Vikipedya ladwiki https://lad.wikipedia.org/wiki/La_Primera_Hoja MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Medya Especial Diskusyón Usador Messaje de Usador Vikipedya Diskusyón de Vikipedya Dosya Diskusyón de Dosya MedyaViki Diskusyón de MedyaViki Xablón Diskusyón de Xablón Ayudo Diskusyón de Ayudo Kateggoría Diskusyón de Kateggoría Portal Diskusyón de Portal TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión Afrika 0 4588 216549 215296 2026-04-06T23:29:38Z InternetArchiveBot 18091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 216549 wikitext text/x-wiki {{variante|AY}} <!--{{arriva}} {{P1|[[Afrika|Afrika&nbsp;(AY)]]}} {{P2|[[אפֿריקה]]}} {{abaxo}} -->[[Dosya:AfricaLocation.svg|thumb|Pozision de Afrika en el mundo]] '''Afrika''' es el tréser [[kontinente]] en ekstensiyon. Limita al nord kon la [[Mar Mediterraneo]], al oksidente con el [[Oseano Atlantiko]] i al oryente kon la [[Mar Kolorada]], el [[Oseano Indiko]] i [[Asia]] al este a traverso del [[kanal de Suez]]. Anke tiene una superfisie total de 30.272.922 [[km2]], la kuala representa el 22% del total de la tierra, la povlasion es de tan solu 910.844.133 abitantes, menos del 16%. El kontinente se organisa en 53 [[paizes]], siendo todos eyos myembros de la [[Union Afrikana]], kon eksepsiyon de [[Marroko]]. == Istoria == [[Dosya:Tutanchamun Maske.jpg|thumb|Máskara del [[faraon]] [[Tutankamon]], en la ke el rey-ninyo aparese tokado kon el Nemes]] Se kree ke el sud o el oryente de Afrika es el sitio de orijen de la [[Umanidad]] i de allí proseden las espesies de [[omínido]]s i [[antropoides]] ke dieron lugar a los [[Ser umano|seres umanos]] i ke se an ido ekspandiendo por el resto de kontinentes, inkluyido el ''[[Homo sapiens sapiens]]'' ase kaji 190.000 anyos. Asta los primeros syéklos de la era kristyána la istorya del [[Afrika del Nord]] se mistura kon la de la [[Mar Mediterraneo]]. Entre tanto, las rejiones del Afrika Subsahariana biven dezvelopamientos diferentes entre eyos. Asigun el istoryador grego [[Eródoto]] ([[484 a.E.K.]]), una ekspedisyon [[fenisia]] auspisiada por el faraon Nekao (616 a.E.K.) navego por tódu el kontinente afrikano por prima ves. Los orijenes del [[Komersio transahariano|trafiko komersial entre el oksidente i el sentro de Afrika]] i la kosta de la [[Mar Mediterraneo]] se pierden en la pre-istorya. Los primos relatos kuentan de los nomadas ke organisaban el komersio entre [[Leptis Magna]] i el [[Chad]]. Este komersio iva bivir el su primer auge en el syéklo I a.E.K. kon el kresimiento del [[Imperio Romano]]. Sobre todu se merkaba kon [[oro]], [[esklavo]]s, [[marfil]] i animales eksótikos para los djuegos de [[sirko]] en [[Roma]] en tróko kon bienes de lukso de Roma. De fákto es en esta époka en la ke nase el própio nombre de Afrika. Dempues de la derrota de [[Kartago]] por [[Roma]] en la [[Treséra Gerra Púnika]] se va establese la provensiya romana de Afrika ke iva abarkar kaji la [[Tunesia]] de oy endia. Al kreser la provensiya fue lo ke dio nombre a tódu el kontinente. Una emportansia tuvo tambien el mayor uzo del [[gameo]] a partir del syéklo I en el nord de Afrika. A partir del syéklo VII los arabos ivan invadir Afrika del Nord. El komersio de karavanas I la ekspansiyon islamika alimentan el establesimyénto