Википедия kywiki https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Медиа Атайын Талкуу Колдонуучу Колдонуучунун баарлашуулары Википедия Википедияны талкуулоо Файл Файлды талкуулоо МедиаВики МедиаВикини талкуулоо Калып Калыпты талкуулоо Жардам Жардамды талкуулоо Категория Категорияны талкуулоо Макала долбоору Макала долбоорун талкуулоо TimedText TimedText talk Модуль Модулду талкуулоо Event Event talk 0 2980 645267 644643 2026-05-01T10:14:36Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645267 wikitext text/x-wiki {{Мамлекет |Негизделген = |Макамы = |Кыргызча аталышы = Палау Республикасы |Расмий аталышы = {{lang-pau|Beluu er a Belau}}<br>{{lang-en|Republic of Palau}}<br>{{lang-ja|パラオ共和国}} |Мамлекеттик дини = 89,7 % [[Христиан дини|христиандар]]<br>5,7 % Модекнгеи<br>3,0 % [[ислам]]<br>2,6 % башка диндер |Герб = Seal of Palau.svg |Желек = Flag of Palau.svg |Гимн аталышы = Belau loba klisiich er a kelulul |Аудио = Belau rekid (instrumental).oga |Урааны = |Башкаруу формасы = [[Президенттик башкаруу системасы]] |Картада = Palau on the globe (Southeast Asia centered) (small islands magnified).svg | lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = | lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = | region = | CoordScale = |Тили = [[англис тили]], [[палау тили]], [[жапон тили]] |Эгемендүүлүк күнү = [[1-октябрь]] [[1994-жыл]] |Эгемендүүлүгүн алды = [[АКШ|Америка Кошмо Штаттарынан]] |Борбор шаары = [[Нгерулмуд]] |Ири шаарлар = [[Корор]] |Башчыларынын милдеттери = [[Президент]]<br>[[Вице-президент]] |Башчылары = Сурангел Уиппс<br>Удуч Сенгебау |Аянты = 459 |Суу пайызы = |Аянты боюнча орду = 180-орун |Калкы = 18,024 |Калкы боюнча орду = 192-орун |Калкты каттоо жылы = 2021 |Калктын жыштыгы = 38,375 |ИДӨ (САМ) = 308 млн | ИДӨнү эсептөө жылы (ППС) = 2024 | ИДӨ (САМ) боюнча = 190-орун | ИДӨнүн ар бир жанга = 18,209 | ИДӨнүн ар бир жанга боюнча = 81-орун | ИДӨ (номинал) = 322 млн | ИДӨ (номинал) эсептөө жылы = 2024 | ИДӨ (номинал) боюнча = 182-орун | ИДӨ (номинал) ар бир жанга = 17,448 |Акча бирдиги = [[АКШ доллары]] (USD) | АДӨИ = {{Төмөндөө}} 0,797 | АДӨИ деңгээли = <span style="color:#00сс33;">'''жогору'''</span> | АДӨИ боюнча орду = 71-орун |ЭОК = PLW |Этнохороним = палаулук, палаулуктар |Домени = [[.pw]] |Телефон коду = 680 |Убакыт аралыгы = [[UTC+09:00|+09:00]] |Штрих коду = |Түшүнүктөр = <div class="center">[[commons:Palau|'''Викиказынадагы медиафайлдар''']]</div> }} '''Палау''' ({{lang-pau|Belau}}, {{lang-en|Palau}}, {{lang-ja|パラオ}}), расмий аталышы — '''Палау Республикасы''' ({{lang-pau|Beluu er a Belau}}, {{lang-en|Republic of Palau}}, {{lang-ja|パラオ共和国}}) — [[Америка Кошмо Штаттары|АКШга]] менен ассоциацияланган аралдык мамлекет. [[Тынч океан|Тынч океанынын]] [[Филиппин деңизи|Филиппин деңизинде]], [[Филиппин|Филиппиндин]] чыгышында жана [[Индонезия|Индонезиядан]] түндүгүндө, эки өлкөдөн 800 чакырым алыстыкта жайгашкан . == Этимология == Палау тилиндеги аралдардын аталышы, ''beluu'' («айыл»)<ref>[https://web.archive.org/web/20181211182257/https://www.everyculture.com/No-Sa/Palau.html Palau Culture Name]</ref> же ''aibebelau'' («кыйыр жооптор») деген жаралуу уламышына байланыштуу сөздөрдөн келип чыккан<ref>[http://underwatercolours.com/travel-tales/the-palauan-bai The Bais of Belau]</ref>. Англис тилине «Палау» атылышы немис тили аркылуу ({{lang-de|Palau}}) испан тилиндеги {{lang-es|Los Palaos}} аталышынан келген. Англис тилиндеги аралдардын архаикалык аталышы «Пелью аралдары» атылышы болгон<ref>[https://web.archive.org/web/20010419154512/http://www.underwatercolors.com/neco.html Palau - Portrait of Paradise]</ref>. «Палау» аталышын, малай тилиндеги «арал» деп которулган жана бир нече географиялык аталыштарда кездешкен «Пулау» менен чаташтырбоо керек. == Тарых == Алгач аралды 1543-ж. европалыктар тапкан. 1686-ж. Испания аралды өзүнүн менчиги деп жарыялаган, бирок ал 1886-ж. гана ишке ашкан. 1899-ж. Испания АКШ менен болгон согушта жеңилгенден кийин Германияга саткан. 1914-ж. 1-дүйнөлүк согушта Япония басып алып, 1920-ж. гана Улуттар Лигасы башкарууга мандат берген. Ал 1944-жылдын күзүндө АКШнын аскердик башкаруусуна өтүп, 1947-жылдан Микронезиянын курамындагы АКШнын камкордугуна алынган аймак. 1993-жылдын ноябрында өткөрүлгөн референдумдун натыйжасында өлкө «АКШдан эркин ассоциацияланган» деген статуска ээ. Палаунун көз каранды эместиги 1994-ж. жарыяланган. Улуттук дүң кирешеси 2008-ж. 164 млн долларды түзгөн. Аны киши башына бөлгөндө 8,1миң доллардан туура келген. Ички дүң продукциясындагы (ИДП) тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү (% менен) 81,8, өнөр-жайдыкы 12, айыл-чарбасыныкы 6,2. Копра өндүрүлөт. Белек-бечкек даярдалат. Кийим тигүү өндүрүшү иштейт. Курулуш индустриясы өнүккөн. Палаунун экономикасынын негизин балыкчылык түзөт. Кокос пальмасы, батат жана касава өстүрүлөт. Бодо мал, чочко жана эчки асыралат. Автомобиль жолунун узундугу 60 км (анын ¹/₂и асфальтталган). Көркөм кол өнөрчүлүк өнүккөн. Микронезиянын аралдары жана Сидней (Австралия) менен дениз, Гуам менен аба катнашы бар. Сыртка моллюска, балык, копра чыгарат. Туризм өнүккөн. Негизги соода шериктери: АКШ, Япония, Сингапур. == География == Пауланын аймагы Тынч океанында жайгашкан архипелагдан турат. Анын эң көп калктуу аралдары — Ангаур, Бабелдаоб, Корор жана Пелелиу. Акыркы үч арал бир тосмо рифтин ичинде жайгашкан, ал эми Ангаур аралы бул аралдардан бир нече чакырым алыстыкта түштүктө жайгашкан. Калктын үчтөн экиси Корордо жашайт. Каянгелдин коралл атолу бул аралдардын түндүгүндө, ал эми эл жашабаган Челбахеб (Аскалуу аралдары) аралдары негизги аралдар тобунун батышында жайгашкан. Алты аралдан турган алыскы аралдар тобу Түштүк-Батыш аралдары деп аталат жана негизги аралдардан 604 чакырым алыстыкта жайгашып, Хатохобей жана Сонсорол штаттарын түзөт. === Жаратылышы === [[Файл:Ngerukewid-2016-aerial-view-Luka-Peternel.jpg|thumb|220x220px|Нгерукевиддин бийиктиктен көрүнүшү]] [[Файл:Rock-Islands-Palau-1-2016-aerial-view-Luka-Peternel.jpg|thumb|220x220px|Челбахебдын (Аскалуу аралдары) бийиктиктен көрүнүшү]] [[Файл:Palau-rock-islands20071222.jpg|thumb|220x220px|Челбахеб (Аскалуу аралдары) аралдары]] [[Файл:Palau_2008030818_4709_(2347767520).jpg|thumb|220x220px|Акиташ затынан турган аралдардын бийиктиктен көрүнүшү]] Палауда айлана-чөйрөнү коргоо боюнча узак тарыхы бар. Мисалы, Нгерукевид аралдары жана анын айланасында 1956-жылы түзүлгөн Нгерукевид аралдарынын жапайы жаратылыш коругу<ref>[https://www.researchgate.net/publication/263276605_Terrestrial_vertebrates_of_the_Ngerukewid_Islands_Wildlife_Preserve_Palau_Islands Terrestrial vertebrates of the Ngerukewid Islands Wildlife Preserve, Palau Islands]</ref>. Палаунун көп бөлүгү айлана-чөйрөнүн бузулушунан алыс болгонуна карабастан мыйзамсыз жардыруу аркылуу балык уулоо, Корор аралындагы таштандыларды жок кылуучу жана кайра иштетүүчү жайлардын жетишсиздиги жана Палау лагунасындагы кум жана кораллдарды казып алып сыяктуу иш-аракеттер экологдордун тынчсыздануусун жаратууда<ref name=":0">[https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/9d09ccd1-e0dd-11e9-9c4e-01aa75ed71a1/language-en Fossil CO2 and GHG emissions of all world countries]</ref>. Тынч океанынын башка аралдарындагыдай эле, океан деңгээлинин көтөрүлүшү Палау аралдарынын экологиясына чоң коркунуч туудурууда. Глобалдык атмосфералык изилдөөлөрдүн эмиссиялык маалымат базасына ылайык, 2019-жылы Палаунун бир жаранына орточо көмүр кычкыл газын бөлүп чыгаруу 60 тоннаны түзгөн. Бул дүйнөдөгү эң жогорку көрсөткүчтөрдүн бири жана булгануунун негизги булагы болуп автотранспорттон бөлүнүп чыккан газдар болуп саналат<ref name=":0" />. Төмөн жайгашкан аймактарды суу каптагандыктан, жээктеги өсүмдүктөргө, айыл чарбасына жана таза суунун жетишсиз болушу коркунуч туудурат. Агынды сууларды тазалоо, жер семирткичтерден жана биоциддерден чыккан уулуу калдыктарды кайра иштетүүдө да чоң көйгөйлөр бар. Туздуу сууда жашаган крокодилдердин бир түрү ''Crocodylus porosus'' Палауну байырлайт. Бул түр адамдарга өтө коркунучтуу деп эсептелгенине карабастан, Палаунун тарыхында 1965-жылдын 28-декабрында адам кол салуусу бир гана жолу катталган<ref>[https://books.google.kg/books?id=DCIWAQAAIAAJ&redir_esc=y Survey of the Crocodile Populations of the Republic of Palau, Caroline Islands, Pacific Ocean, 8-24 June 1991: A Report to the Government of the Republic of Palau, Koror, Palau]</ref>. Бул кол салуудан кийинки крокодилдерге мергенчилик кылуу 1980-жылдарга чейин созулган жана крокодилдердин жок болуп кетүү коркунучуна алып келген. 1990-жылдардан бери иштеп келе жаткан крокодилдерди коргоо программасы Палау крокодилдеринин популяциясын турукташтырууга жетишти<ref>[http://www.iucncsg.org/365_docs/attachments/protarea/18%20--8088e67a.pdf Saltwater Crocodile Crocodylus porosus]</ref>. 2005-жылдын 5-ноябрында Палаунун президенти Томас Эсанг Ременгесау, Микронезиянын чакырыгы деп аталган аймактык экологиялык демилгени жетектеп, 2020-жылга чейин жээктеги суулардын 30% жана токой жерлеринин 20% коргоого алган. Палаудан кийин бул демилгеге [[Микронезия Федеративдик Штаттары]], [[Маршалл Аралдары|Маршалл аралдары]], [[Гуам]] жана [[Түндүк Мариана аралдары]] кошулган. Бул демилгеге кошулган аймактар Тынч океанынын суулу аймагынын дээрлик 5% жана анын жээ тилкелеринин 7% түзөт. Бул мамлекеттин аймагында Палау тропикалык нымдуу токойлору деп аталган жердеги экоаймак орун алган<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5451287/ An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm]</ref>. 2019-жылдагы токой ландшафтынын бүтүндүгү индекси боюнча орточо баллы 8.09/10 болуп, токойлуу 172 өлкөнүн ичинен 27-орунду ээлеген<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7723057/ Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity]</ref>. Өлкө аймагында жер титирөөлөр, жанар тоолук активдүүлүк жана тропикалык бороон-чапкындар көп катталып турат.[[Файл:Palau_Maritime_Police_vessel.jpg|thumb|220x220px|Euatel кайыгы жээкке жакын сууларда иш алып барат]] 2009-жылдын 25-сентябрында Палау дүйнөдөгү биринчи акулалар коргоочу жайын түзөрүн жарыялаган<ref>[https://archive.ph/20130104125625/http://www.philstar.com/Article.aspx?articleId=508795&publicationSubCategoryId=200#selection-621.1-621.52 Anchor Land ventures into luxury family residences]</ref>. Акулаларды уулоого тыюу салынган Палаунун өзгөчө экономикалык аймагынын аянты 600,000 км² түзөт, салыштырмалуу бул бүткүл Франциянын аянты менен барабар<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20090930054317/http://news.xinhuanet.com/english/2009-09/27/content_12117618.htm Palau's EEZ becomes shark sanctuary]</ref><ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20091001201027/http://usproxy.bbc.com/2/hi/science/nature/8272508.stm Palau pioneers shark sanctuary]</ref>. Палаунун президент Жонсон Торибионг бул акулаларды коргоочу аймак жөнүндө Бириккен Улуттар уюмунун жыйынында жарыялаган<ref name=":2" /><ref>[[:en:Palau#cite_note-Palau_to_Ban_Shark_Fishing-79|Palau to Ban Shark Fishing]]</ref> жана акулаларды улоого дүйнө жүзү боюнча тыюу салууну сунуш кылган<ref name=":1" />. 2012-жылы Палау Дүйнө келечеги кеңешинин «Палау деңиз экосистемасын коргоо боюнча дүйнөлүк лидер» сыйлыгына ээ болгон<ref>[https://web.archive.org/web/20121027025150/http://www.thejakartaglobe.com/international/tiny-nation-of-palau-proves-sharks-worth-more-alive-than-dead/551759 Tiny Nation of Palau Proves Sharks Worth More Alive Than Dead]</ref>. Палаудагы деңизди коргоо органдарынын бөлүмү өлкөнүн 600 000 чарчы километр экономикалык аймагын кайтарышат. Алар фауна карата бүлгүнчүлүк кылгандарга жана лицензиясы жок балыкчыларга каршы Kedam жана the Remeliik II деген атылыштардагы эки узак аралыкка сүзө алган кайыктар менен иш алып барышат<ref>{{Cite web |title=Palau Gets New Patrol Boat |url=https://www.pacificnote.com/single-post/2017/12/22/Palau-Gets-New-Patrol-Boat |accessdate=2024-07-26 |archivedate=2018-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180423170003/https://www.pacificnote.com/single-post/2017/12/22/Palau-Gets-New-Patrol-Boat }}</ref><ref>[https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/167766706708770/819715191513915 Operation Kaukledm]</ref><ref>[https://www.postguam.com/news/pacific/palau-s-maritime-surveillance-gets-boost-with-new-patrol-boat/article_2c19ebce-e06f-11e5-8934-c71e0c84b155.html Palau’s maritime surveillance gets boost with new patrol boat]</ref>. Кичинекей жана жай кайыктар жээктеги операцияларга колдонулат, кайыктардын базасы Корордо жайгашкан<ref>[https://www.nytimes.com/2016/02/21/magazine/palau-vs-the-poachers.html Palau vs the Poachers]</ref>. == Климат == Палау тропиктик нымдуу климаттуу, жылдык орточо температурасы 28°C. Жаан-чачын жыл бою көп жаайт, орточо өлчөмү 3800 мм. Орточо нымдуулук 82% түзөт. Июнь-октябрь айларында жаан-чачын көп жааганына карабай, күн ачык күндөрдүн саны көп. Палау тайфундар болуп туруучу тилкенин чет-жакасында жайгашкан. Палауга жакын жерлерде тропикалык бороон-чапкындар көп кездешет, бирок олуттуу тропикалык циклондор сейрек кездешет. Майк, Бофа жана Хайян атылышындагы тайфундар Палауга жеткен сейрек тайфундар болуп саналат<ref>{{Cite web |title=Digital Typhoon: Tracking Chart (Geographical Search) |url=http://agora.ex.nii.ac.jp/cgi-bin/dt/track_geo.pl?lat=7.4&latrange=1&lon=134.5&lonrange=1&lang=en&basin=wnp&t=0&b=14&type=1&size=128&R=100%2F180%2F0%2F60&M=57%2F557%2F29%2F404%0D%0A&sy=1951&ey=2019&month=0&category=3&category=4&category=5&tnum=1000 |accessdate=2024-07-26 |archivedate=2022-11-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221112131354/http://agora.ex.nii.ac.jp/cgi-bin/dt/track_geo.pl?lat=7.4&latrange=1&lon=134.5&lonrange=1&lang=en&basin=wnp&t=0&b=14&type=1&size=128&R=100/180/0/60&M=57/557/29/404%0D%0A&sy=1951&ey=2019&month=0&category=3&category=4&category=5&tnum=1000 }}</ref>. == Саясий түзүлүшү == [[Файл:Koror-palau-typical-weather20071219.jpg|thumb|220px|Корор - Палаунун мурунку борбору]] Палау — демократиялык республика. Палаунун президенти мамлекет башчысы жана өкмөт башчысы болуп саналат. Аткаруу бийлигин өкмөт жүзөгө ашырат, ал эми мыйзам чыгаруу бийлиги өкмөткө да, Палау Улуттук Конгрессине да таандык. Сот бийлиги аткаруу бийлигинен жана мыйзам чыгаруучу органдан көз каранды эмес. Палаунун конституциясы 1981-жылы кабыл алынган. Америка Кошмо Штаттары менен Палаунун ортосундагы эркин ассоциация келишими алардын өкмөттөрүнүн ортосундагы эркин жана ыктыярдуу мамилелерди түзөт. Келишим негизинен саясий, экономикалык, коопсуздук жана коргоо маселелерине багытталган<ref>[https://web.archive.org/web/20111006012927/http://palau.usembassy.gov/rop_cofa.pdf Compact of Free Association Between the Government of the United States of America and the government of Palau]</ref>. Палаунун аскердик күчтөрү жок, мамлекет коргонуу маселелеринде Америка Кошмо Штаттарына таянат. Келишимге ылайык, америкалык аскерлерге аралдарга кирүүгө 50 жылга уруксат берилген бирок АКШнын аскер-деңиз флотунун ролу минималдуу. АКШнын жээк күзөт кызматы Палаунун сууларында патрулдук иш жүргүзөт. Өкмөт Палауда АКШнын аскер-аба күчтөрүнүн жогорку жыштыктагы радар станциясын жайгаштырууга макул болгон<ref>[https://insidedefense.com/insider/air-force-eyes-new-radar-installation-palau Air Force eyes new radar installation in Palau]</ref> жана бул станция 2026-жылы иштей баштайт деп күтүлүүдө<ref>[https://www.twz.com/u-s-building-advanced-over-the-horizon-radar-on-palau U.S. Building Advanced Over-The-Horizon Radar On Palau]</ref>. 2020-жылдын ноябрь айында Сурангел Самуэль Уиппс Палаунун жаңы президенти болуп шайланган<ref>[https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/429990/surangel-whipps-jr-to-be-palau-s-new-president Surangel Whipps Jr to be Palau's new president]</ref>. == Тышкы саясаты == [[Файл:總統接受帛琉共和國總統雷蒙傑索(Tommy E. Remengesau, Jr.) 贈禮 (27163347055).jpg|thumb|220px|Президент Томас Ременгесау Тайвандын президенти Цай Ин Вэн менен 2016-жылкы жолугушуусу]] [[Файл:Palasia Hotel Palau.JPG|thumb|220px|left|Палау менен мамиледе болгон өлкөлөрдүн желектери, Паласия мейманканасы]] [[Файл:Palau Pres Thomas Remengesau with PH President Rodrigo Duterte.jpg|thumb|220px|Президент Ременгесау Филиппиндин президенти Родриго Дутерте менен 2018-жылкы жолугушуусу]] Эгемендүү мамлекет катары Палау өзүнүн тышкы мамилелерин эркин жүргүзөт<ref>[https://www.gao.gov/assets/gao-08-732.pdf Palau’s Use of and Accountability for U.S. Assistance and Prospects for Economic Self-Sufficiency]</ref>. Эгемендүүлүк алгандан бери Палау көптөгөн өлкөлөр менен, анын ичинде Микронезиядагы мамлекеттер жана Филиппин сыяктуу Тынч океанындагы коңшулары менен дипломатиялык мамилелерди түзгөн. 1994-жылдын 29-ноябрында Бириккен Улуттар Уюмунун Коопсуздук кеңеши Палауну Бириккен улуттар уюмуна кабыл алууну сунуш кылган 963-резолюцияны кабыл алган. Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы Ассамблеясынын 1994-жылдын 15-декабрында 49/63 резолюциясына ылайык Палаунун мүчөлүгүн жактырган<ref>[https://web.archive.org/web/20170525213614/http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/49/63 Palau has since joined several other international organizations. In September 2006, Palau hosted the first Taiwan-Pacific Allies Summit. Its president has made official visits to other Pacific countries, including Japan.]</ref>. Андан бери Палау башка бир нече эл аралык уюмдарга кошулган. 2006-жылдын сентябрь айында Палауда Тайвань-Тынч океан Союздаштарынын биринчи саммити болгон. Палаунун президенти Тынч океанынын башка өлкөлөрүнө, анын ичинде Жапонияга расмий иш сапар менен барган<ref>[https://www.mofa.go.jp/press/release/press4e_000553.html The President of the Republic of Palau to Visit Japan]</ref>. Тайвань Палауга эл аралык форумдарына, анын ичинде Бириккен Улуттар Уюмунда жана Бириккен Улуттар Уюмунун климаттын өзгөрүшү боюнча конференциясына катышуу үчүн каржылык колдоо көрсөткөн<ref>[https://www.nytimes.com/2024/06/02/world/asia/palau-taiwan-china-hack.html A Pacific Island With Ties to Taiwan Was Hacked. Was It Political?]</ref>. Америка Кошмо Штаттарынын дипломатиялык делегациясы жана Палаудагы элчилиги бар, бирок өлкөлөрдүн мамилелеринин көпчүлүк багыттары АКШнын ички иштер министрлигинин аралдар иштери боюнча башкармалыгынын жоопкерчилиги болгон келишимдик каржыланган долбоорлорго байланыштуу<ref>[https://web.archive.org/web/20071024234958/http://www.doi.gov/oia/Firstpginfo/oia_responsibilities.html Responsibilities and Authorities]</ref>. Мисалы, бул келишимдин алкагында Палауга 96939 жана 96940 почта коддору берилген. Эл аралык саясатта Палау Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы Ассамблеясынын резолюциялары боюнча Кошмо штаттар менен бирге добуш берет<ref>[https://2009-2017.state.gov/documents/organization/82642.pdf General Assembly – Overall Votes – Comparison with U.S. vote]</ref>. Палау Жапония менен тыгыз байланышта, Жапония инфраструктуралык долбоорлорду каржылап келет,. Корор–Бабелдаоб көпүрөсүнүн курулушун Жапония тарап толугу менен каржылаган. 2015-жылы император [[Акихито]] жубайы Мичико менен Экинчи дүйнөлүк согуштун 70 жылдыгына карата Пелелиуда өткөн иш-чараларга катышуу үчүн Палауга барышкан<ref>[https://www.nytimes.com/2015/04/10/world/asia/ahead-of-world-war-ii-anniversary-questions-linger-over-stance-of-japans-premier.html Ahead of World War II Anniversary, Questions Linger Over Stance of Japan’s Premier]</ref>. 1981-жылы Палау дүйнөдөгү биринчи өзөктүк куралсыздандыруу концепциясы каралган конституцияны иштеп чыккан. Бул конституциянын концепциясы ядролук, уулуу химиялык, газдык жана биологиялык куралдарды колдонууга, сактоого жана жок кылууга тыюу салган, бирок алгачкы добуш берүүдө 75% көпчүлүк добуш менен жактырылган эмес<ref>{{Cite web |title=The Constitution of the Republic of Palau |url=http://www.paclii.org/pw/constitution.html |accessdate=2024-07-26 |archivedate=2022-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221111071200/http://www.paclii.org/pw/constitution.html }}</ref>. 2017-жылы Палау Бириккен Улуттар Уюмунун өзөктүк куралга тыюу салуу жөнүндө келишимине кол койгон<ref>[https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XXVI-9&chapter=26&clang=_en Chapter XXVI: Disarmament – No. 9 Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons]</ref>. Палау балык улоону жөнгө салуу боюнча Науру келишиминин мүчөсү<ref>[https://web.archive.org/web/20221112025553/https://www.abc.net.au/pacific Pacific nations extend bans on tuna fishing]</ref>. Палау менен коңшулаш жана союздаш болгон Филиппин, эгерде Палау [[АСЕАН|АСЕАНга]] кошулууну кааласа, толук колдой турарын билдирген<ref>[https://web.archive.org/web/20191222040232/https://news.mb.com.ph/2018/02/16/ph-palau-agree-to-enhance-ties/ PH, Palau agree to enhance ties]</ref>. == Административдик-аймактык түзүлүшү == [[Файл:States of Palau.jpg|thumb|Палаунун он алты штаты]] [[Файл:Palau-CIA WFB Map.png|thumb|Палау Республикасынын картасы]]Палау он алты штатка бөлүнөт (1984-жылга чейин муниципалитеттер деп аталган). {| class="sortable wikitable" |- ! Штат !Административдик борбору ! Аянты, км² ! Калкынын саны (2015) ! Калкынын саны (2020) |- | [[Файл:Flag of Kayangel.svg|27px]] Каянгел |Каянгел | style="text-align:right;" |1,7 | style="text-align:right;" |54 | style="text-align:right;" |41 |- | [[Файл:Flag of Ngarchelong.svg|27px]] Нгархелонг |Менгелланг | style="text-align:right;" |11,2 | style="text-align:right;" |316 | style="text-align:right;" |384 |- | [[Файл:Flag of Ngaraard State.svg|27px]] Нгараард |Улиманг | style="text-align:right;" |34 | style="text-align:right;" |413 | style="text-align:right;" |396 |- | [[Файл:Flag of Ngardmau State.png|27px]] Нгардмау |Урдманг | style="text-align:right;" |34 | style="text-align:right;" |185 | style="text-align:right;" |238 |- | [[Файл:Flag of Ngeremlengui State, Palau.svg|27px]] Нгаремленгуи |Имеонг | style="text-align:right;" |68 | style="text-align:right;" |350 | style="text-align:right;" |349 |- | [[Файл:Flag of Ngatpang.svg|27px]] Нгатпанг |Нгереклмадел | style="text-align:right;" |33 | style="text-align:right;" |282 | style="text-align:right;" |289 |- | Нгивал |Нгеркеаи | style="text-align:right;" |17 | style="text-align:right;" |282 | style="text-align:right;" |312 |- | [[Файл:Flag of Melekeok.svg|27px]] Мелекеок |Мелекеок | style="text-align:right;" |26 | style="text-align:right;" |277 | style="text-align:right;" |318 |- | [[Файл:Flag of Ngchesar State.png|27px]] Нгхесар |Нгерсуул | style="text-align:right;" |43 | style="text-align:right;" |291 | style="text-align:right;" |319 |- | [[Файл:Flag of Aimeliik.svg|27px]] Аимелиик |Монгами | style="text-align:right;" |44 | style="text-align:right;" |334 | style="text-align:right;" |363 |- | [[Файл:Flag of Airai State.png|27px]] Аираи |Нгеткиб | style="text-align:right;" |59 | style="text-align:right;" |2,455 | style="text-align:right;" |2,529 |- | [[Файл:Flag of Koror State.png|27px]] Корор |Корор | style="text-align:right;" |60,52 | style="text-align:right;" |11,444 | style="text-align:right;" |11,199 |- | [[Файл:Flag of Peleliu.svg|27px]] Пелелиу |Клоулклабед | style="text-align:right;" |22,3 | style="text-align:right;" |484 | style="text-align:right;" |470 |- | [[Файл:Flag of Angaur State.svg|27px]] Ангаур |Нгарамаш | style="text-align:right;" |8,06 | style="text-align:right;" |119 | style="text-align:right;" |114 |- | [[Файл:Flag of Sonsorol.svg|27px]] Сонсорол |Донгосару | style="text-align:right;" |3,1 | style="text-align:right;" |40 | style="text-align:right;" |53 |- | [[Файл:Flag of Hatohobei.svg|27px]] Хатохобеи |Хатохобеи | style="text-align:right;" |0,9 | style="text-align:right;" |25 | style="text-align:right;" |39 |- |Челбахеб<ref>Челбахеб штат болуп саналбайт жана башка штаттын курамына кирбейт. Аянты - 17 км²</ref> | | | | |- |'''[[Нгерулмуд]]'''<ref>2006-жылы 7-октябрда Палаунун борбору Корордон Мелекеок штатындагы Нгерулмудга көчүрүлгөн.