж.

* [https://oshinfo.kg/24-kyrgyzstandagy-endemik-ajgl-gl-tuuraluu.html Кыргызстандагы эндемик – Айгүл гүлү тууралуу] — Oshinfo.kg

* [https://kg.eurasiatoday.ru/d-jn-d-sejrek-kezdeshken-ajg-l-g-l-byjyl-da-z-ubagynda-g-ld-d/ Дүйнөдө сейрек кездешкен Айгүл гүлү быйыл да өз убагында гүлдөдү] — EuroAsia Today 11.04.2024 

* Momunova G.A., Talantbek A., Zholdoshova Zh.'''/'''CURRENT STATE OF THE AYGUL FLOWER (PETILIUM EDWARD), GROWING IN THE STATE BOTANICAL RESERVE &quot;MOUNTAIN AYGUL-TASH&quot; (research paper) 

* Red Book of the Kyrgyz Republic (2007), p. 74.

* Sultanova B.A. Dictionary of Plant Names and Botanical Terms in Russian-Kyrgyz / B.A. Sultanova, G.A.</text>
      <sha1>qvwmikntkaz475cbdrfycbzc2beuxpp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644202</id>
      <parentid>644201</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T11:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Өсүмдүктөр арип боюнча|Өсүмдүктөр арип боюнча]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>644202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7797" sha1="2fk00hy3ki1h56h61gnjnnfctn3xquo" xml:space="preserve"> [[Файл:Айгүл гүлү.jpg|thumb|'''Айгүл гүлү''']]
'''Айгүл гүлү —''' [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] айрым аймактарында өскөн уникалдуу өсүмдүк. Анын ботаникалык аталышы — ''Eremurus alberti'', &quot;Айгүл&quot; деген аталыш бул гүлдүн сырткы кооздугу жана жарык түсүнө байланыштуу берилген. Айгүл гүлү көбүнчө [[апрель]] жана май айында гүлдөйт жана өзүнүн ачык сары, кызгылт же ак гүлдөрү менен белгилүү.

== Тарых ==
Айгүл гүлү элдик оозеки чыгармачылыкта жана кыргыз элдеринин маданиятында өзгөчө орунду ээлейт. Бул гүлдүн келип чыгышы тууралуу ар кандай уламыштар бар. Эң белгилүү легендада Айгүл аттуу кыздын сүйүүсү ташка айланган дешет. Ал сүйүктүүсүн согушка жиберип, аны күтүп отуруп, акыры үмүтү үзүлүп, ташка айланган. Ошол жерден бул кооз гүл өсүп чыккан дешет. Айгүл гүлү сүйүүнүн, чыдамкайлыктын жана кайгынын символу катары каралат.

Эл арасында кеңири айтылып келген уламыштын маани-маңызы төмөнкүчө: &quot;Илгери бул Карабулак аймагында бир бай жашайт экен. Анын ай чырайлуу Айгул аттуу кызы болуп өзүнүн наздыгы, сулуулугу менен башкалардан айырмаланып, адептүүлүгү жана эмгекчилдиги менен ата-энесин кубанычка бөлөп келет. Айгул бой тартып эрежеге жеткенде ай жамалы ачылып сулуу кызга айланып, ошол эле айылдагы Козулан деген баатыр, эмгекчил жигитти сүйүп калат. Эки жаштын ата-энеси да балдарынын купул сезимдерин байкап калышып билдирбестен той камын коро башташат.

Бирок, какаганга муштаган болуп бир ирет баскынчы душмандар менен болгон катуу кармашта Козулан тарап жеңилип, баатыр Козулан багынып бергиси келбестен кашык каны калганча салгылашып жатып каза болот. Жолдоштору анын жүрөгүн айылга алып келишет. Бул кайгылуу кабарды укканда чыдабай ыйлаган бойдон дарыянын жээгине келип отурат да сүйгөнү менен ушул дарыянын жээгинен таанышканын эске түшүрөт. Ал жерден үйүнө келип курбу кыздарын ээрчитип тоону көздөй жөнөйт. Тоого жетип курбу кыздар менен коштошот да, өзүн бийик аскадан төмөн карай таштап жан берет. Ал аскадан таштын борчугунан кыздын канына боёлгондой кочкул кызыл, саргыч түстөгү өтө кооз гүл өсүп чыгат. Ал гүлдү &quot;Айгул гүлү&quot; деп кыз боюн таштаган асканы &quot;Айгул таш&quot; деп, ал эми Айгул таштын бет маңдайындагы тоону &quot;Козулан тоосу&quot; деп аташат. Баатыр жигит козуландын жүрөгү кыз менен кошо жерге жашырылат. Ошентип тирүүсүндө тагдырдын буйругу насип этпеген бул эки жаштын тилеги тигил дүйнөдө биригип, алардын каны жанынан Айгул гүлү жаралып калган экен.Ошооо туугандар

Азыр Айгүл гүлү өскөн аймакта ондогон үйлөр салынып, Айгүл таш деген чакан айыл пайда болгон. Айгүл гүлү жыл сайын Апрель айынын орто ченинде ачылып, май айынын орто ченине чейин гүлдөйт. Башка гүлдөрдөн айырмаланып анын гүлдөө мезгили да 20-25 күндү өзүнө камтыйт. Анын дагы бир айырмачылыгы боюнун бийиктиги 1-1,5 мге чейин өсөт жана тоонун күңгөй эмес тескей капталында өсүшү.

Табиятынан кооз гүл аталган Айгул гүлү илимий эмгектерде &quot;Петимум Эдуарда&quot; же орусча &quot;Рябчик Эдуарда&quot; д.а. Бул ажайып кооз гүл жалаң гана таштуу жерлерде өсүп, тамыры да терең жайгашкан. Бир караганда гүлдүн ичинен чоң шүүдүрүм тамчыларды байкоого болот. Жергиликтүү эл ушуну сүйүшкөн эки жаштын көз жашы деп аташат.

Айгүл гүлүнүн бир эки сөңгөгүндө 5-6, айрымдарында 7-8 кадимки коңгуроону элестеткен таажылуу, узун жалбырактуу кочкул кызыл, сары түстөгү гүлдөр орун алып, адамдарды өзүнө тартып турат.

Азыр Айгүл тоосу корукка алынып, андагы гүл [[СССР|СССРдин]] &quot;кызыл китеби&quot; 1978-жылы киргизилген. &quot;Айгүл гүлү&quot; Баткен областынын Кара-Булак кыштагында орун алган.

== Булактар ==

* [https://www.azattyk.org/a/1283411.html Шайырбек Эркин уулу/АЙГҮЛ ГҮЛҮНҮН АБАЛЫ АЯНЫЧТУУ] — Азаттык 25-Апрель, 2008

* [https://kutbilim.kg/methodical/inner/ayg-l-g-l-n-n-t-z-l-sh-n-anyktoo/ Назгул Алымсеитова''/А''ЙГҮЛ ГҮЛҮНҮН ТҮЗҮЛҮШҮН АНЫКТОО] — Кут Билим 02.09.2022

* [https://www.nlkg.kg/kg/projects/little-kirghizstan/legenda-ob-ajgul Айгүл жөнүндө уламыш.nlkg.kg]

* [https://www.super.kg/article/show/21831 АЖАЙЫП КООЗ АЙГҮЛ ГҮЛҮ ГҮЛДӨДҮ]— super.kg маалымат-маанайшат порталы 19-25-апрель, 2013-ж.

* [https://oshinfo.kg/24-kyrgyzstandagy-endemik-ajgl-gl-tuuraluu.html Кыргызстандагы эндемик – Айгүл гүлү тууралуу] — Oshinfo.kg

* [https://kg.eurasiatoday.ru/d-jn-d-sejrek-kezdeshken-ajg-l-g-l-byjyl-da-z-ubagynda-g-ld-d/ Дүйнөдө сейрек кездешкен Айгүл гүлү быйыл да өз убагында гүлдөдү] — EuroAsia Today 11.04.2024 

* Momunova G.A., Talantbek A., Zholdoshova Zh.'''/'''CURRENT STATE OF THE AYGUL FLOWER (PETILIUM EDWARD), GROWING IN THE STATE BOTANICAL RESERVE &quot;MOUNTAIN AYGUL-TASH&quot; (research paper) 

* Red Book of the Kyrgyz Republic (2007), p. 74.

* Sultanova B.A. Dictionary of Plant Names and Botanical Terms in Russian-Kyrgyz / B.A. Sultanova, G.A.

[[Категория:Өсүмдүктөр арип боюнча]]</text>
      <sha1>2fk00hy3ki1h56h61gnjnnfctn3xquo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бутанаев Виктор Яковлевич (Астайбек)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6605</id>
    <revision>
      <id>644157</id>
      <parentid>553931</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:09:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tynchtyk Chorotegin</username>
        <id>1744</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Бутанаев В.Я., Абдыкалыков А. Материалы по истории Хакасии XVII – нач. XVIII вв. - кошулду</comment>
      <origin>644157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20364" sha1="fjfexqj8h0bsb5ewpjv8vlzuhgb75d8" xml:space="preserve">'''Виктор Яковлевич (Астайбек) Бутанаев''' (1946-жылы 12-мартта туулган  - 2023-жылы 5-июнда каза болду&lt;ref&gt;https://d3671rk6ibsmqw.cloudfront.net/a/astaybektin_elesine_2023_chorotegin_blog/32446364.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230606193105/https://d3671rk6ibsmqw.cloudfront.net/a/astaybektin_elesine_2023_chorotegin_blog/32446364.html |date=2023-06-06 }}&lt;/ref&gt;) – [[Орусия|Орусиядагы]] чыгыш таануучу; [[хакас]] элинин заманбап [[тарыхчы]] окумуштуусу жана педагогу, [[профессор]], тарых илиминин доктору. Кыргыз Республикасынын илимине эмгек сиңирген ишмер (2002), Хакасия Республикасынын илимине эмгек сиңирген ишмер (2006).  &quot;Теңир-тоолук кыргыздар менен хакастар Эне-Сай Кыргыз каганатын негиздеген орто кылымдардагы кыргыздардын орток урпактары&quot; деген илимий пикирдин ырааттуу жактоочусу. &lt;br&gt;

[[Файл:Viktor_Butanayev_26May2009.jpg|200px|thumb|right|Профессор Астайбек (Виктор) Бутанаев Бишкекте. 26.5.2009. [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Т.Чоротегин]] тарткан сүрөт.]]

== Кыскача өмүр таржымакалы ==
Виктор Яковлевич (Астайбек) Бутанаев 1946-жылы 12-мартта советтик аскер кызматында иштеген хакас тегиндеги Яков Николаевич Бутанаевдин бүлөсүндө Камчаткада ([[Орусия|Орусиянын]] Ыраакы Чыгышында) туулган. Атасы Яков (хакасча аты – Алабарс) [[Улуу Ата-Мекендик согуш|Улуу ата мекендик согушка]] катышкан, учкуч болгон. 

&quot;'''Бутанай'''&quot; – кыргызча “бото” ([[Төө|төөнүн]] ботосу, боточосу) деп которулат, ал эми “'''Астай'''” сөзү “бак-таалайлуу” жана “жолдуу” дегенди туюнтат. Атасынын ысымы болсо “'''Алабарс'''”, бул - “арстан” дегенди туюнтат. 

1964-1969-жылдары Өзбекстандын борбору [[Ташкен]] шаарында Ташкен мамлекеттик университетинин Тарых факультетинде таалим алган.

1969-жылдан тартып Хакасиянын борбору [[Абакан]] шаарындагы Хакас өлкөм таануу музейинде этнограф болуп иштеген.

1970-72-жылдары [[Орусия|Орусиянын]] Приморье чөлкөмүндө (край) Иман шаарында аскердик кызмат өтөгөн. 

1972-92-жылдары Хакасия Тил, адабият жана тарых илим-изилдөө институтундагы тарых бөлүмчөсүндө ага илимий кызматкер болуп иштеди. 

Улуттук “Тун пайрам” аттуу майрамды калыбына келтирүүгө чоң салым кошкон (1980-жыл). 
Кийинчерээк [[Хакасия|Хакасиянын]] улуттук гербинин долбоорун түзүүгө да катышты. 

1983-жылы Новосибирск шаарында кандидаттык диссертациясын этнография тармагында жактады. Темасы: “ХIХ к. – ХХ к. башындагы хакас айылынын социалдык-экономикалык өнүгүшү” («Социально-экономическое развитие хакасского аала в конце ХIХ-начале ХХ в.»).

1991-94-жылдары Орусиянын Сибир бөлүмүнүн Филология институтунда фольклор бөлүмчөсүндө (Новосибирск шаарында) этнограф катары эмгектенди.

1993-жылы Новосибирск шаарында Орусия ИАсынын Сибир бөлүмүнүн Археология жана этнография институтундагы Окумуштуу кеңешинде тарых илиминин доктору наамын алуу үчүн доктордук диссертациясын жактады. Темасы: “Хакастардын этностук маданияты жана алардын тарыхый өнүгүшүнүн негизги баскычтарын калыбына келтирүү көйгөйлөрү” («Этническая культура хакасов и проблемы реконструкции основных этапов их исторического развития»).


1993-жылдан тартып Абакан шаарында Н.Ф.Катанов атындагы Хакас мамлекеттик университетинин Илим изилдөө бөлүмүндө Этнография лабораториясы ачылып, Бутанаев анын жетекчиси болуп дайындалды. 

1994-2011-жылдары аталган университеттин Археология, этнография жана тарыхый чөлкөм таануу кафедрасын жетектеп келди. 

1994-жылы Монголияда илимий сапарда болду. Кыргыз-Нор көлүн кезди. 

Абаканга келген [[кыргыз]] тарыхчылары (Имел Молдобаев, [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Тынчтыкбек Чоротегин]], [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович|Олжобай Каратаев]] ж.б.) жана жазуучулары ([[Жусупов, Кеңеш|Кеңеш Жусупов]], Кердегей – Кубат Жусубалиев, ж.б.) үчүн Хакасияга жана Тывага этнографиялык сапарлар уюштурду. 

1988-2015-жылдары [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] бир нече ирет илимий сапарда болду. 
Ар кыл кыргыз университеттеринде дарстар окуду. 

Саян-алтай этнографиясы тармагында илимий мектеп түзүүгө жетишти.

Виктор Яковлевич Бутанаев 2023-жылы 5-июнда таңда Абакан шаарында жүрөгүнөн кармап каза болду. &lt;ref&gt;https://gazeta19.ru/index.php/v-khakasii/item/88504-ushel-iz-zhizni-vydayushchijsya-uchenyj-khakasii-viktor-butanaev&lt;/ref&gt; 

== Үй-бүлөсү ==
[[Файл:В.Я.Бутанаев.jpg|200px|thumb|left|Профессор Астайбек (Виктор) Бутанаев]]

Жубайы – Ирина Исаевна (Эркине) Бутанаева. Ал – хакас тили жана фольклору боюнча адис, илимпоз. 

Уулу – Азархан (түрколог), кыздары – Дарига, Алангоа.

== Илимий жана башка коомдук наамдары == 

1994-жыл -  Орусиянын Коомдук илимдер академиясынын анык мүчөсү.

1995-жыл – Кыргызстан Тарыхчылар Коомунун (мурдагы [[Кыргызстан жаш тарыхчылар жамааты|Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатынын]]) ардактуу мүчөсү.

1998-жыл – Түркологдордун эл аралык жамаатынын президиумунун мүчөсү (Түркстан шаары, Казакстан).

== Сыйлыктары == 

1996-жыл – Хакас мамлекеттик университетинин профессору наамын алды. 

1999-жыл – И.Арабаев атындагы КМУнун Чыгыш тилдери жана маданияттары институту тарабынан бул институттун ардактуу профессору наамы ыйгарылды.

2002-жылы Кыргызстандын “Даңк” медалы менен сыйланды. Ошол эле жылы “Түрксой” уюмунун алгачкы Эл аарлык сыйлыгына татыды.

2004-жылы “Кыргыз Республикасынын илимине эмгек сиңирген ишмер” наамы ыйгарылды.

2006-жылы “Тыва мамлекеттик университетинин ардактуу профессору” наамы менен сыйланды. Ошол эле жылы “Орусиянын кесипкөйү” («Профессионал России») медалы менен сыйланды.

2006-жылы &quot;Хакасия Республикасынын илимине эмгек сиңирген ишмер” наамы ыйгарылды.

2008-жылы ал хакастар жана фу-йү кыргыздары тууралуу соңку китептери үчүн жалпы орусиялык жогорку окуу жайлардын окуу китептер конкурсунун диплому менен сыйланды.

== Эмгектеринин кыскача тизмеси ==

* Бутанаев В.Я. К вопросу о хакасских цифровых знаках.//Уч. зап. ХАКНИИЯЛИ. - Абакан, 1975
* Бутанаев В.Я. Вооружение и военное дело хакасов в позднем средневековье (по материалам фольклора).//Военное дело древних племен Сибири и Центральной Азии. - Новосибирск, 1981
* Бутанаев В.Я. Происхождение хакасов по данным этнонимики//Историческая этнография: традиции и современность. - Л., 1983
* Бутанаев В.Я. Хакасские народные названия исторических памятников//Вопросы древней истории Южной Сибири. - Абакан, 1984
* Бутанаев В.Я. Об этническом имени хакасов в эпоху позднего средневековья//Археология и Этнография Южной Сибири. - Барнаул, 1984.
* Бутанаев В.Я. Народный календарь хакасов. Рериховские чтения 1984 : Материалы конференции.- Новосибирск, 1985.- С. 326-321
* Бутанаев В.Я. Молдобаев И.Б. Киргизско-хакасские этнокультурные связи.//Историко-культурные связи народов Южной Сибири. - Абакан, 1988.
* Бутанаев В.Я. Этническая история хакасов XVII-XIX вв.//Материалы к серии &quot;Народы Советского Союза&quot;. - М., 1990,
* Бутанаев В.Я. Вопрос о самоназвании хакасов. // Этнографическое обозрение. 1992. № 2. С. 63-69.
* Бутанаев В.Я. Происхождение хакасских родов и фамилий.- Абакан, 1994.
* Бутанаев В.Я. Хакасы. Этнографический очерк. 1995, [[ISBN]]: 5-85840-274-7.
* Бутанаев В.Я. Топонимический словарь Хакасско-Минусинского края. Лаборатория этнографии НИС ХГУ, 1995
* Бутанаев В.Я. К вопросу о Кыргызско-Хакасских этнографических связях. Кыргызы: этногенетические и этнокультурные процессы в древности и средневековье в Центральной Азии. (Материалы Международной научной конференции, посвященной 1000 летию эпоса &quot;Манас&quot; 22-24 сент. 1994 г.)- Бишкек: Кыргызстан, 1996. - С. 102-126.
* Бутанаев В.Я. Хакасско-русский историко-этнографический словарь. Хакасия, 1999
* Бутанаева И.И., Бутанаев В.Я. Актуальные проблемы истории тюрков Саяно-Алтая
* Бутанаев В.Я. Кыргыс — хоорайские сказания и легенды
* Бутанаев В.Я. Бурханизм тюрков Саяно-Алтая, ХГУ им.Н.Ф.Катанова, 2003
* Бутанаев В.Я. Традиционный шаманизм Хонгорая. ХГУ им.Н.Ф.Катанова, 2006
* Бутанаев В.Я. Хакасский шаман и его общественный статус / Мартьяновские краеведческие чтения (2005-2006 гг.) / [отв. за вып. Н. А. Голованенко ; науч. ред. Л. Н. Ермолаева]. - Минусинск : [б. и.], 2007. - Вып. 4
* Бутанаев В.Я., Худяков Ю.С. История енисейских кыргызов: [монография] / В.Я. Бутанаев, Ю.С. Худяков; Хакас. гос. ун-т им. Н. Ф. Катанова, Ин-т ист. и права. – Абакан: Изд-во Хакас. гос. ун-та, 2000. – 272 c. &lt;br&gt;
* Бутанаев В.Я., Абдыкалыков А. Материалы по истории Хакасии XVII – нач. XVIII вв.: учебное пособие-хрестоматия / Лаборатория этнографии НИС ХГУ им. Н.Ф.Катанова; отв. ред. [[Худяков Юлий Сергеевич|Ю.С.Худяков]]. – [[Абакан]]: УПП Хакасия, 1995. – 258 с. &lt;br&gt;

== Кыргызстандагы ал тууралуу адабият  ==
* [[Асанов, Үсөн|Асанов У.А.]], Джуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кыргызская наука в лицах: Краткий био-библиографический свод / Отв. ред. академик У.А.Асанов. – Бишкек: Центр государственного языка и энциклопедии, 2002. – 544 стр., илл., карта.  -   ISBN 5-89750-142-4. &lt;br&gt; 

* Кыргыз жана хакас тарыхы тууралуу - Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы, 1990. – 288 бет. – Рецензент: тарых илиминин доктору Өмүркул Караев. -   ISBN 5-89750-028-2. &lt;br&gt;

* Энеcайлык данакер этнограф: Хакас элинин чыгаан этнографы, тарых илимдеринин доктору, профессор Виктор Яковлевич (Астайбек) Бутанаевдин 70 жылдык мааракесине арналган жыйнак / Жооптуу редактор проф. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 374+iv  б., сүрөт.  – И.Арабаев атынд. Кыргыз мамл. университети. - “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. - “Тарых жана мурас” түрмөгү. - ISBN 978-9967-12-553-7. &lt;br&gt; 
* Жаныбекова, Кайрыкан Расуловна. Профессор В.Я.Бутанаев: Энесай кыргыздары жана алардын тарыхый тагдыры  / Жооптуу редакторлор проф. Т.А.Абдрахманов менен проф. [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу|Т.К.Чоротегин]]. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 166+iv  б., сүрөт.  – И.Арабаев атынд. Кыргыз мамл. университети. - “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. - “Тарых жана мурас” түрмөгү. - ISBN 978-9967-12-551-3. &lt;br&gt; 

=== Кыргызчага которулган эмгектери: ===
* Бутанаев В.Я., Бутанаева И.И. Эне-Сай кыргыздары: фольклор жана тарых / Кыргызчага которгон профессор, тарых илимдеринин доктору [[Олжобай Каратаев]]. – Бишкек: &quot;Сорос-Кыргызстан&quot; Кору, 2002. -  228 стр. - &quot;Котормочулук&quot; долбоору.  URL: https://new.bizdin.kg/media/books/Эне-Сай_кыргыздары__фольклор_жана_тарых.pdf  &lt;br&gt;

== Айрым интернеттик шилтемелер ==
* https://d3671rk6ibsmqw.cloudfront.net/a/astaybektin_elesine_2023_chorotegin_blog/32446364.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230606193105/https://d3671rk6ibsmqw.cloudfront.net/a/astaybektin_elesine_2023_chorotegin_blog/32446364.html |date=2023-06-06 }} &lt;br&gt;
* https://gazeta19.ru/index.php/v-khakasii/item/88504-ushel-iz-zhizni-vydayushchijsya-uchenyj-khakasii-viktor-butanaev &lt;br&gt;
* [https://rus.azattyk.org/a/istoriya_2021_viktor-butanaev_o-sudbe_sibirskih-kyrgyzov-xviii-veka/31208940.html Джунгарское ханство и судьба сибирских кыргызов XVIII века]&lt;br&gt;

* [http://library.khsu.ru/nbo/persons/Butanaev/ Учёные университета / Персоналии / Бутанаев Виктор Яковлевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130531104643/http://library.khsu.ru/nbo/persons/Butanaev/ |date=2013-05-31 }} &lt;br&gt;

* http://khakasia.com/forum/showthread.php?p=3242{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} &lt;br&gt;

* Маек -  http://www.azattyk.kg/content/Kyrgyzstan_Butanaev_History/1731750.html &lt;br&gt;

*  http://www.youtube.com/watch?v=irTI5zFzw_4&amp;feature=related &lt;br&gt;

*  http://www.azattyk.kg/content/article/1231272.html &lt;br&gt;

*  http://www.youtube.com/watch?v=MbF7vUXST3o 
*  http://www.azattyk.kg/content/article/1211815.html 
* http://www.azattyk.kg/content/article/1212290.html  
*  http://www.azattyk.kg/content/article/1266962.html 
*  http://khakasia.com/gallery/browseimages.php?c=35{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
* [http://bizdin.kg/elib/kitepter/html/taryh/butanaev_kyrg_maml_syst/ В. Я. Бутанаев. Кыргыз мамлекетинин коомдук-саясый түзүлүшү (макала)]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Ички шилтемелер  ==
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Тарыхчылар]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Чыгыш таануу]]
[[Категория:Этнография]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:1946-жыл]]
[[Категория:Орусия]]
[[Категория:Хакасия]]
[[Категория:Ички Азия]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:XXI кылым]]
[[Категория:Этнографтар]]
[[Категория:Түркологдор]]
[[Категория:Кыргыз Тарых Коому]]</text>
      <sha1>fjfexqj8h0bsb5ewpjv8vlzuhgb75d8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баратакун уулу Кичикакун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12347</id>
    <revision>
      <id>644169</id>
      <parentid>103112</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:54:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>644169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2891" sha1="rbxwdhxgkpdekz12nntu60t1bte2ayw" xml:space="preserve">'''Баратакун уулу Кичикакун''' (1880, [[Нарын]] — 17.10.1959, [[Ош]], [[Кыргызстан]]) — алгачкы агартуучулардын бири, табып. &lt;br&gt;
[[Бухара]]дан, [[Кашкар]]дан билим алган. 18 жашында Каппа ажынын медресесинде бала окуткан. [[Эсенгул]], Калпа, Касымалы, Казы манаптар менен үзөңгүлөш болгон. Кеңеш бийлигин орнотууга активдүү катышкан. [[Үркүн]]дөн кайтып келип, ачкачылыкка кабылган элге көптөгөн жардамдарды уюштурган. Ошол мезгилдеги кедейлер тобунун жетекчиси болуп шайланган, &quot;жер-суу реформасы&quot; боюнча көп иштерди аткарган. &lt;br&gt;1937-ж. &quot;эл душманы&quot; катары репрессияланып, мал-мүлкү конфискацияланган. &lt;br&gt;1924—30-ж. 100 тандалмалуу атты Буденныйдын атчандары үчүн жөнөткөндүгү жөнүндө документтин негизинде камактан бошотулган. &lt;br&gt;Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында Нарындагы кийим тигуу фабрикасын жетектеп, жоокерлерге тон, байпак, колкап жасап жөнөтүп турушкан. Нарын шаарында А. Кыдырназаровдун атасы Кыдырназар менен бирдикте ашкана ачып, жергиликтүү элди тамак-аш менен камсыз кылууга көмөктөшкөн. Колунда болгон дүнүйөсүн сатып бир танкалык акчаны фронтко жөнөткөн. Нарындын чоң көпүрөсүн (Эсенгулдун көпүрөсү) курууга активдүү катышкан. Табыпчылык кылып, элди дарылаган. Байыркы чыгыштын илимпоздорун жана алардын чыгармаларын жакшы билген билимдүү киши болгон. Табыпчылык өнөрүн врач уулу Ашыке Кичикакунов улантууда. &lt;br&gt;
== Адабият ==
* Нарын облусу: Энциклопедия / Башкы редактору А.Карыпкулов; Ред. Кеңештин төрагасы академик Үсөн Асанов. – Бишкек: Кыргыз Энциклопедиясынын Башкы редакциясы, 1998. – 420 бет, илл. - ISBN 5-89750-100-9.

[[Категория:Нарын облусу]]
[[Категория:Агартуучулар]]
[[Категория:Инсандар]]</text>
      <sha1>rbxwdhxgkpdekz12nntu60t1bte2ayw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644170</id>
      <parentid>644169</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:54:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Арип боюнча инсандар|Арип боюнча инсандар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>644170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2953" sha1="t642a9z4kg4x8ed3zh3omfzeumf325u" xml:space="preserve">'''Баратакун уулу Кичикакун''' (1880, [[Нарын]] — 17.10.1959, [[Ош]], [[Кыргызстан]]) — алгачкы агартуучулардын бири, табып. &lt;br&gt;
[[Бухара]]дан, [[Кашкар]]дан билим алган. 18 жашында Каппа ажынын медресесинде бала окуткан. [[Эсенгул]], Калпа, Касымалы, Казы манаптар менен үзөңгүлөш болгон. Кеңеш бийлигин орнотууга активдүү катышкан. [[Үркүн]]дөн кайтып келип, ачкачылыкка кабылган элге көптөгөн жардамдарды уюштурган. Ошол мезгилдеги кедейлер тобунун жетекчиси болуп шайланган, &quot;жер-суу реформасы&quot; боюнча көп иштерди аткарган. &lt;br&gt;1937-ж. &quot;эл душманы&quot; катары репрессияланып, мал-мүлкү конфискацияланган. &lt;br&gt;1924—30-ж. 100 тандалмалуу атты Буденныйдын атчандары үчүн жөнөткөндүгү жөнүндө документтин негизинде камактан бошотулган. &lt;br&gt;Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында Нарындагы кийим тигуу фабрикасын жетектеп, жоокерлерге тон, байпак, колкап жасап жөнөтүп турушкан. Нарын шаарында А. Кыдырназаровдун атасы Кыдырназар менен бирдикте ашкана ачып, жергиликтүү элди тамак-аш менен камсыз кылууга көмөктөшкөн. Колунда болгон дүнүйөсүн сатып бир танкалык акчаны фронтко жөнөткөн. Нарындын чоң көпүрөсүн (Эсенгулдун көпүрөсү) курууга активдүү катышкан. Табыпчылык кылып, элди дарылаган. Байыркы чыгыштын илимпоздорун жана алардын чыгармаларын жакшы билген билимдүү киши болгон. Табыпчылык өнөрүн врач уулу Ашыке Кичикакунов улантууда. &lt;br&gt;
== Адабият ==
* Нарын облусу: Энциклопедия / Башкы редактору А.Карыпкулов; Ред. Кеңештин төрагасы академик Үсөн Асанов. – Бишкек: Кыргыз Энциклопедиясынын Башкы редакциясы, 1998. – 420 бет, илл. - ISBN 5-89750-100-9.

[[Категория:Нарын облусу]]
[[Категория:Агартуучулар]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>t642a9z4kg4x8ed3zh3omfzeumf325u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Илимпоз</title>
    <ns>10</ns>
    <id>14083</id>
    <revision>
      <id>644159</id>
      <parentid>569552</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:46:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3795" sha1="hzbkd2skpajbe9qtgweoh2a5sawxrne" xml:space="preserve">{{Карточка
|стиль_денеси      = width: 280px;
|класс_денеси      = vcard
|үстүндө           = {{{Ысымы}}}
|класс_үстүндө     = fn
|үстүндө           = {{{Расмий ысымы|}}}
|класс_үстүндө2    = {{{Ысымы}}}
|стиль_үстүндө     = font-style: normal
|сүрөт             = {{#if:{{{Сүрөт|}}} | [[Файл:{{{Сүрөт}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы}}}|200px}}]]}}
|сүрөт_колтамга    = {{{Сүрөттүн аталышы|}}}
|белги1     = Туулган жылы:
|текст1     = {{Персона/Дата|Туулганы|{{{Туулган жылы|}}}|{{{Каза болгон жылы|}}}}}
|белги2     = Туулган жери:
|текст2     = {{{Туулган жери|}}}
|белги3     = Каза болгон жылы:
|текст3     = {{Персона/Дата|Өлгөнү|{{{Каза болгон жылы|}}}|{{{Туулган жылы|}}}}}
|белги4     = Каза болгон жери:
|текст4     = {{{Каза болгон жери|}}}
|белги5     = Өлкө:
|текст5     = {{#if:{{{Жарандыгы|}}}|&lt;span class=&quot;country-name&quot;&gt;{{Инсан/Өлкө|{{{Жарандыгы}}}}}&lt;/span&gt;}}
|класс5     = adr
|белги6     = Илимий чөйрөсү:
|текст6     = {{{Илимий чөйрөсү}}}
|белги7     = Иштеген жери:
|текст7     = {{{Иштеген жери|}}}
|класс7     = org
|белги8     = Илимий даражасы:
|текст8     = {{{Илимий даражасы|}}}
|белги9     = Илимий наамы:
|текст9     = {{{Илимий наамы|}}}
|белги10     = [[Альма-матер]]:
|текст10     = {{{Альма-матер|}}}&lt;!-- 
|белги18     = Билими:
|текст18     = {{{Билими|}}}--&gt;
|белги11    = Илимий жетекчиси:
|текст11    = {{{Илимий жетекчиси|}}}
|белги12    = Белгилүү окуучулары:
|текст12    = {{{Белгилүү окуучулары|{{{Белгилүү окуучулары|}}}}}}
|белги13    = Белгилүү болгондугу:
|текст13    = {{{Белгилүү болгондугу|}}}
|класс13    = note
|белги14    = Белгилүү болгондугу:
|текст14    = {{{Белгилүү болгондугу|}}}
|класс14    = note
|белги15    = Сыйлыктары
|текст15    = {{#if:{{{Сыйлыктары|}}}|&lt;br style=&quot;line-height:0;&quot;/&gt;
{{{Сыйлыктары}}}}}
|белги16    = Сайты:
|текст16    = {{{Сайты|}}}
|класс16    = url
|белги17    = Кол тамгасы
|текст17    = {{#if:{{{Кол тамгасы|}}}|[[Файл:{{{Кол тамгасы|}}}|{{#if:{{{Кол тамгасынын туурасы|}}}|{{{Кол тамгасынын туурасы}}}|180px}}|Кол тамгасы]]}}
|текст18 = {{#if:{{{Main Page|}}}|&lt;span style=&quot;font-weight:normal&quot;&gt;[[q:{{{Main Page}}}|Цитаталар]]  [[Main Page|Уикицита]].&lt;/span&gt;}}
|текст19 = {{#if:{{{Уикиказына|}}}|
{{#ifeq: {{{Уикиказына|}}}|болбойт|&lt;span style=&quot;font-weight:normal&quot;&gt;{{Unicode|©}} Автордун чыгармалары — бош эмес.&lt;/span&gt;|&lt;span style=&quot;font-weight:normal&quot;&gt;[[s:{{{Уикиказына}}}|Чыгармалар]] [[Уикиказына|Уикиказынада]].&lt;/span&gt;}}|}}
| стиль_астында = border-top:1px solid #DDD; background:#eaeaea;
| астында = {{#if:{{{Commons|}}}|&lt;div&gt;'''[[commons:Category:{{{Commons}}}|{{{Ысымы|{{{Commons|}}}}}}]]''' [[Уикиказына]]да&lt;/div&gt;}}
}}&lt;noinclude&gt;{{Документация}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hzbkd2skpajbe9qtgweoh2a5sawxrne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Кеңештер Бирлигинин республикалары</title>
    <ns>10</ns>
    <id>43732</id>
    <revision>
      <id>644192</id>
      <parentid>643616</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:57:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3629" sha1="pl6yqsrkgp8iqgyy6nsxezqljxe44nk" xml:space="preserve">{{Багыттоочу жадыбал
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аталышы                  = Кеңештер Бирлигинин республикалары
 |стиль_негизги_башжазуу   = background:#D40000;
 |стиль_башжазуу           = background:#D40000; text-align:center;
 |башжазуу                 = [[Советтик Социалисттик Республикалaр Союзу|&lt;font color=&quot;#FFD700&quot;&gt;Кеңештер Бирлигинин республикалары&lt;font&gt;]]
 |сүрөт                    = [[Файл:Coat of arms of the Soviet Union (1956–1991).svg|90px]]
 |сүрөт3                   = 

|башжазуу1 = 
|тизмек1   = 
&lt;center&gt;
[[Файл:Flag of Azerbaijan SSR.svg|22px]] [[Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы|Азербайжан ССР]] {{·}}  
[[Файл:Flag of Armenian SSR.svg|22px]] [[Армян Советтик Социалисттик Республикасы|Армян ССР]] {{·}} 
[[Файл:Flag of Byelorussian SSR.svg|22px]] [[Белорусь Советтик Социалисттик Республикасы|Белорусь ССР]] {{·}} 
[[Файл:Flag of Georgian SSR.svg|22px]] [[Грузин Советтик Социалисттик Республикасы|Грузин ССР]] {{·}} 
[[Файл:Flag of Kazakh SSR.svg|22px]] [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак ССР]] {{·}} 
[[Файл:Flag of Kyrgyz SSR.svg|22px]] [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССР]] {{·}} 
[[Файл:Flag of Latvian SSR.svg|22px]] [[Латвия  Советтик Социалисттик Республикасы|Латвия ССР]] {{·}}  
[[Файл:Flag of Lithuanian SSR.svg|22px]] [[Литва  Советтик Социалисттик Республикасы|Литва ССР]] {{·}} 
[[Файл:Flag of Moldavian SSR.svg|22px]] [[Молдова  Советтик Социалисттик Республикасы|Молдова ССР]] {{·}}  
[[Файл:Flag of Russian SFSR.svg|22px]] [[Орусия Советтик Федеративдик Социалисттик Республикасы|ОССФР]]
[[Файл:Flag of Tajik SSR.svg|22px]] [[Тажик  Советтик Социалисттик Республикасы|Тажик ССР]] {{·}} 
[[Файл:Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1974–1991), Flag of Turkmenistan (1991–1992).svg|22px]] [[Түркмөн  Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]] {{·}} 
[[Файл:Flag of the Uzbek SSR.svg|22px]] [[Өзбек  Советтик Социалисттик Республикасы|Өзбек ССР]] {{·}} 
[[Файл:Flag of Ukrainian SSR.svg|22px]] [[Украина  Советтик Социалисттик Республикасы|УССР]] {{·}} 
[[Файл:Flag of Estonian SSR.svg|22px]] [[Эстон  Советтик Социалисттик Республикасы|Эстон ССР]]
----
[[Файл:Flag of the Karelo-Finnish SSR.svg|22px]] [[Карел-Финдик Советтик Социалисттик Республикасы|Карел-Финдик ССР]] {{·}}  (1940—1956)
[[Файл:Flag of Transcaucasian SFSR.svg|22px]] [[Түштүк Кавказ Советтик Социалисттик Федеративдик Республикасы|ЗССФР]] (1922—1936)
&lt;/center&gt;

}}
&lt;noinclude&gt;

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pl6yqsrkgp8iqgyy6nsxezqljxe44nk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Ленин сыйлыгы</title>
    <ns>10</ns>
    <id>45865</id>
    <revision>
      <id>644161</id>
      <parentid>570361</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:58:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="390" sha1="jebt19m6iuso4cgfai2c4uucpcfof79" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;imagemap&gt;File:Order of Lenin Ribbon Bar.svg|40px|«Ленин» ордени
default [[Ленин ордени]]
desc none&lt;/imagemap&gt;{{Категория макалаларда гана|Ленин орденинин кавалерлери|}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{Документация}}[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:ССРС|Л]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jebt19m6iuso4cgfai2c4uucpcfof79</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644162</id>
      <parentid>644161</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="420" sha1="rbemdfu437tfcrox7bdoua853drwr9q" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;[[Файл:Medal Lenin Prize.png|20px|link=Ленин сыйлыгы|Ленин сыйлыгы {{#if: {{{1|}}}| — {{{1}}}}}]]{{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}||[[Категория:Ленин сыйлыгынын лауреаты|{{PAGENAME}}]]}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Документация}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:ССРС|Ленин сыйлыгы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rbemdfu437tfcrox7bdoua853drwr9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>«Бител»</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50631</id>
    <revision>
      <id>644189</id>
      <parentid>572609</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:53:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>644189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="633" sha1="29c26xmohpjxdy9lunj1hy31fblbf7x" xml:space="preserve">'''«Бител»'''( англисче BITEL) — мобилдик байланыш кызматын көрсөтүүчү компания катары 1997-ж. түзүлгөн. Мобилдик байланышка акысыз чыгуучу MOBICARD соода маркасын киргизген. 
== Колдонулган адабияттар ==
* [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055 -4</text>
      <sha1>29c26xmohpjxdy9lunj1hy31fblbf7x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сапармурат Ниязов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57166</id>
    <revision>
      <id>644125</id>
      <parentid>370883</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:12:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11705" sha1="625zhhiojlqqk7pc6ybkodztwcakigi" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
 |ысымы            = Сапармурат Атаевич Ниязов
 |расмий ысымы     = {{lang-tk|Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow, Сапармырат Атаевич Ныязов}}
 |сүрөтү           = 
 |туурасы          = 
 |сүрөттүн аталышы = 
 |герби            = 
 |гербдин аталышы  = 
 |гербдин туурасы  =


&lt;!-- КЫЗАМТ ТУУРАЛУУ МААЛЫМАТ --&gt;
 |кызматы             = [[Түркмөнстандын президенти]]
 |катары              = 
 |жубайларынын катары = 
 |ысым менен          = 
 |желек               = Flag of the President of Turkmenistan.svg
 |желек2              = 

 |иш баштоо убагы        = [[27-октябрь]] [[1991|1991-жыл]]
 |иш аяктоо убагы        = [[21-декабрь]] [[2006|2006-жыл]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[1999|1999-жылдан]] тарта — түбөлүкттүү президент)&lt;/small&gt;
 |башкарган убактысы     =

 |андан мурунку инсан             = өзү Түркмөн ССРинин 1-чи Президенти катары
 |андан кийинки инсан             = [[Гурбангулы Бердымухамедов]]

 |тактагы ысымы                   = Түркмөн башы
 |таажыланышы                     = 
 |баш тартуусу                    = 
 |мураскору                       = 

 |кызматы_2             = [[Түркмөнстандын президенти|Түркмөн ССРинин президенти]]
 |катары_2              = 
 |жубайларынын катары_2 = 
 |ысым менен_2          = 
 |желек_2               = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic.svg
 |желек2_2              = COA Turkmen SSR.png

 |иш баштоо убагы_2        = [[27-октябрь]] [[1990|1990-жыл]]
 |иш аяктоо убагы_2        = [[27-октябрь]] [[1991|1991-жыл]]
 |башкарган убактысы_2     =

 |андан мурунку инсан_2             = кызмат орун түзүлгөн
 |андан кийинки инсан_2             = өзү Түркмөнстандын 1-чи Президенти катары

 |кызматы_3             = Түркмөнстан КП БКнын биринчи секретары
 |катары_3              = 
 |жубайларынын катары_3 = 
 |ысым менен_3          = 
 |желек_3               = Symbol-hammer-and-sickle.svg

 |иш баштоо убагы_3        = [[21-декабрь]] [[1985|1985-жыл]]
 |иш аяктоо убагы_3        = [[16-декабрь]] [[1991|1991-жыл]]
 |башкарган убактысы_3     =

 |андан мурунку инсан_3             = Мухаммедназар Гапуров
 |андан кийинки инсан_3             = кызмат орун жоюулган

 |кызматы_4             = Түркмөн ССРинин министрлер Советинин төрагасы
 |катары_4              = 
 |жубайларынын катары_4 = 
 |ысым менен_4          = 
 |желек_4               = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic.svg

 |иш баштоо убагы_4        = [[18-март]] [[1985|1985-жыл]]
 |иш аяктоо убагы_4        = [[4-январь]] [[1986|1986-жыл]]
 |башкарган убактысы_4     =

 |андан мурунку инсан_4             = Чары Каррыев
 |андан кийинки инсан_4             = Аннамурад Ходжамурадов

 |кызматы_5             = Түркмөн ССРинин Жогорку Советинин төрагасы
 |катары_5              = 
 |жубайларынын катары_5 = 
 |ысым менен_5          = 
 |желек_5               = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic.svg

 |иш баштоо убагы_5        = [[18-январь]] [[1990|1990-жыл]]
 |иш аяктоо убагы_5        = [[2-ноябрь]] [[1990|1990-жыл]]
 |башкарган убактысы_5     =

 |андан мурунку инсан_5             = Оразгельды Овезгельдыев
 |андан кийинки инсан_5             = Сахат Мурадов

 |туулган жылы             = [[19-февраль]] [[1940|1940-жыл]]
 |туулган жери             = [[Кыпчак (Түркмөнстан)|Кыпчак]], [[Ашхабад облусу]], [[Түркмөн ССР]], [[ССРС]]
 |каза болгон жылы         = [[21-декабрь]] [[2006|2006-жыл]]
 |каза болгон жери         = [[Ашхабад]]
 |мүрзөсүнүн орду          = Түркмөнбашы күмбөзү, [[Кыпчак (Түркмөнстан)|Кыпчак]]
 |жынысы                   = 
 |туулганда берилген ысымы = Сапармурат Атаевич Аннаниязов
 |атасы                    = Атамурат Ниязов
 |апасы                    = Гурбансолтан Атамурадова
 |жубайы                   = Муза Ниязова
 |балдары                  = '''уулу:''' Мурад&lt;br /&gt;'''кызы:''' Ирина

&lt;!-- АСКЕРДИК КЫЗМАТ --&gt;
 |наамы              = &lt;!-- сөзсүз жазылуусу абзел --&gt;
 |кызмат өтөгөн жылы = 
 |жарандыгы          = 
 |кызмат өтөгөн жайы = 
 |башкаруусу         = 
 |катышкан согушу    = 

&lt;!-- ИЛИМИЙ ИШМЕРДҮҮЛҮК --&gt;
 |илимий чөйрө      =  
 |иштеген жайы      =  
 |белгилүү болгону  =  

 &lt;!-- БАШКАЛАР --&gt;
 |партиясы                = ССКП жана Түркмөнстан демократиялык партиясы
 |билими                  =  Уулу Петр атындагы Санкт-Петербург полтиехникалык университети
 |илимий даражасы         = 
 |илимий наамы            =  
 |кесиби                  =  инженер-энергетик
 |ишмердүүлүгү            =  
 |дини                    = Ислам
 |сыйлыктары              =  
 |кол тамгасы             =  
 |монограммасы            =  
 |монограммасынын туурасы =  

 |сайты                   =  

 |уикиказына              =  
}}

'''Ниязов Сапармурат Атаевич''' ({{lang-tk|Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow, Сапармырат Атаевич Ныязов}}; туулганда берилген фамилиясы — '''Аннаниязов'''; [[19 Февраль (Бирдин айы)|19-февраль]] [[1940|1940-жыл]], [[Кыпчак (Түркмөнстан)|Кыпчак]], [[Ашхабад облусу]], [[Түркмөн ССР]] — [[21 декабрь|21-декабрь]] [[2006|2006-жыл]], [[Ашхабад]], [[Түркмөнстан]]), '''Түркмөн башы''' ({{lang-tk|Türkmenbaşy}}) – [[Түркмөнстан|түркмөнстандык]] мамлекеттик жана саясий ишмер, [[Түркмөнстан|Түркмөнстан Республикасынын]] президенти ([[1990]]– [[2006]]).

== Өмүр баяны ==
Сапармурат Ниязов [[1940|1940-жылы]] 19-февральда Кыпчак кыштагында туулган. Расмий өмүр баяны боюнча анын атасы Атамурат Ниязов [[1941|1941-жылы]] өз калоосу менен фронтко кетип, [[1942|1942-жылы]] [[Кавказ|Кавказды]] коргоодо каза тапкан. Башка маалыматтарга таянганда атасы Чикола аймагында ([[Түндүк Осетия]]) туткунга түшүп, немистер тарабынан аттырылган. Энеси Гурбансолтан-апа жана бир туугандары (он жашар Мухамметмурат менен алты жашар Ниязмурат) [[1948|1948-жылы]] [[Ашхабаддагы жер титирөө|Ашхабаддагы жер титирөөдө]] каза болушкан.Сапармурат жетим калып, Кызыл-Арбат шаарындагы балдар үйүндө жайгашып калат. Орто мектепти мыкты аяктап, [[1959|1959-жылы]] Түркмөн геологиялык чалгындоо иштеринин жумушчулары жана кызматкерлеринин профсоюзунун аймактык комитетинде инструктор болуп иштейт. [[1962|1962-жылдан]] тарта ССКПнын мүчөсү.  Бир нече ай Москва энергетика институтунда билим алган, бирок ден соолугуна байланыштуу окуудан кетүү тууралуу арыз жазган. Окуусун Ленинград политехникалык институтунда улантып, [[1967|1967-жылы]] инженер-энергетик адистиги боюнча диплом алган.
* [[1965|1965-жылы]] —Ленинграддагы Киров заводунда формовщик
* [[1967|1967-жылдан]] тарта — Ленин атындагы Безмей ГРЭСинде мастер, улук мастер
* [[1970|1970-жылдан]] тарта — Түркмөнстан КП БКнын инструктору, бөлүм башчысынын орун басары
* [[1976|1976-жылы]] — КПСС БКнын алдындагы жогорку партиялык мектепти бүтүргөн
* [[1980|1980-жылдан]] тарта — партиянын Ашхабад шаардык комитетинин 1-секретары
* [[1984|1984-жылдан]] тарта — КПСС БКнын инструктору
* [[1985]]–[[1986|1986-жылы]] — Түркмөн ССР Министрлер Советинин төрагасы
* [[1985]]-[[1991|1991-жылы]] — Түркмөнстан КП БКнын 1-секретары
* [[1990|1990-жылы]] — Түркмөн ССР Жогорку Советинин төрагасы
* [[1990]]–[[2006|2006-жылы]] — Түркмөнстандын президенти.
[[1993|1993-жылы]] Түркмөнстан межлисинин чечими менен Ниязов дүйнөдөгү бардык түркмөндөрдүн башчысы деп жарыяланып, кийин Ниязовго «Түркмөн башы» титулу ыйгарылган. «Түркмөнстандын ардактуу аксакалы» ([[1994]]). Анын бейнеси улуттук акча – [[Түркмөн манат|манатка]] басылган, өлкөдө «Түркмөн башы» альманахы чыгарылат.

==Колдонулган адабияттар==
* [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7
{{Түркмөнстандын президенттери}}

[[Категория:Инсандар:Түркмөнстан]]</text>
      <sha1>625zhhiojlqqk7pc6ybkodztwcakigi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644130</id>
      <parentid>644125</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11706" sha1="0l4zt4q3dw6tyxz1wwvuclx5kj3ryw2" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
 |ысымы            = Сапармурат Атаевич Ниязов
 |расмий ысымы     = {{lang-tk|Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow, Сапармырат Атаевич Ныязов}}
 |сүрөтү           = 
 |туурасы          = 
 |сүрөттүн аталышы = 
 |герби            = 
 |гербдин аталышы  = 
 |гербдин туурасы  =


&lt;!-- КЫЗАМТ ТУУРАЛУУ МААЛЫМАТ --&gt;
 |кызматы             = [[Түркмөнстандын президенти]]
 |катары              = 
 |жубайларынын катары = 
 |ысым менен          = 
 |желек               = Flag of the President of Turkmenistan.svg
 |желек2              = 

 |иш баштоо убагы        = [[27-октябрь]] [[1991|1991-жыл]]
 |иш аяктоо убагы        = [[21-декабрь]] [[2006|2006-жыл]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;([[1999|1999-жылдан]] тарта — түбөлүкттүү президент)&lt;/small&gt;
 |башкарган убактысы     =

 |андан мурунку инсан             = өзү Түркмөн ССРинин 1-чи Президенти катары
 |андан кийинки инсан             = [[Гурбангулы Бердымухамедов]]

 |тактагы ысымы                   = Түркмөн башы
 |таажыланышы                     = 
 |баш тартуусу                    = 
 |мураскору                       = 

 |кызматы_2             = [[Түркмөнстандын президенти|Түркмөн ССРинин президенти]]
 |катары_2              = 
 |жубайларынын катары_2 = 
 |ысым менен_2          = 
 |желек_2               = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic.svg
 |желек2_2              = COA Turkmen SSR.png

 |иш баштоо убагы_2        = [[27-октябрь]] [[1990|1990-жыл]]
 |иш аяктоо убагы_2        = [[27-октябрь]] [[1991|1991-жыл]]
 |башкарган убактысы_2     =

 |андан мурунку инсан_2             = кызмат орун түзүлгөн
 |андан кийинки инсан_2             = өзү Түркмөнстандын 1-чи Президенти катары

 |кызматы_3             = Түркмөнстан КП БКнын биринчи секретары
 |катары_3              = 
 |жубайларынын катары_3 = 
 |ысым менен_3          = 
 |желек_3               = Symbol-hammer-and-sickle.svg

 |иш баштоо убагы_3        = [[21-декабрь]] [[1985|1985-жыл]]
 |иш аяктоо убагы_3        = [[16-декабрь]] [[1991|1991-жыл]]
 |башкарган убактысы_3     =

 |андан мурунку инсан_3             = Мухаммедназар Гапуров
 |андан кийинки инсан_3             = кызмат орун жоюулган

 |кызматы_4             = Түркмөн ССРинин министрлер Советинин төрагасы
 |катары_4              = 
 |жубайларынын катары_4 = 
 |ысым менен_4          = 
 |желек_4               = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic.svg

 |иш баштоо убагы_4        = [[18-март]] [[1985|1985-жыл]]
 |иш аяктоо убагы_4        = [[4-январь]] [[1986|1986-жыл]]
 |башкарган убактысы_4     =

 |андан мурунку инсан_4             = Чары Каррыев
 |андан кийинки инсан_4             = Аннамурад Ходжамурадов

 |кызматы_5             = Түркмөн ССРинин Жогорку Советинин төрагасы
 |катары_5              = 
 |жубайларынын катары_5 = 
 |ысым менен_5          = 
 |желек_5               = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic.svg

 |иш баштоо убагы_5        = [[18-январь]] [[1990|1990-жыл]]
 |иш аяктоо убагы_5        = [[2-ноябрь]] [[1990|1990-жыл]]
 |башкарган убактысы_5     =

 |андан мурунку инсан_5             = Оразгельды Овезгельдыев
 |андан кийинки инсан_5             = Сахат Мурадов

 |туулган жылы             = [[19-февраль]] [[1940|1940-жыл]]
 |туулган жери             = [[Кыпчак (Түркмөнстан)|Кыпчак]], [[Ашхабад облусу]], [[Түркмөн ССР]], [[ССРС]]
 |каза болгон жылы         = [[21-декабрь]] [[2006|2006-жыл]]
 |каза болгон жери         = [[Ашхабад]]
 |мүрзөсүнүн орду          = Түркмөнбашы күмбөзү, [[Кыпчак (Түркмөнстан)|Кыпчак]]
 |жынысы                   = 
 |туулганда берилген ысымы = Сапармурат Атаевич Аннаниязов
 |атасы                    = Атамурат Ниязов
 |апасы                    = Гурбансолтан Атамурадова
 |жубайы                   = Муза Ниязова
 |балдары                  = '''уулу:''' Мурад&lt;br /&gt;'''кызы:''' Ирина

&lt;!-- АСКЕРДИК КЫЗМАТ --&gt;
 |наамы              = &lt;!-- сөзсүз жазылуусу абзел --&gt;
 |кызмат өтөгөн жылы = 
 |жарандыгы          = 
 |кызмат өтөгөн жайы = 
 |башкаруусу         = 
 |катышкан согушу    = 

&lt;!-- ИЛИМИЙ ИШМЕРДҮҮЛҮК --&gt;
 |илимий чөйрө      =  
 |иштеген жайы      =  
 |белгилүү болгону  =  

 &lt;!-- БАШКАЛАР --&gt;
 |партиясы                = ССКП жана Түркмөнстан демократиялык партиясы
 |билими                  =  Уулу Петр атындагы Санкт-Петербург полтиехникалык университети
 |илимий даражасы         = 
 |илимий наамы            =  
 |кесиби                  =  инженер-энергетик
 |ишмердүүлүгү            =  
 |дини                    = Ислам
 |сыйлыктары              =  
 |кол тамгасы             =  
 |монограммасы            =  
 |монограммасынын туурасы =  

 |сайты                   =  

 |уикиказына              =  
}}

'''Ниязов Сапармурат Атаевич''' ({{lang-tk|Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow, Сапармырат Атаевич Ныязов}}; туулганда берилген фамилиясы — '''Аннаниязов'''; [[19 Февраль (Бирдин айы)|19-февраль]] [[1940|1940-жыл]], [[Кыпчак (Түркмөнстан)|Кыпчак]], [[Ашхабад облусу]], [[Түркмөн ССР]] — [[21 декабрь|21-декабрь]] [[2006|2006-жыл]], [[Ашхабад]], [[Түркмөнстан]]), '''Түркмөн башы''' ({{lang-tk|Türkmenbaşy}}) – [[Түркмөнстан|түркмөнстандык]] мамлекеттик жана саясий ишмер, [[Түркмөнстан|Түркмөнстан Республикасынын]] президенти ([[1990]]– [[2006]]).

== Өмүр баяны ==
Сапармурат Ниязов [[1940|1940-жылы]] 19-февральда Кыпчак кыштагында туулган. Расмий өмүр баяны боюнча анын атасы Атамурат Ниязов [[1941|1941-жылы]] өз калоосу менен фронтко кетип, [[1942|1942-жылы]] [[Кавказ|Кавказды]] коргоодо каза тапкан. Башка маалыматтарга таянганда атасы Чикола аймагында ([[Түндүк Осетия]]) туткунга түшүп, немистер тарабынан аттырылган. Энеси Гурбансолтан-апа жана бир туугандары (он жашар Мухамметмурат менен алты жашар Ниязмурат) [[1948|1948-жылы]] [[Ашхабаддагы жер титирөө|Ашхабаддагы жер титирөөдө]] каза болушкан.Сапармурат жетим калып, Кызыл-Арбат шаарындагы балдар үйүндө жайгашып калат. Орто мектепти мыкты аяктап, [[1959|1959-жылы]] Түркмөн геологиялык чалгындоо иштеринин жумушчулары жана кызматкерлеринин профсоюзунун аймактык комитетинде инструктор болуп иштейт. [[1962|1962-жылдан]] тарта ССКПнын мүчөсү.  Бир нече ай Москва энергетика институтунда билим алган, бирок ден соолугуна байланыштуу окуудан кетүү тууралуу арыз жазган. Окуусун Ленинград политехникалык институтунда улантып, [[1967|1967-жылы]] инженер-энергетик адистиги боюнча диплом алган.
* [[1965|1965-жылы]] —Ленинграддагы Киров заводунда формовщик
* [[1967|1967-жылдан]] тарта — Ленин атындагы Безмей ГРЭСинде мастер, улук мастер
* [[1970|1970-жылдан]] тарта — Түркмөнстан КП БКнын инструктору, бөлүм башчысынын орун басары
* [[1976|1976-жылы]] — КПСС БКнын алдындагы жогорку партиялык мектепти бүтүргөн
* [[1980|1980-жылдан]] тарта — партиянын Ашхабад шаардык комитетинин 1-секретары
* [[1984|1984-жылдан]] тарта — КПСС БКнын инструктору
* [[1985]]–[[1986|1986-жылы]] — Түркмөн ССР Министрлер Советинин төрагасы
* [[1985]]-[[1991|1991-жылы]] — Түркмөнстан КП БКнын 1-секретары
* [[1990|1990-жылы]] — Түркмөн ССР Жогорку Советинин төрагасы
* [[1990]]–[[2006|2006-жылы]] — Түркмөнстандын президенти.
[[1993|1993-жылы]] Түркмөнстан межлисинин чечими менен Ниязов дүйнөдөгү бардык түркмөндөрдүн башчысы деп жарыяланып, кийин Ниязовго «Түркмөн башы» титулу ыйгарылган. «Түркмөнстандын ардактуу аксакалы» ([[1994]]). Анын бейнеси улуттук акча – [[Түркмөн манат|манатка]] басылган, өлкөдө «Түркмөн башы» альманахы чыгарылат.

==Колдонулган адабияттар==
* [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7

{{Түркмөнстандын президенттери}}

[[Категория:Инсандар:Түркмөнстан]]</text>
      <sha1>0l4zt4q3dw6tyxz1wwvuclx5kj3ryw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иззат Султанов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72762</id>
    <revision>
      <id>644152</id>
      <parentid>517035</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T02:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>644152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26058" sha1="rqdde6n00qxczr3mhrqob6dw91gowjk" xml:space="preserve">{{Кинематографчы
 |ысымы                = Иззат Атаханович Султанов
 |нукура ысымы         = {{lang-uz|Иззат Отахонович Султонов}}
 |сүрөт                = 
 |туурасы              = 
 |сүрөттүн баяндамасы  = 
 |төрөлгөндөгү ысымы   = {{lang-uz|Султонов Иззат Отахонович}}
 |туулган датасы       = 1910
 |өлгөн датасы         = 2001
 |туулган жери         = [[Ош шаары]], [[Ош облусу]], [[Түркстан]], {{Өлкө желеги|Кыргыз ССР}}
 |өлгөн жери           = [[Ташкент]] шаары {{Өлкө желеги|Өзбекстан}}
 |кесиби               = [[Өзбекстан]]дын зор мамлекеттик жана коомдук ишмери, [[Өзбекстан]] Премьер-министринын орун басары ([[1945]]-[[1948]], зор өзбек окумуштуу, [[академик]], [[адабият]]чы, [[драматург]], [[сынчы]].
 |жарандыгы            = {{Өлкө желеги|Кыргыз ССР}}&lt;br /&gt;{{Өлкө желеги|СССР}}&lt;br /&gt;{{Өлкө желеги|Өзбекстан}}&lt;br /&gt;
 |активдүү жылдары     = [[1930]] - [[1995]] жылдары
 |багыты               = [[Өзбекстан]]дын зор мамлекеттик жана коомдук ишмери, зор өзбек окумуштуу, [[академик]], [[адабият]]чы, [[драматург]], [[сынчы]].
 |киностудия           = 
 |сыйлыктары           = Эки [[орден]], &quot;Шухрат&quot; (Даңк) [[Медаль|медалы]], көптөгөн [[Грамота (сыйбарак)|ардак грамоталар]] менен [[Сыйлык|сыйланган]], [[Беруни Абу Райхан|Беруни]] атындагы [[Өзбек ССР]] [[Мамлекеттик сыйлык|Мамлекеттик сыйлыктын]] [[лауреат]]ы.
 |imdb_id              = 
 |сайт                 = 
}}

'''Иззат Атаханович Султанов''' ([[1910]]-[[2001]]), [[Ош шаары]], [[Ош облусу]], [[Түркстан]] - [[Өзбекстан]]дын зор мамлекеттик жана коомдук ишмери, зор өзбек окумуштуу, [[академик]], [[адабият]]чы, [[сынчы]].

== [[Өмүр баян]]ы ==
'''Иззат Султан''' 16(29) июнь [[1910]] жылы [[Ош шаары]]нда кызматчыларды үй-бүлөсундө туулган. Ал [[революция]] чейин [[Ош шаары]]нын чыгыш бөлүгүн башкарган [[Аксакал, башкаруучу|улук аксакалы]] жана миңбашысы молдо Султан Таирбаевдин небиреси. Анын [[ата]]сы Атахан Султанов [[Ош уезди]] башчысынын [[администрация]]сынын катчысы жана котормочусу, кийим тигүүчү болуп иштеген. Толук аты-жөнү Иззат Атаханович Султанов - өзбек окумуштуу, [[академик]], [[адабият]]чы, [[сынчы]], [[драматург]], мамлекеттик жана коомдук ишмер. 

[[Ош шаары]]нын [[орус-тузем мектептери|орус-тузем мектебинде]] окууган, анда анын таякеси [[Султанов, Балтакожо|Балтыходжа Султанов]] мугалим болуп иштеген. 14 жашында [[Ташкент]] шаарына келди жана Нариманов (Намуна) атындагы [[мектеп]]те окууган, [[1929]] жылы окуу-тарбиялоо [[техникум]]ун бүтүргөн, [[1930]] жылга чейин [[мектеп]]те мугалим болуп иштеген. [[1930]]-[[1934]] жылдары [[Ташкент]] [[педагогика]]лык [[институт]]унун социалдык факультетин аяктаган. [[1931]] жылы &quot;Батрак&quot; гезитинин жооптуу катчысы болуп иштеген. [[1932]] жылы &quot;Кызыл [[Өзбекстан]]&quot; [[гезит]]инде биринчи жолу анын адабий-сын [[макала]]сы чыккан. [[1934]]-[[1937]] жылдары [[аспирантура]]да окуу менен бирге адабий-сын ишин улантты. &quot;Кедей [[дыйкан]]&quot; [[гезит]]инын [[редакция]]сында иштеди. [[1937]] жылдан баштап Иззат Султановдун активдүү социалдык иши башталган.

*[[1937]]-[[1942]] жылдары - Тил жана адабият [[институт]]унун [[директор]]дун орун басары
*[[1942]]-[[1943]] жылдары - [[Өзбек ССР]] [[Радиоуктуруу|радио беруу]] Мамлекеттик [[комитет]]инин төрагасынын орун басары
*[[1943]]-[[1945]] жылдары - [[Ташкент]] [[киностудия]]сы [[директор]]у 
*[[1945]]-[[1948]] жылдары - [[Өзбек ССР]] [[Министр]]лер Кеңешинын төрагасынын [[маданият]] маселелери боюнча орун басары 
*[[1948]]-[[1950]] жылдары - [[Өзбекстан]] илимдер [[Академия]]сынын [[Пушкин, Александр Сергеевич|А.С. Пушкин]] атындагы [[Тил]] жана [[адабият]] [[институт]]ун [[директор]]у
*[[1955]] жылдан - [[Адабият]] [[теория]]сы секторунун башчысы.
*[[1950]]-[[1953]] жылдары - [[Ломоносов Михаил Васильевич|М.Ломоносов]] атындагы [[Москва мамлекеттик университети]]нын [[ССРС]] элдеринин [[адабият]]ы [[кафедра]]сы мугалими
*[[1956]]-[[1963]] жылдары - [[Өзбек ССР]] [[жазуучу]]лар Союзунун башкармасынын катчысы, ошол кезде [[Өзбекстан]]дын [[жазуучу]]лар Союзунун төрагасы Шараф Рашидов болгон.
*[[1946]] жылы - [[Филология]] илимдеринин кандидаты
*[[1955]] жылы - [[Филология]] илимдеринин доктору
*[[1964]] жылы - [[Өзбек ССР]] [[искусство]]сун эмгек сиңиген ишмери
*[[1966]] жылы - [[Өзбекстан]] [[илим]]ине эмгек сиңирген ишмери, [[Өзбек ССР]] илимдер [[Академия]]сынын [[мүчө корреспондент]]и 
*[[1995]] жылы - [[академик]], [[Өзбекстан]] илимдер [[Академия]]сынын анык мүчөсү.

Анын агасы Рахматилло [[өзбек]] [[акын]]ы Абдулхамид Чулпан менен жакын дос болгон

Иззат Султан өзүнүн мугалими Абдурауф Фитрат таасири астында [[адабият]] [[теория]]сы [[адис]]и болду. [[1939]] жылы A. Саъдий жана А. Фитраттан кийин &quot;[[Адабият]] [[теория]]сы&quot; [[мектеп]]тик окуу китеби жазган. [[1980]] жылы жогорку окуу жайлар үчүн &quot;[[Адабият]] [[Теория]]сы&quot; окуу китебин жазган. Иштердин [[автор]]у: &quot;Мезонул авзон&quot; жана анын сын тексти&quot; ([[1947]] ж), &quot;[[Пушкин, Александр Сергеевич|Пушкин]] жана [[өзбек]] [[адабият]]ы&quot; ([[1949]] ж.), &quot;Абдулла Кадыри чыгармачылыгы тууралуу&quot; ([[1958]] ж), &quot;20 жылдардын [[өзбек]] [[адабият]]ы чыгармасы методу маселеси жөнүндө&quot; ([[1953]] ж.), &quot;[[Өзбек]] совет [[адабият]]ы жаңы этабында&quot; ([[1961]] ж.) ж. б.

Тарыхый [[драма]]лар: &quot;Бүркүт учушу&quot; (([[1939]]-[[1940]] ж.) Хамза атындагы [[театр]]да [[1942]] ж. коюлган) [[Өзбекстан]]да Совет бийлигин орнотуу жөнүндө, [[Фрунзе, Михаил Васильевич|М.В. Фрунзе]] [[Түркстан]]дагы ишкердиги жана [[өзбек]] жана [[орус]] элдеринин достугу, &quot;[[Алишер Навои]]&quot; (Уйгун менен бирдикте, [[1940]] ж. &quot;Узбекфильм&quot; киностудиясы [[1947]] ж., Хамза атындагы [[театр]]да [[1948]] ж. коюлган), &quot;Адамдар ишеним менен&quot;, [[1960]] ж. Хамза атындагы [[театр]]да коюлган) окумуштуулардын жашоосу тууралуу, &quot;Белгисиз киши&quot;, [[1963]] ж.) Хамза атындагы [[театр]]), анда Намоз ууру жасама ат менен белгилүү болгон элдик көтөрүлүшчү элесин жазган. Киносценарийлер [[автор]]у: &quot;Билбей бастым тикенекти&quot;, &quot;Мунара&quot;, &quot;Абдулла Кадыринин &quot;Өткөн күндөр&quot; драмасына окшош&quot;, &quot;Оопай&quot;, &quot;Гений жаштыкта&quot;, &quot;Сага баруу&quot;, &quot;Ырчы дили&quot; либреттосу ([[Навои]] атындагы Опера жана балет [[театр]]ыда коюлган, композитор [[Ашрафи Мухтар Ашрафович|М. Ашрафи]]).

&quot;[[Навои]] таануу китеби&quot; ([[1969]] ж.) Иззат Султандын адабий-илимий ишинин жетишкендиги болуп саналат. Бул [[китеп]] [[1979]] жана [[1985]] жылдары орус тилинде чыккан (которуу А. Зырин). [[1967]] жылы &quot;[[Өзбек]] советтик [[адабият]] [[тарых]]ы&quot; жамааттык [[эмгек]]те катышкандыгы үчүн [[1970]] жылы [[Өзбек ССР]] [[Беруни Абу Райхан|Беруни]] атындагы [[Өзбек ССР]] [[Мамлекеттик сыйлык]] берилген. [[1994]] ж. &quot;Баховуддин Накшбанд түбөлүктүгү&quot; [[монография]]сын жазган. Иззат Султан дээрлик 40 жылдан бери [[Өзбекстан]] илимдер [[Академия]]сынын [[Пушкин, Александр Сергеевич|Пушкин]] атындагы [[Тил]] жана [[адабият]] [[институт]]ун сектор башчысынын кеңешчиси, адистештирилген [[окумуштуулар кеңеши]]нин төрагасы. Ал [[автор]]лордун бири эки томдук: &quot;Өзбек [[адабият]]ы [[тарых]]ы очерклери&quot; ([[1961]]-[[1962]] ж.) [[редактор]]у болгон, &quot;[[Адабият]] [[теория]]сы&quot; ([[1978]]-[[1979]] ж.), &quot;Өзбек советтик сын [[тарых]]ы&quot; ([[1987]] ж.). Иззат Султандын &quot;[[Навои]] таануу китеби&quot;-бул улуу акын жөнүндө аңгеме, анын доору жана чыгармачылыгы. Иззат Султан өзбек [[классик]] [[адабият]]ынын негизин салган, ойчул жана гуманист [[Навои]] келбетин, ички дүйнөсүнүн байлыгын, улуулугун чыгармачылыгын, эрдигин ачты. 

