Vicipaedia lawiki https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicipaedia Disputatio Vicipaediae Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Porta Disputatio Portae Adumbratio Disputatio Adumbrationis TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 1974 3954177 3882611 2026-04-10T18:00:57Z ~2026-22171-97 207818 3954177 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa civitatis Vicidata}} [[Fasciculus:Greece_topo.jpg|thumb|Situs Graeciae]] {{Videhom|Graecia (urbs)}} '''Graecia''' {{victio|Graecia|ae|f}} rite '''Res publica Hellenica''' sive '''Res publica Graeca''' ([[Lingua Neograeca|Neograece]] ''Ελληνική Δημοκρατία'') est [[civitas sui iuris]] in [[Europa]] inter [[meridies|meridiem]] et [[oriens|solis ortum]] sita, prope [[Balcani|Balcanos]] extremos ad compita Europae, [[Asiae]], [[Africa]]e sita. Graeciae [[Caput (urbs)|caput]] est [[Athenae]], olim maxima [[civitas|civitatum]] antiquarum Graecarum [[urbs]]. Circiter 10,7 milliones hominum anno [[2018]] Graeciam habitabant. [[Thessalonica]] est secunda a maxima [[urbs]]. [[Mare Aegaeum]] ab oriente continente, occidente [[mare Ionium]] separant; [[mare Creticum]] meridiem versus iacet. Graecia [[animus]] occidentis civilizationis consideratur, nataleque [[democratica]]e, occidentisque [[philosophia]]e, [[literatura]]e, [[historiographia]]e, [[scientia]]e [[civilitas|civilis]], [[mathematica]]e, [[theatrum|theatri]], [[Olympia|Olympicique ludi]] est. {{Latinitas dolet|[[Saeculum 8 a.C.n.|Octavo saeculo a.C.n.]], [[Graeci]] idonei independis{{dubsig}} sunt qui ''poleis'' (singularis polis) significant. In quibus mare Mediterraneum pontumque dispassi sunt.}} [[Philippus II (rex Macedoniae)|Philippus II]] [[Macedonia]]e Graeciam [[saeculum 4 a.C.n.|quarto saeculo a.C.n.]] coniunxit cum [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] velociter multum mundum antiquum vicit, ex oriente Mediterraneo ad Indiam. Posterior periodus Hellenicus altitudinem culturae Graecae vidit influentiamque [[antiquitas|antiquitate]]. Ab Romanis Graecia [[saeculum 2 a.C.n.|secundo a.C.n. saeculo]] annexa est quae integralis partis de [[Imperium Romanum|Imperio Romano]] facta est ac continuationem suam, [[imperium Byzantinum]], quod cum culturaque [[linguistica|linguistice]] praevalens fuit. [[Orthodoxa ecclesia Graeca]], quae [[saeculum 1|primo saeculo p.C.n.]] prodiit, formam [[traditio]]nis Graecae in [[mundus|mundum]] hodiernum latiorem [[Orthodoxum]] transmisit. Postquam [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] ineunte dominio [[Ottomani]]co subdecidit, Graecia nationem civitatis hodiernam anno [[1830]] secuta est [[bellum]]que [[libertas|libertatis]] secuta est. Deindeque patriae legatum historicum optimum parte ab [[UNESCO]] reflectum est. Insuper, Graecia re publica unitariae parliamentariae est civitasque progressa facta est, cum provecta [[oeconomia]] ac magna [[vitae]] qualitas, simul tam in [[humano]] ordinis progreso. [[Oeconomia]] sua maxima in [[Balcani]]s est ubi regionalis gravis inventoris sit. Socius fundator [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Graeci] decimus socius fuit. []Hereditas]] [[cultura]]e Graecaa, tam magna [[industria]]e inter dominium [[organizatio]]nis Graeci pro [[mundo]]. == Historia == Vide: * [[Historia Graeca]] * [[Index regum praesidumque Graeciae]] * [[Ministri belli Graeciae]] * [[Ministri rerum externarum Graeciae]] * [[Primi ministri Graeciae]] == Administratio == [[Fasciculus:Territorial Expansion of Greece from 1832–1947.gif|thumb|left|Fines civitatis Graeciae saeculis [[saeculum 19|undevicensimo]] et [[saeculum 20|vicensimo]]]] === Historia === Cum [[Graecia antiqua]] ex plurimis [[polis|civitatibus]] inter se valde diversis constaret neque umquam unitatem politicam iniret nisi ab aliis (sicut [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] vel [[Imperium Romanum|Romanis]]) occupata, conditores Graeciae modernae ab initio civitatem uniformem a loco superiore rectam intenderunt. Adhuc [[Ioannes Capodistrias|Ioanne Capodistria]] primo ministro territorium Graecum in tredecim regiones (Graece: τμήμα) divisum est regionesque iterum in provincias (Graece: επαρχία), quae autem omnes immediate a regimine civitatis gentiliciae directae sunt. Principalis Capodistriae finis erat, ut [[nobilitas]] localis, quae in regione sua vim paene infinitam habuerat, potentia depelleretur. [[Otho (rex Graeciae)|Otho I]] rex et omnes, qui ei in civitate administranda successerunt, hanc formam civitatis retinebat. Anno [[1833]] civitas in decem [[praefectura]]s (sive nomos) cum 47 unitatibus minoribus divisa est. Praeterea notio [[demus]] introducta est mininam partem administrativam denotans. Anno [[1912]] "unitas" adhuc minor nomine κοινότητα creata est. Maxima pars administrativa saeculo vicesimo erat Diamerisma (Graece: Διαμέρισμα), quorum ab anno [[1913]] exstabant decem. Numerus praefecturarum (nomorum) a civitate condita (1830) sive a praefecturis institutis (1833) semper crescebat. Anno [[1955]] Graecia denique in 51 praefecturas divisa est, praefecti autem porro a ministerio rerum internarum nominati sunt. Tandem, cum Graecia anno [[1981]] [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] se coniunxit, consilia ad administrationem mediam formandam capta sunt. Anno [[1997]] nomine "Libello Capodistriae" (Graece Σχέδιο Καποδίστρια) lex No. 2539/1997 administrationi reformandae constituta est, quae numerum urbium ac communium ruralium a 5775 ad 1033 minuit provinciasque (eparchias) abolevit.<ref>United Nations Group of Experts on Geographical Names (Ed.): Administrative Division of Greece (Working Paper N° 95). Novi Eboraci 2000 (http://www.un.org/depts/dhl/maplib/ungegn/session-20/working-papers/working-paper-95.pdf).