</ref> | | | | |} == Калкы == {| class="wikitable" style="float:right; margin-left:0.8em; clear:right;" |- | style="background-color:#cc66cc;" colspan="3" |'''Калкы''' |- |'''Жыл'''<ref name=":3">[https://www.palaugov.pw/executive-branch/ministries/finance/budgetandplanning/census-of-population-and-housing/ Republic of Palau National Government. Census of Population and Housing]</ref> |'''Саны<ref name=":3" />''' |<abbr>'''± %<ref name=":3" />'''</abbr> |- !1958 |8,987 |—     |- !1970 |11,210 | +24.7 % |- !1980 |12,116 | +8.1 % |- !1990 |15,122 | +24.8 % |- !1995 |17,225 | +13.9 % |- !2000 |19,129 | +11.1 % |- !2005 |19,907 | +4.1 % |- !2015 |17,661 |−11.3 % |- !2020 |17,614 |−0.3 % |} Палау калкынын саны 2023-жылы болжол менен 21,779 адамды түзгөн<ref name=":3" />, алардын 73 % теги меланезиялык жана австронезиялык болгон палаулуктар. Палауда азия улуттарынын саны көп. Филиппин Испаниянын колониясы болуп турган доордо, филиппин улутундагы адамдар Палауга келишкен жана азыркы учурда өлкөдөгү эң чоң азия улутундагы элдердин тобун, Палаудагы экинчи ири этникалык топту түзөт. XX кылымдын аягында кытайлар, корейлер, жапондор, бангладештиктер, непалдыктар Палауга жумушчулар катары келип отурукташып калышкан<ref>[https://books.google.kg/books?id=iDg9oAkwsXAC&redir_esc=y Asia in the Pacific Islands: Replacing the West]</ref>. Еврапалыктар менен америкалыктардын санын аз. === Тили === Расмий тилдери — палау жана англис тилдери. Тилдери: палау тили (мамлекеттик) — 62,1 %, англис тили — 14,4 %, филиппин тили — 10 %, кытай тили — 1,7 %. Айрым штаттарда жергиликтүү тилдер расмий макамга ээ: Сонсорол штатында — сонсорол тили жана англис тили, Хатохобеи штатында — тоби тили жана англис тили, Ангаурда — палау тили, жапон тили жана англис тили<ref>[https://books.google.ru/books?id=08OV704armMC&lpg=PP1&hl=ru&pg=PR3#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of the Developing World]</ref>. Палауда англис тилинин ушул өлкөгө тиешелүү диалектиси түптөлгөн. Палау Жапониянын колонисы болуп турган мезгилден бери экинчи тил катары кеңири жайылган<ref>[https://www.ninjal.ac.jp/research/cr-project/project/a/creole/files/creole_Palau.pdf The Japanese Language in Palau]</ref>, азыр Ангаур штатында расмий макамга ээ<ref>{{Cite web |title=Constitution of the State of Angaur: Angaur, Republic of Palau |url=https://pacificdigitallibrary.org/cgi-bin/pdl?e=d-000off-pdl--00-2--0--010-TE--4-------0-1l--10en-50---20-text-Japanese--00-3-1-00bySR-0-0-000utfZz-8-00&d=HASHa4b7077d472c4cdb9c8ddf.10&p=text |accessdate=2024-07-26 |archivedate=2022-11-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221122153603/https://pacificdigitallibrary.org/cgi-bin/pdl?e=d-000off-pdl--00-2--0--010-TE--4-------0-1l--10en-50---20-text-Japanese--00-3-1-00bySR-0-0-000utfZz-8-00&d=HASHa4b7077d472c4cdb9c8ddf.10&p=text }}</ref>. === Диний курамы === 2020-жылдагы эл каттоонун малыматтары боюнча калктын 46,9 % католиктер, 25,9 % протестанттар, 5 % жетинчи күндүн адвентисттери 5,1 % модекнгеи динин тутунгандар, 4,9 % мусулмандар, 0,9 % Исанын акыркы күндөрүндөгү ыйыктар чиркөөсүнүн жолдочулары жана 11,4 % башка диндерди тутунгандар<ref name=":3" />. == Экономикасы == [[Файл:German-Channel-2016-aerial-view-Luka-Peternel.jpg|thumb|Жасалма дол менен казылган Германия каналы]] [[Файл:Koror-Babeldaob-Bridge-2016-Luka-Peternel.jpg|thumb|Корор-Бабелдаоб көпүрөсүнүн бийиктиктен көрүнүшү]] Палаунун экономикасы негизинен туризм, айыл чарба жана балык уулоого багытталган. Туристтик иш-аракеттер аралдардын кооз деңиз чөйрөсүнө, рифтерге жана Экинчи дүйнөлүк согуштагы суу астына чөгүп кеткен кемелерге экскурсиларды уюштурууга багытталган. 2022-жылдын апрелинде Палау өлкөнүн табигый чөйрөсүн жана салттуу маданиятын сактоого багытталган жоопкерчиликтүү туризм программасын ишке киргизген<ref>[https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/3174011/where-sustainable-tourism-rewarded-special-cultural The Republic of Palau is the little country that does, when it comes to sustainability.]</ref>. Өкмөт, АКШнын финансылык жардамына таянып, эң ири жумуш берүүчү болуп саналат. 2000-2001-жылдары туризм чөйрөсүндөгү ишкерлер менен туристтердин саны 50 000ге жеткен. Палаунун соода кемелер флоту коммерциялык кемелердин дүйнөлүк флотунун 0,001 % дан азыраак бөлүгүн түзгөнүнө карабастан, анда 2019-жылы акыркы рейске чыккан кемелердин дээрлик 60 % Палаунун желеги астында сүзгөн. Мындай жолду кеме компаниялары экология жана эмгек жаатындагы жоопкерчиликтен качуу үчүн колдонушат<ref>[https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3691188 Evading Corporate Responsibilities: Evidence from the Shipping Industry]</ref>. Калктын киши башына түшкөн кирешеси Микронезиянын жалпы кирешесинен эки эсе көп. Акыркы жылдары Тынч океанынын аба-ырайы, Чыгыш Азиянын алдыңкы өлкөлөрүнүн өнүгүшү жана чет өлкөлүктөрдүн Палаудагы инфраструктураны өнүктүрүүнү каржылоого даярдыгы, туризм секторунун онүгүүшүнө чоң өбөлгө түздү. Киреше салыгынын үч түрү бар, алардын прогрессивдүү коюмдары 9,3 %, 15 % жана 19,6 %. Корпоративдик салык 4 % түзөт, ал эми Палаудагы товарлар жана кызматтар салыгы 2023-жылдын 1-январында киргизилген, Палаунун аймагында сатылган же колдонулган товарлардын жана кызматтардын көпчүлүгүнө ушул салык 10 % коюму менен колдонулат<ref>[https://www.palaugov.pw/taxreform/#1668474363337-6a400835-7325 Message from the Tax Reform Committee Chair and Bureau of Revenue & Taxation]</ref>. Палауда мүлк салыгы жок. == Маданияты == [[Файл:A_traditional_Palauan_hut,_2012.jpg|thumb|Палаудагы ''бай'' деп аталган турак-жай]] Коому аял жагынан болгон туугандыкка негизделип түзүлгөн. Палау элинин салттарынын дээрлик бардык тармактарында, айрыкча, сөөк коюу салтында, үйлөнүү үлпөтүндө, мураска ээ болууда жана салттуу наамдарды өткөрүп берүүдө энелик тегине байланыштуу каада-салттар байкалат. Тамак-ашы жергиликтүү жашылча-жемиштерден жасалат, мисалы, маниока, таро, ямс, картошка, балык жана чочконун эти. Ошондой эле, филиппиндик, жапондук эмгек мигранттарынын жана америкалыктардын ашканаларынын таасири күчтүү. Жарганаттан жасалган шорпо Палаудагы көпчүлүк учурда колдонулган чүйгүн тамак болуп саналат<ref>[https://www.newcastleherald.com.au/story/3960841/fruit-bat-soup-has-chicken-like-taste/ Fruit bat soup could solve the Hunter's flying fox problem]</ref>. Айрым суусундуктары - кокос дарагынан жасалган спирт ичимдиги, каванын тамырынан жасалган суусундук ж.б. Палауда тама деп аталаган десерт дагы ашканасында болдонулат<ref>[https://ayearcookingtheworld.com/tag/tama/ Tama – A Year Cooking the World]</ref>. === Спорт === Бейсбол Палауда 1920-жылдары жапондор тарабынан өлкөгө алып келингенден бери популярдуу оюндардын бири. Палау улуттук бейсбол курама командасы 1990, 1998 жана 2010-жылдардагы Микронезия оюндарында, ошондой эле 2007-жылдагы Тынч океан оюндарында алтын медаль утуп алууга жетишкен. Палау Футбол ассоциациясы тарабынан уюштурулган улуттук футбол боюнча курама командасы бар, бирок ФИФАнын мүчөсү эмес. == Билим берүү тутуму == Башталгыч билим берүү тутумунда 16 жашка чейинки окуучулар окушат. Билим берүү тутумуна мамлекеттик жана жеке менчик мектептер, коомдук колледж кирет. Бакалавр, аспирант жана кесиптик билим алуу студенттер чет өлкөгө, негизинен Америка Кошмо штаттарындагы жогорку окуу жайларына тапшырышат. Палауда Сан Диего мамлекеттик университетинин жана Түштүк Тынч океан университетинин аралыктан окутууну сунуштаган бөлүмдөрү иш алып барышат. == Булактар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117-9 {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://www.palaugov.pw/ Палау Республикасынын Улуттук Өкмөтү] * [http://palauembassy.or.jp/en/ Палау Республикасынын Япониядагы элчилиги] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/palau/ Мамлекет башчысы жана Өкмөт мүчөлөрү] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109110934/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/palau |date=2021-01-09 }} * [https://palauconsulate.org.uk/ Палау Республикасынын Улуу Британия жана Түндүк Ирландиянын бириккен королдугундагы ардактуу консулдугу] * [https://www.palauconsulate.be/index.php/en/ Палаудагы Бельгиядагы ардактуу башкы консулдугу] * [https://islandtimes.org/ Island Times маалымат агентиги] * [https://palauwaveradio.com/ Палау толкуну радиосу] {{Калып:Океания өлкөлөрү}} [[Категория:Австралия жана Океания өлкөлөрү]] [[Категория:Дүйнө өлкөлөрү‎]] [[Категория:Палау]] pfxighc57sjouz8ptqs83xsv5er1gi9 0 4939 645245 553749 2026-04-30T18:21:20Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645245 wikitext text/x-wiki '''Макешова Айчүрөк Искендеровна''' - жазуучу<ref>{{cite web|title=Жазуучу Айчүрөк Макешова|url=https://adabiyat.kg/maek/|date=22.02.2019|publisher=Жазуучулар Союзу}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Айчүрөк Макешова [[Талас району]]нун Кеңеш айылында 1951-жылы 25-майда туулган. 1973-жылы [[Ош]] мамлекеттик педагогикалык институтунун музыкалык-педагогикалык факультетин бүтүрүп, мугалим болуп иштейт. 1981-жылдан Талас облустук «Талас турмушу» гезитинде кабарчы, бөлүм башчы, облустук гезиттин алдында уюштурулган адабий ийримдин жетекчиси, 1997-жылдан республикалык «Кыргыз туусу» гезитинде өз кабарчы. Чыгармачылык жолу мектеп жашынан башталып, «Кыргызстан пионери» гезити, «Жаш Ленинчи» журналы ж.б. республикалык массалык маалымат каражаттарына, республикалык радио берүүлөрдөн «Акылтайга» катышып, макала, аңгеме, жомок ж.б. материалдары «Кыргызстан маданияты» жумалыгына, «Ала-Too» журналына жарыяланып турган. Алгачкы прозалык жыйнагы «Кошокчу аял» деген ат менен 1983-жылы жарык көргөн. 1988-жылдан СССР Журналисттер союзуна, 1991-жылдан СССР Жазуучулар союзуна мүчө. 1998-жылы Республикалык Журналисттер союзунун акын Сүйүнбай Эралиев атындагы сыйлыктын лауреаты болгон. Кыргызстан аялдарынын IX съездинин делегаты (1987). == Жарык көргөн китептери == *'''Кошокчу аял''': Аңгемелер жыйнагы. – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 80 б. *'''Турмуш элеси''': Повесттер, аңгемелер. – Ф.: Кыргызстан, 1985. – 120 б. *'''Каралдыңды унутпа''': Повесттер, аңгемелер. – Ф.: Адабият, 1990. – 176 б. *'''Туткун''': Роман. – Б.: Бийиктик, 2007. – 144 б. == Булактар == [[Категория:Кыргыз адабияты]] [[Категория:Адабият]] [[Категория:Кыргыз жазуучулары]] [[Категория:ССРС жазуучулары]] [[Категория:Кыргыз Республикасынын жазуучулары]] [[Категория:XXI кылым жазуучулары]] [[Категория:XX кылым жазуучулары]] [[Категория:Инсандар]] 1buoklruy4p9995schct1lxnl00n0qo 0 6199 645266 553923 2026-05-01T09:50:01Z TheNomadEditor 33988 645266 wikitext text/x-wiki [[Файл:Айтыс. Шымкент қаласы.jpg|thumb|Айтыш]] '''Айтыш''' — ырчылардын, чечендердин өз чыгармачылык кудреттин, чеберчилигин сыноо үчүн өз ара мелдеши; кыргыз элдик оозеки чыгармачылыгында өнүккөн жанр. Ал адат-салт айтышы жана акындар айтышы болуп эки чоң топко бөлүнөт. Ал экөө өз кезегинде мазмун жана форма жагынан бири биринен айырмаланган түрлөрдөн турат. Адат-салт айтышына: бадик, кайым, сармерден, кыз-жигит айтышы..., акындар айтышына: алымсабак, [[табышмак]], кордоо, учурашуу кирет. Бирок бул түрлөр так жиктелбейт, кээде биринин белгилери экинчисинде да кездеше берет. Тарыхта чечендердин айтышы да болгону белгилүү. Келип чыгышы жана өнүгүшү жагынан айтыш жанры байыркы үрп-адат, ырым-жырымдарга байланышып, элдик турмушту кенен чагылткан деңгээлге чейин жеткен. Айтыш жанрынын алгачкы түрлөрү көркөм сөз өнөрүнүн адамдарга маданий жана жандүйнөгө кызмат кыла башташы менен тең чыккан. Мисалы; бадик айтуу, «Бекбекей» ж. б. Бадикте адамдар кезек-кезек м-н туруктуу ыр саптарын айтып, ооруну денеден «кубалашса», «Бекбекейди» түнкүсүн короо кайтарганда алмак-салмак ырдашкан. Жаштардын ой-санаалары, кубаныч-эңсөөлөрү кайым, кыз-жигит, сармерден айтышында кенен чагылдырылган.<br> Уруучулук доордо акындар айтыштары кеңири өнүккөн. Акындар өз өнөрү менен көпчүлүктөн айырмаланып чыкканда, бийлөөчүлөр аларды той-тамашаларда, атайын жыйындарда уруу кызыкчылыгы үчүн пайдаланышкан. Уруулук мамилелердин курчушу менен акындык айтышта да учурдун маселелери курч коюла баштаган. Мисалы, мурда эки уруунун акындары бири бирине жөнөкөй мазмундагы суроолорду берип айтышса, кийинчерээк өз уруусунун артыкчылыгын, баатырларын даңазалап, атаандаш уруунун кемчил жактарын ачып, кордошуп айтышышкан. Атаандашын жеңүү үчүн анын уруусун, башчыларын кордоп ырдаганда, кээде моралдык-этикалык нормага сыйбаган ыкмаларды да колдонуп, диний татаал түшүнүктөрдү чечмелешип да айтышышкан. Айтыш өнөрүнө [[Токтогул Сатылганов]] идеялык-эстет. Ал айтыштарда уруучулук кордошууга, бири бирин кемсинтүүгө каршы турган. Негизинен айтыштарда учурашуу, калың элдин көңүлүн ачуу, эзүүчү мененн эзилүүчүнүн ортосундагы күрөш мотивдерин кеңири чагылтат. Табышмак айтышта акындар бири биринин турмуштук, филос. диний маалыматтарын сынап көрүшсө, алымсабак айтышта негизинен жаш акындын талантын өстүрүүгө аракеттенишкен. Токтогул, [[Эшмамбет]], Эсенаман, Барпы, Калык сыяктуу акындар Айтыш өнөрүнүн ири чеберлери болгон. Советтик мезгилде айтыш өнөрүн Калык. Алымкул, Осмонкул баш болгон акындар өнүктүргөн. Азыр айтыш элдик турмушту кеңири чагылтып, кемчилигин сындаган публицистикалык салтанаттуу трибунага айланды. Айтыштын мазмуну совет адамдарынын бейпил турмушун, күжүрмөн эмгегин; тынчтыкты даңазалоо болуп калган. Форма жагынан айтыш салтанаттуу келип, майрамдарда [[театр]] сахналарында аткарылат, радио-телевидение, гезит-журнал аркылуу тарайт. Юмор, күлкү, тамаша арбын колдонулуп, сөзсүз жеңишке жетишүү аракети жок, анын ордуна жыйынтык чыгарылып, айтышкандар бир бүтүмгө келишет. 1922-жылы Союз Кошчунун салтанаттуу жыйынында Калык менен Осмонкулдун айтышы, 50-ж-дарда Алымкул менен Осмонкулдун совхоздор жөнүндөгү, Ысмайыл менен Токтонаалынын тамашалуу, Эстебес менен Токтосундун юбилейлик айтыштары белгилүү. Айтыштын формасын профессионал акындар да колдонуп келишти. Айтыш өнөрү акындык таланттын, төкмөлүктүн, акындык ойлоонун татаал табиятын изилдөөдө илимий-практикалык зор мааниге ээ. Анткени бул көрүнүштөр нукура белгилери менен дал ушул айтыш процессинде ачык байкалат. Айтыш казак элинде да кеңири өнүккөн. Көркөм сөз өнөрүндө мелдешүүнүн түрдүү формалары башка элдерде да байыркы замандардан тартып өнүгүп келген. Мис, байыркы гректерде, арабдарда; жапондордо, индустарда, тажиктерде, өзбектерде ж. б.<br> == Шилтемелер == Ад. : Таштемиров Ж., Айтыштар. «Кыргыз элинин оозеки чыгармачылык тарыхынын очерки» деген китепте, Фр., 1973; Айтыштар, Фр., 1972. <br> 1xynpqn6lkvwsb2owzj635axjwfq6s0 0 8308 645243 642367 2026-04-30T17:42:20Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645243 wikitext text/x-wiki [[Файл:maanaev.jpg|100px|thumb|Маанаев Эгемберди Жумагулович]] '''Маанаев Эгемберди Жумагулович''' (1933-ж. т., [[Ысык-Көл]] облусу, [[Жети-Өгүз]] району, Даркан айылы) - тарых илиминин доктору (1975), профессор (1977). [[Кыргыз Республикасы]]нын элге билим берүүгө эмгек сиңирген кызматкери (1994). == Кыскача өмүр таржымакалы == Эгемберди Маанаев 1933-жылы Ысык-Көл облусунун Даркан айылында туулган. 1952-ж.[[Каракол]]догу мугалимдер институтун, 1959-ж.КМУнун тарых факультетин бүткөн. 1952-54-ж. ЛКЖСтин [[Тянь-Шань]] обкомунун лектор бөлүмүнүн башчысы. 1964-жылдан Кыргызстан ИАда кенже илимий кызматкер. 1967-ж. [[Кыргызстан]] КП БКнын пропаганда жана агитация бөлүмүндө лектор. 1967-жылдан Кыргызстан КП БКга караштуу Партия тарыхы институтунда улук илимий кызматкер. 1981-92-ж. И. [[Арабаев]] атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык Институтунда проректор, 1992-жылдан политология жана кыргыз тарыхы кафедрасынын башчысы. Эмгектери негизинен кыргыздын революцияга чейинки тарыхына, кыргыз интеллигенциясынын коомдогу ролуна жана башка арналган. 150дөн ашуун илимий эмгектин (анын ичинде 10 монография) автору. == Шакирттери == Э.Маанаев бир катар кыргыз илимпоздоруна илимий жетекчилик кылган. Алардын арасында [[Жумабаев, Бектемир Миталипович|Бектемир Жумабаев]], [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович|Олжобай Каратаев]], [[Турдуева, Азиза Сүйүнбаевна|Азиза Турдуева]], Гүлнара Курумбаева, ж.б. бар. == Редакторлук кылган эмгектер == * [[Турдуева, Азиза Сүйүнбаевна|Турдуева А.С.]] Кытайдагы кыргыздардын социалдык абалы (1950– 1990-жж.). / Ред. Эгемберди Маанаев.– Бишкек, 2001. - 173 бет. == Колдонулган адабияттар == * Кыргыз тарыхы: энциклопедия. 2003-ж. * Чоротегин Т.К., Молдокасымов К.С. Кыргыздардын жана Кыргызстандын кыскача тарыхы: (Байыркы замандан тартып бүгүнкү күнгө чейин): Тарыхты окуп үйрөнүүчүлөр үчүн. – Бишкек, 2000. – (Краткая история кыргызов и Кыргызстана. На кыргызском языке. Со-автор кандидат исторических наук Кыяс Молдокасымов). (ISBN 9967-00-001-5). – 160 стр. * Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990. – 288 бет. – (История Киргизии: Краткий энциклопедический словарь). – (В со-авторстве с кандидатом исторических наук, доцентом Бейше Урстанбековым). – (ISBN 5-89750-028-2) * Асанов У.А., Жуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кто есть кто в кыргызской науке: Краткий биобиблиогр. справочник докторов наук Кыргызстана / Под ред. акад. У.А.Асанова. — Бишкек: Гл. ред. Кыргызск. энциклопедии, 1997. — 672 с. == Интернеттеги шилтемелер == * http://easttime.ru/analytics/kyrgyzstan/gosudarstvennaya-ideologiya-kyrgyzstana-problemnyi-put-razvitiya/8967 * https://www.pluralism.ca/wp-content/uploads/2018/04/Termirbek-uulu-ideat-Kyrgyz-Apr2018-FINAL.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.arabaev.kg/?option=kabar_jary&id_mater_plata=399{{Жеткиликсиз шилтеме|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Категория:Тарыхчылар]] [[Категория:Кыргыз таануу]] [[Категория:Чыгыш таануу]] [[Категория:Кыргыз тарыхы]] [[Категория:Кыргызстан]] [[Категория:XX кылым]] [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Тарых]] [[Категория:Этнография]] 4tol5qmfyxksyeeszjjfemvp9u21r7k 0 27924 645247 561219 2026-04-30T19:21:26Z Vyacheslav Nasretdinov 1358 645247 wikitext text/x-wiki '''Литий хлориди''', LiСl - түссүз кристалл. Эрүү t 614°С, кайноо t 1382°С. 100 ''г'' сууда (0°С) 69,18 ''г'' Л. х. эрийт. Нымдуулукту жакшы тартат. ''Этанол, пропанол, ацетон, хлороформ, пиридинде, ''татаал эфирлерде жакшы эрийт. Л. х. <chem>Li2SO4</chem> менен <chem>BaCl2</chem> ортосундагы орун алмашуу реакциясы аркылуу, көмүртек катышуусу менен <chem>Li2O</chem> жана <chem>Li2CO3</chem> ысытып хлорлоодон жана <chem>LiOH</chem> же <chem>Li2CO3</chem> туз кислотасы менен өз ара аракеттенишинен пайда болот. Ал металлдык литий жана анын бирикмелерин алыш үчүн сырьё болуп саналат. Ө. ж-да колдонулуучу кондиционердеги нымды, <chem>CO2</chem> жана орг. заттар сиңирип алуучу компонент болуп саналат. Л. х. флотореагенттер өндүрүшүндө, орг. синтезде катализатор, самолетту муз каптоодон сактоочу каражат катарында пайдаланылат, ток хим. булактарында катуу электролит болуп саналат. == Колдонулган адабияттар == * [[Химия: Энциклопедиялык окуу куралы]]/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 422 б. ISBN 9967-14-021-6 [[Категория: Химия]] etmuyta1yd4x7jwqfulobgs6mawgnt4 0 61189 645263 610889 2026-05-01T03:46:55Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645263 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусу = муниципалитет |кыргызча аталышы = Нойхоф-ан-дер-Цен |расмий аталышы = Neuhof an der Zenn |сурөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Neuhof an der Zenn COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=27 |lat_sec=24 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=38 |lon_sec=36 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Бавария |таблицадагы облус = Бавария |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Району |район = Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм |таблицадагы район = Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм (район){{!}}Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = 14 ички район |башчысынын түрү = |башчысы = Бруно Тюрауф |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 30,94 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 334 |климаты = |расмий тили = |калкы = 2073 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 09107 |почта индекси = 90616 |почта индекстери = |автоунаа коду = NEA |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 09 5 75 152 |Commons түрмөгүндө = Neuhof an der Zenn |сайты = http://www.neuhof-zenn.de/ |сайтынын тили = de }} '''Нойхоф-ан-дер-Цен''' ({{lang-de|Neuhof an der Zenn}}) — [[Германия|Германия Федеративтик Республикасынын]] [[Бавария]][[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Ортоңку Франкония (округ)|Ортоңку Франкония]] [[Административдик округ (Германия)|административдик округуна]] карайт. [[Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм (район)|Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм]] районуна кирет. Калкы — 2073 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |title=Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende) |url=https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 |accessdate=2015-09-11 |archivedate=2021-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428054219/https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 }}</ref> Болжолдуу аянты — 30,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''09 5 75 152''. Муниципалитеттин башчысы — Бруно Тюрауф. Муниципалитет административдик курамы боюнча 14 шаардык районго бөлүнөт. == Булактар == {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * [http://www.neuhof-zenn.de/ Расмий сайты] * [https://www.tarimmakinasi.com/urun-kategori/el-aletleri/benzinli-hilti/ Benzinli kırıcı] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709183959/https://www.tarimmakinasi.com/urun-kategori/el-aletleri/benzinli-hilti/ |date=2021-07-09 }} {{Бавария райондору}} {{Германия:Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм Район:Шаарлар}} {{Bavaria-geo-stub}} [[Категория:Бавария шаарлары]] 28x1nqhnayk5m6shkwy3mj1psfss6cf 0 62789 645252 390440 2026-04-30T21:22:24Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645252 wikitext text/x-wiki [[Файл:Miesmuscheln-2.jpg|thumb|upright|кадимки адал мидия (''Mytilus edulis'').]] '''Мидия''' ([[Латын тили|лат.]] ''Mytilus'') – [[Кош капкалуу моллюскалар|кош капкалуу моллюскалардын]] [[Мидиялар|Mytilidae]] тукумунун уруусу. Раковинасы сүйрү шынаага окшош, кочкул кызгылт көк, көк, күрөң жана саргыч түстө, узундугу 20 смге жетип, ич жагы акактай кубулуп турат. Жетилгендери бутунун кыймылдоо функциясын жоготуп, бири-бирине же катуу нерсеге жабышып жашайт. 