Эки [[орден]] жана Шухрат (Даңк) [[Медаль|медалы]] менен [[Сыйлык|сыйланган]]. [[1992]] жылы биринчилерден болуп Шухрат (Даңк) [[Медаль|медалы]] менен [[Сыйлык|сыйланды]].

Иззат Султан 29 июль [[2001]] жылы каза болду. Ал [[Ташкент]] шаарында &quot;Чигатай&quot; мемориалдык комплексинде көмүлгөн.

== Жеке жашоосу ==
[[Ата]]сы - Отахон Султонов (?-[[1920]]) [[Ош уезди]] башчысынын [[администрация]]сынын катчысы жана котормочусу, кийим тигүүчү. [[Эне]]си - Бахринисо ([[1893]]-[[1965]]). [[Жубайлар|Жубайы]] - Замира Султанова. Балдары: Алишер, Рафик, Раънохон-[[өзбек тили]] мугалими, Юлдуз-кийим тигүүчү, Саодат-[[колледж]] мугалими, котормочу, Ширин-&quot;Тойота&quot; [[фирма]]сынын [[менеджер]]и, Лайли-[[Ташкент]] шаарындагы &quot;Стомасервис&quot; менчик [[стоматология]]нын башкы [[врач]]ы.

== [[Сыйлык]]тары ==
* Эки [[орден]]
* &quot;Шухрат&quot; (Даңк) [[Медаль|медалы]]
* Көптөгөн [[Грамота (сыйбарак)|ардак грамоталар]]
* [[Беруни Абу Райхан|Беруни]] атындагы [[Өзбек ССР]] [[Мамлекеттик сыйлык|Мамлекеттик сыйлыктын]] [[лауреат]]ы.

== Иззат Султан киносценарийлери ==
*Кинофильм «Алишер Навои», СССР, Союзмультфильм, Ташкентская киностудия, 1947 г. Историко-биографический фильм о жизни узбекского поэта и литератора, учёного-гуманиста и государственного деятеля 15 века Алишера Навои (1441-1501), автора четырёх сборников-диванов и одной из самых изысканных поэм средневековья-«Хамса» («Пятерица»: «Смятение праведных», «Лейли и Меджнун», «Фархад и Ширин», «Семь планет», «Искандерова стена»). Фильм был отмечен Сталинской премией второй степени (1948 г.) Режиссёр: Камил Ярматов, Авторы сценария: Иззат Султанов, Алексей Спешнев. В ролях: Раззок Хамраев, А.Исматов, А.Джалилов, Т.Назарова, С.Талипов, Рахим Пирмухамедов, С.Юнусов.
*Кинофильм «Одержимый» 1966 год, киностудия «Узбекфильм», режиссёр Захид Сабитов, автор сценария Иззат Султанов, кинооператор Л.Травицкий. Актёры: Закир Мухамеджанов, Тулаган Реджиметов, Гурген Тонунц, Светлана Норбаева, Олим Ходжаев, Антонина Рустамова, Михаил Глузский. Кинокартина об освобождении человека от религиозных и нравственных предрассудков, сковывавших его на протяжении многих столетий.
*Кинофильм «Навстречу тебе» 1972 год, киностудия «Узбекфильм», режиссёр А. Хачатуров, автор сценария Иззат Султанов, кинооператор А. Измайлов. Актёры: Марат Арипов, Светлана Норбаева, Якуб Ахмедов, Наби Рахимов, Аида Юнусова
Кинофильм «Ураган в долине» 1972 год, режиссёр Тахир Сабиров, автор сценария Игорь Жуковский. В эпизодах снимался: Иззат Султанов.

== Академик Иззат Султандын жазган китептери ==
*Иззат Султанов. Теория литературы. Учебник для школы (Адабиёт назарияси. Мактаблар учун дарслик), Ташкент, 1939 год.
*Иззат Султанов. Алишер Навои, в сборнике Узбекская советская драматургия, Москва, 1951 г.
*Иззат Султан. Свет России, журнал «Звезда Востока» № 9 1959 г.
*Иззат Султан. Пьесы, статьи (Пьесалар, маколлалар), Ташкент, 1959 г.
*Иззат Султан. О значении творчества Хамзы Хакимзаде Ниязи в формировании метода социалистического реализма в узбекской литературе. В сборнике Вопросы узбекской литературы, Ташкент, 1967 г.
*Иззат Султан Книга признаний Навои (Навоийнинг қалб дафтари). Издательство литературы и искусства, Ташкент 1969 г.
*Иззат Султан Произведения в 4-х томах (Асарлар 4 томлик), Издательство литературы и искусства, Ташкент 1971—1974 г.
*Иззат Султан. Книга признаний Навои. Жизнь и творчество великого поэта со слов его самого и современников. авториз. пер. с узб. А.Зырин; стихи пер. С.Иванов. Изд-во лит. и искусства, Ташкент, 1979 г. 327 с.
*Иззат Султан Теория литературы (Адабиёт назарияси), Ташкент издательство Укитувчи, 1980 г.
*Иззат Султанов. Теория литературы. Учебник для филологических факультетов вузов 2-е издание (Адабиёт назарияси. Олий ўқув юртлари филология факультетлари учун дарслик. 406 с. 22 см, 2 нашр) Ташкент, изд-во Укитувчи 1986 г.
*Иззат Султан Книга признаний Навои. Жизнь и творчество великого поэта со слов его самого и современников Букинистическое издание. Изд-во лит. и искусства, Ташкент 1985 г. 304 стр. Тираж 60000 экз.

== Иззат Султан чыгармачылыгы тууралу жазылган китептер ==
*Большая Советская Энциклопедия в 30 томах. 3-е изд. 1969—1978 г. том 25 стр.63
*С.Колосова. Энциклопедический словарь псевдонимов 2009 г.
*Театральная Энциклопедия (под ред. А. П. Маркова). — М.: Советская энциклопедия, 1961—1965. — С.
*О. Шарафиддинов. В поисках красоты (Гўзаллик излаб, стр. 190—198). Издательство литературы и искусства, Ташкент, 1985 г.
*О.Шокиров. Критик и литературный процесс (Танқидчи ва адабий жараён), Издательство литературы и искусства, Ташкент 1976 г.

== Тиркемелер ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

== Шилтемелер ==
* [http://www.ziyouz.uz/ru/proza/uzbekskaya-dramaturgiya/1287-2014-03-05-05-39-13 &lt;small&gt;Иззат Султан. Золотые оковы (драма)&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://archive.today/20180309113315/http://www.ziyouz.uz/ru/proza/uzbekskaya-dramaturgiya/1287-2014-03-05-05-39-13 |date=2018-03-09 }}
* [http://www.ziyouz.uz/ru/proza/uzbekskaya-dramaturgiya/1286-2014-01-09-17-20-00 &lt;small&gt;Иззат Султан. Люди с верой (драма)&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://archive.today/20180304114210/http://www.ziyouz.uz/ru/proza/uzbekskaya-dramaturgiya/1286-2014-01-09-17-20-00 |date=2018-03-04 }}
* [http://www.ziyouz.uz/ru/proza/uzbekskaya-dramaturgiya/1134-2013-05-15-17-41-35 &lt;small&gt;Иззат Султан, Уйгун. Навои (драма)&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://archive.today/20180304114537/http://www.ziyouz.uz/ru/proza/uzbekskaya-dramaturgiya/1134-2013-05-15-17-41-35 |date=2018-03-04 }}
* [http://www.ziyouz.uz/ru/index.php?option=com_content &lt;small&gt;Узбекская драматургия&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304075212/http://www.ziyouz.uz/ru/index.php?option=com_content |date=2016-03-04 }}
* [http://www.krossovki-koja.info/krossovs1.html &lt;small&gt;Книга признаний Навои. Жизнь и творчество великого поэта со слов его самого и современников — Иззат Султан&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150224160039/http://www.krossovki-koja.info/krossovs1.html |date=2015-02-24 }}
* [http://www.ozon.ru/context/detail/id/4523365/ &lt;small&gt;Книга признаний Навои. Жизнь и творчество великого поэта со слов его самого и современников — Иззат Султан&lt;/small&gt;]
* [http://www.agoode.ru/Sudo-Tamm.html?id=90813 &lt;small&gt;Большая Советская Энциклопедия Султан Иззат&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150224162228/http://www.agoode.ru/Sudo-Tamm.html?id=90813 |date=2015-02-24 }}
* [http://www.chtotakoe.ru/_/sultan/ &lt;small&gt;Большая Советская Энциклопедия Султан Иззат&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305202536/http://www.chtotakoe.ru/_/sultan/ |date=2016-03-05 }}
* [http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Izzat+Sultan &lt;small&gt;Энциклопедия Izzat Sultan&lt;/small&gt;]
* [http://www.uzbekkino-ussr.asia/izzat-sultanov.html &lt;small&gt;Узбекский кинематограф СССР Иззат Султанов&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160328020414/http://uzbekkino-ussr.asia/izzat-sultanov.html |date=2016-03-28 }}
* [http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1242981684 &lt;small&gt;Центразия Персоны&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160201163442/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1242981684 |date=2016-02-01 }}
* [http://www.mfa.uz/ru/press/news/2014/01/1386/ &lt;small&gt;Сайт МИД РУз. Навои каким он был&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150224062341/http://www.mfa.uz/ru/press/news/2014/01/1386/ |date=2015-02-24 }}
* [http://www.ria.ru/culture/20130728/952569609.html &lt;small&gt;В Ташкенте хотят снести мемориальный дом, где жил&lt;/small&gt;]
* [http://www.turonlib.uz/ru/vidnie/libozod.html &lt;small&gt;Библиотека Озода Шарафиддинова&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://archive.today/20150307093738/http://www.turonlib.uz/ru/vidnie/libozod.html |date=2015-03-07 }}
* [http://www.enc-dic.com/ozhegov/Sultan-34601.html &lt;small&gt;Словарь Ожегова&lt;/small&gt;]
* [http://www.uygun.uz &lt;small&gt;Уйгун&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225071653/http://uygun.uz/ |date=2018-12-25 }}
* [http://www.cheloveknauka.com/stihoslozhenie-v-poezii-i-yusupova &lt;small&gt;Методологические и теоретические основы работы&lt;/small&gt;]
* [http://www.kh-davron.uz/mastura-isxakova-vozvrashhenie-vsadnika-kamil-yarmatov &lt;small&gt;Мастура Исхакова. Возвращение всадника. Камиль Ярматов&lt;/small&gt;]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.juif.ru/rpg/persons/191/191660.htm &lt;small&gt;Персона: Султан Иззат&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://archive.today/20150307093801/http://www.juif.ru/rpg/persons/191/191660.htm |date=2015-03-07 }}
* [http://www.wordhelp.ru/word/султан &lt;small&gt;Султан Иззат&lt;/small&gt;]
* [http://www.kultura.uz/view_8_r_1224.html &lt;small&gt;Воспоминания о Папе. Иззат Султанов&lt;/small&gt;]
* [http://www.mytashkent.uz/2014/01/.../izzat-sultanov-chast-1-vospominaniya-o-pape/ &lt;small&gt;Иззат Султанов. Часть 1. Воспоминания о Папе&lt;/small&gt;]
* [http://www.mytashkent.uz/2014/01/18/izzat-sultanov-chast-2-otets/ &lt;small&gt;Иззат Султанов. Часть 2. Отец&lt;/small&gt;]
* [http://www.odaregvol.pochtamt.ru/Znachenie-imeni-izzat.html &lt;small&gt;Иззат Султан&lt;/small&gt;] {{Webarchive|url=https://archive.today/20150307093852/http://www.odaregvol.pochtamt.ru/Znachenie-imeni-izzat.html |date=2015-03-07 }}

[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Ош облусу]]
[[Категория:Ош шаары]]
[[Категория:Өзбекстан]]
[[Категория:Ташкен]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Чөлкөм таануу]]
[[Категория:Мамлекеттик ишмерлер]]
[[Категория:Саясат таануу]]
[[Категория:Саясат]]
[[Категория:Тарых]]
[[Категория:Көркөм өнөр]]
[[Категория:Искусство]]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]</text>
      <sha1>rqdde6n00qxczr3mhrqob6dw91gowjk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сердар Бердымухамедов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129016</id>
    <revision>
      <id>644128</id>
      <parentid>516288</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:15:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2789" sha1="pjj3zyg7m193il7d34lmctllgbzwf2s" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер|ысымы=Сердар Бердымухамедов|расмий ысымы={{lang-tk|Serdar Berdimuhamedow}}|сүрөтү=|кызматы=[[Түркмөнстандын президенти]]|желек=Flag of the President of Turkmenistan.svg|желек2=Emblem of Turkmenistan.svg|иш баштоо убагы=[[19-март]] [[2007|2007-жылдан]] тарта|иш аяктоо убагы=|андан мурунку инсан=[[Гурбангулы Бердымухамедов]]|андан кийинки инсан=|кызматы_2=Түркмөнстандын министрлер кабинетинин төрагасынын экономика жана финансы боюнча орун басары|желек_2=Flag of Turkmenistan.svg|желек2_2=Emblem of Turkmenistan.svg|иш баштоо убагы_2=[[11-февраль]] [[2021]]|иш аяктоо убагы_2=[[19-март]] [[2022]]|андан мурунку инсан_2=Гадыргелды Мушшиков|андан кийинки инсан_2=Мухамметгулы Мухаммедов|билими=1) [[Түркмөн айыл-чарба университети]]&lt;br&gt;2) [[Орусия Федерациясынын тышкы иштер министрлигинин дипломатиялык академиясы|Орусия ТИМнин дипломатиялык академисы]]&lt;br&gt;3) [[:en:Geneva Centre for Security Policy|Коопсуздук саясаты боюнча Женева борбору]]|кесиби=[[инженер-технолог]], [[дипломат]]|партиясы=Түркмөнстан демократиялык партиясы|туулган жылы=[[22-сентябрь]] [[1981]]|туулган жери=[[Ашахабад]], [[Түркмөн ССР]], [[ССРС]]|каза болгон жылы=|каза болгон жери=|жубайы=аты белгисиз|балдары=бир уул жана үч кызы|улуту=|дини=[[ислам]]|атасы=[[Гурбангулы Бердымухамедов]]|энеси=[[Огулкерек Бердымухамедова]]|сыйлыктары=}}'''Серда́р Гурбангулы́евич Бердымухаме́дов''' ({{lang-tk|Serdar Gurbangulyýewiç Berdimuhamedow}}; [[22-сентябрь]] [[1981]], [[Ашхабад]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]]) — [[Түркмөнстан|түркмөнстандык]] мамлекеттик жана саясий ишмер. [[2022|2022-жылдын]] [[19-март|19-мартынан]] тарта [[Түркмөнстандын президенти]].


{{Түркмөнстандын президенттери}}</text>
      <sha1>pjj3zyg7m193il7d34lmctllgbzwf2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жерге-Тал (Жерге-Тал району)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129419</id>
    <revision>
      <id>644190</id>
      <parentid>523394</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Отурукташкан жайлар арип боюнча|Отурукташкан жайлар арип боюнча]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>644190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="896" sha1="n88umf1ol5c1sz04ritdlv7rzzn82ef" xml:space="preserve">'''Жерге-Тал''' ({{Lang-tg|Сариосиёб}}; 2022-жылдын 16-декабрына чейин — '''Жерге-Тал'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik-tj.com/20221216/jonibdori-taghyiri-nomi-jirgatol-majlisi-milli-1053573303.html|title=Ҷонибдорӣ аз тағйири номи Ҷиргатол дар Маҷлиси Миллӣ|author=Sputnik Тоҷикистон|date=20221216T1628+0500|lang=tg|accessdate=2022-12-17}}&lt;/ref&gt;) — [[Жерге-Тал району|Жерге-Тал районундагы]] Навруз айыл аймагына караштуу айыл.  райондун борборуна чейин 2 км. Калкы — 4531 киши (2017-жылы), [[Кыргыздар|кыргыз]] жана [[тажиктер]].

== Булактар ==
{{Булактар}}

[[Категория:Отурукташкан жайлар арип боюнча]]</text>
      <sha1>n88umf1ol5c1sz04ritdlv7rzzn82ef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айнек шып</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130604</id>
    <revision>
      <id>644197</id>
      <parentid>443356</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T11:17:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Badysh</username>
        <id>43564</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:ru:Special:Redirect/revision/146244945|Стеклянный потолок]]&quot; барагынан которулуп түзүлдү</comment>
      <origin>644197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4554" sha1="nn9d8l5kze4iem8c4du3h9uawvkgtq5" xml:space="preserve">'''Айнек шып''' – бул белгилүү бир демографиялык топтун (көбүнчө азчылык топторунун ) [[Иерархи|иерархияда]] белгилүү бир деңгээлден жогору көтөрүлүшүнө тоскоол болгон көзгө көрүнбөгөн тоскоолдукту сүрөттөө үчүн колдонулган [[метафора]] . Бул метафора алгач [[Феминизм|феминисттер тарабынан]] жогорку жетишкендиктерге жеткен аялдар туш болгон карьералык тоскоолдуктарга карата колдонулган.


«Айнек шып» термини гендердик изилдөөлөр теориясында  1980-жылдардын башында киргизилип, көзгө көрүнбөгөн жана формалдуу түрдө эч белгиленбеген тоскоолдукту («карьерадагы шыпты») сүрөттөө үчүн колдонулган. Бул тоскоолдук аялдардын кызматтык тепкич менен жогорулашын алардын кесиптик сапаттарына байланышпаган себептерден улам чектейт. Кийинчерээк бул термин башка социалдык топторго жана азчылыктарды (улуттук азчылыктарды, [[Сексуалдык азчылыктар|сексуалдык азчылыктарды]] ж.б.) да жайылтылган. 

Аялдар бүгүнкү күндө да бул көзгө көрүнбөгөн тоскоолдукка туш болушат.  Мисалы, [[Америка Кошмо Штаттары|АКШдагы]] беш жүз ири компаниянын топ-менеджерлеринин болжол менен 84%ы  эркектер түзөт (бул компанияларда директорлук кызматтарда эркектер 88%ды түзөт), буга карабастан аялдар компаниялардын төмөнкү деңгээлдериндеги кызматкерлердин олуттуу бөлүгүн түзөт  . Бул тоскоолдук басмырланган социалдык топторго карата терең тамыр жайган стереотиптерге (айрыкча [[Гендердик стереотиптер|гендердик стереотиптерге)]] жана алардын арасында байкалган «ийгиликке болгон коркуу» деп аталган көрүнүшкө байланыштуу .

Заманбап изилдөөчүлөрдүн пикири боюнча, аялдардын жогорку жана жооптуу кызматтарга жетүүсүндөгү негизги тоскоолдуктар — компаниялардын салттуу кадр саясаты, аял лидер боло албайт деген стереотиптер, ошондой эле колдоочулардын (менторлордун же демөөрчүлөрдүн) жетишсиздиги болуп саналат &lt;ref&gt;{{Cite book/Russian|автор=Берн Ш.|заглавие=Гендерная психология|год=2007|место=СПб.|издательство=Прайм-Еврознак|isbn=978-5-93878-520-5|isbn2=0-07-009182-X}}&lt;/ref&gt; .


«Айнек шып» эркектердин да карьералык өсүшүн чектеши мүмкүн. Мисалы, эркек кызматтык тепкич менен жогорулап бара жатып, топ-менеджмент деңгээлиндеги тоскоолдуктан өтө албай калат: жогорку деңгээлдеги «элита» аны өз чөйрөсүнө кабыл алгысы келбейт &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://psyfactor.org/personal/personal17-06.htm|title=Стеклянный потолок в карьере|publisher=psyfactor.org}}&lt;/ref&gt; .


Ошондой эле «айнек шыптын» курмандыктары катары көп учурда ар кандай расалык, этникалык, диний жана башка социалдык топтор менен  азчылыктар да чыгышат.

== Ошондой эле караңыз ==

* Токенизм[англ.]
{{Булактар}}

== Адабият ==</text>
      <sha1>nn9d8l5kze4iem8c4du3h9uawvkgtq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:АКШ президенттери</title>
    <ns>10</ns>
    <id>132127</id>
    <revision>
      <id>644131</id>
      <parentid>643409</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2785" sha1="50uembi8nkl0pfrnshqlyzu8as7g6k2" xml:space="preserve">{{Багыттоочу жадыбал
|state           = &lt;includeonly&gt;{{{state|expanded}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аталышы          = АКШ президенттери
 |стиль_негизги_башжазуу = background:#ccccff; 
 |стиль_башжазуу    =  background:#ccccff; 
 |башжазуу                 =  [[АКШ президенттеринин тизмеси]]          
 |сүрөт                    = 

|башжазуу1 = 1—10 &lt;small&gt;(1789—1845)&lt;/small&gt;
|тизмек1 = [[Жорж Вашингтон]]{{*}}[[Жон Адамс]]{{*}}[[Томас Жефферсон]]{{*}}[[Жеймс Мэдисон]]{{*}}[[Жеймс Монро]]{{*}}[[Жон Куинси Адамс]]{{*}}[[Эндрю Жексон]]{{*}}[[Мартин Ван Бюрен]]{{*}}[[Уильям Гаррисон]]{{*}}[[Жон Тайлер]]

|башжазуу2 = 11—20 &lt;small&gt;(1845—1881)&lt;/small&gt;
|тизмек2 = [[Жеймс Нокс Полк]]{{*}}[[Закари Тейлор]]{{*}}[[Миллард Филлмор]]{{*}}[[Франклин Пирс]]{{*}}[[Жеймс Бьюкенен]]{{*}}[[Авраам Линкольн]]{{*}}[[Эндрю Жонсон]]{{*}}[[Улисс Грант]]{{*}}[[Ратерфорд Хейс]]{{*}}[[Жеймс Гарфилд]]

|башжазуу3 = 21—30 &lt;small&gt;(1881—1929)&lt;/small&gt;
|тизмек3 = [[Честер Артур]]{{*}}[[Гровер Кливленд]]{{*}}[[Бенжамин Гаррисон]]{{*}}[[Гровер Кливленд]]{{*}}[[Уильям Мак-Кинли]]{{*}}[[Теодор Рузвельт]]{{*}}[[Уильям Тафт]]{{*}}[[Вудро Вильсон]]{{*}}[[Уоррен Гардинг]]{{*}}[[Калвин Кулиж]]

|башжазуу4 = 31—40 &lt;small&gt;(1929—1989)&lt;/small&gt;
|тизмек4 = [[Герберт Гувер]]{{*}}[[Франклин Рузвельт]]{{*}}[[Трумэн Гарри|Гарри Трумэн]]{{*}}[[Дуайт Эйзенхауэр]]{{*}}[[Жон Фицжералд Кеннеди|Жон Кеннеди]]{{*}}[[Линдон Жонсон]]{{*}}[[Ричард Никсон]]{{*}}[[Жеральд Форд]]{{*}}[[Жимми Картер]]{{*}}[[Рональд Рейган]]

|башжазуу5 = 41—47 &lt;small&gt;(1989 — азыркы учурга чейин)&lt;/small&gt;
|тизмек5 = [[Жорж Герберт Уокер Буш ]]{{*}}[[Билл Клинтон]]{{*}}[[Жорж Уокер Буш ]]{{*}}[[Барак Обама]]{{*}}[[Дональд Трамп]]{{*}}[[Жо Байден]]{{*}}[[Дональд Трамп]]

}}
&lt;noinclude&gt;
[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери]]&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;includeonly&gt;[[Категория:АКШ президенттери]]&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>50uembi8nkl0pfrnshqlyzu8as7g6k2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644132</id>
      <parentid>644131</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2785" sha1="ndb69krii4by3h8qd5dn7nua38tbefd" xml:space="preserve">{{Багыттоочу жадыбал
|state           = &lt;includeonly&gt;{{{state|expanded}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аталышы          = АКШ президенттери
 |стиль_негизги_башжазуу = background:#CBD5C4; 
 |стиль_башжазуу    =  background:#CBD5C4; 
 |башжазуу                 =  [[АКШ президенттеринин тизмеси]]          
 |сүрөт                    = 

|башжазуу1 = 1—10 &lt;small&gt;(1789—1845)&lt;/small&gt;
|тизмек1 = [[Жорж Вашингтон]]{{*}}[[Жон Адамс]]{{*}}[[Томас Жефферсон]]{{*}}[[Жеймс Мэдисон]]{{*}}[[Жеймс Монро]]{{*}}[[Жон Куинси Адамс]]{{*}}[[Эндрю Жексон]]{{*}}[[Мартин Ван Бюрен]]{{*}}[[Уильям Гаррисон]]{{*}}[[Жон Тайлер]]

|башжазуу2 = 11—20 &lt;small&gt;(1845—1881)&lt;/small&gt;
|тизмек2 = [[Жеймс Нокс Полк]]{{*}}[[Закари Тейлор]]{{*}}[[Миллард Филлмор]]{{*}}[[Франклин Пирс]]{{*}}[[Жеймс Бьюкенен]]{{*}}[[Авраам Линкольн]]{{*}}[[Эндрю Жонсон]]{{*}}[[Улисс Грант]]{{*}}[[Ратерфорд Хейс]]{{*}}[[Жеймс Гарфилд]]

|башжазуу3 = 21—30 &lt;small&gt;(1881—1929)&lt;/small&gt;
|тизмек3 = [[Честер Артур]]{{*}}[[Гровер Кливленд]]{{*}}[[Бенжамин Гаррисон]]{{*}}[[Гровер Кливленд]]{{*}}[[Уильям Мак-Кинли]]{{*}}[[Теодор Рузвельт]]{{*}}[[Уильям Тафт]]{{*}}[[Вудро Вильсон]]{{*}}[[Уоррен Гардинг]]{{*}}[[Калвин Кулиж]]

|башжазуу4 = 31—40 &lt;small&gt;(1929—1989)&lt;/small&gt;
|тизмек4 = [[Герберт Гувер]]{{*}}[[Франклин Рузвельт]]{{*}}[[Трумэн Гарри|Гарри Трумэн]]{{*}}[[Дуайт Эйзенхауэр]]{{*}}[[Жон Фицжералд Кеннеди|Жон Кеннеди]]{{*}}[[Линдон Жонсон]]{{*}}[[Ричард Никсон]]{{*}}[[Жеральд Форд]]{{*}}[[Жимми Картер]]{{*}}[[Рональд Рейган]]

|башжазуу5 = 41—47 &lt;small&gt;(1989 — азыркы учурга чейин)&lt;/small&gt;
|тизмек5 = [[Жорж Герберт Уокер Буш ]]{{*}}[[Билл Клинтон]]{{*}}[[Жорж Уокер Буш ]]{{*}}[[Барак Обама]]{{*}}[[Дональд Трамп]]{{*}}[[Жо Байден]]{{*}}[[Дональд Трамп]]

}}
&lt;noinclude&gt;
[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери]]&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;includeonly&gt;[[Категория:АКШ президенттери]]&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>ndb69krii4by3h8qd5dn7nua38tbefd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644133</id>
      <parentid>644132</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:19:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2819" sha1="6gwxv6csxrbkq6a82abqaoof2kwxgq1" xml:space="preserve">{{Багыттоочу жадыбал
|state           = &lt;includeonly&gt;{{{state|expanded}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аталышы          = АКШ президенттери
 |стиль_негизги_башжазуу = background:#CBD5C4; 
 |стиль_башжазуу    =  background:#CBD5C4; 
 |башжазуу                 =  [[АКШ президенттеринин тизмеси|АКШ президенттери]]          
 |сүрөт                    = 

|башжазуу1 = 1—10 &lt;small&gt;(1789—1845)&lt;/small&gt;
|тизмек1 = [[Жорж Вашингтон]]{{*}}[[Жон Адамс]]{{*}}[[Томас Жефферсон]]{{*}}[[Жеймс Мэдисон]]{{*}}[[Жеймс Монро]]{{*}}[[Жон Куинси Адамс]]{{*}}[[Эндрю Жексон]]{{*}}[[Мартин Ван Бюрен]]{{*}}[[Уильям Гаррисон]]{{*}}[[Жон Тайлер]]

|башжазуу2 = 11—20 &lt;small&gt;(1845—1881)&lt;/small&gt;
|тизмек2 = [[Жеймс Нокс Полк]]{{*}}[[Закари Тейлор]]{{*}}[[Миллард Филлмор]]{{*}}[[Франклин Пирс]]{{*}}[[Жеймс Бьюкенен]]{{*}}[[Авраам Линкольн]]{{*}}[[Эндрю Жонсон]]{{*}}[[Улисс Грант]]{{*}}[[Ратерфорд Хейс]]{{*}}[[Жеймс Гарфилд]]

|башжазуу3 = 21—30 &lt;small&gt;(1881—1929)&lt;/small&gt;
|тизмек3 = [[Честер Артур]]{{*}}[[Гровер Кливленд]]{{*}}[[Бенжамин Гаррисон]]{{*}}[[Гровер Кливленд]]{{*}}[[Уильям Мак-Кинли]]{{*}}[[Теодор Рузвельт]]{{*}}[[Уильям Тафт]]{{*}}[[Вудро Вильсон]]{{*}}[[Уоррен Гардинг]]{{*}}[[Калвин Кулиж]]

|башжазуу4 = 31—40 &lt;small&gt;(1929—1989)&lt;/small&gt;
|тизмек4 = [[Герберт Гувер]]{{*}}[[Франклин Рузвельт]]{{*}}[[Трумэн Гарри|Гарри Трумэн]]{{*}}[[Дуайт Эйзенхауэр]]{{*}}[[Жон Фицжералд Кеннеди|Жон Кеннеди]]{{*}}[[Линдон Жонсон]]{{*}}[[Ричард Никсон]]{{*}}[[Жеральд Форд]]{{*}}[[Жимми Картер]]{{*}}[[Рональд Рейган]]

|башжазуу5 = 41—47 &lt;small&gt;(1989 — азыркы учурга чейин)&lt;/small&gt;
|тизмек5 = [[Жорж Герберт Уокер Буш ]]{{*}}[[Билл Клинтон]]{{*}}[[Жорж Уокер Буш ]]{{*}}[[Барак Обама]]{{*}}[[Дональд Трамп]]{{*}}[[Жо Байден]]{{*}}[[Дональд Трамп]]

}}
&lt;noinclude&gt;
[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери]]&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;includeonly&gt;[[Категория:АКШ президенттери]]&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>6gwxv6csxrbkq6a82abqaoof2kwxgq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айви лига</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132169</id>
    <revision>
      <id>644193</id>
      <parentid>455681</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:58:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>644193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4176" sha1="kuagvuue5q1p2qwa61zryxne64y3q8m" xml:space="preserve">'''Айви Лигасы''' (англ.''[[The Ivy League]]'') — АКШнын түндүк-чыгышындагы жети штатта жайгашкан сегиз жеке америкалык университеттердин ассоциациясы. Бул аталыш ушул университеттердеги эски имараттарды ороп алган чырмооктун бутактарынан келип чыккан. Лиганын курамына кирген университеттер жогорку сапаттагы билимге ээ.

'''Лига мүчөлөрү:''' 

* [[Браун университети]] (англ. ''Brown University'') 
* [[Гарвард университети]] (англ. ''Harvard University''
* [[Дартмут колледжи]] (''Dartmouth College'')
* [[Йель Университети|Йель университети]] (англ. ''Yale University'')
* [[Колумбия Университети|Колумбия университети]] (англ. ''Columbia University'')
* [[Корнелл университети]] (англ. ''Cornell University'')
* [[Пенсильвания Университети|Пенсильвания университети]] (англ. ''University of Pennsylvania'')
* [[Принстон университети]] (англ. ''Princeton University'')&lt;ref&gt;[https://www.usnews.com/education/best-colleges/ivy-league-schools Ivy League Schools] - U.S. News.com Sept. 22, 2025&lt;/ref&gt;

== Тарыхы ==
Айви лигасы - алгач АКШнын түндүк-чыгышында жайгашкан сегиз жеке менчик жогорку билим берүү институтунун спорттук бирикмеси. Бул термин ушул сегиз мектепке бирдиктүү топ катары көп колдонулат. Бул билим сапатындагы эксклюзивдүүлүктү, кабыл алууда тандалууну жана социалдык элитага таандык болууну билдирет.

&quot;Айви Лигасы&quot; термини 1954-жылдан , [[NCAA Division]] спорт бирикмеси түзүлүп, америкалыктар ар кандай университеттик спорт (футбол) командаларынын күйөрмандарына бөлүнгөндөн кийин кабыл алынган. Бирок, убакыттын өтүшү менен Айви Лигасы түшүнүгү андагы бириккен университеттердин жашоосунун башка бөлүктөрүнө да жайылды.

Айви Лигасынын университеттери (же жөн эле &quot;Айвилер&quot;) [[U.S. News and World Report]] журналдарынын рейтингтери боюнча АКШдагы эң мыкты 15 колледждин жана университеттин катарына кирет. Ошентип, 2010-жылы АКШнын эң мыкты университеттеринин арасында алдыңкы үчтүктү Айви Лигасынан Гарвард, Принстон жана Йель университеттери алган. Лиганын университеттери дүйнөдөгү эң бай академиялык институттардын катарына кирет. Бул фактылар аларга мыкты студенттерди жана окутуучуларды тартууга мүмкүнчүлүк берет.

Айви Лигасынын университеттери ар кандай булактардан каржыланган өлкөнүн алдыңкы илимий борборлорунун бири катары карасак болот. Тактап айтканда, Айви Лигасынын университеттеринин өз каражаттары бар. Мисалы, Гарвард жана Йель университеттеринин [[эндаументтери]] (endowments)  2014-жылы 36,4 жана 23,9 миллиард долларды түзгөн.

== Булактар ==</text>
      <sha1>kuagvuue5q1p2qwa61zryxne64y3q8m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644194</id>
      <parentid>644193</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:59:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>644194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4194" sha1="tjlg0o5wat8ts1o4im5hysryfh20ofw" xml:space="preserve">'''Айви Лигасы''' (англ.''[[The Ivy League]]'') — АКШнын түндүк-чыгышындагы жети штатта жайгашкан сегиз жеке америкалык университеттердин ассоциациясы. Бул аталыш ушул университеттердеги эски имараттарды ороп алган чырмооктун бутактарынан келип чыккан. Лиганын курамына кирген университеттер жогорку сапаттагы билимге ээ.

'''Лига мүчөлөрү:''' 

* [[Браун университети]] (англ. ''Brown University'') 
* [[Гарвард университети]] (англ. ''Harvard University''
* [[Дартмут колледжи]] (''Dartmouth College'')
* [[Йель Университети|Йель университети]] (англ. ''Yale University'')
* [[Колумбия Университети|Колумбия университети]] (англ. ''Columbia University'')
* [[Корнелл университети]] (англ. ''Cornell University'')
* [[Пенсильвания Университети|Пенсильвания университети]] (англ. ''University of Pennsylvania'')
* [[Принстон университети]] (англ. ''Princeton University'')&lt;ref&gt;[https://www.usnews.com/education/best-colleges/ivy-league-schools Ivy League Schools] — U.S. News.com Sept. 22, 2025&lt;/ref&gt;

== Тарыхы ==
Айви лигасы — алгач АКШнын түндүк-чыгышында жайгашкан сегиз жеке менчик жогорку билим берүү институтунун спорттук бирикмеси. Бул термин ушул сегиз мектепке бирдиктүү топ катары көп колдонулат. Бул билим сапатындагы эксклюзивдүүлүктү, кабыл алууда тандалууну жана социалдык элитага таандык болууну билдирет.

&quot;Айви Лигасы&quot; термини 1954-жылдан, [[NCAA Division]] спорт бирикмеси түзүлүп, америкалыктар ар кандай университеттик спорт (футбол) командаларынын күйөрмандарына бөлүнгөндөн кийин кабыл алынган. Бирок, убакыттын өтүшү менен Айви Лигасы түшүнүгү андагы бириккен университеттердин жашоосунун башка бөлүктөрүнө да жайылды.

Айви Лигасынын университеттери (же жөн эле &quot;Айвилер&quot;) [[U.S. News and World Report]] журналдарынын рейтингтери боюнча АКШдагы эң мыкты 15 колледждин жана университеттин катарына кирет. Ошентип, 2010-жылы АКШнын эң мыкты университеттеринин арасында алдыңкы үчтүктү Айви Лигасынан Гарвард, Принстон жана Йель университеттери алган. Лиганын университеттери дүйнөдөгү эң бай академиялык институттардын катарына кирет. Бул фактылар аларга мыкты студенттерди жана окутуучуларды тартууга мүмкүнчүлүк берет.

Айви Лигасынын университеттери ар кандай булактардан каржыланган өлкөнүн алдыңкы илимий борборлорунун бири катары карасак болот. Тактап айтканда, Айви Лигасынын университеттеринин өз каражаттары бар. Мисалы, Гарвард жана Йель университеттеринин [[эндаументтери]] (endowments)  2014-жылы 36,4 жана 23,9 миллиард долларды түзгөн.

== Булактар ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>tjlg0o5wat8ts1o4im5hysryfh20ofw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айзада Абазова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133217</id>
    <revision>
      <id>644186</id>
      <parentid>464321</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:50:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Арип боюнча инсандар|Арип боюнча инсандар]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>644186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1717" sha1="hgs8o2pkk6l1ubj92im5qyyd2w622g9" xml:space="preserve">'''Айзада Абазова -'''белгилүү кыргыз журналисти ,акын (поэтессасы).

Ал 1974-жылы 15-февралда [[Ош облусу|Ош облусуна]] караштуу [[Токтогул району|Токтогул районунда]] жарык дүйнөгө келген .КМУ нун журналистика факультетин бүтүргөн.&quot;[[Асаба(гезит)|Асаба]] &quot;,&quot;[[Замандаш(гезит)|Замандаш]]&quot;,&quot;[[Учкун(гезит)|Учкун]]&quot; гезиттеринин кабарчысы ,&quot;[[Кыргыз руху (гезит)|Кыргыз руху]] &quot; гезитинин башкы редактору болуп иштеген .Акыркы жылдары &quot;Пресс.kg&quot;гезитинин башкы редакторунун кызматын аткарган .

2013-жылы 2-январда жол кырсыгына кабылып каза болот.

== Чыгармачылыгы ==
Айзада Абазова өз оюн тайманбай айткан ,эркин журналист гана эмес ,ырлар жана аңгемелер да жазган .

2010-жылы анын &quot;Адашкан каркылар&quot; жыйнагы чыгат .

&quot;Кичинекей үйдөгү чоң бакыт &quot;,&quot;Таң чолпону &quot;,&quot;Тикенек гүлү &quot; аңгемелерин ,&quot;Адашкан каркыралар &quot; мини -романын жазган .

Ырлары :&quot;Коркуу&quot; .....

== Булактар ==
1.https://alakan.biz/2022/05/30/zhanymdy-kyjnajm-nege-zhanchylyp-yjlajm-nege-ajzada-abazovanyn-yrlary-zhana-kurdashynyn-esker-s/

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]</text>
      <sha1>hgs8o2pkk6l1ubj92im5qyyd2w622g9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644187</id>
      <parentid>644186</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:51:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Журналисттер|Журналисттер]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>644187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1765" sha1="04v58cf52vonvat1x6ps71st62m265i" xml:space="preserve">'''Айзада Абазова -'''белгилүү кыргыз журналисти ,акын (поэтессасы).

Ал 1974-жылы 15-февралда [[Ош облусу|Ош облусуна]] караштуу [[Токтогул району|Токтогул районунда]] жарык дүйнөгө келген .КМУ нун журналистика факультетин бүтүргөн.&quot;[[Асаба(гезит)|Асаба]] &quot;,&quot;[[Замандаш(гезит)|Замандаш]]&quot;,&quot;[[Учкун(гезит)|Учкун]]&quot; гезиттеринин кабарчысы ,&quot;[[Кыргыз руху (гезит)|Кыргыз руху]] &quot; гезитинин башкы редактору болуп иштеген .Акыркы жылдары &quot;Пресс.kg&quot;гезитинин башкы редакторунун кызматын аткарган .

2013-жылы 2-январда жол кырсыгына кабылып каза болот.

== Чыгармачылыгы ==
Айзада Абазова өз оюн тайманбай айткан ,эркин журналист гана эмес ,ырлар жана аңгемелер да жазган .

2010-жылы анын &quot;Адашкан каркылар&quot; жыйнагы чыгат .

&quot;Кичинекей үйдөгү чоң бакыт &quot;,&quot;Таң чолпону &quot;,&quot;Тикенек гүлү &quot; аңгемелерин ,&quot;Адашкан каркыралар &quot; мини -романын жазган .

Ырлары :&quot;Коркуу&quot; .....

== Булактар ==
1.https://alakan.biz/2022/05/30/zhanymdy-kyjnajm-nege-zhanchylyp-yjlajm-nege-ajzada-abazovanyn-yrlary-zhana-kurdashynyn-esker-s/

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]
[[Категория:Журналисттер]]</text>
      <sha1>04v58cf52vonvat1x6ps71st62m265i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644188</id>
      <parentid>644187</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:52:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>644188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1737" sha1="mmzvtce3qlvt1c1hogsah3aj2ur13tz" xml:space="preserve">'''Айзада Абазова''' — кыргыз журналисти жана акын.

Ал 1974-жылы 15-февралда [[Ош облусу|Ош облусуна]] караштуу [[Токтогул району|Токтогул районунда]] жарык дүйнөгө келген .КМУ нун журналистика факультетин бүтүргөн.&quot;[[Асаба(гезит)|Асаба]] &quot;,&quot;[[Замандаш(гезит)|Замандаш]]&quot;,&quot;[[Учкун(гезит)|Учкун]]&quot; гезиттеринин кабарчысы ,&quot;[[Кыргыз руху (гезит)|Кыргыз руху]] &quot; гезитинин башкы редактору болуп иштеген .Акыркы жылдары &quot;Пресс.kg&quot; гезитинин башкы редакторунун кызматын аткарган .

2013-жылы 2-январда жол кырсыгына кабылып каза болот.

== Чыгармачылыгы ==
Айзада Абазова өз оюн тайманбай айткан ,эркин журналист гана эмес ,ырлар жана аңгемелер да жазган .

2010-жылы анын &quot;Адашкан каркылар&quot; жыйнагы чыгат .

&quot;Кичинекей үйдөгү чоң бакыт &quot;,&quot;Таң чолпону &quot;,&quot;Тикенек гүлү &quot; аңгемелерин ,&quot;Адашкан каркыралар &quot; мини -романын жазган .

Ырлары :&quot;Коркуу&quot; .....

== Булактар ==
1.https://alakan.biz/2022/05/30/zhanymdy-kyjnajm-nege-zhanchylyp-yjlajm-nege-ajzada-abazovanyn-yrlary-zhana-kurdashynyn-esker-s/

[[Категория:Арип боюнча инсандар]]
[[Категория:Журналисттер]]</text>
      <sha1>mmzvtce3qlvt1c1hogsah3aj2ur13tz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баратбек Сыдыкназаров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134208</id>
    <revision>
      <id>644154</id>
      <parentid>517598</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T04:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>130</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Сыдыкназаров_Баратбек_Жалалбекович.jpg|Сыдыкназаров_Баратбек_Жалалбекович.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 8 April 2026.</comment>
      <origin>644154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11714" sha1="cnkt0vd27c1lxg0tbhmpkb4zowfw2p1" xml:space="preserve">{{Персона
 |ысымы                = Сыдыкназаров Баратбек Жалалбекович
 |нукура ысымы         = Сузак районунун акими
 |сүрөт                = Сыдыкназаров Баратбек.jpg|thumb|аким Сузакского района]]
 |туурасы              = 
 |сүрөткө түшүндүрмө   = 
 |төрөлгөндөгү аты     = 
 |туулган датасы       = 18.08.1978
 |туулган жери         = Кыргызстан Талас облусу Киров району
 |жарандыгы            = Кыргызстан
 |букаралык            = 
 |өлгөн датасы         = 
 |өлгөн жери           = 
 |атасы                = 
 |апасы                = 
 |күйөөсү              = 
 |жубайы               = 
 |балдары              = эки уул жана бир кыздын атасы
 |сыйлыктары           = 
 |сайт                 = [https://suzak.gov.kg/ suzak.gov.kg] 
 |уикиказына           = 
}}


'''Сыдыкназаров Баратбек Жалалбекович''' ( {{Lang-ky|Сыдыкназаров Баратбек Жалалбекович}} ) — [[Кыргызстан|Кыргыз]] мамлекеттик ишмери. [[Кыргызстан|Кыргыз Республикасынын]] [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад облусунун]] [[Сузак району|Сузак райондук]] мамлекеттик администрациясынын башчысы, [[Сузак району|Сузак районунун]] акими.

== Өмүр баяны ==
1978-жылы 18-августта [[Талас облусу|Талас облусунун]] Киров районундагы [[Ак-Башат (Кара-Буура району)|Ак-Башат]] айылында туулган.

1995-жылы Талас облусунун Киров районундагы Кара-Сай мектебин аяктаган. 1998-жылы Кыргыз-Россия билим берүү академиясына &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ru.krao.kg/|title=КРАО - Наши учредители}}&lt;/ref&gt; тапшырып, 2006-жылы «Мамлекеттик жана муниципалдык башкаруу» адистиги боюнча менеджер квалификациясын алган. 2007-2010-жылдары Кыргыз улуттук университетинин &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.knu.kg/ky/|title=Ж.Баласагын атындагы КУУ – Ж.Баласагын атындагы КУУ}}&lt;/ref&gt; «Экономика жана мекемени башкаруу» адистигине тапшырып, «экономист» дипломун алган.

== Карьера ==
Баратбек Сыдыкназаров эмгек жолун 2002-2003-жылдары Чүй облусунун [[Аламүдүн району|Аламүдүн районундагы]] [[Ала-Арча Улуттук Парк|Ала-Арча]] жаратылыш паркында инспектор болуп иштөөдөн баштаган;

2003-2004-жылдары «Ала-Арча» мамлекеттик жаратылыш паркынын коргоо кызматынын кызматкери;

2004-2009-жылдары Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун кирешелер бөлүмүнүн жетектөөчү адиси, башкы адиси &lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://socfond.kg/|title=Главная Социальный фонд Кыргызской Республики|accessdate=2024-04-17|archivedate=2024-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240413213204/http://socfond.kg/}}&lt;/ref&gt; ;

2009-2011-жылдары Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун төрагасынын жардамчысы  ;

2011-2015-жылдары Республиканын Социалдык фондунун [[Талас району|Талас райондук]] бөлүмүнүн башчысы  ;

2015-2016-жылдары Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун Кара-Буура райондук бөлүмүн жетектеген &lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;/&gt;;

2016-2021-жылдары [[Талас облусу|Талас облусунун]] [[Кара-Буура (айыл)|Кара-Буура райондук]] мамлекеттик администрациясынын башчысы – аким.

2021-жылдын 22-майынан бери [[Сузак району|Сузак]] райондук мамлекеттик администрациясынын башчысы, аким.

== Сыйлыктар ==
«Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун отличниги» төш белгиси &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://is-souvenir.com/ru/catalog/nagradnaya_produktsiya/nagrudnye_znaki/nagrudnyy_znak_otlichnik_munitsipalnoy_sluzhby_kr/|title=Нагрудный знак &quot;Отличник муниципальной службы КР&quot;}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ;

[[Кыргыз Республикасынын Өкмөтү|Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн]] Ардак Грамотасы  ;

«Кыргыз Республикасынын мамлекеттик кызматынын отличниги &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mkk.gov.kg/%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%b4%d0%b0%d1%85/|title=Положение о наградах - Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик кызмат жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери боюнча мамлекеттик агенттик|accessdate=2024-04-17|archivedate=2024-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417080148/https://mkk.gov.kg/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%BE-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%85/}}&lt;/ref&gt; » төш белгиси;

Кыргыз Республикасынын [[Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши|Жогорку Кеңешинин]] Ардак грамотасы.

== Районду өнүктүрүү боюнча долбоорлор жана идеялар ==
	
“Бишкек-Ош” автожолунун “Жалал-Абад-Маданият” бөлүгүнүн Сузак районундагы аралыгы реконструкцияланган бөлүгү 3-категориядан 2-категорияга өткөрүлүп, негизги жолго асфальт толук төшөлүп, учурда жол белгилерин орнотуу жана тратуарларын куруу иштери улантылууда;

“Жалал-Абад-Балыкчы” автожолунун Тогуз-Торо району менен чектеш жериндеги туннелге чейинки аралыгына асфальт төшөлүп, туннел толук аякташы менен ачылуу алдында турат;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://kg.manas.news/kyrguzstan/bishkek-osh-unaa-zholunun-kurulushu-ulantyluuda/ |accessdate=2024-04-17 |archivedate=2024-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417080146/https://kg.manas.news/kyrguzstan/bishkek-osh-unaa-zholunun-kurulushu-ulantyluuda/ }}&lt;/ref&gt;

Сузак районунун Багыш (Сафаровка) жана Көк-Арт (Жалгыз-Жаңгак) айыл аймактарына Жалал-Абад Эл аралык аэропортун куруу иштерине 300га жер тилкесин транформациялоонун көктөмөсү даярдалып, тиешелүү иш кагаздарын даярдоо иштери алып барылууда;&lt;ref&gt;https://24.kg/ekonomika/282760_dlya_novogo_aeroporta_djalal-abada_nashli_uchastok/&lt;/ref&gt;

Сузак районунун Ленин айыл аймагынын Айгыр-Жал участкасынан “Бизнес Драйв” ЖЧКна 4,0 га жер аянты ажыратылып берилип, учурда кубаттуулугу 2,4 Мвт түзгөн 80,0 млн. сомдук чакан ГЭСнин курулуштары  аягына чыгарылды;&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=WKNhrarfElQ&lt;/ref&gt;
 
“Кок-Арт чакан ГЭС” ЖЧКсы Ленин айыл аймагынын Жыгач-Коргон айылына кубаттуулугу – 6,7 МВт түзгөн, орточо жылдык продукция э/э – 22,9 млн. кВтс өндүрүүчү чакан ГЭСнин курулушу аяктоо астында турат;&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=m1agHbfu-mU&lt;/ref&gt;

Райондун аймагындагы турак жайга муктаж болгон жарандардын маселесин чечүү максатында Ленин айыл аймагынан 3,39 га жер аянты, Барпы айыл аймагынан 34 га жер, Ырыс  жана Сузак айыл аймактарынан 12,32 га (анын ичинен саркынды сууларын жайгаштырууга 6,72 га) жер аянты ипотекалык турак жай курууга ажыратып берилип, курулуш иштери башталды;&lt;ref&gt;https://vesti.kg/obshchestvo/item/120157-sadyr-zhaparov-lyuboj-smozhet-priobresti-kvartiru-cherez-gik-s-dolevym-uchastiem.html&lt;/ref&gt;

Барпы айыл аймагынын Чокмор айылында Сузак аймактык ооруканасынын жаңы     75 орундуу төрөт бөлүмүнүн имаратынын курулушуна 3,0 га  жер аянты ажыратылып, курулуш иштери башталып, 2024-жылдын июнь айына бүткөрүү пландап жатабыз;

Сузак аймактык ооруканасынын  40 орундуу инфекциялык бөлүмүнүн имаратынын 2024-жылдын июнь айында пайдаланууга берилүүсүн пландалууда;&lt;ref&gt;https://www.utrk.kg/ru/news/s/75103{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
 
Багыш айыл аймагында Октябрь аймактык жалпы дарыгердик практикалык борборунун 20 орундуу төрөт бөлүмүн капиталдык оңдоп түзөө иштери 15,9 млн сомго жүргүзүлүп, жакынкы күндөрү пайдаланууга берилет;

2024-жылы Жалал-Абад-Сузак, Сузак-Кара-Дарыя автожолунун Күмүш-Азиз жана Сузак айылындагы арылыгы 22 метр аралыкка кеңейтүү иштери жүргүзүлүп, жол категориядагы жолдун талаптарына ылайыкташтырылып кеңейтилет. 


== Шилтемелер ==
{{Булактар}}
[[Категория:Кыргызстандын саясатчылары]]
[[Категория:Туулгандар 1978-жылы]]
[[Категория:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>cnkt0vd27c1lxg0tbhmpkb4zowfw2p1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644155</id>
      <parentid>644154</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T04:50:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>130</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Сыдыкназаров_Баратбек.jpg|Сыдыкназаров_Баратбек.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 8 April 2026.</comment>
      <origin>644155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11668" sha1="me7c4jsbtprovu1qpwdkuezgo3312h6" xml:space="preserve">{{Персона
 |ысымы                = Сыдыкназаров Баратбек Жалалбекович
 |нукура ысымы         = Сузак районунун акими
 |сүрөт                =|thumb|аким Сузакского района]]
 |туурасы              = 
 |сүрөткө түшүндүрмө   = 
 |төрөлгөндөгү аты     = 
 |туулган датасы       = 18.08.1978
 |туулган жери         = Кыргызстан Талас облусу Киров району
 |жарандыгы            = Кыргызстан
 |букаралык            = 
 |өлгөн датасы         = 
 |өлгөн жери           = 
 |атасы                = 
 |апасы                = 
 |күйөөсү              = 
 |жубайы               = 
 |балдары              = эки уул жана бир кыздын атасы
 |сыйлыктары           = 
 |сайт                 = [https://suzak.gov.kg/ suzak.gov.kg] 
 |уикиказына           = 
}}


'''Сыдыкназаров Баратбек Жалалбекович''' ( {{Lang-ky|Сыдыкназаров Баратбек Жалалбекович}} ) — [[Кыргызстан|Кыргыз]] мамлекеттик ишмери. [[Кыргызстан|Кыргыз Республикасынын]] [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад облусунун]] [[Сузак району|Сузак райондук]] мамлекеттик администрациясынын башчысы, [[Сузак району|Сузак районунун]] акими.

== Өмүр баяны ==
1978-жылы 18-августта [[Талас облусу|Талас облусунун]] Киров районундагы [[Ак-Башат (Кара-Буура району)|Ак-Башат]] айылында туулган.

1995-жылы Талас облусунун Киров районундагы Кара-Сай мектебин аяктаган. 1998-жылы Кыргыз-Россия билим берүү академиясына &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ru.krao.kg/|title=КРАО - Наши учредители}}&lt;/ref&gt; тапшырып, 2006-жылы «Мамлекеттик жана муниципалдык башкаруу» адистиги боюнча менеджер квалификациясын алган. 2007-2010-жылдары Кыргыз улуттук университетинин &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.knu.kg/ky/|title=Ж.Баласагын атындагы КУУ – Ж.Баласагын атындагы КУУ}}&lt;/ref&gt; «Экономика жана мекемени башкаруу» адистигине тапшырып, «экономист» дипломун алган.

== Карьера ==
Баратбек Сыдыкназаров эмгек жолун 2002-2003-жылдары Чүй облусунун [[Аламүдүн району|Аламүдүн районундагы]] [[Ала-Арча Улуттук Парк|Ала-Арча]] жаратылыш паркында инспектор болуп иштөөдөн баштаган;

2003-2004-жылдары «Ала-Арча» мамлекеттик жаратылыш паркынын коргоо кызматынын кызматкери;

2004-2009-жылдары Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун кирешелер бөлүмүнүн жетектөөчү адиси, башкы адиси &lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://socfond.kg/|title=Главная Социальный фонд Кыргызской Республики|accessdate=2024-04-17|archivedate=2024-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240413213204/http://socfond.kg/}}&lt;/ref&gt; ;

2009-2011-жылдары Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун төрагасынын жардамчысы  ;

2011-2015-жылдары Республиканын Социалдык фондунун [[Талас району|Талас райондук]] бөлүмүнүн башчысы  ;

2015-2016-жылдары Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун Кара-Буура райондук бөлүмүн жетектеген &lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;/&gt;;

2016-2021-жылдары [[Талас облусу|Талас облусунун]] [[Кара-Буура (айыл)|Кара-Буура райондук]] мамлекеттик администрациясынын башчысы – аким.

2021-жылдын 22-майынан бери [[Сузак району|Сузак]] райондук мамлекеттик администрациясынын башчысы, аким.

== Сыйлыктар ==
«Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун отличниги» төш белгиси &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://is-souvenir.com/ru/catalog/nagradnaya_produktsiya/nagrudnye_znaki/nagrudnyy_znak_otlichnik_munitsipalnoy_sluzhby_kr/|title=Нагрудный знак &quot;Отличник муниципальной службы КР&quot;}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ;

[[Кыргыз Республикасынын Өкмөтү|Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн]] Ардак Грамотасы  ;

«Кыргыз Республикасынын мамлекеттик кызматынын отличниги &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mkk.gov.kg/%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%be%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b5-%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%b4%d0%b0%d1%85/|title=Положение о наградах - Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик кызмат жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери боюнча мамлекеттик агенттик|accessdate=2024-04-17|archivedate=2024-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417080148/https://mkk.gov.kg/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%BE-%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%85/}}&lt;/ref&gt; » төш белгиси;

Кыргыз Республикасынын [[Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши|Жогорку Кеңешинин]] Ардак грамотасы.

== Районду өнүктүрүү боюнча долбоорлор жана идеялар ==
	
“Бишкек-Ош” автожолунун “Жалал-Абад-Маданият” бөлүгүнүн Сузак районундагы аралыгы реконструкцияланган бөлүгү 3-категориядан 2-категорияга өткөрүлүп, негизги жолго асфальт толук төшөлүп, учурда жол белгилерин орнотуу жана тратуарларын куруу иштери улантылууда;

“Жалал-Абад-Балыкчы” автожолунун Тогуз-Торо району менен чектеш жериндеги туннелге чейинки аралыгына асфальт төшөлүп, туннел толук аякташы менен ачылуу алдында турат;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://kg.manas.news/kyrguzstan/bishkek-osh-unaa-zholunun-kurulushu-ulantyluuda/ |accessdate=2024-04-17 |archivedate=2024-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417080146/https://kg.manas.news/kyrguzstan/bishkek-osh-unaa-zholunun-kurulushu-ulantyluuda/ }}&lt;/ref&gt;

Сузак районунун Багыш (Сафаровка) жана Көк-Арт (Жалгыз-Жаңгак) айыл аймактарына Жалал-Абад Эл аралык аэропортун куруу иштерине 300га жер тилкесин транформациялоонун көктөмөсү даярдалып, тиешелүү иш кагаздарын даярдоо иштери алып барылууда;&lt;ref&gt;https://24.kg/ekonomika/282760_dlya_novogo_aeroporta_djalal-abada_nashli_uchastok/&lt;/ref&gt;

Сузак районунун Ленин айыл аймагынын Айгыр-Жал участкасынан “Бизнес Драйв” ЖЧКна 4,0 га жер аянты ажыратылып берилип, учурда кубаттуулугу 2,4 Мвт түзгөн 80,0 млн. сомдук чакан ГЭСнин курулуштары  аягына чыгарылды;&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=WKNhrarfElQ&lt;/ref&gt;
 
“Кок-Арт чакан ГЭС” ЖЧКсы Ленин айыл аймагынын Жыгач-Коргон айылына кубаттуулугу – 6,7 МВт түзгөн, орточо жылдык продукция э/э – 22,9 млн. кВтс өндүрүүчү чакан ГЭСнин курулушу аяктоо астында турат;&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=m1agHbfu-mU&lt;/ref&gt;

Райондун аймагындагы турак жайга муктаж болгон жарандардын маселесин чечүү максатында Ленин айыл аймагынан 3,39 га жер аянты, Барпы айыл аймагынан 34 га жер, Ырыс  жана Сузак айыл аймактарынан 12,32 га (анын ичинен саркынды сууларын жайгаштырууга 6,72 га) жер аянты ипотекалык турак жай курууга ажыратып берилип, курулуш иштери башталды;&lt;ref&gt;https://vesti.kg/obshchestvo/item/120157-sadyr-zhaparov-lyuboj-smozhet-priobresti-kvartiru-cherez-gik-s-dolevym-uchastiem.html&lt;/ref&gt;

Барпы айыл аймагынын Чокмор айылында Сузак аймактык ооруканасынын жаңы     75 орундуу төрөт бөлүмүнүн имаратынын курулушуна 3,0 га  жер аянты ажыратылып, курулуш иштери башталып, 2024-жылдын июнь айына бүткөрүү пландап жатабыз;

Сузак аймактык ооруканасынын  40 орундуу инфекциялык бөлүмүнүн имаратынын 2024-жылдын июнь айында пайдаланууга берилүүсүн пландалууда;&lt;ref&gt;https://www.utrk.kg/ru/news/s/75103{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
 
Багыш айыл аймагында Октябрь аймактык жалпы дарыгердик практикалык борборунун 20 орундуу төрөт бөлүмүн капиталдык оңдоп түзөө иштери 15,9 млн сомго жүргүзүлүп, жакынкы күндөрү пайдаланууга берилет;

2024-жылы Жалал-Абад-Сузак, Сузак-Кара-Дарыя автожолунун Күмүш-Азиз жана Сузак айылындагы арылыгы 22 метр аралыкка кеңейтүү иштери жүргүзүлүп, жол категориядагы жолдун талаптарына ылайыкташтырылып кеңейтилет. 


== Шилтемелер ==
{{Булактар}}
[[Категория:Кыргызстандын саясатчылары]]
[[Категория:Туулгандар 1978-жылы]]
[[Категория:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>me7c4jsbtprovu1qpwdkuezgo3312h6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Катар/styles.css</title>
    <ns>10</ns>
    <id>134972</id>
    <revision>
      <id>644108</id>
      <parentid>484958</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644108</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="1212" sha1="24v1g5tvzmuoka4807xgrg52wprv85i" xml:space="preserve">.ts-Катар {
width: auto;
margin-left: 0;
margin-inline-start: 0;
margin-top: 0.2em !important;
white-space: nowrap;
}

.ts-Катар li {
padding-right: 3px;
padding-left: 3px;
text-align: center;
list-style: none;
display: inline-block;
margin: -0.1em;
}

.ts-Катар li:first-child {
padding-left: 0;
}

.ts-Катар li:last-child {
padding-right: 0;
}

.ts-Катар.pull-left {
}

.ts-Катар.pull-center {
text-align: center;
}

.ts-Катар.pull-right {
clear: right;
text-align: right;
}

.ts-Катар.pull-justify li {
display: table-cell;
}

.ts-Катар.pull-justify {
width: 100%;
display: table;
}

body.skin-minerva .ts-Катар li {
padding: 2px;
}

.ts-Катар.pull-justify li:first-child {
text-align: left;
}

.ts-Катар.pull-justify li:last-child {
text-align: right;
}

body.skin-minerva .ts-Катар {
width: auto !important;
white-space: inherit;
}

body.skin-minerva .ts-Катар li {
margin: 0;
}

@media (max-width: 639px) {

.ts-Катар {
white-space: inherit;
}

.ts-Катар li:first-child {
padding-left: 3px;
}

.ts-Катар li:last-child {
padding-right: 3px;
}
}

/* [[Категория:Калыптар:Кошбаракчалар CSS]] */</text>
      <sha1>24v1g5tvzmuoka4807xgrg52wprv85i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Акбар Рыскул</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135358</id>
    <revision>
      <id>644153</id>
      <parentid>643254</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T03:40:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aleksei.Petrov.1967</username>
        <id>47258</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>На данный момент Акбар Рыскулов ещё жив. Дата его смерти некорректна</comment>
      <origin>644153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6315" sha1="4u1t6di5xfgnic7qltkwrflfi6teuv3" xml:space="preserve">{{Жазуучу
 |Ысымы                = Турдиев  Рыскул
 |Нукура ысымы         = 
 |Сүрөт                = 
 |Туурасы              = 
 |Туулган датасы       = 4.4.1953
 |Туулган жери         = [[Кемин району]], [[Чым-Коргон]] караташ
 |Өлгөн датасы         = 
 |Өлгөн жери           = 
 |Ишмердүүлүгү = 
}}

'''Акбар Рыскулов —''' акын жана жазуучу.

Акбар Рыскул 1953-жылдын 4-апрелинде [[Чүй облусу|Чүй облусунун]] [[Кемин району|Кемин районундагы]] [[Чым-Коргон|Чым-Коргон айылында]] туулган. 1975-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин аяктаган&lt;ref&gt;{{Cite web|title=РЫСКУЛОВ Акбар|url=https://centrasia.org/person2.php?st=1022771659#gsc.tab=0|work=centrasia.org|lang=ru|accessdate=2025-04-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240205190839/https://centrasia.org/person2.php?st=1022771659|archivedate=2024-02-05}}&lt;/ref&gt;.

== Эмгек жолу ==
Эмгек жолун «Ленинчил жаш» гезитинде корректор болуп баштаган. Андан кийин аталган гезитте котормочу, кабарчы, бөлүм башчы, жооптуу катчы, редактордун орун басары, 1986-жылы редактор болуп дайындалган.

1983–1986-жылдары Кыргызстан Жазуучулар союзунун башкармалыгында чыгармачыл жаштар менен иштөө боюнча адабий кеңешчи болуп иштеген. Ошондой эле «Ала-Тоо» журналында бөлүм башчы кызматын аркалаган. 1987-жылы Жазуучулар союзунун башкармалыгында катчы болуп иштеген.

1991-жылдан Кыргыз Республикасынын Президентинин басма сөз кызматынын жетекчиси болуп иштеген. 1993-жылы «Кыргызкабар» Мамлекеттик маалымат агенттигинин директору, 1995-жылы Кыргызстандын Казакстандагы Элчилигинин Ишенимдүү Өкүлү, ал эми 1996-жылдан 2001-жылдын августуна чейин Атайын жана Толук ыйгарымдуу Элчи болуп кызмат өтөгөн.

2001-жылдан кийин Кыргыз Республикасынын Президентинин жардамчысы, 2004-жылдын март айынан тартып Кыргыз Республикасынын Малайзиядагы Толук ыйгарымдуу Элчиси болуп дайындалган.

== Чыгармачылыгы ==
Анын алгачкы поэтикалык жыйнагы — '''«Көгүчкөндөр бийик учушат»''' — 1975-жылы жарык көргөн.

Акын И. Мазниндин, Л. Левчевдин, Хо Ши Миндин, И. Гетенин ж.б. авторлордун чыгармаларын кыргыз тилине которгон.

1983-жылы жарык көргөн '''«Мезгил жебеси»''' поэтикалык жыйнагы жана '''«Күрөө тамыр»''' поэмасы Кыргыз ССРинин Ленин комсомолу сыйлыгына ээ болгон.

А. Рыскулов — Кыргыз Республикасынын жана Казакстан Республикасынын Ардак грамоталарынын ээси. Ошондой эле ага «Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер» жана Казакстандын «Маданият кызматкери» наамдары ыйгарылган.

Анын чыгармалары орус, казак, англис, француз, немис жана хинди тилдерине которулган.

Ал 1978-жылдан СССР Жазуучулар союзунун, 1979-жылдан СССР Журналисттер союзунун мүчөсү. 1982-жылы Фрунзеде өткөн Азия жана Африка өлкөлөрүнүн жаш жазуучуларынын IV Эл аралык жолугушуусуна катышкан.

=== Жарык көргөн китептери ===
'''Кыргыз тилинде:'''

* ''Көгүчкөндөр бийик учушат: Ырлар.'' – Ф.: Мектеп, 1975. – 40 б.
* ''Мезгил жебеси: Ырлар жана поэма.'' – Ф.: Кыргызстан, 1979. – 80 б.
* ''Үч кайнар: Поэмалар жыйнагы.'' – Ф.: Кыргызстан, 1986. – 156 б.
* ''Көч: Ырлар жана поэма.'' – Ф.: Мектеп, 1987. – 120 б.
* ''Найм-найм боорсок: Ырлар.'' – Б., 1991. – 12 б.
* ''Кудурет: Тандалма ырлар жана поэмалардын жыйнагы.'' – Б.: Бийиктик, 2003. – 482 б.

'''Орус тилинде:'''

* ''Колеса и кони: Стихи и поэмы.'' – Ф.: Адабият, 1989. – 118 с.

'''Казак тилинде:'''

* ''Кош: Өлеңдер мен поэмалар.'' – Алматы: Жазушы, 1996. – 144 б.
* ''Астана аспаны: Өлеңдер мен поэмалар.'' – Астана: Фолиант, 2001. – 148 б.

'''Котормолору:'''

* Мазнин И. А. ''Айткылачы булуттар: Балдар үчүн ырлар.'' – Ф.: Мектеп, 1987. – 15 б.
* Хо Ши Мин Чань. ''Тандалган ырлар'' /Которгондор: А. Рыскулов, Т. Разаков. – Ф.: Кыргызстан, 1982. – 159 б.