de muevas relasiones entre las "dos Afrikas". El [[Imperio Kanem-Bornu]] iva egzistir en Afrika entre el syéklo XIII i los anyos 1840. En el su momento de mayor esplendor iva abarkar el area de lo ke oy endia es el sud de [[Libia]], [[Chad]], nordeste de [[Nijeria]], oryente de [[Nijer]] y nord de [[Kamerun]]. El [[Reyno del Kongo]] fue un estado ubikado en lo ke oy endia es el nord de [[Angola]], [[Cabinda]], la [[Repuvlika del Kongo]] y la parte oksidental de la [[Repuvlika Demokratika del Kongo]]. La su esfera de influencia iva yegar endemas a los estados serkanos. La total [[repartisiyon de Afrika]] por las potensias evropeas, inisiada a partir del syéklo XVII tuvo lugar, en 1885, kon la [[Konferensia de Berlin]] I el empiese de la [[Priméra Gerra Mundial]], en la kuala los imperios [[kolonialismo|koloniales]] se ivan ekstender má pishín en Afrika ke en kualos kiera otro lugar del mundo, si bien dos payises, [[Liberia]] i [[Etiopia]], ivan konsigir mantener la su independensia. Es un egzemplo del [[Muevo Imperialismo]] jenerado por la nesesidad de los payises evropeos de obtener materias primas para el pishín kresimiento de la su produksiyón endustrail dempués de la [[Revolusiyon Endustriala]], empesada en [[Inglaterra]] a fines del syéklo XVIII. [[Dosya:Great-Zimbabwe-2.jpg|thumb|left|[[Gran Zimbabwe]].]] Al final de la [[Sigunda Gerra Mondiala]] los [[Aliados (Sigunda Gerra Mondiala)|aliados]] no ivan konsigir ponerse de akódro sobro del futuro de la antika kolonia italiana de [[Libia]]. En este momento es un territorio má de sinko vezes mayor ke la própia [[Italia]]. Afilu la su povlasyon no sobrepasa el milyón de abitantes, por lo ke iva representaba un destino apropiado para la poblasión desplasada de Italia por la gerra, ke empeso a prokurar lugares a los kualos emigrar. Las diferensias entre el [[Oksidente]] y la [[Union Sovyetika]] (URSS) asen ke finalmente la [[Organisasiyon de las Nasiones Unidas]] (ONU) iva desidir dar la independensya al payis deshándolo en manos del rey [[Idris]]. Ansina [[Libia]] se iva trokar en la prima kolonia afrikana en konsigir la su independensia, en 1951, a la ke iva sigir la de [[Ghana]] en 1957. Más adelántre las potensias evropeas ivan lamentar este fákto, pues iva kontribuyir a aktivar las diferentes lutas por la independensia afrikana. Endemás, ivan perder para eyos la ultima oportunidad de konstruyir un estado evropeo en el la kosta sud de la [[Mar Mediterraneo]] == Jeografiya == Afrika es kaji toda una enorme i antika plataforma kontinental masisa i kompakta, elevada entre 600 i 800 msnm, krusada por grandes rios (afilu pokos) i kaji sin aksidentes jeografikos. Tres bandas klimatikas sigidas se van repetir al nord I al sud del Ekvador, kon klimas mediterraneo, desértiko, subtropikal i tropikal luvioso, este ultimo, tanto de sabana komo de selva. Afrika es el kontinente kon el ma alto índize de oras de sol al anyo, el kualo puede ser el orijin del su nombre (Afrika, del [[lingua Latina|latín]] ‘sin frío’). El suelo es riko en minerales i kon munchas yanuras ande no se ankontra la [[moska tsetsé]]. Las prinsipales rejiones sembradas se ankontran en las tierras altas oryentalas i en la rejion de los [[Grandes lagos de Afrika|Grandes Lagos]], alkunos deltas i