3 түрү Түндүк жана түштүк жарым шардын мелүүн сууларында кездешет. Mидия тамак катары кеңири пайдаланылат. Өтө тукумчул, 5–12 млнго чейин жумуртка таштайт. Майда планктон жандыктары жана детриттер менен азыктанат. Суунун туздуулугунун жана температурасынын өзгөрүүсүнө чыдамдуу. Суудан оор металлдарды жана патогендүү микроорганизмдерди чогултат. Алардын бермет пайда кылган учурлары да кездешет. Балыктарга жем жана промысел объектиси (эти желет)<ref>[https://cookfish.info/marinovannye-midii Мидий даярдоо ыкмасы]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==Колдонулган адабияттар== * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111 -7 [[Категория:Моллюскалар]] b1bpy56yrba2gc2wbk6q9iqeg2dbetj 0 126349 645249 404556 2026-04-30T19:45:40Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645249 wikitext text/x-wiki [[Файл:Turkey_marmara.jpg|thumb|400x400px|Мармара бөлгөсү Түркиянын картасында]] [[Файл:Turkey_marmara_region.png|right|thumb|400x400px|Мармара бөлгөсүнүн илдер]] [[Мармара бөлгөсү]] ({{Lang-tr|Marmara Bölgesi}}) — [[Түркия|Түркиянын]] эң Батыш географиялык (статистикалык) бөлгөсү. [[Европа]] менен [[Азия|Азияда]] бир убакта жайгашкан. Үч деңизге ([[Мрамор деңизи|Мармара]], [[Кара деңиз|Кара]] жана [[Эгей деңизи|Эге]]) жана эки кысыкка ([[Босфор]] жана [[Дарданелл|Чанаккале]]) жанаша турган 11 илди камтыйт. Бөлгөсүнүн борбору - [[Ыстанбул]] шаары. == Илдер == {| class="wikitable" |+Мармара бөлгөсүнүн илдер !Ил ысымы ({{Lang-ky|}}) !Ил ысымы ({{Lang-tr|}}) !Илдин аянты км² !Илдин калкы, адам (2013)<ref>[http://www.turkstat.gov.tr/HbGetir.do?id=15974&tb_id=1 Table-1: Population of Province/District Centers and Towns/Villages and Population Growth Rate by Provinces] [http://www.turkstat.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=15974 Туркстат (The Results of Address Based Population Registration System, 2013-12-31)]</ref><ref>{{Cite web |title=Turkey-division |url=http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm |accessdate=2022-02-01 |archivedate=2015-10-10 |archiveurl=https://archive.today/20151010143607/http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm }}</ref> !Калктын жыштыгы адам/км² !Админ. борбору !Админ. борбордун калкы, адам. !Коду |- |Балыкесир |Balıkesir |14 442 |1 162 761 |74,53 |Балыкесир |215 436 |10 |- |Билежик |Bilecik |4 181 |208 888 |46,48 |Билежик |34 105 |11 |- |Бурса |Bursa |11 087 |2 740 970 |230,06 |[[Бурса]] |1 194 687 |16 |- |Кожаэли |Kocaeli |3 635 |1 676 202 |331,80 |Кожаэли |195 699 |41 |- |Кыркларели |Kırklareli |6 056 |340 559 |54,24 |Кыркларели |53 221 |39 |- |Сакарья |Sakarya |4 895 |917 373 |154,48 |Сакарья |283 752 |54 |- |Текиртоо |Tekirdağ |6 345 |874 475 |98,28 |Текиртоо |107 191 |59 |- |Чанаккале |Çanakkale |9 887 |502 328 |47,03 |Чанаккале |75 810 |17 |- |Ыстанбул |İstanbul |5 170 |14 160 467 |2248,02 |[[Ыстанбул]] |8 803 468 |34 |- |Эдирне |Edirne |6 241 |398 582 |64,51 |Эдирне |119 298 |22 |- |Ялова |Yalova |403 |220 122 |418,34 |Ялова |70 118 |77 |- |бардыгы | |72 522 |23 202 727 | | | | |} == Белгилер == 1qe6xdjdtw6clvfisy4i2lkf8f1w1nm 0 134245 645232 512232 2026-04-30T12:56:50Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645232 wikitext text/x-wiki '''Кыргызстандагы эң таанымал аттардын тизмесине''' 2023-жылга карата [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] 10 эң колдонуулучу эркек жана аял ысымы кирди. Аты-жөнү сан менен көрсөтүлгөн. КР Санариптик өнүктүрүү министрлигинин маалыматы боюнча<ref>{{Cite web |last=newsred |date=2023-08-26 |title=Топ популярных имен новорожденных в Кыргызстане в 2023 году |url=https://manas.news/obschestvo/samye-modnye-imena-dlja-detej-v-kyrgyzstane-statistika-2023-goda/ |access-date=2024-04-21 |website=Новости Кыргызстана. Последние новости Бишкека на сегодня |language=ru-RU }}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-08-25 |title=Мухаммад и Салиха - самые популярные имена в 2023 году. Как еще называли детей? |url=https://kaktus.media/doc/485892_myhammad_i_saliha_samye_popyliarnye_imena_v_2023_gody._kak_eshe_nazyvali_detey.html |access-date=2024-04-21 |website=kaktus.media |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-08-28 |title=Стали известны самые популярные имена для новорожденных в Кыргызстане |url=https://asia24.media/news24/stali-izvestny-samye-populyarnye-imena-dlya-novorozhdennykh-v-kyrgyzstane/ |access-date=2024-04-21 |website=Восточный экспресс |language=ru }}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Тизме == === Эркек аттары === {| class="wikitable sortable mw-collapsible sticky-header" |- ! !! Аттар !Баяндамачылардын саны |- | 1 | [[:en:Muhammad (name)|Мухаммад]] | 3 346 |- | 2 | [[:en:Omar (name)|Умар]] | 2 751 |- | 3 | [[:en:Ali (name)|Али]] | 1 984 |- | 4 | [[:en:Amir (name)|Амир]] | 1 510 |- | 5 | [[:en:Ramadan (name)|Рамазан]] | 1 392 |- | 6 | [[:en:Bilal (name)|Билал]] | 1 308 |- | 7 | [[:en:Alikhan|Алихан]] | 1 268 |- | 8 | [[Алинур]] | 1 237 |- | 9 | [[:en:Uthman (name)|Усман]] | 1 218 |- | 10 | [[Нурислам]] | 1 068 |- |} === Аял аттары === {| class="wikitable sortable mw-collapsible sticky-header" |- ! !! Аттар !Баяндамачылардын саны |- | 1 | [[:ru:Салиха (имя)|Салиха]] | 2 262 |- | 2 | [[:ru:Алия (имя)|Алия]] | 1 612 |- | 3 | [[:en:Rayan|Раяна]] | 1 610 |- | 4 | [[:en:Amina|Амина]] | 1 603 |- | 5 | [[:en:Fatima (given name)|Фатима]] | 1 571 |- | 6 | [[Альфия]] | 1 512 |- | 7 | [[:en:Safiya|Сафия]] | 1 509 |- | 8 | [[:en:Eileen|Айлин]] | 1 456 |- | 9 | [[Аруузат]] | 1 274 |- | 10 | [[:en:Aisha (given name)|Аиша]] | 1 234 |- |} == Булактар == {{булактар}} [[Категория:Кыргызстандын калкы]] cmmcj30j0gnnzc7lmt7y34lwmqf19yb 0 135273 645231 638953 2026-04-30T12:25:10Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645231 wikitext text/x-wiki Кыргыз тилинде көптөгөн [[Роман|романдар]] жазылган. Төмөндө алардын тизмеси берилет. Алгач башка тилде жазылып, кийин кыргыз тилине которулган романдар бул тизмеге кирбейт. {| class="wikitable sortable" |- ! scope="col" | Ысым !! scope="col" | Жазуучу !! scope="col" | Чыгарылган убакыт |- | ''[[Узак жол]]'' || {{sortname|Мукай|Элебаев}} || 1936<ref name="Maryamgül">{{cite book |title=Kırgız Romanı: Başlangıçtan Bağımsızlığa 1917-1990 |author=Doç. Dr. Mayramgül Diykanbay |publisher=Fenomen Yayınçılık |date=2021 |language=tr}}</ref> |- | ''Кең-Суу'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1937<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Кандуу Жылдар'' || {{sortname|Аалы|Токомбаев}} || 1937<ref name="Maryamgül" /> |- | ''[[Каныбек]]'' || {{sortname|Касымалы|Жантөшев}} || 1939<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Темир'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1946<ref name="Maryamgül" /> |- | ''[[Биздин замандын кишилери]]'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1947<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Салтанат'' || {{sortname|Насирдин|Байтемиров}} || 1949<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Жаш жүрөктөр'' || {{sortname|Насирдин|Байтемиров}} || 1953<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Тоо балдары'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1953<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Акыркы ок'' || {{sortname|Насирдин|Байтемиров}} || 1955<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Фабрика кызы'' || {{sortname|Саткын|Сасыкбаев}} || 1955<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Таалай жолу'' || {{sortname|Шүкүрбек|Бейшеналиев}} || 1957 (1962)<ref name="Maryamgül" /> |- | ''[[Тоо арасында (роман)|Тоо арасында]]'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1958<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Түпкүрдөгү нур'' || {{sortname|Саткын|Сасыкбаев}} || 1958<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Жылдызкан'' || {{sortname|Насирдин|Байтемиров}} || 1959<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Жашагым келет'' || {{sortname|‎Мамасалы|Абдукаримов}} || 1960<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Атай''<ref>{{Cite journal |last=Aşlar |first=Halit |title=Modern Kırgız Edebiyatında Biyografik Roman Türünün Tarihi Gelişimi Üzerine |journal=International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic |volume=10 |issue=4 |date=Winter 2015 |pages=79–94 |doi=10.7827/TurkishStudies.7575 |issn=1308-2140 |location=Ankara, Turkey |url=https://arastirmax.com/tr/system/files/dergiler/79199/makaleler/10/4/arastirmax-modern-kirgiz-edebiyatinda-biyografik-roman-turunun-tarihi-gelisimi-uzerine.pdf }}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> || {{sortname|Касым|Каимов}} || 1961<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Боордоштор'' || {{sortname|Касымалы|Баялинов}} || 1962<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Батыйна'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1962<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Хан-Теңирлик чабан'' || {{sortname|Касымалы|Жантөшев}} || 1963<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Бороонду күндөр'' || {{sortname|Сагындык|Өмүрбаев}} || 1963<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Жаңырык'' || {{sortname|Мамасалы|Абдукаримов}} || 1965<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Элеттик жигит'' || {{sortname|Мухтар|Борбугулов}} || 1965<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Телегей'' || {{sortname|Сагындык|Өмүрбаев}} || 1965<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Күндөр'' || {{sortname|Шатман|Садыбакасов}} || 1965<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Алтын тоо''<ref>{{cite journal |last = Субанбекова |first = А. М. |title = Кыргыз поэзиясындагы ыр менен жазылган роман жанрынын өнүгүшү |journal = Известия вузов Кыргызстана |year = 2017 |issue = 1 |url = http://www.science-journal.kg/media/Papers/ivk/2017/1/259-261.pdf |access-date = 2024-10-16 |archivedate = 2025-02-18 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250218081807/http://www.science-journal.kg/media/Papers/ivk/2017/1/259-261.pdf |deadurl = yes }}</ref> || {{sortname|Абдрасул|Токтомушев}} || 1965 (1968) |- | ''Майдан'' || {{sortname|Узакбай|Абдукаимов}} || 1966<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Тарих эстелиги'' || {{sortname|Насирдин|Байтемиров}} || 1966<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Тамчы кан'' || {{sortname|Айым|Айтбаева}} || 1966<ref name="Maryamgül" /> |- | ''[[Сынган кылыч]]'' || {{sortname|Төлөгөн|Касымбек}} || 1966<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Сонундар дүйнөсү'' || {{sortname|Насирдин|Байтемиров}} || 1967<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Дыйкандар'' || {{sortname|Шабданбай|Абдыраманов}} || 1968<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Урпактар үнү'' || {{sortname|Шүкүрбек|Бейшеналиев}} || 1969<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Санта'' || {{sortname|Насирдин|Байтемиров}} || 1970<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Турмуш элеги'' || {{sortname|Насирдин|Байтемиров}} || 1972<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Ачык асман'' || {{sortname|Жунай|Мавлянов}} || 1972<ref>{{cite news |url=https://www.azattyk.org/a/the_novel_nan_junai_mavlianov/29076510.html |title=Сарымсак менен Асылбек кайтпай калышты |first=Бекташ |last=Шамшиев |date=12.03.2018 |publisher=Азаттык үналгысы}}</ref> |- | ''Даңкка жараша жүк'' || {{sortname|Шүкүрбек|Бейшеналиев}} || 1973<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Таабалды Пудовкин''<ref name="manas">{{cite journal |last=Aşlar |first=Halit |title=Кыргыз тарыхый романистикасы тууралуу жаңы табылгалар |journal=Manas Journal of Social Studies |volume=6 |issue=1 |year=2017 |issn=1624-7215 |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/577749}} </ref> || {{sortname|Касымалы|Бектенов}} || 1975<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Гүлазык'' || {{sortname|Шабданбай|Абдыраманов}} || 1976<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Жетилген Курак'' || {{sortname|Төлөгөн|Касымбек}} || 1976<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Бийиктик'' || {{sortname|Жунай|Мавлянов}} || 1977<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Too чабалекейи (же Парторг)'' || {{sortname|Аман|Саспаев}} || 1977<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Курбулар'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1977<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Сыр ачуу'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1977<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Мезгил'' || {{sortname|Казат|Акматов}} || 1978<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Көк жайык'' || {{sortname|Сагындык|Өмүрбаев}} || 1978<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Сары кар'' || {{sortname|Муса|Мураталиев}} || 1979<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Тагдыр'' || {{sortname|Шабданбай|Абдыраманов}} || 1980<ref name="Maryamgül" /> |- | ''[[Кылым карытар бир күн]]'' || {{sortname|Чынгыз|Айтматов}} || 1980<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Жаңы Там'' || {{sortname|Жунай|Мавлянов}} || 1980<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Иманбайдын Пейили'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1980<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Абийир''|| {{sortname|Раимбек|Абдиев}} || 1980 |- | ''Көз ирмемдеги өмүр'' || {{sortname|Өскөн|Даникеев}} || 1981<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Май айынын күкүгү'' || {{sortname|Муса|Мураталиев}} || 1981<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Буран'' || {{sortname|Сагындык|Өмүрбаев}} || 1981<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Абат дүйнө'' || {{sortname|Көчкөн|Сактанов}} || 1981<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Болот калем'' || {{sortname|Шүкүрбек|Бейшеналиев}} || 1981 (1983)<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Өзгөргөн өрөөн'' || {{sortname|Сагындык|Өмүрбаев}} || 1982<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Жашыл аалам'' || {{sortname|Шабданбай|Абдыраманов}} || 1982<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Көчмөндөр кагылышы'' || {{sortname|Качкынбай|Осмоналиев}} || 1982<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Жол'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1982<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Интергелпо'' || {{sortname|Калканбай|Ашымбаев}} || 1983<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Көкөй кести'' || {{sortname|Өскөн|Даникеев}} || 1984<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Өрттүү кечүү'' || {{sortname|Сагындык|Өмүрбаев}} || 1984<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Акырын күтпө'' || {{sortname|Касым|Каимов}} || 1984<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Токуучулар'' || {{sortname|Шабданбай|Абдыраманов}} || 1985<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Ыйык жер'' || {{sortname|Качкынбай|Осмоналиев}} || 1986<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Кыямат'' || {{sortname|Чынгыз|Айтматов}} || 1986<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Кел кел'' || {{sortname|Төлөгөн|Касымбек}} || 1986<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Жер эне'' || {{sortname|Сагындык|Өмүрбаев}} || 1986<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Кер Өзөн'' || {{sortname|Сагындык|Өмүрбаев}} || 1986<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Дил адеби'' || {{sortname|Насирдин|Байтемиров}} || 1986<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Адамдын өмүрү''<ref>{{cite news| title=Эл акыны Омор Султанов келбес жайга кетти |url=https://www.azattyk.org/a/el-akyny-omor-sultanov-duinodon-kaitty/31783613.html |date=3.4.2022 |publisher=Азаттык үналгысы}}</ref> || {{sortname|Омор|Султанов}} || 1986 |- | ''Домоктун кылычы'' || {{sortname|Шабданбай|Абдыраманов}} || 1987<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Мунабия'' || {{sortname|Казат|Акматов}} || 1987 |- | ''Күндү айланган жылдар'' || {{sortname|Казат|Акматов}} || 1988<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Тоо булагы'' || {{sortname|Сейит|Жетимишев}} || 1988<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Турмуш сырлары'' || {{sortname|Шабданбай|Абдыраманов}} || 1988 |- | ''Адат азабы'' || {{sortname|Көчкөн|Сактанов}} || 1988 |- | ''Турумтай'' || {{sortname|Меңди|Мамазаирова}} || 1988 |- | ''Үркүн'' || {{sortname|Абдрасул|Токтомушев}} || 1989<ref>{{cite news|title=Абдрасул Токтомушев. Өмүр баяны|date=04.05.2016|publisher=Sputnik Кыргызстан|url=https://sputnik.kg/20160504/abdrasul-toktomushev-omur-bayany-1024972757.html}}</ref> |- | ''Эл арасында'' || {{sortname|Сейит|Жетимишев}} || 1989<ref name="Maryamgül" /> |- | ''[[Көк асаба (роман)|Көк асаба]]'' || {{sortname|Түгөлбай|Сыдыкбеков}} || 1989<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Чоочун киши'' || {{sortname|Зуура|Сооронбаева}} || 1989<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Мурас'' || {{sortname|Өскөн|Даникеев}} || 1990<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Топурак жыты'' || {{sortname|Шабданбай|Абдыраманов}} || 1990<ref name="Maryamgül" /> |- | ''Ата журт'' || {{sortname|Эрнис|Турсунов}} || 1990 |- | ''Муздак дубалдар'' || {{sortname|Кубатбек|Жусубалиев}} || 1990<ref>{{cite news|url=https://www.azattyk.org/a/kubatbek-zhusubaliev-duynogo-boorum-ooruyt/32527144.html|title=Кубатбек Жусубалиев: Дүйнөгө боорум ооруйт|publisher=Азаттык үналгысы|date=2.08.2023|first=Канымгүл|last=Элкеева}}</ref> |- | ''Мусакундун өмүрү'' || {{sortname|Муса|Мураталиев}} || 1990 |- | ''Тагдыр жолу''<ref name="cass">{{cite web | title=创新与突破——我国柯尔克孜族当代诗歌、小说创作概况 | url=http://iel.cass.cn/yjfz/bfmzwx/jxdwx/200808/t20080819_2761306.shtml | publisher=中国民族文学网 | date=2008-08-19 | author=曼拜特·吐尔地 | accessdate=2024-10-13 | archivedate=2024-10-07 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20241007092515/http://iel.cass.cn/yjfz/bfmzwx/jxdwx/200808/t20080819_2761306.shtml }}</ref><ref name="kyrlibnet">{{cite web |last=Турдубаева |first=Н. |title=Кытайдагы кыргыздардын соңку мезгилдеги адабиятында роман жанрынын өнүгүшү |url=https://www.kyrlibnet.kg/uploads/KNUTURDUBAEVAN.2011-3.pdf |date=2011 |accessdate=2024-10-16 |archivedate=2023-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004085128/https://www.kyrlibnet.kg/uploads/KNUTURDUBAEVAN.2011-3.pdf }}</ref> || {{sortname|Момун|Турдакун}} || 1991 |- | ''Маркумдар үнү'' || {{sortname|Көчкөн|Сактанов}} || 1991 |- | ''Жортуул''<ref name="aryba" /> || {{sortname|Асанбек|Стамов}} || 1992 |- | ''Таң алдында''<ref name="cass" /> || {{sortname|Сакен|Өмүр}} || 1993 |- | ''Көк жеек''<ref name="cass" /> || {{sortname|Абдырахман|Ысмайыл}} || 1993 |- | ''Теңири Манас'' || {{sortname|Ашым|Жакыпбеков}} || 1995<ref>{{cite web |title=А.