== Булактар ==
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Адабият]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Акындар]]
[[Категория:Инсандар]]</text>
      <sha1>4u1t6di5xfgnic7qltkwrflfi6teuv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси</title>
    <ns>4</ns>
    <id>136776</id>
    <revision>
      <id>644094</id>
      <parentid>643982</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:02:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>644094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24644" sha1="26p8tab96c0nyhic7t5anp2b1hassdt" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:Chaoborus|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chaoborus&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25685}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 2 || [[User:Bosogo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bosogo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 3 || [[User:Chorobek|Chorobek]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13443}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 4 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12798}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 5 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:12310}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:10986}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7962}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 8 || [[User:Элден|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элден&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5528}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 10 || [[User:UlutSoft3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 11 || [[User:Чагылган|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чагылган&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Эльза Мамбетакунова&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4946}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 14 || [[User:ImeNtrav|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ImeNtrav&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 15 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4458}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 16 || [[User:Maksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 17 || [[User:Shchb|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Shchb&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 18 || [[User:Kmaksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmaksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 19 || [[User:Үрүйэ|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Үрүйэ&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 20 || [[User:Kgbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kgbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 21 || [[User:Connexxx|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Connexxx&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 22 || [[User:Elebayev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elebayev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 23 || [[User:Aidabishkek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aidabishkek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 24 || [[User:Askar Nazyrov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Askar Nazyrov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 25 || [[User:Umut|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umut&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 26 || [[User:QECUB|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QECUB&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2263}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бахтияр Толукбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Roman, Alexej and Vładimir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kairat Zamirbekov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1425}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 31 || [[User:Meri|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Meri&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 32 || [[User:Asankozhoevas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asankozhoevas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 33 || [[User:Adinai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adinai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 34 || [[User:Friendwip.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Friendwip.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 35 || [[User:Kglive|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kglive&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 36 || [[User:UlutSoft6|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft6&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 37 || [[User:TarPas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TarPas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 38 || [[User:Gulzhana|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzhana&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 39 || [[User:Aida23a|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aida23a&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 40 || [[User:Dnes1302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dnes1302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 41 || [[User:Элдин беги|Элдин беги]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 42 || [[User:UlutSoft1|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft1&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 43 || [[User:Rotlink|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rotlink&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 44 || [[User:Chris die Seele|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chris die Seele&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 45 || [[User:Дилдорбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Дилдорбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 46 || [[User:Aiylchy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aiylchy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 47 || [[User:Estebesovdastan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Estebesovdastan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 48 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:681}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 49 || [[User:Jakshysapa|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jakshysapa&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 50 || [[User:Lirchik|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Lirchik&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 51 || [[User:Incall|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Incall&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:609}}]] || {{Permissions|Incall}}
|-
| 52 || [[User:Amantur r|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amantur r&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 53 || [[User:Cekli829|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Cekli829&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Табалдыев Ысламбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 55 || [[User:S(uz)ak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;S(uz)ak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 56 || [[User:Firespeaker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Firespeaker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 57 || [[User:Gulzat05|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzat05&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 58 || [[User:Канымбу|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Канымбу&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 59 || [[User:Zhanyl90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zhanyl90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 60 || [[User:Aladobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aladobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 61 || [[User:Gulaiym001|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulaiym001&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 62 || [[User:Makenzis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makenzis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:523}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозобек Түгөлбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кайып Пайзылдаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 65 || [[User:Бегаим|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бегаим&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 66 || [[User:Rartat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rartat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 67 || [[User:Fornax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fornax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 68 || [[User:PlanespotterA320|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PlanespotterA320&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 69 || [[User:UlutSoft4|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft4&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 70 || [[User:Hugo.arg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Hugo.arg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 71 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:430}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 72 || [[User:Ksc~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ksc~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 73 || [[User:Алтынбек Касымов|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Алтынбек Касымов&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 74 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:415}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 75 || [[User:Εὐθυμένης|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Εὐθυμένης&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 76 || [[User:Namir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Namir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 77 || [[User:Госфонд ИС|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Госфонд ИС&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 78 || [[User:V3~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;V3~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 79 || [[User:AdemazAlmaz|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AdemazAlmaz&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 80 || [[User:Ырысгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ырысгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 81 || [[User:Nurjamal|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurjamal&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 82 || [[User:Nursultan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nursultan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 83 || [[User:Aymira|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aymira&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 84 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 85 || [[User:Symbat92|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Symbat92&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 86 || [[User:Andrew J.Kurbiko|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Andrew J.Kurbiko&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 87 || [[User:Орозгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 88 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:303}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 89 || [[User:Atlikta|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Atlikta&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 90 || [[User:Abiyoyo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abiyoyo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 91 || [[User:Росул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Росул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 92 || [[User:Elya3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elya3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 93 || [[User:Baronnet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baronnet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 94 || [[User:Ahmadi~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ahmadi~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 95 || [[User:Rakutai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rakutai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 96 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:281}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 97 || [[User:Peri~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Peri~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 98 || [[User:Ashirov Maksatbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ashirov Maksatbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 99 || [[User:Asel90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asel90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 100 || [[User:Belekoff|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Belekoff&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 101 || [[User:Jol004u|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jol004u&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
|-
| 102 || [[User:Janyzak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Janyzak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}}
|-
| 103 || [[User:Машъал|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Машъал&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}}
|-
| 104 || [[User:Fatim|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fatim&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}}
|-
| 105 || [[User:Баха Исаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Баха Исаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}}
|-
| 106 || [[User:Noloun|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Noloun&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}}
|-
| 107 || [[User:Чоко Бой|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чоко Бой&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}}
|-
| 108 || [[User:Tynchtykbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Tynchtykbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}}
|-
| 109 || [[User:Dutcman|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dutcman&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}}
|-
| 110 || [[User:Ulan A|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ulan A&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Ulan A}}
|-
| 111 || [[User:DragonBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DragonBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}}
|-
| 112 || [[User:Таалай Берен|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Таалай Берен&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}}
|-
| 113 || [[User:Adilet15|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adilet15&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}}
|-
| 114 || [[User:Dostojewskij|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dostojewskij&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:219}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}}
|-
| 115 || [[User:MauritsBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MauritsBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}}
|-
| 116 || [[User:タチコマ robot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;タチコマ robot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}}
|-
| 117 || [[User:Adamboluu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adamboluu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}}
|-
| 118 || [[User:Dr.atakulov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dr.atakulov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}}
|-
| 119 || [[User:Dinamik-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dinamik-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}}
|-
| 120 || [[User:Kyrgyzchala|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kyrgyzchala&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}}
|-
| 121 || [[User:Anara|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anara&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}}
|-
| 122 || [[User:UlutSoft2|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft2&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}}
|-
| 123 || [[User:YFdyh-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YFdyh-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}}
|-
| 124 || [[User:A.djan|A.djan]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:206}}]] || {{Permissions|A.djan}}
|-
| 125 || [[User:Robbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Robbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}}
|-
| 126 || [[User:Chingis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chingis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}}
|-
| 127 || [[User:Foggy kub|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Foggy kub&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}}
|-
| 128 || [[User:Чръный человек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чръный человек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}}
|-
| 129 || [[User:Мыктыбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Мыктыбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}}
|-
| 130 || [[User:Adamantine|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adamantine&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}}
|-
| 131 || [[User:BakytTalas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BakytTalas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}}
|-
| 132 || [[User:Zorrobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zorrobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}}
|-
| 133 || [[User:Мастер теней|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Мастер теней&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}}
|-
| 134 || [[User:Amirobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amirobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}}
|-
| 135 || [[User:HerculeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HerculeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}}
|-
| 136 || [[User:GhalyBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;GhalyBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}}
|-
| 137 || [[User:DARIO SEVERI|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DARIO SEVERI&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 138 || [[User:Temir21|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Temir21&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}}
|-
| 139 || [[User:Nasihat.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nasihat.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}}
|-
| 140 || [[User:Vasit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vasit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}}
|-
| 141 || [[User:CarsracBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CarsracBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}}
|-
| 142 || [[User:HiW-Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HiW-Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}}
|-
| 143 || [[User:JYBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JYBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}}
|-
| 144 || [[User:NKOzi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NKOzi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}}
|-
| 145 || [[User:Кичинекей Поллианна|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кичинекей Поллианна&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}}
|-
| 146 || [[User:Sampo.Kuusi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Sampo.Kuusi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}}
|-
| 147 || [[User:Samatq|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Samatq&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}}
|-
| 148 || [[User:Azamat Omar|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Azamat Omar&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}}
|-
| 149 || [[User:Kaiyr|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kaiyr&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
|-
| 150 || [[User:Darkicebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Darkicebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:153}}]] || {{Permissions|Darkicebot}}
{{/end}}</text>
      <sha1>26p8tab96c0nyhic7t5anp2b1hassdt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси</title>
    <ns>4</ns>
    <id>137589</id>
    <revision>
      <id>644096</id>
      <parentid>643984</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>644096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6916" sha1="tfytzszx7ehjvtrefzp4k6f7gladqn2" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:113812}}]]
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ChoRusBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]]
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:34987}}]]
|-
| 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8484}}]]
|-
| 5 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7206}}]]
|-
| 6 || [[User:VertexBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VertexBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]]
|-
| 7 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]]
|-
| 8 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]]
|-
| 9 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]]
|-
| 10 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]]
|-
| 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3051}}]]
|-
| 12 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]]
|-
| 13 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]]
|-
| 14 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]]
|-
| 15 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]]
|-
| 16 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]]
|-
| 17 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]]
|-
| 18 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]]
|-
| 19 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1110}}]]
|-
| 20 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]]
|-
| 21 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]]
|-
| 22 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]]
|-
| 23 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:848}}]]
|-
| 24 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]]
|-
| 25 || [[User:AlleborgoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlleborgoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]]
|-
| 26 || [[User:Thijs!bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Thijs!bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]]
|-
| 27 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]]
|-
| 28 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]]
|-
| 29 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]]
|-
| 30 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]]
|-
| 31 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]]
|-
| 32 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]]
|-
| 33 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]]
|-
| 34 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]]
|-
| 35 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]]
|-
| 36 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]]
|-
| 37 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 38 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]]
|-
| 39 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]]
|-
| 40 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 42 || [[User:PipepBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PipepBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]]
|-
| 43 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]]
|-
| 44 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]]
|-
| 45 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 46 || [[User:Gerakibot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gerakibot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 47 || [[User:Purbo T|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Purbo T&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]]
|-
| 48 || [[User:Makecat-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makecat-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]]
|-
| 49 || [[User:BotMultichill|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BotMultichill&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]]
|-
| 50 || [[User:PixelBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PixelBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]]
|-
| 51 || [[User:Loveless|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Loveless&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki default|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MediaWiki default&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]]
|-
| 53 || [[User:Maintenance script|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maintenance script&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 54 || [[User:Flow talk page manager|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Flow talk page manager&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>tfytzszx7ehjvtrefzp4k6f7gladqn2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>137601</id>
    <revision>
      <id>644095</id>
      <parentid>643983</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:02:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>9565</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Маалыматтар жаңыланды</comment>
      <origin>644095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24204" sha1="pe7fzhjxp4s3319ls3gxd5vtqth67ef" xml:space="preserve">{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:113812}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ChoRusBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}}
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:34987}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 4 || [[User:Chaoborus|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chaoborus&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25685}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 5 || [[User:Bosogo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bosogo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 6 || [[User:Chorobek|Chorobek]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13443}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 7 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12798}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 8 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:12310}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:10986}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8484}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7962}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 12 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7206}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 13 || [[User:VertexBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VertexBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}}
|-
| 14 || [[User:Элден|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Элден&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5528}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 16 || [[User:UlutSoft3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 17 || [[User:Чагылган|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Чагылган&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 18 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Эльза Мамбетакунова&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4946}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 21 || [[User:ImeNtrav|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ImeNtrav&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 22 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4458}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 23 || [[User:Maksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 24 || [[User:Shchb|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Shchb&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 25 || [[User:Kmaksat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmaksat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 26 || [[User:Үрүйэ|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Үрүйэ&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 27 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 28 || [[User:Kgbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kgbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 29 || [[User:Connexxx|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Connexxx&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 30 || [[User:Elebayev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elebayev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 31 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}}
|-
| 32 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 33 || [[User:Aidabishkek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aidabishkek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 34 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3051}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 35 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 36 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 37 || [[User:Askar Nazyrov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Askar Nazyrov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 38 || [[User:Umut|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umut&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 39 || [[User:QECUB|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QECUB&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2263}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бахтияр Толукбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 41 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 42 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Roman, Alexej and Vładimir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kairat Zamirbekov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 45 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 46 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1425}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 48 || [[User:Meri|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Meri&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 49 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 50 || [[User:Asankozhoevas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asankozhoevas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 51 || [[User:Adinai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Adinai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 52 || [[User:Friendwip.kg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Friendwip.kg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 53 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1110}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 54 || [[User:Kglive|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kglive&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 55 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 56 || [[User:UlutSoft6|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft6&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 57 || [[User:TarPas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TarPas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 58 || [[User:Gulzhana|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzhana&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 59 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 60 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 61 || [[User:Aida23a|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aida23a&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 62 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:848}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 63 || [[User:Dnes1302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Dnes1302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 64 || [[User:Элдин беги|Элдин беги]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 65 || [[User:UlutSoft1|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft1&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 66 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}}
|-
| 67 || [[User:Rotlink|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rotlink&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 68 || [[User:Chris die Seele|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Chris die Seele&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 69 || [[User:Дилдорбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Дилдорбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 70 || [[User:Aiylchy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aiylchy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 71 || [[User:AlleborgoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlleborgoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}}
|-
| 72 || [[User:Estebesovdastan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Estebesovdastan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 73 || [[User:Thijs!bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Thijs!bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}}
|-
| 74 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:681}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 75 || [[User:Jakshysapa|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jakshysapa&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 76 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}}
|-
| 77 || [[User:Lirchik|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Lirchik&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 78 || [[User:Incall|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Incall&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:609}}]] || {{Permissions|Incall}}
|-
| 79 || [[User:Amantur r|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Amantur r&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 80 || [[User:Cekli829|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Cekli829&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 81 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}}
|-
| 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Табалдыев Ысламбек&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 83 || [[User:S(uz)ak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;S(uz)ak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 84 || [[User:Firespeaker|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Firespeaker&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 85 || [[User:Gulzat05|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulzat05&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 86 || [[User:Канымбу|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Канымбу&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 87 || [[User:Zhanyl90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zhanyl90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 88 || [[User:Aladobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aladobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 89 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}}
|-
| 90 || [[User:Gulaiym001|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gulaiym001&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 91 || [[User:Makenzis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makenzis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:523}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозобек Түгөлбаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 93 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}}
|-
| 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Кайып Пайзылдаев&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 95 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}}
|-
| 96 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}}
|-
| 97 || [[User:Бегаим|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Бегаим&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 98 || [[User:Rartat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rartat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 99 || [[User:Fornax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Fornax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 100 || [[User:PlanespotterA320|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PlanespotterA320&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 101 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}}
|-
| 102 || [[User:UlutSoft4|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;UlutSoft4&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 103 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}}
|-
| 104 || [[User:Hugo.arg|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Hugo.arg&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 105 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:430}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 106 || [[User:Ksc~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ksc~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 107 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}}
|-
| 108 || [[User:Алтынбек Касымов|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Алтынбек Касымов&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 109 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:415}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 110 || [[User:Εὐθυμένης|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Εὐθυμένης&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 111 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}}
|-
| 112 || [[User:Namir|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Namir&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 113 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}}
|-
| 114 || [[User:Госфонд ИС|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Госфонд ИС&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 115 || [[User:V3~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;V3~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 116 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}}
|-
| 117 || [[User:AdemazAlmaz|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AdemazAlmaz&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 118 || [[User:Ырысгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ырысгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 119 || [[User:Nurjamal|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurjamal&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 120 || [[User:Nursultan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nursultan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 121 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}}
|-
| 122 || [[User:Aymira|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aymira&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 123 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 124 || [[User:Symbat92|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Symbat92&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 125 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}}
|-
| 126 || [[User:Andrew J.Kurbiko|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Andrew J.Kurbiko&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 127 || [[User:Орозгул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Орозгул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 128 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}}
|-
| 129 || [[User:PipepBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PipepBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}}
|-
| 130 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:303}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 131 || [[User:Atlikta|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Atlikta&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 132 || [[User:Abiyoyo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abiyoyo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 133 || [[User:Росул|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Росул&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 134 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}}
|-
| 135 || [[User:Elya3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Elya3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 136 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}}
|-
| 137 || [[User:Baronnet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baronnet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 138 || [[User:Ahmadi~ruwiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ahmadi~ruwiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 139 || [[User:Rakutai|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rakutai&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 140 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}}
|-
| 141 || [[User:Gerakibot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gerakibot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}}
|-
| 142 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:281}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 143 || [[User:Purbo T|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Purbo T&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}}
|-
| 144 || [[User:Makecat-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makecat-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}}
|-
| 145 || [[User:Peri~kywiki|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Peri~kywiki&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 146 || [[User:Ashirov Maksatbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ashirov Maksatbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 147 || [[User:Asel90|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Asel90&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 148 || [[User:Belekoff|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Belekoff&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 149 || [[User:Jol004u|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jol004u&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
|-
| 150 || [[User:Janyzak|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Janyzak&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}}
{{/end}}</text>
      <sha1>pe7fzhjxp4s3319ls3gxd5vtqth67ef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138224</id>
    <revision>
      <id>644196</id>
      <parentid>644029</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T11:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Мелдешке жолдомо алган курамалар */</comment>
      <origin>644196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55911" sha1="85j5giss6vwqyx6ks5bttq5lh6dnno7" xml:space="preserve">{{Футбол курамаларынын мелдеши |
  | жайы            = {{өлкө желеги|АКШ}}&lt;br&gt;{{өлкө желеги|Канада}}&lt;br&gt;{{өлкө желеги|Мексика}}
  | шаарлары        = 16
  | стадиондору     = 16
  | мөөнөтү         = 11-июнь — 19-июль 2026
  | аталышы         = {{lang-en|FIFA World Cup 2026}}&lt;br&gt;{{lang-fr|Coupe du monde de football 2026}}&lt;br&gt;{{lang-es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}
  | эн белгиси      = 
  | катышуучулары           = 48
  | чемпион         = 
  | жолу            = 
  | 2-орун          = 
  | 3-орун          = 
  | 4-орун          = 
  | финал           = «Метлайф», Ист-Ратерфорд, [[Нью-Жерси]], [[АКШ]]
  | убагы           =
  | оюн             = 
  | оюн_тандоо      = 
  | голдор          = 
  | голдор_тандоо   = 
  | көрүүчүлөр      = 
  | бомбардир       = 
  | б_голдор        = 
  | бомбардир_тандоо = 
  | т_голдор         = 
  | мыкты           = 
  | дарбазачы       = 
  | мур_чемпиондук = [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
  | кий_чемпиондук = ''2030''
}}
'''2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты''', расмий түрдө '''2026 ФИФА Дүйнө Кубогу''' ({{lang-en|2026 FIFA World Cup}}) — эркектер улуттук курамалар арасында өтүүчү 23-чү эл аралык [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|футбол дүйнө биринчилиги]]. Мелдеш ФИФА тарабанын төрт жылда бир жолу уюштурулат.

Мелдеш 2026-жылдын 11-июнда башталып, 19-июлда аяктайт. Аны [[Түндүк Америка|Түндүк Американын]] үч мамлекети өткөрөт: [[Америка Кошмо Штаттары]] (11 шаар), [[Мексика]] (3 шаар) жана [[Канада]] (2 шаар). Бул мелдеш биринчи жолу үч өлкө тарабынан биргелешип уюштурулат жана биринчи жолу мелдеште 48 өлкө катышат.

[[Аргентина улуттук футбол курамасы|Аргентина]] курамасы [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022-жылкы мелдеште]] жеңгендиктен, ушул мелдеште титулун коргойт.

== Өткөрүүчү өлкөнү тандоо ==
[[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|Добуш берүүнүн жыйынтыктары
{|
|-
!Добуш берүүгө уруксат берилгендер !! Добуш берүүгө уруксат берилбегендер
|- 
|{{legend|#867650|Бириккен табыштамасына добуш бергендер}}||{{legend|#FFBD41|Канада, Мексика жана АКШ}}
|-
|{{legend|#2770AB|Марокко табыштамасына добуш бергендер}}||{{legend|#55208D|Марокко}}
|-
|{{legend|#008E2A|Эч бирөөнө добуш бербегендер}}||{{legend|#000000|ФИФА тарабынан жазалангандар}}
|-
|{{legend|#B32A2F|Добуш берүүдөн кармангандар}}||{{legend|#C1C1C1|ФИФА мүчөсү эместер}}
|}]]
Добуш берүү 2018-жылдын 13-июнунда [[Москва]] шаарында өткөн [[ФИФА]]нын 68-конгрессинин алкагында болуп, добуш берүүгө укуктуу 203 мүчөнүн бардыгына ачык болгон&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Graham |first=Bryan Armen |date=June 13, 2018 |title=North America to host 2026 World Cup after winning vote over Morocco – as it happened |url=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live |website=The Guardian |access-date=July 12, 2018 |archive-date=July 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718045428/https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.
Бириккен табыштамасы ({{lang-en|United bid}}, [[Канада]], [[Мексика]] жана [[АКШ]] чогуу) 134 жарактуу добуш алып жеңишке жеткен, ал эми [[Марокко|Марокконун]] табыштамасы 65 жарактуу добуш алган&lt;ref&gt;{{cite news |date=June 13, 2018|title=World Cup 2026: Canada, US &amp; Mexico joint bid wins right to host tournament|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913|url-status=live|access-date=June 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913|archive-date=January 14, 2021}}&lt;/ref&gt;.
[[Иран]] «табыштамалардын эч бири» деген вариантка добуш берген, ал эми [[Куба]], [[Словения]] жана [[Испания]] добуш берүүдөн карманган. [[Гана]] коррупциялык чыр-чатакка байланыштуу ФИФА тарабынан убактылуу четтетилгендиктен, добуш берүүгө укугу болгон эмес&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Gyamera-Antwi |first1=Evans |title=Ghana &amp; Kosovo excluded from Fifa Congress ahead of 2026 World Cup vote |url=http://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9 |access-date=June 13, 2018 |work=Goal.com |date=June 12, 2018 |archive-date=October 21, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231021220157/https://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last= |first= |date=June 7, 2018 |title=Breaking News: President Akufo-Addo dissolves GFA |url=https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php |archive-date=June 12, 2018 |access-date=June 14, 2018 |work=myjoyonline.com |accessdate=2025-12-20 |archivedate=2018-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Fifa bans Ghana football head Kwesi Nyantakyi over 'cash gift' |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780 |access-date=June 14, 2018 |work=BBC News |date=June 8, 2018 |archive-date=June 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180609011624/https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 15, 2017 |title=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup - FIFA.com |url=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top |access-date=April 16, 2024 |archive-date=May 15, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170515003503/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=June 10, 2015 |title=Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding |url=https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834 |access-date=April 16, 2024 |work=ABC News |language=en-AU |archive-date=April 16, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240416202847/https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 0 auto;text-align: center&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|Өлкө
!Добуш
|-
!1 раунд
|- style=&quot;background:#90ee90&quot;
|align=left|'''Канада, Мексика жана АКШ'''
|'''134'''
|-
|align=left|Марокко
|65
|-
|align=left|Эч бири
|1
|-
|align=left|Добуш берүүдөн кармануу
|3
|-
!align=left|Жалпы добуштар
!200
|-
!align=left|Көпчүлүк добуш үчүн зарыл
!101
|}

== Шаарлар жана стадиондор ==
2022-жылдын 16-июнунда ФИФА турнирди кабыл ала турган 16 шаарды ([[Канада|Канадада]] экөө, [[Мексика|Мексикада]] үчөө жана [[АКШ|АКШда]] он бирөө) жарыялады: Атланта, Бостон, Даллас, Гвадалахара, Хьюстон, Канзас-Сити, Лос-Анжелес, Мехико, Майами, Монтеррей, Нью-Йорк/Нью-Жерси, Филадельфия, Сан-Франциско, Сиэтл, Торонто жана Ванкувер шаарлар болду&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement|title=FIFA unveils stellar line-up of FIFA World Cup 2026 Host Cities|publisher=FIFA|date=June 16, 2022|access-date=June 16, 2022|archive-date=June 16, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616223211/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/media-release-greater-than-fwc-2026-greater-than-host-cities-announcement|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Төрт стадион (Атланта, Даллас, Хьюстон жана Ванкувер) жылма чатырлуу жана климатты көзөмөлдөө системасы бар жабык ареналар болуп саналат, ал эми бешинчиси, Лос-Анжелестеги стадион, ачык, бирок жарым тунук чатырга ээ жана климат көзөмөлдөө системасы жок&lt;ref&gt;{{cite news |last=Tannenwald |first=Jonathan |date=November 2, 2022 |title=FIFA goes to college to study how to grow grass indoors for the 2026 men's World Cup |work=The Philadelphia Inquirer |url=https://www.inquirer.com/soccer/2026-world-cup-stadiums-grass-john-sorochan-20221102.html |url-access=subscription |access-date=November 6, 2022 |archive-date=November 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107071610/https://www.inquirer.com/soccer/2026-world-cup-stadiums-grass-john-sorochan-20221102.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Финалдык беттеш өтө турган стадион ФИФА тарабынан 2024-жылдын 4-февралында жарыяланды. Ал [[Нью-Жерси]] штатынын [[Ист Рузэрфорд (Нү-Жерси)|Ист-Ратерфорд]] шаарындагы «[[Метлайф]]» стадиону болду&lt;ref name=&quot;ESPN-Schedule&quot;&gt;{{cite news |last=Bonagura |first=Kyle |date=February 4, 2024 |title=2026 World Cup final set for MetLife Stadium, USMNT kicks off in L.A. |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39437198/2026-world-cup-final-metlife-stadium-usa-kicks-la |publisher=ESPN |access-date=February 4, 2024 |archive-date=February 4, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240204211650/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/39437198/2026-world-cup-final-metlife-stadium-usa-kicks-la |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

[[Мехико]] шаары турнирди өткөрүп жаткан үч өлкөнүн ичинен жалгыз борбор шаар болду. [[Оттава]] жана [[Вашингтон]] дүйнө чемпиондуктардын оюндарын кабыл албаган борбор шаарлардын катарына кирди. Алардын ичинде [[Бонн]] шаары (Батыш Германия, 1974-жылкы мелдеш) жана [[Токио]] шаары ([[Жапония]], 2002) бар. 

«[[Ацтека]]» стадиону мурда дүйнө чемпиондуктардын оюндары өткөрүлгөн жалгыз стадион болду (1970 жана 1986-жылдары өткөрүлгөн)&lt;ref&gt;{{cite news |first1=Chuck |last1=Booth |first2=Roger |last2=Gonzalez |title=FIFA World Cup 2026 host cities: Los Angeles, New York/New Jersey among top venues; Washington D.C. snubbed |url=https://www.cbssports.com/soccer/news/fifa-world-cup-2026-host-cities-los-angeles-new-york-new-jersey-among-top-venues-washington-d-c-snubbed/ |work=CBS Sports |date=June 17, 2022 |access-date=June 27, 2022 |archive-date=June 27, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627172342/https://www.cbssports.com/soccer/news/fifa-world-cup-2026-host-cities-los-angeles-new-york-new-jersey-among-top-venues-washington-d-c-snubbed/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! {{sort|Даллас|{{желек|АКШ}}}} [[Даллас]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Арлингтон (Техас)|Арлингтон, Техас]])&lt;/small&gt;
! {{sort|Мехико|{{желек|Мексика}}}} [[Мехико]]
! {{sort|Нью-Йорк|{{желек|АКШ}}}} [[Нью-Йорк]]/[[Нью-Жерси]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Ист Рузэрфорд (Нү-Жерси)|Ист-Ратерфорд, Нү-Жерси]])&lt;/small&gt;
! {{sort|Атланта|{{желек|АКШ}}}} [[Атланта]]
|-
| [[Эй-ти-энд-ти]]
| [[Ацтека]]
| [[Метлайф]]
| [[Мерседес-Бенц стадиону|Мерседес-Бенц]]
|-
| Сыйымдуулугу: '''94 000'''
| Сыйымдуулугу: '''83 000'''
| Сыйымдуулугу: '''82 500'''
| Сыйымдуулугу: '''75 000'''
|-
| [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless]]
| [[File:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless]]
| [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless]]
| [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless]]
|-
! {{sort|Канзас|{{желек|АКШ}}}} [[Канзас Сити (Миссури)|Канзас]]
! {{sort|Хьюстон|{{желек|АКШ}}}} [[Хьюстон]]
! {{sort|Сан-Франциско|{{желек|АКШ}}}} [[Сан-Франциско]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара, Калифорния]])&lt;/small&gt;
! {{sort|Лос-Анжелес|{{желек|АКШ}}}} [[Лос-Анжелес]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Инглвуд]])&lt;/small&gt;
|-
| [[Эрроухед]]
| [[Эн-ар-жи]]
| [[Ливайс]]
| [[Соу-фай]]
|-
| Сыйымдуулугу: '''73 000'''
| Сыйымдуулугу: '''72 000'''
| Сыйымдуулугу: '''71 000'''
| Сыйымдуулугу: '''70 000'''
|-
| [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless]]
| [[File:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless]]
| [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless]]
| [[File:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless]]
|-
! {{sort|Филадельфия|{{желек|АКШ}}}} [[Филадельфия]]
! {{sort|Сиэтл|{{желек|АКШ}}}} [[Сиэтл]]
! {{sort|Бостон|{{желек|АКШ}}}} [[Бостон]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Фоксборо (Массачусетс)|Фоксборо, Массачусетс]])&lt;/small&gt;
! {{sort|Майами|{{желек|АКШ}}}} [[Майами]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Майами-Гарденс|Майами-Гарденс, Флорида]])&lt;/small&gt;
|-
| [[Линькольн Файненшел Филд]]
| [[Люмен Филд]]
| [[Жиллетт]]
| [[Хард Рок]]
|-
| Сыйымдуулугу: '''69 000'''
| Сыйымдуулугу: '''69 000'''
| Сыйымдуулугу: '''65 000'''
| Сыйымдуулугу: '''65 000'''
|-
| [[File:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless]]
| [[File:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless]]
| [[File:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|Gillette Stadium]]
| [[File:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless]]
|-
! {{sort|Ванкувер|{{желек|Канада}}}} [[Ванкувер]]
! {{sort|Монтеррей|{{желек|Мексика}}}} [[Монтеррей]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Гвадалупе (Нуэво-Леон)|Гвадалупе, Нуэво-Леон]])&lt;/small&gt;
! {{sort|Гвадалахара|{{желек|Мексика}}}} [[Гвадалахара]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Сапопан|Сапопан, Халиско]])&lt;/small&gt;
! {{sort|Торонто|{{желек|Канада}}}} [[Торонто]]
|-
| [[Би-си Плейс]]
| [[Бе-бе-уве-а]]
| [[Акрон]]
| [[Бимо Филд]]
|-
| Сыйымдуулугу: '''54 000'''
| Сыйымдуулугу: '''53 500'''
| Сыйымдуулугу: '''48 000'''
| Сыйымдуулугу: '''45 000'''
|-
| [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless]]
| [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless]]
| [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless]]
| [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless]]
|}

== Курамалар ==
=== Тандоо баскычы ===
[[File:2026 world cup qualification map.svg|thumb|400x400px|{{Legend|#0000ff|Тандоо баскычын өтүштү}}{{Legend|#2ad4ff|Тандоо баскычын өтүп жатышат}}{{Legend|#ffcc00|Тандоо баскычын өтпөй калышты}}{{Legend|#000000|Мелдештен баш тарткан же четтетилген}}{{Legend|#cccccc|ФИФА мүчөсү эмес}}]]
Канада, Мексика жана АКШ уюштуруучу өлкөлөр катары автоматтык түрдө жолдомо алышкан. Бул чечим 2023-жылдын 14-февралында ФИФА Кеңеши тарабынан бекитилген&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |title=FIFA Council highlights record breaking revenue in football |publisher=[[FIFA]] |date=February 14, 2023 |access-date=February 14, 2023 |archive-date=February 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|title=FIFA confirms U.S., Mexico, Canada automatically in '26 World Cup|publisher=Reuters|date=February 14, 2023|access-date=February 14, 2023|archive-date=February 15, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230215070258/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Конфедерациялар финалдык турнирде 43 кепилденген орунга ээ болушту&lt;ref name=&quot;slot&quot;&gt;{{Cite web |date=March 30, 2017 |title=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup |url=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254 |access-date=August 5, 2022 |publisher=FIFA |archive-date=June 19, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220619161123/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=March 30, 2017 |title=World Cup 2026: Fifa reveals allocation for 48-team tournament |url=https://www.bbc.com/sport/football/39448474 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170330224520/http://www.bbc.com/sport/football/39448474 |archive-date=March 30, 2017 |publisher=BBC}}&lt;/ref&gt;. Акыркы эки орун үчүн алты команда катышкан континенттер аралык плей-офф өткөрүлдү. Плей-оффко УЕФАдан ([[Европа]]) башка ар бир конфедерациядан бирден команда жана КОНКАКАФтан ([[Түндүк Америка]]) кошумча бир команда кирди. Эки мыкты команда рейтинг боюнча түз өтүп, калган төрт команда тандоо беттештерин ойногон. Бул турнир кожоюн өлкөлөрдүн биринде өткөрүлгөн&lt;ref name=&quot;slot&quot;/&gt;.

[[Океания]] конфедерациясы (ОФК) биринчи жолу түз жолдомо алды&lt;ref name=&quot;slot&quot;/&gt;.

[[Эритрея]] курамасы коопсуздук себептеринен улам тандоо оюндарынан баш тарткан&lt;ref&gt;{{cite web |date=November 10, 2023 |title=Eritrea withdraw from FIFA World Cup qualifiers |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113083754/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers |archive-date=November 13, 2023 |access-date=November 10, 2023 |website=FIFA}}&lt;/ref&gt;. [[Конго Республикасы]] курамасы өкмөттүн кийлигишүүсүнө байланыштуу мелдештен четтетилген&lt;ref name=&quot;FIFA1922&quot;&gt;{{cite news |url=https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf |title=Suspension of the Congolese Football Association (FECOFOOT) from 6 February 2025 until further notice |work=FIFA Circular |issue=1922 |date=February 6, 2025 |access-date=February 8, 2025 |archive-date=February 11, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211201642/https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Жолдомо алган 48 команданын 26сы [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022 Дүйнө чемпионатына]] да катышкан.
* [[Иордания улуттук футбол курамасы|Иордания]], [[Кабо-Верде улуттук футбол курамасы|Кабо-Верде]], [[Кюрасао улуттук футбол курамасы|Кюрасао]] жана [[Өзбекстан улуттук футбол курамасы|Өзбекстан]] биринчи жолу катышат&lt;ref&gt;{{cite web |date=13 October 2025 |title=Cabo Verde seal historic World Cup qualification |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cabo-verde-qualify |access-date=14 October 2025 |work=FIFA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite news |last=Wilson |first=Jonathan |title=Curaçao complete fairytale with battling draw in Jamaica to qualify for World Cup |url=https://www.theguardian.com/football/2025/nov/19/curacao-complete-fairytale-with-battling-draw-in-jamaica-to-qualify-for-world-cup |access-date=November 19, 2025 |work=The Guardian}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Millar |first=Colin |date=2025-06-05 |title=Uzbekistan, Jordan qualify for World Cup for first time |url=https://www.nytimes.com/athletic/6229851/2025/06/05/uzbekistan-world-cup-qualification-2026/ |access-date=2025-11-19 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;.
* [[Гаити улуттук футбол курамасы|Гаити]] жана [[Конго Демократиялык Республикасы улуттук футбол курамасы|Конго Демократиялык Республикасы]] 1974-жылдан бери биринчи жолу жолдомо алышты&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
* [[Австрия]], [[Норвегия]] жана [[Шотландия]] 1998-жылдан бери биринчи жолу ойнойт&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 November 2025 |title=Norway Qualifies for 2026 World Cup and Sends Italy To Dreaded Playoff |url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/norway-qualifies-2026-world-cup-sends-italy-dreaded-playoff |access-date=16 November 2025 |work=Fox Sports}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/uefa-qualifiers-review-matchday-10-november-18|title=Austria, Belgium, Scotland, Spain and Swiss reach World Cup|work=FIFA|access-date=November 19, 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[Түштүк-Африка Республикасы]] 2002-жылдан бери биринчи жолу тандоодон өттү. 2010-жылы уюштуруучу өлкө катары катышкан&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/south-africa-qualify|title=The Boys are back in town|work=FIFA|access-date=November 19, 2025|date=October 14, 2025}}&lt;/ref&gt;.
* [[Катар]] болсо тарыхында биринчи жолу тандоо оюндарынан өтүп катышат. Мурдагы мелдеште уюштуруучу өлкө катары катышкан&lt;ref&gt;{{cite web |date=October 14, 2025|title=Qatar and Saudi Arabia qualify for 2026 World Cup|url=https://global.espn.com/football/story/_/id/46597037/qatar-saudi-arabia-qualify-2026-fifa-world-cup|access-date=October 15, 2025|website=ESPN}}&lt;/ref&gt;.

=== Мелдешке жолдомо алган курамалар ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!Курама
!Тандоо ыкмасы
!Жолдомо&lt;br&gt;алган күнү
!Катышуусу
!Катарынан
!Акыркы жолу
!Эң мыкты жетишкендиги
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|USA}}
|rowspan=&quot;3&quot; |Уюштуруучу
|rowspan=&quot;3&quot; |13-июнь 2018
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;4&quot; |[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
|3-орун ([[1930 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1930]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CAN}}
|3
|Тайпалык баскыч ([[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|MEX}}
|18
|9
|Чейрек финал ([[1970 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1970]], [[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|JPN}}
|АФК, C тайпасы, 1-орун
|20-март 2025
|8
|8
|1/8 финал ([[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|NZL}}
|ОФК, 3-раунд, плей-офф чемпиону
|24-март 2025
|3
|1
|[[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]]
|Тайпалык баскыч ([[1982 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1982]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|IRN}}
|АФК, A тайпасы, 1-орун
| rowspan=&quot;2&quot; |25-март 2025
|7
|4
| rowspan=&quot;2&quot; |[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
|Тайпалык баскыч ([[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]], [[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]], [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ARG}}
|КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 1-орун
|19
|14
|'''Чемпион''' ([[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|UZB}}
|АФК, A тайпасы, 2-орун
| rowspan=&quot;3&quot; |5-июнь 2025
| colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|KOR}}
|АФК, B тайпасы, 1-орун
|12
|11
|[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
|4-орун ([[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|JOR}}
|АФК, B тайпасы, 2-орун
|colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|AUS}}
|АФК, С тайпасы, 2-орун
|10-июнь 2025
|7
|6
| rowspan=&quot;4&quot; |[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
|1/8 финал ([[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|BRA}}
|КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 5-орун
| rowspan=&quot;2&quot;|11-июнь 2025
|23
|23
|'''Чемпион''' ([[1958 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1958]], [[1962 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1962]], [[1970 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1970]], [[1994 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1994]], [[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ECU}}
|КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 2-орун
|5
|2
|1/8 финал ([[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|URU}}
|КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 4-орун
| rowspan=&quot;3&quot;|4-сентябрь 2025
|15
|5
|'''Чемпион''' ([[1930 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1930]], [[1950 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1950]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|COL}}
|КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 3-орун
|6
|1
||[[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]]
|Чейрек финал ([[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|PAR}}
|КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 6-орун
|8
|1
|[[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]]
|Чейрек финал ([[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|MAR}}
|КАФ, Е тайпасы, 1-орун
|5-сентябрь 2025
|7
|3
| rowspan=&quot;2&quot; |[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
|4-орун ([[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|TUN}}
|КАФ, Н тайпасы, 1-орун
| rowspan=&quot;2&quot;|8-сентябрь 2025
|7
|3
|Тайпалык баскыч ([[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]], [[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]], [[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|EGY}}
|КАФ, А тайпасы, 1-орун
|4
|1
|[[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]]
|1/8 финал ([[1934 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1934]])&lt;ref&gt;1934-жылы тайпалык баскыч жок болчу, курамалар 1/8 финалдардан ойноп башташкан. &lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Тайпалык баскыч ([[1990 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1990]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ALG}}
|КАФ, G тайпасы, 1-орун
|9-октябрь 2025
|5
|1
|[[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]]
|1/8 финал ([[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|GHA}}
|КАФ, I тайпасы, 1-орун
|12-октябрь 2025
|5
|2
|[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
|Чейрек финал ([[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CPV}}
|КАФ, D тайпасы, 1-орун
|13-октябрь 2025
|colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|RSA}}
|КАФ, C тайпасы, 1-орун
|rowspan=&quot;6&quot; |14-октябрь 2025
|4
|1
|[[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]]
|Тайпалык баскыч ([[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]], [[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|QAT}}
|АФК, A тайпасы, 1-орун
|2
|2
|rowspan=&quot;4&quot; |[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
|Тайпалык баскыч ([[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|KSA}}
|АФК, B тайпасы, 1-орун
|7
|3
|1/8 финал ([[1994 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1994]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ENG}}
|УЕФА, K тайпасы, 1-орун
|17
|8
|'''Чемпион''' ([[1966 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1966]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SEN}}
|КАФ, В тайпасы, 1-орун
|4
|3
|1/4 финал ([[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CIV}}
|КАФ, F тайпасы, 1-е место
|4
|1
|[[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]]
|Тайпалык баскыч ([[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]], [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|FRA}}
|УЕФА, D тайпасы, 1-орун
|13-ноябрь 2025
|17
|8
|rowspan=&quot;3&quot; |[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
|'''Чемпион''' ([[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CRO}}
|УЕФА, L тайпасы, 1-орун
|14-ноябрь 2025
|7
|4
|Финал ([[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|POR}}
|УЕФА, F тайпасы, 1-орун
| rowspan=&quot;2&quot;|16-ноябрь 2025
|9
|7
|3-орун ([[1966 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1966]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|NOR}}
|УЕФА, I тайпасы, 1-орун
|4
|1
||[[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]]
|1/8 финал ([[1938 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1938]], [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|NED}}
|УЕФА, G тайпасы, 1-орун
| rowspan=&quot;2&quot;|17-ноябрь 2025
|12
|2
|rowspan=&quot;3&quot; |[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
|Финал ([[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]], [[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|GER}}
|УЕФА, A тайпасы, 1-орун
|21
|19
|'''Чемпион''' ([[1954 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1954]], [[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]], [[1990 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1990]], [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|BEL}}
|УЕФА, J тайпасы, 1-орун
|rowspan=&quot;5&quot; |18-ноябрь 2025
|15
|4
|3-орун ([[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|AUT}}
|УЕФА, H тайпасы, 1-орун
|8
|1
|[[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]]
|3-орун ([[1954 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1954]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SUI}}
|УЕФА, B тайпасы, 1-орун
|13
|6
|rowspan=&quot;2&quot; |[[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
|Чейрек финал ([[1934 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1934]], [[1938 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1938]], [[1954 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1954]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ESP}}
|УЕФА, E тайпасы, 1-орун
|17
|13
|'''Чемпион''' ([[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SCO}}
|УЕФА, C тайпасы, 1-орун
|9
|1
|[[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]]
|Тайпалык баскыч ([[1954 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1954]], [[1958 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1958]], [[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]], [[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[1982 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1982]], [[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]], [[1990 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1990]], [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CUW}}
|КОНКАКАФ, В тайпасы, 1-орун
| rowspan=&quot;3&quot; |19-ноябрь 2025
| colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|PAN}}
|КОНКАКАФ, А тайпасы, 1-орун
|2
|1
|[[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]]
|Тайпалык баскыч ([[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|HAI}}
|КОНКАКАФ, С тайпасы, 1-орун
|2
|1
|[[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]]
|Тайпалык баскыч ([[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|BIH}}
|УЕФА плей-оффунун A жолунун жеңүүчүсү
| rowspan=&quot;6&quot; |31-март 2026
|2
|1
|[[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]]
|Тайпалык баскыч ([[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SWE}}
|УЕФА плей-оффунун B жолунун жеңүүчүсү
|7
|1
|[[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]]
|Финал ([[1958 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1958]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|TUR}}
|УЕФА плей-оффунун C жолунун жеңүүчүсү
|3
|1
|[[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]]
|3-орун ([[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CZE}}
|УЕФА плей-оффунун D жолунун жеңүүчүсү
|2
|1
|[[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]]
|Тайпалык баскыч ([[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|COD}}
|Континенттер плей-оффунун 1-жолунун жеңүүчүсү
|2
|1
|[[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]]
|Тайпалык баскыч ([[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|IRQ}}
|Континенттер плей-оффунун 2-жолунун жеңүүчүсү
|2
|1
|[[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]]
|Тайпалык баскыч ([[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]])
|}

== Чучукулак ==
Тайпалык баскычтын чучукулагы 2025-жылдын 5-декабрда [[Вашингтон]] шаарында өттү&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/final-draw-results |title=Groups revealed in star-studded Final Draw |publisher=ФИФА |date=5-декабрь 2025 |access-date=6-декабрь 2025 |lang=en}}&lt;/ref&gt;. Аземде [[Америка Кошмо Штаттары|АКШнын]] президенти [[Дональд Трамп]], [[Мексика|Мексиканын]] президенти Клаудия Шейнбаум жана [[Канада|Канаданын]] премьер-министри Марк Карни катышышты&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/heads-of-government-from-host-countries-convene-for-final-draw|title=Heads of Government from host countries convene for Final Draw|work=Inside FIFA|access-date=5-декабрь 2025 |lang=en}}&lt;/ref&gt;. Чучукулак башталар кезде мелдештин алты катышуучусу билине элек болчу: УЕФА аймагынын плей-офф оюндарынын төрт жеңүүчүсү жана континенттер арасындагы плей-офф оюндарынын эки жеңүүчүсү. Ал оюндар 2026-жылдын март айында ойнолду.

ФИФА улуттук курамалар рейтинги боюнча 48 курама төрт себетке бөлүнгөн. Биринчи себетке [[Мексика улуттук футбол курамасы|Мексика]], [[Канада улуттук футбол курамасы|Канада]], [[АКШ улуттук футбол курамасы|АКШ]] (A, B, D топторго үлөштүрүлдү) жана мыкты рейтинги менен тогуз курама үлөштүрүлдү. Төртүнчү себетке эң аз рейтинги менен алты курама жана УЕФА плей-офф оюндарынын төрт жеңүүчүсү жана континенттер арасындагы плей-офф оюндарынын эки жеңүүчүсү кирди.

Кашаанын ичинде ФИФА рейтингиндеги кураманын оруну жазылган (2025-жылдын 19-ноябрь күнүнө карата).
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Себеттер
|-
!width=25%| 1-себет
!width=25%| 2-себет
!width=25%| 3-себет
!width=25%| 4-себет
|-
|{{ordered list
|{{nowrap|{{футбол|USA}}}} (''уюштуруучу'', 14)
|{{футбол|MEX}} (''уюштуруучу'', 15)
|{{футбол|CAN}} (''уюштуруучу'', 27)
|{{футбол|ESP}} (1)
|{{футбол|ARG}} (2)
|{{футбол|FRA}} (3)
|{{футбол|ENG}} (4)
|{{футбол|BRA}} (5)
|{{футбол|POR}} (6)
|{{футбол|NED}} (7)
|{{футбол|BEL}} (8)
|{{футбол|GER}} (9)
}}
|{{ordered list
| start = 13
|{{футбол|CRO}} (10)
|{{футбол|MAR}} (11)
|{{футбол|COL}} (13)
|{{футбол|URU}} (16)
|{{футбол|SUI}} (17)
|{{футбол|JPN}} (18)
|{{футбол|SEN}} (19)
|{{футбол|IRN}} (20)
|{{nowrap|{{футбол|KOR}} (22)}}
|{{футбол|ECU}} (23)
|{{футбол|AUT}} (24)
|{{футбол|AUS}} (26)
}}
|{{ordered list|start=25
|{{футбол|NOR}} (29)
|{{футбол|PAN}} (30)
|{{футбол|EGY}} (34)
|{{футбол|ALG}} (35)
|{{футбол|SCO}} (36)
|{{футбол|PAR}} (39)
|{{футбол|TUN}} (40)
|{{футбол|CIV}} (42)
|{{футбол|UZB}} (50)
|{{футбол|QAT}} (51)
|{{nowrap|{{футбол|KSA}} (60)}}
|{{футбол|RSA}} (61)
}}
|{{ordered list|start=37
|{{футбол|JOR}} (66)
|{{футбол|CPV}} (68)
|{{футбол|GHA}} (72)
|{{футбол|CUW}} (82)
|{{футбол|HAI}} (84)
|{{nowrap|{{футбол|NZL}} (86)}}
|{{nowrap|{{футбол|BIH}}}} (УЕФА-A)
|{{футбол|SWE}} (УЕФА-B)
|{{футбол|TUR}} (УЕФА-C)
|{{футбол|CZE}} (УЕФА-D)
|{{nowrap|{{футбол|COD}}}} (Континенттер ПО-1)
|{{футбол|IRQ}} (Континенттер ПО-2)
}}
|}

=== Чучукулактын жыйынтыгы ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot;| A тайпасы
! style=&quot;width:25%&quot;| B тайпасы
! style=&quot;width:25%&quot;| C тайпасы
! style=&quot;width:25%&quot;| D тайпасы
|-
| {{футбол|MEX}} || {{футбол|CAN}} || {{футбол|BRA}} || {{футбол|USA}}
|-
| {{футбол|RSA}} || {{футбол|BIH}} || {{футбол|MAR}} || {{футбол|PAR}}
|-
| {{футбол|KOR}} || {{футбол|QAT}} || {{футбол|HAI}} || {{футбол|AUS}}
|-
| {{футбол|CZE}} || {{футбол|SUI}} || {{футбол|SCO}} || {{футбол|TUR}}
|-
| style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot;| E тайпасы
! style=&quot;width:25%&quot;| F тайпасы
! style=&quot;width:25%&quot;| G тайпасы
! style=&quot;width:25%&quot;| H тайпасы
|-
| {{футбол|GER}} || {{футбол|NED}} || {{футбол|BEL}} || {{футбол|ESP}}
|-
| {{футбол|CUW}} || {{футбол|JPN}} || {{футбол|EGY}} || {{футбол|CPV}}
|-
| {{футбол|CIV}} || {{футбол|SWE}} || {{футбол|IRN}} || {{футбол|KSA}}
|-
| {{футбол|ECU}} || {{футбол|TUN}} || {{футбол|NZL}} || {{футбол|URU}}
|-
| style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot;| I тайпасы
! style=&quot;width:25%&quot;| J тайпасы
! style=&quot;width:25%&quot;| K тайпасы
! style=&quot;width:25%&quot;| L тайпасы
|-
| {{футбол|FRA}} || {{футбол|ARG}} || {{футбол|POR}} || {{футбол|ENG}}
|-
| {{футбол|SEN}} || {{футбол|ALG}} || {{футбол|COD}} || {{футбол|CRO}}
|-
| {{футбол|IRQ}} || {{футбол|AUT}} || {{футбол|UZB}} || {{футбол|GHA}}
|-
| {{футбол|NOR}} || {{футбол|JOR}} || {{футбол|COL}} || {{футбол|PAN}}
|-
|}

== Оюндар жүгүртмөсу ==
Толук оюндар жүгүртмөсү чучукулак өткөн күндүн эртеси, 2025-жылдын 6-декабрь күнү билинди&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/updated-match-schedule-live-in-washington-dc-6-december |title=Updated match schedule to be unveiled live in Washington DC on 6 December |publisher=[[FIFA]] |date=December 1, 2025 |access-date=December 1, 2025}}&lt;/ref&gt;.

Ачылыш оюн 2026-жылдын 11-июнунда [[Мехико|Мехиконун]] «Ацтека» стадионунда өтөт. Оюнда уюштуруучулардын бири [[Мексика улуттук футбол курамасы|Мексика курамасы]] [[Түштүк-Африка Республика улуттук футбол курамасы|Түштүк-Африка Республикасы]] менен беттешет. Финалдык оюн 19-июлда [[Ист Рузэрфорд (Нү-Жерси)|Ист-Ратерфорддогу]] «Метлайф» стадионунда өтөт.

«Эй-ти-энд-ти» стадиону мелдештеги эң көп тогуз оюн кабыл алат. Жалпысы АКШ 78 оюн кабыл алат, ал эми Мексика менен Канада болсо 13 оюндан тосушат. «Акрон» стадионунан башка бардык стадиондор плей-офф баскычында жок дегенде бир оюн кабыл алышат&lt;ref&gt;{{cite web |last=Dominski |first=Michael |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |publisher=The Athletic |date=February 4, 2024 |access-date=February 4, 2024 |archive-date=February 6, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.
&lt;div style=display:inline-grid&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Раунд боюнча жүгүртмө
|-
!Раунд
!Оюн күнү
!Убактысы
|-
|rowspan=3|[[#Тайпалык баскыч|Тайпалык баскыч]]
|1-оюн күнү
|11–17-июнь 2026
|-
|2-оюн күнү
|18–23-июнь 2026
|-
|3-оюн күнү
|24–27-июнь 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=6|[[#Плей-офф|Плей-офф]]
|1/16 финалдар
|28-июнь – 3-июль 2026
|-
|1/8 финалдар
|4–7-июль 2026
|-
|Чейрекфиналдар
|9–11-июль 2026
|-
|Жарымфиналдар
|14–15-июль 2026
|-
|3-орун үчүн оюн
|18-июль 2026
|-
|Финал
|19-июль 2026
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=display:inline-grid&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Тайпа боюнча жүгүртмө
|-
!Оюн күнү
!Жуптар
!Тайпалар
!Убактысы
|-
|rowspan=7|1-оюн күнү
|rowspan=7|1 vs 2&lt;br&gt;3 vs 4
|A
|11-июнь 2026
|-
|B &amp; D
|12-июнь 2026
|-
|B, C &amp; D
|13-июнь 2026
|-
|E &amp; F
|14-июнь 2026
|-
|G &amp; H
|15-июнь 2026
|-
|I &amp; J
|16-июнь 2026
|-
|K &amp; L
|17-июнь 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=6|2-оюн күнү
|rowspan=6|1 vs 3&lt;br&gt;4 vs 2
|A &amp; B
|18-июнь 2026
|-
|C &amp; D
|19-июнь 2026
|-
|E &amp; F
|20-июнь 2026
|-
|G &amp; H
|21-июнь 2026
|-
|I &amp; J
|22-июнь 2026
|-
|K &amp; L
|23-июнь 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=4|3-оюн күнү
|rowspan=4|4 vs 1&lt;br&gt;2 vs 3
|A, B &amp; C
|24-июнь 2026
|-
|D, E &amp; F
|25-июнь 2026
|-
|G, H &amp; I
|26-июнь 2026
|-
|J, K &amp; L
|27-июнь 2026
|}
&lt;/div&gt;

== Тайпалык баскыч ==
=== A тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|A тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== B тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|B тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== C тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. C тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|C тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== D тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|D тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== E тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. E тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|E тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== F тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. F тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|F тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== G тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|G тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== H тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. H тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|H тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== I тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|I тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== J тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|J тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== K тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. K тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|K тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== L тайпасы ===
{{негизги макала|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы}}
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|L тайпасы|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

=== Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги ===
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|Үчүнчү орун|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

== Плей-офф ==

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты| ]]
[[Категория:АКШ]]
[[Категория:Мексика]]
[[Категория:Канада]]</text>
      <sha1>85j5giss6vwqyx6ks5bttq5lh6dnno7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Канкенти</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151292</id>
    <revision>
      <id>644156</id>
      <parentid>643582</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:05:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27717</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>644156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5189" sha1="aszs0aswdx97imnmeyqzxvkfljnhhna" xml:space="preserve">[[Файл:KhankendiCollection2025.jpg|thumb|right|Канкенти]]

'''Канкенти''' ({{Lang-az|Xankəndi}}) — [[Азербайжан|Азербайжандагы]] шаар&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stat.gov.az/menu/5/classifications/source/Inzibati-5.02.2024.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240405093114/https://stat.gov.az/menu/5/classifications/source/Inzibati-5.02.2024.pdf|archivedate=2024-03-14|title=İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024|author=Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi|date=2024-02-28|publisher=stat.gov.az|accessdate=2024-04-05|language=az}}&lt;/ref&gt;. Административдик жактан Канкенти шаарынын аймагына Канкенти шаары жана Керкижаан шаарчасы кирет.

Шаар 1991-жылдын 26-декабрында Карабактагы Армениянын куралдуу күчтөрү жана армян сепаратисттери тарабынан басып алынып, 2023-жылы Азербайжан тарабынан оккупациядан бошотулганга чейин өзүнчө Тоолуу Карабак Республикасынын борбору болуп кызмат кылган&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Arxivlənmiş surət|url=http://cbc.az/az/az/news/xankndnn-alindan-26-l-tr1514443617|access-date=2019-11-18|archive-date=2020-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804145631/http://cbc.az/az/az/news/xankndnn-alindan-26-l-tr1514443617|url-status=live|accessdate=2026-04-04|archivedate=2020-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200804145631/http://cbc.az/az/az/news/xankndnn-alindan-26-l-tr1514443617}}&lt;/ref&gt;.

Анын аянты 8 км². Борбор шаары [[Баку|Бакыдан]] 329 км алыстыкта ​​​​жайгашкан. Азербайжан Республикасынын Мамлекеттик статистика комитетинин расмий маалыматы боюнча, 2012-жылдын 1-январына карата Канкенти шаарынын калкынын саны 53,3 миң адамды, ал эми Каркижахан конушунун калкынын саны 2 миң адамды түзгөн&lt;ref name=&quot;2.5. 2012-ci ilin əvvəlinə iqtisadi və inzibati rayonlar, eləcə də şəhər yaşayış məntəqələri üzrə əhalinin cins bölgüsündə sayı&quot;&gt;Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi: [http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/az/AP_/2_5.xls 2.5. 2012-ci ilin əvvəlinə iqtisadi və inzibati rayonlar, eləcə də şəhər yaşayış məntəqələri üzrə əhalinin cins bölgüsündə sayı] {{Vebarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120626150634/http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/az/AP_/2_5.xls|date=2012-06-26}} (min nəfər)&lt;/ref&gt;. Экинчи Карабак согушунун жыйынтыктары боюнча 2020-жылдын 10-ноябрындагы үч тараптуу билдирүүгө ылайык, Канкенти шаары орусиялык тынчтык орнотуучулардын көзөмөлүнө өтүп, тынчтыкты сактоо күчтөрүнүн борбордук штабы ушул жерде жайгашкан.

2023-жылдын 19–20-сентябрында Азербайжан армиясы тарабынан жүргүзүлгөн жергиликтүү антитеррордук операциянын натыйжасында, 29-сентябрда азербайжан аскерлери шаарды кайрадан көзөмөлгө алышкан. 2023-жылдын 15-октябрында Азербайжандын президенти [[Ильхам Алиев|Илхам Алиев]] Канкенти шаарында Азербайжандын Мамлекеттик желегин көтөргөн. 2023-жылдын 8-ноябрында шаарда Экинчи Карабак согушундагы жеңишке арналган салтанаттуу аскердик парад өткөрүлгөн&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=jEM8iWcRLPc|title=Xankəndi şəhərində hərbi parad keçirilib|access-date=2024-05-05|archive-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207051324/https://www.youtube.com/watch?v=jEM8iWcRLPc|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

2023-жылдын 21-декабрында Канкентиде өткөн Азербайжан футбол кубогу турниринин 1/8 финалында Агдамдын &quot;Карабах&quot; клубу БАСК менен беттешип, Карабак 1:0 эсебинде жеңишке жеткен&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://qafqazinfo.az/news/detail/xankendide-qarabag-qazandi-video-yenilenib-422097|title=Xankəndində 30 il sonra tarixi oyun|access-date=2023-12-21|archive-date=2023-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20231221170751/https://qafqazinfo.az/news/detail/xankendide-qarabag-qazandi-video-yenilenib-422097|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

[[Категория:Азербайжан шаарлары]]</text>
      <sha1>aszs0aswdx97imnmeyqzxvkfljnhhna</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сатпаев Каныш Имантай уулу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151380</id>
    <revision>
      <id>644158</id>
      <parentid>643444</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:39:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12382" sha1="q3of1yzkjjb7seycjwm48qxs0wvlpmo" xml:space="preserve">'''Сатпаев Каныш Имантай уулу''' ({{lang-kk|Қаныш Имантайұлы Сәтбаев / Qanyş İmantaiūly Sätbaev}}, туулганда коюлган ысымы —  '''Габдулгани''' (''{{lang-kk|Ғабдулғани}}'') — советтик окумуштуу-геолог, акын, илимди уюштуруучу жана коомдук ишмер, геология жана минералогия илимдеринин доктору (1942), профессор (1950), Казак ССР Илимдер академиясынын (1946) жана СССР Илимдер академиясынын (1946) академиги, Казак ССР Илимдер академиясынын биринчи президенти&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://old.bigenc.ru/geology/text/3537337 БРЭ. САТПАЕВ КАНЫШ ИМАНТАЕВИЧ]&lt;/ref&gt;.

1899-жылдын 31-мартында (12-апрелинде), Казакстандын Семей облусунун Айрык айылында туулган. 1964-жылдын 31-январында Орусиянын Москва шаарында каза болгон.

1930-жылдары ал Чоң [[Жезказган жез кени|Жезказган]] аймагындагы минералдарды геологиялык чалгындоону жетектеген. 1950-жылдардагы Казакстандагы металлогения мектебинин негиздөөчүсү.

== Өмүр баяны ==
Сатпаев Каныш Имантай уулу 1899-жылдын 12-апрелинде азыркы [[Павлодар облусу|Павлодар облусунун]] аймагындагы Баянауыл өрөөнүндө туулган. Атасы Имантай Сатпаев билимдүү, салттуу маданиятты жакшы билген адам болгондуктан, Каныш бала кезинен эле билимге кызыгып өсөт.

Алгач айылдык мектепте окуп, кийин Семейдеги мугалимдер семинариясында билим алган. Бул мезгилде ал [[Абай Кунанбаев]] сыяктуу казак ойчулдарынын чыгармачылыгы менен таанышып, улуттук маданиятка кызыгуусу аркан. Жогорку билимди Томск технологиялык институтунда алып, 1926-жылы геология адистиги боюнча ийгиликтүү бүтүргөн. Студенттик жылдары ал [[Сибирь]] жана [[Борбор Азия]] аймактарындагы кен байлыктарды изилдөөгө өзгөчө көңүл бурат.

Каныш Сатпаевдин илимий ишмердүүлүгү негизинен [[Жезказган]] аймагындагы кен байлыктарды изилдөө менен байланыштуу болгон. Ал бул аймактагы жез кендеринин дүйнөлүк мааниге ээ экенин илимий негизде далилдеп, алардын ири өнөр жайлык иштетилишине жол ачкан. Анын эмгегинин натыйжасында Жезказган дүйнөдөгү эң ири жез өндүрүүчү борборлордун бири болуп калган. Сатпаев геологиялык чалгындоо иштерин уюштуруу менен катар, жаңы методдорду киргизип, кендерди комплекстүү изилдөөнүн негизин түзгөн.

1946-жылы [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак ССР]] Илимдер академиясынын негиздөөчүлөрүнүн бири болуп, анын биринчи президенти болуп шайланган&lt;ref&gt;[https://www.ras.ru/publishing/rasherald/rasherald_articleinfo.aspx?articleid=9b3607e4-0aef-4c1d-ad13-58a26f9e78fa РАН. Первый президент Академии наук Казахстана]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Анын жетекчилиги астында Казакстанда илимдин ар түрдүү тармактары, айрыкча геология, металлургия жана табигый ресурстарды изилдөө багыттары активдүү өнүккөн. Ал илимий кадрларды даярдоого, жаш окумуштууларды колдоого чоң салым кошкон.

Каныш Сатпаев мамлекеттик жана коомдук ишмер катары да белгилүү болгон. Ал СССР Жогорку Советинин депутаты болуп бир нече жолу шайланып, өлкөнүн өнөр жай жана илим саясатын калыптандырууга катышкан. Анын эмгектери эл аралык деңгээлде да жогору бааланып, ал көптөгөн мамлекеттик сыйлыктарга жана наамдарга ээ болгон, анын ичинде Ленин ордени жана башка жогорку сыйлыктар бар.

Жүздөн ашуун илимий эмгектин автору болуп, негизинен кен байлыктардын пайда болушу, алардын геологиялык түзүлүшү жана өнөр жайлык өздөштүрүү маселелерин изилдеген. Сатпаев Борбор Азиядагы геология илиминин калыптанышына зор салым кошуп, аймактагы табигый ресурстарды рационалдуу пайдалануунун илимий негизин түзгөн.

Каныш Сатпаев 1964-жылдын 31-январында [[Алматы]] шаарында каза болгон&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ысымы бүгүнкү күндө Казакстандагы көптөгөн илимий мекемелерге, окуу жайларга жана географиялык объекттерге берилген. 

== Жеке жашоосу ==
Атасы Имантай Сатпаев айылдын бийи болгон. Атасынын Нурум аттуу биринчи жубайы болгон, алар чейрек кылымдан ашык жашаган жана ортосунда бир кызы болгон, ал ымыркай кезинде каза болгон.  

Атасы Алима аттуу айым менен баш кошуп үч балалуу болушкан —  кызы Казиза жана эки уулу Бокеш (Газиз) жана Каныш.  

Сатпаев Каныш Имантай уулу бир нече жолу үйлөнгөн: 

* Биринчи никесинен эки кыз, бир уул төрөлгөн: Ханиса (врач жана физиолог, 1921–2016) жана Шамшиябану. Уулу Майлыбай (Малеш, 1924–1940) 16 жашында каза болуп калган. 
* Экинчи жубайы Кошкина Таисия Алексеевна. Мейиз жана Мириам аттуу кыздарду болушкан жана бил никеденда төрөлгөн уулу ымыркай кезинде чарчап калган&lt;ref&gt;[https://time.kz/articles/chastnyj/2015/11/25/vnuki-kanisha-satpaeva-ded-ostavil-nam-tolko-imja Время. Внуки Каныша САТПАЕВА: Дед оставил нам только имя]&lt;/ref&gt;.
* Утегенова Камила Досовна менен болгон жарандык никесинен Жамила аттуу кызы төрөлгөн&lt;ref&gt;[https://mk-kz.kz/articles/2014/06/04/potomki-satpaeva.html Новое поколение. Потомки Сатпаева]&lt;/ref&gt;.

== Библиография ==
Сатпаев Каныш Имантай уулу Казакстандагы геология, минералдык ресурстарды изилдөө жана иштетүү, ошондой эле илимди өнүктүрүү боюнча 200дөн ашык илимий эмгектердин автору. Илимий эмгеги үчүн Сталин жана Ленин сыйлыктары менен сыйланган. Ал өзүнүн алгачкы басылмаларын 1927-жылы жазып баштаган.

* ''Сатпаев К. И.'' Положение Карсакпайского района // Җаңа мектеп. № 5/6. С. 47-64; Будущее Карсакпайского района // Там же. 1927. № 7/8 С. 39-46. (на казах. яз.).
* ''Сатпаев К. И.'' Атбасарское медное дело и его перспективы // Народное хозяйство Казакстана. 1928. № 9/10. С. 212—232.
* ''Сатпаев К. И.'' Против оппортунистического планирования Главцветмета // Казахстанская правда. 1937. 20 июля.
* ''Сатпаев К. И.'' Выдающееся произведение казахской советской литературы: (К присуждению Гос. премии СССР М. Ауэзову за роман «Абай») // Вестник АН КазССР. 1949. № 5. С. 10-13; То же // Казахстан. 1949. № 15. С. 127—130.
* ''Сатпаев К. И., Русаков М. П., Сейфуллин С. Ш. и др.'' К вопросам генезиса руд Джезказгана: Против надуманных и беспочвенных теорий в рудогенетической науке // Известия АН КазССР, Серия геологическая. 1956. Вып. 23. С. 105—145.
* ''Сатпаев К. И.'' [https://www.ras.ru/publishing/rasherald/rasherald_articleinfo.aspx?articleid=2d8ae4aa-f8a4-418b-806b-f0e06227b663 Геология и минеральные богатства Казахстана] // Вестн. АН СССР. 1957. № 10. С. 60-65.
* ''Сатпаев К. И.'' Все силы науки коммунистическому строительству // Наука и молодёжь. М.: Изд-во АН СССР, 1960. С. 115—117.
* ''Сатпаев К. И.'' Совместно с практиками // Правда. 1961. 12 июня.
* ''Сатпаев К. И.'' Составители букваря недр // Советский Казахстан. 1961. 24 июня.
* ''Сатпаев К. И.'' Казахстан славит батыров Родины. (О полёте в Космос [[Восток-3|А. Г. Николаева]] и [[Восток-4|П. Р. Поповича]]). Алма-Атинская правда, 1962, 15 августа.
* ''Сатпаев К. И.'' Избранные труды. В 5 т. Алма-Ата: Изд-во Наука Казахской ССР: Т. 1. Джезказганский меднорудный район. 1967. 279 с.; Т. 2. Полезные ископаемые Джезказган-Улутауского района. 1968. 222 с.; Т. 3. Проблемы металлогении и минеральные ресурсы Казахстана. 1968. 313 с.; Т. 4. Проблемы развития науки в Казахстане. 1969. 291 с.; Т. 5. Статьи, публицистика и материалы к биобиблиографии. 1970. 326 с.
* ''Сатпаев К. И.'' Избранные статьи о науке и культуре. Алма-Ата: Изд-во Наука Казахской ССР, 1989. 448 с.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://www.youtube.com/watch?v=TGAh2FPQaZo YouTube. &quot;Каныш Сатпаев...&quot; документальный фильм к 125-летию  первого президента Академии наук Казахстана]
* [https://satbayev.university/kk Сәтбаев Университеті (Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті)]</text>
      <sha1>q3of1yzkjjb7seycjwm48qxs0wvlpmo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644160</id>
      <parentid>644158</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:47:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13246" sha1="gd0vaq0kymxqy3lsbse1t67txagrisj" xml:space="preserve">{{Илимпоз
 |Ысымы                    = Сатпаев Каныш Имантай уулу
 |Расмий ысымы             = {{lang-kk|Қаныш Имантайұлы Сәтбаев / Qanyş İmantaiūly Sätbaev}}
 |Сүрөт                    = 
 |Туурасы                  = 
 |Сүрөттүн аталышы         = 
 |Туулган жылы             = 12.04.1899
 |Туулган жери             = [[Павлодар облусу]], Баянауыл 
 |Каза болгон жылы         = 
 |Каза болгон жери         = 
 |Жарандыгы                = 
 |Илимий чөйрөсү           = *
 |Иштеген жери             = 
 |Илимий даражасы          = 
 |Илимий наамы             = 
 |Альма-матер              = 
 |Илимий жетекчиси         = 
 |Белгилүү окуучулары      = 
 |Белгилүү болгондугу      = 
 |Сыйлыктары               = 
 |Кол тамгасы              = 
 |Кол тамгасынын туурасы   = 
 |Сайты                    = 
 }}
'''Сатпаев Каныш Имантай уулу''' ({{lang-kk|Қаныш Имантайұлы Сәтбаев / Qanyş İmantaiūly Sätbaev}}, туулганда коюлган ысымы —  '''Габдулгани''' (''{{lang-kk|Ғабдулғани}}'') — советтик окумуштуу-геолог, акын, илимди уюштуруучу жана коомдук ишмер, геология жана минералогия илимдеринин доктору (1942), профессор (1950), Казак ССР Илимдер академиясынын (1946) жана СССР Илимдер академиясынын (1946) академиги, Казак ССР Илимдер академиясынын биринчи президенти&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://old.bigenc.ru/geology/text/3537337 БРЭ. САТПАЕВ КАНЫШ ИМАНТАЕВИЧ]&lt;/ref&gt;.

1930-жылдары ал Чоң [[Жезказган жез кени|Жезказган]] аймагындагы минералдарды геологиялык чалгындоону жетектеген. 1950-жылдардагы Казакстандагы металлогения мектебинин негиздөөчүсү.

== Өмүр баяны ==
Сатпаев Каныш Имантай уулу 1899-жылдын 12-апрелинде азыркы [[Павлодар облусу|Павлодар облусунун]] аймагындагы Баянауыл өрөөнүндө туулган. Атасы Имантай Сатпаев билимдүү, салттуу маданиятты жакшы билген адам болгондуктан, Каныш бала кезинен эле билимге кызыгып өсөт.

Алгач айылдык мектепте окуп, кийин Семейдеги мугалимдер семинариясында билим алган. Бул мезгилде ал [[Абай Кунанбаев]] сыяктуу казак ойчулдарынын чыгармачылыгы менен таанышып, улуттук маданиятка кызыгуусу аркан. Жогорку билимди Томск технологиялык институтунда алып, 1926-жылы геология адистиги боюнча ийгиликтүү бүтүргөн. Студенттик жылдары ал [[Сибирь]] жана [[Борбор Азия]] аймактарындагы кен байлыктарды изилдөөгө өзгөчө көңүл бурат.