beiras de rios i afilu en el [[Sahel]]. === Prinsipales ekosistemas === * [[Maghreb]] * [[Desyerto del Sahara|Desyérto del Sahara]] * [[Sahel]] * [[Sabana]] * Desyérto de [[Namibia]] * Desyérto del [[Kalahari]] * Delta del [[Rio Okavango|Okavango]] * [[Grandes lagos de Afrika|Grandes Lagos]] * [[Altiplanisie Etiope]] * Tierras altas de [[Kenia]] * [[Gran Valey del Rift]] * [[Pluviselva|Selva]] de la [[Rio Kongo|kuenka del Kongo]] * [[Selva kostera ekuatoriala atlantika]]. === Prinsipales isolas i arkipélagos === * Arkipélago de las isolas [[Kanarias]] * Arkipélago de [[Kabo Védre]] * [[Bioko]] * [[Santo Tomé i Prinsipe]] * [[Madagaskar]] * Arkipélago de las [[Maskarenyas]] * [[Zanzibar]] * [[Pemba]] * Arkipélago de las [[Komoras]] * Arkipélago de las [[Seychelles]] * [[Sokotora]]. === Prinsipales rios === * [[Rio Senegal|Senegal]] * [[Rio Volta|Volta]] * [[Rio Niger|Niger-Benue]] * [[Rio Kongo|Kongo]] (el sigundo má kaudaloso del mundo, luego del amerikano [[Rio Amasonas|Amasonas]]) * [[Rio Oranje|Oranje]] * [[Rio Limpopo|Limpopo]] * [[Rio Nilo|Nilo]] (el sigundo má lungo del mundo, dempues del amerikano [[Rio Amasonas|Amasonas]]) * [[Rio Zambeze|Zambeze]]. == Division politika == [[Dosya:Africa_mapa_mudo.png|right|thumb|Mapa de Afrika con las frontieras politikas i los prinsipales rios i lagos del kontinente]] Afrika esta konformada por 53 payises independientes, 17 dependensias i 6 territorios no rekonosidos. === Payises independientes === {|<!--{{tablabonita}}--> |- |[[Dosya:Flag of Angola.svg|20px]]||[[Angola]] |[[Dosya:Flag of Algeria.svg|20px]]||[[Arjelia]] |[[Dosya:Flag of Egypt.svg|20px]]||[[Ayifto]] |[[Dosya:Flag of Benin.svg|20px]]||[[Benin]] |- |[[Dosya:Flag of Botswana.svg|20px]]||[[Botsuana]] |[[Dosya:Flag of Burkina Faso.svg|20px]]||[[Burkina Faso]] |[[Dosya:Flag of Burundi.svg|20px]]||[[Burundi]] |[[Dosya:Flag of Chad.svg|20px]]||[[Chad]] |- |[[Dosya:Flag of Djibouti.svg|20px]]||[[Djibuti]] |[[Dosya:Flag of Eritrea.svg|20px]]||[[Eritrea]] |[[Dosya:Flag of Ethiopia.svg|20px]]||[[Etiopia]] |[[Dosya:Flag of the Comoros.svg|20px]]||[[Komoras]] |- |[[Dosya:Flag of Gabon.svg|20px]]||[[Gabon]] |[[Dosya:Flag of The Gambia.svg|20px]]||[[Gambia]] |[[Dosya:Flag of Ghana.svg|20px]]||[[Ghana]] |[[Dosya:Flag of Guinea.svg|20px]]||[[Ginea]] |- |[[Dosya:Flag of Guinea-Bissau.svg|20px]]||[[Ginea-Bissau]] |[[Dosya:Flag of Equatorial Guinea.svg|20px]]||[[Ginea Ekvatoriala]] |[[Dosya:Flag of Cape Verde.svg|20px]]||[[Kabo Vedre]] |[[Dosya:Flag of Cameroon.svg|20px]]||[[Kamerun]] |- |[[Dosya:Flag of Kenya.svg|20px]]||[[Kenia]] |[[Dosya:Flag of the Republic of the Congo.svg|20px]]||[[Repuvlika del Kongo|Kongo]] |[[Dosya:Flag of Cote d'Ivoire.svg|20px]]||[[Kosta de Marfil]] |[[Dosya:Flag of Lesotho.svg|20px]]||[[Lesoto]] |- |[[Dosya:Flag of Liberia.svg|20px]]||[[Liberia]] |[[Dosya:Flag of Libya.svg|20px]]||[[Libia]] |[[Dosya:Flag of Madagascar.svg|20px]]||[[Madagaskar]] |[[Dosya:Flag of Malawi.svg|20px]]||[[Malaui]] |- |[[Dosya:Flag of Mali.svg|20px]]||[[Mali]] |[[Dosya:Flag of Morocco.svg|20px]]||[[Marroko]] |[[Dosya:Flag of Mauritius.svg|20px]]||[[Maurisio]] |[[Dosya:1959-2017 Flag of Mauritania.svg|20px]]||[[Mauritania]] |- |[[Dosya:Flag of Mozambique.svg|20px]]||[[Mosambiko]] |[[Dosya:Flag of Namibia.svg|20px]]||[[Namibia]] |[[Dosya:Flag