Жакыпбековдун “Теңири Манас” романы |first=Садык |last=Алахан |date=23.05.2020 |publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзу |url=https://adabiyat.kg/sadyk-alahan-a-zhakypbekovdun-te-iri-manas-romany/ }}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | ''Манас'' || {{sortname|Кеңеш|Жусупов}} || 1995 |- | ''Турмуштагы чуулган''<ref name="cass" /><ref name="kyrlibnet" /> || {{sortname|Момун|Турдакун}} || 1996 |- | ''Жүрөктөш жар'' || {{sortname|Тойчубай|Субанбеков}} || 1996 |- | ''Каргаша''<ref name="cass" /> || {{sortname|Амантур|Жусубакун}} || 1997 |- | ''Сталинден кийинки заман''<ref name="pk">{{cite news |title=Жазуучу, драматург Көчкөн Сактанов дүйнөдөн өттү |url=https://pk.kg/news/inner/5493/ |publisher=ПолитКлиника}}</ref> || {{sortname|Көчкөн|Сактанов}} || 1997 |- | ''Бриллиант жылан'' || {{sortname|Чолпонбек|Абыкеев}} || 1997 (1998, 1999)<ref>{{cite journal |author = ŞENER, A. |title =Popüler Roman Odağında Kırgız Yazar Çolponbek Abıkeyev’in Brilliant Cılan Romanını Okumak |journal = Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi |volume = 0 |number = 61 |year = 2024 |url = http://sutad.selcuk.edu.tr/sutad/article/view/2084}}</ref> |- | ''Жараланбаган жаралуулар'' || {{sortname|Шүкүрбек|Бейшеналиев}} || 1998 |- | ''Ыйман''<ref name="cass" /><ref name="kyrlibnet" /> || {{sortname|Абдырахман|Ысмайыл}} || 1998 |- | ''Жээренче чечендин акыркы күндөрү'' || {{sortname|Тойчубай|Субанбеков}} || 1999 |- | ''Баскын''<ref name="aryba" /> || {{sortname|Төлөгөн|Касымбек}} || 2000 |- | ''Хан Орман'' || {{sortname|Жапаркул|Токтоналиев}} || 2000<ref name="manas" /> (2001) |- | ''Рух''<ref name="cass" /> || {{sortname|Абдырахман|Ысмайыл}} || 2001 |- | ''Чагылгандын көз жашы''<ref name="kutbilim1" /> || {{sortname|Самсак|Станалиев}} || 2001 |- | ''Кожомкул''<ref name="kutbilim1" /> || {{sortname|Шакин|Эсенкулов}} || 2001 (2002) |- | ''Дарыялар жайыкта кошулат''<ref name="mayrykova" /> || {{sortname|Кубанычбек|Бакиев}} || 2001 (2002) |- | ''Арман'' || {{sortname|Зуура|Сооронбаева}} || 2002 |- | ''Төпө аке''|| {{sortname|Раимбек|Абдиев}} || 2002 |- | ''Барс-бек кагандын көрөр көзү'' || {{sortname|Тойчубай|Субанбеков}} || 2002 |- | ''Академик өмүрү'' || {{sortname|Калканбай|Ашымбаев}} || 2002 |- | ''Элден алып элге'' || {{sortname|Кубанычбек|Бакиев}} || 2003 |- | ''Шаңдуу жол''<ref name="cass" /> || {{sortname|Сакен|Өмүр}} || 2004 |- | ''Боронбай'' || {{sortname|Эрнис|Турсунов}} || 2004 |- | ''Таазим''|| {{sortname|Раимбек|Абдиев}} || 2004 |- | ''Каратүлөк чоронун эрдиги'' || {{sortname|Тойчубай|Субанбеков}} || 2004 |- | ''Курманжан датка''<ref name="kutbilim1" /><ref name=jusuev /> || {{sortname|Сооронбай|Жусуев}} || 2004 |- | ''Айдай''<ref name="cass" /> || {{sortname|Бурканбек|Качыбай}} || 2005 |- | ''Раззаков''<ref name="mayrykova" /> || {{sortname|Абдыкерим|Мырзаев}} || 2005 |- | ''Алай закымдары''|| {{sortname|Раимбек|Абдиев}} || 2005 |- | ''Булуттар каалгыйт''<ref name="cass" /> || {{sortname|Турганбай|Кылычбек}} || 2006 |- | ''Үмүт''|| {{sortname|Раимбек|Абдиев}} || 2006 |- | ''Баатыр Шабдан'' || {{sortname|Жапаркул|Токтоналиев}} || 2006<ref>{{cite news |title=Жапаркул Токтоналиевдин «Баатыр Шабдан» романы |url=https://aryba.kg/koom/85745-zhaparkul-toktonalievdin-baatyr-shabdan-romany-andagy-achylgan-obraz.html |publisher=Aryba.kg |first=Болот |last=Оторбаев}}</ref> |- | ''Канат кан'' || {{sortname|Жумакадыр|Егембердиев}} || 2006<ref>{{Cite journal |last=Aşlar |first=Halit |title=Tarihi Roman Kavrami Ve Kirgiz Tarihi Romani Üzerine |journal=The Journal of Academic Social Science Studies |url=https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=27031# |date=2014}}</ref> |- | ''Жылдын эң узак күнү'' || {{sortname|Самсак|Станалиев}} || 2007 |- | ''Архат'' || {{sortname|Казат|Акматов}} || 2007 |- | ''Биздин замандын баатыры'' || {{sortname|Эрнис|Турсунов}} || 2007 |- | ''Мезгил ызасы''|| {{sortname|Айылчы|Токтогулов}} || 2007 |- | ''Күнбосун ажо'' || {{sortname|Тойчубай|Субанбеков}} || 2007 |- | ''Туткун'' || {{sortname|Айчүрөк|Макешова}} || 2007<ref>{{cite web|title=Жазуучу Айчүрөк Макешова|url=https://adabiyat.kg/maek/|date=22.02.2019|publisher=Жазуучулар Союзу}}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | ''Кыргын''<ref name="aryba" /> || {{sortname|Төлөгөн|Касымбек}} || 2008 |- | ''Молдо Асан'' || {{sortname|Элүүбай|Отунчу уулу}} || 2008 |- | ''Турмуштан жаралган чоку''|| {{sortname|Бекказы|Элебесов}} || 2008 |- | ''Чьңгыз хан''<ref name="mayrykova" /> || {{sortname|Асыкбек|Оморов}} || 2008<ref name="asykbek">{{cite news |url=https://www.azattyk.org/a/Kyrgyzstan_culture/2060876.html |title=Асыкбек Оморовдун тарыхый романдары чыгат |publisher=Азаттык үналгысы |date=3.6.2010}}</ref> |- | ''Мезгил сапары''|| {{sortname|Айылчы|Токтогулов}} || 2009 |- | ''Чөөлөрдүн заманы'' || {{sortname|Көчкөн|Сактанов}} || 2009 |- | ''[[Мисмилдирик]]'' || {{sortname|Арслан|Капай уулу}} || 2009 |- | ''Өлбөсттүк жөнүндө Сага'' || {{sortname|Кубанычбек|Бакиев}} || 2009 |- | ''Аймаран''<ref name="kutbilim1" /> || {{sortname|Меңди|Мамазаирова}} || 2019<ref>{{cite news |title=Меңди Мамазаированын "Аймаран" романынын бет ачары өтүп жатат |url=https://www.azattyk.org/a/29732442.html |date=1.26.2019 |publisher=Азаттык үналгысы}}</ref> |- | ''Тагай бий''<ref name="mayrykova" /> || {{sortname|Каныбек|Иманалиев}} || 2010 |- | ''Жүзүкара''|| {{sortname|Раимбек|Абдиев}} || 2010 |- | ''Өзөктөгү өрт'' || {{sortname|Шаршенбек|Үмөталиев}} || 2010 |- | ''Темирлан''<ref name="mayrykova" /><ref name="asykbek" />|| {{sortname|Асыкбек|Оморов}} || 2010 |- | ''Мунарык таң''<ref name="cass" /> || {{sortname|Гүлзыя|Валий}} || 2011 |- | ''Оту өчпөс коломту''<ref name="cass" /> || {{sortname|Аскар|Жаңыбай}} || 2011 |- | ''Бакалуу көл (же Барса келбес)''<ref name="cass" /> || {{sortname|Гүлзыя|Валий}} || 2012 |- | ''Шашкедеги кара туман'' || {{sortname|Аман|Саспаев}} || 2012 |- | ''Айта бар менин кебимди'' || {{sortname|Арслан|Капай уулу}} || 2012<ref>{{cite news|url=https://www.azattyk.org/a/arslan_kapay-uulu_koichiev_50_blog/27276450.html|title=Арслан Капай уулу: Калемгердин замандашка айтчу кеби арбын|date=29.9.2015|first=Тынчтыкбек |last=Чоротегин}}</ref> |- | ''Хан Тейиш''<ref name="pk" /> || {{sortname|Асанбек|Стамов}} || 2012<ref name="aryba">{{cite news |url=https://aryba.kg/koom/26202-asanbek-stamovdun-romandary-taryhyj-zhana-krkm-chyndyk.html |title=Асанбек Стамовдун романдары: тарыхый жана көркөм чындык |first=Али |last=Турдугулов |publisher=Aryba.kg}}</ref> |- | ''Суурулган кылыч, суурулган баш''<ref name="mayrykova">{{cite journal |last=Майрыкова |first=М.А. |title=Новые кыргызские романы |journal=Международный журнал экспериментального образования |issue=4 |year=2019 |pages=77–78 |language=ru |udc=82(575.2) |section=Филологические науки |issn= |access-date=28 June 2019}}</ref> || {{sortname| Абдыкерим|Муратов}} || 2012<ref>{{cite news |url=https://sputnik.kg/20170722/sunulgan-bash-suurulgan-kylych-romany-tuuraluu-12-fakty-1034399987.html |publisher=Sputnik |title=Сунулган баш... суурулган кылыч" романы тууралуу 12 факты |date=22.07.2017}}</ref> |- | ''Мансап''|| {{sortname|Казакбай|Абдышев}} || 2012 |- | ''Атакенин Акболот''<ref name="aryba" /> || {{sortname|Акбар|Рыскул}} || 2013<ref>{{cite news |url=https://www.vb.kg/doc/222489_bishkekte_atakenin_akbolottyn_betachaary_tt.html |title=Бишкекте "Атакенин Акболоттун" бетачаары өтөт |first=Аскер |last=Сакыбаева |date=01.04.2013 |publisher=Вечерний Бишкек}}</ref> |- | ''Моголистан токойлорунун арстандары''<ref name="cass" /> || {{sortname|Оркалча|Кыдырбай уулу}} || 2013 |- | ''Жанжаза'' || {{sortname|Султан|Раев}} || 2013 |- | ''Тоолор чакырыгы''|| {{sortname|Жапарали|Осмонкулов}} || 2013 |- | ''Шабдан баатыр''<ref name="kutbilim1" /> || {{sortname|Каныбек|Иманалиев}} || 2013<ref>{{cite news|url=https://aryba.kg/koom/83447-kanybek-imanalievdin-shabdan-baatyr-romany.html|title=Каныбек Иманалиевдин «Шабдан баатыр» романы |publisher=Aryba.kg |first=Болот |last=Оторбаев}}</ref> |- | ''Жалгыз там''<ref name="cass" /> || {{sortname|Аскар|Жаңыбай}} || 2014 |- | ''Эсенгул баатыр'' || {{sortname|Таштанбек|Бийназаров}} || 2014 |- | ''Бакшы менен Чыңгызхан'' || {{sortname|Арслан|Капай уулу}} || 2014 |- | ''Бөрү киши'' || {{sortname|Мусакун|Сатыбалдиев}} || 2014 |- | ''Токтогул'' || {{sortname|Аалы|Токомбаев}} || 2014<ref>{{cite news |first=Абдыкерим |last=Муратов |publisher=Zaman Кыргызстан” гезити |title=Токтогул көрбөгөн китепти, Токомбаев көрбөгөн китепти биз көрдүк|date=30.5.2014 |url=https://kmborboru.wordpress.com/2014/06/05/toktogul-k-rb-g-n-kitepti-tokombaev-k-rb-g-n-kitepti-biz-k-rd-k/}}</ref> |- | ''Ажыбек баатыр''<ref name="cass" /> || {{sortname|Оркалча|Кыдырбай уулу}} || 2015 |- | ''Көйгөй''<ref name="cass" /> || {{sortname|Аскар|Жаңыбай}} || 2015 |- | ''Kакшыган тала'' || {{sortname|Мамбеттурсун|Матек}} || 2015<ref>{{cite journal|url=http://www.myhuayu.com/newss/newsshow/1121|title=新疆天马下天山 ——近年新疆少数民族文学创作概览 |last=张 |first=春梅 |date=2017 |journal=民族文学 |number=3}}</ref> |- | ''Жеңижок'' || {{sortname|Элүүбай|Отунчу уулу}} || 2015<ref>{{cite news|url=https://www.azattyk.org/a/roman_eluubay_otunchiev_poetry_oto_koko_uulu/29955938.html |date=22.05.2019 |first=Бекташ |last=Шамшиев |title=Өтө акындын өзгөчө дүйнөсүн ачкан китеп |publisher=Азаттык үналгысы}}</ref> |- | ''Наамсыз арал'' || {{sortname|Амантур|Жусубакун}} || 2015 |- | ''Куюн Доор'' || {{sortname|Олжобай|Шакир}} || 2016<ref>{{cite news |title="Куюн доор". Жазуучу Олжобай Шакир жаңы романын тартуулайт |publisher=Sputnik |date=08.06.2016 |url=https://sputnik.kg/20160608/1026279580.html}}</ref> |- | ''Чоочун киши'' || {{sortname|Бактыгүл|Сейитбекова}} || 2018 |- | ''Топон'' || {{sortname|Султан|Раев}} || 2018 |- | ''Ак жарыктын айыкпаган сыныгы''<ref name="kutbilim1">{{cite news|title=100 ЧЫГАРМАНЫН ТИЗМЕСИ КООМДУК ТАЛКУУГА КОЮЛАТ |url=https://kutbilim.kg/news/inner/100-chygarmanyn-tizmesi-koomduk-talkuuga-koyulat/ |date=12.03.2023 |publisher=Кутбилим}}</ref> || {{sortname|Самсак|Станалиев}} || 2018 |- | ''Капсалаң доор Карга аке''|| {{sortname|Айдарбек|Сарманбетов}} || 2018 |- | ''Шабдан баатыр: Доорлор тогошуусу''|| {{sortname|Жаңыл|Абдылдабек кызы}} || 2020<ref>{{cite news|url=https://www.azattyk.org/a/31037240.html |date=7.1.2021 |title=Коомдук ишмер Жаңыл Абдылдабек кызы дүйнөдөн кайтты |publisher=Азаттык үналгысы}}</ref> |- | ''Жылдыздар тараган таңдар'' || {{sortname| Абдыкерим|Муратов}} || 2020<ref>{{cite news |url=https://sputnik.kg/20200913/abdykerim-muratovdun-zhany-romany-zharyk-kordu-1049603023.html |publisher=Sputnik |title=Абдыкерим Муратовдун жаңы романы жарык көрдү |date=13.09.2020}}</ref> |- | ''Эки тарап'' || {{sortname|Бурулуш|Сатиева}} || 2021 |- | ''Кызыл жалын'' || {{sortname|Эсенбек|Медербеков}} || 2023<ref>https://bookhouse.kg/kg/catalog/3/50/161827/</ref> |- | ''Мекендин күн батыш чебинде'' || {{sortname|Амантур|Жусубакун}} || 2024 |- | ''Эне'' || {{sortname|Амантур|Жусубакун}} || 2025 |- | ''Эрика Клаустун 13 кадамы''<ref>{{cite news |url=https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_literature/25015641.html |title=Казат Акматовдун китеби Лондондо |first=Жаңыл |last=Жусупжан |date= 13.06.2013 |publisher=Азаттык үналгысы}}</ref> || {{sortname|Казат|Акматов}} || |- | ''Көл боюнда''<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://neb.kg/index.php/ky/region-ky/dzhalal-abadskaya-oblast-ky/item/2951-k-l-boyunda |accessdate=2024-10-19 |archivedate=2024-11-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241127085031/https://neb.kg/index.php/ky/region-ky/dzhalal-abadskaya-oblast-ky/item/2951-k-l-boyunda }}</ref> || {{sortname|Касымалы|Баялинов}} || |- | ''Эр Садыр''<ref name="kutbilim1" /> || {{sortname|Тойчубай|Субанбеков}} || |- | ''Жалдуу Каба''<ref>{{cite news|title=Күйүттү күчөткөн каркыралар|url=https://www.azattyk.org/a/kyrgyz_writer_subanbekovs_novel_japyz_uchkan_karkyralar/29703231.html|publisher= Азаттык үналгысы|date=15.01.2019|first=Бекташ|last=Шамшиев}}</ref> || {{sortname|Тойчубай|Субанбеков}} || |- | ''Ак өргөөгө кут төшкөндө''<ref>{{cite journal|title=Камчысчын койнуна катпагандар|journal=Жаңы Ала-Тоо|pages=3-48|date=2013|number=51|volume=7|url=https://new.bizdin.kg/media/books/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D0%B0-%D0%A2%D0%BE%D0%BE_2013_7.pdf}}</ref> || {{sortname|Тойчубай|Субанбеков}} || |- | ''Исxак Раззаков''<ref name=jusuev>{{cite news|title=Акын Сооронбай Жусуевдин эпопеясы|url=https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_zhusuev_poet/27047620.html|date=2.06.2015|first=Зайырбек|last=Ажыматов |publisher=Азаттык үналгысы}}</ref> || {{sortname|Сооронбай|Жусуев}} || |- |} ==Булактар== [[Категория:Кыргыз адабияты]] [[Категория:Китептер]] [[Категория:Кыргызча китептер]] 49n7o25gjynwjlt1vuco3xax5um7rdh 0 135421 645235 489990 2026-04-30T14:38:14Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645235 wikitext text/x-wiki {{Жазуучу |Ысымы = Латипа Текин |Нукура ысымы = Latife Tekin |Сүрөт = |Туурасы = |Туулган датасы = 1957 |Туулган жери = [[Кайсери]], [[Түркия]] |Өлгөн датасы = |Өлгөн жери = |Ишмердүүлүгү = }} '''Латипа Текин''' ({{тил|tr|Latife Tekin}}) (1957<ref>{{cite web |url=https://www.canyayinlari.com/latife-tekin |title=Latife Tekin Eserleri ve En Çok Satan Kitapları |publisher=Can Yayınları }}{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>) — түрк жазуучу. Ал түрк аял жазуучуларынын ичинен эң таасирдүү авторлордун бири. Ал 1983-жылы жарыяланган ''«Сүйүктүү Уялбас Өлүм» (Sevgili Arsız Ölüm)'' аттуу алгачкы романы менен белгилүү болгон. Бул роман сыйкырдуу реализм стилинде [[Анадолу бөксө тоосу|анадолу]]нун айыл жашоосун жана адамдарын жомоктогудай сүрөттөйт. Ал 2019-жылдын сентябрь айында Эрдал Оз адабий сыйлыгына татыган<ref>{{cite news |title=Erdal Oz Edebiyat Odulu Latife Tekin'in |url=https://t24.com.tr/k24/yazi/erdal-oz-edebiyat-odulu-latife-tekin-in,2404 |access-date=15 April 2022 |publisher=t24.com.tr |date=30 September 2019}}</ref>. ==Булактар== [[Категория:Түркия жазуучулары]] [[Категория:Түрк жазуучулары]] [[Категория:Инсандар]] [[Категория:Түрк адабияты]] 58g1vunahziiyrt7a1ou7ztr2xw6oub 0 135825 645254 514146 2026-04-30T22:10:10Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645254 wikitext text/x-wiki [[Файл:Michel Sogny b.jpg|thumb|250px|Мишель Соньи]] '''Мишель Соньи''' ({{lang-fr|Michel Sogny}}; 21. 11. 1947, Пау, Франция) - венгр тектүү [[Франция|француз]] пианисти, композитору жана жазуучусу. Ал фортепианону окутуунун жаңы ыкмасын иштеп чыккан.<ref>Valérie Sasportas (23 April 2010). [http://www.lefigaro.fr/livres/2010/04/22/03005-20100422ARTFIG00623-michel-sogny-la-musique-sans-soupir-.php «&nbsp;Michel Sogny, La musique sans soupirs&nbsp;»]. ''[[Le Figaro]]''.</ref><ref>Radio Classique (December 2015). [http://www.radioclassique.fr/actu-classique/dossiers/dossiers-detail/lart-et-la-methode-de-michel-sogny.html "L’art et la Méthode de Michel Sogny"].</ref> Анын методу бардык курактагы көптөгөн окуучуларга бул аспапты үйрөнүүгө мүмкүнчүлүк берди, анткени фортепианодо ойноо адатта бала кезде үйрөнбөсө жетүүгө мүмкүн эмес деп эсептелет.<ref>«&nbsp;L'histoire d'une adulte prodige&nbsp;», Piano n°19, 2005–2006.</ref> ==Өмүр баяны== Мишель Соньи Париждеги École Normale de Musique окуу жайында Жюль Жантил жана Ивонн Деспортестин жетекчилиги астында фортепиано боюнча билим алган. Ал психология боюнча магистр, адабият боюнча бакалавр даражасына ээ жана 1974-жылы Владимир Янкелевичтин жетекчилиги астында Сорбонна университетинде философия боюнча доктордук даражасын алган.<ref>''Le Processus de l'esprit créateur chez Liszt'' {{SUDOC|040853942}}</ref> Мишель Соньи SOS Talents фондунун негиздөөчүсү. Валери Жискар д'Эстен жана Франц Листтин чөбөрөсү Бландин Олливье де Прево менен бирге Соньи Франц Листтин француз ассоциациясынын негиздөөчүлөрүнүн бири болгон.<ref>Association française Franz Liszt 1972 », Documentation Association Franz Liszt,‎ octobre 1972</ref><ref>{{cite news |title=Une Association Franz Liszt|work=[[Le Figaro]]|date=16 October 1973|page=29|url=https://www.flickr.com/photos/60784876@N06/49472640182/in/dateposted-public}}</ref> ==Мишель Соньинин фортепиано методу== Соньинин методикасы анын Париж жана Женевадагы мектептеринде окутулат. 1974-жылдан бери 20 000ден ашык окуучу Соньинин методу менен фортепианону өздөштүрүүдө.<ref>{{cite news |first=Thierry |last=Hillériteau|title=Les antiques accords de Michel Sogny|work=[[Le Figaro]]|date=2 May 2014|url=http://www.lefigaro.fr/mon-figaro/2014/05/02/10001-20140502ARTFIG00286-les-antiques-accords-de-michel-sogny.php}}</ref><ref>{{cite news |title=L'HUMANISTEDE LA MUSIQUE|date=18 May 2017|url=https://studylibfr.com/doc/5076546/de-la-musique---%C3%A9ditions-michel-de-maule}}</ref> Метод эки негизги компоненттен турат: кичинекей көнүгүүлөрдөн турган дидактикалык иштер – Пролегомендер.<ref>François Lancel, "En avant la musique", ''Le Parisien'',‎ mai 1981</ref> Пролегомендер музыкалык симфония менен үндү кабыл алууну өнүктүрөт.<ref>Stephan Friedrich, ''"L'Art et la Méthode", Classica L'Express"'',‎ décembre 2015, p. 4</ref> Экинчи багыт этюддар циклинен турат, мында колдун кыймылдары жана абалдары сыяктуу техникалык көндүмдөрдү өнүктүрүүгө көңүл бурулат.<ref>Georges Hilleret, "Le bonheur de jouer Bach après quelques mois de pratique", Télé 7 Jours,‎ 26 mai 1984</ref> Соньинин окуучуларынын бири, француз тили профессору Мишель Парис чоң кезинде фортепианодо ойноону баштаган.<ref>Stephan Friedrich, ''"Michèle Paris – L'adulte prodige"'', Classica L'Express,‎ décembre 2014, p. 9</ref> Соньинин 4 жылдык методикалык курсун аяктагандан кийин, 30 жаш курагында ал Маданият министрлигинин колдоосу менен Театр де Шанз-Элизеде жеке концерт берген.<ref>Edgar Schneider, ''"Jours de France"'', Le Carnet de la Semaine,‎ 3 mai 1980</ref> Мишель Соньинин дагы бир ийгиликтүү окуучусу Клодин Зевако 1983 жана 1984-жылдары Театр де Шанз-Элизеде концерт берген.<ref>"En Bref- Récital à la Fondation Cziffra", ''Le Monde'',‎ 26 mai 1984</ref> 1981-жылы Сенат Мишель Соньинин методикасын бүткүл [[Франция|Францияга]] киргизүү маселесин талкуулоо үчүн маданият министри Жак Лангга расмий кайрылган.<ref>{{cite news |title=Enseignement de la musique : extension du centre Michel Sogny – Sénat|url=https://www.flickr.com/photos/60784876@N06/25294925464}}</ref> ==Колдонулган адабияттар== * [http://www.michelsogny.ch/ Michel Sogny Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221017174615/http://www.michelsogny.ch/ |date=2022-10-17 }} * [https://www.lefigaro.fr/musique/michel-sogny-l-art-de-la-resilience-20220605 Michel Sogny, l’art de la résilience] [[Le Figaro]] * [http://www.academie-michel-sogny.ch Michel Sogny Academy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221017174620/http://www.academie-michel-sogny.ch/ |date=2022-10-17 }} * [http://www.michelsogny.com Michel Sogny Personal Website] * [http://www.sos-talents.ch SOS Talents Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221021030101/http://www.sos-talents.ch/ |date=2022-10-21 }} * [https://web.archive.org/web/20150822211931/http://www.artchipel.net/fr/compositeur/sogny-michel/ Works at Artchipel] * [https://www.laflutedepan.com/recherche?Effiltre=1&Effiltre2=0&tri=0&page=0001&boutique=&instrument=&style=&motcle=michel+sogny laflutedepan.com] == Булактар == {{эскертүүлөр}} [[Категория:Франция]] k8ghuqxhq9de4swa37oyltc5epaqnbi 0 136520 645238 643737 2026-04-30T16:01:00Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645238 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |кыргызча аталышы = Липари |расмий аталышы = {{Lang-it|Lipari}} |сүрөт = X3.30 Lipari, Marina di Porto Salvo.jpg |герб = Lipari-Stemma.svg |желек = Flag of Lipari.svg |өлкө = Италия |облус = Мессина |провинция = Мессина |lat_deg = 38 |lat_min = 28 |lat_sec = 0 |lon_deg = 14 |lon_min = 57 |lon_sec = 0 |башчысынын түрү = Мэр |расмий тили = Италян тили |калкы = 12,000 (2023) |убакыт аралыгы = +1 |DST = Бар |телефон коду = 090 |почта индекстери = 98055 |автоунаа коду = ME |сайты = [https://www.comunelipari.it www.comunelipari.it] |аймактын түрү=Автономдуу аймак (Сицилия)|таблицадагы аймак=Сицилия|баш ийгени=Ооба|облус түрү=Провинция|таблицадагы облус=Мессина|коом=Липари|коомдун түрү=Коммуна|таблицадагы коом=Липари|lat_dir=N|lon_dir=E|ички бөлүнүшү=Вулкано, Панарея, Стромболи, Аликуди, Филикуди, Салина (Эол аралдарынын курамында)|башчысы=Риккардо Джорно|борбору=Липари}} '''Липари''' ({{lang-it|Isola di Lipari}} [ˈliːpari]) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аймагындагы Эоли аралынын эн чоңу болуп эсептелет. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 12 000 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-lipari/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.lipari.me.it Расмий сайт ''(Comune di Lipari)''] {{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}} plv4z3e1njykctp0uy7fcpcyotntc1o 4 136776 645227 645139 2026-04-30T12:02:21Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 645227 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25685}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 2 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 3 || [[User:Chorobek|Chorobek]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13445}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 4 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12798}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 5 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:12611}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11002}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7963}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 8 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5654}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 10 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 11 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4947}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 14 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 15 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4464}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 16 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 17 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 18 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 19 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 20 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 21 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 22 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 23 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 24 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 25 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 26 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2263}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1428}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 31 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 32 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 33 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 34 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 35 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 36 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 37 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 38 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 39 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 40 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 41 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 42 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 43 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 44 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 45 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:782}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 46 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 47 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 48 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 49 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 50 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 51 || [[User:Incall|<span style="color:gray">Incall</span>]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:609}}]] || {{Permissions|Incall}} |- | 52 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 53 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 55 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 56 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 57 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 58 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 59 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 60 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 61 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 62 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:523}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 65 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 66 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 67 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 68 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 69 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 