Каныш Сатпаевдин илимий ишмердүүлүгү негизинен [[Жезказган]] аймагындагы кен байлыктарды изилдөө менен байланыштуу болгон. Ал бул аймактагы жез кендеринин дүйнөлүк мааниге ээ экенин илимий негизде далилдеп, алардын ири өнөр жайлык иштетилишине жол ачкан. Анын эмгегинин натыйжасында Жезказган дүйнөдөгү эң ири жез өндүрүүчү борборлордун бири болуп калган. Сатпаев геологиялык чалгындоо иштерин уюштуруу менен катар, жаңы методдорду киргизип, кендерди комплекстүү изилдөөнүн негизин түзгөн.

1946-жылы [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак ССР]] Илимдер академиясынын негиздөөчүлөрүнүн бири болуп, анын биринчи президенти болуп шайланган&lt;ref&gt;[https://www.ras.ru/publishing/rasherald/rasherald_articleinfo.aspx?articleid=9b3607e4-0aef-4c1d-ad13-58a26f9e78fa РАН. Первый президент Академии наук Казахстана]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Анын жетекчилиги астында Казакстанда илимдин ар түрдүү тармактары, айрыкча геология, металлургия жана табигый ресурстарды изилдөө багыттары активдүү өнүккөн. Ал илимий кадрларды даярдоого, жаш окумуштууларды колдоого чоң салым кошкон.

Каныш Сатпаев мамлекеттик жана коомдук ишмер катары да белгилүү болгон. Ал СССР Жогорку Советинин депутаты болуп бир нече жолу шайланып, өлкөнүн өнөр жай жана илим саясатын калыптандырууга катышкан. Анын эмгектери эл аралык деңгээлде да жогору бааланып, ал көптөгөн мамлекеттик сыйлыктарга жана наамдарга ээ болгон, анын ичинде Ленин ордени жана башка жогорку сыйлыктар бар.

Жүздөн ашуун илимий эмгектин автору болуп, негизинен кен байлыктардын пайда болушу, алардын геологиялык түзүлүшү жана өнөр жайлык өздөштүрүү маселелерин изилдеген. Сатпаев Борбор Азиядагы геология илиминин калыптанышына зор салым кошуп, аймактагы табигый ресурстарды рационалдуу пайдалануунун илимий негизин түзгөн.

Каныш Сатпаев 1964-жылдын 31-январында [[Алматы]] шаарында каза болгон&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ысымы бүгүнкү күндө Казакстандагы көптөгөн илимий мекемелерге, окуу жайларга жана географиялык объекттерге берилген. 

== Жеке жашоосу ==
Атасы Имантай Сатпаев айылдын бийи болгон. Атасынын Нурум аттуу биринчи жубайы болгон, алар чейрек кылымдан ашык жашаган жана ортосунда бир кызы болгон, ал ымыркай кезинде каза болгон.  

Атасы Алима аттуу айым менен баш кошуп үч балалуу болушкан —  кызы Казиза жана эки уулу Бокеш (Газиз) жана Каныш.  

Сатпаев Каныш Имантай уулу бир нече жолу үйлөнгөн: 

* Биринчи никесинен эки кыз, бир уул төрөлгөн: Ханиса (врач жана физиолог, 1921–2016) жана Шамшиябану. Уулу Майлыбай (Малеш, 1924–1940) 16 жашында каза болуп калган. 
* Экинчи жубайы Кошкина Таисия Алексеевна. Мейиз жана Мириам аттуу кыздарду болушкан жана бил никеденда төрөлгөн уулу ымыркай кезинде чарчап калган&lt;ref&gt;[https://time.kz/articles/chastnyj/2015/11/25/vnuki-kanisha-satpaeva-ded-ostavil-nam-tolko-imja Время. Внуки Каныша САТПАЕВА: Дед оставил нам только имя]&lt;/ref&gt;.
* Утегенова Камила Досовна менен болгон жарандык никесинен Жамила аттуу кызы төрөлгөн&lt;ref&gt;[https://mk-kz.kz/articles/2014/06/04/potomki-satpaeva.html Новое поколение. Потомки Сатпаева]&lt;/ref&gt;.

== Библиография ==
Сатпаев Каныш Имантай уулу Казакстандагы геология, минералдык ресурстарды изилдөө жана иштетүү, ошондой эле илимди өнүктүрүү боюнча 200дөн ашык илимий эмгектердин автору. Илимий эмгеги үчүн Сталин жана Ленин сыйлыктары менен сыйланган. Ал өзүнүн алгачкы басылмаларын 1927-жылы жазып баштаган.

* ''Сатпаев К. И.'' Положение Карсакпайского района // Җаңа мектеп. № 5/6. С. 47-64; Будущее Карсакпайского района // Там же. 1927. № 7/8 С. 39-46. (на казах. яз.).
* ''Сатпаев К. И.'' Атбасарское медное дело и его перспективы // Народное хозяйство Казакстана. 1928. № 9/10. С. 212—232.
* ''Сатпаев К. И.'' Против оппортунистического планирования Главцветмета // Казахстанская правда. 1937. 20 июля.
* ''Сатпаев К. И.'' Выдающееся произведение казахской советской литературы: (К присуждению Гос. премии СССР М. Ауэзову за роман «Абай») // Вестник АН КазССР. 1949. № 5. С. 10-13; То же // Казахстан. 1949. № 15. С. 127—130.
* ''Сатпаев К. И., Русаков М. П., Сейфуллин С. Ш. и др.'' К вопросам генезиса руд Джезказгана: Против надуманных и беспочвенных теорий в рудогенетической науке // Известия АН КазССР, Серия геологическая. 1956. Вып. 23. С. 105—145.
* ''Сатпаев К. И.'' [https://www.ras.ru/publishing/rasherald/rasherald_articleinfo.aspx?articleid=2d8ae4aa-f8a4-418b-806b-f0e06227b663 Геология и минеральные богатства Казахстана] // Вестн. АН СССР. 1957. № 10. С. 60-65.
* ''Сатпаев К. И.'' Все силы науки коммунистическому строительству // Наука и молодёжь. М.: Изд-во АН СССР, 1960. С. 115—117.
* ''Сатпаев К. И.'' Совместно с практиками // Правда. 1961. 12 июня.
* ''Сатпаев К. И.'' Составители букваря недр // Советский Казахстан. 1961. 24 июня.
* ''Сатпаев К. И.'' Казахстан славит батыров Родины. (О полёте в Космос [[Восток-3|А. Г. Николаева]] и [[Восток-4|П. Р. Поповича]]). Алма-Атинская правда, 1962, 15 августа.
* ''Сатпаев К. И.'' Избранные труды. В 5 т. Алма-Ата: Изд-во Наука Казахской ССР: Т. 1. Джезказганский меднорудный район. 1967. 279 с.; Т. 2. Полезные ископаемые Джезказган-Улутауского района. 1968. 222 с.; Т. 3. Проблемы металлогении и минеральные ресурсы Казахстана. 1968. 313 с.; Т. 4. Проблемы развития науки в Казахстане. 1969. 291 с.; Т. 5. Статьи, публицистика и материалы к биобиблиографии. 1970. 326 с.
* ''Сатпаев К. И.'' Избранные статьи о науке и культуре. Алма-Ата: Изд-во Наука Казахской ССР, 1989. 448 с.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://www.youtube.com/watch?v=TGAh2FPQaZo YouTube. &quot;Каныш Сатпаев...&quot; документальный фильм к 125-летию  первого президента Академии наук Казахстана]
* [https://satbayev.university/kk Сәтбаев Университеті (Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті)]</text>
      <sha1>gd0vaq0kymxqy3lsbse1t67txagrisj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644163</id>
      <parentid>644160</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14024" sha1="mjf08p6h8z8mogi68xem7dclywkroup" xml:space="preserve">{{Илимпоз
 |Ысымы                    = Сатпаев Каныш Имантай уулу
 |Расмий ысымы             = {{lang-kk|Қаныш Имантайұлы Сәтбаев / Qanyş İmantaiūly Sätbaev}}
 |Сүрөт                    = Kanysh Satpayev from Kazakhstanskaya Pravda 18 January 1946.jpg
 |Туурасы                  = 280px
 |Сүрөттүн аталышы         = 
 |Туулган жылы             = 12.04.1899
 |Туулган жери             = Орусия империясы, Талаа генерал-губернаторлугу, Семипалатинск облусу, Павлодар уезди, Айрык айылы  
 |Каза болгон жылы         = 31.01.1964
 |Каза болгон жери         = СССР, [[Москва]]
 |Жарандыгы                = Орусия империясы&lt;br&gt;СССР
 |Илимий чөйрөсү           = геология, металлогения
 |Иштеген жери             = Казак ССРинин Илимдер академиясы
 |Илимий даражасы          = Геология жана минералогия илимдеринин доктору
 |Илимий наамы             = Академик
 |Альма-матер              = Сибирь технологиялык институту (1926)
 |Илимий жетекчиси         = Усов Михаил Антонович
 |Белгилүү окуучулары      = Тажибаева Патшайым Тажибаевна
 |Белгилүү болгондугу      = Казак ССР Илимдер академиясынын биринчи президенти
 |Сыйлыктары               = 
{{Ленин ордени (инсан)}}
 |Кол тамгасы              = 
 |Кол тамгасынын туурасы   = 
 |Сайты                    = 
 }}
'''Сатпаев Каныш Имантай уулу''' ({{lang-kk|Қаныш Имантайұлы Сәтбаев / Qanyş İmantaiūly Sätbaev}}, туулганда коюлган ысымы —  '''Габдулгани''' (''{{lang-kk|Ғабдулғани}}'') — советтик окумуштуу-геолог, акын, илимди уюштуруучу жана коомдук ишмер, геология жана минералогия илимдеринин доктору (1942), профессор (1950), Казак ССР Илимдер академиясынын (1946) жана СССР Илимдер академиясынын (1946) академиги, Казак ССР Илимдер академиясынын биринчи президенти&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://old.bigenc.ru/geology/text/3537337 БРЭ. САТПАЕВ КАНЫШ ИМАНТАЕВИЧ]&lt;/ref&gt;.

1930-жылдары ал Чоң [[Жезказган жез кени|Жезказган]] аймагындагы минералдарды геологиялык чалгындоону жетектеген. 1950-жылдардагы Казакстандагы металлогения мектебинин негиздөөчүсү.

== Өмүр баяны ==
Сатпаев Каныш Имантай уулу 1899-жылдын 12-апрелинде азыркы [[Павлодар облусу|Павлодар облусунун]] аймагындагы Баянауыл өрөөнүндө туулган. Атасы Имантай Сатпаев билимдүү, салттуу маданиятты жакшы билген адам болгондуктан, Каныш бала кезинен эле билимге кызыгып өсөт.

Алгач айылдык мектепте окуп, кийин Семейдеги мугалимдер семинариясында билим алган. Бул мезгилде ал [[Абай Кунанбаев]] сыяктуу казак ойчулдарынын чыгармачылыгы менен таанышып, улуттук маданиятка кызыгуусу аркан. Жогорку билимди Томск технологиялык институтунда алып, 1926-жылы геология адистиги боюнча ийгиликтүү бүтүргөн. Студенттик жылдары ал [[Сибирь]] жана [[Борбор Азия]] аймактарындагы кен байлыктарды изилдөөгө өзгөчө көңүл бурат.

Каныш Сатпаевдин илимий ишмердүүлүгү негизинен [[Жезказган]] аймагындагы кен байлыктарды изилдөө менен байланыштуу болгон. Ал бул аймактагы жез кендеринин дүйнөлүк мааниге ээ экенин илимий негизде далилдеп, алардын ири өнөр жайлык иштетилишине жол ачкан. Анын эмгегинин натыйжасында Жезказган дүйнөдөгү эң ири жез өндүрүүчү борборлордун бири болуп калган. Сатпаев геологиялык чалгындоо иштерин уюштуруу менен катар, жаңы методдорду киргизип, кендерди комплекстүү изилдөөнүн негизин түзгөн.

1946-жылы [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак ССР]] Илимдер академиясынын негиздөөчүлөрүнүн бири болуп, анын биринчи президенти болуп шайланган&lt;ref&gt;[https://www.ras.ru/publishing/rasherald/rasherald_articleinfo.aspx?articleid=9b3607e4-0aef-4c1d-ad13-58a26f9e78fa РАН. Первый президент Академии наук Казахстана]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Анын жетекчилиги астында Казакстанда илимдин ар түрдүү тармактары, айрыкча геология, металлургия жана табигый ресурстарды изилдөө багыттары активдүү өнүккөн. Ал илимий кадрларды даярдоого, жаш окумуштууларды колдоого чоң салым кошкон.

Каныш Сатпаев мамлекеттик жана коомдук ишмер катары да белгилүү болгон. Ал СССР Жогорку Советинин депутаты болуп бир нече жолу шайланып, өлкөнүн өнөр жай жана илим саясатын калыптандырууга катышкан. Анын эмгектери эл аралык деңгээлде да жогору бааланып, ал көптөгөн мамлекеттик сыйлыктарга жана наамдарга ээ болгон, анын ичинде Ленин ордени жана башка жогорку сыйлыктар бар.

Жүздөн ашуун илимий эмгектин автору болуп, негизинен кен байлыктардын пайда болушу, алардын геологиялык түзүлүшү жана өнөр жайлык өздөштүрүү маселелерин изилдеген. Сатпаев Борбор Азиядагы геология илиминин калыптанышына зор салым кошуп, аймактагы табигый ресурстарды рационалдуу пайдалануунун илимий негизин түзгөн.

Каныш Сатпаев 1964-жылдын 31-январында [[Москва]] шаарында каза болгон&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ысымы бүгүнкү күндө Казакстандагы көптөгөн илимий мекемелерге, окуу жайларга жана географиялык объекттерге берилген. 

== Жеке жашоосу ==
Атасы Имантай Сатпаев айылдын бийи болгон. Атасынын Нурум аттуу биринчи жубайы болгон, алар чейрек кылымдан ашык жашаган жана ортосунда бир кызы болгон, ал ымыркай кезинде каза болгон.  

Атасы Алима аттуу айым менен баш кошуп үч балалуу болушкан —  кызы Казиза жана эки уулу Бокеш (Газиз) жана Каныш.  

Сатпаев Каныш Имантай уулу бир нече жолу үйлөнгөн: 

* Биринчи никесинен эки кыз, бир уул төрөлгөн: Ханиса (врач жана физиолог, 1921–2016) жана Шамшиябану. Уулу Майлыбай (Малеш, 1924–1940) 16 жашында каза болуп калган. 
* Экинчи жубайы Кошкина Таисия Алексеевна. Мейиз жана Мириам аттуу кыздарду болушкан жана бил никеденда төрөлгөн уулу ымыркай кезинде чарчап калган&lt;ref&gt;[https://time.kz/articles/chastnyj/2015/11/25/vnuki-kanisha-satpaeva-ded-ostavil-nam-tolko-imja Время. Внуки Каныша САТПАЕВА: Дед оставил нам только имя]&lt;/ref&gt;.
* Утегенова Камила Досовна менен болгон жарандык никесинен Жамила аттуу кызы төрөлгөн&lt;ref&gt;[https://mk-kz.kz/articles/2014/06/04/potomki-satpaeva.html Новое поколение. Потомки Сатпаева]&lt;/ref&gt;.

== Библиография ==
Сатпаев Каныш Имантай уулу Казакстандагы геология, минералдык ресурстарды изилдөө жана иштетүү, ошондой эле илимди өнүктүрүү боюнча 200дөн ашык илимий эмгектердин автору. Илимий эмгеги үчүн Сталин жана Ленин сыйлыктары менен сыйланган. Ал өзүнүн алгачкы басылмаларын 1927-жылы жазып баштаган.

* ''Сатпаев К. И.'' Положение Карсакпайского района // Җаңа мектеп. № 5/6. С. 47-64; Будущее Карсакпайского района // Там же. 1927. № 7/8 С. 39-46. (на казах. яз.).
* ''Сатпаев К. И.'' Атбасарское медное дело и его перспективы // Народное хозяйство Казакстана. 1928. № 9/10. С. 212—232.
* ''Сатпаев К. И.'' Против оппортунистического планирования Главцветмета // Казахстанская правда. 1937. 20 июля.
* ''Сатпаев К. И.'' Выдающееся произведение казахской советской литературы: (К присуждению Гос. премии СССР М. Ауэзову за роман «Абай») // Вестник АН КазССР. 1949. № 5. С. 10-13; То же // Казахстан. 1949. № 15. С. 127—130.
* ''Сатпаев К. И., Русаков М. П., Сейфуллин С. Ш. и др.'' К вопросам генезиса руд Джезказгана: Против надуманных и беспочвенных теорий в рудогенетической науке // Известия АН КазССР, Серия геологическая. 1956. Вып. 23. С. 105—145.
* ''Сатпаев К. И.'' [https://www.ras.ru/publishing/rasherald/rasherald_articleinfo.aspx?articleid=2d8ae4aa-f8a4-418b-806b-f0e06227b663 Геология и минеральные богатства Казахстана] // Вестн. АН СССР. 1957. № 10. С. 60-65.
* ''Сатпаев К. И.'' Все силы науки коммунистическому строительству // Наука и молодёжь. М.: Изд-во АН СССР, 1960. С. 115—117.
* ''Сатпаев К. И.'' Совместно с практиками // Правда. 1961. 12 июня.
* ''Сатпаев К. И.'' Составители букваря недр // Советский Казахстан. 1961. 24 июня.
* ''Сатпаев К. И.'' Казахстан славит батыров Родины. (О полёте в Космос [[Восток-3|А. Г. Николаева]] и [[Восток-4|П. Р. Поповича]]). Алма-Атинская правда, 1962, 15 августа.
* ''Сатпаев К. И.'' Избранные труды. В 5 т. Алма-Ата: Изд-во Наука Казахской ССР: Т. 1. Джезказганский меднорудный район. 1967. 279 с.; Т. 2. Полезные ископаемые Джезказган-Улутауского района. 1968. 222 с.; Т. 3. Проблемы металлогении и минеральные ресурсы Казахстана. 1968. 313 с.; Т. 4. Проблемы развития науки в Казахстане. 1969. 291 с.; Т. 5. Статьи, публицистика и материалы к биобиблиографии. 1970. 326 с.
* ''Сатпаев К. И.'' Избранные статьи о науке и культуре. Алма-Ата: Изд-во Наука Казахской ССР, 1989. 448 с.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://www.youtube.com/watch?v=TGAh2FPQaZo YouTube. &quot;Каныш Сатпаев...&quot; документальный фильм к 125-летию  первого президента Академии наук Казахстана]
* [https://satbayev.university/kk Сәтбаев Университеті (Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті)]</text>
      <sha1>mjf08p6h8z8mogi68xem7dclywkroup</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Түркиянын президенттери</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151427</id>
    <revision>
      <id>644124</id>
      <parentid>643398</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:11:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1898" sha1="auyxt7jeg8kotzx00b4ol78lfo29z5c" xml:space="preserve">{{Багыттоочу жадыбал
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аталышы                  = Түркиянын президенттери
 |стиль_негизги_башжазуу   = background:#E0B0FF
 |стиль_башжазуу           = background:#E0B0FF
 |башжазуу                 = [[Файл:Flag_of_the_President_of_Turkey.svg|20px]] [[Түркиянын Президенти|Түркиянын президенттери]]
 |сүрөт                    = 

|башжазуу1 = 
|тизмек1   = 
&lt;center&gt;
[[Мустафа Кемел Ататүрк]] (1923—1938) {{·}} 
[[Мустафа Абдулхалик Ренда]] {{·}} 
[[Исмет Инөнү|Мустафа Исмет Инөнү]] (1938—1950) {{·}} 
[[Махмуд Жалал Баяр]] (1950—1960) {{·}} 
төңкөрүш (1960—1961) {{·}} 
[[Жамал Гүрсел]] (1961—1966) {{·}} 
[[Ибрахим Шевки Атасагун]] (м.а., 1966) {{·}} 
[[Жевдет Сунай]] (1966—1973) {{·}} 
[[Арыбурун, Мехмет Текин]] (м.а., 1973) {{·}} 
[[Фахри Сабит Корутүрк]] (1973—1980) {{·}} 
[[Чаглаянгил Ихсан Сабри]] (м.а., 1980) {{·}} 
төңкөрүш (1980—1982) {{·}} 
[[Ахмет Кенан Эврен]] (1982—1989) {{·}} 
[[Тургут Өзал]] (1989—1993) {{·}} 
[[Жиндорук Ахмет Хүсаметтин]] (м.а., 1993) {{·}} 
[[Сүлейман Демирел]] (1993—2000) {{·}} 
[[Ахмет Неждет Сезер]] (2000—2007) {{·}} 
[[Абдуллах Гүл]] (2007—2014) {{·}} 
[[Режеп Тайип Эрдоган]] (2014-жылдан тартып)
&lt;/center&gt;

}}
&lt;noinclude&gt;
[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>auyxt7jeg8kotzx00b4ol78lfo29z5c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151483</id>
    <revision>
      <id>644191</id>
      <parentid>643602</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:55:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11980" sha1="0kdcqjtg61ota2vte1yt2mnv7nvv54e" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:19, 9 апрель 2026 (UTC)}}
{{Тарыхый мамлекет
 |аталыш                           = 
 |расмий аталыш                    = 
 |мартаба                          = 
 |гимн                             = 
 |байрак                           = 
 |байрактын_түшүндүрмөсү           = 
 |герб                             = 
 |гербтин_түшүндүрмөсү             = 
 |карта                            = 
 |өлчөм                            = 
 |түшүндүрмө                       = 
 |p1                               = 
 |flag_p1                          = 
 |p2                               = 
 |flag_p2                          = 
 |p3                               = 
 |flag_p3                          = 
 |p4                               = 
 |flag_p4                          = 
 |негизделген                      = 
 |жоюлган                          = 
 |s1                               = 
 |flag_s1                          = 
 |s2                               = 
 |flag_s2                          = 
 |s3                               = 
 |flag_s3                          = 
 |s4                               = 
 |flag_s4                          = 
 |ураан                            = 
 |борбор                           = 
 |шаарлар                          = 
 |тил                              = 
 |акча_бирдиги                     = 
 |кошумча_көрсөткүчтөр             = 
 |көрсөткүчтүн_мазмуну             = 
 |аянт                             = 
 |калк                             = 
 |башкаруу_формасы                 = 
 |сулале                           = 
 |башкаруучулардын_даражасы        = 
 |ажо1                             = 
 |башкарган_жылы1                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы2       = 
 |ажо2                             = 
 |башкарган_жылы2                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы3       = 
 |ажо3                             = 
 |башкарган_жылы3                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы4       = 
 |ажо4                             = 
 |башкарган_жылы4                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы5       = 
 |ажо5                             = 
 |башкарган_жылы5                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы6       = 
 |ажо6                             = 
 |башкарган_жылы6                  = 
 |дин                              = 
 |кошумча_көрсөткүчтөр1            = 
 |көрсөткүчтүн_мазмуну1            = 
 |Баскыч1                          = 
 |Убакыт1                          = 
 |Жыл1                             = 
 |Баскыч2                          = 
 |Убакыт2                          = 
 |Жыл2                             = 
 |Баскыч3                          = 
 |Убакыт3                          = 
 |Жыл3                             = 
 |Баскыч4                          = 
 |Убакыт4                          = 
 |Жыл4                             = 
 |Баскыч5                          = 
 |Убакыт5                          = 
 |Жыл5                             = 
 |Баскыч6                          = 
 |Убакыт6                          = 
 |Жыл6                             = 
 |Баскыч7                          = 
 |Убакыт7                          = 
 |Жыл7                             = 
 |Баскыч8                          = 
 |Убакыт8                          = 
 |Жыл8                             = 
 |Баскыч9                          = 
 |Убакыт9                          = 
 |Жыл9                             = 
 |Баскыч10                         = 
 |Убакыт10                         = 
 |Жыл10                            = 
 |Баскыч11                         = 
 |Убакыт11                         = 
 |Жыл11                            = 
 |кошумча_көрсөткүчтөр2            = 
 |көрсөткүчтүн_мазмуну2            = 
 |чейин                            = 
 |ч1                               = 
 |ч2                               = 
 |ч3                               = 
 |ч4                               = 
 |ч5                               = 
 |ч6                               = 
 |ч7                               = 
 |кийин                            = 
 |к1                               = 
 |к2                               = 
 |к3                               = 
 |к4                               = 
 |к5                               = 
 |к6                               = 
 |к7                               = 
 |кошумча                          = 
}}
'''Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы''' ({{lang-az|Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы}}) — 1920-жылдын 28-апрелинде жарыяланган СССРдин курамындагы социалисттик республика. 1936-жылга чейин '''''Советтик Социалисттик Республика Азербайжан''''' же '''''Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы''''' ({{lang-az|آذربایجان سوسیالیست شورﺎ جومهوریتی, Azərbajcan Sosjalist Зyra Cumhyrijjəti}}) деген аталыш менен белгилуу болгон мамлекет. Мамлекеттин кыскартылган '''''АзССР''''', '''''АССР''''', '''''Азербайжан ССР''''' жана '''''Советтик Азербайжан''''' аталыштары дагы расмий түрдө колдонулган. 

Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы 1920-жылдын 28-апрелинде Азербайжан Демократиялык Республикасы кулагандан кийин түзүлгөн. 1922-жылдын 12-мартынан 1936-жылдын 5-декабрына чейин Түштүк Кавказ Советтик Социалисттик Федеративдик Республикасынын курамында болгон, ал эми 1936-жылдын 5-декабрынан тартып түздөн-түз Советтер Союзунун курамына союздук республика макамында кирген. Географиялык жактан Түштүк Кавказдын түштүк-чыгыш бөлүгүндө жайгашкан. Түндүгүнөн Орусия Советтик Федеративдик Социалисттик Республикасы (Дагестан АССР), түндүк-батышынан Грузин Советтик Социалисттик Республикасы, түштүк-батышынан Армян Советтик Социалисттик Республикасы жана Түркия, түштүгүнөн Иран менен чектешкен. Чыгыш тарабынан Каспий деңизи менен чулганган. Республиканын аянты Каспий деңизиндеги аралдарды кошкондо 86,6 миң км² түзгөн. Калкы 1969-жылдын 1-январына карата болжол менен 5 042 миң адам болгон. Борбору Баку шаары болгон. 

1921-жылдан тартып Азербайжан ССРинин курамына Нахичеван Автономиялуу Советтик Социалисттик Республикасы жана Тоолуу Карабах кирген. Кийин 44 күндүк согуштан кийин Тоолуу Карабах Азербайжан Республикасынын Карабах аймагы деп аталып калган. Жалпысынан республика 60 районго бөлүнүп, 57 шаарга (1913-жылы 13 гана болгон) жана 119 шаар тибиндеги кыштактарга ээ болгон.

1985-жылы Советтер Союзунда кайра куруу жана демократиялаштыруу саясаты башталып, бул өлкөдө борбордук жана партиялык бийликтин катуу көзөмөлүнүн алсырашына алып келген. 1987-жылдан тартып Азербайжан ССРинин курамындагы Тоолуу Карабах автономиялуу облусунда (негизинен армяндар жашаган аймак) Баку жана Сумгаит шаарларындагы армян калкына каршы талап-тоноолордун фонунда армян-азербайжан жаңжалы күчөй баштаган. Бул жаңжал башынан эле этникалык зомбулук менен коштолгон. Убакыт өткөн сайын чыңалуу күчөп, эки тараптан тең курмандыктар жана качкындар пайда болгон. 1990-жылдын январында армяндарга каршы талап-тоноолор антисоветтик көтөрүлүшкө айланып, аны Азербайжан Эл фронту координациялаган. Көтөрүлүш Совет армиясы тарабынан басылганына карабастан, 1991-жылдын жазынан тартып жаңжал ачык куралдуу кармашка айланган.

1991-жылдын 5-февралында Азербайжан ССРинин Жогорку Совети республиканын аталышын «Азербайжан Республикасы» деп өзгөртүү жөнүндө мыйзам кабыл алган, бирок бул чечим СССР Конституциясынын 71-беренесине ылайык келген эмес.

1991-жылдын 30-августунда Мамлекеттик өзгөчө кырдаалдар комитетинин төңкөрүш аракетинин жыйынтыксыз аякташынан кийин Азербайжан ССРинин Жогорку Совети республиканын көз карандысыздыгын жарыялаган. Көз карандысыз Азербайжандын биринчи президенти болуп Азербайжан ССРинин президенти, Азербайжан Компартиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Аяз Муталибов шайланган.

Ошол эле учурда Азербайжан Республикасы (Азербайжан ССРи) формалдуу түрдө Советтер Союзу тараган 1991-жылдын 26-декабрына чейин анын курамында кала берген, анткени союздук республикалардын СССРден чыгуу тартиби жөнүндө 1990-жылдын 3-апрелиндеги мыйзамда көрсөтүлгөн процедуралар толук сакталган эмес.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
{{Кеңештер Бирлигинин республикалары}}</text>
      <sha1>0kdcqjtg61ota2vte1yt2mnv7nvv54e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644207</id>
      <parentid>644191</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T11:47:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13677" sha1="jjf46gzhikm0vwwk9ql59srtlsq7xoj" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:19, 9 апрель 2026 (UTC)}}
{{Тарыхый мамлекет
 |аталыш                           = Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы
 |расмий аталыш                    = {{lang-az|Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы}}
 |мартаба                          = 
 |гимн                             = 
 |байрак                           = 
 |желек                            = Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg
 |байрактын_түшүндүрмөсү           = 
 |герб                             = Emblem of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Azerbaijan (1991–1993).svg
 |гербтин_түшүндүрмөсү             = 
 |карта                            = 
 |өлчөм                            = 
 |түшүндүрмө                       = 
 |p1                               = Азербайжан Демократиялык Республикасы
 |flag_p1                          = Flag of Azerbaijan 1918.svg
 |p2                               = 
 |flag_p2                          = 
 |p3                               = 
 |flag_p3                          = 
 |p4                               = 
 |flag_p4                          = 
 |негизделген                      = 
 |жоюлган                          = 
 |s1                               = Азербайжан
 |flag_s1                          = Flag of Azerbaijan.svg
 |s2                               = 
 |flag_s2                          = 
 |s3                               = 
 |flag_s3                          = 
 |s4                               = 
 |flag_s4                          = 
 |ураан                            = «[[Пролетарии всех стран, соединяйтесь!|Бүтүн өлкәләрин пролетарлары, бирләшин!]]»
 |борбор                           = [[Баку]]
 |шаарлар                          = Баку, [[Гянжа|Кировабад]], [[Сумгаит]], [[Нахичевань]], [[Степанакерт]], [[Нуха]], [[Шемаха]], [[Ленкорань]]
 |тил                              = 
 |акча_бирдиги                     = [[азербайжан рубли]] ([[1920]]—[[1923]]);&lt;br&gt;[[Түштүк Кавказ рубли]] ([[1923]]—[[1924]]);&lt;br&gt;[[СССР рубли]] ([[1924]]—[[1991]])
 |кошумча_көрсөткүчтөр             = 
 |көрсөткүчтүн_мазмуну             = 
 |аянт                             = 86 600
 |калк                             = 7 037 867
 |башкаруу_формасы                 = Советтик республика
 |сулале                           = 
 |башкаруучулардын_даражасы        = 
 |ажо1                             = 
 |башкарган_жылы1                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы2       = 
 |ажо2                             = 
 |башкарган_жылы2                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы3       = 
 |ажо3                             = 
 |башкарган_жылы3                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы4       = 
 |ажо4                             = 
 |башкарган_жылы4                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы5       = 
 |ажо5                             = 
 |башкарган_жылы5                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы6       = 
 |ажо6                             = 
 |башкарган_жылы6                  = 
 |дин                              = 
 |кошумча_көрсөткүчтөр1            = Жогорку деңгээлдеги домен
 |көрсөткүчтүн_мазмуну1            = [[.su]]
 |Баскыч1                          = 
 |Убакыт1                          =
 |Жыл1                             = 
 |Баскыч2                          = 
 |Убакыт2                          = 
 |Жыл2                             = 
 |Баскыч3                          = 
 |Убакыт3                          = 
 |Жыл3                             = 
 |Баскыч4                          = 
 |Убакыт4                          = 
 |Жыл4                             = 
 |Баскыч5                          = 
 |Убакыт5                          = 
 |Жыл5                             = 
 |Баскыч6                          = 
 |Убакыт6                          = 
 |Жыл6                             = 
 |Баскыч7                          = 
 |Убакыт7                          = 
 |Жыл7                             = 
 |Баскыч8                          = 
 |Убакыт8                          = 
 |Жыл8                             = 
 |Баскыч9                          = 
 |Убакыт9                          = 
 |Жыл9                             = 
 |Баскыч10                         = 
 |Убакыт10                         = 
 |Жыл10                            = 
 |Баскыч11                         = 
 |Убакыт11                         = 
 |Жыл11                            = 
 |кошумча_көрсөткүчтөр2            = Телефон коду
 |көрсөткүчтүн_мазмуну2            = +7
 |кошумча_көрсөткүчтөр3            = Дини
 |көрсөткүчтүн_мазмуну3            = [[атеизм]]
 |кошумча_көрсөткүчтөр4            = Башкаруучу партия
 |көрсөткүчтүн_мазмуну4            = Азербайжан Коммунисттик партиясы (СССР)
 |кошумча_көрсөткүчтөр5            = Парламент
 |көрсөткүчтүн_мазмуну5            = Азербайжандын Жогорку Совети
 |чейин                            = 
 |ч1                               = 
 |ч2                               = 
 |ч3                               = 
 |ч4                               = 
 |ч5                               = 
 |ч6                               = 
 |ч7                               = 
 |кийин                            = 
 |к1                               = 
 |к2                               = 
 |к3                               = 
 |к4                               = 
 |к5                               = 
 |к6                               = 
 |к7                               = 
 |кошумча                          = 
}}
'''Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы''' ({{lang-az|Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы}}) — 1920-жылдын 28-апрелинде жарыяланган СССРдин курамындагы социалисттик республика. 1936-жылга чейин '''''Советтик Социалисттик Республика Азербайжан''''' же '''''Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы''''' ({{lang-az|آذربایجان سوسیالیست شورﺎ جومهوریتی, Azərbajcan Sosjalist Зyra Cumhyrijjəti}}) деген аталыш менен белгилуу болгон мамлекет. Мамлекеттин кыскартылган '''''АзССР''''', '''''АССР''''', '''''Азербайжан ССР''''' жана '''''Советтик Азербайжан''''' аталыштары дагы расмий түрдө колдонулган. 

Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы 1920-жылдын 28-апрелинде Азербайжан Демократиялык Республикасы кулагандан кийин түзүлгөн. 1922-жылдын 12-мартынан 1936-жылдын 5-декабрына чейин Түштүк Кавказ Советтик Социалисттик Федеративдик Республикасынын курамында болгон, ал эми 1936-жылдын 5-декабрынан тартып түздөн-түз Советтер Союзунун курамына союздук республика макамында кирген. Географиялык жактан Түштүк Кавказдын түштүк-чыгыш бөлүгүндө жайгашкан. Түндүгүнөн Орусия Советтик Федеративдик Социалисттик Республикасы (Дагестан АССР), түндүк-батышынан Грузин Советтик Социалисттик Республикасы, түштүк-батышынан Армян Советтик Социалисттик Республикасы жана Түркия, түштүгүнөн Иран менен чектешкен. Чыгыш тарабынан Каспий деңизи менен чулганган. Республиканын аянты Каспий деңизиндеги аралдарды кошкондо 86,6 миң км² түзгөн. Калкы 1969-жылдын 1-январына карата болжол менен 5 042 миң адам болгон. Борбору Баку шаары болгон. 

1921-жылдан тартып Азербайжан ССРинин курамына Нахичеван Автономиялуу Советтик Социалисттик Республикасы жана Тоолуу Карабах кирген. Кийин 44 күндүк согуштан кийин Тоолуу Карабах Азербайжан Республикасынын Карабах аймагы деп аталып калган. Жалпысынан республика 60 районго бөлүнүп, 57 шаарга (1913-жылы 13 гана болгон) жана 119 шаар тибиндеги кыштактарга ээ болгон.

1985-жылы Советтер Союзунда кайра куруу жана демократиялаштыруу саясаты башталып, бул өлкөдө борбордук жана партиялык бийликтин катуу көзөмөлүнүн алсырашына алып келген. 1987-жылдан тартып Азербайжан ССРинин курамындагы Тоолуу Карабах автономиялуу облусунда (негизинен армяндар жашаган аймак) Баку жана Сумгаит шаарларындагы армян калкына каршы талап-тоноолордун фонунда армян-азербайжан жаңжалы күчөй баштаган. Бул жаңжал башынан эле этникалык зомбулук менен коштолгон. Убакыт өткөн сайын чыңалуу күчөп, эки тараптан тең курмандыктар жана качкындар пайда болгон. 1990-жылдын январында армяндарга каршы талап-тоноолор антисоветтик көтөрүлүшкө айланып, аны Азербайжан Эл фронту координациялаган. Көтөрүлүш Совет армиясы тарабынан басылганына карабастан, 1991-жылдын жазынан тартып жаңжал ачык куралдуу кармашка айланган.

1991-жылдын 5-февралында Азербайжан ССРинин Жогорку Совети республиканын аталышын «Азербайжан Республикасы» деп өзгөртүү жөнүндө мыйзам кабыл алган, бирок бул чечим СССР Конституциясынын 71-беренесине ылайык келген эмес.

1991-жылдын 30-августунда Мамлекеттик өзгөчө кырдаалдар комитетинин төңкөрүш аракетинин жыйынтыксыз аякташынан кийин Азербайжан ССРинин Жогорку Совети республиканын көз карандысыздыгын жарыялаган. Көз карандысыз Азербайжандын биринчи президенти болуп Азербайжан ССРинин президенти, Азербайжан Компартиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Аяз Муталибов шайланган.

Ошол эле учурда Азербайжан Республикасы (Азербайжан ССРи) формалдуу түрдө Советтер Союзу тараган 1991-жылдын 26-декабрына чейин анын курамында кала берген, анткени союздук республикалардын СССРден чыгуу тартиби жөнүндө 1990-жылдын 3-апрелиндеги мыйзамда көрсөтүлгөн процедуралар толук сакталган эмес.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
{{Кеңештер Бирлигинин республикалары}}</text>
      <sha1>jjf46gzhikm0vwwk9ql59srtlsq7xoj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644209</id>
      <parentid>644207</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T11:57:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15734" sha1="l4qcrcs1e7qh78ebone21hhzpw6dn4a" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:19, 9 апрель 2026 (UTC)}}
{{Тарыхый мамлекет
 |аталыш                           = Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы
 |расмий аталыш                    = {{lang-az|Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы}}
 |мартаба                          = 
 |гимн                             = Азербайжан ССРинин мамлекеттик гимни ({{lang-az|Azərbaycan Sovet Sosialist 
Respublikasının Dövlət Himni}}) [[Файл:Azərbaycan SSR Himni (1977 Vocal).oga]]
 |байрак                           = 
 |желек                            = Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg
 |байрактын_түшүндүрмөсү           = 
 |герб                             = Emblem of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Azerbaijan (1991–1993).svg
 |гербтин_түшүндүрмөсү             = 
 |карта                            = Azerbaijan SSR in the Soviet Union.svg
 |өлчөм                            = 
 |түшүндүрмө                       = {{Legend|#C22335|СССР картасындагы Азербайжан ССРи}}
 |p1                               = Азербайжан Демократиялык Республикасы
 |flag_p1                          = Flag of Azerbaijan 1918.svg
 |p2                               = 
 |flag_p2                          = 
 |p3                               = 
 |flag_p3                          = 
 |p4                               = 
 |flag_p4                          = 
 |негизделген                      = [[28-апрель]] [[1920]]
 |жоюлган                          = [[30-август]] [[1991]]
 |s1                               = Азербайжан
 |flag_s1                          = Flag of Azerbaijan.svg
 |s2                               = 
 |flag_s2                          = 
 |s3                               = 
 |flag_s3                          = 
 |s4                               = 
 |flag_s4                          = 
 |ураан                            = «[[Пролетарии всех стран, соединяйтесь!|Бүтүн өлкәләрин пролетарлары, бирләшин!]]»
 |борбор                           = [[Баку]]
 |шаарлар                          = Баку, [[Гянжа|Кировабад]], [[Сумгаит]], [[Нахичевань]], [[Степанакерт]], [[Нуха]], [[Шемаха]], [[Ленкорань]]
 |тил                              = [[азербайжан тили]], [[орус тили]] 
 |акча_бирдиги                     = [[азербайжан рубли]] ([[1920]]—[[1923]]);&lt;br&gt;[[Түштүк Кавказ рубли]] ([[1923]]—[[1924]]);&lt;br&gt;[[СССР рубли]] ([[1924]]—[[1991]])
 |кошумча_көрсөткүчтөр             =Убакыт алкагы 
 |көрсөткүчтүн_мазмуну             =+4&lt;br&gt;+5 &lt;small&gt;(жайкысын)&lt;/small&gt; 
 |аянт                             = 86 600
 |калк                             = 7 037 867&lt;ref name=&quot;Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность населения союзных республик СССР и их территориальных единиц по полу&quot;&gt;Демоскоп Weekly (еженедельная демографическая газета. Электронная версия): [http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg1.php Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность населения союзных республик СССР и их территориальных единиц по полу] // ''Всесоюзная перепись населения 1989 года. ТОМ 1. Часть 1. Таблица 3. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краев, областей, районов, городских поселений и сел-райцентров.''&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;СССР боюнча 6-орун
 |башкаруу_формасы                 = Советтик республика
 |сулале                           = 
 |башкаруучулардын_даражасы        = Азербайжан ССРинин Борбордук аткаруу комитетинин төрагасы
 |ажо1                             = Гаджиев Мухтар Гаджи оглы
 |башкарган_жылы1                  = 1921—1922
 |башкаруучулардын_даражасы2       = Азербайжан ССР Коммунисттик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы
 |ажо2                             = Алиев Гейдар Алирза оглы
 |башкарган_жылы2                  = 1969—1982
 |башкаруучулардын_даражасы3       = Азербайжан ССРинин президенти
 |ажо3                             = Муталибов Аяз Ниязи оглы
 |башкарган_жылы3                  = 1990–1991
 |башкаруучулардын_даражасы4       = 
 |ажо4                             = 
 |башкарган_жылы4                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы5       = 
 |ажо5                             = 
 |башкарган_жылы5                  = 
 |башкаруучулардын_даражасы6       = 
 |ажо6                             = 
 |башкарган_жылы6                  = 
 |дин                              = 
 |кошумча_көрсөткүчтөр1            = Жогорку деңгээлдеги домен
 |көрсөткүчтүн_мазмуну1            = [[.su]]
 |Баскыч1                          = 
 |Убакыт1                          =
 |Жыл1                             = 
 |Баскыч2                          = 
 |Убакыт2                          = 
 |Жыл2                             = 
 |Баскыч3                          = 
 |Убакыт3                          = 
 |Жыл3                             = 
 |Баскыч4                          = 
 |Убакыт4                          = 
 |Жыл4                             = 
 |Баскыч5                          = 
 |Убакыт5                          = 
 |Жыл5                             = 
 |Баскыч6                          = 
 |Убакыт6                          = 
 |Жыл6                             = 
 |Баскыч7                          = 
 |Убакыт7                          = 
 |Жыл7                             = 
 |Баскыч8                          = 
 |Убакыт8                          = 
 |Жыл8                             = 
 |Баскыч9                          = 
 |Убакыт9                          = 
 |Жыл9                             = 
 |Баскыч10                         = 
 |Убакыт10                         = 
 |Жыл10                            = 
 |Баскыч11                         = 
 |Убакыт11                         = 
 |Жыл11                            = 
 |кошумча_көрсөткүчтөр2            = Телефон коду
 |көрсөткүчтүн_мазмуну2            = +7
 |кошумча_көрсөткүчтөр3            = Дини
 |көрсөткүчтүн_мазмуну3            = атеизм
 |кошумча_көрсөткүчтөр4            = Башкаруучу партия
 |көрсөткүчтүн_мазмуну4            = Азербайжан Коммунисттик партиясы (СССР)
 |кошумча_көрсөткүчтөр5            = Парламент
 |көрсөткүчтүн_мазмуну5            = Азербайжандын Жогорку Совети
 |чейин                            = 
 |ч1                               = 
 |ч2                               = 
 |ч3                               = 
 |ч4                               = 
 |ч5                               = 
 |ч6                               = 
 |ч7                               = 
 |кийин                            = 
 |к1                               = 
 |к2                               = 
 |к3                               = 
 |к4                               = 
 |к5                               = 
 |к6                               = 
 |к7                               = 
 |кошумча                          = 
}}
'''Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы''' ({{lang-az|Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы}}) — 1920-жылдын 28-апрелинде жарыяланган СССРдин курамындагы социалисттик республика. 1936-жылга чейин '''''Советтик Социалисттик Республика Азербайжан''''' же '''''Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы''''' ({{lang-az|آذربایجان سوسیالیست شورﺎ جومهوریتی, Azərbajcan Sosjalist Зyra Cumhyrijjəti}}) деген аталыш менен белгилуу болгон мамлекет. Мамлекеттин кыскартылган '''''АзССР''''', '''''АССР''''', '''''Азербайжан ССР''''' жана '''''Советтик Азербайжан''''' аталыштары дагы расмий түрдө колдонулган. 

Азербайжан Советтик Социалисттик Республикасы 1920-жылдын 28-апрелинде Азербайжан Демократиялык Республикасы кулагандан кийин түзүлгөн. 1922-жылдын 12-мартынан 1936-жылдын 5-декабрына чейин Түштүк Кавказ Советтик Социалисттик Федеративдик Республикасынын курамында болгон, ал эми 1936-жылдын 5-декабрынан тартып түздөн-түз Советтер Союзунун курамына союздук республика макамында кирген. Географиялык жактан Түштүк Кавказдын түштүк-чыгыш бөлүгүндө жайгашкан. Түндүгүнөн Орусия Советтик Федеративдик Социалисттик Республикасы (Дагестан АССР), түндүк-батышынан Грузин Советтик Социалисттик Республикасы, түштүк-батышынан Армян Советтик Социалисттик Республикасы жана Түркия, түштүгүнөн Иран менен чектешкен. Чыгыш тарабынан Каспий деңизи менен чулганган. Республиканын аянты Каспий деңизиндеги аралдарды кошкондо 86,6 миң км² түзгөн. Калкы 1969-жылдын 1-январына карата болжол менен 5 042 миң адам болгон. Борбору Баку шаары болгон. 

1921-жылдан тартып Азербайжан ССРинин курамына Нахичеван Автономиялуу Советтик Социалисттик Республикасы жана Тоолуу Карабах кирген. Кийин 44 күндүк согуштан кийин Тоолуу Карабах Азербайжан Республикасынын Карабах аймагы деп аталып калган. Жалпысынан республика 60 районго бөлүнүп, 57 шаарга (1913-жылы 13 гана болгон) жана 119 шаар тибиндеги кыштактарга ээ болгон.

1985-жылы Советтер Союзунда кайра куруу жана демократиялаштыруу саясаты башталып, бул өлкөдө борбордук жана партиялык бийликтин катуу көзөмөлүнүн алсырашына алып келген. 1987-жылдан тартып Азербайжан ССРинин курамындагы Тоолуу Карабах автономиялуу облусунда (негизинен армяндар жашаган аймак) Баку жана Сумгаит шаарларындагы армян калкына каршы талап-тоноолордун фонунда армян-азербайжан жаңжалы күчөй баштаган. Бул жаңжал башынан эле этникалык зомбулук менен коштолгон. Убакыт өткөн сайын чыңалуу күчөп, эки тараптан тең курмандыктар жана качкындар пайда болгон. 1990-жылдын январында армяндарга каршы талап-тоноолор антисоветтик көтөрүлүшкө айланып, аны Азербайжан Эл фронту координациялаган. Көтөрүлүш Совет армиясы тарабынан басылганына карабастан, 1991-жылдын жазынан тартып жаңжал ачык куралдуу кармашка айланган.

1991-жылдын 5-февралында Азербайжан ССРинин Жогорку Совети республиканын аталышын «Азербайжан Республикасы» деп өзгөртүү жөнүндө мыйзам кабыл алган, бирок бул чечим СССР Конституциясынын 71-беренесине ылайык келген эмес.

1991-жылдын 30-августунда Мамлекеттик өзгөчө кырдаалдар комитетинин төңкөрүш аракетинин жыйынтыксыз аякташынан кийин Азербайжан ССРинин Жогорку Совети республиканын көз карандысыздыгын жарыялаган. Көз карандысыз Азербайжандын биринчи президенти болуп Азербайжан ССРинин президенти, Азербайжан Компартиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы Аяз Муталибов шайланган.

Ошол эле учурда Азербайжан Республикасы (Азербайжан ССРи) формалдуу түрдө Советтер Союзу тараган 1991-жылдын 26-декабрына чейин анын курамында кала берген, анткени союздук республикалардын СССРден чыгуу тартиби жөнүндө 1990-жылдын 3-апрелиндеги мыйзамда көрсөтүлгөн процедуралар толук сакталган эмес.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
{{Кеңештер Бирлигинин республикалары}}</text>
      <sha1>l4qcrcs1e7qh78ebone21hhzpw6dn4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бакудагы март окуялары (1918)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151489</id>
    <revision>
      <id>644164</id>
      <parentid>643624</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3159" sha1="o6g2ujv8o0r8njn9pdoott7wg5i3zlt" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:51, 9 апрель 2026 (UTC)}}
{{Куралдуу кагылыш
 |кагылыш            = Бакудагы март окуялары (1918)
 |бөлүм              = 
 |сүрөт              = Victims of the March events in Baku.jpg
 |колтамга           = Бакудагы март окуяларынын курмандыктары
 |башжазуу           = 
 |дата               = 30-март 1918-жыл – 2-апрель 1918-жыл
 |орун               = Баку губерниясы, Закавказье комиссариаты
 |себеп              = 
 |натыйжа            = Большевиктердин жана Ташнакцутюндун жеңиши&lt;br /&gt;[[Мусават]] партиясы Бакуда бийлигин алдырган&lt;br /&gt; Баку коммунасы түзүлгөн
 |өзгөрүүлөр         = 
 |каршы тарап1       = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Большевиктер&lt;br /&gt;[[Файл:Armenian Revolutionary Federation Flag.svg|20px]] Армян революциялык федерациясы
 |каршы тарап2       = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] [[Мусават|Мусават партиясы]]&lt;br /&gt;Кавказдык жергиликтүү атчан аскерлер дивизиясы
 |каршы тарап3       = 
 |каршы тарап4       = 
 |колбашчы1          = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Шаумян Степан Георгиевич
 |колбашчы2          = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] Расулзаде Мамед Эмин
 |колбашчы3          = 
 |колбашчы4          = 
 |күчтөр1            = '''Большевиктер''' 6000 жоокер, орус флотунункемелери&lt;br&gt;'''Ташнакцутюн''' 4000 элдик кошуун
 |күчтөр2            = 
 |күчтөр3            = 
 |күчтөр4            = 
 |жоготуулар1        = 
 |жоготуулар2        = 
 |жоготуулар3        = 
 |жоготуулар4        = 
 |жалпы жоготуулар   = 
 |эскертүүлөр        = 
}}
'''Бакудагы март окуялары'''({{lang-az|Mart hadisələri}}) — 1918-жылдын мартындагы Бакуда жана Баку губерниясынын башка конуштарында миңдеген адамдардын, негизинен мусулмандардын арасында курмандыктарга алып келген улуттар аралык кагылышуулар. Армениянын &quot;Ташнакцутюн&quot; партиясынын куралдуу бөлүктөрү мусулмандарга каршы талап-тоноолорду уюштурууда жана жүргүзүүдө активдүү роль ойногон.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==</text>
      <sha1>o6g2ujv8o0r8njn9pdoott7wg5i3zlt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644165</id>
      <parentid>644164</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:17:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3366" sha1="1sspn330l61cj675qhw3hw4kjrpu3b6" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:51, 9 апрель 2026 (UTC)}}
{{Куралдуу кагылыш
 |кагылыш            = Бакудагы март окуялары (1918)
 |бөлүм              = 
 |сүрөт              = Victims of the March events in Baku.jpg
 |колтамга           = Бакудагы март окуяларынын курмандыктары
 |башжазуу           = 
 |дата               = 30-март 1918-жыл – 2-апрель 1918-жыл
 |орун               = Баку губерниясы, Закавказье комиссариаты
 |себеп              = 
 |натыйжа            = Большевиктердин жана Ташнакцутюндун жеңиши&lt;br /&gt;[[Мусават]] партиясы Бакуда бийлигин алдырган&lt;br /&gt; Баку коммунасы түзүлгөн
 |өзгөрүүлөр         = 
 |каршы тарап1       = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Большевиктер&lt;br /&gt;[[Файл:Armenian Revolutionary Federation Flag.svg|20px]] Армян революциялык федерациясы
 |каршы тарап2       = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] [[Мусават|Мусават партиясы]]&lt;br /&gt;Кавказдык жергиликтүү атчан аскерлер дивизиясы
 |каршы тарап3       = 
 |каршы тарап4       = 
 |колбашчы1          = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Шаумян Степан Георгиевич
 |колбашчы2          = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] Расулзаде Мамед Эмин
 |колбашчы3          = 
 |колбашчы4          = 
 |күчтөр1            = '''Большевиктер''' 6000 жоокер, орус флотунункемелери&lt;br&gt;'''Ташнакцутюн''' 4000 элдик кошуун
 |күчтөр2            = 10 000 жоокер жана элдик кошуундар
 |күчтөр3            = 
 |күчтөр4            = 
 |жоготуулар1        = 2500 армян улутундагы адамдар
 |жоготуулар2        = 3000–12000 азербайжандыктар жана башка мусулмандар
 |жоготуулар3        = 
 |жоготуулар4        = 
 |жалпы жоготуулар   = 
 |эскертүүлөр        = March Days
}}
'''Бакудагы март окуялары'''({{lang-az|Mart hadisələri}}) — 1918-жылдын мартындагы Бакуда жана Баку губерниясынын башка конуштарында миңдеген адамдардын, негизинен мусулмандардын арасында курмандыктарга алып келген улуттар аралык кагылышуулар. Армениянын &quot;Ташнакцутюн&quot; партиясынын куралдуу бөлүктөрү мусулмандарга каршы талап-тоноолорду уюштурууда жана жүргүзүүдө активдүү роль ойногон.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==</text>
      <sha1>1sspn330l61cj675qhw3hw4kjrpu3b6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644166</id>
      <parentid>644165</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:23:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6277" sha1="7xeslpeaqcjoe5x62g5zt5dzfb3iecy" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:51, 9 апрель 2026 (UTC)}}
{{Куралдуу кагылыш
 |кагылыш            = Бакудагы март окуялары (1918)
 |бөлүм              = 
 |сүрөт              = Victims of the March events in Baku.jpg
 |колтамга           = Бакудагы март окуяларынын курмандыктары
 |башжазуу           = 
 |дата               = 30-март 1918-жыл – 2-апрель 1918-жыл
 |орун               = Баку губерниясы, Закавказье комиссариаты
 |себеп              = 
 |натыйжа            = Большевиктердин жана Ташнакцутюндун жеңиши&lt;br /&gt;[[Мусават]] партиясы Бакуда бийлигин алдырган&lt;br /&gt; Баку коммунасы түзүлгөн
 |өзгөрүүлөр         = 
 |каршы тарап1       = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Большевиктер&lt;br /&gt;[[Файл:Armenian Revolutionary Federation Flag.svg|20px]] Армян революциялык федерациясы
 |каршы тарап2       = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] [[Мусават|Мусават партиясы]]&lt;br /&gt;Кавказдык жергиликтүү атчан аскерлер дивизиясы
 |каршы тарап3       = 
 |каршы тарап4       = 
 |колбашчы1          = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Шаумян Степан Георгиевич
 |колбашчы2          = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] Расулзаде Мамед Эмин
 |колбашчы3          = 
 |колбашчы4          = 
 |күчтөр1            = '''Большевиктер''' 6000 жоокер, орус флотунункемелери&lt;br&gt;'''Ташнакцутюн''' 4000 элдик кошуун
 |күчтөр2            = 10 000 жоокер жана элдик кошуундар
 |күчтөр3            = 
 |күчтөр4            = 
 |жоготуулар1        = 2500 армян улутундагы адамдар
 |жоготуулар2        = 3000–12000 азербайжандыктар жана башка мусулмандар
 |жоготуулар3        = 
 |жоготуулар4        = 
 |жалпы жоготуулар   = 
 |эскертүүлөр        = March Days
}}
'''Бакудагы март окуялары'''({{lang-az|Mart hadisələri}}) — 1918-жылдын мартындагы Бакуда жана Баку губерниясынын башка конуштарында миңдеген адамдардын, негизинен мусулмандардын арасында курмандыктарга алып келген улуттар аралык кагылышуулар. Армениянын &quot;Ташнакцутюн&quot; партиясынын куралдуу бөлүктөрү мусулмандарга каршы талап-тоноолорду уюштурууда жана жүргүзүүдө активдүү роль ойногон.

== Себептери ==
Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин маалыматы боюнча, 1915-жылдагы армян геноциди тууралуу маалыматтарды көтөрүп жана түрк армиясы тарабынан улантылып жаткан ырайымсыздыкты көргөн армян жоокерлери армян калкын коргоо үчүн Арменияга кайтып келишкен. Армян дашнактарынын согушчаул улутчулдугу алардын идеологиясынын негизин түзгөн. Чегинип жаткан аскерлер окуяларды өз түшүнүгүнө жараша баалап, өздөрүн түрк армиясы менен жергиликтүү мусулмандар ортосунда камалып калгандай сезишкен; мусулмандар алар тарабынан «бешинчи колонна» катары кабыл алынган. Биринчи дүйнөлүк согуш жылдарында негизинен Орусия империясына тарапташ болгон мусулман калкы эми өзүн-өзү коргоо үчүн куралдана баштап, түрк аскерлерин боштондук алып келүүчүлөр катары кабыл алышкан. Алгачкы кагылышуулар 1917-жылдын жай айларында башталган. Зомбулуктун борборуна көп улуттуу [[Баку]] шаары айланган, анда орус, армян жана азербайжан аскерлери топтолгон. Акырындап аймактагы башкы күч Баку кеңеши болуп, анда социал-демократтар жана ар түрдүү багыттагы эсерлер (орус, армян, грузин жана жөөт өкүлдөрү) негизги ролду ойногон. Мусулман калкынын кызыкчылыктарын Мусават партиясы коргогон, бирок ал Баку шаарынын бийлик органдарынынын иштерине дээрлик катыштырылган эмес. Куралдуу милиция мурдагы орус армиясынын бөлүктөрүнөн жана дашнактардын жетекчилигиндеги армян отряддарынан турган. Ушул шарттар март окуялары үчүн негиз түзгөн, анда Кеңешке баш ийген орус жана дашнак аскерлери Бакунун көчөлөрүн көзөмөлгө алууга аракет кылып, куралданган мусулман топтору менен куралдуу кагылышууга барган.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==</text>
      <sha1>7xeslpeaqcjoe5x62g5zt5dzfb3iecy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644167</id>
      <parentid>644166</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:38:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14340" sha1="93ir1857f5b7vndz5cspa3nr3w4o61n" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:51, 9 апрель 2026 (UTC)}}
{{Куралдуу кагылыш
 |кагылыш            = Бакудагы март окуялары (1918)
 |бөлүм              = 
 |сүрөт              = Victims of the March events in Baku.jpg
 |колтамга           = Бакудагы март окуяларынын курмандыктары
 |башжазуу           = 
 |дата               = 30-март 1918-жыл – 2-апрель 1918-жыл
 |орун               = Баку губерниясы, Закавказье комиссариаты
 |себеп              = 
 |натыйжа            = Большевиктердин жана Ташнакцутюндун жеңиши&lt;br /&gt;[[Мусават]] партиясы Бакуда бийлигин алдырган&lt;br /&gt; Баку коммунасы түзүлгөн
 |өзгөрүүлөр         = 
 |каршы тарап1       = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Большевиктер&lt;br /&gt;[[Файл:Armenian Revolutionary Federation Flag.svg|20px]] Армян революциялык федерациясы
 |каршы тарап2       = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] [[Мусават|Мусават партиясы]]&lt;br /&gt;Кавказдык жергиликтүү атчан аскерлер дивизиясы
 |каршы тарап3       = 
 |каршы тарап4       = 
 |колбашчы1          = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Шаумян Степан Георгиевич
 |колбашчы2          = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] Расулзаде Мамед Эмин
 |колбашчы3          = 
 |колбашчы4          = 
 |күчтөр1            = '''Большевиктер''' 6000 жоокер, орус флотунункемелери&lt;br&gt;'''Ташнакцутюн''' 4000 элдик кошуун
 |күчтөр2            = 10 000 жоокер жана элдик кошуундар
 |күчтөр3            = 
 |күчтөр4            = 
 |жоготуулар1        = 2500 армян улутундагы адамдар
 |жоготуулар2        = 3000–12000 азербайжандыктар жана башка мусулмандар
 |жоготуулар3        = 
 |жоготуулар4        = 
 |жалпы жоготуулар   = 
 |эскертүүлөр        = March Days
}}
'''Бакудагы март окуялары'''({{lang-az|Mart hadisələri}}) — 1918-жылдын мартындагы Бакуда жана Баку губерниясынын башка конуштарында миңдеген адамдардын, негизинен мусулмандардын арасында курмандыктарга алып келген улуттар аралык кагылышуулар. Армениянын &quot;Ташнакцутюн&quot; партиясынын куралдуу бөлүктөрү мусулмандарга каршы талап-тоноолорду уюштурууда жана жүргүзүүдө активдүү роль ойногон.

== Себептери ==
Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин маалыматы боюнча, 1915-жылдагы армян геноциди тууралуу маалыматтарды көтөрүп жана түрк армиясы тарабынан улантылып жаткан ырайымсыздыкты көргөн армян жоокерлери армян калкын коргоо үчүн Арменияга кайтып келишкен. Армян дашнактарынын согушчаул улутчулдугу алардын идеологиясынын негизин түзгөн. Чегинип жаткан аскерлер окуяларды өз түшүнүгүнө жараша баалап, өздөрүн түрк армиясы менен жергиликтүү мусулмандар ортосунда камалып калгандай сезишкен; мусулмандар алар тарабынан «бешинчи колонна» катары кабыл алынган. Биринчи дүйнөлүк согуш жылдарында негизинен Орусия империясына тарапташ болгон мусулман калкы эми өзүн-өзү коргоо үчүн куралдана баштап, түрк аскерлерин боштондук алып келүүчүлөр катары кабыл алышкан. Алгачкы кагылышуулар 1917-жылдын жай айларында башталган. Зомбулуктун борборуна көп улуттуу [[Баку]] шаары айланган, анда орус, армян жана азербайжан аскерлери топтолгон. Акырындап аймактагы башкы күч Баку кеңеши болуп, анда социал-демократтар жана ар түрдүү багыттагы эсерлер (орус, армян, грузин жана жөөт өкүлдөрү) негизги ролду ойногон. Мусулман калкынын кызыкчылыктарын Мусават партиясы коргогон, бирок ал Баку шаарынын бийлик органдарынынын иштерине дээрлик катыштырылган эмес. Куралдуу милиция мурдагы орус армиясынын бөлүктөрүнөн жана дашнактардын жетекчилигиндеги армян отряддарынан турган. Ушул шарттар март окуялары үчүн негиз түзгөн, анда Кеңешке баш ийген орус жана дашнак аскерлери Бакунун көчөлөрүн көзөмөлгө алууга аракет кылып, куралданган мусулман топтору менен куралдуу кагылышууга барган.

== Бакудагы кагылышуулар ==
Март окуялары, мусулман тарабынын версиясы боюнча, Баку кеңеши азербайжандык миллионер Гаджи Зейналабдин Тагиевтин уулунун жаназасына ардактуу кароол катары келген чакан куралдуу азербайжан отрядын куралсыздандырып, кармап алгандан кийин башталган.

1918-жылдын 27-мартында «Эвелина» пароходу менен Ленкорань шаарынан Баку шаарына Бакунун мусулмандарынын улуттук комитети түзгөн Ленкорань атчан дивизионунун 50 офицеринен жана жоокерлеринен турган отряды генерал Талышинскийдин жетекчилиги алдында келген. Алар миллионер Тагиевдин уулу Ленкорань шаарында мусулмандар менен орус-армян бөлүктөрүнүн кагылышуусунда каза болгон Мамед Тагиевдин жаназасына катышуу үчүн келишкен. Баку кеңешинин жетекчилери аскерлерге 24 саат ичинде куралдарын тапшыруу талабын койгон ультиматум беришкен. 18-мартта дивизиондун жоокерлери куралдарын тапшырууга макул болушкан. Бирок шаардан чыгып кетүүгө аракет кылган азербайжан аскерлеринин куралсыздандырылышы шаардагы мусулман калкынын нааразычылыгын жараткан. Бул окуяны Тагиев мазактоо жана провокация катары кабыл алынган, анткени шаардагы башка этникалык жана партиялык куралдуу түзүмдөргө мындай талап коюлган эмес. 30-мартта шаардын ар кайсы жерлеринде баррикадалар курулуп, куралдарды кайтарып берүү же башка куралдуу түзүмдөрдү да куралсыздандыруу талабы менен башаламан митингдер башталган.

Башка версияны британ изилдөөчүсү Питер Хопкирк сунуштайт. Анын айтымында, Степан Шаумян большевиктер, армяндар жана мусулмандар ортосунда коалиция түзүүгө жетишкен. Мусулмандар британ армиясы куралдандырып жаткан армяндардын күчөшүнөн кооптонуп, өз диндештеринен жардам сурашкан. Кагылышуулар 30-мартта Баку портуна «Жапайы дивизиянын» куралдуу бөлүктөрү келгенден кийин башталган. Текшерүүгө жиберилген кызматкерлерге ок атылып, айрымдары өлтүрүлгөн. Кийин келген большевик күчтөрү бул бөлүктөрдү куралсыздандырган. Бирок кошумча бөлүктөрдүн келиши менен шаар согуш талаасына айланган.

Ошол эле күнү большевик Нариман Наримановдун үйүндө Баку кеңешинин жетекчиси Шаумян менен «Мусават» партиясынын лидери Мамед Эмин Расулзаде ортосунда сүйлөшүүлөр башталган. Тараптар конфискацияланган куралдарды кайтарып берүү боюнча дээрлик макулдашууга жетишкенде, Шемахы көчөсүндө Кызыл Армиянын атчан бөлүгүнө провокациялык ок атылганы тууралуу маалымат келип түшкөн. Большевиктер бул окуяга дароо азербайжандарды күнөөлөп, сүйлөшүүлөрдү токтотуп, аларга каршы активдүү согуш аракеттерин башташкан. Кийинчерээк Шаумян бул окуяны «Мусават» партиясын жок кылуу үчүн пайдаланганын мойнуна алган.

Армян улуттук комитети өз тарабынан армян калкын кагылышууга катышпоого чакырган. Бирок Ташнакцутюн партиясынын комитети башында бейтараптуулугун жарыялаганына карабастан, куралдуу кагылышуулар башталгандан кийин большевиктерди колдогон. Ошол эле учурда Анастас Микояндын маалыматы боюнча, айрым армян улуттук бөлүктөрү Кызыл Армиянын жеңиши айкын болгондон кийин гана согушка кошулган.

31-марттын кечинде «Мусават» партиясынын жетекчилиги  Баку кеңешинин аткаруу комитетине ультиматумдун бардык шарттарын кабыл алганын билдирген. Эртеси күнү, 1-апрелде эртең менен Бакудагы азербайжан үйлөрүнө ак желектер илинген.

Баку кеңеши, «Ташнакцутюн» куралдуу түзүмдөрүнүн колдоосу менен мусулман кварталдарына чабуул баштаган. Бул райондорду бомбалоо үчүн учактар колдонулуп, Каспий флотилиясындагы эки кеме деңиз тараптан аткылаган. Басып алынган мусулман кварталдарында, негизинен аялдар менен балдаран турган тынч калкка каршы талап-тоноо жана өлтүрүүлөр болгон. Бул иштер негизинен армян куралдуу түзүмдөрү тарабынан жасалган. Начар куралданган жана уюштурулган мусулман күчтөрү бириккен большевик жана дашнак күчтөрүнө каршы тура албай, тынчтык сурашкан.

Бирок ультиматумдун шарттарын мусулмандар кабыл алынгандан кийин да дашнак куралдуу топтору шаардагы мусулман кварталдарында талап-тоноо, өрт коюу жана өлтүрүүлөрдү улантышкан деп белгилейт тарыхчы Питер Хопкирк.

1918-жылдын 2-апрелинде саат 11:00 Баку кеңешинин жетекчилиги расмий түрдө азербайжандар менен тынчтык келишимине макул болгон. Бирок ошого карабастан, азербайжан кварталдарында өлтүрүүлөр жана талап-тоноолор 5-апрелге чейин уланган. Натыйжада мусулман калкынын массалык түрдө шаардан көчүп кетиши башталган. Бакудагы британ вице-консулу майор Макдоннелдин айтымында, шаарда «бир дагы таасирдүү мусулман калбай калган».

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==</text>
      <sha1>93ir1857f5b7vndz5cspa3nr3w4o61n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644168</id>
      <parentid>644167</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:46:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15289" sha1="oxy9u1cc4vdcrcph7n0m8jkr0bks5qg" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:51, 9 апрель 2026 (UTC)}}
{{Куралдуу кагылыш
 |кагылыш            = Бакудагы март окуялары (1918)
 |бөлүм              = 
 |сүрөт              = Victims of the March events in Baku.jpg
 |колтамга           = Бакудагы март окуяларынын курмандыктары
 |башжазуу           = 
 |дата               = 30-март 1918-жыл – 2-апрель 1918-жыл
 |орун               = Баку губерниясы, Закавказье комиссариаты
 |себеп              = 
 |натыйжа            = Большевиктердин жана Ташнакцутюндун жеңиши&lt;br /&gt;[[Мусават]] партиясы Бакуда бийлигин алдырган&lt;br /&gt; Баку коммунасы түзүлгөн
 |өзгөрүүлөр         = 
 |каршы тарап1       = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Большевиктер&lt;br /&gt;[[Файл:Armenian Revolutionary Federation Flag.svg|20px]] Армян революциялык федерациясы
 |каршы тарап2       = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] [[Мусават|Мусават партиясы]]&lt;br /&gt;Кавказдык жергиликтүү атчан аскерлер дивизиясы
 |каршы тарап3       = 
 |каршы тарап4       = 
 |колбашчы1          = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Шаумян Степан Георгиевич
 |колбашчы2          = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] Расулзаде Мамед Эмин
 |колбашчы3          = 
 |колбашчы4          = 
 |күчтөр1            = '''Большевиктер''' 6000 жоокер, орус флотунункемелери&lt;br&gt;'''Ташнакцутюн''' 4000 элдик кошуун
 |күчтөр2            = 10 000 жоокер жана элдик кошуундар
 |күчтөр3            = 
 |күчтөр4            = 
 |жоготуулар1        = 2500 армян улутундагы адамдар
 |жоготуулар2        = 3000–12000 азербайжандыктар жана башка мусулмандар
 |жоготуулар3        = 
 |жоготуулар4        = 
 |жалпы жоготуулар   = 
 |эскертүүлөр        = March Days
}}
'''Бакудагы март окуялары'''({{lang-az|Mart hadisələri}}) — 1918-жылдын мартындагы Бакуда жана Баку губерниясынын башка конуштарында миңдеген адамдардын, негизинен мусулмандардын арасында курмандыктарга алып келген улуттар аралык кагылышуулар. Армениянын &quot;Ташнакцутюн&quot; партиясынын куралдуу бөлүктөрү мусулмандарга каршы талап-тоноолорду уюштурууда жана жүргүзүүдө активдүү роль ойногон.