of Niger.svg|20px]]||[[Nijer]] |[[Dosya:Flag of Nigeria.svg|20px]]||[[Nijeria]] |- |[[Dosya:Flag of the Central African Republic.svg|20px]]||[[Repuvlika Sentroafrikana]] |[[Dosya:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|20px]]||[[Repuvlika Demokratika del Kongo|R. D. del Kongo]] |[[Dosya:Flag of Rwanda.svg|20px]]||[[Ruanda]] |[[Dosya:Flag of Sao Tome and Principe.svg|20px]]||[[Santo Tomé i Prinsipe]] |- |[[Dosya:Flag of Senegal.svg|20px]]||[[Senegal]] |[[Dosya:Flag of the Seychelles.svg|20px]]||[[Seychelles]] |[[Dosya:Flag of Sierra Leone.svg|20px]]||[[Sierra Leona]] |[[Dosya:Flag of Somalia.svg|20px]]||[[Somalia]] |- |[[Dosya:Flag of South Africa.svg|20px]]|||[[Sud-Afrika]] |[[Dosya:Flag of Sudan.svg|20px]]||[[Sudan]] |[[Dosya:Flag of South Sudan.svg|20px]]||[[Sudan del Sud]] |[[Dosya:Flag of Swaziland.svg|20px]]||[[Suazilandia]] |- |[[Dosya:Flag of Tanzania.svg|20px]]||[[Tanzania]] |[[Dosya:Flag of Togo (3-2).svg|20px]]||[[Togo]] |[[Dosya:Flag of Tunisia.svg|20px]]||[[Tunesia]] |[[Dosya:Flag of Uganda.svg|20px]]||[[Uganda]] |- |[[Dosya:Flag of Zambia.svg|20px]]||[[Zambia]] |[[Dosya:Flag of Zimbabwe.svg|20px]]||[[Zimbabue]] |} === Territorio nasional de payises no afrikanos === * [[Espanya]]: ** [[Seuta]] ** [[Chafarinas]] ** [[Meliya]] ** [[Penyon de Velez de la Gomera]] ** [[Isola de Perejil]] ** [[Isolas Alusemas]] ** [[Kanarias|Isolas Kanarias]] ** [[Repuvlika Araba Saharaui Demokratika|Sahara Oksidental]] ''([[de jure]])'' * [[Fransia]]: ** [[Mayotte]] ** [[Reunion]] ** [[Bassas da India]] ** [[Isola Europa]] ** [[Isolas Gloriosas]] ** [[Juan de Nova]] ** [[Tromelin]] * [[Portugal]] : ** [[Madeira]] * [[Yemen]] : ** [[Sokotora]] === Territorios no rekonosidos === * [[Azawad]] * [[Repuvlika Araba Saharaui Demokratika|Sahara Oksidental]] * [[Puntland]] * [[Repuvlika de Kabinda]] * [[Somalilandia]] == Ekonomiya == [[Dosya:Egypt New Valley Project 26jan2003.jpg|thumb|Imajen de satélite del [[Kanal de Toshka]] el 26 de Jenero del anyo 2003]] La mayor parte de los payises afrikanos mantienen relasiones komersiales i ekonomikas kon las sus antikas potensias kolonialas de la [[Union Evropea]] (UE). Egziste una organisasion paresida a la [[Union Evropea]], yamada [[Union Afrikana]], de la ke forman parte todos los payises del kontinente eksepto [[Marroko]], inkluyida la [[Repuvlika Araba Saharaui Demokratika]]. La mayor parte de los payises afrikanos están subdezvelopados o en vias de dezvelopamiento. == Demografiya == Las estimasiones sobre la poblasion no son presisas déke lo antiko munchos sensos nasionalos, se kree ke biven en Afrika no menos de 800 milyones de personas. En Afrika la mayor parte de la povlasion es del tipo preto o [[negroide|rasa preta]], serka de un 80% del total de la povlasion, kon eksepsion de la kosta de la [[Mar Mediterraneo|mediterránea]] donde la mayoria son del tipo umanos arabo-bereberes i kavkazoides-mediterráneos. Entre el [[Trópiko de Kaprikornio]] i el [[Trópiko de Kánser]] la povlasion es kaji en la su totalidad preta, ke esta dividida en katro grupos prinsipalos, los ke son: [[Sudanez]] ([[Sahel]] i payises del [[Golfo de Ginea]]), [[Nilótiko]] ([[Nilo]], desde [[Sudan]] asta los Grandes Lagos), [[Kushitiko]] ([[Meseta Etiope]] i [[Kuerno de