70 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 71 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:430}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 72 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 73 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 74 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:415}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 75 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 76 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 77 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 78 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 79 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 80 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 81 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 82 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 83 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 84 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 85 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 86 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 87 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 88 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:303}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 89 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 90 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 91 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 92 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 93 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 94 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 95 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 96 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:281}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 97 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 98 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 99 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 100 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 101 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} |- | 102 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}} |- | 103 || [[User:Машъал|<span style="color:gray">Машъал</span>]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}} |- | 104 || [[User:Fatim|<span style="color:gray">Fatim</span>]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}} |- | 105 || [[User:Баха Исаев|<span style="color:gray">Баха Исаев</span>]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}} |- | 106 || [[User:Noloun|<span style="color:gray">Noloun</span>]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}} |- | 107 || [[User:Чоко Бой|<span style="color:gray">Чоко Бой</span>]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}} |- | 108 || [[User:Tynchtykbek|<span style="color:gray">Tynchtykbek</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}} |- | 109 || [[User:Dutcman|<span style="color:gray">Dutcman</span>]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}} |- | 110 || [[User:Ulan A|<span style="color:gray">Ulan A</span>]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Ulan A}} |- | 111 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}} |- | 112 || [[User:Таалай Берен|<span style="color:gray">Таалай Берен</span>]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}} |- | 113 || [[User:Adilet15|<span style="color:gray">Adilet15</span>]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}} |- | 114 || [[User:Dostojewskij|<span style="color:gray">Dostojewskij</span>]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:219}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}} |- | 115 || [[User:MauritsBot|<span style="color:gray">MauritsBot</span>]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}} |- | 116 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}} |- | 117 || [[User:Adamboluu|<span style="color:gray">Adamboluu</span>]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}} |- | 118 || [[User:Dr.atakulov|<span style="color:gray">Dr.atakulov</span>]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}} |- | 119 || [[User:Dinamik-bot|<span style="color:gray">Dinamik-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}} |- | 120 || [[User:Kyrgyzchala|<span style="color:gray">Kyrgyzchala</span>]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}} |- | 121 || [[User:Anara|<span style="color:gray">Anara</span>]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}} |- | 122 || [[User:UlutSoft2|<span style="color:gray">UlutSoft2</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}} |- | 123 || [[User:YFdyh-bot|<span style="color:gray">YFdyh-bot</span>]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}} |- | 124 || [[User:A.djan|A.djan]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:206}}]] || {{Permissions|A.djan}} |- | 125 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}} |- | 126 || [[User:Chingis|<span style="color:gray">Chingis</span>]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}} |- | 127 || [[User:Foggy kub|<span style="color:gray">Foggy kub</span>]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}} |- | 128 || [[User:Чръный человек|<span style="color:gray">Чръный человек</span>]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}} |- | 129 || [[User:Мыктыбек|<span style="color:gray">Мыктыбек</span>]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}} |- | 130 || [[User:Adamantine|<span style="color:gray">Adamantine</span>]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}} |- | 131 || [[User:BakytTalas|<span style="color:gray">BakytTalas</span>]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}} |- | 132 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}} |- | 133 || [[User:Мастер теней|<span style="color:gray">Мастер теней</span>]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}} |- | 134 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}} |- | 135 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}} |- | 136 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}} |- | 137 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}} |- | 138 || [[User:Temir21|<span style="color:gray">Temir21</span>]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}} |- | 139 || [[User:Nasihat.kg|<span style="color:gray">Nasihat.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}} |- | 140 || [[User:Vasit|<span style="color:gray">Vasit</span>]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}} |- | 141 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}} |- | 142 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}} |- | 143 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}} |- | 144 || [[User:NKOzi|<span style="color:gray">NKOzi</span>]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}} |- | 145 || [[User:Кичинекей Поллианна|<span style="color:gray">Кичинекей Поллианна</span>]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}} |- | 146 || [[User:Sampo.Kuusi|<span style="color:gray">Sampo.Kuusi</span>]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}} |- | 147 || [[User:Samatq|<span style="color:gray">Samatq</span>]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}} |- | 148 || [[User:Azamat Omar|<span style="color:gray">Azamat Omar</span>]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}} |- | 149 || [[User:Kaiyr|<span style="color:gray">Kaiyr</span>]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} |- | 150 || [[User:Darkicebot|<span style="color:gray">Darkicebot</span>]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:153}}]] || {{Permissions|Darkicebot}} {{/end}} 33chcq0hb6bhumhag63qkydmbapgmnx 4 137589 645229 645141 2026-04-30T12:02:23Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 645229 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:113981}}]] |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35073}}]] |- | 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8497}}]] |- | 5 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7206}}]] |- | 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] |- | 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] |- | 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] |- | 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] |- | 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] |- | 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3071}}]] |- | 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] |- | 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] |- | 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] |- | 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] |- | 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] |- | 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] |- | 18 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] |- | 19 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1115}}]] |- | 20 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] |- | 21 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] |- | 22 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:893}}]] |- | 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] |- | 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] |- | 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] |- | 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] |- | 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] |- | 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] |- | 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] |- | 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] |- | 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] |- | 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] |- | 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] |- | 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] |- | 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] |- | 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] |- | 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] |- | 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] |- | 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] |- | 40 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] |- | 41 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:310}}]] |- | 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] |- | 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] |- | 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] |- | 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] |- | 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] |- | 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] |- | 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] |- | 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]] |- | 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]] |- | 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]] |- | 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]] |- | 53 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]] |- | 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]] {{/end}} 207ebixqafm650rhy6fb2jpunwqcw6k 4 137601 645228 645140 2026-04-30T12:02:22Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 645228 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:113981}}]] || {{Permissions|JigildikBot}} |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}} |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:35073}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}} |- | 4 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25685}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 5 || [[User:Bosogo|<span style="color:gray">Bosogo</span>]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18491}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 6 || [[User:Chorobek|Chorobek]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13445}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 7 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12798}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 8 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:12611}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11002}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8497}}]] || {{Permissions|EmausBot}} |- | 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7963}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 12 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7206}}]] || {{Permissions|Xqbot}} |- | 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}} |- | 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:5654}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}} |- | 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4947}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 21 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 22 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4464}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}} |- | 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}} |- | 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}} |- | 33 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 34 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3071}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}} |- | 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}} |- | 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}} |- | 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2263}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}} |- | 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}} |- | 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1600}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}} |- | 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}} |- | 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1428}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 48 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 49 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}} |- | 50 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 51 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 52 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 53 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1115}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}} |- | 54 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 55 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}} |- | 56 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 57 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 58 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 59 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}} |- | 60 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:893}}]] || {{Permissions|Jembot}} |- | 61 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}} |- | 62 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 63 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 64 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 65 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 66 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}} |- | 67 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 68 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 69 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:782}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 70 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:698}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}} |- | 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}} |- | 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}} |- | 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 78 || [[User:Incall|<span style="color:gray">Incall</span>]] || [[Special:Contributions/Incall|{{formatnum:609}}]] || {{Permissions|Incall}} |- | 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}} |- | 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}} |- | 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 91 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:523}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}} |- | 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}} |- | 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}} |- | 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}} |- | 102 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 103 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}} |- | 104 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 105 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:430}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 106 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 107 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}} |- | 108 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 109 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:415}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}} |- | 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 113 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}} |- | 114 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 115 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 116 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}} |- | 117 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 118 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 119 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 120 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 121 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}} |- | 122 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 123 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 124 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 125 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}} |- | 126 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 127 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 128 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}} |- | 129 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}} |- | 130 || [[User:Ziv|<span style="color:gray">Ziv</span>]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:303}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 131 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 132 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 133 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 134 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}} |- | 135 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 136 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}} |- | 137 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 138 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 139 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 140 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}} |- | 141 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}} |- | 142 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:281}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 143 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}} |- | 144 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}} |- | 145 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 146 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 147 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 148 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 149 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} |- | 150 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}} {{/end}} ksocg3ee9z0v10n9r4nrudpskh68d2q 0 137871 645226 638952 2026-04-30T11:59:58Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645226 wikitext text/x-wiki [[Файл:Banner of the Communist Party of Kampuchea.svg|thumb|280px|Кампучиянын коммунистик партиясынын желеги]] '''«Кызыл кхмерлер»''' ({{lang-km|ខ្មែរក្រហម}}) — [[Камбожа|Камбожанын]] Коммунисттик партиясынын жана коммунисттик кыймылынын ичинде кытайчыл багыттагы улутчул-агрардык агымдын расмий эмес аталышы<ref>[https://timeline.eccc.gov.kh/en/section/who-were-the-khmer-rouge Камбоджа соттундагы өзгөчө сот палаталары. Кызыл кхмермлер ким болгон?]</ref>. Кызыл кхмерлердин басымдуу көпчүлүгү этникалык кхмерлерден турган<ref>[https://ru.euronews.com/2012/10/03/former-khmer-rouge-soldier-faces-up-to-past Euronews. Бывший солдат "красных кхмеров" дает показания]</ref>. Алардын идеологиясы маоизмге, батыш маданиятына каршы болууга, вьетнамга карата жек көрүү идеологиясына жана кхмер улутчулдугуна негизделген. Бул агым 1968-жылы Кампучиянын Коммунисттик партиясынын ичиндеги кытайчыл канат катары пайда болуп, советчил канатка каршы турган. Кызыл кхмерлер, Түндүк Вьетнам, Түштүк Вьетнам жана АКШ да активдүү кийлигишкен Камбожадагы жарандык согуштун бир тарабы болгон. Кыймылдын мүчөлөрүнүн саны болжол менен 30 миңдей адам болуп, алгач бул саясий кыймылдын негизин Францияда жана Камбоджада билим алган радикал кхмер улутундагы жаштар түзгөн. Кийинчерээк кыймылдын катарын шаар тургундарын «америкалыктардын жактоочулары» деп жек көргөн, ата-энесинен ажыраган 12–15 жаштагы өспүрүмдөр толуктап турган<ref>[https://www.vokrugsveta.ru/article/346618/?ysclid=mhfxa49uoc593072981 Вокруг света. Чемпионы по геноциду: краткая, но поучительная история кампучийских красных кхмеров]</ref><ref>[https://www.dw.com/ru/genocidu-krasnyh-khmerov-polveka-v-kambodze-ne-hotat-povtorenia-proslogo/video-72278356?maca=rus-Video_of_the_Day-31255-xml-mrsshd Deutsche Welle. "Красные кхмеры": полвека спустя]</ref>. == Бийликти басып алуу == [[Файл:PolPot.jpg|thumb|280px|[[Пол Пот]]]] [[Файл:Norodom_Sihanouk_Coronation_Regalia_1941.png|thumb|389x389px|Нородом Сианук]] 1975-жылдын 17-апрелинде (Түндүк Вьетнамдын аскерлери Сайгонго кирерине эки жума калганда) партизан күчтөрү өлкөнүн борбору — [[Пномпень|Пномпенди]] басып алышкан. «Кызыл кхмерлер» Пномпенди толук көзөмөлүнө ала электе эле ошол учурдагы Комбожанын президенти Лон Нолдун жана анын бир тууганынын тарапкерлерин туткундап, Пном Пхень стадионунда атып өлтүрүшкөн. Бул окуялардан кийин Кхмер Республикасынын расмий бийлиги кулап, президент Лон Нол өлкөдөн качып кеткен. Бир жыл бою өлкөнүн формалдуу башчылары катары үй камагындагы канзаада Нородом Сианук жана премьер-министр Пенн Нут эсептелишкен. Бирок расмий бийликтегилердин саясий ролу дээрлик жок эле жана иш жүзүндө бийлик коммунист-маоисттер «кызыл кхмерлердин» колунда болгон. 1976-жылдын 14-апрелинде Демократиялык Кампучиянын Эл өкүлдөр кеңешинин биринчи жыйынында өлкөнүн президенти жана мамлекеттик президиумдун төрагасы болуп Кхиеу Сампхан, премьер-министри болуп [[Пол Пот]] шайланган. Ушул эле жыйында премьер-министрдин үч орун басары — тышкы иштер маселеси боюнча Иенг Сари, улуттук экономика боюнча Ван Вет, улуттук коргоо иштерине жооптуу катары Сон Сен шайланган. Эл өкүлдөр кеңешинин Туруктуу комитетинин төрагалыгына Нуон Чеандын талапкерлиги бекитилген. 