</ref> "Demus", quae notio antea tantum urbes denotabat, se ex tunc etiam ad unitates rurales referebat. === Status hodiernus === [[Fasciculus:Kallikratis dioikisi.png|thumb|upright=0.8|left|Divisio administrativa Graeciae secundum reformationem "Callicratis": Quisque [[color]] regionem denotat, unitates regionales atro colore, demi albo circumscripti sunt.]] Administratio anno 1997 reformata ab anno 2005 iterum reformanda habebatur. Itaque anno [[2010]] nova administrationis reformatio nomine "Libellus Callicratis" constituta est. {{Vide-etiam|Libellus Callicratis}} Politica Graeciae administratio a die [[1 Ianuarii]] anni [[2011]] [[tres]] ordines habet: * Administratione suprema septem magistratus regionales (Graece: Αποκεντρωμένη Διοίκηση) funguntur, quibus secretarius generalis (Graece: Γενικός Γραμματέας) praeest. * Quod administrationem regionalem attinet Graecia est omnis divisa in tredecim [[Index regionum Graeciae hodiernae|regiones]], quae a gubernatore (Graece: περιφερειάρχης) et consilio regionali (Graece: περιφερειακό συμβούλιο) reguntur. Divisio regionum in 54 [[praefectura]]s sive nomos (in usu usque ad annum 2010) obrogata est, territoria nomorum plus minusve in "unitatibus regionalibus" (Graece: Περιφερειακή Ενότητα) subsistunt, ad quas sedes in consilio regionali pro numero incolarum distribuuntur. * Imus administrationis ordo sunt 325 [[demus|demi]] (Graece: δήμος), in quibus [[magister civium]] sive demarchus (Graece: δήμαρχος) et consilium civium (Graece: δημοτικό συμβούλιο) quinto quoque anno ab ipsis civibus deliguntur. In demis etiam res, quae antea ad [[praefectura|nomos]] pertinebant, decernuntur. Intra demos est subdivisio in "unitates populares" (Graece: δημοτική ενότητα), quae communium ante 2010 terminos sequuntur et amplius in "unitates locales" (Graece: τοπική κοινότητα), quibus est consilium locale cum praeside. * [[Athos]] mons (Άγιο Όρος) est territorium autonomum sub auctoritate ipsae civitatis Graeciae, quae [[Maiestas (Ius constitutionale)|maiestatem]] suam per gubernatorem exercet antiqua rei publicae monasticae iura interna concedens. Omnes territorii incolae eo ipso cives Graeci sunt, iurisdictio [[Patriarchatus Oecumenicus Constantinopolitanus|Patriarchae Oecumenico Constantinopolitano]] contingit. * Ut habeas indicem peripheriarum (sive regionum novarum), vide hanc paginam: [[Index regionum Graeciae hodiernae]]. * Indicem olim [[praefectura|nomorum]] (sive praefecturarum) invenies in hac pagina: [[Index olim nomorum Graeciae]]. Haec sunt regiones Graeciae temporis recentioris (i.e. usque ad annum 2010), omnibus fere cognitae, nunc partim desuetae: # [[Thracia Occidentalis]] # [[Macedonia Graeca|Macedonia]] # [[Thessalia]] # [[Epirus]] # [[Graecia Media]] # [[Peloponnesus]] # [[Insulae Maris Aegaei]] # [[Insulae Ioniae]] # [[Creta]] == Geographia == Graecia est [[paeninsula]] inter [[Mare Ionium|Ionium]], [[Mare Mediterraneum|Mediterraneum]], [[Mare Aegaeum|Aegaeumque]] [[mare|maria]] sita. Inter Graecia et [[Asia]]m crebrae iacent [[insula]]e, [[Euboea]] et [[Cyclades]], et multae aliae. Graeciae et insularum litora praebent [[navis|navibus]] innumerabiles sinus et portus. ===Montes=== {{vide-etiam|Index montium Graeciae}} Alti [[mons|montes]], [[Olympus]], [[Parnassus]], [[Taygetus]] tenent magnam regionis partem. In ea sunt etiam valles amoenae, nonnulli campi, pauca [[flumen|flumina]]. [[Terra (humus)|Terrae]] solum parum est fertile, [[caelum]] serenum et clemens. === Urbes === {{vide-etiam|Index urbium Graeciae}} {| |- valign=top | * [[Aegium]] * [[Agrinium]] * [[Alexandria (Macedonia)|Alexandria]] * [[Alexandropolis]] * [[Amphipolis]] * [[Amphissa]] * [[Argos]] * [[Athenae]] * [[Cephisia]] * [[Cydonia|Chania]] * [[Cnossus]] * [[Comotene]] | * [[Corcyra]] * [[Corinthus]] * [[Eleusis]] * [[Heracleum]] * [[Larissa]] * [[Megalopolis]] * [[Megara]] * [[Naupactus]] * [[Nauplium]] * [[Nemea (Graecia)|Nemea]] * [[Nicopolis]] * [[Olynthus]] | * [[Patrae]] * [[Philippi]] * [[Potidaea]] * [[Piraeus]] * [[Rhithymna]] * [[Rhium]] * [[Tegea]] * [[Thessalonica]] * [[Tripolis (Graecia)|Tripolis]] * [[Zacynthus]] |} === Insulae === {| |- valign=top | * [[Cephallenia]] * [[Corcyra]] * [[Cythnos]] * [[Ithaca (insula)|Ithaca]] * [[Lesbos]] | * [[Leucas]] * [[Samos]] * [[Strophades]] * [[Zacynthus]] |} === Flumina === {{main|Index fluminum Graeciae}} * [[Alpheus]] * [[Peneus (Peloponnesus)]] * [[Peneus (Thessalia)]] == Factiones Graecae == {{vide-etiam|Index factionum Graeciae}} == Religiones == * [[Athos]] mons * [[Archidioecesis Atheniensis (Catholica)]] * [[Archidioecesis Graeciae]] sive ''Ecclesia Orthodoxa Graeciae'' * [[Ecclesia Orthodoxa Cretae]] * [[Ecclesiae Orthodoxae in Graecia]] * [[Patriarcha Oecumenicus Constantinopolitanus]] * [[Religio Islamica in Graecia]] * [[Religio Iudaica in Graecia]] == Notae == <references /> {{NexInt}} {{Porta Unio Europaea}} * [[Casei Graeci]] * [[Historia Graeca]] * [[Hymnus libertati]] * [[Lingua Graeca]] * [[Hellas]] == Nexus externi == {{Vicivia|Graecia}} {{Communia|Ελλάδα|Graeciam}} {{Grc|Ἑλλάς}} {{Fontes geographici}} {{natio-stipula}} {{Europa}} {{Unio Europaea}} {{Capsae collectae|Graecia|politica|{{Praesides Graeciae}}{{Reges Graeciae}}{{Primi ministri Graeciae}}{{Ministri rerum externarum Graeci}}{{Consilium Graecum Cyriaci Metsotacis}}}} {{Capsae collectae|Graecia|geographica|{{Regiones Graeciae hodiernae}}}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Graecia| ]] [[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1821]] pb4s403ns5hmp3c7gaftthp2lfpsh76 3954178 3954177 2026-04-10T18:02:00Z ~2026-22171-97 207818 3954178 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa civitatis Vicidata}} [[Fasciculus:Greece_topo.jpg|thumb|Situs Graeciae]] {{Videhom|Graecia (urbs)}} '''Graecia''' {{victio|Graecia|ae|f}} rite '''Res publica Hellenica''' sive '''Res publica Graeca''' ([[Lingua Neograeca|Neograece]] ''Ελληνική Δημοκρατία'') est [[civitas sui iuris]] in [[Europa]] inter [[meridies|meridiem]] et [[oriens|solis ortum]] sita, prope [[Balcani|Balcanos]] extremos ad compita Europae, [[Asiae]], [[Africa]]e sita. Graeciae [[Caput (urbs)|caput]] est [[Athenae]] (-arum, f.), olim maxima [[civitas|civitatum]] antiquarum Graecarum [[urbs]]. Circiter 10,7 milliones hominum anno [[2018]] Graeciam habitabant. [[Thessalonica]] est secunda a maxima [[urbs]]. [[Mare Aegaeum]] ab oriente continente, occidente [[mare Ionium]] separant; [[mare Creticum]] meridiem versus iacet. Graecia [[animus]] occidentis civilizationis consideratur, nataleque [[democratica]]e, occidentisque [[philosophia]]e, [[literatura]]e, [[historiographia]]e, [[scientia]]e [[civilitas|civilis]], [[mathematica]]e, [[theatrum|theatri]], [[Olympia|Olympicique ludi]] est. {{Latinitas dolet|[[Saeculum 8 a.C.n.