Afrika]]) i [[Bantu]], ke okupa toda el area desde las sharás ekvatorialas asia el Sud del kontinente, relasionado kon dos grupos muy chikos; los [[Twa]] i otros grupos mal yamados [[pigmeo]]s, abitantes de los boskes i los [[Kung-San]] mal yamados [[boskimanos]] de las rejiones áridas del ekstremo sud del kontinente. Migrantes de orijin franses se ankontran en el [[Magreb]] i pokos en las grandes sivdades de [[Afrika Oksidentala]], los de orijin espanyol en Marroko i el Sáhara Oksidental, mientras ke en Angola i alkunas sivdades kosteras de Afrika Oksidentala, egziste un numero menoritariyo de grupos misturados de orijien Afrikano-portugezo i [[Libanon|libanesos]]. Enel sud de Afrika, ivan yegar kolonos [[Payises Bashos|Neerlandezes]] los kualos, misturados kon [[Almania|almanes]] y [[Fransia|Ugonotes franseses]] konforman los [[Bóer|bóers]], los kualos tienen mas de 400 anyos en el kontinente, el kualo konsideran tan próprio komo los afrikanos pretos. En [[Sud-Afrika]] i en [[Namibia]] los blankos konforman menoriyas emportantes, de un 14% en [[Sud-Afrika]] i un 6% en [[Namibia]]. En [[Zimbabue]] los kolonos [[Inglaterra|inglezos]] tambien konformaban una menoriya emportante fina los diyas de [[Rhodesia del Sud]], anke dempues ivan emigrar a [[Sud-Afrika]], [[Ostralya]], [[Reyno Unido]], [[Mueva Zelanda]] i [[Kanada]], i sólu keda un 3% de blankos evropeos en el payis. == Karakterístikas de la povlasion == En Afrika las karakterístikas de la povlasion i la su esperansa de vida va trokar asigún las kondisiones. En [[Afrika del Nord]] i enel [[Desyerto del Sahara|Sahara]], la mayor parte de los sus abitantes son adultos i superan a la povlasion de mansevos, anke no egziste un envejesimyento progresivo. Enel [[Afrika subsahariana]] la mayor parte de los sus abitantes son mansevos, anke en los anyos má resientes la povlasion adulta esta kresiendo. Esto se da prinsipalmente en payises komo [[Etiopia]] i [[Somalia]], anke en [[Sud-Afrika]] tambien egziste un kresimyénto de povlasion adulta afilu tambien de la povlasion de mansevos, i la egzistensia del [[SIDA]] en munsha de la povlasion las va redusir. Endemas, regularmente el kontinente pasa por krisis de alimentos. == Relijion == [[Dosya:VoodooValris.jpg|thumb|Bandyera Vudu.]] Muncha jente en el kontinente sige relijiones trasidionales afrikanas, konosidas komo [[animizmo|animistas]]. Estas kreensias se dan basho relijiones universalis komo el [[Islam]] o el [[kristianismo]], a los ke misturan kon las sus kreensias tradisionales. El Islam domina en el Nord i tiene presensia emportante en el [[Desyerto del Sahara|Sahara]], el [[Sahel]], [[Afrika Oksidentala]] i [[Afrika Oryentala]]. El kristianizmo [[monofisizmo|monofisita]], anke mas antiko ke el Islam, sólu egziste en [[Etiopia]], [[Eritrea]] i en menoriyas [[Koptos|kóptikas]] en [[Ayifto]]. Dempues del arribo de los kolonos de Evropa, ivan surjir el [[katolisismo]] i [[protestantismo]]. Afilu tanto el Islam komo el kristianizmo se ankontran en el kontinente kon sinkretismos komo el [[Kimbangizmo]] o la [[Kilisia Kristiana Selestiala]], las kualas kresen shukur a los konseptos de las relijiones tradisionales afrikanas; estas tambien tienen una presensia destakada en [[Amerika]], espesialmente el [[Vudu]] en [[Ayti]], la