1978-жылдын декабрь айынын аягына карата «Кызыл кхмерлер» өлкөнүн болжол менен 99% аймагын көзөмөлдөп турган. Оппозиция (Лон Нолдун тарапкерлери) түндүктөгү [[Жунгли|жунглилерге]] сүрүлүп чыгарылган, ал эми Вьетнамды жактаган топтор аз санда жана ички уюштуруусу начар болгон. Мамлекеттин Камбоджа аталышы Демократиялык Кампучия деп өзгөртүлүп, «кызыл кхмерлердин» бийликке келген жылы «нөлүнчү жыл» деп жарыяланган<ref>[https://www.kobo.com/us/en/ebook/the-killing-of-cambodia-geography-genocide-and-the-unmaking-of-space?ysclid=mhfxtjd2of620382220 Жеймс Тайнер. The Killing of Cambodia: Geography, Genocide and the Unmaking of Space]</ref>. == Социалдык түзүлүшү == [[Файл:Khmer_rouge_clothing.jpg|thumb|280px|Кызыл кхмерлердин униформасы]] «Кызыл кхмерлердин» ички саясаты дүйнөдөгү практикадан толугу менен обочо болгон, алардын режиминин чыныгы мүнөзү кийин гана ачыкка чыккан. Демократиялык Кампучиянын беш жыл ичиндеги тарыхында жарандардын адам укуктары менен эркиндиктеринин, анын ичинде жашоого болгон укуктарынын бузулушу калктын чоң бөлүгүнө таасирин тийгизген<ref>[https://asiapacificcurriculum.ca/learning-module/rise-and-fall-khmer-rouge-regime Asia Pacific Foundation of Canada. The Rise and Fall of the Khmer Rouge Regime] </ref>. «Кызыл кхмерлер» өлкөдө саясий диктатура орнотушкан. Алар Камбожада «жүз пайыз коммунисттик коомду» куруу максатындагы «революциялык эксперименттин» башталышын жарыялашкан. Камбожанын аймагында Пол Поттун идеяларына негизделген «аскердик коммунизмдин» жана «агрардык социализмдин» өзгөчө түрү түзүлгөн<ref name=":0">[https://www.thoughtco.com/what-was-the-khmer-rouge-195375 ThoughtCo. Khmer Rouge: Regime Origins, Timeline, and Fall]</ref><ref name=":5">[https://diletant.media/articles/28488510/?ysclid=mhfy65h542176044522 Дилентант. Братья, которые запретили города]</ref>. Бийликке келгенден кийин Пол Поттун өкмөтү дароо чечүүнү талап кылган үч тактикалык милдетти койгон: # Кампучия коомунун негизин түзгөн дыйкандардын жакырланышын токтотуу, коррупция менен сүткорчулукту жоюу; # Кампучиянын чет өлкөлөрдөн болгон туруктуу көз карандылыгын жок кылуу; # Өлкөгө тартип орнотуу — бул үчүн эң катуу саясий режимди орнотуу зарыл деп эсептелген. Стратегиялык жактан алганда, биринчи этапта шаар тургундарын толугу менен айыл жерине көчүрүү жүргүзүлгөн. Ошону менен бирге товарды акчага сатуу жана сатып алуу мамилелери, мамлекеттик мекемелер жарандарга көрсөткөн кызматтардын көбү, социалдык тармак жана элдин жашоосун камсыз кылган системалар жоюлган. Буддист кечилдери куугунтукка алынган, өлкө аймагында бардык диндерге тыюу салынган. Мындан тышкары мурунку режимдин ар кандай деңгээлдеги чиновниктери менен аскер кызматкерлери, ошондой эле плантациялардын жана ири чарбалардын мурдагы ээлери физикалык жактан жок кылынган (өлтүрүлгөн). Эл үч негизги категорияга бөлүнгөн: * Биринчи — «негизги калк». Айыл аймактарында жашаган адамдарды камтыйт<ref name=":1">[https://topwar.ru/86605-pol-pot-put-krasnogo-khmera-chast-3-risovyy-kommunizm.html?ysclid=mhfy66wrpa698180693 Военное обезрение. Пол Пот. Путь красного кхмера. Часть 3. «Рисовый коммунизм»]</ref>. * Экинчи — «жаңы эл» же «17-апрелдиктер». Бул шаарларда жана АКШ тарабынан убактылуу басып алынган же Лон Нолдун тарапкер күчтөрүнүн көзөмөлүндө болгон аймактардагы жашоочулар. Бул категорияларды кайрадан катуу ыкмаларды колдонуп тарбиялаш керек деп эсептелген. Чындыгында болсо бул топтогу адамдар, айрыкча түндүк жана түндүк-батыш аймактарга көчүрүлгөндөр кул катары, оор шарттарда иштешкен жана жашашкан. 1975-жылы ачарчылыктын жана оорулардын кесепетинен каза тапкандардын 99% ушул «жаңы эл» деп аталган категориядагы адамдар түзгөн<ref name=":2">[https://hmd.org.uk/learn-about-the-holocaust-and-genocides/cambodia/the-genocide/ Holocaust Memorial Day Trust. Genocide in Cambodia]</ref><ref name=":1" />. * Үчүнчү бөлүк — интеллигенция, дин кызматкерлери, мурдагы режимдин мамлекеттик аппаратында кызмат кылгандар, Лон Нолдун армиясынын офицерлери жана сержанттары, Ханойдон окуп келген ревизионисттер. Бул категориядагы кеңири масштабдуу тазалоого керек же башкача айтканда бул категориядагы адамдардын баарын толугу менен өлтүрүп жок кылуу керек деп эсептелген<ref name=":1" />. Бардык жарандар эмгектенүүгө милдеттүү болгон. Өлкөнүн бүт аймагы мажбурлаган эмгекке негизделген айыл чарба коммуналарына айландырылган. Коммуналарда жумуш күнү көп учурда 14 саатка чейин созулуп, айылдын жакыр жана орто дыйкандары, ошондой эле шаарлардан күч менен көчүрүлгөн адамдар абдан оор шарттарда жөнөкөй физикалык иштерди аткарышкан — негизинен күрүч эгүү жана сугат каналдарын казуу менен алектенишкен. Коммуналарга шаарлардан «америкалык чабуул коркунучуна байланыштуу эвакуация» деген жүйө менен чыгарылган адамдар дагы жайгаштырылган<ref>[https://lenta.ru/articles/2025/05/17/pol-pot/?ysclid=mhfzsu67bk105432748 Лента. Кровавые казни, массовый голод и отмена денег.]</ref>. Коомдук тарбияга алынган балдар атайын концлагерлерге жайгаштырылып, аларга учурдагы режимге жана Пол Потко берилгендик сезимин сиңирүү, ошол эле учурда өз ата-энесин жек көрүүгө үйрөтүү максат кылынган. «Кызыл кхмерлердин» армиясына өспүрүмдөрдү алышкан — аларга курал берилген жана жергиликтүү бийлик дээрлик толугу менен өспүрүмдөрдүн колунда болгон. Алар көчөлөрдү кайтарып, плантациялардагы жумуштарды көзөмөлдөп, адамдарды кыйнап, кээде аёосуз өлтүрүп турушкан<ref>[https://www.britannica.com/topic/Khmer-Rouge Encyclopædia Britannica. Khmer Rouge]</ref>. Медицина, билим берүү, илим жана маданият тармактары толугу менен жок кылынган. Ооруканалар, мектептер, жогорку окуу жайлары, китепканалар жана бардык маданий-илимий мекемелер жабылган. Акча колдонууга, чет тилдерге, чет өлкөлүк китептерге тыюуга салынган. Башчылардын буйруктарынан башка эч нерсени жазууга же окууга уруксат берилген эмес. Көз айнек тагынуу да «ишенимсиздиктин белгиси» катары эсептелген. Көз айнек тагынуу кээде адамды өлүм жазасына чейин алып келген айыптоолордун бирине себеп болгон. Уурулук кылгандарды сотсуз эле атып салышкан. Өлүм жазасы эң майда күнөөлөр үчүн да колдонулган — мисалы, коммуна жетекчилигинин уруксатысыз бала төрөө, революцияга чейинки мезгилди жакшы убак эле деп эстөө, дарактан уруксатсыз мөмө үзүү же түшүм жыйналгандан кийин талаадан машак терүү. Улуттук жана социалдык себептер боюнча да геноцид жүргүзүлгөн — этникалык кытайлар, вьетнамдар, айрым тям элдери, мурдагы башкаруучу катмарлардын өкүлдөрү, буддист кечилдери жана башка дин кызматкерлери, дарыгерлердин, мугалимдердин, студенттердин жана жогорку билими бар адамдардын басымдуу бөлүгү үй-бүлөлөрү менен кошо өлтүрүлгөн<ref name=":4">[https://irisko.me/%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B4-%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BD%D1%8B%D1%85-%D0%BA%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2/?ysclid=mhfzt8oo6o430949693 Корея изнутри. Геноцид красных кхмеров]</ref>. Демократиялык Кампучияда «кызыл кхмерлер» атайын тилди киргизишкен — бул тил жаңыланган, «революциялык» сүйлөө формасы болуп, ал кадимки адабий сөздөрдү (анын ичинде «эне», «ата» сыяктуу) жаргон жана диалект сөздөр менен алмаштырган. Ошондой эле Түштүк-Чыгыш Азия элдерине мүнөздүү сылыктык формалары да толугу менен жокко чыгарылган<ref>[https://iling.spb.ru/node/4397?ysclid=mhg01e1sk5766524828 ИЛИ РАН. Язык «красных кхмеров». Старые слова и новые смыслы]</ref><ref name=":4" />. Өлкөнүн жетекчилеринин ысымдары жана сүрөттөрү элден жашырылган. Пол Пот расмий түрдө «Бир тууган №1», Нуон Чеа — «Бир тууган № 2», Иенг Сари — «Бир тууган № 3», Та Мок — «Бир тууган № 4», ал эми Кхиеу Сампхан — «Бир тууган № 5» деген каймана аттар менен аталышкан. Демократиялык Кампучия дээрлик толугу менен тышкы дүйнө менен болгон байланышын үзгөн. Толук кандуу дипломатиялык байланыштар [[Кытай]], [[Албания]] жана [[Корей Эл-Демократиялык Республикасы|Түндүк Корея]] менен гана жүргүзүлүп, ал эми [[Румыния]] жана [[Франция]] менен жарым-жартылай расмий мамилелер сакталып турган. == Геноцид == [[Файл:Photos_of_victims_in_Tuol_Sleng_prison.JPG|thumb|280x280px|Туолслэнг геноцдге арналган музейде кызыл кхмерлер тарабынан тартылган миңдеген адамдардын сүрөттөрү илинген]] [[Файл:Choeungek2.JPG|thumb|280px|Кызыл кхмерлердин колунан каза болгондордун баш сөөктөрү]] [[Файл:Khmer Rouge Victims.JPG|thumb|280px|Үңкүрлөрдөн табылган кызыл кхмерлердин колунан каза тапкандардын сөөктөрү]] === Диний ишенимдери үчүн куугунтуктоо === Демократиялык Кампучиянын Конституциясында: «Демократиялык Кампучияга жана кампучиялык элге зыян келтирген диндерге катуу тыюу салынат» деп жазылган. Бул конституциялык беренеге ылайык, жарандардын диний ишенимдерине негизделген куугунтук жана массалык жок кылуу жүргүзүлгөн<ref name=":2" /><ref name=":0" />. Биринчилерден болуп, 1975-жылдын 18-апрелинде Кампонгспы провинциясынын Удонг округунун Пранг пагодасында буддисттик уюмдун башчысы Хуот Тат өлтүрүлгөн<ref>[https://books.google.kg/books?id=lu6Mj0A7CpYC&q=Huot+Tat&pg=PA361&redir_esc=y#v=snippet&q=Huot%20Tat&f=false Pot Pol; Sary, Ieng; révolutionnaire, Cambodia Tribunal populaire (2000-04-04). Genocide in Cambodia: Documents from the Trial of Pol Pot and Ieng Sary. University of Pennsylvania Press]</ref>. 82 миң буддист бонзалырыны ичинен өтө аз сандагы гана адамдам качып кутулууга жетишкен, калгандары режим тарабынан өлтүрүлгөн. Будданын эстеликтери, айкелдери жана буддисттик китептер жок кылынган, пагодаларга жана храмдарга кампа жайларына айланган. Мурдагы Камбожадагы 2800 пагоданын баары толугу менен иштебей калган<ref name=":2" />. 1975–1979-жылдары Камбоджадагы бардык 60 миң христиан өлтүрүлгөн<ref name=":5" />. Бардык чиркөөлөр талкаланып, көпчүлүгү жардырылган. Камбожа мусулмандарынын башчысы Хари Рослос жана анын жардамчылары Сулейман ажы менен Мат Сулейман ажы кыйноолордон кийин өлтүрүлгөн<ref name=":6">[https://islamnews.ru/quot-Krasnye-khmery-quot-ubili-polovinu-musulman-Kambodzhi?ysclid=mhg08odwz2836479093 Islam News. «Красные кхмеры» убили половину мусульман Камбоджи]</ref>. Кампонгсием округундагы 20 миң мусулмандын эч кимиси тирүү калган эмес<ref name=":7">[https://islam.kz/ru/news/v-mire/genotsid-musulman-ustroennyi-krasnymi-khmerami-v-kambodje-15259/?ysclid=mhg08ez47u427182644#gsc.tab=0 Islam.kz. Геноцид мусульман, устроенный красными кхмерами в Камбодже]</ref>. Ошондой эле аталыштагы провинциядагы 20 миң мусулмандын ичинен төртөө гана тирүү калган. Бардык 114 мечит талкаланып, айрымдары чочко сарайына айланып, кээ бирлери динамит менен жардырылган же бульдозер менен сүздүрүлүп салынган<ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":2" />. === Генецидди балоо боюнча маалыматтар === Репрессиялардын натыйжасында ар кандай булактардагы маалыматтарга ылайык 1 миллиондон 3 миллионго чейин адам өлтүрүлгөн деп эсептелет<ref name=":5" />. Каза болгондордун так санын аныктоо мүмкүн эмес, анткени калкты каттоо жүргүзүлгөн эмес жана ошол убактагы Камбожанын калкынын так саны боюнча маалыматтар жок болгон. Демократиялык Кампучиянын өкмөтүнүн жана Элдик революциялык трибуналдын маалыматы боюнча 2,75 миллион адамдын «кызыл кхмерлердин» кылмыштарынын айынан каза тапкан<ref>[https://www.ushmm.org/genocide-prevention/countries/cambodia/cambodia-1975 The United States Holocaust Memorial Museum. Cambodia 1975–1979]</ref>. «Кызыл кхмерлер» бийликте турган кезде, Батыштагы айрым солчул интеллигенттер геноцидд болгон эмес же генациддин курмандыктарынын саны ашыкча көрсөтүлгөн деп эсептеген. Вьетнамдын басып кирүүсүнөн кийин, Пол Поттун кылмыштары тууралуу фактылар батыштын маалымат булактарында кеңири жарыяланганда, солчулдар өз көз карашын өзгөртүүгө аргасыз болушкан. Бирок кийинчерээк консервативдик басма сөз булактары Пол Поттун кылмыштарын азайтып көрсөтүүгө аракет кылган, анткени [[НАТО]] өлкөлөрүндө Камбожаны социалисттик Вьетнамга каршы турган союзчу катары карашкан. Ушул себептерден улам «кызыл кхмерлер» 1990-жылдардын башына чейин Кампучиянын [[Бириккен Улуттар Уюму|БУУда]] өкүлү болуп турушкан. Учурда чет элдик талдоо «кызыл кхмерлердин» саясатын көбүнчө кхмер элине карата экстремалдуу геноцид катары баалайт, бирок курмандыктардын санын аз белгилегендер да бар. Мисалы, Дүйнөлүк банк 1975–1980-жылдар аралыгында жабыркагандардын саны болжол менен жарым миллион деп көрсөтөт. Кээ бир талдоочулар андан дагы аз баа беришет. Мисалы, Milton Leitenberg 80–100 миң адам өлтүрүлгөн деп эсептейт. Ошол эле учурда, айрым жергиликтүү калк «кызыл кхмерлер» бийликтеги мезгилди колдойт, студенттердин үчтөн бири Пол Потту Кампучиянын тарыхындагы эң белгилүү инсан деп эсептеген<ref name=":8" /><ref>[https://sfi.usc.edu/collections/cambodian-genocide USC Shoah Foundation. Cambodian Genocide]</ref>. 2003-жылы БУУ колдоосу менен түзүлгөн Кампучиянын Өзгөчө трибуналы «кызыл кхмерлердин» төрт эң жогорку даражалуу кызматкерине каршы коюлган айыптоолор боюнча иш жүргүзгөн<ref>{{Cite web |title=Introduction to the ECCC. Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia |url=http://www.eccc.gov.kh/en/about-eccc/introduction |accessdate=2025-11-01 |archivedate=2011-07-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727070753/http://www.eccc.gov.kh/en/about-eccc/introduction }}</ref>. Канг Кек Иеу 12 миң адамды Туолслэнг түрмөсүндө өлтүргөнү үчүн айыпталып, соттолгон<ref name=":9">[https://www.bbc.com/russian/rolling_news/2009/11/091127_rn_khmer_rouge?ysclid=mhg0gztgpp321177452 BBC. Камбоджа: закончен суд над тюремщиком при красных кхмерах]</ref><ref>[https://www.svoboda.org/a/2110236.html Радио Свобода. Обозреватели РС - об итогах трибунала в Камбодже]</ref>. Төрт айыпталуучунун ичинен жалгыз бири гана басым алдында күнөөсүн моюнга алган<ref name=":9" />. == Вьетнам менен согуш жана «кызыл кхмерлердин» режимин кулашы == [[Файл:Bomb_craters_in_Cambodia.jpg|thumb|280x280px|Камбожадагы бомбалоодон кийин калган кратерлердин абадан көрүнүшү]] Жарандык согуш жана «кызыл кхмерлер» режиминин аракеттери өлкөнү кыйынчылыктарга дуушар кылган. Бирок, кыска убакыттан кийин «кызыл кхмерлер» Вьетнамга каршы согушту башташкан<ref>[https://diletant.media/articles/45307790/?ysclid=mhg0j75i7p695184697 Дилетант. Триумф красных кхмеров]</ref>. 1975-жылдын май айында, [[Вьетнам согушу]] аяктагандан кийин «кызыл кхмерлер» Фукуок аралына биринчи чабуул жасашкан жана кийинчерээк да дайыма ушундай чабуулдарды улантып турушкан. Чабуулдардын натыйжасында вьетнамдын карапайым калкы өлтүрүлгөн. Мисалы, Тхо-Чу аралына болгон чабуул учурунда 500 вьетнамдык адам каза болгон. Вьетнам менен чектеш «Чыгыш аймактын» башчысы Сао Пхим бул аймакта өзгөчө катуу режим орноткон. 1978-жылдын май-июнь айларында чыккан көтөрүлүштөн кийин ал өзүн-өзү өлтүргөн, анын жакын туугандары дагы өлтүрүлгөн. Бирок көтөрүлүш катуу басылган жана репрессиялардын жыйынтыгында 100 миңден ашык жергиликтүү тургундар, Сао Пхимдин туулуп-өскөн айылы толугу менен жок кылынган. Аман калган адамдар Вьетнамга качууга аргасыз болгон<ref name=":3">[https://seasia.yale.edu/cambodian-genocide-1975-1979-ben-kiernan-2004 Modern Southeast Asia. The Cambodian Genocide, 1975-1979 (Ben Kiernan, 2004)]</ref>. 1978-жылдын 25-декабрында (же ноябрда) Вьетнам аскерлери Пол Поттун бийлигин куратуу максатында Кампучияга толук масштабдуу согуш менен басып кирген<ref>[https://military.pravda.ru/1412401-kambodza/ Правда. Вторжение в Камбоджу - причины войны - Военная история]</ref><ref>[https://ru.alphahistory.com/vietnamwar/vietnam-war-timeline-cambodia/ Alpha history. Хронология войны во Вьетнаме: Камбоджа]</ref>. Аларга «кызыл кхмерлердин» бир топ бөлүгү кошулган. 1979-жылдын 7-январында Пномпень басып алынган. Мурдагы жогорку даражалуу командир Хенг Самрин вьетнамчыл Кампучия Элдик Республикасынын өкмөтүн жетектеген<ref>[https://opcgate.ru/rezhim-krasnyh-khmerov-rabotai-i-umirai-krasnye-khmery-i-genocid-v/ Режим "красных кхмеров": работай и умирай. «Красные кхмеры» и «геноцид в Камбодже]</ref>. Пол Поттун режиминин Вьетнам тарабынан кулатуу Кытайда катуу нааразылыкты жараткан. Вьетнам менен Кытайдын чек арасындагы кагылышуулардан кийин 1979-жылдын 17-февралында Кытай армиясы Вьетнамга басып кирген. Кытай күчтөрү оор жоготууларга учурап, Вьетнамдын аймагына болгону 50 км аралыкка гана кире алган. Бир айдан кийин Кытай-Вьетнам согушу аяктаган, эки тарап тең чечүүчү жеңишке жетише албаган<ref name=":10">[https://www.vietsov.com.vn/rus/pages/Details.aspx?itemid=33&c=2 ВЬЕТСОВПЕТРО. 40 лет назад Вьетнам освободил Камбоджу (фото)]</ref>. Вьетнам аскерлери «кызыл кхмерлердин» бийлигин кулаткандан кийин, алар багынып бербестен Кытайдын колдоосуна таянып вьетнамчыл жана советчил Хенг Самринге каршы согушту уланткан<ref name=":10" />. 1982-жылы эмиграциядагы Демократиялык Кампучиянын Коалициялык Өкмөтү (CGDK) түзүлүп, БУУ жана башка эл аралык уюмдарда Кампучияны өкүлү болуп калган. Демократиялык Кампучиянын Коалициялык Өкмөтүнүн курамына Пол Поттун Демократиялык Кампучия партиясы, мурдагы премьер-министр Сон Саннын батышчыл Кхмер элинин эркиндик фронту жана ФУНСИНПЕК партиясынан кирген канзаада Сиануктун тарапкерлери кирген. «Демократиялык Кампучиянын» башчысы — Сианук, премьер-министр — Сон Санн болгон, бирок коалициянын негизги аскердик күчү болуп «кызыл кхмерлер» кала берген. Ошол жылдарда Батыштын айрым өкүлдөрү «кызыл кхмерлерди» ар тараптуу колдогон. Мисалы, Индокытай боюнча адис, неоконсерватор Дуглас Пайк Пол Потту «кандуу, бирок ийгиликтүү агрардык революциянын харизмалуу лидери» деп баалаган жана «кызыл кхмерлердин» бийликке келүүсүндө коркунуч жок деп эсептеген. === Ички пикир келишпестиктер жана кыймылдын абалынын начарлоосу === [[Файл:Khmers_rouges_map.png|thumb|280x280px|1989-1990-жылдардагы кызыл кхмерлер көзөмөлдөгөн аймактары]] [[Файл:Kang Kek Iew (Kaing Guek Eav or Duch) before the Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia - 20090720.jpg|thumb|280px|Канг Кек Иеу Кызыл кхмерлер трибуналы учурунда. 2009-жыл 20-июль]] Катуу иерархияга жана репрессияларга карабай «кызыл кхмерлердин» жетекчилигининин арасында башынан эле ички карама-каршылыктар болгон<ref name=":3" />. 1971–1975-жылдары Камбожанын түштүк жана чыгыш райондорунда партизандык кыймылдын негизин «кызыл кхмерлер» эмес, канзаада Сианукты колдогон, бирок идеологиясы жактан «жумшак» Кхмер Румдо кыймылы түзгөн<ref>[http://www.country-data.com/frd/cs/cambodia/kh_appnb.html Library of Congress Country Studies: Cambodia - Major Political and Military Organizations]</ref>. Алардын кийиминин формасы Вьетнам үлгүсүндө болуп «кызыл кхмерлердин» кара кийиминен айырмаланыа турган. 1975-жылга карата Кхмер Румдо формалдуу түрдө «кызыл кхмерлерге» баш ийген жана Кхмер Румдо кыймылынын мүчөлөрүнө карата репрессиялар башталган. Биринчилерден болуп «кызыл кхмерлердин» экстремалдуу иш-аракеттерин сынга алган Ху Юн өлтүрүлгөн<ref name=":0" />. 1976-жылдын сентябрында Пол Пот премьер-министрлик кызматын Нуон Чеага өткөрүүгө аргасыз болгон, бир айдан кийин Нуон Чеа кайрадан Пол Потко премьер-министрлик кызматын өткөрүп берген. 1977-жылы жогорку жетекчилик мүчөсү Ху Ним атылган. Кхмер Румдо фракциясы талкалангандан кийин анын кызматкерлери Вьетнамды колдогон партизандык кыймылынын бир бөлүгү болуп калган. Бул партизандык кыймылдын башчысы Хенг Самрин Вьетнам аскерлеринин жеңишинен кийин бийликке келген. 1990-жылдардын башында «кызыл кхмерлер» эл аралык таанылышын жоготуп, алардын таасири азайган. 1992-жылы Кхиеу Сампхан жетекчилигинде Камбожанын улуттук биримдик партиясы түзүлүп, «кызыл кхмерлер» саясий өкүлчүлүктү сактап, партизандык согушту уланткан. 1993-жылы алардын саны 10–20 миңдей болгон, анын 5 миңи аскерлер болгон жана өлкөнүн 15–20% аймагын көзөмөлдөгөн<ref name=":8">[https://planeta.by/terror-history/vnuki-pol-pota?ysclid=mhfzt1vie2265248938 Планета. «ВНУКИ» ПОЛ ПОТА]</ref>. 1994-жылы түштүк аймактардагы базалар жоюлуп, Таиланд жана Кытай «кызыл кхмерлерди» колдоону токтоткон. 1997-жылы ички күрөш күчөп, Кхиеу Сампхан өз партиясын түзгөн. «Кызыл кхмерлердин» кыймылы 1998-жылы формалдуу түрдө жоголгон. Кхиеу Сампхан бийликтен ажыратылган, Иенг Сари өкмөт менен келишим түзүп, кээ бир батыш аймактарын көзөмөлдөп турган. Акыркы радикалдык аскер башчы Та Мок 2000-жылы камакка алынган жана 2006-жылы каза болгон<ref>[https://www.vietsov.com.vn/rus/pages/Details.aspx?itemid=33&c=2 Лента. Мясник "красных кхмеров" обвинен в преступленях против человечности]</ref><ref>[https://www.kommersant.ru/doc/214557 Коммерсантъ. Последний из "красных кхмеров"]</ref>. 2007-жылы 19-сентябрда Нуон Чеа («Бир тууган №2») адамзатка каршы кылмыштар боюнча камакка алынган<ref>{{Cite web |title=ООН. Суд в Камбодже признал лидеров «красных кхмеров» виновными в совершении геноцида |url=https://news.un.org/ru/story/2018/11/1343001 |accessdate=2025-11-01 |archivedate=2025-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250910055003/https://news.un.org/ru/story/2018/11/1343001 }}</ref>. 2007-жылкы маалыматтарга ылайык «кызыл кхмерлердин» кыймылы толук жоголгон жана мурунку мүчөлөрү жунглилерде жашап, майда кылмыштар жана контрабанда менен алектенген. «Кызыл кхмерлердин» башчыларынын бири болгон Иенг Сари 2013-жылы 14-марта Пномпенде каза болгон<ref>[https://www.golosameriki.com/a/sary/1621422.html Голос Америки. Умер Йенг Сари – один из организаторов геноцида в Камбодже]</ref><ref>[https://www.bbc.com/russian/international/2013/03/130313_khmer_sary_dies BBC. Умер Иенг Сари, один из лидеров "красных кхмеров"]</ref>. == Колдонулган адабияттар == * Гурницкий В. Песочные часы. М.: Радуга, 1983. * Самородний О. Тайны дипломатии Пол Пота. Таллинн, 2009. <nowiki>ISBN 978-9949-18-679-2</nowiki>. * Самородний О. Пол Пот: Камбоджа — империя на костях?. Алгоритм, 2013. <nowiki>ISBN 978-5-4438-0502-3</nowiki>. * Шубин В. В. Кампучия: суд народа. М., Юридическая литература, 1980. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://www.tuolsleng.com/ «Tuol Sleng» S21 кхмер түрмөсүндө камалгандардын фотоархиви] * [https://genocide.ru/lib/genocides/cambojian.htm Адамзат тарыхындагы геноциддер. Камбожадагы геноцид.]