== Себептери ==
Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин маалыматы боюнча, 1915-жылдагы армян геноциди тууралуу маалыматтарды көтөрүп жана түрк армиясы тарабынан улантылып жаткан ырайымсыздыкты көргөн армян жоокерлери армян калкын коргоо үчүн Арменияга кайтып келишкен. Армян дашнактарынын согушчаул улутчулдугу алардын идеологиясынын негизин түзгөн. Чегинип жаткан аскерлер окуяларды өз түшүнүгүнө жараша баалап, өздөрүн түрк армиясы менен жергиликтүү мусулмандар ортосунда камалып калгандай сезишкен; мусулмандар алар тарабынан «бешинчи колонна» катары кабыл алынган. Биринчи дүйнөлүк согуш жылдарында негизинен Орусия империясына тарапташ болгон мусулман калкы эми өзүн-өзү коргоо үчүн куралдана баштап, түрк аскерлерин боштондук алып келүүчүлөр катары кабыл алышкан. Алгачкы кагылышуулар 1917-жылдын жай айларында башталган. Зомбулуктун борборуна көп улуттуу [[Баку]] шаары айланган, анда орус, армян жана азербайжан аскерлери топтолгон. Акырындап аймактагы башкы күч Баку кеңеши болуп, анда социал-демократтар жана ар түрдүү багыттагы эсерлер (орус, армян, грузин жана жөөт өкүлдөрү) негизги ролду ойногон. Мусулман калкынын кызыкчылыктарын Мусават партиясы коргогон, бирок ал Баку шаарынын бийлик органдарынынын иштерине дээрлик катыштырылган эмес. Куралдуу милиция мурдагы орус армиясынын бөлүктөрүнөн жана дашнактардын жетекчилигиндеги армян отряддарынан турган. Ушул шарттар март окуялары үчүн негиз түзгөн, анда Кеңешке баш ийген орус жана дашнак аскерлери Бакунун көчөлөрүн көзөмөлгө алууга аракет кылып, куралданган мусулман топтору менен куралдуу кагылышууга барган&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.cla.purdue.edu/academic/history/documents/directory-documents/smith-pamiat-ob-utratakh.pdf Майкл СМИТ. Память об утратах и азербайджанское общество]&lt;/ref&gt;.

== Бакудагы кагылышуулар ==
Март окуялары, мусулман тарабынын версиясы боюнча, Баку кеңеши азербайжандык миллионер Гаджи Зейналабдин Тагиевтин уулунун жаназасына ардактуу кароол катары келген чакан куралдуу азербайжан отрядын куралсыздандырып, кармап алгандан кийин башталган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.kg/books/about/Russian_Azerbaijan_1905_1920.html?id=cozSOSsv7ZsC&amp;redir_esc=y Tadeusz Swietochowski. Russian Azerbaijan, 1905-1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015002294687&amp;seq=9 Michael Karpovich. The struggle for Transcaucasia, 1917-1921 / by Firuz Kazemzadeh]&lt;/ref&gt;.

1918-жылдын 27-мартында «Эвелина» пароходу менен Ленкорань шаарынан Баку шаарына Бакунун мусулмандарынын улуттук комитети түзгөн Ленкорань атчан дивизионунун 50 офицеринен жана жоокерлеринен турган отряды генерал Талышинскийдин жетекчилиги алдында келген. Алар миллионер Тагиевдин уулу Ленкорань шаарында мусулмандар менен орус-армян бөлүктөрүнүн кагылышуусунда каза болгон Мамед Тагиевдин жаназасына катышуу үчүн келишкен. Баку кеңешинин жетекчилери аскерлерге 24 саат ичинде куралдарын тапшыруу талабын койгон ультиматум беришкен. 18-мартта дивизиондун жоокерлери куралдарын тапшырууга макул болушкан. Бирок шаардан чыгып кетүүгө аракет кылган азербайжан аскерлеринин куралсыздандырылышы шаардагы мусулман калкынын нааразычылыгын жараткан. Бул окуяны Тагиев мазактоо жана провокация катары кабыл алынган, анткени шаардагы башка этникалык жана партиялык куралдуу түзүмдөргө мындай талап коюлган эмес. 30-мартта шаардын ар кайсы жерлеринде баррикадалар курулуп, куралдарды кайтарып берүү же башка куралдуу түзүмдөрдү да куралсыздандыруу талабы менен башаламан митингдер башталган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Башка версияны британ изилдөөчүсү Питер Хопкирк сунуштайт. Анын айтымында, Степан Шаумян большевиктер, армяндар жана мусулмандар ортосунда коалиция түзүүгө жетишкен. Мусулмандар британ армиясы куралдандырып жаткан армяндардын күчөшүнөн кооптонуп, өз диндештеринен жардам сурашкан. Кагылышуулар 30-мартта Баку портуна «Жапайы дивизиянын» куралдуу бөлүктөрү келгенден кийин башталган. Текшерүүгө жиберилген кызматкерлерге ок атылып, айрымдары өлтүрүлгөн. Кийин келген большевик күчтөрү бул бөлүктөрдү куралсыздандырган. Бирок кошумча бөлүктөрдүн келиши менен шаар согуш талаасына айланган.

Ошол эле күнү большевик Нариман Наримановдун үйүндө Баку кеңешинин жетекчиси Шаумян менен «Мусават» партиясынын лидери Мамед Эмин Расулзаде ортосунда сүйлөшүүлөр башталган. Тараптар конфискацияланган куралдарды кайтарып берүү боюнча дээрлик макулдашууга жетишкенде, Шемахы көчөсүндө Кызыл Армиянын атчан бөлүгүнө провокациялык ок атылганы тууралуу маалымат келип түшкөн. Большевиктер бул окуяга дароо азербайжандарды күнөөлөп, сүйлөшүүлөрдү токтотуп, аларга каршы активдүү согуш аракеттерин башташкан. Кийинчерээк Шаумян бул окуяны «Мусават» партиясын жок кылуу үчүн пайдаланганын мойнуна алган.

Армян улуттук комитети өз тарабынан армян калкын кагылышууга катышпоого чакырган. Бирок Ташнакцутюн партиясынын комитети башында бейтараптуулугун жарыялаганына карабастан, куралдуу кагылышуулар башталгандан кийин большевиктерди колдогон. Ошол эле учурда Анастас Микояндын маалыматы боюнча, айрым армян улуттук бөлүктөрү Кызыл Армиянын жеңиши айкын болгондон кийин гана согушка кошулган&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.hoover.org/research/azerbaijani-turks-power-and-identity-under-russian-rule Audrey L. Altstadt. The Azerbaijani Turks: Power and Identity under Russian Rule]&lt;/ref&gt;.

31-марттын кечинде «Мусават» партиясынын жетекчилиги  Баку кеңешинин аткаруу комитетине ультиматумдун бардык шарттарын кабыл алганын билдирген. Эртеси күнү, 1-апрелде эртең менен Бакудагы азербайжан үйлөрүнө ак желектер илинген.

Баку кеңеши, «Ташнакцутюн» куралдуу түзүмдөрүнүн колдоосу менен мусулман кварталдарына чабуул баштаган. Бул райондорду бомбалоо үчүн учактар колдонулуп, Каспий флотилиясындагы эки кеме деңиз тараптан аткылаган. Басып алынган мусулман кварталдарында, негизинен аялдар менен балдаран турган тынч калкка каршы талап-тоноо жана өлтүрүүлөр болгон. Бул иштер негизинен армян куралдуу түзүмдөрү тарабынан жасалган. Начар куралданган жана уюштурулган мусулман күчтөрү бириккен большевик жана дашнак күчтөрүнө каршы тура албай, тынчтык сурашкан&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Бирок ультиматумдун шарттарын мусулмандар кабыл алынгандан кийин да дашнак куралдуу топтору шаардагы мусулман кварталдарында талап-тоноо, өрт коюу жана өлтүрүүлөрдү улантышкан деп белгилейт тарыхчы Питер Хопкирк.

1918-жылдын 2-апрелинде саат 11:00 Баку кеңешинин жетекчилиги расмий түрдө азербайжандар менен тынчтык келишимине макул болгон. Бирок ошого карабастан, азербайжан кварталдарында өлтүрүүлөр жана талап-тоноолор 5-апрелге чейин уланган. Натыйжада мусулман калкынын массалык түрдө шаардан көчүп кетиши башталган. Бакудагы британ вице-консулу майор Макдоннелдин айтымында, шаарда «бир дагы таасирдүү мусулман калбай калган»&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Кесепеттери ==

== Март окуяларын иликтөө ==

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==</text>
      <sha1>oxy9u1cc4vdcrcph7n0m8jkr0bks5qg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644172</id>
      <parentid>644168</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T09:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25533" sha1="gx4td57yan1p9jsboc8zqedr8p04noj" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:51, 9 апрель 2026 (UTC)}}
{{Куралдуу кагылыш
 |кагылыш            = Бакудагы март окуялары (1918)
 |бөлүм              = 
 |сүрөт              = Victims of the March events in Baku.jpg
 |колтамга           = Бакудагы март окуяларынын курмандыктары
 |башжазуу           = 
 |дата               = 30-март 1918-жыл – 2-апрель 1918-жыл
 |орун               = Баку губерниясы, Закавказье комиссариаты
 |себеп              = 
 |натыйжа            = Большевиктердин жана Ташнакцутюндун жеңиши&lt;br /&gt;[[Мусават]] партиясы Бакуда бийлигин алдырган&lt;br /&gt; Баку коммунасы түзүлгөн
 |өзгөрүүлөр         = 
 |каршы тарап1       = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Большевиктер&lt;br /&gt;[[Файл:Armenian Revolutionary Federation Flag.svg|20px]] Армян революциялык федерациясы
 |каршы тарап2       = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] [[Мусават|Мусават партиясы]]&lt;br /&gt;Кавказдык жергиликтүү атчан аскерлер дивизиясы
 |каршы тарап3       = 
 |каршы тарап4       = 
 |колбашчы1          = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Шаумян Степан Георгиевич
 |колбашчы2          = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] Расулзаде Мамед Эмин
 |колбашчы3          = 
 |колбашчы4          = 
 |күчтөр1            = '''Большевиктер''' 6000 жоокер, орус флотунункемелери&lt;br&gt;'''Ташнакцутюн''' 4000 элдик кошуун
 |күчтөр2            = 10 000 жоокер жана элдик кошуундар
 |күчтөр3            = 
 |күчтөр4            = 
 |жоготуулар1        = 2500 армян улутундагы адамдар
 |жоготуулар2        = 3000–12000 азербайжандыктар жана башка мусулмандар
 |жоготуулар3        = 
 |жоготуулар4        = 
 |жалпы жоготуулар   = 
 |эскертүүлөр        = March Days
}}
'''Бакудагы март окуялары'''({{lang-az|Mart hadisələri}}) — 1918-жылдын мартындагы Бакуда жана Баку губерниясынын башка конуштарында миңдеген адамдардын, негизинен мусулмандардын арасында курмандыктарга алып келген улуттар аралык кагылышуулар. Армениянын &quot;Ташнакцутюн&quot; партиясынын куралдуу бөлүктөрү мусулмандарга каршы талап-тоноолорду уюштурууда жана жүргүзүүдө активдүү роль ойногон.

== Себептери ==
Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин маалыматы боюнча, 1915-жылдагы армян геноциди тууралуу маалыматтарды көтөрүп жана түрк армиясы тарабынан улантылып жаткан ырайымсыздыкты көргөн армян жоокерлери армян калкын коргоо үчүн Арменияга кайтып келишкен. Армян дашнактарынын согушчаул улутчулдугу алардын идеологиясынын негизин түзгөн. Чегинип жаткан аскерлер окуяларды өз түшүнүгүнө жараша баалап, өздөрүн түрк армиясы менен жергиликтүү мусулмандар ортосунда камалып калгандай сезишкен; мусулмандар алар тарабынан «бешинчи колонна» катары кабыл алынган. Биринчи дүйнөлүк согуш жылдарында негизинен Орусия империясына тарапташ болгон мусулман калкы эми өзүн-өзү коргоо үчүн куралдана баштап, түрк аскерлерин боштондук алып келүүчүлөр катары кабыл алышкан. Алгачкы кагылышуулар 1917-жылдын жай айларында башталган. Зомбулуктун борборуна көп улуттуу [[Баку]] шаары айланган, анда орус, армян жана азербайжан аскерлери топтолгон. Акырындап аймактагы башкы күч Баку кеңеши болуп, анда социал-демократтар жана ар түрдүү багыттагы эсерлер (орус, армян, грузин жана жөөт өкүлдөрү) негизги ролду ойногон. Мусулман калкынын кызыкчылыктарын Мусават партиясы коргогон, бирок ал Баку шаарынын бийлик органдарынынын иштерине дээрлик катыштырылган эмес. Куралдуу милиция мурдагы орус армиясынын бөлүктөрүнөн жана дашнактардын жетекчилигиндеги армян отряддарынан турган. Ушул шарттар март окуялары үчүн негиз түзгөн, анда Кеңешке баш ийген орус жана дашнак аскерлери Бакунун көчөлөрүн көзөмөлгө алууга аракет кылып, куралданган мусулман топтору менен куралдуу кагылышууга барган&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.cla.purdue.edu/academic/history/documents/directory-documents/smith-pamiat-ob-utratakh.pdf Майкл СМИТ. Память об утратах и азербайджанское общество]&lt;/ref&gt;.

== Бакудагы кагылышуулар ==
Март окуялары, мусулман тарабынын версиясы боюнча, Баку кеңеши азербайжандык миллионер Гаджи Зейналабдин Тагиевтин уулунун жаназасына ардактуу кароол катары келген чакан куралдуу азербайжан отрядын куралсыздандырып, кармап алгандан кийин башталган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.kg/books/about/Russian_Azerbaijan_1905_1920.html?id=cozSOSsv7ZsC&amp;redir_esc=y Tadeusz Swietochowski. Russian Azerbaijan, 1905-1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015002294687&amp;seq=9 Michael Karpovich. The struggle for Transcaucasia, 1917-1921 / by Firuz Kazemzadeh]&lt;/ref&gt;.

1918-жылдын 27-мартында «Эвелина» пароходу менен Ленкорань шаарынан Баку шаарына Бакунун мусулмандарынын улуттук комитети түзгөн Ленкорань атчан дивизионунун 50 офицеринен жана жоокерлеринен турган отряды генерал Талышинскийдин жетекчилиги алдында келген. Алар миллионер Тагиевдин уулу Ленкорань шаарында мусулмандар менен орус-армян бөлүктөрүнүн кагылышуусунда каза болгон Мамед Тагиевдин жаназасына катышуу үчүн келишкен. Баку кеңешинин жетекчилери аскерлерге 24 саат ичинде куралдарын тапшыруу талабын койгон ультиматум беришкен. 18-мартта дивизиондун жоокерлери куралдарын тапшырууга макул болушкан. Бирок шаардан чыгып кетүүгө аракет кылган азербайжан аскерлеринин куралсыздандырылышы шаардагы мусулман калкынын нааразычылыгын жараткан. Бул окуяны Тагиев мазактоо жана провокация катары кабыл алынган, анткени шаардагы башка этникалык жана партиялык куралдуу түзүмдөргө мындай талап коюлган эмес. 30-мартта шаардын ар кайсы жерлеринде баррикадалар курулуп, куралдарды кайтарып берүү же башка куралдуу түзүмдөрдү да куралсыздандыруу талабы менен башаламан митингдер башталган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Башка версияны британ изилдөөчүсү Питер Хопкирк сунуштайт. Анын айтымында, Степан Шаумян большевиктер, армяндар жана мусулмандар ортосунда коалиция түзүүгө жетишкен. Мусулмандар британ армиясы куралдандырып жаткан армяндардын күчөшүнөн кооптонуп, өз диндештеринен жардам сурашкан. Кагылышуулар 30-мартта Баку портуна «Жапайы дивизиянын» куралдуу бөлүктөрү келгенден кийин башталган. Текшерүүгө жиберилген кызматкерлерге ок атылып, айрымдары өлтүрүлгөн. Кийин келген большевик күчтөрү бул бөлүктөрдү куралсыздандырган. Бирок кошумча бөлүктөрдүн келиши менен шаар согуш талаасына айланган&lt;ref&gt;[https://story.karabakh.center/az/1918-ci-il-mart-soyqirimi Karabakh.center. 1918-ci il mart soyqirimi]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://azerbaijan.az/related-information/5 Azərbaycan. Qan yaddaşı. 31 Mart — Azərbaycanlıların soyqırımı]&lt;/ref&gt;.

Ошол эле күнү большевик Нариман Наримановдун үйүндө Баку кеңешинин жетекчиси Шаумян менен «Мусават» партиясынын лидери Мамед Эмин Расулзаде ортосунда сүйлөшүүлөр башталган. Тараптар конфискацияланган куралдарды кайтарып берүү боюнча дээрлик макулдашууга жетишкенде, Шемахы көчөсүндө Кызыл Армиянын атчан бөлүгүнө провокациялык ок атылганы тууралуу маалымат келип түшкөн. Большевиктер бул окуяга дароо азербайжандарды күнөөлөп, сүйлөшүүлөрдү токтотуп, аларга каршы активдүү согуш аракеттерин башташкан. Кийинчерээк Шаумян бул окуяны «Мусават» партиясын жок кылуу үчүн пайдаланганын мойнуна алган.

Армян улуттук комитети өз тарабынан армян калкын кагылышууга катышпоого чакырган. Бирок Ташнакцутюн партиясынын комитети башында бейтараптуулугун жарыялаганына карабастан, куралдуу кагылышуулар башталгандан кийин большевиктерди колдогон. Ошол эле учурда Анастас Микояндын маалыматы боюнча, айрым армян улуттук бөлүктөрү Кызыл Армиянын жеңиши айкын болгондон кийин гана согушка кошулган&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.hoover.org/research/azerbaijani-turks-power-and-identity-under-russian-rule Audrey L. Altstadt. The Azerbaijani Turks: Power and Identity under Russian Rule]&lt;/ref&gt;.

31-марттын кечинде «Мусават» партиясынын жетекчилиги  Баку кеңешинин аткаруу комитетине ультиматумдун бардык шарттарын кабыл алганын билдирген. Эртеси күнү, 1-апрелде эртең менен Бакудагы азербайжан үйлөрүнө ак желектер илинген.

Баку кеңеши, «Ташнакцутюн» куралдуу түзүмдөрүнүн колдоосу менен мусулман кварталдарына чабуул баштаган. Бул райондорду бомбалоо үчүн учактар колдонулуп, Каспий флотилиясындагы эки кеме деңиз тараптан аткылаган. Басып алынган мусулман кварталдарында, негизинен аялдар менен балдаран турган тынч калкка каршы талап-тоноо жана өлтүрүүлөр болгон. Бул иштер негизинен армян куралдуу түзүмдөрү тарабынан жасалган. Начар куралданган жана уюштурулган мусулман күчтөрү бириккен большевик жана дашнак күчтөрүнө каршы тура албай, тынчтык сурашкан&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Бирок ультиматумдун шарттарын мусулмандар кабыл алынгандан кийин да дашнак куралдуу топтору шаардагы мусулман кварталдарында талап-тоноо, өрт коюу жана өлтүрүүлөрдү улантышкан деп белгилейт тарыхчы Питер Хопкирк.

1918-жылдын 2-апрелинде саат 11:00 Баку кеңешинин жетекчилиги расмий түрдө азербайжандар менен тынчтык келишимине макул болгон. Бирок ошого карабастан, азербайжан кварталдарында өлтүрүүлөр жана талап-тоноолор 5-апрелге чейин уланган. Натыйжада мусулман калкынын массалык түрдө шаардан көчүп кетиши башталган. Бакудагы британ вице-консулу майор Макдоннелдин айтымында, шаарда «бир дагы таасирдүү мусулман калбай калган»&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Кесепеттери ==
Степан Шаумян март окуяларын Закавказьедеги совет бийлигинин жеңиши катары баалаган.

Америкалык тарыхчы Тадеуш Свентоховскийдин айтымында, «өзүнүн энтузиазмында Шаумян, балким, 1905-жылы өзү падышалык бийликти армян-мусулман кыргындарынын жыйынтыктарын пайдаланган деп айыптаганын унутуп койгон. Ал, азербайжандардан айырмаланып, кандайдыр бир окшоштукту байкаганы күмөн».

Фируз Каземзаденин пикири боюнча, Баку кеңеши өзүнүн эң күчтүү атаандашы болгон Мусават партиясынын бийлигин жок кылуу максатында жарандык согушту атайылап козуткан. Бирок Баку кеңеши азербайжан улутчулдарына каршы күрөшүүдө Дашнакцутюн партиясынан жардам сураганда, жарандык согуш массалык кыргынга айланып, армяндар мусулмандарды алардын саясий көз карашына же социалдык абалына карабастан өлтүрө башташкан&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://nargis.uz/?p=1047 Nargis.uz. Что произошло 31 марта 1918 года в Азербайджане?]&lt;/ref&gt;.

Большевиктер дашнак түзүмдөрү уюштурган антимусулмандык талап-тоноолорун токтото албаганын ачык моюнга алышкан; бул зомбулуктар жакынкы шаарлар менен айылдарга да жайылган. Ошол эле учурда Азербайжан компартиясынын жетекчиси Нуруллаев кийинчерээк белгилегендей, март окуялары учурунда революциялык ишмер жана Баку кеңешинин мүчөсү Мешади Азизбеков тарабынан «куткаруу комитеттери» түзүлүп, алардын жардамы менен миңдеген азербайжандардын өмүрү сакталып калынган жана Гаджи Зейналабдин Тагиевтин фабрикасын өрттөн жана талкалоодон корголуп калган&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Немис тарыхчысы Йорг Баберовски белгилегендей, 1918-жылдын апрель айынын ортосунда дашнак офицери Степан Лалаев жетектеген армян куралдуу тобу коммуна тарабынан берилген расмий көрсөтмөгө ылайык Шемаха аймагына кирген. Бул жерде болжол менен 30 миң тургун мыкаачылык менен өлтүрүлгөн же куулуп чыгарылган. Лалаевдин жоокерлери балдарды жана карыяларды өлтүрүп, аялдарды зордуктап, балкондордон ыргытышкан. Көптөгөн аялдар жана балдар шаардагы мечиттерге жашынышкан, бирок ал мечиттер өрттөлүп, баш калкалагандар тирүүлөй күйүп кеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Ушуга окшош окуялар 1918-жылдын апрелинин аягында Куба уезди аймагында да болгон. Бул жакка Шаумян тарабынан жөнөтүлгөн дашнак отряды Амазасптын жетекчилиги алдында келген. Баберовскийдин маалыматы боюнча, бул отряд Куба шаарынын тургундарына каршы кандуу жазалоо жүргүзүп, уезддеги 122 айыл өрттөлгөн. Бир күндүн ичинде эле Куба шаарында 2000ге жакын адам өлтүрүлүп, шаардын борборундагы 150 үй кыйратылган. 2007-жылы Куба шаарында стадион куруу учурунда массалык көрүстөн табылган. Азербайжан окумуштууларынын изилдөөсүнө ылайык, ал жерден табылган сөөктөр 1918-жылдагы кыргында каза болгон ар кандай улуттагы жергиликтүү тургундарга таандык. Бүгүнкү күнгө чейин 400гө жакын сөөк табылган, алардын ичинде 50дөй бала жана 100гө жакын аял бар&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://anl.az/down/meqale/bakrabochiy/2016/mart/483861.htm Есть вековая мартовская трагедия в Азербайджане — нет наказания]&lt;/ref&gt;.

Степан Шаумяндын маалыматы боюнча, кагылышууларда эки тараптан тең 3000ге жакын адам каза болгон. Бул санды Ричард Пайпс, Тадеуш Свентоховский жана Одри Альтштадт да колдошот. Ал эми азербайжан булактары курмандыктардын санын 10 миңден 12 миңге чейин деп көрсөтүшөт. Жалпы курмандыктардын санын эске алганда, март окуялары Орусия революциясынын эң кандуу эпизоддорунун бири болгон.

Тадеуш Свентоховскийдин айтымында, азербайжандардын аң-сезиминде Баку коммунасы март окуяларындагы кан төгүүнүн негизинде жаралган большевик-армян келишиминин оор символуна айланган. Бул окуялар мусулмандардын большевиктерден алыстоошуна алып келген. Кыргын тууралуу уккан соң Дагестан аймагынан куралдуу отряддар жардамга чыккан, бирок 10-апрелде большевиктер тарабынан токтотулган. 1918-жылдын июль айында Бакуда бийлик Центрокаспия диктатурасына өткөн, ал эми баку комиссарлары Красноводск шаарына качып барып, ошол жерде эсерлер тарабынан атылып өлтүрүлгөн. Бул режим да узакка созулган эмес, 1918-жылдын сентябрында Азербайжан Демократиялык Республикасы Баку үчүн болгон салгылаштан кийин шаарды өз көзөмөлүнө алган&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин пикири боюнча, «Мусават» партиясы март окуяларын жаңы азербайжан улутунун түзүлүшү тууралуу мифти калыптандыруу үчүн пайдаланган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Март окуяларын иликтөө ==

== Колдонулган адабияттар ==

* {{cite book|title=The Struggle for Transcaucasia (1917–1921)|last=Kazemzadeh|first=Firuz|publisher=Anglo Caspian Press Lted|year=1950|isbn=978-0-9560004-0-8|page=360|author-link=Firuz Kazemzadeh}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=sZVN2MwWZVAC|title=The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule.|last=Alstatdt|first=Audrey L.|publisher=Hoover Press|year=1992|isbn=978-0-8179-9182-1|ref=CITEREFAltstadt1992}}
* {{cite book|title=Революция и гражданская война в Баку, 1917–1918|last=Ratgauzer|first=Iakov A.|publisher=Красный Восток|year=1927}}
* {{cite book|title=Russian Azerbaijan, 1905–1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community|last=Swietochowski|first=Tadeusz|publisher=Cambridge University Press|year=2004|isbn=978-0-521-52245-8}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=bptnQgAACAAJ|title=The Baku Commune|last=Suny|first=Ronald Grigor|publisher=Princeton University Press|year=1972|isbn=978-0-691-05193-2|pages=217–221}}
* {{cite news|first=Dudley S.|last=Northcote|title=Saving Forty Thousand Armenians|url=https://books.google.com/books?id=4LYqAAAAYAAJ&amp;pg=RA1-PA788|work=Current History|publisher=New York Times Co.|year=1922|access-date=12 December 2008}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=-ZQiAQAAMAAJ&amp;pg=RA1-PA188|title=Why Armenia Should be Free: Armenia's Role in the Present War|last=Pasdermadjian|first=Garegin|publisher=The Armenian National Union of America|year=1918|pages=188–199|author-link=Karekin Pastermadjian}}
* {{cite journal|last=Balayev|first=Aydin|date=October 2008|title=A Defining Moment For Azerbaijan.|journal=Azerbaijan in the World|volume=I|issue=18|url=http://www.ada.edu.az/biweekly/issues/157/20090328073208910.html|archive-date=5 April 2023|access-date=21 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405165223/https://www.ada.edu.az/biweekly/issues/157/20090328073208910.html|url-status=dead}}
* {{cite journal|last1=Smith|first1=Michael G.|title=Anatomy of a Rumour: Murder Scandal, the Musavat Party and Narratives of the Russian Revolution in Baku, 1917-20|journal=Journal of Contemporary History|date=2001|volume=36|issue=2|pages=211–240|doi=10.1177/002200940103600202|s2cid=159744435|issn=0022-0094}}

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://story.karabakh.center Karabakh Center]</text>
      <sha1>gx4td57yan1p9jsboc8zqedr8p04noj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644174</id>
      <parentid>644172</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:13:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27896" sha1="crup59e6wc3z1onjlgk2uxypg5z4s1e" xml:space="preserve">{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:51, 9 апрель 2026 (UTC)}}
{{Куралдуу кагылыш
 |кагылыш            = Бакудагы март окуялары (1918)
 |бөлүм              = 
 |сүрөт              = Victims of the March events in Baku.jpg
 |колтамга           = Бакудагы март окуяларынын курмандыктары
 |башжазуу           = 
 |дата               = 30-март 1918-жыл – 2-апрель 1918-жыл
 |орун               = Баку губерниясы, Закавказье комиссариаты
 |себеп              = 
 |натыйжа            = Большевиктердин жана Ташнакцутюндун жеңиши&lt;br /&gt;[[Мусават]] партиясы Бакуда бийлигин алдырган&lt;br /&gt; Баку коммунасы түзүлгөн
 |өзгөрүүлөр         = 
 |каршы тарап1       = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Большевиктер&lt;br /&gt;[[Файл:Armenian Revolutionary Federation Flag.svg|20px]] Армян революциялык федерациясы
 |каршы тарап2       = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] [[Мусават|Мусават партиясы]]&lt;br /&gt;Кавказдык жергиликтүү атчан аскерлер дивизиясы
 |каршы тарап3       = 
 |каршы тарап4       = 
 |колбашчы1          = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Шаумян Степан Георгиевич
 |колбашчы2          = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] Расулзаде Мамед Эмин
 |колбашчы3          = 
 |колбашчы4          = 
 |күчтөр1            = '''Большевиктер''' 6000 жоокер, орус флотунункемелери&lt;br&gt;'''Ташнакцутюн''' 4000 элдик кошуун
 |күчтөр2            = 10 000 жоокер жана элдик кошуундар
 |күчтөр3            = 
 |күчтөр4            = 
 |жоготуулар1        = 2500 армян улутундагы адамдар
 |жоготуулар2        = 3000–12000 азербайжандыктар жана башка мусулмандар
 |жоготуулар3        = 
 |жоготуулар4        = 
 |жалпы жоготуулар   = 
 |эскертүүлөр        = March Days
}}
'''Бакудагы март окуялары'''({{lang-az|Mart hadisələri}}) — 1918-жылдын мартындагы Бакуда жана Баку губерниясынын башка конуштарында миңдеген адамдардын, негизинен мусулмандардын арасында курмандыктарга алып келген улуттар аралык кагылышуулар. Армениянын &quot;Ташнакцутюн&quot; партиясынын куралдуу бөлүктөрү мусулмандарга каршы талап-тоноолорду уюштурууда жана жүргүзүүдө активдүү роль ойногон.

== Себептери ==
Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин маалыматы боюнча, 1915-жылдагы армян геноциди тууралуу маалыматтарды көтөрүп жана түрк армиясы тарабынан улантылып жаткан ырайымсыздыкты көргөн армян жоокерлери армян калкын коргоо үчүн Арменияга кайтып келишкен. Армян дашнактарынын согушчаул улутчулдугу алардын идеологиясынын негизин түзгөн. Чегинип жаткан аскерлер окуяларды өз түшүнүгүнө жараша баалап, өздөрүн түрк армиясы менен жергиликтүү мусулмандар ортосунда камалып калгандай сезишкен; мусулмандар алар тарабынан «бешинчи колонна» катары кабыл алынган. Биринчи дүйнөлүк согуш жылдарында негизинен Орусия империясына тарапташ болгон мусулман калкы эми өзүн-өзү коргоо үчүн куралдана баштап, түрк аскерлерин боштондук алып келүүчүлөр катары кабыл алышкан. Алгачкы кагылышуулар 1917-жылдын жай айларында башталган. Зомбулуктун борборуна көп улуттуу [[Баку]] шаары айланган, анда орус, армян жана азербайжан аскерлери топтолгон. Акырындап аймактагы башкы күч Баку кеңеши болуп, анда социал-демократтар жана ар түрдүү багыттагы эсерлер (орус, армян, грузин жана жөөт өкүлдөрү) негизги ролду ойногон. Мусулман калкынын кызыкчылыктарын Мусават партиясы коргогон, бирок ал Баку шаарынын бийлик органдарынынын иштерине дээрлик катыштырылган эмес. Куралдуу милиция мурдагы орус армиясынын бөлүктөрүнөн жана дашнактардын жетекчилигиндеги армян отряддарынан турган. Ушул шарттар март окуялары үчүн негиз түзгөн, анда Кеңешке баш ийген орус жана дашнак аскерлери Бакунун көчөлөрүн көзөмөлгө алууга аракет кылып, куралданган мусулман топтору менен куралдуу кагылышууга барган&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.cla.purdue.edu/academic/history/documents/directory-documents/smith-pamiat-ob-utratakh.pdf Майкл СМИТ. Память об утратах и азербайджанское общество]&lt;/ref&gt;.

== Бакудагы кагылышуулар ==
Март окуялары, мусулман тарабынын версиясы боюнча, Баку кеңеши азербайжандык миллионер Гаджи Зейналабдин Тагиевтин уулунун жаназасына ардактуу кароол катары келген чакан куралдуу азербайжан отрядын куралсыздандырып, кармап алгандан кийин башталган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.kg/books/about/Russian_Azerbaijan_1905_1920.html?id=cozSOSsv7ZsC&amp;redir_esc=y Tadeusz Swietochowski. Russian Azerbaijan, 1905-1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015002294687&amp;seq=9 Michael Karpovich. The struggle for Transcaucasia, 1917-1921 / by Firuz Kazemzadeh]&lt;/ref&gt;.

1918-жылдын 27-мартында «Эвелина» пароходу менен Ленкорань шаарынан Баку шаарына Бакунун мусулмандарынын улуттук комитети түзгөн Ленкорань атчан дивизионунун 50 офицеринен жана жоокерлеринен турган отряды генерал Талышинскийдин жетекчилиги алдында келген. Алар миллионер Тагиевдин уулу Ленкорань шаарында мусулмандар менен орус-армян бөлүктөрүнүн кагылышуусунда каза болгон Мамед Тагиевдин жаназасына катышуу үчүн келишкен. Баку кеңешинин жетекчилери аскерлерге 24 саат ичинде куралдарын тапшыруу талабын койгон ультиматум беришкен. 18-мартта дивизиондун жоокерлери куралдарын тапшырууга макул болушкан. Бирок шаардан чыгып кетүүгө аракет кылган азербайжан аскерлеринин куралсыздандырылышы шаардагы мусулман калкынын нааразычылыгын жараткан. Бул окуяны Тагиев мазактоо жана провокация катары кабыл алынган, анткени шаардагы башка этникалык жана партиялык куралдуу түзүмдөргө мындай талап коюлган эмес. 30-мартта шаардын ар кайсы жерлеринде баррикадалар курулуп, куралдарды кайтарып берүү же башка куралдуу түзүмдөрдү да куралсыздандыруу талабы менен башаламан митингдер башталган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
[[File:Azerbaijani_victims_in_Baku_with_consul_from_Iran.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Azerbaijani_victims_in_Baku_with_consul_from_Iran.jpg|thumb|270x270px|Иран консулу Везаре-Марагай М.С. март айындагы күндөрдөн кийин Бакудагы мусулман курмандыктарынын жанында]]
Башка версияны британ изилдөөчүсү Питер Хопкирк сунуштайт. Анын айтымында, Степан Шаумян большевиктер, армяндар жана мусулмандар ортосунда коалиция түзүүгө жетишкен. Мусулмандар британ армиясы куралдандырып жаткан армяндардын күчөшүнөн кооптонуп, өз диндештеринен жардам сурашкан. Кагылышуулар 30-мартта Баку портуна «Жапайы дивизиянын» куралдуу бөлүктөрү келгенден кийин башталган. Текшерүүгө жиберилген кызматкерлерге ок атылып, айрымдары өлтүрүлгөн. Кийин келген большевик күчтөрү бул бөлүктөрдү куралсыздандырган. Бирок кошумча бөлүктөрдүн келиши менен шаар согуш талаасына айланган&lt;ref&gt;[https://story.karabakh.center/az/1918-ci-il-mart-soyqirimi Karabakh.center. 1918-ci il mart soyqirimi]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://azerbaijan.az/related-information/5 Azərbaycan. Qan yaddaşı. 31 Mart — Azərbaycanlıların soyqırımı]&lt;/ref&gt;.

Ошол эле күнү большевик Нариман Наримановдун үйүндө Баку кеңешинин жетекчиси Шаумян менен «Мусават» партиясынын лидери Мамед Эмин Расулзаде ортосунда сүйлөшүүлөр башталган. Тараптар конфискацияланган куралдарды кайтарып берүү боюнча дээрлик макулдашууга жетишкенде, Шемахы көчөсүндө Кызыл Армиянын атчан бөлүгүнө провокациялык ок атылганы тууралуу маалымат келип түшкөн. Большевиктер бул окуяга дароо азербайжандарды күнөөлөп, сүйлөшүүлөрдү токтотуп, аларга каршы активдүү согуш аракеттерин башташкан. Кийинчерээк Шаумян бул окуяны «Мусават» партиясын жок кылуу үчүн пайдаланганын мойнуна алган.
[[File:Removing_the_dead_from_the_streets_of_baku_march_days_1918.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Removing_the_dead_from_the_streets_of_baku_march_days_1918.png|thumb|Курман болгондордун сөөгүн көчөдөн алып чыгуу]]
Армян улуттук комитети өз тарабынан армян калкын кагылышууга катышпоого чакырган. Бирок Ташнакцутюн партиясынын комитети башында бейтараптуулугун жарыялаганына карабастан, куралдуу кагылышуулар башталгандан кийин большевиктерди колдогон. Ошол эле учурда Анастас Микояндын маалыматы боюнча, айрым армян улуттук бөлүктөрү Кызыл Армиянын жеңиши айкын болгондон кийин гана согушка кошулган&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.hoover.org/research/azerbaijani-turks-power-and-identity-under-russian-rule Audrey L. Altstadt. The Azerbaijani Turks: Power and Identity under Russian Rule]&lt;/ref&gt;.

31-марттын кечинде «Мусават» партиясынын жетекчилиги  Баку кеңешинин аткаруу комитетине ультиматумдун бардык шарттарын кабыл алганын билдирген. Эртеси күнү, 1-апрелде эртең менен Бакудагы азербайжан үйлөрүнө ак желектер илинген.

Баку кеңеши, «Ташнакцутюн» куралдуу түзүмдөрүнүн колдоосу менен мусулман кварталдарына чабуул баштаган. Бул райондорду бомбалоо үчүн учактар колдонулуп, Каспий флотилиясындагы эки кеме деңиз тараптан аткылаган. Басып алынган мусулман кварталдарында, негизинен аялдар менен балдаран турган тынч калкка каршы талап-тоноо жана өлтүрүүлөр болгон. Бул иштер негизинен армян куралдуу түзүмдөрү тарабынан жасалган. Начар куралданган жана уюштурулган мусулман күчтөрү бириккен большевик жана дашнак күчтөрүнө каршы тура албай, тынчтык сурашкан&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Бирок ультиматумдун шарттарын мусулмандар кабыл алынгандан кийин да дашнак куралдуу топтору шаардагы мусулман кварталдарында талап-тоноо, өрт коюу жана өлтүрүүлөрдү улантышкан деп белгилейт тарыхчы Питер Хопкирк.

1918-жылдын 2-апрелинде саат 11:00 Баку кеңешинин жетекчилиги расмий түрдө азербайжандар менен тынчтык келишимине макул болгон. Бирок ошого карабастан, азербайжан кварталдарында өлтүрүүлөр жана талап-тоноолор 5-апрелге чейин уланган. Натыйжада мусулман калкынын массалык түрдө шаардан көчүп кетиши башталган. Бакудагы британ вице-консулу майор Макдоннелдин айтымында, шаарда «бир дагы таасирдүү мусулман калбай калган»&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Кесепеттери ==
[[File:Stepan_Shahumyan_youth.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Stepan_Shahumyan_youth.jpg|left|thumb|Степан Шаумян. Большевиктердин Баку кеңешинин лидери, улуту армян.]]
Степан Шаумян март окуяларын Закавказьедеги совет бийлигинин жеңиши катары баалаган.

Америкалык тарыхчы Тадеуш Свентоховскийдин айтымында, «өзүнүн энтузиазмында Шаумян, балким, 1905-жылы өзү падышалык бийликти армян-мусулман кыргындарынын жыйынтыктарын пайдаланган деп айыптаганын унутуп койгон. Ал, азербайжандардан айырмаланып, кандайдыр бир окшоштукту байкаганы күмөн».

Фируз Каземзаденин пикири боюнча, Баку кеңеши өзүнүн эң күчтүү атаандашы болгон Мусават партиясынын бийлигин жок кылуу максатында жарандык согушту атайылап козуткан. Бирок Баку кеңеши азербайжан улутчулдарына каршы күрөшүүдө Дашнакцутюн партиясынан жардам сураганда, жарандык согуш массалык кыргынга айланып, армяндар мусулмандарды алардын саясий көз карашына же социалдык абалына карабастан өлтүрө башташкан&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://nargis.uz/?p=1047 Nargis.uz. Что произошло 31 марта 1918 года в Азербайджане?]&lt;/ref&gt;.

Большевиктер дашнак түзүмдөрү уюштурган антимусулмандык талап-тоноолорун токтото албаганын ачык моюнга алышкан; бул зомбулуктар жакынкы шаарлар менен айылдарга да жайылган. Ошол эле учурда Азербайжан компартиясынын жетекчиси Нуруллаев кийинчерээк белгилегендей, март окуялары учурунда революциялык ишмер жана Баку кеңешинин мүчөсү Мешади Азизбеков тарабынан «куткаруу комитеттери» түзүлүп, алардын жардамы менен миңдеген азербайжандардын өмүрү сакталып калынган жана Гаджи Зейналабдин Тагиевтин фабрикасын өрттөн жана талкалоодон корголуп калган&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
[[File:2_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2_march_days_1918.jpg|thumb|260x260px|Исмаилиянын имараты]]
Немис тарыхчысы Йорг Баберовски белгилегендей, 1918-жылдын апрель айынын ортосунда дашнак офицери Степан Лалаев жетектеген армян куралдуу тобу коммуна тарабынан берилген расмий көрсөтмөгө ылайык Шемаха аймагына кирген. Бул жерде болжол менен 30 миң тургун мыкаачылык менен өлтүрүлгөн же куулуп чыгарылган. Лалаевдин жоокерлери балдарды жана карыяларды өлтүрүп, аялдарды зордуктап, балкондордон ыргытышкан. Көптөгөн аялдар жана балдар шаардагы мечиттерге жашынышкан, бирок ал мечиттер өрттөлүп, баш калкалагандар тирүүлөй күйүп кеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Ушуга окшош окуялар 1918-жылдын апрелинин аягында Куба уезди аймагында да болгон. Бул жакка Шаумян тарабынан жөнөтүлгөн дашнак отряды Амазасптын жетекчилиги алдында келген. Баберовскийдин маалыматы боюнча, бул отряд Куба шаарынын тургундарына каршы кандуу жазалоо жүргүзүп, уезддеги 122 айыл өрттөлгөн. Бир күндүн ичинде эле Куба шаарында 2000ге жакын адам өлтүрүлүп, шаардын борборундагы 150 үй кыйратылган. 2007-жылы Куба шаарында стадион куруу учурунда массалык көрүстөн табылган. Азербайжан окумуштууларынын изилдөөсүнө ылайык, ал жерден табылган сөөктөр 1918-жылдагы кыргында каза болгон ар кандай улуттагы жергиликтүү тургундарга таандык. Бүгүнкү күнгө чейин 400гө жакын сөөк табылган, алардын ичинде 50дөй бала жана 100гө жакын аял бар&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://anl.az/down/meqale/bakrabochiy/2016/mart/483861.htm Есть вековая мартовская трагедия в Азербайджане — нет наказания]&lt;/ref&gt;.
[[File:4_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:4_march_days_1918.jpg|left|thumb|260x260px|1918-жылдын март айындагы Базар көчөсү (азыркы Азербайжан проспектиси).]]
Степан Шаумяндын маалыматы боюнча, кагылышууларда эки тараптан тең 3000ге жакын адам каза болгон. Бул санды Ричард Пайпс, Тадеуш Свентоховский жана Одри Альтштадт да колдошот. Ал эми азербайжан булактары курмандыктардын санын 10 миңден 12 миңге чейин деп көрсөтүшөт. Жалпы курмандыктардын санын эске алганда, март окуялары Орусия революциясынын эң кандуу эпизоддорунун бири болгон.
[[File:The_aftermath_in_the_tatar_quarter_of_baku_march_days_1918.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_aftermath_in_the_tatar_quarter_of_baku_march_days_1918.png|thumb|260x260px|Татар кварталындагы талап-тоноолордун кесепети]]
Тадеуш Свентоховскийдин айтымында, азербайжандардын аң-сезиминде Баку коммунасы март окуяларындагы кан төгүүнүн негизинде жаралган большевик-армян келишиминин оор символуна айланган. Бул окуялар мусулмандардын большевиктерден алыстоошуна алып келген. Кыргын тууралуу уккан соң Дагестан аймагынан куралдуу отряддар жардамга чыккан, бирок 10-апрелде большевиктер тарабынан токтотулган. 1918-жылдын июль айында Бакуда бийлик Центрокаспия диктатурасына өткөн, ал эми баку комиссарлары Красноводск шаарына качып барып, ошол жерде эсерлер тарабынан атылып өлтүрүлгөн. Бул режим да узакка созулган эмес, 1918-жылдын сентябрында Азербайжан Демократиялык Республикасы Баку үчүн болгон салгылаштан кийин шаарды өз көзөмөлүнө алган&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин пикири боюнча, «Мусават» партиясы март окуяларын жаңы азербайжан улутунун түзүлүшү тууралуу мифти калыптандыруу үчүн пайдаланган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.&lt;gallery class=&quot;center&quot; perrow=&quot;5&quot; widths=&quot;180&quot; heights=&quot;120&quot;&gt;
File:1_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:1_march_days_1918.jpg|Николаев көчөсүндөгү (азыркы Истиглалият көчөсү) &quot;Каспи&quot; гезитинин редакциясынын урандылары
File:3_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:3_march_days_1918.jpg|Губерния көчөсү (Азыркы Низами көчөсү)
File:5_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:5_march_days_1918.jpg|Базар көчөсү (азыркы Азербайжан проспектиси)
File:6_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:6_march_days_1918.jpg|Почта көчөсү (азыркы Тагнизаде көчөсү)
&lt;/gallery&gt;

== Март окуяларын иликтөө ==

== Колдонулган адабияттар ==

* {{cite book|title=The Struggle for Transcaucasia (1917–1921)|last=Kazemzadeh|first=Firuz|publisher=Anglo Caspian Press Lted|year=1950|isbn=978-0-9560004-0-8|page=360|author-link=Firuz Kazemzadeh}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=sZVN2MwWZVAC|title=The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule.|last=Alstatdt|first=Audrey L.|publisher=Hoover Press|year=1992|isbn=978-0-8179-9182-1|ref=CITEREFAltstadt1992}}
* {{cite book|title=Революция и гражданская война в Баку, 1917–1918|last=Ratgauzer|first=Iakov A.|publisher=Красный Восток|year=1927}}
* {{cite book|title=Russian Azerbaijan, 1905–1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community|last=Swietochowski|first=Tadeusz|publisher=Cambridge University Press|year=2004|isbn=978-0-521-52245-8}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=bptnQgAACAAJ|title=The Baku Commune|last=Suny|first=Ronald Grigor|publisher=Princeton University Press|year=1972|isbn=978-0-691-05193-2|pages=217–221}}
* {{cite news|first=Dudley S.|last=Northcote|title=Saving Forty Thousand Armenians|url=https://books.google.com/books?id=4LYqAAAAYAAJ&amp;pg=RA1-PA788|work=Current History|publisher=New York Times Co.|year=1922|access-date=12 December 2008}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=-ZQiAQAAMAAJ&amp;pg=RA1-PA188|title=Why Armenia Should be Free: Armenia's Role in the Present War|last=Pasdermadjian|first=Garegin|publisher=The Armenian National Union of America|year=1918|pages=188–199|author-link=Karekin Pastermadjian}}
* {{cite journal|last=Balayev|first=Aydin|date=October 2008|title=A Defining Moment For Azerbaijan.|journal=Azerbaijan in the World|volume=I|issue=18|url=http://www.ada.edu.az/biweekly/issues/157/20090328073208910.html|archive-date=5 April 2023|access-date=21 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405165223/https://www.ada.edu.az/biweekly/issues/157/20090328073208910.html|url-status=dead}}
* {{cite journal|last1=Smith|first1=Michael G.|title=Anatomy of a Rumour: Murder Scandal, the Musavat Party and Narratives of the Russian Revolution in Baku, 1917-20|journal=Journal of Contemporary History|date=2001|volume=36|issue=2|pages=211–240|doi=10.1177/002200940103600202|s2cid=159744435|issn=0022-0094}}

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://story.karabakh.center Karabakh Center]</text>
      <sha1>crup59e6wc3z1onjlgk2uxypg5z4s1e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644179</id>
      <parentid>644174</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:36:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31189" sha1="nlj4dot9qptug7b2vsuklytzg6im59z" xml:space="preserve">{{Куралдуу кагылыш
 |кагылыш            = Бакудагы март окуялары (1918)
 |бөлүм              = 
 |сүрөт              = Victims of the March events in Baku.jpg
 |колтамга           = Бакудагы март окуяларынын курмандыктары
 |башжазуу           = 
 |дата               = 30-март 1918-жыл – 2-апрель 1918-жыл
 |орун               = Баку губерниясы, Закавказье комиссариаты
 |себеп              = 
 |натыйжа            = Большевиктердин жана Ташнакцутюндун жеңиши&lt;br /&gt;[[Мусават]] партиясы Бакуда бийлигин алдырган&lt;br /&gt; Баку коммунасы түзүлгөн
 |өзгөрүүлөр         = 
 |каршы тарап1       = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Большевиктер&lt;br /&gt;[[Файл:Armenian Revolutionary Federation Flag.svg|20px]] Армян революциялык федерациясы
 |каршы тарап2       = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] [[Мусават|Мусават партиясы]]&lt;br /&gt;Кавказдык жергиликтүү атчан аскерлер дивизиясы
 |каршы тарап3       = 
 |каршы тарап4       = 
 |колбашчы1          = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Шаумян Степан Георгиевич
 |колбашчы2          = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] Расулзаде Мамед Эмин
 |колбашчы3          = 
 |колбашчы4          = 
 |күчтөр1            = '''Большевиктер''' 6000 жоокер, орус флотунункемелери&lt;br&gt;'''Ташнакцутюн''' 4000 элдик кошуун
 |күчтөр2            = 10 000 жоокер жана элдик кошуундар
 |күчтөр3            = 
 |күчтөр4            = 
 |жоготуулар1        = 2500 армян улутундагы адамдар
 |жоготуулар2        = 3000–12000 азербайжандыктар жана башка мусулмандар
 |жоготуулар3        = 
 |жоготуулар4        = 
 |жалпы жоготуулар   = 
 |эскертүүлөр        = March Days
}}
'''Бакудагы март окуялары'''({{lang-az|Mart hadisələri}}) — 1918-жылдын мартындагы [[Баку|Бакуда]] жана Баку губерниясынын башка конуштарында миңдеген адамдардын, негизинен мусулмандардын арасында курмандыктарга алып келген улуттар аралык кагылышуулар. [[Армения|Армениянын]] &quot;Ташнакцутюн&quot; партиясынын куралдуу бөлүктөрү мусулмандарга каршы талап-тоноолорду уюштурууда жана жүргүзүүдө активдүү роль ойногон.

== Себептери ==
Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин маалыматы боюнча, 1915-жылдагы армян геноциди тууралуу маалыматтарды көтөрүп жана түрк армиясы тарабынан улантылып жаткан ырайымсыздыкты көргөн армян жоокерлери армян калкын коргоо үчүн Арменияга кайтып келишкен. Армян дашнактарынын согушчаул улутчулдугу алардын идеологиясынын негизин түзгөн. Чегинип жаткан аскерлер окуяларды өз түшүнүгүнө жараша баалап, өздөрүн түрк армиясы менен жергиликтүү мусулмандар ортосунда камалып калгандай сезишкен; мусулмандар алар тарабынан «бешинчи колонна» катары кабыл алынган. Биринчи дүйнөлүк согуш жылдарында негизинен Орусия империясына тарапташ болгон мусулман калкы эми өзүн-өзү коргоо үчүн куралдана баштап, түрк аскерлерин боштондук алып келүүчүлөр катары кабыл алышкан. Алгачкы кагылышуулар 1917-жылдын жай айларында башталган. Зомбулуктун борборуна көп улуттуу [[Баку]] шаары айланган, анда орус, армян жана азербайжан аскерлери топтолгон. Акырындап аймактагы башкы күч Баку кеңеши болуп, анда социал-демократтар жана ар түрдүү багыттагы эсерлер (орус, армян, грузин жана жөөт өкүлдөрү) негизги ролду ойногон. Мусулман калкынын кызыкчылыктарын Мусават партиясы коргогон, бирок ал Баку шаарынын бийлик органдарынынын иштерине дээрлик катыштырылган эмес. Куралдуу милиция мурдагы орус армиясынын бөлүктөрүнөн жана дашнактардын жетекчилигиндеги армян отряддарынан турган. Ушул шарттар март окуялары үчүн негиз түзгөн, анда Кеңешке баш ийген орус жана дашнак аскерлери Бакунун көчөлөрүн көзөмөлгө алууга аракет кылып, куралданган мусулман топтору менен куралдуу кагылышууга барган&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.cla.purdue.edu/academic/history/documents/directory-documents/smith-pamiat-ob-utratakh.pdf Майкл СМИТ. Память об утратах и азербайджанское общество]&lt;/ref&gt;.

== Бакудагы кагылышуулар ==
Март окуялары, мусулман тарабынын версиясы боюнча, Баку кеңеши азербайжандык миллионер Гаджи Зейналабдин Тагиевтин уулунун жаназасына ардактуу кароол катары келген чакан куралдуу азербайжан отрядын куралсыздандырып, кармап алгандан кийин башталган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.kg/books/about/Russian_Azerbaijan_1905_1920.html?id=cozSOSsv7ZsC&amp;redir_esc=y Tadeusz Swietochowski. Russian Azerbaijan, 1905-1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015002294687&amp;seq=9 Michael Karpovich. The struggle for Transcaucasia, 1917-1921 / by Firuz Kazemzadeh]&lt;/ref&gt;.

1918-жылдын 27-мартында «Эвелина» пароходу менен Ленкорань шаарынан Баку шаарына Бакунун мусулмандарынын улуттук комитети түзгөн Ленкорань атчан дивизионунун 50 офицеринен жана жоокерлеринен турган отряды генерал Талышинскийдин жетекчилиги алдында келген. Алар миллионер Тагиевдин уулу Ленкорань шаарында мусулмандар менен орус-армян бөлүктөрүнүн кагылышуусунда каза болгон Мамед Тагиевдин жаназасына катышуу үчүн келишкен. Баку кеңешинин жетекчилери аскерлерге 24 саат ичинде куралдарын тапшыруу талабын койгон ультиматум беришкен. 18-мартта дивизиондун жоокерлери куралдарын тапшырууга макул болушкан. Бирок шаардан чыгып кетүүгө аракет кылган азербайжан аскерлеринин куралсыздандырылышы шаардагы мусулман калкынын нааразычылыгын жараткан. Бул окуяны Тагиев мазактоо жана провокация катары кабыл алынган, анткени шаардагы башка этникалык жана партиялык куралдуу түзүмдөргө мындай талап коюлган эмес. 30-мартта шаардын ар кайсы жерлеринде баррикадалар курулуп, куралдарды кайтарып берүү же башка куралдуу түзүмдөрдү да куралсыздандыруу талабы менен башаламан митингдер башталган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
[[File:Azerbaijani_victims_in_Baku_with_consul_from_Iran.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Azerbaijani_victims_in_Baku_with_consul_from_Iran.jpg|thumb|270x270px|Иран консулу Везаре-Марагай М.С. март айындагы күндөрдөн кийин Бакудагы мусулман курмандыктарынын жанында]]
Башка версияны британ изилдөөчүсү Питер Хопкирк сунуштайт. Анын айтымында, Степан Шаумян большевиктер, армяндар жана мусулмандар ортосунда коалиция түзүүгө жетишкен. Мусулмандар британ армиясы куралдандырып жаткан армяндардын күчөшүнөн кооптонуп, өз диндештеринен жардам сурашкан. Кагылышуулар 30-мартта Баку портуна «Жапайы дивизиянын» куралдуу бөлүктөрү келгенден кийин башталган. Текшерүүгө жиберилген кызматкерлерге ок атылып, айрымдары өлтүрүлгөн. Кийин келген большевик күчтөрү бул бөлүктөрдү куралсыздандырган. Бирок кошумча бөлүктөрдүн келиши менен шаар согуш талаасына айланган&lt;ref&gt;[https://story.karabakh.center/az/1918-ci-il-mart-soyqirimi Karabakh.center. 1918-ci il mart soyqirimi]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://azerbaijan.az/related-information/5 Azərbaycan. Qan yaddaşı. 31 Mart — Azərbaycanlıların soyqırımı]&lt;/ref&gt;.

Ошол эле күнү большевик Нариман Наримановдун үйүндө Баку кеңешинин жетекчиси Шаумян менен «Мусават» партиясынын лидери Мамед Эмин Расулзаде ортосунда сүйлөшүүлөр башталган. Тараптар конфискацияланган куралдарды кайтарып берүү боюнча дээрлик макулдашууга жетишкенде, Шемахы көчөсүндө Кызыл Армиянын атчан бөлүгүнө провокациялык ок атылганы тууралуу маалымат келип түшкөн. Большевиктер бул окуяга дароо азербайжандарды күнөөлөп, сүйлөшүүлөрдү токтотуп, аларга каршы активдүү согуш аракеттерин башташкан. Кийинчерээк Шаумян бул окуяны «Мусават» партиясын жок кылуу үчүн пайдаланганын мойнуна алган.
[[File:Removing_the_dead_from_the_streets_of_baku_march_days_1918.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Removing_the_dead_from_the_streets_of_baku_march_days_1918.png|thumb|Курман болгондордун сөөгүн көчөдөн алып чыгуу]]
Армян улуттук комитети өз тарабынан армян калкын кагылышууга катышпоого чакырган. Бирок Ташнакцутюн партиясынын комитети башында бейтараптуулугун жарыялаганына карабастан, куралдуу кагылышуулар башталгандан кийин большевиктерди колдогон. Ошол эле учурда Анастас Микояндын маалыматы боюнча, айрым армян улуттук бөлүктөрү Кызыл Армиянын жеңиши айкын болгондон кийин гана согушка кошулган&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.hoover.org/research/azerbaijani-turks-power-and-identity-under-russian-rule Audrey L. Altstadt. The Azerbaijani Turks: Power and Identity under Russian Rule]&lt;/ref&gt;.

31-марттын кечинде «Мусават» партиясынын жетекчилиги  Баку кеңешинин аткаруу комитетине ультиматумдун бардык шарттарын кабыл алганын билдирген. Эртеси күнү, 1-апрелде эртең менен Бакудагы азербайжан үйлөрүнө ак желектер илинген.

Баку кеңеши, «Ташнакцутюн» куралдуу түзүмдөрүнүн колдоосу менен мусулман кварталдарына чабуул баштаган. Бул райондорду бомбалоо үчүн учактар колдонулуп, Каспий флотилиясындагы эки кеме деңиз тараптан аткылаган. Басып алынган мусулман кварталдарында, негизинен аялдар менен балдаран турган тынч калкка каршы талап-тоноо жана өлтүрүүлөр болгон. Бул иштер негизинен армян куралдуу түзүмдөрү тарабынан жасалган. Начар куралданган жана уюштурулган мусулман күчтөрү бириккен большевик жана дашнак күчтөрүнө каршы тура албай, тынчтык сурашкан&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Бирок ультиматумдун шарттарын мусулмандар кабыл алынгандан кийин да дашнак куралдуу топтору шаардагы мусулман кварталдарында талап-тоноо, өрт коюу жана өлтүрүүлөрдү улантышкан деп белгилейт тарыхчы Питер Хопкирк.

1918-жылдын 2-апрелинде саат 11:00 Баку кеңешинин жетекчилиги расмий түрдө азербайжандар менен тынчтык келишимине макул болгон. Бирок ошого карабастан, азербайжан кварталдарында өлтүрүүлөр жана талап-тоноолор 5-апрелге чейин уланган. Натыйжада мусулман калкынын массалык түрдө шаардан көчүп кетиши башталган. Бакудагы британ вице-консулу майор Макдоннелдин айтымында, шаарда «бир дагы таасирдүү мусулман калбай калган»&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Кесепеттери ==
[[File:Stepan_Shahumyan_youth.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Stepan_Shahumyan_youth.jpg|left|thumb|Степан Шаумян. Большевиктердин Баку кеңешинин лидери, улуту армян.]]
Степан Шаумян март окуяларын Закавказьедеги совет бийлигинин жеңиши катары баалаган.

Америкалык тарыхчы Тадеуш Свентоховскийдин айтымында, «өзүнүн энтузиазмында Шаумян, балким, 1905-жылы өзү падышалык бийликти армян-мусулман кыргындарынын жыйынтыктарын пайдаланган деп айыптаганын унутуп койгон. Ал, азербайжандардан айырмаланып, кандайдыр бир окшоштукту байкаганы күмөн».

Фируз Каземзаденин пикири боюнча, Баку кеңеши өзүнүн эң күчтүү атаандашы болгон Мусават партиясынын бийлигин жок кылуу максатында жарандык согушту атайылап козуткан. Бирок Баку кеңеши азербайжан улутчулдарына каршы күрөшүүдө Дашнакцутюн партиясынан жардам сураганда, жарандык согуш массалык кыргынга айланып, армяндар мусулмандарды алардын саясий көз карашына же социалдык абалына карабастан өлтүрө башташкан&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://nargis.uz/?p=1047 Nargis.uz. Что произошло 31 марта 1918 года в Азербайджане?]&lt;/ref&gt;.

Большевиктер дашнак түзүмдөрү уюштурган антимусулмандык талап-тоноолорун токтото албаганын ачык моюнга алышкан; бул зомбулуктар жакынкы шаарлар менен айылдарга да жайылган. Ошол эле учурда Азербайжан компартиясынын жетекчиси Нуруллаев кийинчерээк белгилегендей, март окуялары учурунда революциялык ишмер жана Баку кеңешинин мүчөсү Мешади Азизбеков тарабынан «куткаруу комитеттери» түзүлүп, алардын жардамы менен миңдеген азербайжандардын өмүрү сакталып калынган жана Гаджи Зейналабдин Тагиевтин фабрикасын өрттөн жана талкалоодон корголуп калган&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
[[File:2_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2_march_days_1918.jpg|thumb|260x260px|Исмаилиянын имараты]]
Немис тарыхчысы Йорг Баберовски белгилегендей, 1918-жылдын апрель айынын ортосунда дашнак офицери Степан Лалаев жетектеген армян куралдуу тобу коммуна тарабынан берилген расмий көрсөтмөгө ылайык Шемаха аймагына кирген. Бул жерде болжол менен 30 миң тургун мыкаачылык менен өлтүрүлгөн же куулуп чыгарылган. Лалаевдин жоокерлери балдарды жана карыяларды өлтүрүп, аялдарды зордуктап, балкондордон ыргытышкан. Көптөгөн аялдар жана балдар шаардагы мечиттерге жашынышкан, бирок ал мечиттер өрттөлүп, баш калкалагандар тирүүлөй күйүп кеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Ушуга окшош окуялар 1918-жылдын апрелинин аягында Куба уезди аймагында да болгон. Бул жакка Шаумян тарабынан жөнөтүлгөн дашнак отряды Амазасптын жетекчилиги алдында келген. Баберовскийдин маалыматы боюнча, бул отряд Куба шаарынын тургундарына каршы кандуу жазалоо жүргүзүп, уезддеги 122 айыл өрттөлгөн. Бир күндүн ичинде эле Куба шаарында 2000ге жакын адам өлтүрүлүп, шаардын борборундагы 150 үй кыйратылган. 2007-жылы Куба шаарында стадион куруу учурунда массалык көрүстөн табылган. Азербайжан окумуштууларынын изилдөөсүнө ылайык, ал жерден табылган сөөктөр 1918-жылдагы кыргында каза болгон ар кандай улуттагы жергиликтүү тургундарга таандык. Бүгүнкү күнгө чейин 400гө жакын сөөк табылган, алардын ичинде 50дөй бала жана 100гө жакын аял бар&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://anl.az/down/meqale/bakrabochiy/2016/mart/483861.htm Есть вековая мартовская трагедия в Азербайджане — нет наказания]&lt;/ref&gt;.
[[File:4_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:4_march_days_1918.jpg|left|thumb|260x260px|1918-жылдын март айындагы Базар көчөсү (азыркы Азербайжан проспектиси).]]
Степан Шаумяндын маалыматы боюнча, кагылышууларда эки тараптан тең 3000ге жакын адам каза болгон. Бул санды Ричард Пайпс, Тадеуш Свентоховский жана Одри Альтштадт да колдошот. Ал эми азербайжан булактары курмандыктардын санын 10 миңден 12 миңге чейин деп көрсөтүшөт. Жалпы курмандыктардын санын эске алганда, март окуялары Орусия революциясынын эң кандуу эпизоддорунун бири болгон.
[[File:The_aftermath_in_the_tatar_quarter_of_baku_march_days_1918.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_aftermath_in_the_tatar_quarter_of_baku_march_days_1918.png|thumb|260x260px|Татар кварталындагы талап-тоноолордун кесепети]]
Тадеуш Свентоховскийдин айтымында, азербайжандардын аң-сезиминде Баку коммунасы март окуяларындагы кан төгүүнүн негизинде жаралган большевик-армян келишиминин оор символуна айланган. Бул окуялар мусулмандардын большевиктерден алыстоошуна алып келген. Кыргын тууралуу уккан соң Дагестан аймагынан куралдуу отряддар жардамга чыккан, бирок 10-апрелде большевиктер тарабынан токтотулган. 1918-жылдын июль айында Бакуда бийлик Центрокаспия диктатурасына өткөн, ал эми баку комиссарлары Красноводск шаарына качып барып, ошол жерде эсерлер тарабынан атылып өлтүрүлгөн. Бул режим да узакка созулган эмес, 1918-жылдын сентябрында Азербайжан Демократиялык Республикасы Баку үчүн болгон салгылаштан кийин шаарды өз көзөмөлүнө алган&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин пикири боюнча, «Мусават» партиясы март окуяларын жаңы азербайжан улутунун түзүлүшү тууралуу мифти калыптандыруу үчүн пайдаланган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.&lt;gallery class=&quot;center&quot; perrow=&quot;5&quot; widths=&quot;180&quot; heights=&quot;120&quot;&gt;
File:1_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:1_march_days_1918.jpg|Николаев көчөсүндөгү (азыркы Истиглалият көчөсү) &quot;Каспи&quot; гезитинин редакциясынын урандылары
File:3_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:3_march_days_1918.jpg|Губерния көчөсү (Азыркы Низами көчөсү)
File:5_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:5_march_days_1918.jpg|Базар көчөсү (азыркы Азербайжан проспектиси)
File:6_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:6_march_days_1918.jpg|Почта көчөсү (азыркы Тагнизаде көчөсү)
&lt;/gallery&gt;

== Март окуяларын иликтөө ==
1918-жылдын 15-июлунда Азербайжан Демократиялык Республикасынын Министрлер кеңешинин чечими менен өзгөчө тергөө комиссиясы түзүлгөн&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://erevangala500.com/upload//pdf/1323992569.pdf Солмаз Рустамова-Тогиди. Март 1918 г. Баку. Азербайджанские погромы в документах]&lt;/ref&gt;. Бул комиссия «Европа согушу башталгандан бери бүткүл Закавказье аймагында мусулмандарга жана алардын мүлкүнө каршы жасалган зомбулуктарды иликтөө» максатында уюштурулган. Комиссия тарабынан чогултулган материалдар 1919-жылдын август айына карата 36 томду жана 3500 баракты түзгөн. Алардын ичинен 6 том, жалпысынан 740 барак, Баку шаары жана анын айланасындагы мусулман калкына каршы жасалган зомбулуктарды чагылдырган&lt;ref&gt;[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82_1918_%D0%B3._%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%83._%D0%90%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%BC%D1%8B_%D0%B2_%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%85/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0_I/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%E2%84%96_1_%E2%80%94_50 Март 1918 г. Баку. Азербайджанские погромы в документах/Глава I. Документ № 1. Протокол допроса 1918 г. Декабря 7-го дня. Город Баку.]&lt;/ref&gt;. Бул материалдарда көптөгөн күбөлөрдүн көрсөтмөлөрү камтылган, алардын арасында мусулмандар эмес адамдар жана чет элдиктер да болгон.

Бул маалыматтар Баку тобу тарабынан топтолгон. Анын курамына Баку округдук сотунун прокурорунун орун басары Клуге А. Е., сотко ишенимдүү адам Мамед Хан Текинский, адвокат А. А. Александрович, юрист А. А. Гаджи Ирзаев, Гянжа округдук сотунун прокурорунун орун басары Клоссовский Ч. Б. кирген. Мындан тышкары, сурак иштерине комиссиянын төрагасы Хасмамедов А. Б. өзү да көп учурда сот иштерине катышкан. Ушул материалдардын негизинде 1919-жылдын 24-июлунда Өзгөчө тергөө комиссиясынын токтому жарыяланган&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;.