|Octavo saeculo a.C.n.]], [[Graeci]] idonei independis{{dubsig}} sunt qui ''poleis'' (singularis polis) significant. In quibus mare Mediterraneum pontumque dispassi sunt.}} [[Philippus II (rex Macedoniae)|Philippus II]] [[Macedonia]]e Graeciam [[saeculum 4 a.C.n.|quarto saeculo a.C.n.]] coniunxit cum [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] velociter multum mundum antiquum vicit, ex oriente Mediterraneo ad Indiam. Posterior periodus Hellenicus altitudinem culturae Graecae vidit influentiamque [[antiquitas|antiquitate]]. Ab Romanis Graecia [[saeculum 2 a.C.n.|secundo a.C.n. saeculo]] annexa est quae integralis partis de [[Imperium Romanum|Imperio Romano]] facta est ac continuationem suam, [[imperium Byzantinum]], quod cum culturaque [[linguistica|linguistice]] praevalens fuit. [[Orthodoxa ecclesia Graeca]], quae [[saeculum 1|primo saeculo p.C.n.]] prodiit, formam [[traditio]]nis Graecae in [[mundus|mundum]] hodiernum latiorem [[Orthodoxum]] transmisit. Postquam [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] ineunte dominio [[Ottomani]]co subdecidit, Graecia nationem civitatis hodiernam anno [[1830]] secuta est [[bellum]]que [[libertas|libertatis]] secuta est. Deindeque patriae legatum historicum optimum parte ab [[UNESCO]] reflectum est. Insuper, Graecia re publica unitariae parliamentariae est civitasque progressa facta est, cum provecta [[oeconomia]] ac magna [[vitae]] qualitas, simul tam in [[humano]] ordinis progreso. [[Oeconomia]] sua maxima in [[Balcani]]s est ubi regionalis gravis inventoris sit. Socius fundator [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Graeci] decimus socius fuit. []Hereditas]] [[cultura]]e Graecaa, tam magna [[industria]]e inter dominium [[organizatio]]nis Graeci pro [[mundo]]. == Historia == Vide: * [[Historia Graeca]] * [[Index regum praesidumque Graeciae]] * [[Ministri belli Graeciae]] * [[Ministri rerum externarum Graeciae]] * [[Primi ministri Graeciae]] == Administratio == [[Fasciculus:Territorial Expansion of Greece from 1832–1947.gif|thumb|left|Fines civitatis Graeciae saeculis [[saeculum 19|undevicensimo]] et [[saeculum 20|vicensimo]]]] === Historia === Cum [[Graecia antiqua]] ex plurimis [[polis|civitatibus]] inter se valde diversis constaret neque umquam unitatem politicam iniret nisi ab aliis (sicut [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] vel [[Imperium Romanum|Romanis]]) occupata, conditores Graeciae modernae ab initio civitatem uniformem a loco superiore rectam intenderunt. Adhuc [[Ioannes Capodistrias|Ioanne Capodistria]] primo ministro territorium Graecum in tredecim regiones (Graece: τμήμα) divisum est regionesque iterum in provincias (Graece: επαρχία), quae autem omnes immediate a regimine civitatis gentiliciae directae sunt. Principalis Capodistriae finis erat, ut [[nobilitas]] localis, quae in regione sua vim paene infinitam habuerat, potentia depelleretur. [[Otho (rex Graeciae)|Otho I]] rex et omnes, qui ei in civitate administranda successerunt, hanc formam civitatis retinebat. Anno [[1833]] civitas in decem [[praefectura]]s (sive nomos) cum 47 unitatibus minoribus divisa est. Praeterea notio [[demus]] introducta est mininam partem administrativam denotans. Anno [[1912]] "unitas" adhuc minor nomine κοινότητα creata est. Maxima pars administrativa saeculo vicesimo erat Diamerisma (Graece: Διαμέρισμα), quorum ab anno [[1913]] exstabant decem. Numerus praefecturarum (nomorum) a civitate condita (1830) sive a praefecturis institutis (1833) semper crescebat. Anno [[1955]] Graecia denique in 51 praefecturas divisa est, praefecti autem porro a ministerio rerum internarum nominati sunt. Tandem, cum Graecia anno [[1981]] [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] se coniunxit, consilia ad administrationem mediam formandam capta sunt. Anno [[1997]] nomine "Libello Capodistriae" (Graece Σχέδιο Καποδίστρια) lex No. 2539/1997 administrationi reformandae constituta est, quae numerum urbium ac communium ruralium a 5775 ad 1033 minuit provinciasque (eparchias) abolevit.<ref>United Nations Group of Experts on Geographical Names (Ed.): Administrative Division of Greece (Working Paper N° 95). Novi Eboraci 2000 (http://www.un.org/depts/dhl/maplib/ungegn/session-20/working-papers/working-paper-95.pdf).</ref> "Demus", quae notio antea tantum urbes denotabat, se ex tunc etiam ad unitates rurales referebat. === Status hodiernus === [[Fasciculus:Kallikratis dioikisi.png|thumb|upright=0.8|left|Divisio administrativa Graeciae secundum reformationem "Callicratis": Quisque [[color]] regionem denotat, unitates regionales atro colore, demi albo circumscripti sunt.]] Administratio anno 1997 reformata ab anno 2005 iterum reformanda habebatur. Itaque anno [[2010]] nova administrationis reformatio nomine "Libellus Callicratis" constituta est. {{Vide-etiam|Libellus Callicratis}} Politica Graeciae administratio a die [[1 Ianuarii]] anni [[2011]] [[tres]] ordines habet: * Administratione suprema septem magistratus regionales (Graece: Αποκεντρωμένη Διοίκηση) funguntur, quibus secretarius generalis (Graece: Γενικός Γραμματέας) praeest. * Quod administrationem regionalem attinet Graecia est omnis divisa in tredecim [[Index regionum Graeciae hodiernae|regiones]], quae a gubernatore (Graece: περιφερειάρχης) et consilio regionali (Graece: περιφερειακό συμβούλιο) reguntur. Divisio regionum in 54 [[praefectura]]s sive nomos (in usu usque ad annum 2010) obrogata est, territoria nomorum plus minusve in "unitatibus regionalibus" (Graece: Περιφερειακή Ενότητα) subsistunt, ad quas sedes in consilio regionali pro numero incolarum distribuuntur. * Imus administrationis ordo sunt 325 [[demus|demi]] (Graece: δήμος), in quibus [[magister civium]] sive demarchus (Graece: δήμαρχος) et consilium civium (Graece: δημοτικό συμβούλιο) quinto quoque anno ab ipsis civibus deliguntur. In demis etiam res, quae antea ad [[praefectura|nomos]] pertinebant, decernuntur. Intra demos est subdivisio in "unitates populares" (Graece: δημοτική ενότητα), quae communium ante 2010 terminos sequuntur et amplius in "unitates locales" (Graece: τοπική κοινότητα), quibus est consilium locale cum praeside. * [[Athos]] mons (Άγιο Όρος) est territorium autonomum sub auctoritate ipsae civitatis Graeciae, quae [[Maiestas (Ius