relijion [[Yoruba]] i las relijiones del antiko Reyno del Kongo en el [[Karibe]] i en [[Brasil]] prinsipalmente. Egzisten endemas minoriyas [[induizmo|induistas]], sobre todu en [[Sud-Afrika]] i en sivdades de la payises ke tienen beiras enel [[Oseano Indiko]], komo [[Mombasa]], [[Dar es Salaam]], [[Malindi]], [[Nairobi]], [[Durban]], [[Pietermaritzburg]], [[Maputo]], [[Toamasina]], [[Antsirabé]], [[Dodoma]] i espesialmente en la isola de [[Maurisio]] i en la wilaya de ultramar [[Fransia|fransesa]] de [[Reunion]]. == Ver endemas == * [[Panafrikanizmo]] * [[Arte afrikano]] * [[(1193) Afrika]], asteroide nombrado en onor del kontinente. == Atamientos eksternos == * [http://www.ikuska.com/Africa Ikuska.com] (portal kon informasion detalyada sobro de los puevlos i kulturas de Afrika). ;Habéres * [https://web.archive.org/web/20081002035347/http://www.afrika.no/english/index.html Afrika.no] (en inglez). * [https://web.archive.org/web/20110121124552/http://www.afrol.com/es/ Afrol.com] (informasyon en kastilyano). * [https://web.archive.org/web/20081121182644/http://www.encyclopediak.com/wiki/Africa Encyclopediak.com] (artikolo sobro de Afrika en una ansiklopedia de los anyos veinte). * [https://web.archive.org/web/20060802074538/http://www.ips.org/africa.shtml IPS.org] (Inter Press Service) * [http://www.nytimes.com/pages/world/africa/ NYTimes.com] ''(The New York Times Africa)'' * [https://web.archive.org/web/20180830220409/https://thomassankara.org/ ThomasSankara.org] (informasion en kastilyano) ;Direktorios * [http://africadatabase.org/ AfricaDatabase.org] (base de datos). * [http://www.afrika.no/index/ Afrika.no] (base de datos del Konsejo Norvejio para Afrika). * [http://www.columbia.edu/cu/lweb/indiv/africa/ Columbia.edu] ([[Universita de Columbia]]). * [https://web.archive.org/web/20081122150448/http://www.dmoz.org./Regional/Africa/ DMOZ.org] ([[Open Directory Project]]). * [http://www.lib.uchicago.edu/e/su/afr/ lib.uchicago.edu] (Universita de Chicago; estudios afrikanos, en la Biblioteka Joseph Regenstein Library). * [http://www.loc.gov/rr/amed/ LOC.gov] ([[Biblioteca del Congreso|Library of Congress]], sala de lektura de África i Medio Oryente). * [http://www.sas.upenn.edu/African_Studies/ SAS.UPenn.edu] (Universita de Pensilvania: Sentro de Estudios Afrikanos). * [http://www-sul.stanford.edu/depts/ssrg/africa/ SUL.Stanford.edu] (Universidad de Stanford: Africa South of the Sahara). ;Politika * [http://www.africanfront.com AfricanFront.com] (Frente de Unificasyon de Afrika). * [http://www.commissionforafrica.org/english.htm CommissionForAfrica.org] * [https://web.archive.org/web/20080505014342/http://libcom.org/history/africa.php Libcom.org] (istorya de la klasa lavorante en Afrika). ;Asosiasiones i ONG ke dan ayudo en Afrika * [https://web.archive.org/web/20081205191159/http://www.afroaid.net/ Afroaid.net] (apoyo umano para Afrika). * [https://web.archive.org/web/20081202132715/http://www.uam.es/otros/uamsolidaria/ UAM.es] ([[Universita Otonoma de Madrid]]: Buro de Aksion Solidaria i Kooperasyon). {{commons|Africa}} [[Katēggoría:Afrika]] [[Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kandidatos para buenos]] [[Katēggoría:Kontinentes]] [[Katēggoría:Vikipedya:AY]] nte7nbo21gz8idmdk7onq1n1tv539xs