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.eccc.gov.kh/ Камбоджа соттундагы өзгөчө сот палаталары] [[Категория:Арип боюнча уюмдар]] [[Категория:Кызыл кхмерлер]] adxfegf7w9eiahhkh3d6t4thychc6jl 0 151342 645253 643179 2026-04-30T21:54:16Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645253 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Мирто |расмий аталышы = {{lang-it|Mirto}} |өлкө = Италия |герб =Mirto-Stemma.png |желек = |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =5 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =45 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Mirto |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Автономиялуу аймак |аймак = Сицилия |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 400 |ОЖ борборунун бийиктиги = 400 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 1 200 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Миртолуктар |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 0942 |почта индекси = 98070 |Commons түрмөгүндө = Mirto |сайты = https://www.comune.mirto.me.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = ME |сүрөт = Panorama di Mirto.jpg }} '''Мирто''' ({{lang-it|Mirto}} {{IPA|[ˈmirto]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Коммуна [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгине жакын жайгашкан жана тарыхый кыштактык калктуу конуш катары белгилүү. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 1 200 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-mirto/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.mirto.me.it Расмий сайт ''(Comune di Mirto)''] {{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}} ckzhvxaqfbscpomvffs1b5w6mcu2b6l 0 151346 645241 643189 2026-04-30T16:27:32Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645241 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Лонджи |расмий аталышы = {{lang-it|Longi}} |өлкө = Италия |герб = |желек = |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =3 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =52 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Longi |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Автономиялуу аймак |аймак = Сицилия |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 616 |ОЖ борборунун бийиктиги = 616 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 1 000 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Лонджилер |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 0941 |почта индекси = 98060 |Commons түрмөгүндө = Longi |сайты = https://www.comune.longi.me.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = ME |сүрөт = Longi da Galati Mamertino.jpg }} '''Лонджи''' ({{lang-it|Longi}} {{IPA|[ˈloŋɡi]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] провинциясына караштуу коммуна. Калктуу конуг Неброди тоолорунун этегинде жайгашкан жана тарыхый айылдык мүнөзүн сактап калган калктуу конуш катары белгилүү. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 1 000 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-longi/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.longi.me.it Расмий сайт ''(Comune di Longi)''] {{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}} 0uszgcwdc6aanweu9y3iijqo2sod5su 0 151377 645260 643294 2026-05-01T02:58:17Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645260 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Ницца-ди-Сицилия |расмий аталышы = {{lang-it|Nizza di Sicilia}} |өлкө = Италия |герб = |желек = |lat_dir =N |lat_deg =37 |lat_min =59 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =24 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Nizza%20di%20Sicilia |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Автономиялуу аймак |аймак = Сицилия |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 25 |ОЖ борборунун бийиктиги = 25 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 3 700 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Ниццалыктар |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 0942 |почта индекси = 98026 |Commons түрмөгүндө = Nizza di Sicilia |сайты = https://www.comune.nizzadisicilia.me.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = ME |сүрөт = Map of comune of Nizza di Sicilia (province of Messina, region Sicily, Italy).svg }} '''Ницца-ди-Сицилия''' ({{lang-it|Nizza di Sicilia}} {{IPA|[ˈnittsa di siˈtʃiːlja]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] метрополитен шаарына караштуу коммуна. Калктуу конуш [[Иония деңизи|Иония деңизинин]] жээгинде жайгашып, негизинен туризм жана айыл чарба менен белгилүү. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 3 700 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-nizza-di-sicilia/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.nizzadisicilia.me.it Расмий сайт ''(Comune di Nizza di Sicilia)''] {{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}} 1szh01e54o7j1ssye7y356gkvjotnmh 0 151381 645255 644912 2026-04-30T22:32:59Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645255 wikitext text/x-wiki {{Инсан |ысымы = Момыш уулу Бауыржан |расмий ысымы = {{lang-kk|Бауыржан Момышұлы / Bauyrjan Momyşūly}} |сүрөт = Rus Stamp GSS-Momyshuli.jpg |өлчөмү = 280px |туулган күнү = 24.12.1910 |каза болгон күнү = 10.06.1982 |туулган жери = Орус империясы, Сыр-Дарыя облусу, Евгеньевка айылы |жарандыгы = {{Өлкө желеги|СССР}} |каза болгон жери = Казак ССР, Алматы шаары |жубайы = Муканкызы Бибижамал<br>Коркина Клавдия Николаевна<br>Строева Вера Павловна<br>Баубекова Гайникамал<br>Егембердиева Жамиля |Commons = Baurzhan Momyshuly }} '''Момыш уулу Бауыржан''' ({{lang-kk|Бауыржан Момышұлы / Bauyrjan Momyşūly}}) — советтик офицер, [[Улуу Ата-Мекендик согуш|Улуу Ата Мекендик согуштун]] катышуучусу, Советтер Союзунун Баатыры (1990, каза болгондон кийин наам ыйгарылган), Казакстандын Эл Баатыры (2025, каза болгондон кийин наам ыйгарылган), Панфилов баатыры, жазуучу. Полковник (1943)<ref>[https://www.azattyqasia.org/a/momyshuly_mekemtas_sbornik/2041646.html Азаттык Азия. К 100-летию Бауыржана Момышулы издается 40-томный сборник его сочинений]</ref>. == Өмүр баяны == Момыш уулу Бауыржан 1910-жылдын 24-декабрында [[Жамбыл облусу|Жамбыл облусунун]] Жуалы районундагы Көлбастау айылында туулган. Атасы Момуш өз алдынча эскиче кат тааныган, кирилл алфавитинде окууну өздөштүргөн, өз мезгилинин сабаттуу адамдарынын бири болгон. Эл арасында жыгач уста, өтүкчү жана зергер катары таанымал болгон. Имаш атасы карыган кезинде бүткүл чарбаны уулу Момушка өткөрүп берген. Чоң энесинин аты — Кызтумас, карыган чагында туугандары аны "сары кемпир" деп аташчу. Апасы Разия дүйнөдөн эрте өтүп, Бауыржан 3 жашынан баштап Кызтумас чоң энесинин колунда өскөн. 1921-жылы башталгыч класста окуу үчүн Аса интернатына кирет. 1924-жылдан баштап жети жылдык мектепти [[Чымкент]] шаарында окуйт. Бул ошол аймакта 1924-жылы ачылган эң алгачкы жети жылдык мектеп болгон. Бауыржан менен бир класста казактын атакутуу инсандары Абдильда Тажибаев жана Курманбек Сагындыков окуган. 1928-жылы мектепти мыкты аяктап, Оренбург шаарындагы Казак педагогикалык институтуна окууга кирет. Институттун директору Токтубаев деген киши болгон. Ал жаш баланын катуу суукта жука кийим менен жүргөнүн көрүп, өзүнүн кабинетине чакыртат. Баланын колуна бухгалтерияга кагаз жазып берип, ушул кагаз менен акча аларын жана ал акчага айылына кайтса болорун айтат. Мындай турмуштук шарттарга байланыштуу ал окуусун таштап кетүүгө аргасыз болот. 1928–1930-жылдары башталгыч мектепте мугалим болуп иштейт. Бир аз убакыт райондук аткаруу комитетинин жооптуу катчысы кызматын аркалайт. Райондук милицияда 6 айдай эмгектенет. 1932–1934-жылдар аралыгында Кызыл Армиянын катарында кызмат өтөйт. 1933-жылы полк мектебин бүтүрөт. Туулган айылына кайтып келип, бир нече жыл каржы мекемесинде иштейт. Аткаруу комитетиндеги кызматы менен таанымал болгон Бауыржан, Тимофей Дубовиктин колдоосу менен Чымкент өнөр жай банкынын экономисти болот. Бул кызматта иштеп жүргөндө, 1936-жылы Республикалык банктын башкаруучусу Бархан Б. М. жолдомосу менен Ленинграддагы Финансы академиясынын алдындагы бир жылдык курсту бүтүрөт. Анын адистигин баалаган жетекчилик аны СССР өнөр жай банкынын республикалык башкармалыгына улук консультант катары дайындайт. 1936-жылы жаңыдан түзүлүп жаткан бөлүмгө взвод командири катары чакырылат. Бул учурда рота командири, полк штабынын башчысынын жардамчысы болуп иштейт. 1939-жылы атасы Момуш кайтыш болгон. == Согуш учурундагы эрдиги == Улуу Ата Мекендик согуш башталгандан кийин, генерал-майор Панфилов И. В. колбашчылыгы астында 316-аткычтар дивизиясы түзүлө баштайт. Июнь айынын аягында улук лейтенант Момыш уулу Бауыржан аталган дивизиянын 1073-Талгар аткычтар полкунун батальон командири болуп дайындалат. Августтун аягында Алматыда дивизиянын курамы толукталгандан кийин фронтко жөнөйт. 1941-жылдын сентябрында дивизия менен бирге 52-өзүнчө армиянын карамагына берилип, Малая Вишеранын жанында коргонуу чегин курат<ref>[https://semeylib.kz/?p=14070 Семейдің облыстық Абай атындағы әмбебап кітапханасы. Б. Момышұлы «Ұшқан ұя»: оқырмандар конференциясы]</ref>. 1942-жылдан тарта ВКП(б)нын мүчөсү. Москва үчүн салгылаштын оор башталышына байланыштуу, 5-октябрда 316-аткычтар дивизиясы тез арада Волоколамск багытына жөнөтүлөт. Дивизиянын алгачкы эшелондору 10-октябрда келе баштайт. Батыш фронтунун 16-армиясынын курамындагы 316-аткычтар дивизиясы коргонууну бекем кармап, тарыхка «панфиловчулар» деген ат менен кирет. Улук лейтенант Момыш уулу Бауыржан Москваны коргоодо 27 салгылашууга катышкан. Жеке курамдын теңдешсиз жана массалык эрдиги үчүн СССРдин коргоо эл комиссарынын 1941-жылдын 18-ноябрындагы буйругу менен дивизияга «Гвардиялык» наам берилип, ал 8-гвардиялык аткычтар дивизиясы деп аталат. Ал эми Момыш уулу Бауыржан кызмат кылган 1073-аткычтар полку 19-гвардиялык аткычтар полку болуп өзгөрөт. Вермахттын Москвага экинчи башкы чабуулу учурунда, 1941-жылдын 16-ноябрынан 18-ноябрына чейин улук лейтенант Момыш уулу Бауыржандын батальону дивизиядан бөлүнүп калганына карабай, Волоколамск шоссесиндеги Матрёнино айылында баатырларча салгылашат. Комбаттын чебер жетекчилиги немистерди бул чекте 3 күнгө токтотууга мүмкүндүк берген. Момыш уулу Бауыржандын жетекчилиги астындагы батальондун баатырдык жолу Александр Бектин «Волоколамск шоссеси» аттуу көркөм-тарыхый китебинде сүрөттөлгөн<ref>[https://imwerden.de/pdf/bek_volokolamskoe_shosse_1960_text.pdf Бек А. А. Волоколамское шоссе]</ref>. Анын командирлик жөндөмү байкалып, ноябрь айынын аягында 16-армиянын командачысы Рокоссовский К.К. тарабынан жеке өзү полк командири болуп дайындалат. 19-гвардиялык аткычтар полкун башкарып, 1941-жылдын 26–30-ноябрында Москва облусунун Соколово айылынын аймагында төрт сутка бою айыгышкан салгылашууларды жүргүзүп, душмандын чабуулдарын ийгиликтүү кайтарган. Крюково станциясы жана калктуу конушу үчүн болгон согуштарда Момыш уулу Бауыржандын полку 8-гвардиялык дивизиянын күжүрмөн тартибинин борборунда болуп, 30-ноябрдан 7-декабрга чейин салгылашкан. 1941-жылдын 5-декабрындагы согушта жарадар болсо да, согуш талаасын таштап кеткен эмес. Москва облусунун Дубровка айылындагы салгылашууда экинчи ирет жаракат алган. Ага карабастан 7-декабрга чейин полкту башкарууну уланткан. 1941-жылдын декабрынан тартып 1075-аткычтар полкунун командиринин орун басары, 1942-жылдын февралында кайрадан 19-гвардиялык аткычтар полкунун командири болуп дайындалат. Москва алдындагы контрчабуулга катышкан. 1942-жылдын январында 8-гвардиялык дивизия Түндүк-Батыш фронтунун 3-удардык армиясына өткөрүлүп, Демянск чабуул операциясынын жүрүшүндө ССтин «Өлүк баш» (Totenkopf) дивизиясы менен согушкан. Кийинчерээк дивизия Холм шаарынын жанындагы фронт тилкесинде коргонууда турган. Москва үчүн салгылашта көрсөткөн каармандыгы жана эрдиги үчүн капитан Момыш уулу Бауыржан 1942-жылы Советтер Союзунун Баатыры наамына көрсөтүлгөн, бирок бул наам ага 1990-жылдын 11-декабрында гана (каза болгондон кийин) берилген. 1943-жылы ага «полковник» аскердик наамы ыйгарылган. 1943-жылдын ноябрында оорусуна байланыштуу госпиталга жөнөтүлүп, дарылангандан кийин өргүү берилген. 1944-жылдын май айында окууга жөнөтүлүп, декабрда Ворошилов К.Е. атындагы Жогорку аскердик академиянын алдындагы офицердик курамдын билимин жогорулатуу курсун аяктайт. 1945-жылдын январында 2-Прибалтика фронтуна келип, 9-гвардиялык аткычтар дивизиясынын командиринин орун басары болуп дайындалат. 1945-жылдын 28-январынан согуштун аягына чейин 9-гвардиялык аткычтар дивизиясынын командиринин милдетин үзгүлтүксүз аткарган. Курляндия топтошкон душман аскерлерин блокадага алуу жана аларга каршы операцияларды башкарган. 1945-жылдын февраль-март айларында Латвиянын Приекуле станциясынын түндүк-батышында анын дивизиясы душмандын катуу чыңдалган коргонуусунун үч тилкесин бузуп өткөн. Натыйжада 15 калктуу конуш бошотулуп, душмандын жандуу күчүнө жана аскердик техникасына олуттуу зыян келтирилген. == Жеке жашоосу == Момыш уулу Бауыржан чоң энеси — Кызтумас, апасы — Разия, чоң атасы — Имаш. Анын Убиш, Убиа, Салима жана Алима аттуу карындаштары болгон<ref name=":0">[https://www.caravan.kz/gazeta/gerojj-i-ego-zhenshhiny-43866/ Караван. Герой и его женщины]</ref>. Момыш уулу Бауыржан өзүнүн төрт жубайлары тууралуу «Аялдарыма тиешелүү тема» (''«Тақырып әйелдерім туралы»'') аттуу эмгегинде жазган. Анын жалпысынан беш жубайы болгон<ref name=":0" />: * Биринчи жубайы: Муканкызы Бибижамал (өзүнөн 2 жаш кичүү). Ортосунда Момыш уулу Бахытжан (1941—2012) аттуу белгилүү жазуучу баласы болгон. * Экинчи жубайы: Клавдия Николаевна Коркина. Ортосунда Елена Бауыржановна Коркина (1947) аттуу кызы бар. * Үчүнчү жубайы: Вера Павловна Строева. * Төртүнчү жубайы: Гайникамал Баубекова. Алар 1961-жылы баш кошуп, Гайникамал 1973-жылы каза болгонго чейин 12 жыл бирге жашашкан. * Акыркы жубайы: Жамиля Егембердиева. Ал Момыш уулу Бауыржан тууралуу «Өмүрүнүн өзү — дастан» (''«Өмірінің өзі — дастан»'') аттуу китеп жазган. == Сыйлыктары == * Советтер Союзунун Баатыры (11.12.1990, каза болгондон кийин) * Ленин ордени (11.12.1990, каза болгондон кийин) * Эки Кызыл Туу ордени (06.06.1942, 30.12.1956)<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie10020205/?backurl=/heroes/%3Flast_name%3D%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%26first_name%3D%D0%A3%D0%BB%D1%8B%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander:nagrady_nagrad_doc:nagrady_uchet_kartoteka:nagrady_ubilein_kartoteka:potery_doneseniya_o_poteryah:potery_gospitali:potery_utochenie_poter:potery_spiski_zahoroneniy:potery_voennoplen:potery_iskluchenie_iz_spiskov:potery_kartoteki:potery_vpp%26page%3D1 Память народа. Момыш Улы Баурджанович]</ref> * I даражадагы Ата Мекендик согуш ордени (06.06.1945) * Эмгек Кызыл Туу ордени (15.01.1971) * Элдердин Достугу ордени (23.12.1980) * Кызыл Жылдыз ордени (20.04.1953) * «Ардак белгиси» ордени (03.01.1959) * «Аскердик кызматы үчүн» медалы (6.05.1946) * «Эл Баатыры» (Халық Қаһарманы) наамы (25.12.2025, каза болгондон кийин)<ref>[https://www.azattyq.org/a/prezident-bauyrzhan-momyshulyna-halyq-qa%D2%BBarmany-atagyn-beru-turaly-zharlyqqa-qol-qoidy/33632679.html Азаттық радиосы. Президент Бауыржан Момышұлына “Халық қаһарманы” атағын беру туралы жарлыққа қол қойды]</ref> == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [http://bibliotekar.kz/istorija-kazahstana-za-9-klass-hrestomat/boevaja-harakteristika-komandira-1073-go.html Боевая характеристика Бауыржана Момышулы, 1942 год]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://rus.azattyq.org/content/momyshuly_mekemtas_sbornik/2041646.html К 100-летию Бауыржана Момышулы издаётся 40-томный сборник его сочинений] * [http://www.isinaliev.ig.kz/ru/hisfeatures/momyshuly/ Человек-легенда] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201026063558/http://www.isinaliev.ig.kz/ru/hisfeatures/momyshuly/ |date=2020-10-26 }} * [http://www.zhambyl.kz/index.php?action=news&type=1&lan=kaz&news_id=124 30 томдық жарыққа шықты] * [https://web.archive.org/web/20131213055506/http://www.caravan.kz/article/5547/print Нераскрытые тайны жизни героя]. * [http://rus.azattyq.org/content/kazakhstan_baurzhan_momyshuly_world_war_begalin_kazakhfilm/24383139.html Второй прорыв фильма «За нами Москва» случится спустя более 40 лет]. * [http://rus.azattyq.org/content/baurzhan_momyshuly_and_his_step_daughter_shapiga_musina/24464177.html Бауржан Момышулы глазами его падчерицы]. * [http://tengrinews.kz/cinema/asel-sagatova-i-akan-sataev-rasskazali-o-syemkah-kartinyi-bauyirjan-momyishulyi-240547/ В декабре 2013 года на телеканале «Хабар» покажут сериал о Бауыржане Момышулы]. * [http://berkovich-zametki.com/2011/Zametki/Nomer5/Ioffe1.php/ «Волоколамское шоссе» в Израиле]. * [https://web.archive.org/web/20190717131100/http://ztgzt.kz/social-life/society/vizhu-tri-polka-myortvyx-kalek-i-vas.html Вижу три полка — мёртвых, калек и вас (Стенограмма речи Бауыржана Момышулы)]. * [https://web.archive.org/web/20190717130916/http://vcbs.ru/Памятные-даты/baurzhan-momyshuly-legendarnyj-batyr.html Бауржан Момышулы — легендарный Батыр]. * [https://web.archive.org/web/20190717131352/https://gistory.livejournal.com/305029.html Момыш-Улы про приказ 0428]. gq6qoeswor7ggvy45aiqmxvcqpp9vb3 0 151513 645237 643692 2026-04-30T15:34:55Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645237 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Либрицци |расмий аталышы = {{lang-it|Librizzi}} |өлкө = Италия |герб =Librizzi-Stemma.svg |желек =Librizzi-Bandiera.svg |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =1 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =58 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Librizzi |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Автономиялуу аймак |аймак = Сицилия |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 450 |ОЖ борборунун бийиктиги = 450 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 1 600 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Либриццилер |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 0941 |почта индекси = 98064 |Commons түрмөгүндө = Librizzi |сайты = https://www.comune.librizzi.me.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = ME |сүрөт = Map of comune of Librizzi (province of Messina, region Sicily, Italy).svg }} '''Либрицци''' ({{lang-it|Librizzi}} {{IPA|[liˈbrittsi]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] метрополитен шаарына караштуу коммуна. Шаар Неброди тоолорунун этегинде жайгашып, айыл чарба жана салттуу жашоо образы менен белгилүү. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 1 600 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-librizzi/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.librizzi.me.it Расмий сайт ''(Comune di Librizzi)''] {{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}} 1ite7nh1xd8kenvda1byfxunvioe3uy 0 151519 645261 643712 2026-05-01T03:09:15Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645261 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Новара-ди-Сицилия |расмий аталышы = {{lang-it|Novara di Sicilia}} |өлкө = Италия |герб = |желек = |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =1 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =7 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Novara%20di%20Sicilia |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Автономиялуу аймак |аймак = Сицилия |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 650 |ОЖ борборунун бийиктиги = 650 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 1 300 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Новаралыктар |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 0941 |почта индекси = 98058 |Commons түрмөгүндө = Novara di Sicilia |сайты = https://www.comune.novaradisicilia.me.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = ME |сүрөт = Map of comune of Novara di Sicilia (province of Messina, region Sicily, Italy).svg }} '''Новара-ди-Сицилия''' ({{lang-it|Novara di Sicilia}} {{IPA|[noˈvaːra di siˈtʃiːlja]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] метрополитен шаарына караштуу коммуна. Коммуна дөңсөөдө жайгашып, орто кылымдык архитектурасы жана тарыхый мурастары менен белгилүү. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 1 300 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-novara-di-sicilia/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.novaradisicilia.me.it Расмий сайт ''(Comune di Novara di Sicilia)''] {{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}} ch46fmibl7bxflel03e34du0dkkhfrb 0 151522 645256 643721 2026-04-30T22:42:45Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645256 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Монтальбано-Эликона |расмий аталышы = {{lang-it|Montalbano Elicona}} |өлкө = Италия |герб = |желек = |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =0 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =0 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Montalbano%20Elicona |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Автономиялуу аймак |аймак = Сицилия |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 907 |ОЖ борборунун бийиктиги = 907 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 2 000 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Монтальбанолуктар |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 0941 |почта индекси = 98065 |Commons түрмөгүндө = Montalbano Elicona |сайты = https://www.comune.montalbanoelicona.me.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = ME |сүрөт = Map of comune of Montalbano Elicona (province of Messina, region Sicily, Italy).svg }} '''Монтальбано-Эликона''' ({{lang-it|Montalbano Elicona}} {{IPA|[montalˈbaːno eliˈkɔːna]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы [[Мессина]] метрополитен шаарына караштуу коммуна. Коммуна тоолуу аймакта жайгашып, орто кылымдык сепили жана тарыхый архитектурасы менен белгилүү. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 2 000 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-montalbano-elicona/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.montalbanoelicona.me.it Расмий сайт ''(Comune di Montalbano Elicona)''] {{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}} smz97rp45eiz9feoixv2mqxhv3oh7tk 0 151525 645236 643730 2026-04-30T15:12:22Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645236 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Лени |расмий аталышы = {{lang-it|Leni}} |өлкө = Италия |герб =Leni-Stemma.svg |желек = |lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =34 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =14 |lon_min =50 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Leni |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Автономиялуу аймак |аймак = Сицилия |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 200 |ОЖ борборунун бийиктиги = 200 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 700 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Лениликтер |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 090 |почта индекси = 98050 |Commons түрмөгүндө = Leni |сайты = https://www.comune.leni.me.