constitutionale)|maiestatem]] suam per gubernatorem exercet antiqua rei publicae monasticae iura interna concedens. Omnes territorii incolae eo ipso cives Graeci sunt, iurisdictio [[Patriarchatus Oecumenicus Constantinopolitanus|Patriarchae Oecumenico Constantinopolitano]] contingit. * Ut habeas indicem peripheriarum (sive regionum novarum), vide hanc paginam: [[Index regionum Graeciae hodiernae]]. * Indicem olim [[praefectura|nomorum]] (sive praefecturarum) invenies in hac pagina: [[Index olim nomorum Graeciae]]. Haec sunt regiones Graeciae temporis recentioris (i.e. usque ad annum 2010), omnibus fere cognitae, nunc partim desuetae: # [[Thracia Occidentalis]] # [[Macedonia Graeca|Macedonia]] # [[Thessalia]] # [[Epirus]] # [[Graecia Media]] # [[Peloponnesus]] # [[Insulae Maris Aegaei]] # [[Insulae Ioniae]] # [[Creta]] == Geographia == Graecia est [[paeninsula]] inter [[Mare Ionium|Ionium]], [[Mare Mediterraneum|Mediterraneum]], [[Mare Aegaeum|Aegaeumque]] [[mare|maria]] sita. Inter Graecia et [[Asia]]m crebrae iacent [[insula]]e, [[Euboea]] et [[Cyclades]], et multae aliae. Graeciae et insularum litora praebent [[navis|navibus]] innumerabiles sinus et portus. ===Montes=== {{vide-etiam|Index montium Graeciae}} Alti [[mons|montes]], [[Olympus]], [[Parnassus]], [[Taygetus]] tenent magnam regionis partem. In ea sunt etiam valles amoenae, nonnulli campi, pauca [[flumen|flumina]]. [[Terra (humus)|Terrae]] solum parum est fertile, [[caelum]] serenum et clemens. === Urbes === {{vide-etiam|Index urbium Graeciae}} {| |- valign=top | * [[Aegium]] * [[Agrinium]] * [[Alexandria (Macedonia)|Alexandria]] * [[Alexandropolis]] * [[Amphipolis]] * [[Amphissa]] * [[Argos]] * [[Athenae]] * [[Cephisia]] * [[Cydonia|Chania]] * [[Cnossus]] * [[Comotene]] | * [[Corcyra]] * [[Corinthus]] * [[Eleusis]] * [[Heracleum]] * [[Larissa]] * [[Megalopolis]] * [[Megara]] * [[Naupactus]] * [[Nauplium]] * [[Nemea (Graecia)|Nemea]] * [[Nicopolis]] * [[Olynthus]] | * [[Patrae]] * [[Philippi]] * [[Potidaea]] * [[Piraeus]] * [[Rhithymna]] * [[Rhium]] * [[Tegea]] * [[Thessalonica]] * [[Tripolis (Graecia)|Tripolis]] * [[Zacynthus]] |} === Insulae === {| |- valign=top | * [[Cephallenia]] * [[Corcyra]] * [[Cythnos]] * [[Ithaca (insula)|Ithaca]] * [[Lesbos]] | * [[Leucas]] * [[Samos]] * [[Strophades]] * [[Zacynthus]] |} === Flumina === {{main|Index fluminum Graeciae}} * [[Alpheus]] * [[Peneus (Peloponnesus)]] * [[Peneus (Thessalia)]] == Factiones Graecae == {{vide-etiam|Index factionum Graeciae}} == Religiones == * [[Athos]] mons * [[Archidioecesis Atheniensis (Catholica)]] * [[Archidioecesis Graeciae]] sive ''Ecclesia Orthodoxa Graeciae'' * [[Ecclesia Orthodoxa Cretae]] * [[Ecclesiae Orthodoxae in Graecia]] * [[Patriarcha Oecumenicus Constantinopolitanus]] * [[Religio Islamica in Graecia]] * [[Religio Iudaica in Graecia]] == Notae == <references /> {{NexInt}} {{Porta Unio Europaea}} * [[Casei Graeci]] * [[Historia Graeca]] * [[Hymnus libertati]] * [[Lingua Graeca]] * [[Hellas]] == Nexus externi == {{Vicivia|Graecia}} {{Communia|Ελλάδα|Graeciam}} {{Grc|Ἑλλάς}} {{Fontes geographici}} {{natio-stipula}} {{Europa}} {{Unio Europaea}} {{Capsae collectae|Graecia|politica|{{Praesides Graeciae}}{{Reges Graeciae}}{{Primi ministri Graeciae}}{{Ministri rerum externarum Graeci}}{{Consilium Graecum Cyriaci Metsotacis}}}} {{Capsae collectae|Graecia|geographica|{{Regiones Graeciae hodiernae}}}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Graecia| ]] [[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1821]] h5ce12t2gwicw71vltwkf8xyrw2mebo 3954179 3954178 2026-04-10T18:02:28Z ~2026-22171-97 207818 3954179 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa civitatis Vicidata}} [[Fasciculus:Greece_topo.jpg|thumb|Situs Graeciae]] {{Videhom|Graecia (urbs)}} '''Graecia''' {{victio|Graecia|ae|f}} rite '''Res publica Hellenica''' sive '''Res publica Graeca''' ([[Lingua Neograeca|Neograece]] ''Ελληνική Δημοκρατία'') est [[civitas sui iuris]] in [[Europa]] inter [[meridies|meridiem]] et [[oriens|solis ortum]] sita, prope [[Balcani|Balcanos]] extremos ad compita Europae, [[Asiae]], [[Africa]]e sita. Suae [[Caput (urbs)|caput]] est [[Athenae]] (-arum, f.), olim maxima [[civitas|civitatum]] antiquarum Graecarum [[urbs]]. Circiter 10,7 milliones hominum anno [[2018]] Graeciam habitabant. [[Thessalonica]] est secunda a maxima [[urbs]]. [[Mare Aegaeum]] ab oriente continente, occidente [[mare Ionium]] separant; [[mare Creticum]] meridiem versus iacet. Graecia [[animus]] occidentis civilizationis consideratur, nataleque [[democratica]]e, occidentisque [[philosophia]]e, [[literatura]]e, [[historiographia]]e, [[scientia]]e [[civilitas|civilis]], [[mathematica]]e, [[theatrum|theatri]], [[Olympia|Olympicique ludi]] est. {{Latinitas dolet|[[Saeculum 8 a.C.n.|Octavo saeculo a.C.n.]], [[Graeci]] idonei independis{{dubsig}} sunt qui ''poleis'' (singularis polis) significant. In quibus mare Mediterraneum pontumque dispassi sunt.}} [[Philippus II (rex Macedoniae)|Philippus II]] [[Macedonia]]e Graeciam [[saeculum 4 a.C.n.|quarto saeculo a.C.n.]] coniunxit cum [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] velociter multum mundum antiquum vicit, ex oriente Mediterraneo ad Indiam. Posterior periodus Hellenicus altitudinem culturae Graecae vidit influentiamque [[antiquitas|antiquitate]]. Ab Romanis Graecia [[saeculum 2 a.C.n.