== Колдонулган адабияттар ==

* {{cite book|title=The Struggle for Transcaucasia (1917–1921)|last=Kazemzadeh|first=Firuz|publisher=Anglo Caspian Press Lted|year=1950|isbn=978-0-9560004-0-8|page=360|author-link=Firuz Kazemzadeh}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=sZVN2MwWZVAC|title=The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule.|last=Alstatdt|first=Audrey L.|publisher=Hoover Press|year=1992|isbn=978-0-8179-9182-1|ref=CITEREFAltstadt1992}}
* {{cite book|title=Революция и гражданская война в Баку, 1917–1918|last=Ratgauzer|first=Iakov A.|publisher=Красный Восток|year=1927}}
* {{cite book|title=Russian Azerbaijan, 1905–1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community|last=Swietochowski|first=Tadeusz|publisher=Cambridge University Press|year=2004|isbn=978-0-521-52245-8}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=bptnQgAACAAJ|title=The Baku Commune|last=Suny|first=Ronald Grigor|publisher=Princeton University Press|year=1972|isbn=978-0-691-05193-2|pages=217–221}}
* {{cite news|first=Dudley S.|last=Northcote|title=Saving Forty Thousand Armenians|url=https://books.google.com/books?id=4LYqAAAAYAAJ&amp;pg=RA1-PA788|work=Current History|publisher=New York Times Co.|year=1922|access-date=12 December 2008}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=-ZQiAQAAMAAJ&amp;pg=RA1-PA188|title=Why Armenia Should be Free: Armenia's Role in the Present War|last=Pasdermadjian|first=Garegin|publisher=The Armenian National Union of America|year=1918|pages=188–199|author-link=Karekin Pastermadjian}}
* {{cite journal|last=Balayev|first=Aydin|date=October 2008|title=A Defining Moment For Azerbaijan.|journal=Azerbaijan in the World|volume=I|issue=18|url=http://www.ada.edu.az/biweekly/issues/157/20090328073208910.html|archive-date=5 April 2023|access-date=21 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405165223/https://www.ada.edu.az/biweekly/issues/157/20090328073208910.html|url-status=dead}}
* {{cite journal|last1=Smith|first1=Michael G.|title=Anatomy of a Rumour: Murder Scandal, the Musavat Party and Narratives of the Russian Revolution in Baku, 1917-20|journal=Journal of Contemporary History|date=2001|volume=36|issue=2|pages=211–240|doi=10.1177/002200940103600202|s2cid=159744435|issn=0022-0094}}

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://story.karabakh.center Karabakh Center]
* [https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82_1918_%D0%B3._%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%83._%D0%90%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%BC%D1%8B_%D0%B2_%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%85 Викитека. Март 1918 г. Баку. Азербайджанские погромы в документах]</text>
      <sha1>nlj4dot9qptug7b2vsuklytzg6im59z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644180</id>
      <parentid>644179</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:38:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Категория:Азербайжан тарыхы|Азербайжан тарыхы]]» категориясы кошулду ([[ВП:HotCat|HotCat]] куралынын жардамы менен)</comment>
      <origin>644180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31247" sha1="evke0gik4o8xdy6z9r60fd37uu88oie" xml:space="preserve">{{Куралдуу кагылыш
 |кагылыш            = Бакудагы март окуялары (1918)
 |бөлүм              = 
 |сүрөт              = Victims of the March events in Baku.jpg
 |колтамга           = Бакудагы март окуяларынын курмандыктары
 |башжазуу           = 
 |дата               = 30-март 1918-жыл – 2-апрель 1918-жыл
 |орун               = Баку губерниясы, Закавказье комиссариаты
 |себеп              = 
 |натыйжа            = Большевиктердин жана Ташнакцутюндун жеңиши&lt;br /&gt;[[Мусават]] партиясы Бакуда бийлигин алдырган&lt;br /&gt; Баку коммунасы түзүлгөн
 |өзгөрүүлөр         = 
 |каршы тарап1       = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Большевиктер&lt;br /&gt;[[Файл:Armenian Revolutionary Federation Flag.svg|20px]] Армян революциялык федерациясы
 |каршы тарап2       = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] [[Мусават|Мусават партиясы]]&lt;br /&gt;Кавказдык жергиликтүү атчан аскерлер дивизиясы
 |каршы тарап3       = 
 |каршы тарап4       = 
 |колбашчы1          = [[Файл:Socialist red flag.svg|20px]] Шаумян Степан Георгиевич
 |колбашчы2          = [[Файл:Flag of Azerbaijani Musavat party.svg|20px]] Расулзаде Мамед Эмин
 |колбашчы3          = 
 |колбашчы4          = 
 |күчтөр1            = '''Большевиктер''' 6000 жоокер, орус флотунункемелери&lt;br&gt;'''Ташнакцутюн''' 4000 элдик кошуун
 |күчтөр2            = 10 000 жоокер жана элдик кошуундар
 |күчтөр3            = 
 |күчтөр4            = 
 |жоготуулар1        = 2500 армян улутундагы адамдар
 |жоготуулар2        = 3000–12000 азербайжандыктар жана башка мусулмандар
 |жоготуулар3        = 
 |жоготуулар4        = 
 |жалпы жоготуулар   = 
 |эскертүүлөр        = March Days
}}
'''Бакудагы март окуялары'''({{lang-az|Mart hadisələri}}) — 1918-жылдын мартындагы [[Баку|Бакуда]] жана Баку губерниясынын башка конуштарында миңдеген адамдардын, негизинен мусулмандардын арасында курмандыктарга алып келген улуттар аралык кагылышуулар. [[Армения|Армениянын]] &quot;Ташнакцутюн&quot; партиясынын куралдуу бөлүктөрү мусулмандарга каршы талап-тоноолорду уюштурууда жана жүргүзүүдө активдүү роль ойногон.

== Себептери ==
Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин маалыматы боюнча, 1915-жылдагы армян геноциди тууралуу маалыматтарды көтөрүп жана түрк армиясы тарабынан улантылып жаткан ырайымсыздыкты көргөн армян жоокерлери армян калкын коргоо үчүн Арменияга кайтып келишкен. Армян дашнактарынын согушчаул улутчулдугу алардын идеологиясынын негизин түзгөн. Чегинип жаткан аскерлер окуяларды өз түшүнүгүнө жараша баалап, өздөрүн түрк армиясы менен жергиликтүү мусулмандар ортосунда камалып калгандай сезишкен; мусулмандар алар тарабынан «бешинчи колонна» катары кабыл алынган. Биринчи дүйнөлүк согуш жылдарында негизинен Орусия империясына тарапташ болгон мусулман калкы эми өзүн-өзү коргоо үчүн куралдана баштап, түрк аскерлерин боштондук алып келүүчүлөр катары кабыл алышкан. Алгачкы кагылышуулар 1917-жылдын жай айларында башталган. Зомбулуктун борборуна көп улуттуу [[Баку]] шаары айланган, анда орус, армян жана азербайжан аскерлери топтолгон. Акырындап аймактагы башкы күч Баку кеңеши болуп, анда социал-демократтар жана ар түрдүү багыттагы эсерлер (орус, армян, грузин жана жөөт өкүлдөрү) негизги ролду ойногон. Мусулман калкынын кызыкчылыктарын Мусават партиясы коргогон, бирок ал Баку шаарынын бийлик органдарынынын иштерине дээрлик катыштырылган эмес. Куралдуу милиция мурдагы орус армиясынын бөлүктөрүнөн жана дашнактардын жетекчилигиндеги армян отряддарынан турган. Ушул шарттар март окуялары үчүн негиз түзгөн, анда Кеңешке баш ийген орус жана дашнак аскерлери Бакунун көчөлөрүн көзөмөлгө алууга аракет кылып, куралданган мусулман топтору менен куралдуу кагылышууга барган&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.cla.purdue.edu/academic/history/documents/directory-documents/smith-pamiat-ob-utratakh.pdf Майкл СМИТ. Память об утратах и азербайджанское общество]&lt;/ref&gt;.

== Бакудагы кагылышуулар ==
Март окуялары, мусулман тарабынын версиясы боюнча, Баку кеңеши азербайжандык миллионер Гаджи Зейналабдин Тагиевтин уулунун жаназасына ардактуу кароол катары келген чакан куралдуу азербайжан отрядын куралсыздандырып, кармап алгандан кийин башталган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.kg/books/about/Russian_Azerbaijan_1905_1920.html?id=cozSOSsv7ZsC&amp;redir_esc=y Tadeusz Swietochowski. Russian Azerbaijan, 1905-1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015002294687&amp;seq=9 Michael Karpovich. The struggle for Transcaucasia, 1917-1921 / by Firuz Kazemzadeh]&lt;/ref&gt;.

1918-жылдын 27-мартында «Эвелина» пароходу менен Ленкорань шаарынан Баку шаарына Бакунун мусулмандарынын улуттук комитети түзгөн Ленкорань атчан дивизионунун 50 офицеринен жана жоокерлеринен турган отряды генерал Талышинскийдин жетекчилиги алдында келген. Алар миллионер Тагиевдин уулу Ленкорань шаарында мусулмандар менен орус-армян бөлүктөрүнүн кагылышуусунда каза болгон Мамед Тагиевдин жаназасына катышуу үчүн келишкен. Баку кеңешинин жетекчилери аскерлерге 24 саат ичинде куралдарын тапшыруу талабын койгон ультиматум беришкен. 18-мартта дивизиондун жоокерлери куралдарын тапшырууга макул болушкан. Бирок шаардан чыгып кетүүгө аракет кылган азербайжан аскерлеринин куралсыздандырылышы шаардагы мусулман калкынын нааразычылыгын жараткан. Бул окуяны Тагиев мазактоо жана провокация катары кабыл алынган, анткени шаардагы башка этникалык жана партиялык куралдуу түзүмдөргө мындай талап коюлган эмес. 30-мартта шаардын ар кайсы жерлеринде баррикадалар курулуп, куралдарды кайтарып берүү же башка куралдуу түзүмдөрдү да куралсыздандыруу талабы менен башаламан митингдер башталган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
[[File:Azerbaijani_victims_in_Baku_with_consul_from_Iran.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Azerbaijani_victims_in_Baku_with_consul_from_Iran.jpg|thumb|270x270px|Иран консулу Везаре-Марагай М.С. март айындагы күндөрдөн кийин Бакудагы мусулман курмандыктарынын жанында]]
Башка версияны британ изилдөөчүсү Питер Хопкирк сунуштайт. Анын айтымында, Степан Шаумян большевиктер, армяндар жана мусулмандар ортосунда коалиция түзүүгө жетишкен. Мусулмандар британ армиясы куралдандырып жаткан армяндардын күчөшүнөн кооптонуп, өз диндештеринен жардам сурашкан. Кагылышуулар 30-мартта Баку портуна «Жапайы дивизиянын» куралдуу бөлүктөрү келгенден кийин башталган. Текшерүүгө жиберилген кызматкерлерге ок атылып, айрымдары өлтүрүлгөн. Кийин келген большевик күчтөрү бул бөлүктөрдү куралсыздандырган. Бирок кошумча бөлүктөрдүн келиши менен шаар согуш талаасына айланган&lt;ref&gt;[https://story.karabakh.center/az/1918-ci-il-mart-soyqirimi Karabakh.center. 1918-ci il mart soyqirimi]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[https://azerbaijan.az/related-information/5 Azərbaycan. Qan yaddaşı. 31 Mart — Azərbaycanlıların soyqırımı]&lt;/ref&gt;.

Ошол эле күнү большевик Нариман Наримановдун үйүндө Баку кеңешинин жетекчиси Шаумян менен «Мусават» партиясынын лидери Мамед Эмин Расулзаде ортосунда сүйлөшүүлөр башталган. Тараптар конфискацияланган куралдарды кайтарып берүү боюнча дээрлик макулдашууга жетишкенде, Шемахы көчөсүндө Кызыл Армиянын атчан бөлүгүнө провокациялык ок атылганы тууралуу маалымат келип түшкөн. Большевиктер бул окуяга дароо азербайжандарды күнөөлөп, сүйлөшүүлөрдү токтотуп, аларга каршы активдүү согуш аракеттерин башташкан. Кийинчерээк Шаумян бул окуяны «Мусават» партиясын жок кылуу үчүн пайдаланганын мойнуна алган.
[[File:Removing_the_dead_from_the_streets_of_baku_march_days_1918.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Removing_the_dead_from_the_streets_of_baku_march_days_1918.png|thumb|Курман болгондордун сөөгүн көчөдөн алып чыгуу]]
Армян улуттук комитети өз тарабынан армян калкын кагылышууга катышпоого чакырган. Бирок Ташнакцутюн партиясынын комитети башында бейтараптуулугун жарыялаганына карабастан, куралдуу кагылышуулар башталгандан кийин большевиктерди колдогон. Ошол эле учурда Анастас Микояндын маалыматы боюнча, айрым армян улуттук бөлүктөрү Кызыл Армиянын жеңиши айкын болгондон кийин гана согушка кошулган&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.hoover.org/research/azerbaijani-turks-power-and-identity-under-russian-rule Audrey L. Altstadt. The Azerbaijani Turks: Power and Identity under Russian Rule]&lt;/ref&gt;.

31-марттын кечинде «Мусават» партиясынын жетекчилиги  Баку кеңешинин аткаруу комитетине ультиматумдун бардык шарттарын кабыл алганын билдирген. Эртеси күнү, 1-апрелде эртең менен Бакудагы азербайжан үйлөрүнө ак желектер илинген.

Баку кеңеши, «Ташнакцутюн» куралдуу түзүмдөрүнүн колдоосу менен мусулман кварталдарына чабуул баштаган. Бул райондорду бомбалоо үчүн учактар колдонулуп, Каспий флотилиясындагы эки кеме деңиз тараптан аткылаган. Басып алынган мусулман кварталдарында, негизинен аялдар менен балдаран турган тынч калкка каршы талап-тоноо жана өлтүрүүлөр болгон. Бул иштер негизинен армян куралдуу түзүмдөрү тарабынан жасалган. Начар куралданган жана уюштурулган мусулман күчтөрү бириккен большевик жана дашнак күчтөрүнө каршы тура албай, тынчтык сурашкан&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Бирок ультиматумдун шарттарын мусулмандар кабыл алынгандан кийин да дашнак куралдуу топтору шаардагы мусулман кварталдарында талап-тоноо, өрт коюу жана өлтүрүүлөрдү улантышкан деп белгилейт тарыхчы Питер Хопкирк.

1918-жылдын 2-апрелинде саат 11:00 Баку кеңешинин жетекчилиги расмий түрдө азербайжандар менен тынчтык келишимине макул болгон. Бирок ошого карабастан, азербайжан кварталдарында өлтүрүүлөр жана талап-тоноолор 5-апрелге чейин уланган. Натыйжада мусулман калкынын массалык түрдө шаардан көчүп кетиши башталган. Бакудагы британ вице-консулу майор Макдоннелдин айтымында, шаарда «бир дагы таасирдүү мусулман калбай калган»&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Кесепеттери ==
[[File:Stepan_Shahumyan_youth.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Stepan_Shahumyan_youth.jpg|left|thumb|Степан Шаумян. Большевиктердин Баку кеңешинин лидери, улуту армян.]]
Степан Шаумян март окуяларын Закавказьедеги совет бийлигинин жеңиши катары баалаган.

Америкалык тарыхчы Тадеуш Свентоховскийдин айтымында, «өзүнүн энтузиазмында Шаумян, балким, 1905-жылы өзү падышалык бийликти армян-мусулман кыргындарынын жыйынтыктарын пайдаланган деп айыптаганын унутуп койгон. Ал, азербайжандардан айырмаланып, кандайдыр бир окшоштукту байкаганы күмөн».

Фируз Каземзаденин пикири боюнча, Баку кеңеши өзүнүн эң күчтүү атаандашы болгон Мусават партиясынын бийлигин жок кылуу максатында жарандык согушту атайылап козуткан. Бирок Баку кеңеши азербайжан улутчулдарына каршы күрөшүүдө Дашнакцутюн партиясынан жардам сураганда, жарандык согуш массалык кыргынга айланып, армяндар мусулмандарды алардын саясий көз карашына же социалдык абалына карабастан өлтүрө башташкан&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://nargis.uz/?p=1047 Nargis.uz. Что произошло 31 марта 1918 года в Азербайджане?]&lt;/ref&gt;.

Большевиктер дашнак түзүмдөрү уюштурган антимусулмандык талап-тоноолорун токтото албаганын ачык моюнга алышкан; бул зомбулуктар жакынкы шаарлар менен айылдарга да жайылган. Ошол эле учурда Азербайжан компартиясынын жетекчиси Нуруллаев кийинчерээк белгилегендей, март окуялары учурунда революциялык ишмер жана Баку кеңешинин мүчөсү Мешади Азизбеков тарабынан «куткаруу комитеттери» түзүлүп, алардын жардамы менен миңдеген азербайжандардын өмүрү сакталып калынган жана Гаджи Зейналабдин Тагиевтин фабрикасын өрттөн жана талкалоодон корголуп калган&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.
[[File:2_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2_march_days_1918.jpg|thumb|260x260px|Исмаилиянын имараты]]
Немис тарыхчысы Йорг Баберовски белгилегендей, 1918-жылдын апрель айынын ортосунда дашнак офицери Степан Лалаев жетектеген армян куралдуу тобу коммуна тарабынан берилген расмий көрсөтмөгө ылайык Шемаха аймагына кирген. Бул жерде болжол менен 30 миң тургун мыкаачылык менен өлтүрүлгөн же куулуп чыгарылган. Лалаевдин жоокерлери балдарды жана карыяларды өлтүрүп, аялдарды зордуктап, балкондордон ыргытышкан. Көптөгөн аялдар жана балдар шаардагы мечиттерге жашынышкан, бирок ал мечиттер өрттөлүп, баш калкалагандар тирүүлөй күйүп кеткен&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Ушуга окшош окуялар 1918-жылдын апрелинин аягында Куба уезди аймагында да болгон. Бул жакка Шаумян тарабынан жөнөтүлгөн дашнак отряды Амазасптын жетекчилиги алдында келген. Баберовскийдин маалыматы боюнча, бул отряд Куба шаарынын тургундарына каршы кандуу жазалоо жүргүзүп, уезддеги 122 айыл өрттөлгөн. Бир күндүн ичинде эле Куба шаарында 2000ге жакын адам өлтүрүлүп, шаардын борборундагы 150 үй кыйратылган. 2007-жылы Куба шаарында стадион куруу учурунда массалык көрүстөн табылган. Азербайжан окумуштууларынын изилдөөсүнө ылайык, ал жерден табылган сөөктөр 1918-жылдагы кыргында каза болгон ар кандай улуттагы жергиликтүү тургундарга таандык. Бүгүнкү күнгө чейин 400гө жакын сөөк табылган, алардын ичинде 50дөй бала жана 100гө жакын аял бар&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;[https://anl.az/down/meqale/bakrabochiy/2016/mart/483861.htm Есть вековая мартовская трагедия в Азербайджане — нет наказания]&lt;/ref&gt;.
[[File:4_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:4_march_days_1918.jpg|left|thumb|260x260px|1918-жылдын март айындагы Базар көчөсү (азыркы Азербайжан проспектиси).]]
Степан Шаумяндын маалыматы боюнча, кагылышууларда эки тараптан тең 3000ге жакын адам каза болгон. Бул санды Ричард Пайпс, Тадеуш Свентоховский жана Одри Альтштадт да колдошот. Ал эми азербайжан булактары курмандыктардын санын 10 миңден 12 миңге чейин деп көрсөтүшөт. Жалпы курмандыктардын санын эске алганда, март окуялары Орусия революциясынын эң кандуу эпизоддорунун бири болгон.
[[File:The_aftermath_in_the_tatar_quarter_of_baku_march_days_1918.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_aftermath_in_the_tatar_quarter_of_baku_march_days_1918.png|thumb|260x260px|Татар кварталындагы талап-тоноолордун кесепети]]
Тадеуш Свентоховскийдин айтымында, азербайжандардын аң-сезиминде Баку коммунасы март окуяларындагы кан төгүүнүн негизинде жаралган большевик-армян келишиминин оор символуна айланган. Бул окуялар мусулмандардын большевиктерден алыстоошуна алып келген. Кыргын тууралуу уккан соң Дагестан аймагынан куралдуу отряддар жардамга чыккан, бирок 10-апрелде большевиктер тарабынан токтотулган. 1918-жылдын июль айында Бакуда бийлик Центрокаспия диктатурасына өткөн, ал эми баку комиссарлары Красноводск шаарына качып барып, ошол жерде эсерлер тарабынан атылып өлтүрүлгөн. Бул режим да узакка созулган эмес, 1918-жылдын сентябрында Азербайжан Демократиялык Республикасы Баку үчүн болгон салгылаштан кийин шаарды өз көзөмөлүнө алган&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Америкалык тарыхчы Майкл Смиттин пикири боюнча, «Мусават» партиясы март окуяларын жаңы азербайжан улутунун түзүлүшү тууралуу мифти калыптандыруу үчүн пайдаланган&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.&lt;gallery class=&quot;center&quot; perrow=&quot;5&quot; widths=&quot;180&quot; heights=&quot;120&quot;&gt;
File:1_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:1_march_days_1918.jpg|Николаев көчөсүндөгү (азыркы Истиглалият көчөсү) &quot;Каспи&quot; гезитинин редакциясынын урандылары
File:3_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:3_march_days_1918.jpg|Губерния көчөсү (Азыркы Низами көчөсү)
File:5_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:5_march_days_1918.jpg|Базар көчөсү (азыркы Азербайжан проспектиси)
File:6_march_days_1918.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:6_march_days_1918.jpg|Почта көчөсү (азыркы Тагнизаде көчөсү)
&lt;/gallery&gt;

== Март окуяларын иликтөө ==
1918-жылдын 15-июлунда Азербайжан Демократиялык Республикасынын Министрлер кеңешинин чечими менен өзгөчө тергөө комиссиясы түзүлгөн&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;[https://erevangala500.com/upload//pdf/1323992569.pdf Солмаз Рустамова-Тогиди. Март 1918 г. Баку. Азербайджанские погромы в документах]&lt;/ref&gt;. Бул комиссия «Европа согушу башталгандан бери бүткүл Закавказье аймагында мусулмандарга жана алардын мүлкүнө каршы жасалган зомбулуктарды иликтөө» максатында уюштурулган. Комиссия тарабынан чогултулган материалдар 1919-жылдын август айына карата 36 томду жана 3500 баракты түзгөн. Алардын ичинен 6 том, жалпысынан 740 барак, Баку шаары жана анын айланасындагы мусулман калкына каршы жасалган зомбулуктарды чагылдырган&lt;ref&gt;[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82_1918_%D0%B3._%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%83._%D0%90%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%BC%D1%8B_%D0%B2_%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%85/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0_I/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%E2%84%96_1_%E2%80%94_50 Март 1918 г. Баку. Азербайджанские погромы в документах/Глава I. Документ № 1. Протокол допроса 1918 г. Декабря 7-го дня. Город Баку.]&lt;/ref&gt;. Бул материалдарда көптөгөн күбөлөрдүн көрсөтмөлөрү камтылган, алардын арасында мусулмандар эмес адамдар жана чет элдиктер да болгон.

Бул маалыматтар Баку тобу тарабынан топтолгон. Анын курамына Баку округдук сотунун прокурорунун орун басары Клуге А. Е., сотко ишенимдүү адам Мамед Хан Текинский, адвокат А. А. Александрович, юрист А. А. Гаджи Ирзаев, Гянжа округдук сотунун прокурорунун орун басары Клоссовский Ч. Б. кирген. Мындан тышкары, сурак иштерине комиссиянын төрагасы Хасмамедов А. Б. өзү да көп учурда сот иштерине катышкан. Ушул материалдардын негизинде 1919-жылдын 24-июлунда Өзгөчө тергөө комиссиясынын токтому жарыяланган&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;.

== Колдонулган адабияттар ==

* {{cite book|title=The Struggle for Transcaucasia (1917–1921)|last=Kazemzadeh|first=Firuz|publisher=Anglo Caspian Press Lted|year=1950|isbn=978-0-9560004-0-8|page=360|author-link=Firuz Kazemzadeh}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=sZVN2MwWZVAC|title=The Azerbaijani Turks: power and identity under Russian rule.|last=Alstatdt|first=Audrey L.|publisher=Hoover Press|year=1992|isbn=978-0-8179-9182-1|ref=CITEREFAltstadt1992}}
* {{cite book|title=Революция и гражданская война в Баку, 1917–1918|last=Ratgauzer|first=Iakov A.|publisher=Красный Восток|year=1927}}
* {{cite book|title=Russian Azerbaijan, 1905–1920: The Shaping of a National Identity in a Muslim Community|last=Swietochowski|first=Tadeusz|publisher=Cambridge University Press|year=2004|isbn=978-0-521-52245-8}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=bptnQgAACAAJ|title=The Baku Commune|last=Suny|first=Ronald Grigor|publisher=Princeton University Press|year=1972|isbn=978-0-691-05193-2|pages=217–221}}
* {{cite news|first=Dudley S.|last=Northcote|title=Saving Forty Thousand Armenians|url=https://books.google.com/books?id=4LYqAAAAYAAJ&amp;pg=RA1-PA788|work=Current History|publisher=New York Times Co.|year=1922|access-date=12 December 2008}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=-ZQiAQAAMAAJ&amp;pg=RA1-PA188|title=Why Armenia Should be Free: Armenia's Role in the Present War|last=Pasdermadjian|first=Garegin|publisher=The Armenian National Union of America|year=1918|pages=188–199|author-link=Karekin Pastermadjian}}
* {{cite journal|last=Balayev|first=Aydin|date=October 2008|title=A Defining Moment For Azerbaijan.|journal=Azerbaijan in the World|volume=I|issue=18|url=http://www.ada.edu.az/biweekly/issues/157/20090328073208910.html|archive-date=5 April 2023|access-date=21 May 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405165223/https://www.ada.edu.az/biweekly/issues/157/20090328073208910.html|url-status=dead}}
* {{cite journal|last1=Smith|first1=Michael G.|title=Anatomy of a Rumour: Murder Scandal, the Musavat Party and Narratives of the Russian Revolution in Baku, 1917-20|journal=Journal of Contemporary History|date=2001|volume=36|issue=2|pages=211–240|doi=10.1177/002200940103600202|s2cid=159744435|issn=0022-0094}}

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://story.karabakh.center Karabakh Center]
* [https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82_1918_%D0%B3._%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%83._%D0%90%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%BC%D1%8B_%D0%B2_%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%85 Викитека. Март 1918 г. Баку. Азербайджанские погромы в документах]

[[Категория:Азербайжан тарыхы]]</text>
      <sha1>evke0gik4o8xdy6z9r60fd37uu88oie</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маммедова Гүлшат Сахиевна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151622</id>
    <revision>
      <id>644098</id>
      <parentid>644048</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:08:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7120" sha1="4cnxnapdmadm8h5imnd4vkxp2a47zgq" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Маммедова Гүлшат Сахиевна
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gülşat Sahyýewna Mämmedowa}}
|сүрөтү                             = Gülşät Mämmedowa (2023-01-30).png
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2                             = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|президент                          = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|кызматы                            = 7-чи Түркмөнстан Межилисинин төрайымы
|иш баштоо убагы                    = 30-март 2018
|иш аяктоо убагы                    = 6-апрель 2023
|андан мурунку инсан                = [[Нурбердыева Акжа Тажиевна]]
|андан кийинки инсан                = [[Гулманова Дүниегөзел Акмухаммедовна]]

|желек_2                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_2                           = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|кызматы_2                          = Түркмөнстандын Милли Геңешинин Халк Маслахатынын төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_2                  = июнь 2017
|иш аяктоо убагы_2                  = 30-март 2018
|андан мурунку инсан_2              = [[Нурбердыева Акжа Тажиевна]]
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|кызматы_3                          = Түркмөнстандын билим берүү министри
|иш баштоо убагы_3                  = 3-июль 2009
|иш аяктоо убагы_3                  = 4-апрел 2015
|президент_3                        = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = Аннааманов Мухаммедгелды Бяхбидович
|андан кийинки инсан_3              = Агамурадов Пурли Нурмамедович


|туулган жылы                       = 1964
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад]]
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = 
|билими                             = Түркмөн мамлекеттик университети
|кесиби                             = түркмөн тили мугалими
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
Маммедова Гүлшат Сахиевна ({{lang-tk|Gülşat Sahyýewna Mämmedowa}}, [[1964]], [[Ашхабад]]) — түркмөн мамлекеттик ишмери, Түркмөнстандын Милли Кеңешинин Межилисинин мурдагы төрайымы.

== Өмүр баяны ==
1988-жылы Махтумкули атындагы Түркмөн мамлекеттик университетин «түркмөн тили жана адабияты мугалими» адистиги боюнча аяктаган.

2005—2007-жылдары — Ашхабад шаардык билим берүү башкы башкармалыгынын башчысы болуп иштеген.

2007-жылдан 2009-жылга чейин — Түркмөнстандын Билим берүү министринин орто мектептер жана мектепке чейинки балдар мекемелери боюнча биринчи орун басары.

2009-жылдын июлунда — Түркмөнстандын Билим берүү министри болуп дайындалган, ал эми 2012-жылдын 18-февралында президенттик шайлоодон кийин бул кызматка кайрадан бекитилген.

2015-жылдын 4-апрелинде — Түркмөнстандын Билим берүү министри кызматынан бошотулган&lt;ref&gt;[https://www.parahat.info/edict/2015-04-03-ukaz-prezidenta-turkmenistana-o-mammedovoy-g-s Parahat info. Указ Президента Туркменистана о Маммедовой Г.С.]&lt;/ref&gt;.

2015-жылдын 18-августунан 2016-жылдын 8-апрелине чейин — Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межилисинин Социалдык саясат боюнча комитетинин төрайымы.

2016-жылдын 9-апрелинде — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын маданият жана ЖМК маселелери боюнча орун басары кызматына дайындалган.

2017-жылдын июнь айында — Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межтлисинин (парламентинин) төрагасынын орун басары болуп шайланган.

2018-жылдын 30-мартында — жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгы менен Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межлисинин төрайымы болуп шайланган.

2024-жылдын 6-майында президенттин жарлыгы менен Аркадаг шаарынын мэри (хакими) болуп дайындалган&lt;ref&gt;[https://tdh.gov.tm/ru/post/40537/ukaz-prezidenta-turkmenistana-o-mammedovoj-gs Туркменистан сегодня. Указ Президента Туркменистана О Маммедовой Г.С.]&lt;/ref&gt;.

== Жеке жашосуу ==

== Сыйлыктары ==

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
* [https://mejlis.gov.tm/?lang=tm Түркмөнстан Межилисинин расмий сайты]</text>
      <sha1>4cnxnapdmadm8h5imnd4vkxp2a47zgq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644109</id>
      <parentid>644098</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7548" sha1="q9mkn8q0xbnxutlnwswf66qvy6fslu8" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Маммедова Гүлшат Сахиевна
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gülşat Sahyýewna Mämmedowa}}
|сүрөтү                             = Gülşät Mämmedowa (2023-01-30).png
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2                             = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|президент                          = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|кызматы                            = 7-чи Түркмөнстан Межилисинин төрайымы
|иш баштоо убагы                    = 30-март 2018
|иш аяктоо убагы                    = 6-апрель 2023
|андан мурунку инсан                = [[Нурбердыева Акжа Тажиевна]]
|андан кийинки инсан                = [[Гулманова Дүниегөзел Акмухаммедовна]]

|желек_2                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_2                           = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|кызматы_2                          = Түркмөнстандын Милли Геңешинин Халк Маслахатынын төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_2                  = июнь 2017
|иш аяктоо убагы_2                  = 30-март 2018
|андан мурунку инсан_2              = [[Нурбердыева Акжа Тажиевна]]
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|кызматы_3                          = Түркмөнстандын билим берүү министри
|иш баштоо убагы_3                  = 3-июль 2009
|иш аяктоо убагы_3                  = 4-апрел 2015
|президент_3                        = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = Аннааманов Мухаммедгелды Бяхбидович
|андан кийинки инсан_3              = Агамурадов Пурли Нурмамедович


|туулган жылы                       = 1964
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад]]
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = 
|билими                             = Түркмөн мамлекеттик университети
|кесиби                             = түркмөн тили мугалими
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
{{Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы медалы}}
{{Гайрат медалы}}
{{Мактумгулу Фраги медалы}}
{{Мекенди сүйгөндүгү үчүн медалы}}
{{Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл медалы}}
{{Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл медалы}}
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
Маммедова Гүлшат Сахиевна ({{lang-tk|Gülşat Sahyýewna Mämmedowa}}, [[1964]], [[Ашхабад]]) — түркмөн мамлекеттик ишмери, Түркмөнстандын Милли Кеңешинин Межилисинин мурдагы төрайымы.

== Өмүр баяны ==
1988-жылы Махтумкули атындагы Түркмөн мамлекеттик университетин «түркмөн тили жана адабияты мугалими» адистиги боюнча аяктаган.

2005—2007-жылдары — Ашхабад шаардык билим берүү башкы башкармалыгынын башчысы болуп иштеген.

2007-жылдан 2009-жылга чейин — Түркмөнстандын Билим берүү министринин орто мектептер жана мектепке чейинки балдар мекемелери боюнча биринчи орун басары.

2009-жылдын июлунда — Түркмөнстандын Билим берүү министри болуп дайындалган, ал эми 2012-жылдын 18-февралында президенттик шайлоодон кийин бул кызматка кайрадан бекитилген.

2015-жылдын 4-апрелинде — Түркмөнстандын Билим берүү министри кызматынан бошотулган&lt;ref&gt;[https://www.parahat.info/edict/2015-04-03-ukaz-prezidenta-turkmenistana-o-mammedovoy-g-s Parahat info. Указ Президента Туркменистана о Маммедовой Г.С.]&lt;/ref&gt;.

2015-жылдын 18-августунан 2016-жылдын 8-апрелине чейин — Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межилисинин Социалдык саясат боюнча комитетинин төрайымы.

2016-жылдын 9-апрелинде — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын маданият жана ЖМК маселелери боюнча орун басары кызматына дайындалган.

2017-жылдын июнь айында — Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межтлисинин (парламентинин) төрагасынын орун басары болуп шайланган.

2018-жылдын 30-мартында — жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгы менен Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межлисинин төрайымы болуп шайланган.

2024-жылдын 6-майында президенттин жарлыгы менен Аркадаг шаарынын мэри (хакими) болуп дайындалган&lt;ref&gt;[https://tdh.gov.tm/ru/post/40537/ukaz-prezidenta-turkmenistana-o-mammedovoj-gs Туркменистан сегодня. Указ Президента Туркменистана О Маммедовой Г.С.]&lt;/ref&gt;.

== Жеке жашосуу ==

== Сыйлыктары ==

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
* [https://mejlis.gov.tm/?lang=tm Түркмөнстан Межилисинин расмий сайты]</text>
      <sha1>q9mkn8q0xbnxutlnwswf66qvy6fslu8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644110</id>
      <parentid>644109</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:37:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8326" sha1="5szfbeyqkn9woc4xxud2zpsxw9m43oe" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Маммедова Гүлшат Сахиевна
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gülşat Sahyýewna Mämmedowa}}
|сүрөтү                             = Gülşät Mämmedowa (2023-01-30).png
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2                             = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|президент                          = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|кызматы                            = 7-чи Түркмөнстан Межилисинин төрайымы
|иш баштоо убагы                    = 30-март 2018
|иш аяктоо убагы                    = 6-апрель 2023
|андан мурунку инсан                = [[Нурбердыева Акжа Тажиевна]]
|андан кийинки инсан                = [[Гулманова Дүниегөзел Акмухаммедовна]]

|желек_2                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_2                           = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|кызматы_2                          = Түркмөнстандын Милли Геңешинин Халк Маслахатынын төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_2                  = июнь 2017
|иш аяктоо убагы_2                  = 30-март 2018
|андан мурунку инсан_2              = [[Нурбердыева Акжа Тажиевна]]
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|кызматы_3                          = Түркмөнстандын билим берүү министри
|иш баштоо убагы_3                  = 3-июль 2009
|иш аяктоо убагы_3                  = 4-апрел 2015
|президент_3                        = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = Аннааманов Мухаммедгелды Бяхбидович
|андан кийинки инсан_3              = Агамурадов Пурли Нурмамедович


|туулган жылы                       = 1964
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад]]
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = 
|билими                             = Түркмөн мамлекеттик университети
|кесиби                             = түркмөн тили мугалими
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
{{Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы медалы}}
{{Гайрат медалы}}
{{Мактумгулу Фраги медалы}}
{{Мекенди сүйгөндүгү үчүн медалы}}
{{Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл медалы}}
{{Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл медалы}}
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
Маммедова Гүлшат Сахиевна ({{lang-tk|Gülşat Sahyýewna Mämmedowa}}, [[1964]], [[Ашхабад]]) — түркмөн мамлекеттик ишмери, Түркмөнстандын Милли Кеңешинин Межилисинин мурдагы төрайымы.

== Өмүр баяны ==
1988-жылы Махтумкули атындагы Түркмөн мамлекеттик университетин «түркмөн тили жана адабияты мугалими» адистиги боюнча аяктаган.

2005—2007-жылдары — Ашхабад шаардык билим берүү башкы башкармалыгынын башчысы болуп иштеген.

2007-жылдан 2009-жылга чейин — Түркмөнстандын Билим берүү министринин орто мектептер жана мектепке чейинки балдар мекемелери боюнча биринчи орун басары.

2009-жылдын июлунда — Түркмөнстандын Билим берүү министри болуп дайындалган, ал эми 2012-жылдын 18-февралында президенттик шайлоодон кийин бул кызматка кайрадан бекитилген.

2015-жылдын 4-апрелинде — Түркмөнстандын Билим берүү министри кызматынан бошотулган&lt;ref&gt;[https://www.parahat.info/edict/2015-04-03-ukaz-prezidenta-turkmenistana-o-mammedovoy-g-s Parahat info. Указ Президента Туркменистана о Маммедовой Г.С.]&lt;/ref&gt;.

2015-жылдын 18-августунан 2016-жылдын 8-апрелине чейин — Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межилисинин Социалдык саясат боюнча комитетинин төрайымы.

2016-жылдын 9-апрелинде — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын маданият жана ЖМК маселелери боюнча орун басары кызматына дайындалган.

2017-жылдын июнь айында — Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межтлисинин (парламентинин) төрагасынын орун басары болуп шайланган.

2018-жылдын 30-мартында — жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгы менен Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межлисинин төрайымы болуп шайланган.

2024-жылдын 6-майында президенттин жарлыгы менен Аркадаг шаарынын мэри (хакими) болуп дайындалган&lt;ref&gt;[https://tdh.gov.tm/ru/post/40537/ukaz-prezidenta-turkmenistana-o-mammedovoj-gs Туркменистан сегодня. Указ Президента Туркменистана О Маммедовой Г.С.]&lt;/ref&gt;.

== Сыйлыктары ==
&quot;Гайрат&quot; медалы &quot;Мекенди сүйүү үчүн&quot; медалы «Түркмөнстандын эгемендүүлүгүнө 20 жыл» юбилейлик медалы. &quot;Махтумкули Фраги&quot; медалы (20-октябрь, 2014-жыл)[5] &quot;Көз карандысыз, түбөлүк нейтралдуу Түркмөнстан&quot; медалы «Туркменистан Гарашызлыгы 25 йыллыгына» юбилей медалы. «Түркмөнстандын нейтралитетине 25 жыл» юбилейлик медалы «Туркменистан Гарашызлыгы 30 йыллыгына» юбилей медалы. Түркмөнстандын «Магтымгулы Пырагынын 300 ыллыгына» мемориалдык белгиси

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
* [https://mejlis.gov.tm/?lang=tm Түркмөнстан Межилисинин расмий сайты]</text>
      <sha1>5szfbeyqkn9woc4xxud2zpsxw9m43oe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644116</id>
      <parentid>644110</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8852" sha1="c99yshumczf8gy2a3jtn1tkbfo6mu6r" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Маммедова Гүлшат Сахиевна
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gülşat Sahyýewna Mämmedowa}}
|сүрөтү                             = Gülşät Mämmedowa (2023-01-30).png
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2                             = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|президент                          = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|кызматы                            = 7-чи Түркмөнстан Межилисинин төрайымы
|иш баштоо убагы                    = 30-март 2018
|иш аяктоо убагы                    = 6-апрель 2023
|андан мурунку инсан                = [[Нурбердыева Акжа Тажиевна]]
|андан кийинки инсан                = [[Гулманова Дүниегөзел Акмухаммедовна]]

|желек_2                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_2                           = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|кызматы_2                          = Түркмөнстандын Милли Геңешинин Халк Маслахатынын төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_2                  = июнь 2017
|иш аяктоо убагы_2                  = 30-март 2018
|андан мурунку инсан_2              = [[Нурбердыева Акжа Тажиевна]]
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Mejlis (Assembly) of Turkmenistan.png
|кызматы_3                          = Түркмөнстандын билим берүү министри
|иш баштоо убагы_3                  = 3-июль 2009
|иш аяктоо убагы_3                  = 4-апрел 2015
|президент_3                        = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = Аннааманов Мухаммедгелды Бяхбидович
|андан кийинки инсан_3              = Агамурадов Пурли Нурмамедович


|туулган жылы                       = 1964
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад]]
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = 
|билими                             = Түркмөн мамлекеттик университети
|кесиби                             = түркмөн тили мугалими
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
{{Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы медалы}}
{{Гайрат медалы}}
{{Мактумгулу Фраги медалы}}
{{Мекенди сүйгөндүгү үчүн медалы}}
{{Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл медалы}}
{{Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл медалы}}
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
Маммедова Гүлшат Сахиевна ({{lang-tk|Gülşat Sahyýewna Mämmedowa}}, [[1964]], [[Ашхабад]]) — түркмөн мамлекеттик ишмери, Түркмөнстандын Милли Кеңешинин Межилисинин мурдагы төрайымы.

== Өмүр баяны ==
1988-жылы Махтумкули атындагы Түркмөн мамлекеттик университетин «түркмөн тили жана адабияты мугалими» адистиги боюнча аяктаган.

2005—2007-жылдары — Ашхабад шаардык билим берүү башкы башкармалыгынын башчысы болуп иштеген.

2007-жылдан 2009-жылга чейин — Түркмөнстандын Билим берүү министринин орто мектептер жана мектепке чейинки балдар мекемелери боюнча биринчи орун басары.

2009-жылдын июлунда — Түркмөнстандын Билим берүү министри болуп дайындалган, ал эми 2012-жылдын 18-февралында президенттик шайлоодон кийин бул кызматка кайрадан бекитилген.

2015-жылдын 4-апрелинде — Түркмөнстандын Билим берүү министри кызматынан бошотулган&lt;ref&gt;[https://www.parahat.info/edict/2015-04-03-ukaz-prezidenta-turkmenistana-o-mammedovoy-g-s Parahat info. Указ Президента Туркменистана о Маммедовой Г.С.]&lt;/ref&gt;.

2015-жылдын 18-августунан 2016-жылдын 8-апрелине чейин — Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межилисинин Социалдык саясат боюнча комитетинин төрайымы.

2016-жылдын 9-апрелинде — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын маданият жана ЖМК маселелери боюнча орун басары кызматына дайындалган.

2017-жылдын июнь айында — Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межтлисинин (парламентинин) төрагасынын орун басары болуп шайланган.

2018-жылдын 30-мартында — жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгы менен Түркмөнстандын Милли Генгешинин Межлисинин төрайымы болуп шайланган.

2024-жылдын 6-майында президенттин жарлыгы менен Аркадаг шаарынын мэри (хакими) болуп дайындалган&lt;ref&gt;[https://tdh.gov.tm/ru/post/40537/ukaz-prezidenta-turkmenistana-o-mammedovoj-gs Туркменистан сегодня. Указ Президента Туркменистана О Маммедовой Г.С.]&lt;/ref&gt;.

== Сыйлыктары ==
«Гайрат» медалы.

«Мекенди сүйүү үчүн» медалы.

«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл» юбилейлик медалы.

«Махтумкули Фраги» медалы (20-октябрь 2014-жыл)&lt;ref&gt;[https://www.parahat.info/edict/2014-10-20-ukaz-prezidenta-turkmenistana-o-nagrajdenii-gosudarstvennymi-nagradami-i-prisvoenii-pochetnyh-zvaniy-v-chest-prazdnovaniya-23-y-godovschiny-nezavisimosti-turkmenistana Parahat info. УКАЗ Президента Туркменистана о награждении государственными наградами и присвоении почетных званий в честь празднования 23-й годовщины независимости Туркменистана]&lt;/ref&gt;.

«Көз карандысыз, түбөлүк нейтралдуу Түркмөнстан» медалы.

«Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 25 ýyllygyna» юбилейлик медалы.

«Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы» юбилейлик медалы.

«Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyna» юбилейлик медалы.

«Magtymguly Pyragynyň 300 ýyllygyna» Түркмөнстандын мемориалдык белгиси.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
* [https://mejlis.gov.tm/?lang=tm Түркмөнстан Межилисинин расмий сайты]</text>
      <sha1>c99yshumczf8gy2a3jtn1tkbfo6mu6r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Гайрат медалы</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151635</id>
    <revision>
      <id>644097</id>
      <timestamp>2026-04-15T12:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:TM Med Gayrat rib.png|40px|link=Гайрат медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Гайрат» медалы менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt; {{Doc}}[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Гейрат]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>644097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="307" sha1="drd6y9pmeahoznudwavyp1d6kvn2rwx" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med Gayrat rib.png|40px|link=Гайрат медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Гайрат» медалы менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt;
{{Doc}}[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Гейрат]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>drd6y9pmeahoznudwavyp1d6kvn2rwx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:҆</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151636</id>
    <revision>
      <id>644099</id>
      <timestamp>2026-04-15T12:14:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>644099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6810" sha1="lt4bt10rl7nd84yhe25t4uo5onk1lxt" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:14, 15 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>lt4bt10rl7nd84yhe25t4uo5onk1lxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Мекенди сүйгөндүгү үчүн медалы</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151637</id>
    <revision>
      <id>644100</id>
      <timestamp>2026-04-15T12:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:TM Med Watana bolan soygusi ucin rib.png|40px|link=«Мекенди сүйгөндүгү үчүн» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Гайрат» медалы менен сыйлангандар]]}}}&lt;noinclude&gt;{{{Doc}} [[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Мекенди сүйгөндүгү үчүн]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>644100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="396" sha1="ej13qg6crax0nncx2w4ugailyonvuhw" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med Watana bolan soygusi ucin rib.png|40px|link=«Мекенди сүйгөндүгү үчүн» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Гайрат» медалы менен сыйлангандар]]}}}&lt;noinclude&gt;{{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Мекенди сүйгөндүгү үчүн]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ej13qg6crax0nncx2w4ugailyonvuhw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644101</id>
      <parentid>644100</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:19:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="392" sha1="cb0yha440mrd45lqpyo6gb4o498ibm8" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med Watana bolan soygusi ucin rib.png|40px|link=«Мекенди сүйгөндүгү үчүн» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}|[[Категория:«Гайрат» медалы менен сыйлангандар]]&lt;noinclude&gt;{{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Мекенди сүйгөндүгү үчүн]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cb0yha440mrd45lqpyo6gb4o498ibm8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644102</id>
      <parentid>644101</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:20:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="394" sha1="j6k2ocolleky2k692wz453ytnv3nylv" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med Watana bolan soygusi ucin rib.png|40px|link=«Мекенди сүйгөндүгү үчүн» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Гайрат» медалы менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Мекенди сүйгөндүгү үчүн]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j6k2ocolleky2k692wz453ytnv3nylv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644111</id>
      <parentid>644102</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:40:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="439" sha1="n0u5rcs05c8eyx6s9knd0yjbzhr9l2x" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med Watana bolan soygusi ucin rib.png|40px|link=«Мекенди сүйгөндүгү үчүн» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Мекенди сүйгөндүгү үчүн» медалы менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Мекенди сүйгөндүгү үчүн медалы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n0u5rcs05c8eyx6s9knd0yjbzhr9l2x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл медалы</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151638</id>
    <revision>
      <id>644103</id>
      <timestamp>2026-04-15T12:22:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:TM Med 20 years Independence rib.png|40px|link=«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл» медалы]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}} Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 ж...&quot;</comment>
      <origin>644103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="501" sha1="ie2ki1aqf5qgh6w0ye44x5yp7very2f" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med 20 years Independence rib.png|40px|link=«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл» медалы]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл медалы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ie2ki1aqf5qgh6w0ye44x5yp7very2f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644114</id>
      <parentid>644103</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="537" sha1="5earvplvrewbyi0h36cptyq3cr8lbqh" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med 20 years Independence rib.png|40px|link=«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл» медалы менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл медалы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5earvplvrewbyi0h36cptyq3cr8lbqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл медалы</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151639</id>
    <revision>
      <id>644104</id>
      <timestamp>2026-04-15T12:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:TM Med 25 years Independence rib.png|40px|link=«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл» медалы]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}} Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 ж...&quot;</comment>
      <origin>644104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="501" sha1="9dno3um71ksypfnm2pt0ni5b8vuqe8f" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med 25 years Independence rib.png|40px|link=«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл» медалы]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл медалы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9dno3um71ksypfnm2pt0ni5b8vuqe8f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644115</id>
      <parentid>644104</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="537" sha1="3kphyykxelpc7crs3rwu67ugdb8wuv0" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med 25 years Independence rib.png|40px|link=«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл» медалы менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл медалы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3kphyykxelpc7crs3rwu67ugdb8wuv0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы медалы</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151640</id>
    <revision>
      <id>644105</id>
      <timestamp>2026-04-15T12:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:TM Med 25 years of Neutrality rib.png|40px|link=«Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы» медалы]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}} Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|«Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылды...&quot;</comment>
      <origin>644105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="503" sha1="ocd84atq18yqe583g2q7ee3md1o5q87" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med 25 years of Neutrality rib.png|40px|link=«Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы» медалы]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|«Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы» медалы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ocd84atq18yqe583g2q7ee3md1o5q87</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644112</id>
      <parentid>644105</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:41:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="539" sha1="3jl2a157fkl63q3y45qxydft9m6osd2" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med 25 years of Neutrality rib.png|40px|link=«Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы» медалы менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|«Түркмөнстандын нейтралитетинин 25 жылдыгы» медалы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3jl2a157fkl63q3y45qxydft9m6osd2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Мактумгулу Фраги медалы</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151641</id>
    <revision>
      <id>644106</id>
      <timestamp>2026-04-15T12:25:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:TM Med Watana bolan soygusi ucin rib.png|40px|link=«Мактумгулу Фраги» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Мактумгулу Фраги» медалы]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}} [[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Мактумгулу Фраги медалы]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>644106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="364" sha1="l6agcupksi34d5zgy4l0rnwea1i5ggx" xml:space="preserve">[[Файл:TM Med Watana bolan soygusi ucin rib.png|40px|link=«Мактумгулу Фраги» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Мактумгулу Фраги» медалы]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Мактумгулу Фраги медалы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l6agcupksi34d5zgy4l0rnwea1i5ggx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644107</id>
      <parentid>644106</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:26:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="351" sha1="3d5yghpjr1288r9skpqeqdjzstba55u" xml:space="preserve">[[Файл:Magtymguly Pyragy medal.png|40px|link=«Мактумгулу Фраги» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Мактумгулу Фраги» медалы]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Мактумгулу Фраги медалы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3d5yghpjr1288r9skpqeqdjzstba55u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644113</id>
      <parentid>644107</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:41:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="387" sha1="obck0ec0weic72mh9s768i818daf25u" xml:space="preserve">[[Файл:Magtymguly Pyragy medal.png|40px|link=«Мактумгулу Фраги» медалы]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Мактумгулу Фраги» медалы менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Мактумгулу Фраги медалы]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>obck0ec0weic72mh9s768i818daf25u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151642</id>
    <revision>
      <id>644117</id>
      <timestamp>2026-04-15T12:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) Аркадаг ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — Түркмөнстандын мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Масла...&quot;</comment>
      <origin>644117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="640" sha1="qrn73q5osqux3v0vw0pi814p934c2vi" xml:space="preserve">'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) Аркадаг ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — Түркмөнстандын мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти.</text>
      <sha1>qrn73q5osqux3v0vw0pi814p934c2vi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644118</id>
      <parentid>644117</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T12:57:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3521" sha1="l06g5uctxlryww8a1rs5azw87jvtn15" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = 
|иш баштоо убагы                    = 
|иш аяктоо убагы                    = 
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = 
|кызматы_2                          = 
|иш баштоо убагы_2                  = 
|иш аяктоо убагы_2                  = 
|андан мурунку инсан_2              = 
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 


|туулган жылы                       = 
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = 
|билими                             = 
|кесиби                             = 
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — Түркмөнстандын мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти.</text>
      <sha1>l06g5uctxlryww8a1rs5azw87jvtn15</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644119</id>
      <parentid>644118</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:00:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6692" sha1="10nft2wty4zwff35bnemabjscmjsxn0" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = 
|иш баштоо убагы                    = 
|иш аяктоо убагы                    = 
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = 
|кызматы_2                          = 
|иш баштоо убагы_2                  = 
|иш аяктоо убагы_2                  = 
|андан мурунку инсан_2              = 
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 


|туулган жылы                       = 
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = 
|билими                             = 
|кесиби                             = 
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — Түркмөнстандын мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти.

== Өмүр баяны ==
Гурбангулы Мяликгулыевич Бердымухамедов 1957-жылдын 29-июнунда Түркмөн ССРинин Ашхабад облусуна караштуу Гөк-Тепе районундагы Бабарап айылында туулган. 

1979-жылы Түркмөн мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин ийгиликтүү аяктап, эмгек жолун Ашхабаддагы клиникалардын биринде тиш доктур болуп иштөө менен баштаган. Медицина тармагында тез эле ийгиликтерге жетишип, илимий иштерин коргоп, медицина илимдеринин доктору жана профессор наамын алган. 

1990-жылдары жогорку окуу жайларда окутуучулук кызматтарды аркалап, кийинчерээк Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медициналык өнөр жай министри болуп дайындалган. 

2001-жылдан тарта Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары болуп иштеп, өлкөнүн саясий турмушунда маанилүү фигурага айланган.

2006-жылы Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов каза болгондон кийин, Гурбангулы Бердымухамедов мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу болуп дайындалып, 2007-жылдын февралында өткөн президенттик шайлоодо расмий түрдө жеңип чыккан. Анын башкаруу доору &quot;Кайра жаралуу&quot; жана &quot;Бактылуулук&quot; мезгили деп аталып, ал өлкөдө бир катар социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Президенттик мезгилинде ал &quot;Аркадаг&quot; деген наамга ээ болуп, өлкөнүн бейтараптык статусун бекемдөөгө жана ахалтеке аттарын, түркмөн маданиятын дүйнөгө таанытууга чоң көңүл бурган. 

2022-жылы ал мамлекетти башкарууну жаштарга өткөрүп берүү максатында президенттик кызматтан кетерин жарыялап, андан кийинки шайлоодо уулу Сердар Бердымухамедов президент болуп шайланган. Учурда Гурбангулы Бердымухамедов Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы жана Түркмөн элинин улуттук лидери статусуна ээ болуп, өлкөнүн саясатында чечүүчү ролду ойноп келет.</text>
      <sha1>10nft2wty4zwff35bnemabjscmjsxn0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644120</id>
      <parentid>644119</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:03:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8460" sha1="ipvwenxi9m0hz7vw7weuj9pzacou4t0" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = 
|иш баштоо убагы                    = 
|иш аяктоо убагы                    = 
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = 
|кызматы_2                          = 
|иш баштоо убагы_2                  = 
|иш аяктоо убагы_2                  = 
|андан мурунку инсан_2              = 
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 


|туулган жылы                       = 
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = 
|билими                             = 
|кесиби                             = 
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — Түркмөнстандын мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти.

2007-жылдын 14-февралынан 2022-жылдын 19-мартына чейин — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы, Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы; армия генералы; 2021-жылдын 14-апрелинен 2023-жылдын 21-январына чейин — Түркмөнстандын Милли Геңгешинин (өлкө парламентинин) жогорку палатасы болгон Халк Маслахатынын төрагасы.

Президенттикке чейин, 2001-жылдын 3-апрелинен тартып — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басарларынын бири, ошону менен бирге 1997-жылдын декабрынан президент болгонго чейин Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри.

Медицина жана экономика илимдеринин доктору илимий даражаларына ээ, профессор, Түркмөнстандын илимдер академиясынын академиги. Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы (2007–2013), 1991-жылдан бери партиянын мүчөсү (президенттик мезгилде мүчөлүгү убактылуу токтотулган). Эки жолу (2012 жана 2019-жылдары) КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы болгон.

== Өмүр баяны ==
Гурбангулы Мяликгулыевич Бердымухамедов 1957-жылдын 29-июнунда Түркмөн ССРинин Ашхабад облусуна караштуу Гөк-Тепе районундагы Бабарап айылында туулган. 

1979-жылы Түркмөн мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин ийгиликтүү аяктап, эмгек жолун Ашхабаддагы клиникалардын биринде тиш доктур болуп иштөө менен баштаган. Медицина тармагында тез эле ийгиликтерге жетишип, илимий иштерин коргоп, медицина илимдеринин доктору жана профессор наамын алган. 

1990-жылдары жогорку окуу жайларда окутуучулук кызматтарды аркалап, кийинчерээк Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медициналык өнөр жай министри болуп дайындалган. 

2001-жылдан тарта Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары болуп иштеп, өлкөнүн саясий турмушунда маанилүү фигурага айланган.

2006-жылы Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов каза болгондон кийин, Гурбангулы Бердымухамедов мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу болуп дайындалып, 2007-жылдын февралында өткөн президенттик шайлоодо расмий түрдө жеңип чыккан. Анын башкаруу доору &quot;Кайра жаралуу&quot; жана &quot;Бактылуулук&quot; мезгили деп аталып, ал өлкөдө бир катар социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Президенттик мезгилинде ал &quot;Аркадаг&quot; деген наамга ээ болуп, өлкөнүн бейтараптык статусун бекемдөөгө жана ахалтеке аттарын, түркмөн маданиятын дүйнөгө таанытууга чоң көңүл бурган. 

2022-жылы ал мамлекетти башкарууну жаштарга өткөрүп берүү максатында президенттик кызматтан кетерин жарыялап, андан кийинки шайлоодо уулу Сердар Бердымухамедов президент болуп шайланган. Учурда Гурбангулы Бердымухамедов Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы жана Түркмөн элинин улуттук лидери статусуна ээ болуп, өлкөнүн саясатында чечүүчү ролду ойноп келет.</text>
      <sha1>ipvwenxi9m0hz7vw7weuj9pzacou4t0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644121</id>
      <parentid>644120</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8487" sha1="m1693p3if2vhch4mbqi903p9mvlvjah" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = 
|иш баштоо убагы                    = 
|иш аяктоо убагы                    = 
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = 
|кызматы_2                          = 
|иш баштоо убагы_2                  = 
|иш аяктоо убагы_2                  = 
|андан мурунку инсан_2              = 
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 


|туулган жылы                       = 
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = 
|билими                             = 
|кесиби                             = 
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — [[Түркмөнстан|Түркмөнстандын]] мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти.

2007-жылдын 14-февралынан 2022-жылдын 19-мартына чейин — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы, Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы; армия генералы; 2021-жылдын 14-апрелинен 2023-жылдын 21-январына чейин — Түркмөнстандын Милли Геңгешинин (өлкө парламентинин) жогорку палатасы болгон Халк Маслахатынын төрагасы.

Президенттикке чейин, 2001-жылдын 3-апрелинен тартып — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басарларынын бири, ошону менен бирге 1997-жылдын декабрынан президент болгонго чейин Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри.

Медицина жана экономика илимдеринин доктору илимий даражаларына ээ, профессор, Түркмөнстандын илимдер академиясынын академиги. Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы (2007–2013), 1991-жылдан бери партиянын мүчөсү (президенттик мезгилде мүчөлүгү убактылуу токтотулган). Эки жолу (2012 жана 2019-жылдары) КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы болгон.

== Өмүр баяны ==
Гурбангулы Мяликгулыевич Бердымухамедов 1957-жылдын 29-июнунда Түркмөн ССРинин Ашхабад облусуна караштуу Гөк-Тепе районундагы Бабарап айылында туулган. 

1979-жылы Түркмөн мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин ийгиликтүү аяктап, эмгек жолун Ашхабаддагы клиникалардын биринде тиш доктур болуп иштөө менен баштаган. Медицина тармагында тез эле ийгиликтерге жетишип, илимий иштерин коргоп, медицина илимдеринин доктору жана профессор наамын алган. 

1990-жылдары жогорку окуу жайларда окутуучулук кызматтарды аркалап, кийинчерээк Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медициналык өнөр жай министри болуп дайындалган. 

2001-жылдан тарта Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары болуп иштеп, өлкөнүн саясий турмушунда маанилүү фигурага айланган.

2006-жылы Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов каза болгондон кийин, Гурбангулы Бердымухамедов мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу болуп дайындалып, 2007-жылдын февралында өткөн президенттик шайлоодо расмий түрдө жеңип чыккан. Анын башкаруу доору &quot;Кайра жаралуу&quot; жана &quot;Бактылуулук&quot; мезгили деп аталып, ал өлкөдө бир катар социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Президенттик мезгилинде ал &quot;Аркадаг&quot; деген наамга ээ болуп, өлкөнүн бейтараптык статусун бекемдөөгө жана ахалтеке аттарын, түркмөн маданиятын дүйнөгө таанытууга чоң көңүл бурган. 

2022-жылы ал мамлекетти башкарууну жаштарга өткөрүп берүү максатында президенттик кызматтан кетерин жарыялап, андан кийинки шайлоодо уулу Сердар Бердымухамедов президент болуп шайланган. Учурда Гурбангулы Бердымухамедов Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы жана Түркмөн элинин улуттук лидери статусуна ээ болуп, өлкөнүн саясатында чечүүчү ролду ойноп келет.</text>
      <sha1>m1693p3if2vhch4mbqi903p9mvlvjah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644127</id>
      <parentid>644121</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8548" sha1="sy81fasx6vuq28r0sj9042w3ctiun0u" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = 
|иш баштоо убагы                    = 
|иш аяктоо убагы                    = 
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = 
|кызматы_2                          = 
|иш баштоо убагы_2                  = 
|иш аяктоо убагы_2                  = 
|андан мурунку инсан_2              = 
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 


|туулган жылы                       = 
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = 
|билими                             = 
|кесиби                             = 
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — [[Түркмөнстан|Түркмөнстандын]] мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти.

2007-жылдын 14-февралынан 2022-жылдын 19-мартына чейин — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы, Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы; армия генералы; 2021-жылдын 14-апрелинен 2023-жылдын 21-январына чейин — Түркмөнстандын Милли Геңгешинин (өлкө парламентинин) жогорку палатасы болгон Халк Маслахатынын төрагасы.

Президенттикке чейин, 2001-жылдын 3-апрелинен тартып — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басарларынын бири, ошону менен бирге 1997-жылдын декабрынан президент болгонго чейин Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри.

Медицина жана экономика илимдеринин доктору илимий даражаларына ээ, профессор, Түркмөнстандын илимдер академиясынын академиги. Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы (2007–2013), 1991-жылдан бери партиянын мүчөсү (президенттик мезгилде мүчөлүгү убактылуу токтотулган). Эки жолу (2012 жана 2019-жылдары) КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы болгон.

== Өмүр баяны ==
Гурбангулы Мяликгулыевич Бердымухамедов 1957-жылдын 29-июнунда Түркмөн ССРинин Ашхабад облусуна караштуу Гөк-Тепе районундагы Бабарап айылында туулган. 

1979-жылы Түркмөн мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин ийгиликтүү аяктап, эмгек жолун Ашхабаддагы клиникалардын биринде тиш доктур болуп иштөө менен баштаган. Медицина тармагында тез эле ийгиликтерге жетишип, илимий иштерин коргоп, медицина илимдеринин доктору жана профессор наамын алган. 

1990-жылдары жогорку окуу жайларда окутуучулук кызматтарды аркалап, кийинчерээк Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медициналык өнөр жай министри болуп дайындалган. 

2001-жылдан тарта Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары болуп иштеп, өлкөнүн саясий турмушунда маанилүү фигурага айланган.

2006-жылы Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов каза болгондон кийин, Гурбангулы Бердымухамедов мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу болуп дайындалып, 2007-жылдын февралында өткөн президенттик шайлоодо расмий түрдө жеңип чыккан. Анын башкаруу доору &quot;Кайра жаралуу&quot; жана &quot;Бактылуулук&quot; мезгили деп аталып, ал өлкөдө бир катар социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Президенттик мезгилинде ал &quot;Аркадаг&quot; деген наамга ээ болуп, өлкөнүн бейтараптык статусун бекемдөөгө жана ахалтеке аттарын, түркмөн маданиятын дүйнөгө таанытууга чоң көңүл бурган. 

2022-жылы ал мамлекетти башкарууну жаштарга өткөрүп берүү максатында президенттик кызматтан кетерин жарыялап, андан кийинки шайлоодо уулу Сердар Бердымухамедов президент болуп шайланган. Учурда Гурбангулы Бердымухамедов Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы жана Түркмөн элинин улуттук лидери статусуна ээ болуп, өлкөнүн саясатында чечүүчү ролду ойноп келет.

{{Түркмөнстандын президенттери}}</text>
      <sha1>sy81fasx6vuq28r0sj9042w3ctiun0u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644134</id>
      <parentid>644127</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:55:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12444" sha1="ruwskuy6l9lh9r11apxc2c7qpp68gaf" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы                    = 
|иш аяктоо убагы                    = 
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = 
|кызматы_2                          = Түркмөнстандын Милли Геңешинин Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы_2                  = 
|иш аяктоо убагы_2                  = 
|андан мурунку инсан_2              = 
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 2-чи Түркмөнстандын президенти
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 

|желек_4                            = Emblem of CIS.svg
|желек2_4                           = Flag of the CIS.svg
|кызматы_4                          = КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы
|иш баштоо убагы_4                  = 
|иш аяктоо убагы_4                  = 
|президент_4                        = 
|андан мурунку инсан_4              = 
|андан кийинки инсан_4              = 

|желек_5                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_5                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_5                          = Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы
|иш баштоо убагы_5                  = 
|иш аяктоо убагы_5                  = 
|президент_5                        = 
|андан мурунку инсан_5              = 
|андан кийинки инсан_5              = 

|желек_6                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_6                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_6                          = Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_6                  = 
|иш аяктоо убагы_6                  = 
|президент_6                        = 
|андан мурунку инсан_6              = 
|андан кийинки инсан_6              = 

|желек_7                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_7                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_7                          = Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри
|иш баштоо убагы_7                  = 
|иш аяктоо убагы_7                  = 
|президент_7                        = 
|андан мурунку инсан_7              = 
|андан кийинки инсан_7              = 

|туулган жылы                       = 29.06.1957
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|атасы                              = Бердымухамедов Мяликгулы Бердымухамедович
|апасы                              = Бердымухамедова Огулабат
|жубайы                             = Бердымухамедова Огулгерек Атаевна
|балдары                            = Уулу (Сердар) жана эки кызы (Гүлжахан жана Гүлшан)
|партиясы                           = Түркмөнстандын Демократиялык партиясы
|билими                             = Түркмөн мамлекеттик медициналык институту
|кесиби                             = стоматолог
|илимий даражасы                    = медицина илимдеринин доктору&lt;br&gt;экономика илимдеринин доктору
|илимий наамы                       = профессор
|дини                               = ислам ([[Сүннөттөр|сүннөт]], [[ханафий мазхабы]]) 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы

|наамы                              = [[File:Turkmenistan-Army-OF-9.svg|20px]] Армия генералы
|өтөгөн жылы                        = 21 декабря 2006 года
|жарандыгы                          = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}
|кызмат өтөгөн жайы                 = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрү
|башкаруусу                         = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы (2007–2022)
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — [[Түркмөнстан|Түркмөнстандын]] мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти.

2007-жылдын 14-февралынан 2022-жылдын 19-мартына чейин — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы, Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы; армия генералы; 2021-жылдын 14-апрелинен 2023-жылдын 21-январына чейин — Түркмөнстандын Милли Геңгешинин (өлкө парламентинин) жогорку палатасы болгон Халк Маслахатынын төрагасы.

Президенттикке чейин, 2001-жылдын 3-апрелинен тартып — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басарларынын бири, ошону менен бирге 1997-жылдын декабрынан президент болгонго чейин Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри.

Медицина жана экономика илимдеринин доктору илимий даражаларына ээ, профессор, Түркмөнстандын илимдер академиясынын академиги. Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы (2007–2013), 1991-жылдан бери партиянын мүчөсү (президенттик мезгилде мүчөлүгү убактылуу токтотулган). Эки жолу (2012 жана 2019-жылдары) КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы болгон.

== Өмүр баяны ==
Гурбангулы Мяликгулыевич Бердымухамедов 1957-жылдын 29-июнунда Түркмөн ССРинин Ашхабад облусуна караштуу Гөк-Тепе районундагы Бабарап айылында туулган. 

1979-жылы Түркмөн мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин ийгиликтүү аяктап, эмгек жолун Ашхабаддагы клиникалардын биринде тиш доктур болуп иштөө менен баштаган. Медицина тармагында тез эле ийгиликтерге жетишип, илимий иштерин коргоп, медицина илимдеринин доктору жана профессор наамын алган. 

1990-жылдары жогорку окуу жайларда окутуучулук кызматтарды аркалап, кийинчерээк Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медициналык өнөр жай министри болуп дайындалган. 

2001-жылдан тарта Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары болуп иштеп, өлкөнүн саясий турмушунда маанилүү фигурага айланган.

2006-жылы Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов каза болгондон кийин, Гурбангулы Бердымухамедов мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу болуп дайындалып, 2007-жылдын февралында өткөн президенттик шайлоодо расмий түрдө жеңип чыккан. Анын башкаруу доору &quot;Кайра жаралуу&quot; жана &quot;Бактылуулук&quot; мезгили деп аталып, ал өлкөдө бир катар социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Президенттик мезгилинде ал &quot;Аркадаг&quot; деген наамга ээ болуп, өлкөнүн бейтараптык статусун бекемдөөгө жана ахалтеке аттарын, түркмөн маданиятын дүйнөгө таанытууга чоң көңүл бурган. 

2022-жылы ал мамлекетти башкарууну жаштарга өткөрүп берүү максатында президенттик кызматтан кетерин жарыялап, андан кийинки шайлоодо уулу Сердар Бердымухамедов президент болуп шайланган. Учурда Гурбангулы Бердымухамедов Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы жана Түркмөн элинин улуттук лидери статусуна ээ болуп, өлкөнүн саясатында чечүүчү ролду ойноп келет.