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = ME |сүрөт = Map of comune of Leni (province of Messina, region Sicily, Italy).svg }} '''Лени''' ({{lang-it|Leni}} {{IPA|[ˈlɛni]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралындагы Эол аралдарына кирген [[Салина]] аралындагы коммуна. Калктуу конуш вулкандык аралда жайгашып, жаратылышы жана тынч турмушу менен белгилүү. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 700 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/sicilia/67-leni/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.leni.me.it Расмий сайт ''(Comune di Leni)''] {{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}} fpvhgg9elt5gtzfd38tjwpo96wnnni1 0 151570 645269 643845 2026-05-01T10:32:09Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645269 wikitext text/x-wiki {{Өлкөнүн футбол боюнча курамасы | Аталышы = Парагвай | Эн белгиси = Flag_of_Paraguay.svg | Лакап аттары = ''Гуаранилер'' ({{lang-es|Los Guaraníes}})<br>''Ак-кызылдар'' ({{lang-es|La Albirroja}}) | Федерациясы = Парагвай футбол ассоциациясы | Конфедерациясы = [[КОНМЕБОЛ]] ([[Түштүк Америка]]) | Машыктыруучусу = {{желек|Аргентина}} [[Густаво Алфаро]] | Капитаны = [[Густаво Гомес]] | Эң көп оюн саны = [[Пауло да Силва]] (148) | Мыкты бомбардири = [[Роке Санта Круз]] (32) | Үй стадиону = «Дефенсорес дел Чако» | Азыркы рейтинги = {{ФИФА эркектер рейтинги|PAR}} | Мыкты рейтинги = 9 <small>(март 2001)</small> | Төмөнкү рейтинги = 103 <small>(май 1995)</small> | ФИФА коду = PAR | Биринчи оюну = {{футбол|PAR}} 1:5 {{футбол|ARG|||R}}<br>''([[Асунсьон]], [[Парагвай]]; 11-май 1919)'' | Жеңиши = {{футбол|PAR}} 7:0 {{футбол|BOL|||R}}<br>''([[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]; 30-апрель 1949)''<br>{{футбол|HKG}} 0:7 {{футбол|PAR|||R}}<br>''([[Гонконг]]; 17-ноябрь 2010)'' | Жеңилүүсү = {{футбол|ARG}} 8:0 {{футбол|PAR|||R}}<br>''([[Сантьяго]], [[Чили]]; 20-октябрь 1926)'' | ДЧ оюн = 9 | Биринчи ДЧ = 1930 | ДЧ жетишкендиги = Чейрек финал ([[2010 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2010]]) | Аймактык мелдеш = [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогу]] | Аймактык оюн = 39 | Биринчи мелдеш = [[1921 Футбол боюнча Америка кубогу|1921]] | Аймактык жетишкендиги = '''Чемпион''' ([[1953 Футбол боюнча Америка кубогу|1953]], [[1979 Футбол боюнча Америка кубогу|1979]]) <!-- негизги форма --> | pattern_la1 = _par26h | pattern_b1 = _par26h | pattern_ra1 = _par26h | pattern_sh1 = _shorts | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 0000FF | socks1 = 0000FF <!-- резервдик форма --> | pattern_la2 = _par26A | pattern_b2 = _par26A | pattern_ra2 = _par26A | pattern_sh2 = _par26A | pattern_so2 = | leftarm2 = 000060 | body2 = 000060 | rightarm2 = 000060 | shorts2 = 000060 | socks2 = 232532 }} '''Парагвай улуттук футбол курамасы''' ({{lang-es|Selección de fútbol de Paraguay}}, {{lang-gn|Poravo Paraguáigua Vakapipopo pegua}}) — эл аралык [[футбол]] мелдештеринде [[Парагвай|Парагвайдын]] атынан чыгуучу команда. Кураманы Парагвай футбол ассоциациясы башкарат. Курама [[Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|дүйнө чемпионатына]] 10 жолу катышкан, эң жакшы жыйынтыгы — 2010-жылы чейрек финалга чыгуу. [[Футбол боюнча Америка кубогу|Америка кубогун]] эки жолу жеңген (1953, 1979). ФИФА рейтингиндеги эң жогорку орду — 8-орун (2001). Эң ийгиликтүү мезгили машыктыруучу [[Херардо Мартино]] менен байланыштуу: 2010 Дүйнө чемпионатында чейрек финалга жетип, 2011 Америка кубогунда финалына чыккан. Кураманын башкы машыктыруучусу — [[Аргентина|аргентиналык]] адис [[Густаво Алфаро]], капитаны — [[Густаво Гомес]]. == Булактар == {{булактар|2}} == Шилтемелер == * Парагвай футбол ассоциациясынын [https://www.apf.org.py/seleccion-absoluta-masculina-79 расмий сайты]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.fifa.com/about-fifa/associations/PAR Парагвай] ФИФА сайтында {{Stub}} [[Категория:Футбол курамалар]] few8g7ex9hurwe271rc4ckwbfsrhfym 0 151613 645258 644378 2026-05-01T01:58:46Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645258 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Неттуно |расмий аталышы = {{lang-it|Nettuno}} |өлкө = Италия |герб =Nettuno (Italia)-Stemma.svg |желек =Nettuno (Italia)-Gonfalone.svg |lat_dir =N |lat_deg =41 |lat_min =27 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =12 |lon_min =39 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Nettuno |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Метрополитен шаар |аймак = Рим метрополитен шаары |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 9 |ОЖ борборунун бийиктиги = 9 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 49 000 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Неттунолуктар |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 06 |почта индекси = 00048 |Commons түрмөгүндө = Nettuno |сайты = https://www.comune.nettuno.roma.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = RM |сүрөт = Map of comune of Nettuno (province of Rome, region Lazio, Italy).svg }} '''Неттуно''' ({{lang-it|Nettuno}} {{IPA|[ˈnettuno]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Лацио]] аймагындагы [[Рим]] шаарына караштуу коммуна. Калктуу конуш [[Тиррен деңизи|Тиррен деңизинин]] жээгинде жайгашып, порт жана туристтик борбор катары белгилүү. Ал [[Анцио]] шаары менен чектешет. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 49 000 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/lazio/nettuno/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.nettuno.roma.it Расмий сайт ''(Comune di Nettuno)''] {{Рим шаарынын коммуналары}} hjiga8or79jhhqssuu84qhwieydcwzf 0 151742 645248 644443 2026-04-30T19:33:03Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645248 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Коммуна |кыргызча аталышы = Марино |расмий аталышы = {{lang-it|Marino}} |өлкө = Италия |герб =Marino (Italia)-Stemma.svg |желек =Marino (Italia)-Gonfalone.svg |lat_dir =N |lat_deg =41 |lat_min =46 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =12 |lon_min =39 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Marino |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Метрополитен шаар |аймак = Рим метрополитен шаары |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 360 |ОЖ борборунун бийиктиги = 360 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 38 000 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Маринолуктар |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 06 |почта индекси = 00047 |Commons түрмөгүндө = Marino |сайты = https://www.comune.marino.rm.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = RM |сүрөт = Map of comune of Marino (province of Rome, region Lazio, Italy).svg }} '''Марино''' ({{lang-it|Marino}} {{IPA|[maˈriːno]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Лацио]] аймагындагы [[Рим|Рим шаарына]] караштуу коммуна. Ал Альбан тоолорунда жайгашып, [[Castelli Romani|Кастелли Романи]] аймагына кирет жана өзүнүн шарап салты менен белгилүү. == Тарыхый эстеликтер == * Марино эски шаары — орто кылымдык архитектура сакталган борбор. * Палаццо Колонна — тарыхый сарай. * Сан-Барнаба чиркөөсү — шаардын негизги диний имараты. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 38 000 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/lazio/marino/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.marino.rm.it Расмий сайт ''(Comune di Marino)''] {{Рим шаарынын коммуналары}} 08m726xapqozhgh8bv6c8zrj4blh6w9 0 151766 645251 644504 2026-04-30T20:56:02Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645251 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Коммуна |кыргызча аталышы = Ментана |расмий аталышы = {{lang-it|Mentana}} |өлкө = Италия |герб = |желек = |lat_dir =N |lat_deg =42 |lat_min =2 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =12 |lon_min =38 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Mentana |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Метрополитен шаар |аймак = Рим метрополитен шаары |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 150 |ОЖ борборунун бийиктиги = 150 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 23 000 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Ментаналыктар |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 06 |почта индекси = 00013 |Commons түрмөгүндө = Mentana |сайты = https://www.comune.mentana.rm.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = RM |сүрөт = Map of comune of Mentana (province of Rome, region Lazio, Italy).svg }} '''Ментана''' ({{lang-it|Mentana}} {{IPA|[menˈtaːna]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Лацио]] аймагындагы [[Рим|Рим шаарына]] караштуу коммуна. Коммуна Рим шаарына жакын жайгашып, тарыхый окуялары менен белгилүү. == Тарыхый эстеликтер == * Ментана салгылашуусу өткөн жер — 1867-жылы италиялык биригүү доорунда маанилүү окуя болгон. * Гарибальди музейи — [[Жузеппе Гарибальди|Жузеппе Гарибальдиге]] байланыштуу экспозициялар сакталган. * Орто кылымдык чеп — шаарда тарыхый коргонуу курулуштары бар. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 23 000 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/lazio/mentana/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.mentana.rm.it Расмий сайт ''(Comune di Mentana)''] {{Рим шаарынын коммуналары}} 24zw3q7lb8ljc6obz2t682matv8b56q 0 151783 645257 644593 2026-05-01T01:47:01Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645257 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Коммуна |кыргызча аталышы = Неми |расмий аталышы = {{lang-it|Nemi}} |өлкө = Италия |герб = |желек = |lat_dir =N |lat_deg =41 |lat_min =43 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =12 |lon_min =42 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Nemi |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Метрополитен шаар |аймак = Рим метрополитен шаары |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 521 |ОЖ борборунун бийиктиги = 521 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 2 000 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Немиликтер |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 06 |почта индекси = 00074 |Commons түрмөгүндө = Nemi |сайты = https://www.comune.nemi.rm.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = RM |сүрөт = Map of comune of Nemi (province of Rome, region Lazio, Italy).svg }} '''Неми''' ({{lang-it|Nemi}} {{IPA|[ˈnɛːmi]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Лацио]] аймагындагы [[Рим|Рим шаарына]] караштуу коммуна. Коммуна Альбан тоолорунда жайгашып, Неми көлүнүн жээгинде орун алган жана кооз пейзаждары менен белгилүү. == Тарыхый эстеликтер == * Диана кудайына арналган ыйык жай — байыркы Рим доорунда маанилүү диний борбор болгон. * Неми көлү — тарыхый жана табигый мааниге ээ аймак. * Орто кылымдык борбор — тар көчөлөр жана байыркы архитектура сакталган. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 2 000 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/lazio/nemi/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.nemi.rm.it Расмий сайт ''(Comune di Nemi)''] {{Рим шаарынын коммуналары}} ep342pptadkk96w1q1dz350fsvuz3i9 0 151785 645268 644598 2026-05-01T10:17:37Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 645268 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Коммуна |кыргызча аталышы = Палестрина |расмий аталышы = {{lang-it|Palestrina}} |өлкө = Италия |герб =Palestrina-Stemma.svg |желек =Palestrina-Bandiera.svg |lat_dir =N |lat_deg =41 |lat_min =50 |lat_sec =0 |lon_dir =E |lon_deg =12 |lon_min =54 |lon_sec =0 |CoordAddon=type:city_region:IT |CoordScale=30000 |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/?text=Италия%2C%20Palestrina |өлкөнүн картасынын өлчөмү = 300 |аймактын картасынын өлчөмү = 300 |аймактын түрү = Метрополитен шаар |аймак = Рим метрополитен шаары |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = Мэр |башчысы = |бийиктиги = 450 |ОЖ борборунун бийиктиги = 450 |климаты = Жер ортолук деңиз климаты |расмий тили = Италян тили |калкы = 22 000 |элди каттоо жылы = 2024 |жыштыгы = |улуттук курамы = Италиялыктар |диний курамы = Католиктер |этнохороним = Палестриналыктар |убакыт аралыгы = +1 |DST = +2 |телефон коду = +39 06 |почта индекси = 00036 |Commons түрмөгүндө = Palestrina |сайты = https://www.comune.palestrina.rm.it |сайтынын тили = it |автоунаа коду = RM |сүрөт = Map of comune of Palestrina (province of Rome, region Lazio, Italy).svg }} '''Палестрина''' ({{lang-it|Palestrina}} {{IPA|[paleˈstriːna]}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Лацио]] аймагындагы [[Рим|Рим шаарына]] караштуу коммуна. Байыркы заманда бул шаар Пренесте деп аталган жана Рим доорунда маанилүү диний борбор болгон. == Тарыхый эстеликтер == * Фортуна кудайына арналган ибадаткана — байыркы Рим архитектурасынын маанилүү эстелиги. * Барберини сарайы — азыркы учурда археологиялык музей жайгашкан. * Орто кылымдык борбор — тарыхый имараттар сакталган. == Калкы == Коммуна калкы болжол менен 22 000 адамды түзөт.<ref>https://www.tuttitalia.it/lazio/palestrina/statistiche/popolazione-andamento-demografico/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Булактар == <references /> == Тышкы шилтемелер == [https://www.comune.palestrina.rm.it Расмий сайт ''(Comune di Palestrina)''] {{Рим шаарынын коммуналары}} l5n5gnws3sjaew6fc2fl5r2dk01yj1u 0 151947 645230 645136 2026-04-30T12:23:17Z Artelow 2286 645230 wikitext text/x-wiki {{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:41, 29 апрель 2026 (UTC)}} Союнов Назар Тойлиевич — [[Түркмөнстан|түркмөн]] мамлекеттик жана илимий ишмери, министр. Мунай-газ тармагы боюнча 40 ашык илимий эмгектин автору. == Өмүр баяны == 1936-жылы Түркмөн ССРинин Небит-Даг шаарчасында (азыркы Балканабад шаары) туулган. Азербайжан мунай жана химия институтун (1959), СССР Мамлекеттик илим жана техника комитетинин алдындагы Эл чарбасын башкаруу институтун (1974), КПСС БКнын алдындагы Коомдук илимдер академиясын (1982) аяктаган. Экономика илимдеринин кандидаты (1991). Эмгек жолун 1959-жылы бургулоочунун жардамчысы болуп баштаган. "Түркмөнмунай" бирикмесинде инженердик жана жетекчилик кызматтарда иштеп, кийинчерээк Түркмөн ССРинин Геология боюнча мамлекеттик комитетинин төрагасы болгон. 1979—1985: Түркмөн ССРинин тышкы иштер министри. 1990—1994: Түркмөнстандын Президенттик кеңешинин мүчөсү, Отун-экономикалык комплекс жана өнөр жай боюнча комитеттин төрагасы. 1992—1993: Түркмөнстандын Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары. 1992—1993: Түркмөнстандын Өзгөчө кырдаалдар боюнча мамлекеттик комиссиясынын төрагасы. 1993—1994: Түркмөнстандын президентинин отун-энергетика маселелери боюнча мамлекеттик кеңешчиси. 1993—1994: Түркмөнстандын мунай жана газ министри. 1994: Стандартташтыруу, метрология, жер астындагы байлыктарды коргоо жана иштерди коопсуз жүргүзүү боюнча башкы мамлекеттик инспекциянын төрагасынын орун басары. 1995-жылдын май айынан тартып Москвада жашаган. 1998-жылы Орусиянын Мамлекеттик Думасынын депутаты Тельман Гдляндын жардамчысы болуп иштеген. Чет өлкөлөрдөгү мекендештер менен байланыш боюнча "Родина" ассоциациясынын аткаруу комитетинин төрагасы болгон. 2021-жылдын 25-мартында каза болгон. === Сыйлыктары === * Илим жана техника тармагындагы Түркмөн ССРинин Мамлекеттик сыйлыгы. * Эмгек Кызыл Туу ордени. * "Ардак Белгиси" ордени. * "Эсгектеги эрдиги үчүн" медалы. * "Гайрат" медалы (1993). j1m303t2ecxcjyhl961vjl7el3kljlr 0 151952 645264 645179 2026-05-01T08:37:40Z ~2026-26456-23 47452 4версия 645264 wikitext text/x-wiki '''Сю́дзи Накаму́ра''' ''(жап. 中村修二 Накамура Сю:дзи, туулган күнү 22-май 1954) — [[Жапония|жапон]] жана [[Америкалыктар|америкалык]] [[Физика|физик]], көк LEDди ойлоп табуучу, 2014-жылы''<ref>Lenta.ru: Илим жана техника: Илим: Физика боюнча Нобель сыйлыгын жарык диоддору үчүн тапшырмакчы. Кирүү датасы: 2014-жылы 7-октябрь. 2014-жылы 7-октябрда архивделген.</ref> ''физика боюнча [[Нобель сыйлыгы|Нобель]] сыйлыгынын ээси, азыр Калифорния университетинде Санта-Барбарада (АКШ) эмгектенет.''<ref>Шужи Накамура. Калифорния университети, Санта-Барбара. 2010-жылдын 15-июлунда оригиналынан архивделген.</ref> == '''Карьерa''' == * 1977-жылы Токусима университетин электрондук инженер адистиги боюнча аяктаган. * 1979-жылы ошол эле адистик боюнча магистр даражасын коргогон. * 1979-жылы «Nichia Chemical Industries» компаниясына Токусимада жумушка кабыл алынган. * 1993-жылы галлий нитридине негизделген жогорку жарыктыктагы көк LEDди биринчи жолу жасаган. * 1994-жылы Токусима университетинен [[Техникалык тейлөө|техникалык]] илимдердин доктору даражасын алган. * 1999-жылы Nichia корпорациясын таштап, [[Калифорния Университети (Санта-Барбара)|Калифорния университетинин]] Санта-Барбара кампусунда профессорлук кызматты алган. * 2001-жылы Накамура мурдагы жумуш берүүчүсү Nichia компаниясына ачыкка чыгаруу үчүн берген бонус боюнча доо тасып, баштапкыда болгону ¥20000 (≈ 180 [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]] [[доллар]]) болгон сумманы талашкан. Накамура соттогу процесс учурунда баштапкы учурда ¥20 [[Миллард (Миссури)|миллиард]] (≈ 180 млн [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]] [[доллар]]) компенсацияны жеңип алганына карабастан *, Nichia апелляция берип, 2005-жылы тараптар ¥840 [[миллион]] (≈ 9 млн [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]] [[доллар]]) суммада макулдашкан — ошол учурда [[Жапония|япон]] компаниясы төлөгөн эң чоң бонус болчу. * 2003-жылдан баштап [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]]нын Улуттук Инженерлер Академиясынын мүчөсү.<ref>Электроника, Байланыш жана Маалымат Системалары Инженерлиги - д-р Сюдзи Накамура. Улуттук Инженердик Академия. 2014-жылдын 15-июлуна архивделген.</ref> == '''[[Сыйлыктар]] жана таанылуу''' == * 2000 — Карл Цейс сыйлыгы, «Жогорку жарыктыктагы көк жарык чыгаруучу жана лазердик диоддорду иштеп чыгуу үчүн» * 2001 — Ника Холоняк сыйлыгы, «GaN жана LED негизиндеги жарым өткөргүч лазерлерди оригиналдуу көрсөтмөлүү жана коммерциялык иштеп чыгышы үчүн» * 2002 — IEEE Кванттык электроника боюнча сыйлык, «Көк, жашыл жана ак жарык чыгарган диоддорду жана көк жарым өткөргүч лазерлерди түзүүгө новатордук салым үчүн» * 2008 — Гонконг илимий-технология университетинин техникалык илимдер докторлук даражасына ээ болду.<ref>Астурия принципы боюнча Техникалык жана илимий изилдөөлөр үчүн сыйлыктар 13-май 2014-жылы Wayback Machine архивдик көчүрмөсү.</ref> * 2011 — «Силикон өрөөнүнүн интеллектуалдык менчик укугу боюнча юридикалык ассоциациясы» (Silicon Valley Intellectual Property Law Association (SVIPLA)) тарабынан «Жылдын ойлоп табуучусу» наамы менен сыйланган.<ref>SVIPLA «Жылдын ойлоп табуучусу» сыйлыгын тапшырды - Шужи Накамура, Философия доктору. Силикон өрөөнүнүн интеллектуалдык менчик укугу ассоциациясы. Баштапкы булактан 2017-жылдын 7-ноябрында архивделген.</ref> * 2014 — Физика боюнча [[Нобель сыйлыгы]] (Исаму Акасаки жана Хироси Амано менен бирге), «Жарык жана [[Энергия|энергияны]] үнөмдөөчү ак жарык булагын пайда кылган натыйжалуу көк LED лампаларды ойлоп табганы үчүн».<ref>Lenta.ru: [[Илим]] жана [[техника]]: Илим: [[Физика]] боюнча [[Нобель сыйлыгы|Нобель сыйлыгын]] жарык диоддору үчүн тапшырмакчы. Кирүү датасы: 2014-жылы 7-октябрь. 2014-жылы 7-октябрда архивделген.</ref> * 2015 — Глобалдык [[энергия]] (Жаянт Балига менен бирге), «[[Энергия|Энергияны]] үнөмдөөчү ак светодиоддук жарыкты ойлоп табуу, коммерциялаштыруу жана өнүктүрүү үчүн»<ref>Америкалык илимпоздор орус «Глобалдык энергия» сыйлыгын жеңип алышат 12-ноябрда 2016-жылдагы Archive нускасы Wayback Machineде.</ref><ref>'''Дүйнөлүк Энергия Байге'''</ref><ref>'''Дүйнөлүк Энергия Байге'''</ref> * 2017 — Маунтбеттен медалы [[Англис тили|{англ.}]] == '''Кызыктуу факт''' == * Накамура башында чоң эмес компанияда иштеп жүрүп эле (Nichia) өзүнүн эң чоң ачылышын жасаган. Кийинчерээк ал компания менен [[патент]] боюнча соттошуп, утуп чыккан — бул окуя илимпоздордун укуктарын коргоодо маанилүү мисал болуп саналат. == '''Таасири''' == * Анын ачылышы [[Энергия|энергияны]] үнөмдөөчү жарыктандырууну кеңири жайылтты. * Бул [[Экология|экологияга]] жана [[Технология|технологияга]] чоң салым кошту.<ref>Shuji Nakamura иштеп чыккан көк LED технологиясы ак LED лампаларды жаратууга жол ачкан. </ref> == Булактар == aq9aawcdeitb7aogo2jbuuxak3imzai 3 151970 645233 2026-04-30T13:19:58Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645233 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:19, 30 апрель 2026 (UTC) l9dfj9efx393jxjoztlt145kc2ves44 3 151971 645234 2026-04-30T13:20:08Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645234 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:20, 30 апрель 2026 (UTC) 3gjl1w7gdwl0u0v46j2dt9ijahf7h96 3 151972 645239 2026-04-30T16:20:37Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645239 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:20, 30 апрель 2026 (UTC) mx4qybbtqdb99qvevt8hts5rfrjxwyj 3 151973 645240 2026-04-30T16:20:47Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645240 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:20, 30 апрель 2026 (UTC) mx4qybbtqdb99qvevt8hts5rfrjxwyj 3 151974 645242 2026-04-30T17:20:57Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645242 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:20, 30 апрель 2026 (UTC) kgy693r6p1p5zicmasutpfycfmo26in 3 151975 645244 2026-04-30T18:21:13Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645244 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:21, 30 апрель 2026 (UTC) k1gx9ov0pkdwvcg87djphr4nfn9hm1t 3 151976 645246 2026-04-30T19:21:23Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645246 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 19:21, 30 апрель 2026 (UTC) jns7yyubrk7zgu6shl8j0e1fbmvxdmj 3 151977 645250 2026-04-30T20:21:34Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645250 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 20:21, 30 апрель 2026 (UTC) ickylr0okmp91clleg78stvk2ouiz8w 3 151978 645259 2026-05-01T02:22:33Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645259 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 02:22, 1 май 2026 (UTC) 1c5w7x32trr73wrws22j3gytp5uue3y 3 151979 645262 2026-05-01T03:22:44Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645262 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 03:22, 1 май 2026 (UTC) pax6jm3mlx783bi35c52m15laj4u25r 3 151980 645265 2026-05-01T09:23:40Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 645265 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:23, 1 май 2026 (UTC) lqye2bixkjkoli3ioptgt31ra1tqi4t