|secundo a.C.n. saeculo]] annexa est quae integralis partis de [[Imperium Romanum|Imperio Romano]] facta est ac continuationem suam, [[imperium Byzantinum]], quod cum culturaque [[linguistica|linguistice]] praevalens fuit. [[Orthodoxa ecclesia Graeca]], quae [[saeculum 1|primo saeculo p.C.n.]] prodiit, formam [[traditio]]nis Graecae in [[mundus|mundum]] hodiernum latiorem [[Orthodoxum]] transmisit. Postquam [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] ineunte dominio [[Ottomani]]co subdecidit, Graecia nationem civitatis hodiernam anno [[1830]] secuta est [[bellum]]que [[libertas|libertatis]] secuta est. Deindeque patriae legatum historicum optimum parte ab [[UNESCO]] reflectum est. Insuper, Graecia re publica unitariae parliamentariae est civitasque progressa facta est, cum provecta [[oeconomia]] ac magna [[vitae]] qualitas, simul tam in [[humano]] ordinis progreso. [[Oeconomia]] sua maxima in [[Balcani]]s est ubi regionalis gravis inventoris sit. Socius fundator [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Graeci] decimus socius fuit. []Hereditas]] [[cultura]]e Graecaa, tam magna [[industria]]e inter dominium [[organizatio]]nis Graeci pro [[mundo]]. == Historia == Vide: * [[Historia Graeca]] * [[Index regum praesidumque Graeciae]] * [[Ministri belli Graeciae]] * [[Ministri rerum externarum Graeciae]] * [[Primi ministri Graeciae]] == Administratio == [[Fasciculus:Territorial Expansion of Greece from 1832–1947.gif|thumb|left|Fines civitatis Graeciae saeculis [[saeculum 19|undevicensimo]] et [[saeculum 20|vicensimo]]]] === Historia === Cum [[Graecia antiqua]] ex plurimis [[polis|civitatibus]] inter se valde diversis constaret neque umquam unitatem politicam iniret nisi ab aliis (sicut [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] vel [[Imperium Romanum|Romanis]]) occupata, conditores Graeciae modernae ab initio civitatem uniformem a loco superiore rectam intenderunt. Adhuc [[Ioannes Capodistrias|Ioanne Capodistria]] primo ministro territorium Graecum in tredecim regiones (Graece: τμήμα) divisum est regionesque iterum in provincias (Graece: επαρχία), quae autem omnes immediate a regimine civitatis gentiliciae directae sunt. Principalis Capodistriae finis erat, ut [[nobilitas]] localis, quae in regione sua vim paene infinitam habuerat, potentia depelleretur. [[Otho (rex Graeciae)|Otho I]] rex et omnes, qui ei in civitate administranda successerunt, hanc formam civitatis retinebat. Anno [[1833]] civitas in decem [[praefectura]]s (sive nomos) cum 47 unitatibus minoribus divisa est. Praeterea notio [[demus]] introducta est mininam partem administrativam denotans. Anno [[1912]] "unitas" adhuc minor nomine κοινότητα creata est. Maxima pars administrativa saeculo vicesimo erat Diamerisma (Graece: Διαμέρισμα), quorum ab anno [[1913]] exstabant decem. Numerus praefecturarum (nomorum) a civitate condita (1830) sive a praefecturis institutis (1833) semper crescebat. Anno [[1955]] Graecia denique in 51 praefecturas divisa est, praefecti autem porro a ministerio rerum internarum nominati sunt. Tandem, cum Graecia anno [[1981]] [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] se coniunxit, consilia ad administrationem mediam formandam capta sunt. Anno [[1997]] nomine "Libello Capodistriae" (Graece Σχέδιο Καποδίστρια) lex No. 2539/1997 administrationi reformandae constituta est, quae numerum urbium ac communium ruralium a 5775 ad 1033 minuit provinciasque (eparchias) abolevit.<ref>United Nations Group of Experts on Geographical Names (Ed.): Administrative Division of Greece (Working Paper N° 95). Novi Eboraci 2000 (http://www.un.org/depts/dhl/maplib/ungegn/session-20/working-papers/working-paper-95.pdf).</ref> "Demus", quae notio antea tantum urbes denotabat, se ex tunc etiam ad unitates rurales referebat. === Status hodiernus === [[Fasciculus:Kallikratis dioikisi.png|thumb|upright=0.8|left|Divisio administrativa Graeciae secundum reformationem "Callicratis": Quisque [[color]] regionem denotat, unitates regionales atro colore, demi albo circumscripti sunt.]] Administratio anno 1997 reformata ab anno 2005 iterum reformanda habebatur. Itaque anno [[2010]] nova administrationis reformatio nomine "Libellus Callicratis" constituta est. {{Vide-etiam|Libellus Callicratis}} Politica Graeciae administratio a die [[1 Ianuarii]] anni [[2011]] [[tres]] ordines habet: * Administratione suprema septem magistratus regionales (Graece: Αποκεντρωμένη Διοίκηση) funguntur, quibus secretarius generalis (Graece: Γενικός Γραμματέας) praeest. * Quod administrationem regionalem attinet Graecia est omnis divisa in tredecim [[Index regionum Graeciae hodiernae|regiones]], quae a gubernatore (Graece: περιφερειάρχης) et consilio regionali (Graece: περιφερειακό συμβούλιο) reguntur. Divisio regionum in 54 [[praefectura]]s sive nomos (in usu usque ad annum 2010) obrogata est, territoria nomorum plus minusve in "unitatibus regionalibus" (Graece: Περιφερειακή Ενότητα) subsistunt, ad quas sedes in consilio regionali pro numero incolarum distribuuntur. * Imus administrationis ordo sunt 325 [[demus|demi]] (Graece: δήμος), in quibus [[magister civium]] sive demarchus (Graece: δήμαρχος) et consilium civium (Graece: δημοτικό συμβούλιο) quinto quoque anno ab ipsis civibus deliguntur. In demis etiam res, quae antea ad [[praefectura|nomos]] pertinebant, decernuntur. Intra demos est subdivisio in "unitates populares" (Graece: δημοτική ενότητα), quae communium ante 2010 terminos sequuntur et amplius in "unitates locales" (Graece: τοπική κοινότητα), quibus est consilium locale cum praeside. * [[Athos]] mons (Άγιο Όρος) est territorium autonomum sub auctoritate ipsae civitatis Graeciae, quae [[Maiestas (Ius constitutionale)|maiestatem]] suam per gubernatorem exercet antiqua rei publicae monasticae iura interna concedens. Omnes territorii incolae eo ipso cives Graeci sunt, iurisdictio [[Patriarchatus Oecumenicus Constantinopolitanus|Patriarchae Oecumenico Constantinopolitano]] contingit. * Ut habeas indicem peripheriarum (sive regionum novarum), vide hanc paginam: [[Index regionum Graeciae hodiernae]]. * Indicem olim [[praefectura|nomorum]] (sive praefecturarum) invenies in hac pagina: [[Index olim nomorum Graeciae]]. Haec sunt regiones Graeciae temporis recentioris (i.e. usque ad annum 2010), omnibus fere cognitae, nunc partim desuetae: # [[Thracia Occidentalis]] # [[Macedonia Graeca|Macedonia]] # [[Thessalia]] # [[Epirus]] # [[Graecia Media]] # [[Peloponnesus]] # [[Insulae Maris Aegaei]] # [[Insulae Ioniae]] # [[Creta]] == Geographia == Graecia est [[paeninsula]] inter [[Mare Ionium|Ionium]], [[Mare Mediterraneum|Mediterraneum]], [[Mare Aegaeum|Aegaeumque]] [[mare|maria]] sita. Inter Graecia et [[Asia]]m crebrae iacent [[insula]]e, [[Euboea]] et [[Cyclades]], et multae aliae. Graeciae et insularum litora praebent [[navis|navibus]] innumerabiles sinus et portus. ===Montes=== {{vide-etiam|Index montium Graeciae}} Alti [[mons|montes]], [[Olympus]], [[Parnassus]], [[Taygetus]] tenent magnam regionis partem. In ea sunt etiam valles amoenae, nonnulli campi, pauca [[flumen|flumina]]. [[Terra (humus)|Terrae]] solum parum est fertile, [[caelum]] serenum et clemens. === Urbes === {{vide-etiam|Index urbium Graeciae}} {| |- valign=top | * [[Aegium]] * [[Agrinium]] * [[Alexandria (Macedonia)|Alexandria]] * [[Alexandropolis]] * [[Amphipolis]] * [[Amphissa]] * [[Argos]] * [[Athenae]] * [[Cephisia]] * [[Cydonia|Chania]] * [[Cnossus]] * [[Comotene]] | * [[Corcyra]] * [[Corinthus]] * [[Eleusis]] * [[Heracleum]] * [[Larissa]] * [[Megalopolis]] * [[Megara]] * [[Naupactus]] * [[Nauplium]] * [[Nemea (Graecia)|Nemea]] * [[Nicopolis]] * [[Olynthus]] | * [[Patrae]] * [[Philippi]] * [[Potidaea]] * [[Piraeus]] * [[Rhithymna]] * [[Rhium]] * [[Tegea]] * [[Thessalonica]] * [[Tripolis (Graecia)|Tripolis]] * [[Zacynthus]] |} === Insulae === {| |- valign=top | * [[Cephallenia]] * [[Corcyra]] * [[Cythnos]] * [[Ithaca (insula)|Ithaca]] * [[Lesbos]] | * [[Leucas]] * [[Samos]] * [[Strophades]] * [[Zacynthus]] |} === Flumina === {{main|Index fluminum Graeciae}} * [[Alpheus]] * [[Peneus (Peloponnesus)]] * [[Peneus (Thessalia)]] == Factiones Graecae == {{vide-etiam|Index factionum Graeciae}} == Religiones == * [[Athos]] mons * [[Archidioecesis Atheniensis (Catholica)]] * [[Archidioecesis Graeciae]] sive ''Ecclesia Orthodoxa Graeciae'' * [[Ecclesia Orthodoxa Cretae]] * [[Ecclesiae Orthodoxae in Graecia]] * [[Patriarcha Oecumenicus Constantinopolitanus]] * [[Religio Islamica in Graecia]] * [[Religio Iudaica in Graecia]] == Notae == <references /> {{NexInt}} {{Porta Unio Europaea}} * [[Casei Graeci]] * [[Historia Graeca]] * [[Hymnus libertati]] * [[Lingua Graeca]] * [[Hellas]] == Nexus externi == {{Vicivia|Graecia}} {{Communia|Ελλάδα|Graeciam}} {{Grc|Ἑλλάς}} {{Fontes geographici}} {{natio-stipula}} {{Europa}} {{Unio Europaea}} {{Capsae collectae|Graecia|politica|{{Praesides Graeciae}}{{Reges Graeciae}}{{Primi ministri Graeciae}}{{Ministri rerum externarum Graeci}}{{Consilium Graecum Cyriaci Metsotacis}}}} {{Capsae collectae|Graecia|geographica|{{Regiones Graeciae hodiernae}}}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Graecia| ]] [[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1821]] 9yiwac6gtzz2hftkuj1y7xlv9h57zz7 0 2424 3954227 3951494 2026-04-11T01:08:21Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954227 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa civitatis Vicidatorum}} {{res|Australia}}, plenius {{res|Res Publica Australiana}} ([[Anglice]] ''Commonwealth of Australia''<ref>"The Commonwealth of Australia, the word[,] is the exact equivalent of the Roman Respublica—otherwise our modern republic" (''Sydney Morning Herald,'' 3 Aprilis 1891).</ref>), est [[monarchia constitutionalis]] in [[hemisphaerium Australe|hemisphaerio australi]] sita, quae in [[continens|continente]] [[Australia (continens)|Australia]]na, [[insula]] [[Tasmania]], prope medium territorium in [[Antarctica]], multisque [[Index insularum Australiae|insulis minoribus]] in [[oceanus|oceanis]] [[Oceanus Indicus|Indico]] et [[Oceanus Pacificus|Pacifico]] consistit.<ref>Australia describes the body of water south of its mainland as the [[Southern Ocean]], rather than the Indian Ocean as defined by the [[International Hydrographic Organization]] (IHO). In 2000, a vote of IHO member nations defined the term "Southern Ocean" as applying only to the waters between Antarctica and [[60th parallel south|60 degrees south]] latitude. {{cite web|url=http://geography.about.com/od/learnabouttheearth/a/fifthocean.htm|last=Rosenberg|first=Matt|title=The New Fifth Ocean–The World's Newest Ocean&nbsp;– The Southern Ocean|publisher=About.com: Geography|date=20 August 2009|accessdate=[[5 Aprilis]] [[2010]]}}.</ref> [[Civitas sui iuris|Civitates]] vicinae sunt [[Indonesia]], [[Timoria Orientalis]], et [[Papua Nova Guinea]] ad [[septentrio]]nes, [[Insulae Salomonis]], [[Vanuatu]], et [[Nova Caledonia]] ad boreorientalem, et [[Nova Zelandia]] ad meridio-orientalem. Australia etiam maxima [[tellus|telluris]] [[insula]] existimari potest, cuius fines ut absoluta continens saepe putantur; pars autem [[Australia (continens)|totius continentis]] [[geologia|geologicae]] est. [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Canberra]], sed maxima [[urbs]] est [[Sydneium]]. [[Civitas]] [[magnitudo|magnitudine]] civitatum [[tellus|orbis terrarum]] est [[sex]]ta, totum [[continens|continentem]] Australianum occupans, et in [[Australasia]] maxima civitas, quia [[insula]] non est finitima aliis civitatibus. [[Nomen proprium|Nomen]] ''Australia'' ex [[Lingua Latina|Latina]] [[explorator]]um sententia ''[[Terra Australis|Terra Australi]]'' natum est. == Historia == [[Fasciculus:Australien, karta, Nordisk familjebok.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Tabula]] [[geographia|geographica]] Australiana.]] Australia abhinc annorum inter 42&thinsp;000 et 48&thinsp;000 ut videtur colebatur, cum Australianorum [[Indigenae Australiani|Aboriginum]] ex orientali [[Asia]]e antecessores advenissent. [[Terra (humus)|Terra]] ab [[Europa]]eis inventa est [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]], cum visa et quattuor [[navigatio]]nibus visitata est. Duas [[continens|continentis]] orientales partes [[Regnum Britanniarum]] vindicavit circa [[1770]], et primi [[colonia|coloni]] in [[Nova Cambria Australis|Novam Cambriam Australem]] die [[26 Ianuarii]] anni [[1788]] Britannicam [[colonia poenalis|coloniam poenalem]] deduxerunt. Relicta territoria a Regno Britanniarum anno [[1829]] vindicata sunt; fere omnes civitates serius ad Australiam formandam non fuerunt foederantes poenales colonias. [[Kalendae|Kalendas]] Ianuarias anni [[1901]], Respublica Australiana<ref>Vel fortasse nostra lingua ''Communitas Australiana'' vel ''Foederatio Australiana.''