{{Түркмөнстандын президенттери}}</text>
      <sha1>ruwskuy6l9lh9r11apxc2c7qpp68gaf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644135</id>
      <parentid>644134</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:58:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12668" sha1="c2nqdwpdm3ea68q0w5to3cin7wsekzt" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы                    = 
|иш аяктоо убагы                    = 
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = [[Сердар Бердымухамедов|Бердымухамедов Сердар Гурбангулыевич]]
|кызматы_2                          = Түркмөнстандын Милли Геңешинин Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы_2                  = 21-январь 2023
|иш аяктоо убагы_2                  = а.у.
|андан мурунку инсан_2              = ''кызмат орду кайрадан негизделген''
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 2-чи Түркмөнстандын президенти
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 

|желек_4                            = Emblem of CIS.svg
|желек2_4                           = Flag of the CIS.svg
|кызматы_4                          = КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы
|иш баштоо убагы_4                  = 
|иш аяктоо убагы_4                  = 
|президент_4                        = 
|андан мурунку инсан_4              = 
|андан кийинки инсан_4              = 

|желек_5                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_5                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_5                          = Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы
|иш баштоо убагы_5                  = 
|иш аяктоо убагы_5                  = 
|президент_5                        = 
|андан мурунку инсан_5              = 
|андан кийинки инсан_5              = 

|желек_6                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_6                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_6                          = Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_6                  = 
|иш аяктоо убагы_6                  = 
|президент_6                        = 
|андан мурунку инсан_6              = 
|андан кийинки инсан_6              = 

|желек_7                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_7                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_7                          = Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри
|иш баштоо убагы_7                  = 
|иш аяктоо убагы_7                  = 
|президент_7                        = 
|андан мурунку инсан_7              = 
|андан кийинки инсан_7              = 

|туулган жылы                       = 29.06.1957
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|атасы                              = Бердымухамедов Мяликгулы Бердымухамедович
|апасы                              = Бердымухамедова Огулабат
|жубайы                             = Бердымухамедова Огулгерек Атаевна
|балдары                            = Уулу (Сердар) жана эки кызы (Гүлжахан жана Гүлшан)
|партиясы                           = Түркмөнстандын Демократиялык партиясы
|билими                             = Түркмөн мамлекеттик медициналык институту
|кесиби                             = стоматолог
|илимий даражасы                    = медицина илимдеринин доктору&lt;br&gt;экономика илимдеринин доктору
|илимий наамы                       = профессор
|дини                               = ислам ([[Сүннөттөр|сүннөт]], [[ханафий мазхабы]]) 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы

|наамы                              = [[File:Turkmenistan-Army-OF-9.svg|20px]] Армия генералы
|өтөгөн жылы                        = 21-декабрь 2006-жылдан тартып
|жарандыгы                          = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}
|кызмат өтөгөн жайы                 = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрү
|башкаруусу                         = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы (2007–2022)
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — [[Түркмөнстан|Түркмөнстандын]] мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти.

2007-жылдын 14-февралынан 2022-жылдын 19-мартына чейин — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы, Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы; армия генералы; 2021-жылдын 14-апрелинен 2023-жылдын 21-январына чейин — Түркмөнстандын Милли Геңгешинин (өлкө парламентинин) жогорку палатасы болгон Халк Маслахатынын төрагасы.

Президенттикке чейин, 2001-жылдын 3-апрелинен тартып — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басарларынын бири, ошону менен бирге 1997-жылдын декабрынан президент болгонго чейин Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри.

Медицина жана экономика илимдеринин доктору илимий даражаларына ээ, профессор, Түркмөнстандын илимдер академиясынын академиги. Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы (2007–2013), 1991-жылдан бери партиянын мүчөсү (президенттик мезгилде мүчөлүгү убактылуу токтотулган). Эки жолу (2012 жана 2019-жылдары) КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы болгон.

== Өмүр баяны ==
Гурбангулы Мяликгулыевич Бердымухамедов 1957-жылдын 29-июнунда Түркмөн ССРинин Ашхабад облусуна караштуу Гөк-Тепе районундагы Бабарап айылында туулган. 

1979-жылы Түркмөн мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин ийгиликтүү аяктап, эмгек жолун Ашхабаддагы клиникалардын биринде тиш доктур болуп иштөө менен баштаган. Медицина тармагында тез эле ийгиликтерге жетишип, илимий иштерин коргоп, медицина илимдеринин доктору жана профессор наамын алган. 

1990-жылдары жогорку окуу жайларда окутуучулук кызматтарды аркалап, кийинчерээк Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медициналык өнөр жай министри болуп дайындалган. 

2001-жылдан тарта Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары болуп иштеп, өлкөнүн саясий турмушунда маанилүү фигурага айланган.

2006-жылы Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов каза болгондон кийин, Гурбангулы Бердымухамедов мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу болуп дайындалып, 2007-жылдын февралында өткөн президенттик шайлоодо расмий түрдө жеңип чыккан. Анын башкаруу доору &quot;Кайра жаралуу&quot; жана &quot;Бактылуулук&quot; мезгили деп аталып, ал өлкөдө бир катар социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Президенттик мезгилинде ал &quot;Аркадаг&quot; деген наамга ээ болуп, өлкөнүн бейтараптык статусун бекемдөөгө жана ахалтеке аттарын, түркмөн маданиятын дүйнөгө таанытууга чоң көңүл бурган. 

2022-жылы ал мамлекетти башкарууну жаштарга өткөрүп берүү максатында президенттик кызматтан кетерин жарыялап, андан кийинки шайлоодо уулу Сердар Бердымухамедов президент болуп шайланган. Учурда Гурбангулы Бердымухамедов Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы жана Түркмөн элинин улуттук лидери статусуна ээ болуп, өлкөнүн саясатында чечүүчү ролду ойноп келет.

{{Түркмөнстандын президенттери}}</text>
      <sha1>c2nqdwpdm3ea68q0w5to3cin7wsekzt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644136</id>
      <parentid>644135</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15360" sha1="fy25vseolgf2nyu1b3fisuzs3236lod" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы                    = 
|иш аяктоо убагы                    = 
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = [[Сердар Бердымухамедов|Бердымухамедов Сердар Гурбангулыевич]]
|кызматы_2                          = Түркмөнстандын Милли Геңешинин Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы_2                  = 21-январь 2023
|иш аяктоо убагы_2                  = а.у.
|андан мурунку инсан_2              = ''кызмат орду кайрадан негизделген''
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 2-чи Түркмөнстандын президенти
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 

|желек_4                            = Emblem of CIS.svg
|желек2_4                           = Flag of the CIS.svg
|кызматы_4                          = КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы
|иш баштоо убагы_4                  = 
|иш аяктоо убагы_4                  = 
|президент_4                        = 
|андан мурунку инсан_4              = 
|андан кийинки инсан_4              = 

|желек_5                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_5                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_5                          = Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы
|иш баштоо убагы_5                  = 
|иш аяктоо убагы_5                  = 
|президент_5                        = 
|андан мурунку инсан_5              = 
|андан кийинки инсан_5              = 

|желек_6                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_6                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_6                          = Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_6                  = 
|иш аяктоо убагы_6                  = 
|президент_6                        = 
|андан мурунку инсан_6              = 
|андан кийинки инсан_6              = 

|желек_7                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_7                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_7                          = Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри
|иш баштоо убагы_7                  = 
|иш аяктоо убагы_7                  = 
|президент_7                        = 
|андан мурунку инсан_7              = 
|андан кийинки инсан_7              = 

|туулган жылы                       = 29.06.1957
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|атасы                              = Бердымухамедов Мяликгулы Бердымухамедович
|апасы                              = Бердымухамедова Огулабат
|жубайы                             = Бердымухамедова Огулгерек Атаевна
|балдары                            = Уулу (Сердар) жана эки кызы (Гүлжахан жана Гүлшан)
|партиясы                           = Түркмөнстандын Демократиялык партиясы
|билими                             = Түркмөн мамлекеттик медициналык институту
|кесиби                             = стоматолог
|илимий даражасы                    = медицина илимдеринин доктору&lt;br&gt;экономика илимдеринин доктору
|илимий наамы                       = профессор
|дини                               = ислам ([[Сүннөттөр|сүннөт]], [[ханафий мазхабы]]) 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы

|наамы                              = [[File:Turkmenistan-Army-OF-9.svg|20px]] Армия генералы
|өтөгөн жылы                        = 21-декабрь 2006-жылдан тартып
|жарандыгы                          = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}
|кызмат өтөгөн жайы                 = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрү
|башкаруусу                         = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы (2007–2022)
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — [[Түркмөнстан|Түркмөнстандын]] мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти&lt;ref&gt;[https://centrasia.org/newsA.php?st=1296460200#gsc.tab=0 ЦентрАзия. Ж.Кужеков: Второму президенту Туркменистана придумали титул &quot;Аркадаг&quot;]&lt;/ref&gt;.

2007-жылдын 14-февралынан 2022-жылдын 19-мартына чейин — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы, Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы; армия генералы; 2021-жылдын 14-апрелинен 2023-жылдын 21-январына чейин — Түркмөнстандын Милли Геңгешинин (өлкө парламентинин) жогорку палатасы болгон Халк Маслахатынын төрагасы.

Президенттикке чейин, 2001-жылдын 3-апрелинен тартып — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басарларынын бири, ошону менен бирге 1997-жылдын декабрынан президент болгонго чейин Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри.

Медицина жана экономика илимдеринин доктору илимий даражаларына ээ, профессор, Түркмөнстандын илимдер академиясынын академиги. Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы (2007–2013), 1991-жылдан бери партиянын мүчөсү (президенттик мезгилде мүчөлүгү убактылуу токтотулган). Эки жолу (2012 жана 2019-жылдары) КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы болгон.

Өзүнөн мурунку башчы сыяктуу эле, Гурбангулы Бердымухамедов жеке керт башына сыйынуу субъектиси болгон авторитардык режимди жетектеген&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-turkmenistan-president-idUSKCN0P923J20150629/ Reuters. Cult of personality: Turkmen leader gets park tribute on birthday]&lt;/ref&gt;. Укук коргоочу топтор Бердымухамедовдун тушундагы Түркмөнстанды дүйнөдөгү эң репрессивдүү өлкөлөрдүн бири катары мүнөздөшөт жана Бердымухамедовду, анын туугандарын жана үзөңгүлөштөрүн коомдук турмуштун бардык тармактарында чексиз бийликке ээ деп айыпташат&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/world-report/2014/country-chapters/turkmenistan Human Rights Watch. World Report 2014: Turkmenistan]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/world-report/2020/country-chapters/turkmenistan Human Rights Watch. World Report 2020: Turkmenistan]&lt;/ref&gt;.

Бердымухамедовдун Түркмөнстандын президенти кызматындагы мураскери болуп анын уулу Сердар дайындалган. Ал мөөнөтүнөн мурда өткөн шайлоодо жеңип чыккан, бирок эл аралык коомчулук бул шайлоону эркин же адилеттүү деп тааныган эмес&lt;ref&gt;[https://www.trend.az/casia/turkmenistan/3571398.html Trend.az. Turkmenistan holds inauguration of new president]&lt;/ref&gt;.

== Өмүр баяны ==
Гурбангулы Мяликгулыевич Бердымухамедов 1957-жылдын 29-июнунда Түркмөн ССРинин Ашхабад облусуна караштуу Гөк-Тепе районундагы Бабарап айылында туулган&lt;ref&gt;[https://who.ca-news.org/people:1920 Кто есть кто. Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;. 

1979-жылы Түркмөн мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин ийгиликтүү аяктап, эмгек жолун Ашхабаддагы клиникалардын биринде тиш доктур болуп иштөө менен баштаган. Медицина тармагында тез эле ийгиликтерге жетишип, илимий иштерин коргоп, медицина илимдеринин доктору жана профессор наамын алган&lt;ref&gt;[https://file.liga.net/persons/gyrbangyli-berdimyhammedov ЛІГАБізнесІнформ. Бердымухамедов Гурбангулы]&lt;/ref&gt;. 

1990-жылдары жогорку окуу жайларда окутуучулук кызматтарды аркалап, кийинчерээк Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медициналык өнөр жай министри болуп дайындалган. 

2001-жылдан тарта Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары болуп иштеп, өлкөнүн саясий турмушунда маанилүү фигурага айланган&lt;ref&gt;[https://tass.ru/encyclopedia/person/berdymuhamedov-gurbanguly-myalikgulyevich TACC. Бердымухамедов, Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;.

2006-жылы Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов каза болгондон кийин, Гурбангулы Бердымухамедов мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу болуп дайындалып, 2007-жылдын февралында өткөн президенттик шайлоодо расмий түрдө жеңип чыккан. Анын башкаруу доору &quot;Кайра жаралуу&quot; жана &quot;Бактылуулук&quot; мезгили деп аталып, ал өлкөдө бир катар социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Президенттик мезгилинде ал &quot;Аркадаг&quot; деген наамга ээ болуп, өлкөнүн бейтараптык статусун бекемдөөгө жана ахалтеке аттарын, түркмөн маданиятын дүйнөгө таанытууга чоң көңүл бурган. 

2022-жылы ал мамлекетти башкарууну жаштарга өткөрүп берүү максатында президенттик кызматтан кетерин жарыялап, андан кийинки шайлоодо уулу Сердар Бердымухамедов президент болуп шайланган. Учурда Гурбангулы Бердымухамедов Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы жана Түркмөн элинин улуттук лидери статусуна ээ болуп, өлкөнүн саясатында чечүүчү ролду ойноп келет&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/person/61817e3a9a7947f37797b660?utm_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F РБК. Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

{{Түркмөнстандын президенттери}}</text>
      <sha1>fy25vseolgf2nyu1b3fisuzs3236lod</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644137</id>
      <parentid>644136</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19457" sha1="pbo3xz3r9914dttt72d91519tnf6anq" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы                    = 
|иш аяктоо убагы                    = 
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = [[Сердар Бердымухамедов|Бердымухамедов Сердар Гурбангулыевич]]
|кызматы_2                          = Түркмөнстандын Милли Геңешинин Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы_2                  = 21-январь 2023
|иш аяктоо убагы_2                  = а.у.
|андан мурунку инсан_2              = ''кызмат орду кайрадан негизделген''
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 2-чи Түркмөнстандын президенти
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 

|желек_4                            = Emblem of CIS.svg
|желек2_4                           = Flag of the CIS.svg
|кызматы_4                          = КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы
|иш баштоо убагы_4                  = 
|иш аяктоо убагы_4                  = 
|президент_4                        = 
|андан мурунку инсан_4              = 
|андан кийинки инсан_4              = 

|желек_5                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_5                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_5                          = Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы
|иш баштоо убагы_5                  = 
|иш аяктоо убагы_5                  = 
|президент_5                        = 
|андан мурунку инсан_5              = 
|андан кийинки инсан_5              = 

|желек_6                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_6                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_6                          = Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_6                  = 
|иш аяктоо убагы_6                  = 
|президент_6                        = 
|андан мурунку инсан_6              = 
|андан кийинки инсан_6              = 

|желек_7                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_7                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_7                          = Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри
|иш баштоо убагы_7                  = 
|иш аяктоо убагы_7                  = 
|президент_7                        = 
|андан мурунку инсан_7              = 
|андан кийинки инсан_7              = 

|туулган жылы                       = 29.06.1957
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|атасы                              = Бердымухамедов Мяликгулы Бердымухамедович&lt;ref&gt;[https://ru.archive.kabar.kg/news/skonchalsia-otetc-prezidenta-turkmenistana/ Kabar. Скончался отец президента Туркменистана]&lt;/ref&gt;
|апасы                              = Бердымухамедова Огулабат
|жубайы                             = Бердымухамедова Огулгерек Атаевна
|балдары                            = Уулу (Сердар) жана үч кызы (Гүлжахан, Гүлшан жана Огулжахан)
|партиясы                           = Түркмөнстандын Демократиялык партиясы
|билими                             = Түркмөн мамлекеттик медициналык институту
|кесиби                             = стоматолог
|илимий даражасы                    = медицина илимдеринин доктору&lt;br&gt;экономика илимдеринин доктору
|илимий наамы                       = профессор
|дини                               = ислам ([[Сүннөттөр|сүннөт]], [[ханафий мазхабы]]) 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы

|наамы                              = [[File:Turkmenistan-Army-OF-9.svg|20px]] Армия генералы
|өтөгөн жылы                        = 21-декабрь 2006-жылдан тартып
|жарандыгы                          = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}
|кызмат өтөгөн жайы                 = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрү
|башкаруусу                         = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы (2007–2022)
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — [[Түркмөнстан|Түркмөнстандын]] мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти&lt;ref&gt;[https://centrasia.org/newsA.php?st=1296460200#gsc.tab=0 ЦентрАзия. Ж.Кужеков: Второму президенту Туркменистана придумали титул &quot;Аркадаг&quot;]&lt;/ref&gt;.

2007-жылдын 14-февралынан 2022-жылдын 19-мартына чейин — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы, Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы; армия генералы; 2021-жылдын 14-апрелинен 2023-жылдын 21-январына чейин — Түркмөнстандын Милли Геңгешинин (өлкө парламентинин) жогорку палатасы болгон Халк Маслахатынын төрагасы.

Президенттикке чейин, 2001-жылдын 3-апрелинен тартып — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басарларынын бири, ошону менен бирге 1997-жылдын декабрынан президент болгонго чейин Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри.

Медицина жана экономика илимдеринин доктору илимий даражаларына ээ, профессор, Түркмөнстандын илимдер академиясынын академиги. Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы (2007–2013), 1991-жылдан бери партиянын мүчөсү (президенттик мезгилде мүчөлүгү убактылуу токтотулган). Эки жолу (2012 жана 2019-жылдары) КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы болгон.

Өзүнөн мурунку башчы сыяктуу эле, Гурбангулы Бердымухамедов жеке керт башына сыйынуу субъектиси болгон авторитардык режимди жетектеген&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-turkmenistan-president-idUSKCN0P923J20150629/ Reuters. Cult of personality: Turkmen leader gets park tribute on birthday]&lt;/ref&gt;. Укук коргоочу топтор Бердымухамедовдун тушундагы Түркмөнстанды дүйнөдөгү эң репрессивдүү өлкөлөрдүн бири катары мүнөздөшөт жана Бердымухамедовду, анын туугандарын жана үзөңгүлөштөрүн коомдук турмуштун бардык тармактарында чексиз бийликке ээ деп айыпташат&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/world-report/2014/country-chapters/turkmenistan Human Rights Watch. World Report 2014: Turkmenistan]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/world-report/2020/country-chapters/turkmenistan Human Rights Watch. World Report 2020: Turkmenistan]&lt;/ref&gt;.

Бердымухамедовдун Түркмөнстандын президенти кызматындагы мураскери болуп анын уулу Сердар дайындалган. Ал мөөнөтүнөн мурда өткөн шайлоодо жеңип чыккан, бирок эл аралык коомчулук бул шайлоону эркин же адилеттүү деп тааныган эмес&lt;ref&gt;[https://www.trend.az/casia/turkmenistan/3571398.html Trend.az. Turkmenistan holds inauguration of new president]&lt;/ref&gt;.

== Өмүр баяны ==
Гурбангулы Мяликгулыевич Бердымухамедов 1957-жылдын 29-июнунда Түркмөн ССРинин Ашхабад облусуна караштуу Гөк-Тепе районундагы Бабарап айылында туулган&lt;ref&gt;[https://who.ca-news.org/people:1920 Кто есть кто. Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;. 

1979-жылы Түркмөн мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин ийгиликтүү аяктап, эмгек жолун Ашхабаддагы клиникалардын биринде тиш доктур болуп иштөө менен баштаган. Медицина тармагында тез эле ийгиликтерге жетишип, илимий иштерин коргоп, медицина илимдеринин доктору жана профессор наамын алган&lt;ref&gt;[https://file.liga.net/persons/gyrbangyli-berdimyhammedov ЛІГАБізнесІнформ. Бердымухамедов Гурбангулы]&lt;/ref&gt;. 

1990-жылдары жогорку окуу жайларда окутуучулук кызматтарды аркалап, кийинчерээк Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медициналык өнөр жай министри болуп дайындалган. 

2001-жылдан тарта Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары болуп иштеп, өлкөнүн саясий турмушунда маанилүү фигурага айланган&lt;ref&gt;[https://tass.ru/encyclopedia/person/berdymuhamedov-gurbanguly-myalikgulyevich TACC. Бердымухамедов, Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;.

2006-жылы Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов каза болгондон кийин, Гурбангулы Бердымухамедов мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу болуп дайындалып, 2007-жылдын февралында өткөн президенттик шайлоодо расмий түрдө жеңип чыккан. Анын башкаруу доору &quot;Кайра жаралуу&quot; жана &quot;Бактылуулук&quot; мезгили деп аталып, ал өлкөдө бир катар социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Президенттик мезгилинде ал &quot;Аркадаг&quot; деген наамга ээ болуп, өлкөнүн бейтараптык статусун бекемдөөгө жана ахалтеке аттарын, түркмөн маданиятын дүйнөгө таанытууга чоң көңүл бурган. 

2022-жылы ал мамлекетти башкарууну жаштарга өткөрүп берүү максатында президенттик кызматтан кетерин жарыялап, андан кийинки шайлоодо уулу Сердар Бердымухамедов президент болуп шайланган. Учурда Гурбангулы Бердымухамедов Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы жана Түркмөн элинин улуттук лидери статусуна ээ болуп, өлкөнүн саясатында чечүүчү ролду ойноп келет&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/person/61817e3a9a7947f37797b660?utm_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F РБК. Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;.

== Жеке жашоосу ==

=== Үй-бүлөсү ===
Жубайы Огулгерек Атаевна Бердымухамедова. Көп жылдар бою коомчулукка көрүнбөй келген, бирок 2021-жылы Түркиянын президентинин жубайы Эмине Эрдогандын Ашхабадга сапары учурунда биринчи жолу расмий сүрөттөрү жарыяланган.

Балдары: Бир уулу (Сердар) жана үч кызы (Гүлжахан, Гүлшан жана Огулжахан) бар.  

Неберелери: Бир нече небереси бар. Небереси Керимгулы менен чогуу Гурбангулы Бердымухамедов көп учурда коомдук иш-чараларга, ат чабыштарга катышып, ыр жаздырып, музыкалык клиптерге түшкөнү белгилүү&lt;ref&gt;[https://24.kg/vlast/104790_prezident_turkmenii_vyistupil_snovoy_pesney_ispolniv_eesvnukom_natreh_yazyikah/ 24.kg. Президент Туркмении выступил с новой песней, исполнив ее с внуком на трех языках]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://kaktus.media/doc/350111_prezident_tyrkmenistana_s_vnykami_spel_pesnu_djastina_timberleyka_na_elke.html KaktusMedia. Президент Туркменистана с внуками спел песню Джастина Тимберлейка на елке]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://kaktus.media/doc/413468_prezident_tyrkmenistana_s_vnykom_pokatalsia_na_velosipede_i_provedal_skakynov.html kaktusMedia. Президент Туркменистана с внуком покатался на велосипеде и проведал скакунов]&lt;/ref&gt;.

=== Кызыгуулары жана хоббиси ===
Бердымухамедов ар тараптуу кызыгуулары бар инсан катары сүрөттөлөт:

* Ат спорту: [[Ахалтеке жылкысы|Ахалтеке]] аргымактарынын чоң күйөрманы жана алар тууралуу бир нече китептин автору. Өзү да ат үстүндө чеберчилигин көрсөтүп келет.
* Музыка жана адабият: Ал ыр жазат, гитара жана роялда ойнойт, ошондой эле диджейлик чеберчилигин көрсөткөн учурлары болгон. Анын авторлугунда Түркмөнстандын тарыхы, маданияты, медицинасы жана чай ичүү салты тууралуу ондогон китептер жарык көргөн.
* Спорт: Автожарыш, велосипед тебүү жана ок атуу сыяктуу спорттун түрлөрү менен активдүү алектенет.

=== Ден соолугу ===
2019-жылы анын ден соолугунун кескин начарлап кеткени же каза болгону тууралуу расмий эмес маалыматтар тараган, бирок кийинчерээк бул маалыматтар төгүндөлгөн&lt;ref&gt;[https://kaktus.media/doc/394880_smi:_ymer_prezident_tyrkmenistana_gyrbangyly_berdymyhamedov.html KaktusMedia. СМИ: Умер президент Туркменистана Гурбангулы Бердымухамедов]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stanradar.com/news/full/35498-sluhi-o-smerti-prezidenta-turkmenistana-tak-i-ostalis-sluhami.html Stan Radar. Слухи о смерти президента Туркменистана так и остались слухами]&lt;/ref&gt;. Адистиги боюнча тиш дарыгери болгондуктан, ал сергек жашоо образын жайылтууга өзгөчө көңүл бурат.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

{{Түркмөнстандын президенттери}}</text>
      <sha1>pbo3xz3r9914dttt72d91519tnf6anq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644138</id>
      <parentid>644137</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:17:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тышкы шилтемелер */</comment>
      <origin>644138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19626" sha1="re4ica8ey23ptz4nxjsnhwlfy7v5re1" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = 
|президент                          = 
|кызматы                            = Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы                    = 
|иш аяктоо убагы                    = 
|андан мурунку инсан                = 
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = [[Сердар Бердымухамедов|Бердымухамедов Сердар Гурбангулыевич]]
|кызматы_2                          = Түркмөнстандын Милли Геңешинин Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы_2                  = 21-январь 2023
|иш аяктоо убагы_2                  = а.у.
|андан мурунку инсан_2              = ''кызмат орду кайрадан негизделген''
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 2-чи Түркмөнстандын президенти
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 

|желек_4                            = Emblem of CIS.svg
|желек2_4                           = Flag of the CIS.svg
|кызматы_4                          = КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы
|иш баштоо убагы_4                  = 
|иш аяктоо убагы_4                  = 
|президент_4                        = 
|андан мурунку инсан_4              = 
|андан кийинки инсан_4              = 

|желек_5                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_5                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_5                          = Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы
|иш баштоо убагы_5                  = 
|иш аяктоо убагы_5                  = 
|президент_5                        = 
|андан мурунку инсан_5              = 
|андан кийинки инсан_5              = 

|желек_6                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_6                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_6                          = Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_6                  = 
|иш аяктоо убагы_6                  = 
|президент_6                        = 
|андан мурунку инсан_6              = 
|андан кийинки инсан_6              = 

|желек_7                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_7                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_7                          = Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри
|иш баштоо убагы_7                  = 
|иш аяктоо убагы_7                  = 
|президент_7                        = 
|андан мурунку инсан_7              = 
|андан кийинки инсан_7              = 

|туулган жылы                       = 29.06.1957
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|атасы                              = Бердымухамедов Мяликгулы Бердымухамедович&lt;ref&gt;[https://ru.archive.kabar.kg/news/skonchalsia-otetc-prezidenta-turkmenistana/ Kabar. Скончался отец президента Туркменистана]&lt;/ref&gt;
|апасы                              = Бердымухамедова Огулабат
|жубайы                             = Бердымухамедова Огулгерек Атаевна
|балдары                            = Уулу (Сердар) жана үч кызы (Гүлжахан, Гүлшан жана Огулжахан)
|партиясы                           = Түркмөнстандын Демократиялык партиясы
|билими                             = Түркмөн мамлекеттик медициналык институту
|кесиби                             = стоматолог
|илимий даражасы                    = медицина илимдеринин доктору&lt;br&gt;экономика илимдеринин доктору
|илимий наамы                       = профессор
|дини                               = ислам ([[Сүннөттөр|сүннөт]], [[ханафий мазхабы]]) 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы

|наамы                              = [[File:Turkmenistan-Army-OF-9.svg|20px]] Армия генералы
|өтөгөн жылы                        = 21-декабрь 2006-жылдан тартып
|жарандыгы                          = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}
|кызмат өтөгөн жайы                 = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрү
|башкаруусу                         = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы (2007–2022)
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — [[Түркмөнстан|Түркмөнстандын]] мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти&lt;ref&gt;[https://centrasia.org/newsA.php?st=1296460200#gsc.tab=0 ЦентрАзия. Ж.Кужеков: Второму президенту Туркменистана придумали титул &quot;Аркадаг&quot;]&lt;/ref&gt;.

2007-жылдын 14-февралынан 2022-жылдын 19-мартына чейин — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы, Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы; армия генералы; 2021-жылдын 14-апрелинен 2023-жылдын 21-январына чейин — Түркмөнстандын Милли Геңгешинин (өлкө парламентинин) жогорку палатасы болгон Халк Маслахатынын төрагасы.

Президенттикке чейин, 2001-жылдын 3-апрелинен тартып — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басарларынын бири, ошону менен бирге 1997-жылдын декабрынан президент болгонго чейин Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри.

Медицина жана экономика илимдеринин доктору илимий даражаларына ээ, профессор, Түркмөнстандын илимдер академиясынын академиги. Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы (2007–2013), 1991-жылдан бери партиянын мүчөсү (президенттик мезгилде мүчөлүгү убактылуу токтотулган). Эки жолу (2012 жана 2019-жылдары) КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы болгон.

Өзүнөн мурунку башчы сыяктуу эле, Гурбангулы Бердымухамедов жеке керт башына сыйынуу субъектиси болгон авторитардык режимди жетектеген&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-turkmenistan-president-idUSKCN0P923J20150629/ Reuters. Cult of personality: Turkmen leader gets park tribute on birthday]&lt;/ref&gt;. Укук коргоочу топтор Бердымухамедовдун тушундагы Түркмөнстанды дүйнөдөгү эң репрессивдүү өлкөлөрдүн бири катары мүнөздөшөт жана Бердымухамедовду, анын туугандарын жана үзөңгүлөштөрүн коомдук турмуштун бардык тармактарында чексиз бийликке ээ деп айыпташат&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/world-report/2014/country-chapters/turkmenistan Human Rights Watch. World Report 2014: Turkmenistan]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/world-report/2020/country-chapters/turkmenistan Human Rights Watch. World Report 2020: Turkmenistan]&lt;/ref&gt;.

Бердымухамедовдун Түркмөнстандын президенти кызматындагы мураскери болуп анын уулу Сердар дайындалган. Ал мөөнөтүнөн мурда өткөн шайлоодо жеңип чыккан, бирок эл аралык коомчулук бул шайлоону эркин же адилеттүү деп тааныган эмес&lt;ref&gt;[https://www.trend.az/casia/turkmenistan/3571398.html Trend.az. Turkmenistan holds inauguration of new president]&lt;/ref&gt;.

== Өмүр баяны ==
Гурбангулы Мяликгулыевич Бердымухамедов 1957-жылдын 29-июнунда Түркмөн ССРинин Ашхабад облусуна караштуу Гөк-Тепе районундагы Бабарап айылында туулган&lt;ref&gt;[https://who.ca-news.org/people:1920 Кто есть кто. Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;. 

1979-жылы Түркмөн мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин ийгиликтүү аяктап, эмгек жолун Ашхабаддагы клиникалардын биринде тиш доктур болуп иштөө менен баштаган. Медицина тармагында тез эле ийгиликтерге жетишип, илимий иштерин коргоп, медицина илимдеринин доктору жана профессор наамын алган&lt;ref&gt;[https://file.liga.net/persons/gyrbangyli-berdimyhammedov ЛІГАБізнесІнформ. Бердымухамедов Гурбангулы]&lt;/ref&gt;. 

1990-жылдары жогорку окуу жайларда окутуучулук кызматтарды аркалап, кийинчерээк Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медициналык өнөр жай министри болуп дайындалган. 

2001-жылдан тарта Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары болуп иштеп, өлкөнүн саясий турмушунда маанилүү фигурага айланган&lt;ref&gt;[https://tass.ru/encyclopedia/person/berdymuhamedov-gurbanguly-myalikgulyevich TACC. Бердымухамедов, Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;.

2006-жылы Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов каза болгондон кийин, Гурбангулы Бердымухамедов мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу болуп дайындалып, 2007-жылдын февралында өткөн президенттик шайлоодо расмий түрдө жеңип чыккан. Анын башкаруу доору &quot;Кайра жаралуу&quot; жана &quot;Бактылуулук&quot; мезгили деп аталып, ал өлкөдө бир катар социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Президенттик мезгилинде ал &quot;Аркадаг&quot; деген наамга ээ болуп, өлкөнүн бейтараптык статусун бекемдөөгө жана ахалтеке аттарын, түркмөн маданиятын дүйнөгө таанытууга чоң көңүл бурган. 

2022-жылы ал мамлекетти башкарууну жаштарга өткөрүп берүү максатында президенттик кызматтан кетерин жарыялап, андан кийинки шайлоодо уулу Сердар Бердымухамедов президент болуп шайланган. Учурда Гурбангулы Бердымухамедов Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы жана Түркмөн элинин улуттук лидери статусуна ээ болуп, өлкөнүн саясатында чечүүчү ролду ойноп келет&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/person/61817e3a9a7947f37797b660?utm_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F РБК. Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;.

== Жеке жашоосу ==

=== Үй-бүлөсү ===
Жубайы Огулгерек Атаевна Бердымухамедова. Көп жылдар бою коомчулукка көрүнбөй келген, бирок 2021-жылы Түркиянын президентинин жубайы Эмине Эрдогандын Ашхабадга сапары учурунда биринчи жолу расмий сүрөттөрү жарыяланган.

Балдары: Бир уулу (Сердар) жана үч кызы (Гүлжахан, Гүлшан жана Огулжахан) бар.  

Неберелери: Бир нече небереси бар. Небереси Керимгулы менен чогуу Гурбангулы Бердымухамедов көп учурда коомдук иш-чараларга, ат чабыштарга катышып, ыр жаздырып, музыкалык клиптерге түшкөнү белгилүү&lt;ref&gt;[https://24.kg/vlast/104790_prezident_turkmenii_vyistupil_snovoy_pesney_ispolniv_eesvnukom_natreh_yazyikah/ 24.kg. Президент Туркмении выступил с новой песней, исполнив ее с внуком на трех языках]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://kaktus.media/doc/350111_prezident_tyrkmenistana_s_vnykami_spel_pesnu_djastina_timberleyka_na_elke.html KaktusMedia. Президент Туркменистана с внуками спел песню Джастина Тимберлейка на елке]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://kaktus.media/doc/413468_prezident_tyrkmenistana_s_vnykom_pokatalsia_na_velosipede_i_provedal_skakynov.html kaktusMedia. Президент Туркменистана с внуком покатался на велосипеде и проведал скакунов]&lt;/ref&gt;.

=== Кызыгуулары жана хоббиси ===
Бердымухамедов ар тараптуу кызыгуулары бар инсан катары сүрөттөлөт:

* Ат спорту: [[Ахалтеке жылкысы|Ахалтеке]] аргымактарынын чоң күйөрманы жана алар тууралуу бир нече китептин автору. Өзү да ат үстүндө чеберчилигин көрсөтүп келет.
* Музыка жана адабият: Ал ыр жазат, гитара жана роялда ойнойт, ошондой эле диджейлик чеберчилигин көрсөткөн учурлары болгон. Анын авторлугунда Түркмөнстандын тарыхы, маданияты, медицинасы жана чай ичүү салты тууралуу ондогон китептер жарык көргөн.
* Спорт: Автожарыш, велосипед тебүү жана ок атуу сыяктуу спорттун түрлөрү менен активдүү алектенет.

=== Ден соолугу ===
2019-жылы анын ден соолугунун кескин начарлап кеткени же каза болгону тууралуу расмий эмес маалыматтар тараган, бирок кийинчерээк бул маалыматтар төгүндөлгөн&lt;ref&gt;[https://kaktus.media/doc/394880_smi:_ymer_prezident_tyrkmenistana_gyrbangyly_berdymyhamedov.html KaktusMedia. СМИ: Умер президент Туркменистана Гурбангулы Бердымухамедов]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stanradar.com/news/full/35498-sluhi-o-smerti-prezidenta-turkmenistana-tak-i-ostalis-sluhami.html Stan Radar. Слухи о смерти президента Туркменистана так и остались слухами]&lt;/ref&gt;. Адистиги боюнча тиш дарыгери болгондуктан, ал сергек жашоо образын жайылтууга өзгөчө көңүл бурат.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.themoscowtimes.com/news/article/turkmenistan-president-called-dumb-dishonest-in-cable/425538.html Turkmenistan President Called 'Dumb, Dishonest' in Cable]
{{Түркмөнстандын президенттери}}</text>
      <sha1>re4ica8ey23ptz4nxjsnhwlfy7v5re1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644139</id>
      <parentid>644138</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:29:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20811" sha1="nube16tunrm812fd63a3n2v51aoyfkp" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}})
|сүрөтү                             = 
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2                             = Flag of Turkmenistan.svg
|президент                          = [[Сердар Бердымухамедов|Бердымухамедов Сердар Гурбангулыевич]]
|кызматы                            = Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы                    = 21-январь 2023
|иш аяктоо убагы                    = а.у.
|андан мурунку инсан                = ''кызмат орду кайрадан негизделген''
|андан кийинки инсан                = 

|желек_2                            = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|желек2_2                           = Halk Maslahaty (People's Council) of Turkmenistan.png
|президент_2                        = өзү (2021—2022)&lt;br&gt;[[Сердар Бердымухамедов|Бердымухамедов Сердар Гурбангулыевич]] (2022-жылдан тартып)
|кызматы_2                          = Түркмөнстандын Милли Геңешинин Халк Маслахатынын төрагасы
|иш баштоо убагы_2                  = 14-апрель 2021
|иш аяктоо убагы_2                  = 21-январь 2023
|андан мурунку инсан_2              = ''кызмат орду кайрадан негизделген''
|андан кийинки инсан_2              = ''кызмат орду жоюлган''

|желек_3                            = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|желек2_3                           = Emblem of Turkmenistan.svg
|кызматы_3                          = 2-чи Түркмөнстандын президенти
|иш баштоо убагы_3                  = 14-февраль 2007
|иш аяктоо убагы_3                  = 19-март 2022
|президент_3                        = 
|премьер_3                          = өзү
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = [[Сапармурат Ниязов|Ниязов Сапармурат Атаевич]]
|андан кийинки инсан_3              = [[Сердар Бердымухамедов|Бердымухамедов Сердар Гурбангулыевич]] 

|желек_4                            = Emblem of CIS.svg
|желек2_4                           = Flag of the CIS.svg
|кызматы_4                          = КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы
|иш баштоо убагы_4                  = 1-январь 2012
|иш аяктоо убагы_4                  = 31-декабрь 2012
|президент_4                        = 
|андан мурунку инсан_4              = [[Эмомали Рахмон|Рахмон Эмомали]]
|андан кийинки инсан_4              = [[Александр Лукашенко|Лукашенко Александр]]

|желек_5                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_5                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_5                          = Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы
|иш баштоо убагы_5                  = 4-август 2007
|иш аяктоо убагы_5                  = 17-август 2013
|президент_5                        = 
|андан мурунку инсан_5              = [[Сапармурат Ниязов|Ниязов Сапармурат Атаевич]]
|андан кийинки инсан_5              = Бабаев Касымгулы

|желек_6                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_6                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_6                          = Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_6                  = 3-апрель 2001
|иш аяктоо убагы_6                  = 14-февраль 2007
|президент_6                        = [[Сапармурат Ниязов|Ниязов Сапармурат Атаевич]]
|андан мурунку инсан_6              = 
|андан кийинки инсан_6              = 

|желек_7                            = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2_7                           = Flag of Turkmenistan.svg
|кызматы_7                          = Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри
|иш баштоо убагы_7                  = 15-декабрь 1997
|иш аяктоо убагы_7                  = 14-февраль 2007
|президент_7                        = 
|андан мурунку инсан_7              = Кулиев Чары
|андан кийинки инсан_7              = Сердаров Ата

|туулган жылы                       = 29.06.1957
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад облусу]], Гөк-Тепе району, Бабарап айылы
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|атасы                              = Бердымухамедов Мяликгулы Бердымухамедович&lt;ref&gt;[https://ru.archive.kabar.kg/news/skonchalsia-otetc-prezidenta-turkmenistana/ Kabar. Скончался отец президента Туркменистана]&lt;/ref&gt;
|апасы                              = Бердымухамедова Огулабат
|жубайы                             = Бердымухамедова Огулгерек Атаевна
|балдары                            = Уулу (Сердар) жана үч кызы (Гүлжахан, Гүлшан жана Огулжахан)
|партиясы                           = Түркмөнстандын Демократиялык партиясы
|билими                             = Түркмөн мамлекеттик медициналык институту
|кесиби                             = стоматолог
|илимий даражасы                    = медицина илимдеринин доктору&lt;br&gt;экономика илимдеринин доктору
|илимий наамы                       = профессор
|дини                               = ислам ([[Сүннөттөр|сүннөт]], [[ханафий мазхабы]]) 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы

|наамы                              = [[File:Turkmenistan-Army-OF-9.svg|20px]] Армия генералы
|өтөгөн жылы                        = 21-декабрь 2006-жылдан тартып
|жарандыгы                          = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}
|кызмат өтөгөн жайы                 = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрү
|башкаруусу                         = Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы (2007–2022)
}}
'''Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}) '''Аркадаг''' ({{lang-tk|Arkadag}}) деген наамды алып жүрөт — [[Түркмөнстан|Түркмөнстандын]] мамлекеттик жана саясий ишмери. Түркмөн элинин улуттук лидери, 2023-жылдын 21-январынан бери Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы. 2006-жылдын 21-декабрынан 2022-жылдын 19-мартына чейин Түркмөнстандын президенти&lt;ref&gt;[https://centrasia.org/newsA.php?st=1296460200#gsc.tab=0 ЦентрАзия. Ж.Кужеков: Второму президенту Туркменистана придумали титул &quot;Аркадаг&quot;]&lt;/ref&gt;.

2007-жылдын 14-февралынан 2022-жылдын 19-мартына чейин — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасы, Түркмөнстандын куралдуу күчтөрүнүн жогорку башкы колбашчысы; армия генералы; 2021-жылдын 14-апрелинен 2023-жылдын 21-январына чейин — Түркмөнстандын Милли Геңгешинин (өлкө парламентинин) жогорку палатасы болгон Халк Маслахатынын төрагасы.

Президенттикке чейин, 2001-жылдын 3-апрелинен тартып — Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басарларынын бири, ошону менен бирге 1997-жылдын декабрынан президент болгонго чейин Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медицина өнөр жайы министри.

Медицина жана экономика илимдеринин доктору илимий даражаларына ээ, профессор, Түркмөнстандын илимдер академиясынын академиги. Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын төрагасы (2007–2013), 1991-жылдан бери партиянын мүчөсү (президенттик мезгилде мүчөлүгү убактылуу токтотулган). Эки жолу (2012 жана 2019-жылдары) КМШ мамлекет башчыларынын кеңешинин төрагасы болгон.

Өзүнөн мурунку башчы сыяктуу эле, Гурбангулы Бердымухамедов жеке керт башына сыйынуу субъектиси болгон авторитардык режимди жетектеген&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-turkmenistan-president-idUSKCN0P923J20150629/ Reuters. Cult of personality: Turkmen leader gets park tribute on birthday]&lt;/ref&gt;. Укук коргоочу топтор Бердымухамедовдун тушундагы Түркмөнстанды дүйнөдөгү эң репрессивдүү өлкөлөрдүн бири катары мүнөздөшөт жана Бердымухамедовду, анын туугандарын жана үзөңгүлөштөрүн коомдук турмуштун бардык тармактарында чексиз бийликке ээ деп айыпташат&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/world-report/2014/country-chapters/turkmenistan Human Rights Watch. World Report 2014: Turkmenistan]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/world-report/2020/country-chapters/turkmenistan Human Rights Watch. World Report 2020: Turkmenistan]&lt;/ref&gt;.

Бердымухамедовдун Түркмөнстандын президенти кызматындагы мураскери болуп анын уулу Сердар дайындалган. Ал мөөнөтүнөн мурда өткөн шайлоодо жеңип чыккан, бирок эл аралык коомчулук бул шайлоону эркин же адилеттүү деп тааныган эмес&lt;ref&gt;[https://www.trend.az/casia/turkmenistan/3571398.html Trend.az. Turkmenistan holds inauguration of new president]&lt;/ref&gt;.

== Өмүр баяны ==
Гурбангулы Мяликгулыевич Бердымухамедов 1957-жылдын 29-июнунда Түркмөн ССРинин Ашхабад облусуна караштуу Гөк-Тепе районундагы Бабарап айылында туулган&lt;ref&gt;[https://who.ca-news.org/people:1920 Кто есть кто. Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;. 

1979-жылы Түркмөн мамлекеттик медициналык институтунун стоматология факультетин ийгиликтүү аяктап, эмгек жолун Ашхабаддагы клиникалардын биринде тиш доктур болуп иштөө менен баштаган. Медицина тармагында тез эле ийгиликтерге жетишип, илимий иштерин коргоп, медицина илимдеринин доктору жана профессор наамын алган&lt;ref&gt;[https://file.liga.net/persons/gyrbangyli-berdimyhammedov ЛІГАБізнесІнформ. Бердымухамедов Гурбангулы]&lt;/ref&gt;. 

1990-жылдары жогорку окуу жайларда окутуучулук кызматтарды аркалап, кийинчерээк Түркмөнстандын Саламаттыкты сактоо жана медициналык өнөр жай министри болуп дайындалган. 

2001-жылдан тарта Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары болуп иштеп, өлкөнүн саясий турмушунда маанилүү фигурага айланган&lt;ref&gt;[https://tass.ru/encyclopedia/person/berdymuhamedov-gurbanguly-myalikgulyevich TACC. Бердымухамедов, Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;.

2006-жылы Түркмөнстандын биринчи президенти Сапармурат Ниязов каза болгондон кийин, Гурбангулы Бердымухамедов мамлекет башчысынын милдетин аткаруучу болуп дайындалып, 2007-жылдын февралында өткөн президенттик шайлоодо расмий түрдө жеңип чыккан. Анын башкаруу доору &quot;Кайра жаралуу&quot; жана &quot;Бактылуулук&quot; мезгили деп аталып, ал өлкөдө бир катар социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Президенттик мезгилинде ал &quot;Аркадаг&quot; деген наамга ээ болуп, өлкөнүн бейтараптык статусун бекемдөөгө жана ахалтеке аттарын, түркмөн маданиятын дүйнөгө таанытууга чоң көңүл бурган. 

2022-жылы ал мамлекетти башкарууну жаштарга өткөрүп берүү максатында президенттик кызматтан кетерин жарыялап, андан кийинки шайлоодо уулу Сердар Бердымухамедов президент болуп шайланган. Учурда Гурбангулы Бердымухамедов Түркмөнстандын Халк Маслахатынын төрагасы жана Түркмөн элинин улуттук лидери статусуна ээ болуп, өлкөнүн саясатында чечүүчү ролду ойноп келет&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/person/61817e3a9a7947f37797b660?utm_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F РБК. Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]&lt;/ref&gt;.

== Жеке жашоосу ==

=== Үй-бүлөсү ===
Жубайы Огулгерек Атаевна Бердымухамедова. Көп жылдар бою коомчулукка көрүнбөй келген, бирок 2021-жылы Түркиянын президентинин жубайы Эмине Эрдогандын Ашхабадга сапары учурунда биринчи жолу расмий сүрөттөрү жарыяланган.

Балдары: Бир уулу (Сердар) жана үч кызы (Гүлжахан, Гүлшан жана Огулжахан) бар.  

Неберелери: Бир нече небереси бар. Небереси Керимгулы менен чогуу Гурбангулы Бердымухамедов көп учурда коомдук иш-чараларга, ат чабыштарга катышып, ыр жаздырып, музыкалык клиптерге түшкөнү белгилүү&lt;ref&gt;[https://24.kg/vlast/104790_prezident_turkmenii_vyistupil_snovoy_pesney_ispolniv_eesvnukom_natreh_yazyikah/ 24.kg. Президент Туркмении выступил с новой песней, исполнив ее с внуком на трех языках]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://kaktus.media/doc/350111_prezident_tyrkmenistana_s_vnykami_spel_pesnu_djastina_timberleyka_na_elke.html KaktusMedia. Президент Туркменистана с внуками спел песню Джастина Тимберлейка на елке]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://kaktus.media/doc/413468_prezident_tyrkmenistana_s_vnykom_pokatalsia_na_velosipede_i_provedal_skakynov.html kaktusMedia. Президент Туркменистана с внуком покатался на велосипеде и проведал скакунов]&lt;/ref&gt;.

=== Кызыгуулары жана хоббиси ===
Бердымухамедов ар тараптуу кызыгуулары бар инсан катары сүрөттөлөт:

* Ат спорту: [[Ахалтеке жылкысы|Ахалтеке]] аргымактарынын чоң күйөрманы жана алар тууралуу бир нече китептин автору. Өзү да ат үстүндө чеберчилигин көрсөтүп келет.
* Музыка жана адабият: Ал ыр жазат, гитара жана роялда ойнойт, ошондой эле диджейлик чеберчилигин көрсөткөн учурлары болгон. Анын авторлугунда Түркмөнстандын тарыхы, маданияты, медицинасы жана чай ичүү салты тууралуу ондогон китептер жарык көргөн.
* Спорт: Автожарыш, велосипед тебүү жана ок атуу сыяктуу спорттун түрлөрү менен активдүү алектенет.

=== Ден соолугу ===
2019-жылы анын ден соолугунун кескин начарлап кеткени же каза болгону тууралуу расмий эмес маалыматтар тараган, бирок кийинчерээк бул маалыматтар төгүндөлгөн&lt;ref&gt;[https://kaktus.media/doc/394880_smi:_ymer_prezident_tyrkmenistana_gyrbangyly_berdymyhamedov.html KaktusMedia. СМИ: Умер президент Туркменистана Гурбангулы Бердымухамедов]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://stanradar.com/news/full/35498-sluhi-o-smerti-prezidenta-turkmenistana-tak-i-ostalis-sluhami.html Stan Radar. Слухи о смерти президента Туркменистана так и остались слухами]&lt;/ref&gt;. Адистиги боюнча тиш дарыгери болгондуктан, ал сергек жашоо образын жайылтууга өзгөчө көңүл бурат.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.themoscowtimes.com/news/article/turkmenistan-president-called-dumb-dishonest-in-cable/425538.html Turkmenistan President Called 'Dumb, Dishonest' in Cable]
{{Түркмөнстандын президенттери}}</text>
      <sha1>nube16tunrm812fd63a3n2v51aoyfkp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Түркмөнстандын президенттери</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151643</id>
    <revision>
      <id>644122</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:10:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Багыттоочу жадыбал |state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;  |аталышы                  = Түркмөнстандын президенттери  |стиль_негизги_башжазуу   = #37BF7B  |стиль_башжазуу           = #37BF7B  |башжазуу                 = [[Файл:Flag of the President of Turkmenistan.svg|20px]] Түркмөнстандын президенттери...&quot;</comment>
      <origin>644122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1072" sha1="r1quvvybjksdatqpwxb8u1be73oynnq" xml:space="preserve">{{Багыттоочу жадыбал
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аталышы                  = Түркмөнстандын президенттери
 |стиль_негизги_башжазуу   = #37BF7B
 |стиль_башжазуу           = #37BF7B
 |башжазуу                 = [[Файл:Flag of the President of Turkmenistan.svg|20px]] Түркмөнстандын президенттери
 |сүрөт                    = 

|башжазуу1 = 
|тизмек1   = 
&lt;center&gt;
[[Сапармурат Ниязов|Ниязов Сапармурат Атаевич]] (1991—2006) {{·}} 
[[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]] (2006—2022) {{·}} 
[[Сердар Бердымухамедов|Бердымухамедов Сердар Гурбангулыевич]] (2022-жылдан тартып)
&lt;/center&gt;

}}
&lt;noinclude&gt;
[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r1quvvybjksdatqpwxb8u1be73oynnq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644123</id>
      <parentid>644122</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1094" sha1="172uio1jkrm7co8pims2ipwc2vakz9g" xml:space="preserve">{{Багыттоочу жадыбал
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аталышы                  = Түркмөнстандын президенттери
 |стиль_негизги_башжазуу   = background:#37BF7B
 |стиль_башжазуу           = background:#37BF7B
 |башжазуу                 = [[Файл:Flag of the President of Turkmenistan.svg|20px]] Түркмөнстандын президенттери
 |сүрөт                    = 

|башжазуу1 = 
|тизмек1   = 
&lt;center&gt;
[[Сапармурат Ниязов|Ниязов Сапармурат Атаевич]] (1991—2006) {{·}} 
[[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]] (2006—2022) {{·}} 
[[Сердар Бердымухамедов|Бердымухамедов Сердар Гурбангулыевич]] (2022-жылдан тартып)
&lt;/center&gt;

}}
&lt;noinclude&gt;
[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>172uio1jkrm7co8pims2ipwc2vakz9g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644126</id>
      <parentid>644123</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1200" sha1="597hdy99g2uonxi6dfqzadpsulhu0ah" xml:space="preserve">{{Багыттоочу жадыбал
|state                     = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
 |аталышы                  = Түркмөнстандын президенттери
 |стиль_негизги_башжазуу   = background:#37BF7B
 |стиль_башжазуу           = background:#37BF7B
 |башжазуу                 = [[Файл:Flag of the President of Turkmenistan.svg|20px]] Түркмөнстандын президенттери
 |сүрөт                    = 

|башжазуу1 = 
|тизмек1   = 
&lt;center&gt;
[[Сапармурат Ниязов|Ниязов Сапармурат Атаевич]] (1991—2006) {{·}} 
[[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]] (2006—2022) {{·}} 
[[Сердар Бердымухамедов|Бердымухамедов Сердар Гурбангулыевич]] (2022-жылдан тартып)
&lt;/center&gt;

}}
&lt;noinclude&gt;
[[Категория:Багыттоочу калыптар:Мамлекеттердин президенттери]]
&lt;/noinclude&gt;
&lt;includeonly&gt;[[Категория:Түркмөнстандын президенттери]]&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>597hdy99g2uonxi6dfqzadpsulhu0ah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категория:Түркмөнстандын президенттери</title>
    <ns>14</ns>
    <id>151644</id>
    <revision>
      <id>644129</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:15:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Created blank page</comment>
      <origin>644129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нурбердыева Акжа Таджиевна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151645</id>
    <revision>
      <id>644140</id>
      <timestamp>2026-04-15T14:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎'''Нурбердыева Акжа Таджиевна''' ({{lang-tk|Akja Täjiýewna Nurberdiýewa}}) — 2007-жылдын 23-февралынан 2018-жылдын 30-мартына чейин Түркмөнстандын Межлисинин төрайымы.&quot;</comment>
      <origin>644140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="262" sha1="llvnl9bn0xjl6dt79q1q0k7zi7yqnjb" xml:space="preserve">'''Нурбердыева Акжа Таджиевна''' ({{lang-tk|Akja Täjiýewna Nurberdiýewa}}) — 2007-жылдын 23-февралынан 2018-жылдын 30-мартына чейин Түркмөнстандын Межлисинин төрайымы.</text>
      <sha1>llvnl9bn0xjl6dt79q1q0k7zi7yqnjb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644143</id>
      <parentid>644140</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:51:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6827" sha1="qx13ig7uv5l0jgud5zbzy4d29n4jg01" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Нурбердыева Акжа Таджиевна
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Akja Täjiýewna Nurberdiýewa}}
|сүрөтү                             = Mariani,_Nurberdiyeva,_Aknazarova,_OSCE_PA_Ashgabat_2015(16554510674)_cropped_(cropped).jpg
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2                             = Flag of Turkmenistan.svg
|президент                          = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|кызматы                            = 6-чы Түркмөнстан Межилисинин төрайымы
|иш баштоо убагы                    = 23-февраль 2007
|иш аяктоо убагы                    = 30-март 2018
|андан мурунку инсан                = Атаев Овезгелды
|андан кийинки инсан                = [[Маммедова Гүлшат Сахиевна]]

|желек_2                            = Emblem of Turkmenistan (2000–2003).svg
|желек2_2                           = Flag of Turkmenistan.svg
|президент_2                        = 
|кызматы_2                          = Түркмөнстан Межилисинин төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_2                  = 2000
|иш аяктоо убагы_2                  = 23-февраль 2007
|андан мурунку инсан_2              = 
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = 
|желек2_3                           = 
|кызматы_3                          = 
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 


|туулган жылы                       = 1957
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад]]
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = Түркмөнстандын Демократиялык партиясы
|билими                             = 
|кесиби                             = педагог
|илимий даражасы                    = философия илимдеринин кандидаты
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
{{Мактумгулу Фраги медалы}}
{{Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл медалы}}
{{Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл медалы}}
{{Гурбансолтан эже ордени}}
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
'''Нурбердыева Акжа Таджиевна''' ({{lang-tk|Akja Täjiýewna Nurberdiýewa}}) — 2007-жылдын 23-февралынан 2018-жылдын 30-мартына чейин Түркмөнстандын Межилисинин төрайымы.

== Өмүр баяны ==
Жогорку педагогикалык билимдүү жана философия илимдеринин кандидаты илимий даражасына ээ.

2000—2005-жылдары — Түркмөнстандын II чакырылыштагы Межилисинин депутаты, Түркмөнстандын Межилисинин төрагасынын орун басары.

2005-жылдан тартып — жаңы чакырылышта кайрадан Түркмөнстандын Межилисинин төрагасынын орун басары. Ошону менен бирге, коомдук башталышта Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын Ахал велаяты боюнча катчысы. Ошондой эле, 2007-жылдын 23-февралына чейин Түркмөнстандын Кесиптик бирликтеринин улуттук борборунун төрайымы.

2006-жылдын 22-декабрынан 2007-жылдын 23-февралына чейин — Түркмөнстандын Межилисинин төрайымынын милдетин аткаруучу.

2007-жылдын 23-февралынан тартып — Түркмөнстандын Межлисинин төрайымы, 2009 жана 2014-жылдары бул кызматка кайрадан шайланган&lt;ref&gt;[https://ria.ru/20090109/158794030.html РИА. Акджа Нурбердыева сохранила пост председателя парламента Туркмении]&lt;/ref&gt;.

2018-жылдын 30-мартында — Түркмөнстандын Межилисинин төрайымы кызматынан бошотулган.

== Сыйлыктары ==
«Гурбансолтан эже» ордени

«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл медалы» медалы

«Мактумгулу Фраги» медалы (2014)

«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл медалы» медалы

«КМШ ПАА. 25 жыл» эстелик белгиси (2017-жылдын 27-марты, КМШ парламенттер аралык ассамблеясы) — Парламенттер аралык Ассамблеянын жана анын органдарынын ишине көмөктөшкөндүгү үчүн&lt;ref&gt;[https://iacis.ru/public/upload/files/1/854.pdf Постановление Совета Межпарламентской Ассамблеи государств — участников Содружества Независимых Государств от 27 марта 2017 года № 18 «О награждении памятным знаком «МпА СНГ. 25 лет»]&lt;/ref&gt;.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==</text>
      <sha1>qx13ig7uv5l0jgud5zbzy4d29n4jg01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644144</id>
      <parentid>644143</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:54:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7380" sha1="cb6i83r59nsuauea4y0vh9xbmqgm9o5" xml:space="preserve">{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы                              = Нурбердыева Акжа Таджиевна
|расмий ысымы                       = {{lang-tk|Akja Täjiýewna Nurberdiýewa}}
|сүрөтү                             = Mariani,_Nurberdiyeva,_Aknazarova,_OSCE_PA_Ashgabat_2015(16554510674)_cropped_(cropped).jpg
|туурасы                            = 280px
|өлкө                               = {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}}

|желек                              = Emblem of Turkmenistan.svg
|желек2                             = Flag of Turkmenistan.svg
|президент                          = [[Бердымухамедов Гурбангулы Мяликгулыевич]]
|кызматы                            = 6-чы Түркмөнстан Межилисинин төрайымы
|иш баштоо убагы                    = 23-февраль 2007
|иш аяктоо убагы                    = 30-март 2018
|андан мурунку инсан                = Атаев Овезгелды
|андан кийинки инсан                = [[Маммедова Гүлшат Сахиевна]]

|желек_2                            = Emblem of Turkmenistan (2000–2003).svg
|желек2_2                           = Flag of Turkmenistan.svg
|президент_2                        = 
|кызматы_2                          = Түркмөнстан Межилисинин төрагасынын орун басары
|иш баштоо убагы_2                  = 2000
|иш аяктоо убагы_2                  = 23-февраль 2007
|андан мурунку инсан_2              = 
|андан кийинки инсан_2              = 

|желек_3                            = 
|желек2_3                           = 
|кызматы_3                          = 
|иш баштоо убагы_3                  = 
|иш аяктоо убагы_3                  = 
|президент_3                        = 
|заголовок1_3                       = 
|текст1_3                           = 
|андан мурунку инсан_3              = 
|андан кийинки инсан_3              = 


|туулган жылы                       = 1957
|туулган жери                       = [[СССР]], [[Түркмөн Советтик Социалисттик Республикасы|Түркмөн ССР]], [[Ашхабад]]
|каза болгон жылы                   = 
|каза болгон жери                   = 
|мүрзөсүнүн орду                    = 
|жубайы                             = 
|балдары                            = 
|партиясы                           = Түркмөнстандын Демократиялык партиясы
|билими                             = 
|кесиби                             = педагог
|илимий даражасы                    = философия илимдеринин кандидаты
|дини                               = 
|кол тамгасы                        = 
|сыйлыктары                         = 
{{Мактумгулу Фраги медалы}}
{{Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл медалы}}
{{Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл медалы}}
{{Гурбансолтан эже ордени}}
|ишмердүүлүгү                       = саясатчы
}}
'''Нурбердыева Акжа Таджиевна''' ({{lang-tk|Akja Täjiýewna Nurberdiýewa}}) — 2007-жылдын 23-февралынан 2018-жылдын 30-мартына чейин Түркмөнстандын Межилисинин төрайымы.

== Өмүр баяны ==
Жогорку педагогикалык билимдүү жана философия илимдеринин кандидаты илимий даражасына ээ.

2000—2005-жылдары — Түркмөнстандын II чакырылыштагы Межилисинин депутаты, Түркмөнстандын Межилисинин төрагасынын орун басары.

2005-жылдан тартып — жаңы чакырылышта кайрадан Түркмөнстандын Межилисинин төрагасынын орун басары. Ошону менен бирге, коомдук башталышта Түркмөнстандын Демократиялык партиясынын Ахал велаяты боюнча катчысы. Ошондой эле, 2007-жылдын 23-февралына чейин Түркмөнстандын Кесиптик бирликтеринин улуттук борборунун төрайымы.

2006-жылдын 22-декабрынан 2007-жылдын 23-февралына чейин — Түркмөнстандын Межилисинин төрайымынын милдетин аткаруучу.

2007-жылдын 23-февралынан тартып — Түркмөнстандын Межлисинин төрайымы, 2009 жана 2014-жылдары бул кызматка кайрадан шайланган&lt;ref&gt;[https://ria.ru/20090109/158794030.html РИА. Акджа Нурбердыева сохранила пост председателя парламента Туркмении]&lt;/ref&gt;.

2018-жылдын 30-мартында — Түркмөнстандын Межилисинин төрайымы кызматынан бошотулган&lt;ref&gt;[https://centralasia.media/news:1580163/ CentralAsia. Что стало с бывшей главой парламента Туркменистана, занимавшей этот пост 11 лет? - СМИ]&lt;/ref&gt;.

== Сыйлыктары ==
«Гурбансолтан эже» ордени&lt;ref&gt;[https://centrasia.org/person2.php?st=1103019790#gsc.tab=0 ЦентрАзия. НУРБЕРДЫЕВА Акджа Таджиевна]&lt;/ref&gt;.

«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 20 жыл медалы» медалы.

«Мактумгулу Фраги» медалы (2014).

«Түркмөнстандын көз карандысыздыгына 25 жыл медалы» медалы.

«КМШ ПАА. 25 жыл» эстелик белгиси (2017-жылдын 27-марты, КМШ парламенттер аралык ассамблеясы) — Парламенттер аралык Ассамблеянын жана анын органдарынын ишине көмөктөшкөндүгү үчүн&lt;ref&gt;[https://iacis.ru/public/upload/files/1/854.pdf Постановление Совета Межпарламентской Ассамблеи государств — участников Содружества Независимых Государств от 27 марта 2017 года № 18 «О награждении памятным знаком «МпА СНГ. 25 лет»]&lt;/ref&gt;.