</ref> ([[Anglice]] ''Commonwealth of Australia'') orta est, [[Imperium Britannicum|Imperii Britannici]] dominium. Australia ab hoc anno est respublica sui iuris, sed ultimum vinculum [[lex|legitimum]] cum [[Regnum Britanniarum|Regno Britanniarum]] usque ad [[1986]] fractum est. Australia est [[monarchia constitutionalis]], [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolo III]] [[Rex|rege]] regnante. Anno [[1999]], [[referendum]] factum est an [[constitutio]] mutaretur ut Australia in [[res publica|rem publicam]] liberam se commutaretur, cum praeside electo qui [[rex|rege]] velut [[dux civitatis|civitatis dux]] substitueret, sed defecit. Die [[12 Februarii]] [[2008]], administratio foederalis [[apologia]]m ad homines [[Aetas Surrepta|Aetatis Surreptae]], rem controversam, proposuit. == Civitates et territoria == Australia in sex civitates et diversa territoria divisa est. Civitates sunt: * [[Australia Australis]] * [[Australia Occidentalis]] * [[Nova Cambria Australis]] * [[Terra Reginae]] * [[Tasmania]] * [[Victoria (Australia)|Victoria]] [[Fasciculus:Map of Australia.png|thumbnail|Civitates et territoria Australiana.]] Territoria sunt: * [[Territorium Capitale Australianum]] * [[Territorium Septentrionale]] Australia et territoria minora numerosa habet velut [[Territorium Sinus Jervisianus]], in Nova Cambria Australi, navalis basis administratum et maritimus capitis portus. Diversa territoria externa incoluntur: * [[Insulae Cocos (Keeling)]] * [[Insula Norfolcia]] * [[Insula Christi Natalis (Australia)|Insula Christi Natalis]] Varia territoria fere deserta sunt: * [[Insula Asmora et Cartiera]] * [[Insula Maris Curalii]] * [[Insulae Donalda et Heralda]] * [[Territorium Australianum Antarcticum]] Territorium [[caput (oppidum)|Capitale]] Australianum est locus capitis [[Canberra]]e, quae inter [[Melburna]]m et [[Sydneium]], praecipuas [[urbs|urbes]], condita est. Aliae urbes magni momenti in Australia sunt [[Alitiae Fontes]]{{dubsig}} (Anglice ''Alice Springs''), [[Caerniae]] (Anglice ''Cairns''), et [[Brisbana]] (litore Orientali), [[Darwin (Territorium Septentrionale)|Darwin]] (litore septentrionali), [[Perthia]] (litore Occidentali), et [[Adelaida]] (litore meridionali). Fere 90 centesimae Australiae incolarum in urbibus [[habitatio|habitant]]. Australia est membrum [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]], Asiatico-Pacificae Oeconomicae Cooperationis, et [[Consortio Populorum|Consortionis Populorum]], ordinum internationalium. == [[Politia]] == Communitas Australiae est [[monarchia constitutionalis]]: [[rex]] est [[caput civitatis]], a [[gubernator generalis|gubernatore generali]] repraesentatus. Practice,{{dubsig}} rexmunus rex (et ergo gubernator generalis) est satis [[ritus|caerimonialis]]. Exsecutivum imperium, in theoria{{dubsig}} a rege repraesentatum, curia a [[primus minister|primo ministro]] recta exercetur. Qui minister fere semper est dux factionis quae maximam partem in [[Camera Repraesentantium (Australia)|Camera Repraesentantium]], camera inferiori (cui sunt 150 scamna) bicameralis [[parlamentum|parlamenti]], habet. Camera superior (76 scamnorum) est [[Senatus (Australia)|Senatus]], in quo quaeque civitas a duodecim senatoribus repraesentatur, libere ex uniuscuiusque incolis territoriisque. Etiam tertio anno suffragia sunt, generatim cum medio senatu reelectionibus eligibili. == Geographia == [[Fasciculus:Australia satellite plane.jpg|thumb|upright|[[Photographema]] Australiae ex [[satelles|satellite]].]] Fere tot terra Australiana sunt [[deserta|desertica]] aut semidesertica. Quadraginta centesimae [[superficies|superficiei]] molibus [[harena|harenosis]] teguntur. Solum occidentalis meridiei et orientalis meridiei anguli [[zona temperata|temperatum]] [[clima]] et moderate fertile terrenum habent. Septentrionalis civitatis pars clima [[zona tropica|tropicum]] habet. [[Magna Curalii Obex]], ingentis [[longitudo|longitudinis]], est maximum [[curalium|curalii]] saeptum in [[orbis terrarum|orbe]], quod ante [[litus]] boreorientalem iacet. [[Uluru]], in media continente, est maximum mundi [[monolithum]]. Hic civitas 90 centesimas terrarum [[Oceania]]e amplectitur. Etiam Australia [[insula]]m [[Tasmania]]m possidet, ex qua [[Fretum Bassianum|Freto Bassiano]] separatur. Australia in [[regio]]nes [[tres|tris]] subdivisa est: in latus orientale, ubi Australianae [[alpes]] et magna divisoria catena sunt; occidentem, ubi aliquae [[alta planities|altae planities]] et deserticae zonae sunt; et locum ubi [[Lacus Eyrianus]] (Anglice ''Eyre'') maximus est. Territorio desertico aliquae usitata Australiae [[animal]]ia sunt [[macropus]], [[sarcophilus]], [[dingo]], [[phascolarctos]], [[dromiceius]]. Australianus prospectus [[quattuor]] vegetationum genera ostendit: [[frutex]] [[Eucalyptus|eucalyptis]] usque ad 40 [[metrum|metra]] altis componitur, ''[[malea]]'' eucalyptis usque ad 5 metra altis formatur, ''[[mulga]]'' plantis [[Acacia|acaciis]] componitur, denique [[mons]] inferior [[rubus|rubis]] parvis formatur. Fusus horarius continentis de UTC+8 ad UTC+10 variat. Aliquae insulae ad UTC+6,5 et UTC+11 venit. Finitima Australia meridie Oceano Indico, septentrione [[Mare Arafuranum|Mari Arafurano]], orientali septentrione [[Mare Curalinum|Mari Curalino]], occidentali septentrione [[Mare Timorense|Mari Timorensi]], orientali meridie [[Fretum Bassianum|Freto Bassiano]], et meridie [[Oceanus Indicus|Oceano Indico]]. [[Flumen Murrayanum]] est maximum Australiae flumen; etiam [[flumen Murchisoni]]<ref>{{subst:creanda/v|de|Ferdinand von Mueller|Ferdinandus de Mueller|Ferdinandi de Mueller}} [https://books.google.ru/books?id=TqJOAQAAMAAJ&q=murchisoni#v=snippet&q=murchisoni&f=false ''Fragmenta phytographiae Australiae'', vol. VIII, Melburniae 1872-74, pp. 11, 17, 19, 20 etc.]; vel ''flumen Murchison'', [https://books.google.fr/books?hl=ru&id=myw-AQAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=Murchison ibidem, supplementum, pp. 29, 118, 154].</ref> et [[Cygnorum flumen]]<ref>''Swan River'', v. [https://books.google.ru/books?id=ZY1SAAAAcAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=Cygnorum&f=false Friderici Christiani Augusti Hasse ''Quantum geographia novissimis periegesibus et transmarinis peregrinationibus profecerit brevis expositio qua candidatos magisterii ad solemnia examin''] (Lipsiae: Typis Staritzii, 1837), 20.