== Булактар ==
{{Булактар|2}}

== Тышкы шилтемелер ==

* [https://turkmenwiki.org/index.php/%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D0%B0,_%D0%90%D0%BA%D0%B4%D0%B6%D0%B0 TurkmenWiki. Нурбердыева, Акджа]</text>
      <sha1>cb6i83r59nsuauea4y0vh9xbmqgm9o5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Калып:Гурбансолтан эже ордени</title>
    <ns>10</ns>
    <id>151646</id>
    <revision>
      <id>644141</id>
      <timestamp>2026-04-15T14:45:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎[[Файл:Magtymguly Pyragy medal.png|40px|link=Гурбансолтан эже ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Гурбансолтан эже» ордени менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}} [[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Гурбансолтан эже ордени]] &lt;/noinclude&gt;&quot;</comment>
      <origin>644141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="383" sha1="gvtki55zoun9mykwlmfqpt436z4kbf6" xml:space="preserve">[[Файл:Magtymguly Pyragy medal.png|40px|link=Гурбансолтан эже ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Гурбансолтан эже» ордени менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Гурбансолтан эже ордени]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gvtki55zoun9mykwlmfqpt436z4kbf6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644142</id>
      <parentid>644141</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:46:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artelow</username>
        <id>2286</id>
      </contributor>
      <origin>644142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="381" sha1="ks0kacyooe2bp43tujs5fktjsictw6d" xml:space="preserve">[[Файл:Orden Corbansolta Eje.jpg|40px|link=Гурбансолтан эже ордени]]{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Категория:«Гурбансолтан эже» ордени менен сыйлангандар]]}}&lt;noinclude&gt;{{Doc}}
[[Категория:Калыптар:Сыйлыктар:Түркмөнстан|Гурбансолтан эже ордени]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ks0kacyooe2bp43tujs5fktjsictw6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. E тайпасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151647</id>
    <revision>
      <id>644145</id>
      <timestamp>2026-04-15T17:07:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] E тайпасынын''' оюндары 14 июнда башталат жана 25 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |acces...&quot;</comment>
      <origin>644145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14682" sha1="s5chj47qwpsiaaw5dwei7022gof6i2f" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] E тайпасынын''' оюндары 14 июнда башталат жана 25 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Германия улуттук футбол курамасы|Германия]], [[Кюрасао улуттук футбол курамасы|Кюрасао]], [[Кот-д'Ивуар улуттук футбол курамасы|Кот-д'Ивуар]] жана [[Эквадор улуттук футбол курамасы|Эквадор]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| E1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|GER}}
| 1
| [[УЕФА]]
| data-sort-value=&quot;*&quot; | УЕФА, A тайпасы, 1-орун
| 17-ноябрь 2025
| 21чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| data-sort-value=&quot;4.2&quot; | '''Чемпион''' ([[1954 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1954]], [[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]], [[1990 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1990]], [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
| 9
|
|-
| E2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|CUW}}
| 4
| [[КОНКАКАФ]]
| КОНКАКАФ, В тайпасы, 1-орун
| 19-ноябрь 2025
| 1чи
| – 
| data-sort-value=&quot;1.3&quot; | –
| 82
|
|-
| E3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|CIV}}
| 3
| [[КАФ]]
| КАФ, F тайпасы, 1-е место
| 14-октябрь 2025
| 4чү
| [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]]
| data-sort-value=&quot;5.1&quot; | Тайпалык баскыч ([[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]], [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
| 42
|
|-
| E4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|ECU}}
| 2
| [[КОНМЕБОЛ]]
| КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 2-орун
| 11-июнь 2025
| 5чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| data-sort-value=&quot;7.2&quot; | 1/8 финал ([[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]])
| 23
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|E тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* E тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. C тайпасы|C тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасындагы]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. F тайпасы|F тайпасындагы]] 3-орунду ээлеген курамага чыгат.
* E тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курама менен ойнойт.
* E тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. K тайпасы|K тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Германия – Кюрасао ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=E1 /&gt;{{Football box
|date       = 14-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|GER|||R}}
|score      = Матч №10
|team2      = {{футбол|CUW}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эн-ар-жи]]», [[Хьюстон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464
}}&lt;section end=E1 /&gt;

=== Кот-д'Ивуар – Эквадор ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=E2 /&gt;{{Football box
|date       = 14-июнь 2026
|time       = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|CIV|||R}}
|score      = Матч №9
|team2      = {{футбол|ECU}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Линколн Файненшел Филд]]», [[Филаделфия]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467
}}&lt;section end=E2 /&gt;

=== Германия – Кот-д'Ивуар ===
Командалар буга чейин бир жолу — 2009-жылдагы жолдоштук оюнда жолуккан, ал оюн 2:2 эсебинде тең чыгуу менен аяктаган&lt;ref&gt;{{cite web|title=Germany national football team: record v Ivory Coast|url=https://www.11v11.com/teams/germany/tab/opposingTeams/opposition/Ivory%20Coast|website=11v11.com|access-date=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=E3 /&gt;{{Football box
|date       = 20-июнь 2026
|time       = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|GER|||R}}
|score      = Матч №33
|team2      = {{футбол|CIV}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Бимо Филд]]», [[Торонто]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469
}}&lt;section end=E3 /&gt;

=== Эквадор – Кюрасао ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=E4 /&gt;{{Football box
|date       = 20-июнь 2026
|time       = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|ECU|||R}}
|score      = Матч №34
|team2      = {{футбол|CUW}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эрроухед]]», [[Канзас Сити (Миссури)|Канзас]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465
}}&lt;section end=E4 /&gt;

=== Кюрасао – Кот-д'Ивуар ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=E5 /&gt;{{Football box
|date       = 25-июнь 2026
|time       = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|CUW|||R}}
|score      = Матч №55
|team2      = {{футбол|CIV}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Линколн Файненшел Филд]]», [[Филаделфия]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468
}}&lt;section end=E5 /&gt;

=== Эквадор – Германия ===
Командалардын буга чейинки эки жолугушуусунда Германия жеңишке жеткен: 2006 Дүйнө чемпионатынын тайпалык баскычында 3:0 (бул мелдешти Германия өзү кабыл алган) жана 2013-жылы жолдоштук оюнда 4:2 эсебинде&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ecuador national football team: record v Germany|url=https://www.11v11.com/teams/ecuador/tab/opposingTeams/opposition/Germany|website=11v11.com|access-date=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=E6 /&gt;{{Football box
|date       = 25-июнь 2026
|time       = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|ECU|||R}}
|score      = Матч №56
|team2      = {{футбол|GER}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Метлайф]]», [[Ист Рузэрфорд (Нү-Жерси)|Ист-Ратерфорд]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466
}}&lt;section end=E6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|GER}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|CUW}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|CIV}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|ECU}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>s5chj47qwpsiaaw5dwei7022gof6i2f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644147</id>
      <parentid>644145</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T17:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>644147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14680" sha1="hn3bwc2f0teue24k3huxlsacnc0jfue" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] E тайпасынын''' оюндары 14 июнда башталат жана 25 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Германия улуттук футбол курамасы|Германия]], [[Кюрасао улуттук футбол курамасы|Кюрасао]], [[Кот-д'Ивуар улуттук футбол курамасы|Кот-д'Ивуар]] жана [[Эквадор улуттук футбол курамасы|Эквадор]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| E1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|GER}}
| 1
| [[УЕФА]]
| data-sort-value=&quot;*&quot; | УЕФА, A тайпасы, 1-орун
| 17-ноябрь 2025
| 21чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| data-sort-value=&quot;4.2&quot; | '''Чемпион''' ([[1954 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1954]], [[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]], [[1990 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1990]], [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
| 9
|
|-
| E2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|CUW}}
| 4
| [[КОНКАКАФ]]
| КОНКАКАФ, В тайпасы, 1-орун
| 19-ноябрь 2025
| 1чи
| – 
| data-sort-value=&quot;1.3&quot; | –
| 82
|
|-
| E3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|CIV}}
| 3
| [[КАФ]]
| КАФ, F тайпасы, 1-е место
| 14-октябрь 2025
| 4чү
| [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]]
| data-sort-value=&quot;5.1&quot; | Тайпалык баскыч ([[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]], [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
| 42
|
|-
| E4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|ECU}}
| 2
| [[КОНМЕБОЛ]]
| КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 2-орун
| 11-июнь 2025
| 5чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| data-sort-value=&quot;7.2&quot; | 1/8 финал ([[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]])
| 23
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|E тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* E тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. C тайпасы|C тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасындагы]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. F тайпасы|F тайпасындагы]] 3-орунду ээлеген курамага чыгат.
* E тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курама менен ойнойт.
* E тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. K тайпасы|K тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Германия – Кюрасао ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=E1 /&gt;{{Football box
|date       = 14-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|GER|||R}}
|score      = Матч №10
|team2      = {{футбол|CUW}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эн-ар-жи]]», [[Хьюстон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464
}}&lt;section end=E1 /&gt;

=== Кот-д'Ивуар – Эквадор ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=E2 /&gt;{{Football box
|date       = 14-июнь 2026
|time       = 19:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|CIV|||R}}
|score      = Матч №9
|team2      = {{футбол|ECU}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Линколн Файненшел Филд]]», [[Филаделфия]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467
}}&lt;section end=E2 /&gt;

=== Германия – Кот-д'Ивуар ===
Командалар буга чейин бир жолу — 2009-жылдагы жолдоштук оюнда жолуккан, ал оюн 2:2 эсебинде тең чыгуу менен аяктаган&lt;ref&gt;{{cite web|title=Germany national football team: record v Ivory Coast|url=https://www.11v11.com/teams/germany/tab/opposingTeams/opposition/Ivory%20Coast|website=11v11.com|accessdate=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=E3 /&gt;{{Football box
|date       = 20-июнь 2026
|time       = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|GER|||R}}
|score      = Матч №33
|team2      = {{футбол|CIV}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Бимо Филд]]», [[Торонто]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469
}}&lt;section end=E3 /&gt;

=== Эквадор – Кюрасао ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=E4 /&gt;{{Football box
|date       = 20-июнь 2026
|time       = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|ECU|||R}}
|score      = Матч №34
|team2      = {{футбол|CUW}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эрроухед]]», [[Канзас Сити (Миссури)|Канзас]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465
}}&lt;section end=E4 /&gt;

=== Кюрасао – Кот-д'Ивуар ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=E5 /&gt;{{Football box
|date       = 25-июнь 2026
|time       = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|CUW|||R}}
|score      = Матч №55
|team2      = {{футбол|CIV}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Линколн Файненшел Филд]]», [[Филаделфия]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468
}}&lt;section end=E5 /&gt;

=== Эквадор – Германия ===
Командалардын буга чейинки эки жолугушуусунда Германия жеңишке жеткен: 2006 Дүйнө чемпионатынын тайпалык баскычында 3:0 (бул мелдешти Германия өзү кабыл алган) жана 2013-жылы жолдоштук оюнда 4:2 эсебинде&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ecuador national football team: record v Germany|url=https://www.11v11.com/teams/ecuador/tab/opposingTeams/opposition/Germany|website=11v11.com|accessdate=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=E6 /&gt;{{Football box
|date       = 25-июнь 2026
|time       = 16:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|ECU|||R}}
|score      = Матч №56
|team2      = {{футбол|GER}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Метлайф]]», [[Ист Рузэрфорд (Нү-Жерси)|Ист-Ратерфорд]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466
}}&lt;section end=E6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|GER}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|CUW}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|CIV}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|ECU}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>hn3bwc2f0teue24k3huxlsacnc0jfue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. F тайпасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151648</id>
    <revision>
      <id>644146</id>
      <timestamp>2026-04-15T17:44:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] F тайпасынын''' оюндары 12 июнда башталат жана 25 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |acces...&quot;</comment>
      <origin>644146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17244" sha1="igw14931x810ehysk579sklzm1sbd0o" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] F тайпасынын''' оюндары 12 июнда башталат жана 25 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Нидерланд улуттук футбол курамасы|Нидерланд]], [[Жапония улуттук футбол курамасы|Жапония]], [[Швеция улуттук футбол курамасы|Швеция]] жана [[Тунис улуттук футбол курамасы|Тунис]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| F1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|NED}}
| 1
| [[УЕФА]]
| УЕФА, G тайпасы, 1-орун 
| 17-ноябрь 2025
| 12чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| 2-орун ([[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]], [[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
| 7
|
|-
| F2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|JPN}}
| 2
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| АФК, 3-раунд, C тайпасы, 1-орун
| 20-март 2025
| 8чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]] 
| 1/8 финал ([[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
| 18
|
|-
| F3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|SWE}}
| 4{{refn|name=Placeholder|УЕФАнын плей-офф раундундагы A жолунун жеңүүчүсү тайпалык баскычынын чучукулактын учурунда белгисиз болгондуктан ФИФА рейтингиндеги орундар эске алынган эмес жана бул команда автоматтык түрдө 4-себетке жайгаштырылган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;/&gt;.}}
| [[УЕФА]]
| УЕФА, B плей-офф жолу, жеңүүчү
| 31-март 2026
| 13чү
| [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]]
| 2-орун ([[1958 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1958]])
| 43{{refn|name=Placeholder}}
|
|-
| F4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|TUN}}
| 3
| [[КАФ]]
| КАФ, Н тайпасы, 1-орун
| 8-сентябрь 2025
| 7чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| Тайпалык баскыч ([[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]], [[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]], [[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
| 40
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|F тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* F тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. C тайпасы|C тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курамага чыгат.
* F тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. C тайпасы|C тайпасынын]] жеңүүчүсү менен ойнойт.
* F тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. E тайпасы|E тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Нидерланд – Жапония ===
Командалар буга чейин үч жолу жолуккан, анын ичинде 2010 Дүйнө чемпионатынын тайпалык баскычында Нидерланд 1:0 эсебинде жеңген. Акыркы жолу 2013-жылы жолдоштук оюнда 2:2 эсебинде тең чыгышкан&lt;ref&gt;{{cite web|title=Netherlands vs. Japan Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/holland_vs_japan.php|website=thesoccerworldcups.com|accessdate=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Netherlands national football team: record v Japan|url=https://www.11v11.com/teams/netherlands/tab/opposingTeams/opposition/Japan|website=11v11.com|accessdate=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=F1 /&gt;{{Football box
|date       = 14-июнь 2026
|time       = 15:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|NED|||R}}
|score      = Матч №11
|team2      = {{футбол|JPN}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эй-ти-энд-ди]]», [[Арлингтон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470
}}&lt;section end=F1 /&gt;

=== Швеция – Тунис ===
Командалар буга чейин төрт жолу жолуккан жана баары жолдоштук оюндар болгон. Акыркы жолу 2003-жылы Тунис 1:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tunisia national football team: record v Sweden|url=https://www.11v11.com/teams/tunisia/tab/opposingTeams/opposition/Sweden/|website=11v11.com|accessdate=31 March 2026}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=F2 /&gt;{{Football box
|date       = 14-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1      = {{футбол|SWE|||R}}
|score      = Матч №12
|team2      = {{футбол|TUN}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Бе-бе-уве-а]]», [[Гвадалупе]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474
}}&lt;section end=F2 /&gt;

=== Нидерланд – Швеция ===
Командалар буга чейин жыйырма жолу жолуккан, анын ичинде 1974 Дүйнө чемпионатынын тайпалык баскычында голсуз тең чыгышкан. Акыркы жолу 2017-жылы 2018 Дүйнө чемпионатынын тандоо оюнунда Нидерланд 2:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Netherlands national football team: record v Sweden|url=https://www.11v11.com/teams/netherlands/tab/opposingTeams/opposition/Sweden/|website=11v11.com|accessdate=31 March 2026}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=F3 /&gt;{{Football box
|date       = 20-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|NED|||R}}
|score      = Матч №35
|team2      = {{футбол|SWE}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эн-ар-жи]]», [[Хьюстон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472
}}&lt;section end=F3 /&gt;

=== Тунис – Жапония ===
Командалар буга чейин алты жолу жолуккан, анын ичинде 2002 Дүйнө чемпионатынын тайпалык баскычында (ал мелдешти Жапония жана Түштүк Корея бирге өткөргөн) Жапония 2:0 эсебинде жеңген. Акыркы жолу 2023-жылкы Кирин чакырык кубогунда ({{lang-en|Kirin Challenge Cup}}) мелдешинде Жапония кайрадан 2:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tunisia national football team: record v Japan|url=https://www.11v11.com/teams/tunisia/tab/opposingTeams/opposition/Japan|website=11v11.com|accessdate=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;. Бул оюн Дүйнө чемпионаттарынын 1000-оюну болот&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47224100/fifa-2026-world-cup-match-schedule-final-kickoff-usa|title=2026 World Cup schedule: FIFA reveals match times, locations|work=ESPN|accessdate=7 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=F4 /&gt;{{Football box
|date       = 20-июнь 2026
|time       = 22:00 [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1      = {{футбол|TUN|||R}}
|score      = Матч №36
|team2      = {{футбол|JPN}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Бе-бе-уве-а]]», [[Гвадалупе]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475
}}&lt;section end=F4 /&gt;

=== Жапония – Швеция ===
Командалар жети жолу жолуккан. Жапониянын жалгыз жеңиши 1936 Олимпиададагы биринчи айлампада болгон белгилүү оюнда катталган. Акыркы жолу 2002-жылы жолдоштук оюнда 1:1 эсебинде тең чыгышкан&lt;ref&gt;{{cite web|title=Japan national football team: record v Sweden|url=https://www.11v11.com/teams/japan/tab/opposingTeams/opposition/Sweden/|website=11v11.com|accessdate=31 March 2026}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=F5 /&gt;{{Football box
|date       = 25-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|JPN|||R}}
|score      = Матч №57
|team2      = {{футбол|SWE}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эй-ти-энд-ди]]», [[Арлингтон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471
}}&lt;section end=F5 /&gt;

=== Тунис – Нидерланд ===
Командалар буга чейин үч жолу жолуккан. Акыркы жолу 2009-жылы жолдоштук оюнда 1:1 эсебинде тең чыгышкан&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tunisia national football team: record v Netherlands|url=https://www.11v11.com/teams/tunisia/tab/opposingTeams/opposition/Netherlands|website=11v11.com|accessdate=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=F6 /&gt;{{Football box
|date       = 25-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|TUN|||R}}
|score      = Матч №58
|team2      = {{футбол|NED}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эрроухед]]», [[Канзас Сити (Миссури)|Канзас]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473
}}&lt;section end=F6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|NED}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|JPN}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|SWE}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|TUN}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>igw14931x810ehysk579sklzm1sbd0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:A1argus</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151649</id>
    <revision>
      <id>644148</id>
      <timestamp>2026-04-15T18:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>644148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6810" sha1="1wucapd28jrwvjxm9f658xaq31f5bmw" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:15, 15 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1wucapd28jrwvjxm9f658xaq31f5bmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151650</id>
    <revision>
      <id>644149</id>
      <timestamp>2026-04-15T18:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] G тайпасынын''' оюндары 15 июнда башталат жана 26 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |acces...&quot;</comment>
      <origin>644149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18018" sha1="inau51df0v1x31nu0009po2exlebktg" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] G тайпасынын''' оюндары 15 июнда башталат жана 26 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Бельгия улуттук футбол курамасы|Бельгия]], [[Египет улуттук футбол курамасы|Египет]], [[Иран улуттук футбол курамасы|Иран]] жана [[Жаңы Зеландия улуттук футбол курамасы|Жаңы Зеландия]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| G1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|BEL}}
| 1
| [[УЕФА]]
| УЕФА, J тайпасы, 1-орун
| 18-ноябрь 2025
| 15чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| 3-орун ([[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]])
| 8
|
|-
| G2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|EGY}}
| 3
| [[КАФ]]
| КАФ, А тайпасы, 1-орун
| 8-сентябрь 2025
| 4чү
| [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]] 
| 1/8 финал ([[1934 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1934]]){{refn|1934-жылы тайпалык баскыч жок болчу, курамалар 1/8 финалдардан ойноп башташкан.}}, Тайпалык баскыч ([[1990 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1990]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]])
| 34
|
|-
| G3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|IRI}}
| 2
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| АФК, 3-раунд, A тайпасы, 1-орун
| 25-март 2025
| 7чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| Тайпалык баскыч ([[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]], [[2006 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2006]], [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
| 20
|
|-
| G4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|NZL}}
| 4
| [[ОФК]]
| ОФК, 3-раунд, плей-офф чемпиону
| 24-март 2025
| 3чү
| [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]]
| Тайпалык баскыч ([[1982 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1982]], [[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
| 86
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|G тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* G тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. E тайпасы|E тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. H тайпасы|H тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасындагы]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы|J тайпасындагы]] 3-орунду ээлеген курамага чыгат.
* G тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курама менен ойнойт.
* G тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Бельгия – Египет ===
Командалар буга чейин төрт жолу жолуккан. Акыркы жолу 2022-жылы жолдоштук оюнда Египет 2:1 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Belgium national football team: record v Egypt|url=https://www.11v11.com/teams/belgium/tab/opposingTeams/opposition/Egypt|website=11v11.com|accessdate=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=G1 /&gt;{{Football box
|date       = 15-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|BEL|||R}}
|score      = Матч №16
|team2      = {{футбол|EGY}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Люмен Филд]]», [[Сиэтл]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478
}}&lt;section end=G1 /&gt;

=== Иран – Жаңы Зеландия ===
Бул эки команда эки жолу жолуккан. Акыркы жолу 2003 АФК-ОФК Чакырык кубогунда Иран 3:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Iran national football team: record v New Zealand|url=https://www.11v11.com/teams/iran/tab/opposingTeams/opposition/New%20Zealand|website=11v11.com|accessdate=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=G2 /&gt;{{Football box
|date       = 15-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|IRN|||R}}
|score      = Матч №15
|team2      = {{футбол|NZL}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Соу-фай]]», [[Инглвуд]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476
}}&lt;section end=G2 /&gt;

=== Бельгия – Иран ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=G3 /&gt;{{Football box
|date       = 21-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|BEL|||R}}
|score      = Матч №39
|team2      = {{футбол|IRI}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Соу-фай]]», [[Инглвуд]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477
}}&lt;section end=G3 /&gt;

=== Жаңы Зеландия – Египет ===
Командалар буга чейин үч жолу жолуккан. Акыркы жолу 2024-жылкы ФИФА Сериес мелдешинде Египет 1:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=New Zealand national football team: record v Egypt|url=https://www.11v11.com/teams/new-zealand/tab/opposingTeams/opposition/Egypt|website=11v11.com|accessdate=December 5, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=G4 /&gt;{{Football box
|date       = 21-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|NZL|||R}}
|score      = Матч №40
|team2      = {{футбол|EGY}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Би-си Плейс]]», [[Ванкувер]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480
}}&lt;section end=G4 /&gt;

=== Египет – Иран ===
Командалар эки жолу жолуккан. Акыркы жолу 2000-жылкы Эл-жи кубогунда негизги убакыт 1:1 менен аяктап, пенальти сериясында Египет 8:7 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Egypt national football team: record v Iran|url=https://www.11v11.com/teams/egypt/tab/opposingTeams/opposition/Iran|website=11v11.com|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.

[[Сиэтл]] шаарында жергиликтүү комитет тарабынан алдын ала уюштурулган «[[Гей сыймыгы|Прайд]] матчы» ({{lang-en|Pride Match}}) өткөрүү пландалган, ал жергиликтүү майрамдык иш-чаралар менен байланыштуу болгон жана ФИФА тарабынан расмий колдоого алынган эмес. Чучукулак жана оюндар календары жарыялангандан кийин бул оюн Египет менен Ирандын ортосунда өтөрү белгилүү болгон. Бул эки өлкө тең мусулман өлкөлөр жана эки өлкөдө тең гомосексуалдуулук мыйзам боюнча жазаланат&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Smith |first=Emma |date=December 8, 2025 |title=2026 World Cup 'Pride Match' to feature Egypt and Iran |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce8q01d56v7o |accessdate=December 9, 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;.

Сиэтлдеги Прайд матч кеңешинин өкүлү мындай деген: «Прайд матчы Сиэтлде жана бүт өлкө боюнча Прайд иш-чараларын колдоо жана жайылтуу максатында алдын ала пландалган»&lt;ref&gt;{{Cite web |last=James |first=Alastair |date=December 9, 2025 |title=Iran and Egypt object to playing World Cup 'Pride Match' |url=https://www.thepinknews.com/2025/12/09/iran-and-egypt-object-to-playing-world-cup-pride-match/ |accessdate=December 9, 2025 |website=PinkNews |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

Иран футбол федерациясынын президенти Мехди Таж эки өлкөнүн тең «каршылыктары» бар экенин айтып, мындай бренддөөнү «белгилүү бир топту колдогон негизсиз кадам» деп атаган. Иран бул чечимге каршы арыз берүүнү пландаган&lt;ref&gt;{{Cite news |date=December 9, 2025 |title=Iran objects to 'Pride Match' branding of World Cup game against Egypt |url=https://www.straitstimes.com/sport/iran-objects-to-pride-match-branding-of-world-cup-game-against-egypt |accessdate=December 9, 2025 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}&lt;/ref&gt;.

Египет футбол ассоциациясы да ФИФАнын башкы катчысы Маттиас Графстрөмго расмий кат жөнөтүп, оюнду ЛГБТ темасы менен байланыштырууну «катуу түрдө четке каккан»&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Smith |first=Emma |date=December 9, 2025 |title=2026 World Cup: Seattle 'Pride Match' set to happen despite Egypt objections |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c208392884jo |accessdate=December 10, 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=G5 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|EGY|||R}}
|score      = Матч №63
|team2      = {{футбол|IRN}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Люмен Филд]]», [[Сиэтл]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479
}}&lt;section end=G5 /&gt;

=== Жаңы Зеландия – Бельгия ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=G6 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|NZL|||R}}
|score      = Матч №64
|team2      = {{футбол|BEL}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Би-си Плейс]]», [[Ванкувер]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481
}}&lt;section end=G6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|BEL}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|EGY}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|IRI}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|NZL}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>inau51df0v1x31nu0009po2exlebktg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. H тайпасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151651</id>
    <revision>
      <id>644150</id>
      <timestamp>2026-04-15T18:37:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] G тайпасынын''' оюндары 15 июнда башталат жана 26 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |acces...&quot;</comment>
      <origin>644150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17205" sha1="hs1crkeikeyve7n1rmrh9atxwb76v1z" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] G тайпасынын''' оюндары 15 июнда башталат жана 26 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Испания улуттук футбол курамасы|Испания]], [[Кабо-Верде улуттук футбол курамасы|Кабо-Верде]], [[Сауд Арабия улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]] жана [[Уругвай улуттук футбол курамасы|Уругвай]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| H1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|ESP}}
| 1
| [[УЕФА]]
| УЕФА, E тайпасы, 1-орун
| 18-ноябрь 2025
| 17чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
| 1
|
|-
| H2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|CPV}}
| 4
| [[КАФ]]
| КАФ, D тайпасы, 1-орун
| 13-октябрь 2025
| 1чи
| — 
| —
| 68
|
|-
| H3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|KSA}}
| 3
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| АФК, 4-раунд, B тайпасы, 1-орун
| 14-октябрь 2025
| 7чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| 1/8 финал ([[1994 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1994]])
| 60
|
|-
| H4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|URU}}
| 2
| [[КОНМЕБОЛ]]
| КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 4-орун
| 4-сентябрь 2025
| 15чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[1930 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1930]], [[1950 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1950]])
| 16
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|H тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* G тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. E тайпасы|E тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. H тайпасы|H тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасындагы]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы|J тайпасындагы]] 3-орунду ээлеген курамага чыгат.
* G тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курама менен ойнойт.
* G тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Бельгия – Египет ===
Командалар буга чейин төрт жолу жолуккан. Акыркы жолу 2022-жылы жолдоштук оюнда Египет 2:1 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Belgium national football team: record v Egypt|url=https://www.11v11.com/teams/belgium/tab/opposingTeams/opposition/Egypt|website=11v11.com|accessdate=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=G1 /&gt;{{Football box
|date       = 15-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|BEL|||R}}
|score      = Матч №16
|team2      = {{футбол|EGY}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Люмен Филд]]», [[Сиэтл]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478
}}&lt;section end=G1 /&gt;

=== Иран – Жаңы Зеландия ===
Бул эки команда эки жолу жолуккан. Акыркы жолу 2003 АФК-ОФК Чакырык кубогунда Иран 3:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Iran national football team: record v New Zealand|url=https://www.11v11.com/teams/iran/tab/opposingTeams/opposition/New%20Zealand|website=11v11.com|accessdate=5 December 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=G2 /&gt;{{Football box
|date       = 15-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|IRN|||R}}
|score      = Матч №15
|team2      = {{футбол|NZL}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Соу-фай]]», [[Инглвуд]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476
}}&lt;section end=G2 /&gt;

=== Бельгия – Иран ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=G3 /&gt;{{Football box
|date       = 21-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|BEL|||R}}
|score      = Матч №39
|team2      = {{футбол|IRI}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Соу-фай]]», [[Инглвуд]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477
}}&lt;section end=G3 /&gt;

=== Жаңы Зеландия – Египет ===
Командалар буга чейин үч жолу жолуккан. Акыркы жолу 2024-жылкы ФИФА Сериес мелдешинде Египет 1:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=New Zealand national football team: record v Egypt|url=https://www.11v11.com/teams/new-zealand/tab/opposingTeams/opposition/Egypt|website=11v11.com|accessdate=December 5, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=G4 /&gt;{{Football box
|date       = 21-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|NZL|||R}}
|score      = Матч №40
|team2      = {{футбол|EGY}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Би-си Плейс]]», [[Ванкувер]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480
}}&lt;section end=G4 /&gt;

=== Египет – Иран ===
Командалар эки жолу жолуккан. Акыркы жолу 2000-жылкы Эл-жи кубогунда негизги убакыт 1:1 менен аяктап, пенальти сериясында Египет 8:7 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Egypt national football team: record v Iran|url=https://www.11v11.com/teams/egypt/tab/opposingTeams/opposition/Iran|website=11v11.com|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.

[[Сиэтл]] шаарында жергиликтүү комитет тарабынан алдын ала уюштурулган «[[Гей сыймыгы|Прайд]] матчы» ({{lang-en|Pride Match}}) өткөрүү пландалган, ал жергиликтүү майрамдык иш-чаралар менен байланыштуу болгон жана ФИФА тарабынан расмий колдоого алынган эмес. Чучукулак жана оюндар календары жарыялангандан кийин бул оюн Египет менен Ирандын ортосунда өтөрү белгилүү болгон. Бул эки өлкө тең мусулман өлкөлөр жана эки өлкөдө тең гомосексуалдуулук мыйзам боюнча жазаланат&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Smith |first=Emma |date=December 8, 2025 |title=2026 World Cup 'Pride Match' to feature Egypt and Iran |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/ce8q01d56v7o |accessdate=December 9, 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;.

Сиэтлдеги Прайд матч кеңешинин өкүлү мындай деген: «Прайд матчы Сиэтлде жана бүт өлкө боюнча Прайд иш-чараларын колдоо жана жайылтуу максатында алдын ала пландалган»&lt;ref&gt;{{Cite web |last=James |first=Alastair |date=December 9, 2025 |title=Iran and Egypt object to playing World Cup 'Pride Match' |url=https://www.thepinknews.com/2025/12/09/iran-and-egypt-object-to-playing-world-cup-pride-match/ |accessdate=December 9, 2025 |website=PinkNews |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

Иран футбол федерациясынын президенти Мехди Таж эки өлкөнүн тең «каршылыктары» бар экенин айтып, мындай бренддөөнү «белгилүү бир топту колдогон негизсиз кадам» деп атаган. Иран бул чечимге каршы арыз берүүнү пландаган&lt;ref&gt;{{Cite news |date=December 9, 2025 |title=Iran objects to 'Pride Match' branding of World Cup game against Egypt |url=https://www.straitstimes.com/sport/iran-objects-to-pride-match-branding-of-world-cup-game-against-egypt |accessdate=December 9, 2025 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}&lt;/ref&gt;.

Египет футбол ассоциациясы да ФИФАнын башкы катчысы Маттиас Графстрөмго расмий кат жөнөтүп, оюнду ЛГБТ темасы менен байланыштырууну «катуу түрдө четке каккан»&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Smith |first=Emma |date=December 9, 2025 |title=2026 World Cup: Seattle 'Pride Match' set to happen despite Egypt objections |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c208392884jo |accessdate=December 10, 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=G5 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|EGY|||R}}
|score      = Матч №63
|team2      = {{футбол|IRN}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Люмен Филд]]», [[Сиэтл]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479
}}&lt;section end=G5 /&gt;

=== Жаңы Зеландия – Бельгия ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=G6 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|NZL|||R}}
|score      = Матч №64
|team2      = {{футбол|BEL}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Би-си Плейс]]», [[Ванкувер]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481
}}&lt;section end=G6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|BEL}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|EGY}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|IRI}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|NZL}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>hs1crkeikeyve7n1rmrh9atxwb76v1z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644176</id>
      <parentid>644150</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T10:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <origin>644176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14892" sha1="minw617z4r4mj0mpver0m1sfifevms4" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] H тайпасынын''' оюндары 15 июнда башталат жана 26 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Испания улуттук футбол курамасы|Испания]], [[Кабо-Верде улуттук футбол курамасы|Кабо-Верде]], [[Сауд Арабия улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]] жана [[Уругвай улуттук футбол курамасы|Уругвай]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| H1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|ESP}}
| 1
| [[УЕФА]]
| УЕФА, E тайпасы, 1-орун
| 18-ноябрь 2025
| 17чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
| 1
|
|-
| H2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|CPV}}
| 4
| [[КАФ]]
| КАФ, D тайпасы, 1-орун
| 13-октябрь 2025
| 1чи
| — 
| —
| 68
|
|-
| H3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|KSA}}
| 3
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| АФК, 4-раунд, B тайпасы, 1-орун
| 14-октябрь 2025
| 7чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| 1/8 финал ([[1994 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1994]])
| 60
|
|-
| H4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|URU}}
| 2
| [[КОНМЕБОЛ]]
| КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 4-орун
| 4-сентябрь 2025
| 15чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[1930 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1930]], [[1950 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1950]])
| 16
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|H тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* H тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы|J тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курамага чыгат.
* H тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы|J тайпасынын]] жеңүүчүсү менен ойнойт.
* H тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Испания – Кабо-Верде ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=H1 /&gt;{{Football box
|date       = 15-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|ESP|||R}}
|score      = Матч №14
|team2      = {{футбол|CPV}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]», [[Атланта]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482
}}&lt;section end=H1 /&gt;

=== Сауд Арабиясы – Уругвай ===
Командалар буга чейин үч жолу жолуккан. Акыркы жолу [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018 Дүйнө чемпионатында]] Уругвай 1:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Saudi Arabia national football team: record v Uruguay|url=https://www.11v11.com/teams/saudi-arabia/tab/opposingTeams/opposition/Uruguay|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=H2 /&gt;{{Football box
|date       = 15-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|KSA|||R}}
|score      = Матч №13
|team2      = {{футбол|URU}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Хард Рок]]», [[Майами-Гарденс]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486
}}&lt;section end=H2 /&gt;

=== Испания – Сауд Арабиясы ===
Командалар үч жолу жолуккан, анын ичинде биринчи жолу 2006 Дүйнө чемпионатынын тайпалык баскычында Испания 1:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spain vs. Saudi Arabia Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/spain_vs_saudi_arabia.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=6 December 2025}}&lt;/ref&gt;. Испания бардык оюндарда жеңишке жеткен, акыркы жолу 2012-жылы жолдоштук оюнда 5:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spain national football team: record v Saudi Arabia|url=https://www.11v11.com/teams/spain/tab/opposingTeams/opposition/Saudi%20Arabia|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.

Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=H3 /&gt;{{Football box
|date       = 21-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|ESP|||R}}
|score      = Матч №38
|team2      = {{футбол|KSA}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]», [[Атланта]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483
}}&lt;section end=H3 /&gt;

=== Уругвай – Кабо-Верде ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=H4 /&gt;{{Football box
|date       = 21-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|URU|||R}}
|score      = Матч №37
|team2      = {{футбол|CPV}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Хард Рок]]», [[Майами-Гарденс]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487
}}&lt;section end=H4 /&gt;

=== Кабо-Верде – Сауд Арабиясы ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=H5 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|CPV|||R}}
|score      = Матч №65
|team2      = {{футбол|KSA}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эн-ар-жи]]», [[Хьюстон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485
}}&lt;section end=H5 /&gt;

=== Уругвай – Испания ===
Командалар буга чейин он жолу жолуккан, анын ичинде Дүйнө чемпионатында эки жолу: 1950-жылы финалдык этапта 2:2 тең чыгуу жана 1990-жылы тайпалык баскычта 0:0 тең чыгуу&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uruguay vs. Spain Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/uruguay_vs_spain.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=6 December 2025}}&lt;/ref&gt;. Акыркы жолу 2013 Конфедерациялар кубогунда тайпалык баскычта Испания 2:1 эсебинде жеңип, өз ара оюндардагы жеңилбеген сериясын сактап калган&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uruguay national football team: record v Spain|url=https://www.11v11.com/teams/uruguay/tab/opposingTeams/opposition/Spain|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=H6 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1      = {{футбол|URU|||R}}
|score      = Матч №66
|team2      = {{футбол|ESP}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Акрон]]», [[Сапопан]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484
}}&lt;section end=H6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|ESP}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|CPV}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|KSA}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|URU}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>minw617z4r4mj0mpver0m1sfifevms4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644200</id>
      <parentid>644176</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T11:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>644200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14799" sha1="emv5ih0npkbt40e383vubd18vcilimv" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] H тайпасынын''' оюндары 15 июнда башталат жана 26 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Испания улуттук футбол курамасы|Испания]], [[Кабо-Верде улуттук футбол курамасы|Кабо-Верде]], [[Сауд Арабия улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]] жана [[Уругвай улуттук футбол курамасы|Уругвай]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| H1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|ESP}}
| 1
| [[УЕФА]]
| УЕФА, E тайпасы, 1-орун
| 18-ноябрь 2025
| 17чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
| 1
|
|-
| H2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|CPV}}
| 4
| [[КАФ]]
| КАФ, D тайпасы, 1-орун
| 13-октябрь 2025
| 1чи
| — 
| —
| 68
|
|-
| H3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|KSA}}
| 3
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| АФК, 4-раунд, B тайпасы, 1-орун
| 14-октябрь 2025
| 7чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| 1/8 финал ([[1994 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1994]])
| 60
|
|-
| H4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|URU}}
| 2
| [[КОНМЕБОЛ]]
| КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 4-орун
| 4-сентябрь 2025
| 15чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[1930 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1930]], [[1950 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1950]])
| 16
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|H тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* H тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы|J тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курамага чыгат.
* H тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы|J тайпасынын]] жеңүүчүсү менен ойнойт.
* H тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Испания – Кабо-Верде ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=H1 /&gt;{{Football box
|date       = 15-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|ESP|||R}}
|score      = Матч №14
|team2      = {{футбол|CPV}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]», [[Атланта]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482
}}&lt;section end=H1 /&gt;

=== Сауд Арабиясы – Уругвай ===
Командалар буга чейин үч жолу жолуккан. Акыркы жолу [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018 Дүйнө чемпионатында]] Уругвай 1:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Saudi Arabia national football team: record v Uruguay|url=https://www.11v11.com/teams/saudi-arabia/tab/opposingTeams/opposition/Uruguay|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=H2 /&gt;{{Football box
|date       = 15-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|KSA|||R}}
|score      = Матч №13
|team2      = {{футбол|URU}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Хард Рок]]», [[Майами-Гарденс]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486
}}&lt;section end=H2 /&gt;

=== Испания – Сауд Арабиясы ===
Командалар үч жолу жолуккан, анын ичинде биринчи жолу 2006 Дүйнө чемпионатынын тайпалык баскычында Испания 1:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spain vs. Saudi Arabia Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/spain_vs_saudi_arabia.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=6 December 2025}}&lt;/ref&gt;. Испания бардык оюндарда жеңишке жеткен, акыркы жолу 2012-жылы жолдоштук оюнда 5:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spain national football team: record v Saudi Arabia|url=https://www.11v11.com/teams/spain/tab/opposingTeams/opposition/Saudi%20Arabia|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=H3 /&gt;{{Football box
|date       = 21-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|ESP|||R}}
|score      = Матч №38
|team2      = {{футбол|KSA}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]», [[Атланта]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483
}}&lt;section end=H3 /&gt;

=== Уругвай – Кабо-Верде ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=H4 /&gt;{{Football box
|date       = 21-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|URU|||R}}
|score      = Матч №37
|team2      = {{футбол|CPV}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Хард Рок]]», [[Майами-Гарденс]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487
}}&lt;section end=H4 /&gt;

=== Кабо-Верде – Сауд Арабиясы ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=H5 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|CPV|||R}}
|score      = Матч №65
|team2      = {{футбол|KSA}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эн-ар-жи]]», [[Хьюстон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485
}}&lt;section end=H5 /&gt;

=== Уругвай – Испания ===
Командалар буга чейин он жолу жолуккан, анын ичинде Дүйнө чемпионатында эки жолу: 1950-жылы финалдык этапта 2:2 тең чыгуу жана 1990-жылы тайпалык баскычта 0:0 тең чыгуу&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uruguay vs. Spain Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/uruguay_vs_spain.php|website=thesoccerworldcups.com|access-date=6 December 2025}}&lt;/ref&gt;. Акыркы жолу 2013 Конфедерациялар кубогунда тайпалык баскычта Испания 2:1 эсебинде жеңип, өз ара оюндардагы жеңилбеген сериясын сактап калган&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uruguay national football team: record v Spain|url=https://www.11v11.com/teams/uruguay/tab/opposingTeams/opposition/Spain|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=H6 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1      = {{футбол|URU|||R}}
|score      = Матч №66
|team2      = {{футбол|ESP}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Акрон]]», [[Сапопан]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484
}}&lt;section end=H6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|ESP}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|CPV}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|KSA}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|URU}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>emv5ih0npkbt40e383vubd18vcilimv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644206</id>
      <parentid>644200</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T11:28:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <origin>644206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14794" sha1="r786m0jccrj2euum1vaec7569p7rgc5" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] H тайпасынын''' оюндары 15 июнда башталат жана 26 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Испания улуттук футбол курамасы|Испания]], [[Кабо-Верде улуттук футбол курамасы|Кабо-Верде]], [[Сауд Арабия улуттук футбол курамасы|Сауд Арабиясы]] жана [[Уругвай улуттук футбол курамасы|Уругвай]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| H1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|ESP}}
| 1
| [[УЕФА]]
| УЕФА, E тайпасы, 1-орун
| 18-ноябрь 2025
| 17чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
| 1
|
|-
| H2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|CPV}}
| 4
| [[КАФ]]
| КАФ, D тайпасы, 1-орун
| 13-октябрь 2025
| 1чи
| — 
| —
| 68
|
|-
| H3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|KSA}}
| 3
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| АФК, 4-раунд, B тайпасы, 1-орун
| 14-октябрь 2025
| 7чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| 1/8 финал ([[1994 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1994]])
| 60
|
|-
| H4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|URU}}
| 2
| [[КОНМЕБОЛ]]
| КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 4-орун
| 4-сентябрь 2025
| 15чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[1930 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1930]], [[1950 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1950]])
| 16
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|H тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* H тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы|J тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курамага чыгат.
* H тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы|J тайпасынын]] жеңүүчүсү менен ойнойт.
* H тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Испания – Кабо-Верде ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=H1 /&gt;{{Football box
|date       = 15-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|ESP|||R}}
|score      = Матч №14
|team2      = {{футбол|CPV}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]», [[Атланта]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482
}}&lt;section end=H1 /&gt;

=== Сауд Арабиясы – Уругвай ===
Командалар буга чейин үч жолу жолуккан. Акыркы жолу [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018 Дүйнө чемпионатында]] Уругвай 1:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Saudi Arabia national football team: record v Uruguay|url=https://www.11v11.com/teams/saudi-arabia/tab/opposingTeams/opposition/Uruguay|website=11v11.com|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=H2 /&gt;{{Football box
|date       = 15-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|KSA|||R}}
|score      = Матч №13
|team2      = {{футбол|URU}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Хард Рок]]», [[Майами-Гарденс]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486
}}&lt;section end=H2 /&gt;

=== Испания – Сауд Арабиясы ===
Командалар үч жолу жолуккан, анын ичинде биринчи жолу 2006 Дүйнө чемпионатынын тайпалык баскычында Испания 1:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spain vs. Saudi Arabia Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/spain_vs_saudi_arabia.php|website=thesoccerworldcups.com|accessdate=6 December 2025}}&lt;/ref&gt;. Испания бардык оюндарда жеңишке жеткен, акыркы жолу 2012-жылы жолдоштук оюнда 5:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spain national football team: record v Saudi Arabia|url=https://www.11v11.com/teams/spain/tab/opposingTeams/opposition/Saudi%20Arabia|website=11v11.com|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=H3 /&gt;{{Football box
|date       = 21-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|ESP|||R}}
|score      = Матч №38
|team2      = {{футбол|KSA}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]», [[Атланта]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483
}}&lt;section end=H3 /&gt;

=== Уругвай – Кабо-Верде ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=H4 /&gt;{{Football box
|date       = 21-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|URU|||R}}
|score      = Матч №37
|team2      = {{футбол|CPV}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Хард Рок]]», [[Майами-Гарденс]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487
}}&lt;section end=H4 /&gt;

=== Кабо-Верде – Сауд Арабиясы ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=H5 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 19:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|CPV|||R}}
|score      = Матч №65
|team2      = {{футбол|KSA}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эн-ар-жи]]», [[Хьюстон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485
}}&lt;section end=H5 /&gt;

=== Уругвай – Испания ===
Командалар буга чейин он жолу жолуккан, анын ичинде Дүйнө чемпионатында эки жолу: 1950-жылы финалдык этапта 2:2 тең чыгуу жана 1990-жылы тайпалык баскычта 0:0 тең чыгуу&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uruguay vs. Spain Head-to-Head in the World Cups|url=https://www.thesoccerworldcups.com/head_to_head/uruguay_vs_spain.php|website=thesoccerworldcups.com|accessdate=6 December 2025}}&lt;/ref&gt;. Акыркы жолу 2013 Конфедерациялар кубогунда тайпалык баскычта Испания 2:1 эсебинде жеңип, өз ара оюндардагы жеңилбеген сериясын сактап калган&lt;ref&gt;{{cite web|title=Uruguay national football team: record v Spain|url=https://www.11v11.com/teams/uruguay/tab/opposingTeams/opposition/Spain|website=11v11.com|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=H6 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1      = {{футбол|URU|||R}}
|score      = Матч №66
|team2      = {{футбол|ESP}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Акрон]]», [[Сапопан]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484
}}&lt;section end=H6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|ESP}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|CPV}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|KSA}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|URU}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>r786m0jccrj2euum1vaec7569p7rgc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-23283-37</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151652</id>
    <revision>
      <id>644151</id>
      <timestamp>2026-04-15T23:16:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>644151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6810" sha1="4m18ccn1tsxnc6irl1ojdjebv2w4613" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 23:16, 15 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>4m18ccn1tsxnc6irl1ojdjebv2w4613</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Cmm78</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151653</id>
    <revision>
      <id>644173</id>
      <timestamp>2026-04-16T09:18:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>644173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6810" sha1="d4bsh667x8p7vgtxcfp54hbhryd9r4f" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:18, 16 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>d4bsh667x8p7vgtxcfp54hbhryd9r4f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-21982-13</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151654</id>
    <revision>
      <id>644175</id>
      <timestamp>2026-04-16T10:18:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>644175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6810" sha1="4us4khqee4lvr4x8t668mhj5x2i0xow" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:18, 16 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>4us4khqee4lvr4x8t668mhj5x2i0xow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Baibala</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151655</id>
    <revision>
      <id>644182</id>
      <timestamp>2026-04-16T10:43:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Hello}} --~~~~&quot;</comment>
      <origin>644182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="176" sha1="sqobwt5dzzmnowvfo6dzcx3teazmvue" xml:space="preserve">{{Hello}}
--[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 10:43, 16 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>sqobwt5dzzmnowvfo6dzcx3teazmvue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Oshtykcha</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151656</id>
    <revision>
      <id>644183</id>
      <timestamp>2026-04-16T10:44:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Hello}} --~~~~&quot;</comment>
      <origin>644183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="176" sha1="pkrd2jtnbg6z1vuubjd3wgnya1geiyv" xml:space="preserve">{{Hello}}
--[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 10:44, 16 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>pkrd2jtnbg6z1vuubjd3wgnya1geiyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Капкаракыз</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151657</id>
    <revision>
      <id>644184</id>
      <timestamp>2026-04-16T10:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Hello}} --~~~~&quot;</comment>
      <origin>644184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="176" sha1="pkrd2jtnbg6z1vuubjd3wgnya1geiyv" xml:space="preserve">{{Hello}}
--[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 10:44, 16 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>pkrd2jtnbg6z1vuubjd3wgnya1geiyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:Камила03</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151658</id>
    <revision>
      <id>644185</id>
      <timestamp>2026-04-16T10:45:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aiyanakk</username>
        <id>38273</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎{{Hello}} --~~~~&quot;</comment>
      <origin>644185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="176" sha1="noq1x38gswfii1u1k3t7p7yb60270d7" xml:space="preserve">{{Hello}}
--[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 10:45, 16 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>noq1x38gswfii1u1k3t7p7yb60270d7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151659</id>
    <revision>
      <id>644195</id>
      <timestamp>2026-04-16T11:01:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] I тайпасынын''' оюндары 16 июнда башталат жана 26 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |acces...&quot;</comment>
      <origin>644195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15133" sha1="q57tth7wxzaoaep9jowfa99x4rsuvj3" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] I тайпасынын''' оюндары 16 июнда башталат жана 26 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Франция улуттук футбол курамасы|Франция]], [[Сенегал улуттук футбол курамасы|Сенегал]], [[Ирак улуттук футбол курамасы|Ирак]] жана [[Норвегия улуттук футбол курамасы|Норвегия]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| I1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|FRA}}
| 1
| [[УЕФА]]
| УЕФА, D тайпасы, 1-орун 
| 13-ноябрь 2025
| 17чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]])
| 3
|
|-
| I2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|SEN}}
| 2
| [[КАФ]]
| КАФ, В тайпасы, 1-орун
| 14-октябрь 2025
| 4чү
| [[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]] 
| Чейрек финал ([[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
| 19
|
|-
| I3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|IRQ}}
| 4{{refn|name=Placeholder|Континенттер арасындагы плей-офф раундундагы 2-жолунун жеңүүчүсү тайпалык баскычынын чучукулактын учурунда белгисиз болгондуктан ФИФА рейтингиндеги орундар эске алынган эмес жана бул команда автоматтык түрдө 4-себетке жайгаштырылган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;/&gt;.}}
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| Континенттер арасындагы плей-оффу, 2-жолу, жеңүүчүсү
| 31-март 2026
| 2чи
| [[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]]
| Тайпалык баскыч ([[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]])
| 58{{refn|name=Placeholder}}
|
|-
| I4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|NOR}}
| 3
| [[УЕФА]]
| УЕФА, I тайпасы, 1-орун
| 16-ноябрь 2025
| 4чү
| [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]]
| 1/8 финал ([[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]])
| 29
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|I тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* I тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. C тайпасы|C тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. F тайпасы|F тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасындагы]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. H тайпасы|H тайпасындагы]] 3-орунду ээлеген курамага чыгат.
* I тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. E тайпасы|E тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курама менен ойнойт.
* I тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. K тайпасы|K тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Франция – Сенегал ===
Командалар буга чейин бир гана жолу жолуккан. 2002 Дүйнө чемпионатынын ачылыш оюнунда Сенегал учурдагы чемпион Францияны 1:0 эсебинде сенсациялуу түрдө жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=France national football team: record v Senegal|url=https://www.11v11.com/teams/france/tab/opposingTeams/opposition/Senegal|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=I1 /&gt;{{Football box
|date       = 16-июнь 2026
|time       = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|FRA|||R}}
|score      = Матч №17
|team2      = {{футбол|SEN}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Метлайф]]», [[Ист Рузэрфорд (Нү-Жерси)|Ист-Ратерфорд]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490
}}&lt;section end=I1 /&gt;

=== Ирак – Норвегия ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=I2 /&gt;{{Football box
|date       = 16-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|IRQ|||R}}
|score      = Матч №18
|team2      = {{футбол|NOR}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Жиллетт]]», [[Фоксборо]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488
}}&lt;section end=I2 /&gt;

=== Франция – Ирак ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=I3 /&gt;{{Football box
|date       = 22-июнь 2026
|time       = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|FRA|||R}}
|score      = Матч №42
|team2      = {{футбол|IRQ}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Линколн Файненшел Филд]]», [[Филаделфия]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492
}}&lt;section end=I3 /&gt;

=== Норвегия – Сенегал ===
Командалар буга чейин бир жолу — 2006-жылы жолдоштук оюнда жолуккан, анда Сенегал 2:1 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Norway national football team: record v Senegal|url=https://www.11v11.com/teams/norway/tab/opposingTeams/opposition/Senegal|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=I4 /&gt;{{Football box
|date       = 22-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|NOR|||R}}
|score      = Матч №41
|team2      = {{футбол|SEN}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Метлайф]]», [[Ист Рузэрфорд (Нү-Жерси)|Ист-Ратерфорд]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491
}}&lt;section end=I4 /&gt;

=== Норвегия – Франция ===
Командалар буга чейин 16 жолу жолуккан. Акыркы жолу 2014-жылы жолдоштук оюнда Франция 4:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=France national football team: record v Norway|url=https://en.fifaranking.net/nations/fra/results/head-to-head/index.php?team=nor|website=en.fifaranking.net|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=I5 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|NOR|||R}}
|score      = Матч №61
|team2      = {{футбол|FRA}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Жиллетт]]», [[Фоксборо]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489
}}&lt;section end=I5 /&gt;

=== Сенегал – Ирак ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=I6 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|SEN|||R}}
|score      = Матч №62
|team2      = {{футбол|IRQ}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Бимо Филд]]», [[Торонто]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493
}}&lt;section end=I6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|FRA}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|SEN}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|IRQ}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|NOR}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>q57tth7wxzaoaep9jowfa99x4rsuvj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644205</id>
      <parentid>644195</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T11:28:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <origin>644205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15130" sha1="2iff8b3r7oz9i5xbmxmfhk8gx11v8l7" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] I тайпасынын''' оюндары 16 июнда башталат жана 26 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Франция улуттук футбол курамасы|Франция]], [[Сенегал улуттук футбол курамасы|Сенегал]], [[Ирак улуттук футбол курамасы|Ирак]] жана [[Норвегия улуттук футбол курамасы|Норвегия]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| I1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|FRA}}
| 1
| [[УЕФА]]
| УЕФА, D тайпасы, 1-орун 
| 13-ноябрь 2025
| 17чи
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]], [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]])
| 3
|
|-
| I2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|SEN}}
| 2
| [[КАФ]]
| КАФ, В тайпасы, 1-орун
| 14-октябрь 2025
| 4чү
| [[2002 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2002]] 
| Чейрек финал ([[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]])
| 19
|
|-
| I3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|IRQ}}
| 4{{refn|name=Placeholder|Континенттер арасындагы плей-офф раундундагы 2-жолунун жеңүүчүсү тайпалык баскычынын чучукулактын учурунда белгисиз болгондуктан ФИФА рейтингиндеги орундар эске алынган эмес жана бул команда автоматтык түрдө 4-себетке жайгаштырылган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;/&gt;.}}
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| Континенттер арасындагы плей-оффу, 2-жолу, жеңүүчүсү
| 31-март 2026
| 2чи
| [[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]]
| Тайпалык баскыч ([[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]])
| 58{{refn|name=Placeholder}}
|
|-
| I4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|NOR}}
| 3
| [[УЕФА]]
| УЕФА, I тайпасы, 1-орун
| 16-ноябрь 2025
| 4чү
| [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]]
| 1/8 финал ([[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]])
| 29
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|I тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* I тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. C тайпасы|C тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. F тайпасы|F тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасындагы]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. H тайпасы|H тайпасындагы]] 3-орунду ээлеген курамага чыгат.
* I тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. E тайпасы|E тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курама менен ойнойт.
* I тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. A тайпасы|A тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. K тайпасы|K тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Франция – Сенегал ===
Командалар буга чейин бир гана жолу жолуккан. 2002 Дүйнө чемпионатынын ачылыш оюнунда Сенегал учурдагы чемпион Францияны 1:0 эсебинде сенсациялуу түрдө жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=France national football team: record v Senegal|url=https://www.11v11.com/teams/france/tab/opposingTeams/opposition/Senegal|website=11v11.com|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=I1 /&gt;{{Football box
|date       = 16-июнь 2026
|time       = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|FRA|||R}}
|score      = Матч №17
|team2      = {{футбол|SEN}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Метлайф]]», [[Ист Рузэрфорд (Нү-Жерси)|Ист-Ратерфорд]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490
}}&lt;section end=I1 /&gt;

=== Ирак – Норвегия ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=I2 /&gt;{{Football box
|date       = 16-июнь 2026
|time       = 18:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|IRQ|||R}}
|score      = Матч №18
|team2      = {{футбол|NOR}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Жиллетт]]», [[Фоксборо]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488
}}&lt;section end=I2 /&gt;

=== Франция – Ирак ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=I3 /&gt;{{Football box
|date       = 22-июнь 2026
|time       = 17:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|FRA|||R}}
|score      = Матч №42
|team2      = {{футбол|IRQ}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Линколн Файненшел Филд]]», [[Филаделфия]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492
}}&lt;section end=I3 /&gt;

=== Норвегия – Сенегал ===
Командалар буга чейин бир жолу — 2006-жылы жолдоштук оюнда жолуккан, анда Сенегал 2:1 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Norway national football team: record v Senegal|url=https://www.11v11.com/teams/norway/tab/opposingTeams/opposition/Senegal|website=11v11.com|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=I4 /&gt;{{Football box
|date       = 22-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|NOR|||R}}
|score      = Матч №41
|team2      = {{футбол|SEN}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Метлайф]]», [[Ист Рузэрфорд (Нү-Жерси)|Ист-Ратерфорд]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491
}}&lt;section end=I4 /&gt;

=== Норвегия – Франция ===
Командалар буга чейин 16 жолу жолуккан. Акыркы жолу 2014-жылы жолдоштук оюнда Франция 4:0 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=France national football team: record v Norway|url=https://en.fifaranking.net/nations/fra/results/head-to-head/index.php?team=nor|website=en.fifaranking.net|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=I5 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|NOR|||R}}
|score      = Матч №61
|team2      = {{футбол|FRA}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Жиллетт]]», [[Фоксборо]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489
}}&lt;section end=I5 /&gt;

=== Сенегал – Ирак ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=I6 /&gt;{{Football box
|date       = 26-июнь 2026
|time       = 15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|SEN|||R}}
|score      = Матч №62
|team2      = {{футбол|IRQ}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Бимо Филд]]», [[Торонто]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493
}}&lt;section end=I6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|FRA}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|SEN}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|IRQ}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|NOR}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>2iff8b3r7oz9i5xbmxmfhk8gx11v8l7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:AlenTembrli</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151660</id>
    <revision>
      <id>644198</id>
      <timestamp>2026-04-16T11:18:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>644198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6810" sha1="jvouf5zhn7ths7jabx85qyzhzc0eu1p" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 11:18, 16 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jvouf5zhn7ths7jabx85qyzhzc0eu1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-23333-51</title>
    <ns>3</ns>
    <id>151661</id>
    <revision>
      <id>644199</id>
      <timestamp>2026-04-16T11:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>44081</id>
      </contributor>
      <comment>Кош келиңиз!</comment>
      <origin>644199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6810" sha1="jvouf5zhn7ths7jabx85qyzhzc0eu1p" xml:space="preserve">== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!&lt;/span&gt;
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. 

Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].

[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;),  же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.


Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].

Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге  &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.

Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{subst:L}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;  калтырыңыз.


Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 11:18, 16 апрель 2026 (UTC)</text>
      <sha1>jvouf5zhn7ths7jabx85qyzhzc0eu1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151662</id>
    <revision>
      <id>644203</id>
      <timestamp>2026-04-16T11:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] J тайпасынын''' оюндары 16 июнда башталат жана 27 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |acces...&quot;</comment>
      <origin>644203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13940" sha1="svsdli10xz5g4uu55o74am87ktwmgmf" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] J тайпасынын''' оюндары 16 июнда башталат жана 27 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Аргентина улуттук футбол курамасы|Аргентина]] (учурдагы чемпион), [[Алжир улуттук футбол курамасы|Алжир]], [[Австрия улуттук футбол курамасы|Австрия]] жана [[Иордания улуттук футбол курамасы|Иордания]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| J1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|ARG}}
| 1
| [[КОНМЕБОЛ]]
| КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 1-орун
| 25-март 2025
| 19чу
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
| 2
|
|-
| J2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|ALG}}
| 3
| [[КАФ]]
| КАФ, G тайпасы, 1-орун
| 9-октябрь 2025
| 5чи
| [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]]
| 1/8 финал ([[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
| 35
|
|-
| J3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|AUT}}
| 2
| [[УЕФА]]
| УЕФА, H тайпасы, 1-орун
| 18-ноябрь 2025
| 8чи
| [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]]
| 3-орун ([[1954 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1954]])
| 24
|
|-
| J4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|JOR}}
| 4
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| АФК, B тайпасы, 2-орун
| 5-июнь 2025
| 1чи
| —
| —
| 66
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|J тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* J тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. H тайпасы|H тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курамага чыгат.
* J тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. H тайпасы|H тайпасынын]] жеңүүчүсү менен ойнойт.
* J тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. K тайпасы|K тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Аргентина – Алжир ===
Аргентина буга чейин Алжир менен бир гана жолу жолуккан — 2007-жылы жолдоштук оюнда 4:3 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Argentina national football team: record v Algeria|url=https://www.11v11.com/teams/argentina/tab/opposingTeams/opposition/Algeria|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=J1 /&gt;{{Football box
|date       = 16-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|ARG|||R}}
|score      = Матч №19
|team2      = {{футбол|ALG}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эрроухед]]», [[Канзас Сити (Миссури)|Канзас]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496
}}&lt;section end=J1 /&gt;

=== Австрия – Иордания ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=J2 /&gt;{{Football box
|date       = 16-июнь 2026
|time       = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|AUT|||R}}
|score      = Матч №20
|team2      = {{футбол|JOR}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Ливайс]]», [[Санта-Клара]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498
}}&lt;section end=J2 /&gt;

=== Аргентина – Австрия ===
Командалар үч жолу жолуккан, алардын баары жолдоштук оюндар болгон. Акыркы жолу 1990-жылы 1:1 эсебинде тең чыгышкан&lt;ref&gt;{{cite web|title=Argentina national football team: record v Austria|url=https://www.11v11.com/teams/argentina/tab/opposingTeams/opposition/Austria|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=J3 /&gt;{{Football box
|date       = 22-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|ARG|||R}}
|score      = Матч №43
|team2      = {{футбол|AUT}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эй-ти-энд-ди]]», [[Арлингтон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494
}}&lt;section end=J3 /&gt;

=== Иордания – Алжир ===
Командалар буга чейин үч жолу жолуккан. Акыркы жолу 2004-жылы жолдоштук оюнда 1:1 эсебинде тең чыгышкан&lt;ref&gt;{{cite web|title=Jordan national football team: record v Algeria|url=https://www.11v11.com/teams/jordan/tab/opposingTeams/opposition/Algeria|website=11v11.com|access-date=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=J4 /&gt;{{Football box
|date       = 22-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|JOR|||R}}
|score      = Матч №44
|team2      = {{футбол|ALG}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Ливайс]]», [[Санта-Клара]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499
}}&lt;section end=J4 /&gt;

=== Алжир – Австрия ===
Командалар буга чейин бир жолу — 1982 Дүйнө чемпионатынын тайпалык баскычында жолуккан, анда Австрия 2:0 эсебинде жеңген.
&lt;section begin=J5 /&gt;{{Football box
|date       = 27-июнь 2026
|time       = 21:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|ALG|||R}}
|score      = Матч №69
|team2      = {{футбол|AUT}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эрроухед]]», [[Канзас Сити (Миссури)|Канзас]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497
}}&lt;section end=J5 /&gt;

=== Иордания – Аргентина ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=J6 /&gt;{{Football box
|date       = 27-июнь 2026
|time       = 21:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|JOR|||R}}
|score      = Матч №70
|team2      = {{футбол|ARG}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эй-ти-энд-ди]]», [[Арлингтон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495
}}&lt;section end=J6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|ARG}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|ALG}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|AUT}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|JOR}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>svsdli10xz5g4uu55o74am87ktwmgmf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644204</id>
      <parentid>644203</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T11:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <origin>644204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13937" sha1="ozut5l1fkqs5cvetm8x4ij7gs4w9e6u" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] J тайпасынын''' оюндары 16 июнда башталат жана 27 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Аргентина улуттук футбол курамасы|Аргентина]] (учурдагы чемпион), [[Алжир улуттук футбол курамасы|Алжир]], [[Австрия улуттук футбол курамасы|Австрия]] жана [[Иордания улуттук футбол курамасы|Иордания]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| J1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|ARG}}
| 1
| [[КОНМЕБОЛ]]
| КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 1-орун
| 25-март 2025
| 19чу
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| '''Чемпион''' ([[1978 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1978]], [[1986 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1986]], [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]])
| 2
|
|-
| J2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|ALG}}
| 3
| [[КАФ]]
| КАФ, G тайпасы, 1-орун
| 9-октябрь 2025
| 5чи
| [[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]]
| 1/8 финал ([[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
| 35
|
|-
| J3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|AUT}}
| 2
| [[УЕФА]]
| УЕФА, H тайпасы, 1-орун
| 18-ноябрь 2025
| 8чи
| [[1998 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1998]]
| 3-орун ([[1954 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1954]])
| 24
|
|-
| J4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|JOR}}
| 4
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| АФК, B тайпасы, 2-орун
| 5-июнь 2025
| 1чи
| —
| —
| 66
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|J тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* J тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. H тайпасы|H тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курамага чыгат.
* J тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. H тайпасы|H тайпасынын]] жеңүүчүсү менен ойнойт.
* J тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. B тайпасы|B тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. G тайпасы|G тайпасынын]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. K тайпасы|K тайпасынын]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Аргентина – Алжир ===
Аргентина буга чейин Алжир менен бир гана жолу жолуккан — 2007-жылы жолдоштук оюнда 4:3 эсебинде жеңген&lt;ref&gt;{{cite web|title=Argentina national football team: record v Algeria|url=https://www.11v11.com/teams/argentina/tab/opposingTeams/opposition/Algeria|website=11v11.com|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=J1 /&gt;{{Football box
|date       = 16-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|ARG|||R}}
|score      = Матч №19
|team2      = {{футбол|ALG}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эрроухед]]», [[Канзас Сити (Миссури)|Канзас]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496
}}&lt;section end=J1 /&gt;

=== Австрия – Иордания ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=J2 /&gt;{{Football box
|date       = 16-июнь 2026
|time       = 21:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|AUT|||R}}
|score      = Матч №20
|team2      = {{футбол|JOR}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Ливайс]]», [[Санта-Клара]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498
}}&lt;section end=J2 /&gt;

=== Аргентина – Австрия ===
Командалар үч жолу жолуккан, алардын баары жолдоштук оюндар болгон. Акыркы жолу 1990-жылы 1:1 эсебинде тең чыгышкан&lt;ref&gt;{{cite web|title=Argentina national football team: record v Austria|url=https://www.11v11.com/teams/argentina/tab/opposingTeams/opposition/Austria|website=11v11.com|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=J3 /&gt;{{Football box
|date       = 22-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|ARG|||R}}
|score      = Матч №43
|team2      = {{футбол|AUT}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эй-ти-энд-ди]]», [[Арлингтон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494
}}&lt;section end=J3 /&gt;

=== Иордания – Алжир ===
Командалар буга чейин үч жолу жолуккан. Акыркы жолу 2004-жылы жолдоштук оюнда 1:1 эсебинде тең чыгышкан&lt;ref&gt;{{cite web|title=Jordan national football team: record v Algeria|url=https://www.11v11.com/teams/jordan/tab/opposingTeams/opposition/Algeria|website=11v11.com|accessdate=December 6, 2025}}&lt;/ref&gt;.
&lt;section begin=J4 /&gt;{{Football box
|date       = 22-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1      = {{футбол|JOR|||R}}
|score      = Матч №44
|team2      = {{футбол|ALG}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Ливайс]]», [[Санта-Клара]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499
}}&lt;section end=J4 /&gt;

=== Алжир – Австрия ===
Командалар буга чейин бир жолу — 1982 Дүйнө чемпионатынын тайпалык баскычында жолуккан, анда Австрия 2:0 эсебинде жеңген.
&lt;section begin=J5 /&gt;{{Football box
|date       = 27-июнь 2026
|time       = 21:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|ALG|||R}}
|score      = Матч №69
|team2      = {{футбол|AUT}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эрроухед]]», [[Канзас Сити (Миссури)|Канзас]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497
}}&lt;section end=J5 /&gt;

=== Иордания – Аргентина ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=J6 /&gt;{{Football box
|date       = 27-июнь 2026
|time       = 21:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|JOR|||R}}
|score      = Матч №70
|team2      = {{футбол|ARG}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эй-ти-энд-ди]]», [[Арлингтон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495
}}&lt;section end=J6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|ARG}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|ALG}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|AUT}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|JOR}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>ozut5l1fkqs5cvetm8x4ij7gs4w9e6u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. K тайпасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151663</id>
    <revision>
      <id>644208</id>
      <timestamp>2026-04-16T11:52:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arsensky</username>
        <id>41251</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңы барак: &quot;‎'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] K тайпасынын''' оюндары 17 июнда башталат жана 27 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |acces...&quot;</comment>
      <origin>644208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13471" sha1="gi6avwh1eo43hejwmbfcw4isyjd1azi" xml:space="preserve">'''[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] K тайпасынын''' оюндары 17 июнда башталат жана 27 июнда аяктайт&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |publisher=FIFA |date=February 4, 2024 |accessdate=February 4, 2024}}&lt;/ref&gt;. Тайпада [[Португалия улуттук футбол курамасы|Португалия]], [[Конго Демократиялык Республикасы улуттук футбол курамасы|Конго Демократиялык Республикасы]], [[Өзбекстан улуттук футбол курамасы|Өзбекстан]] жана [[Колумбия улуттук футбол курамасы|Колумбия]] ойношот. [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф|Плей-оффко]] биринчи жана экинчи орунду ээлеген курамалар чыгат жана үчүнчү орунду ээлеген курама рейтинг боюнча мүмкүн чыгат&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=FIFA |date=May 2025 |accessdate=June 7, 2025 |archive-date=June 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Курамалар ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2| Чучукулактагы&lt;br&gt;оруну
!rowspan=2| Курама
!rowspan=2| Себет
!rowspan=2| Конфедерация
!rowspan=2| Тандоо&lt;br&gt;ыкмасы
!rowspan=2| Жолдомо&lt;br&gt;алган&lt;br&gt;күнү
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;| Финалдык&lt;br&gt;мелдештерде&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Акыркы&lt;br&gt;катышуусу
!rowspan=2| Мыкты&lt;br&gt;жетишкендиги
!colspan=2| ФИФА рейтинги&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |publisher=FIFA |date=November 19, 2025 |accessdate=November 22, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! Ноябрь 2025{{refn|
Ноябрь 2025 рейтинги [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионатынын]] тайпалык баскычынын чучукулагында колдонулган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=FIFA |date=November 25, 2025 |accessdate=November 25, 2025}}&lt;/ref&gt;.}}
! Июнь 2026
|-
| K1
| style=white-space:nowrap | {{футбол|POR}}
| 1
| [[УЕФА]]
| УЕФА, F тайпасы, 1-орун 
| 16-ноябрь 2025
| 9чу
| [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2022]]
| 3-орун ([[1966 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1966]])
| 6
|
|-
| K2
| style=white-space:nowrap | {{футбол|COD}}
| 4{{refn|name=Placeholder|Континенттер арасындагы плей-офф раундундагы 1-жолунун жеңүүчүсү тайпалык баскычынын чучукулактын учурунда белгисиз болгондуктан ФИФА рейтингиндеги орундар эске алынган эмес жана бул команда автоматтык түрдө 4-себетке жайгаштырылган&lt;ref name=&quot;draw procedure&quot;/&gt;.}}
| [[КАФ]]
| Континенттер арасындагы плей-оффу, 1-жолу, жеңүүчүсү
| 31-март 2026
| 2чи
| [[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]] 
| Тайпалык баскыч ([[1974 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|1974]])
| 56{{refn|name=Placeholder}}
|
|-
| K3
| style=white-space:nowrap | {{футбол|UZB}}
| 3
| [[Азия футбол конфедерациясы|АФК]]
| АФК, 3-раунд, A тайпасы, 2-орун
| 5-июнь 2025
| 1чи
| —
| —
| 50
|
|-
| K4
| style=white-space:nowrap | {{футбол|COL}}
| 2
| [[КОНМЕБОЛ]]
| КОНМЕБОЛ, тандоо раунду, 3-орун
| 4-сентябрь 2025
| 7чи
| [[2018 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2018]]
| Чейрек финал ([[2014 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2014]])
| 13
|
|}

== Таблица ==
{{2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Тайпалык баскыч|K тайпасы}}

[[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. Плей-офф#1/16 финал|1/16 финалдагы]] жайгашуу&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* K тайпасынын жеңүүчүсү [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. D тайпасы|D тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. E тайпасы|E тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. I тайпасы|I тайпасындагы]], [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. J тайпасы|J тайпасындагы]] же [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасындагы]] 3-орунду ээлеген курамага чыгат.
* K тайпасында 2-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасындагы]] 2-орунду ээлеген курама менен ойнойт.
* K тайпасында 3-орун ээлеген курама [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты. L тайпасы|L тайпасынын]] жеңүүчүсүнө мүмкүн чыгат (эгер [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|рейтинг]] боюнча мыкты 8 кураманын ичине кирсе).

== Оюндар ==
Бардык убакыттар жергиликтүү убакыт менен берилген&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;/&gt;.

=== Португалия – Конго ДР ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=K1 /&gt;{{Football box
|date       = 17-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|POR|||R}}
|score      = Матч №23
|team2      = {{футбол|COD}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эн-ар-жи]]», [[Хьюстон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502
}}&lt;section end=K1 /&gt;

=== Өзбекстан – Колумбия ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=K2 /&gt;{{Football box
|date       = 17-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1      = {{футбол|UZB|||R}}
|score      = Матч №24
|team2      = {{футбол|COL}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Ацтека]]», [[Мехико]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504
}}&lt;section end=K2 /&gt;

=== Португалия – Өзбекстан ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=K3 /&gt;{{Football box
|date       = 23-июнь 2026
|time       = 12:00 [[UTC−05:00|UTC−5]]
|team1      = {{футбол|POR|||R}}
|score      = Матч №47
|team2      = {{футбол|UZB}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Эн-ар-жи]]», [[Хьюстон]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503
}}&lt;section end=K3 /&gt;

=== Колумбия – Конго ДР ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=K4 /&gt;{{Football box
|date       = 23-июнь 2026
|time       = 20:00 [[UTC−06:00|UTC−6]]
|team1      = {{футбол|COL|||R}}
|score      = Матч №48
|team2      = {{футбол|COD}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Акрон]]», [[Сапопан]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501
}}&lt;section end=K4 /&gt;

=== Колумбия – Португалия ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=K5 /&gt;{{Football box
|date       = 27-июнь 2026
|time       = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|COL|||R}}
|score      = Матч №71
|team2      = {{футбол|POR}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Хард Рок]]», [[Майами-Гарденс]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505
}}&lt;section end=K5 /&gt;

=== Конго ДР – Өзбекстан ===
Бул эки команда буга чейин эч качан жолуккан эмес.
&lt;section begin=D6 /&gt;{{Football box
|date       = 27-июнь 2026
|time       = 19:30 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1      = {{футбол|COD|||R}}
|score      = Матч №72
|team2      = {{футбол|UZB}}
|goals1     =
|goals2     =
|stadium    = «[[Мерседес-Бенц (стадион)|Мерседес-Бенц]]», [[Атланта]]
|attendance =
|referee    =
|report     = https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500
}}&lt;section end=D6 /&gt;

== Фейр-плей упайлары ==
Эгер курамалардын өз ара оюндардагы упайлары жана жалпы көрсөткүчтөрү тең болуп калса, кураманын жүрүм-турум упайлары ({{lang-en|fair play}}) теңдикти чечүүчү критерий ({{lang-en|tie-breaker}}) катары колдонулат. Ошондой эле эгер алардын тайпалар арасындагы [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты#Үчүнчү орун ээлеген курамалардын рейтинги|үчүнчү орундагы курамаларды]] салыштырууда жалпы көрсөткүчтөрү тең болсо дагы колдонулат.

Упайлар тайпалык баскычтагы бардык оюндарда оюнчулар жана команда өкүлдөрү алган сары жана кызыл айып кагаздардын негизинде төмөнкүдөй эсептелет&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;:
* сары айып кагаз: −1 упай;
* кыйыр кызыл айып кагаз (экинчи сары айып кагаз): −3 упай;
* түз кызыл айып кагаз: −4 упай;
* сары айып кагаз жана түз кызыл айып кагаз: −5 упай;

Бир оюнда оюнчу же команда өкүлүнө жогорудагы айып упайлардын бирөөсү гана колдонулат.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Курама
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|1-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|2-оюн
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|3-оюн
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Эсеп
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{САК}}
!{{КАК2|2}}
!{{КАК2|0}}
!{{КАК2|1}}
|-
|align=left|{{футбол|POR}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|COD}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|UZB}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{футбол|COL}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|  ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Булактар ==
{{булактар|3}}

== Шилтемелер ==
*[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Мелдештин расмий сайты]

[[Категория:2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|Тайпалык баскыч]]</text>
      <sha1>gi6avwh1eo43hejwmbfcw4isyjd1azi</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>