</ref> late nota sunt. == Fauna et flora == {{vide-etiam|Fauna Australiana}} {{vide-etiam|Flora Australiana}} [[Fasciculus:Macropus eugenii.jpg|thumb|upright=0.8|''[[Macropus eugenii]],'' unum ex notissimis Australiae [[animal]]ibus.]] Quamquam insula est desertica et semiarida, in Australia [[natura]]les sedes diversificatae ut diversae [[animal]]ium [[planta|vegetaliumque]] [[species]] acciperentur non desunt. Gratia magnae continentis aetatis, [[clima]]tis secundum tempora variabilissima et [[geographia|geographicae]] insulationis longissima, [[fauna]] [[flora (summatio)|floraque]] propria se evolverunt. Notissima [[animalia|animalium]] genera sunt ''[[Phascolarctos]], [[Macropus]], [[Dromiceius]], [[Ornithorhynchus]], [[Phascolomys]], [[Platypus]], [[Tachyglossus]], [[Zaglossus]],'' quae admirationem primis [[explorator]]ibus [[Europa]]eis moverunt. Nihilominus [[equus|equi]], [[ovis|oves]], [[bos|boves]] ex [[Europa]] continentali hodiernis temporibus sunt magni momenti. Australia duas miliones [[pecus|pecorum]] ovinorum possidet. == Oeconomia == [[Fasciculus:BrisbaneByNight2004.jpg|thumb|upright=0.8|[[Brisbana]].]] Australia prospera mixta modi occidentalis [[oeconomia]], cum reditu pro capite gradus [[quattuor]] [[Europa Occidentalis|Europae Occidentalis]] oeconomiarum. Ultimis annis, Australiana [[oeconomia]] discrimen totius [[tellus|orbis terrarum]] cum firmo incremento adiit. Productio in domestica oeconomia mundi crescens detrimentum frenavit, et [[negotium|negotiorum]] emptorumque fiducia robusta mansit. Australiana de reformulationibus{{dubsig}} emphasis aliud vis oeconomicae elementorum. ==Incolae== [[Fasciculus:Australia-demography.png|thumb|upright=0.8|Incrementum incolarum de anno [[1961]], milibus hominum computatum.]] Fere omnes Australiani ab advenis [[saeculum|saeculorum]] [[saeculum 19|undevicensimi]] et [[saeculum 20|vicensimi]] orti sunt, praecipue a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] et [[Hibernia]], sed postea et ab aliis locis, praesertim [[Italia]], [[Graecia]], hodiernisque civitatibus [[Asia]]ticis. Primorum incolarum posteri, [[Indigenae Australiani|Aborigines Australiani]], 2.2 centesimas incolarum constituunt (secundum [[census|censum]] [[2001]]). Velut aliarum adultarum civitatum, Australiae incolae senescunt, cum plus pensione fruentium quam laborifera aetate hominum. Plurimi cives Australiani [[lingua Anglica|Anglica lingua]] utuntur, quamquam aliquae Aboriginum communitates suum [[patrius sermo|patrium sermonem]] servaverunt, et primae et secundae generationis advenarum numerus satis magnus est [[bilinguismus|bilinguis]]. Cuiusque quattuor tres{{dubsig}}<!--four three?!--> Australiani [[Christianitas|Christiani]] se declarant, praecipue [[Ecclesia Catholica|Catholici Romani]] aut [[Ecclesia Anglicana|Anglicani]]. Etiam aliis religionibus diversis utuntur. ===Motio Esperantica in Australia=== Inter studiosissimos consiliorum [[Ludovicus Lazarus Zamenhof|Zamenhofeanorum]] fautores numerabatur [[Kep Enderby]], [[politicus|homo politicus]]. [[Congressus universalis Esperanticus]] [[Adelaidopolis|Adelaidopoli]] anno [[1997]] celebratus est. == Cultura == {| class="wikitable" |+ Festa |- ! Tempus ! Nomen |- | [[1 Ianuarii]] || [[Finis anni]] |- | [[26 Ianuarii]] || [[Festum nationale Australianum|Festum reipublicae]] |- | [[Pascha]] || [[Dies Passionis Domini]] |- | [[Pascha]] || [[Saturni dies Paschae]] (exceptis [[Victoria (Australia)|Victoria]] et [[Australia Occidentale]]) |- | [[Pascha]] || [[Lunae dies Paschae]] |- | [[25 Aprilis]] || [[Anzaci Dies]] |- | primus Lunae dies post [[9 Iunii]] || Nativitas Regis (excepta [[Australia Occidentale]]) |- | [[25 Decembris]] || [[Nativitas Domini]] |- | [[26 Decembris]] || [[Sanctus Stephanus]] ([[Australia Meridionale|Australia Meridionali]] excepta) |} == Notae == <references/> ==Bibliographia== *Babeck, Wolfgang. [[2011]]. ''Einführung in das australische Recht mit neuseeländischem Recht.'' Schriftenreihe der Juristischen Schulung, 195. Monaci: Verlag C. H. Beck oHG. ISBN 978-3-406-61959-5. *Biedermann, Bettina, et Heribert Dieter, eds. [[2012]]. ''Länderbericht Australien.'' Schriftenreihe, 1175. Bonnae: Bundeszentrale für politische Bildung. ISBN 978-3-8389-0175-6. *Brett, Judith. [[2019]]. ''From Secret Ballot to Democracy Sausage: How Australia Got Compulsory Voting.'' Text Publishing Co. ISBN 9781925603842. *Davison, Graeme, John Hirst, et Stuart Macintyre. [[1999]]. ''The Oxford Companion to Australian History.'' Melbourne Victoriae: Oxford University Press. ISBN 0-19-553597-9. *Denoon, Donald, et al. [[2000]]. ''A History of Australia, New Zealand, and the Pacific.'' Oxoniae: Blackwell. ISBN 0-631-17962-3. *[[Timotheus Flannery|Flannery, Timothy Fridtjof]]. 1994. ''The Future Eaters: an ecological history of the Australasian lands and peoples''. Chatswood Novae Cambriae Australis: Reed. ISBN 0-7301-0422-2 *Goad, Philip, et Julie Willis, eds. [[2011]]. ''The Encyclopedia of Australian Architecture.'' Port Melbourne, Victoria: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-88857-8. *Hagemann, Albrecht. [[2004]]. ''Kleine Geschichte Australiens.'' Beck’sche Reihe, 1594. Monaci: Verlag C. H. Beck oHG. ISBN 978-3-406-51101-1. *Hughes, Robert. [[1986]]. ''The Fatal Shore: The Epic of Australia's Founding.'' Novi Eboraci: Knopf. ISBN 0-394-50668-5. *Jupp, James. [[2001]]. ''The Australian people: an encyclopedia of the nation, its people, and their origins.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-80789-0. *Macintyre, Stuart. [[2009]]. ''A concise history of Australia.'' Cambridge Concise Histories. Ed. tertia. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-51608-2. *Powell, J. M. [[1988]]. ''An Historical Geography of Modern Australia: The Restive Fringe.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-25619-4. *Robinson, G. M., R. J. Loughran, et P. J. Tranter. [[2000]]. ''Australia and New Zealand: Economy, Society and Environment.'' Londinii: Arnold; Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0-340-72033-6 (charta), ISBN 0-340-72032-8 (tegmen durum). *Smith, Bernard, et Terry Smith. [[1991]]. ''Australian painting 1788–1990.'' Melburni: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-554901-0. *Teo, Hsu-Ming, et Richard Whitt. [[2003]]. ''Cultural history in Australia.'' University of New South Wales Press. ISBN 978-0-86840-589-6. *Viedebantt, Klaus. [[1991]]. ''30mal Australien.'' Piper, 5126: Panoramen der Welt. Ed. sexta. Monaci et Turici: Piper Verlag GmbH. ISBN 978-3-492-15126-9. *Voigt, Johannes H. [[2000]]. ''Australien.'' Beck’sche Reihe, 883: Länder. Monaci: Verlag C. H. Beck oHG. ISBN 978-3-406-44783-9. {{NexInt}} * [[Aetas Surrepta]] * [[Bibliotheca Nationalis Australiae]] * [[Litterae Australiae]] * [[Schola Grammatica Ecclesiae Anglicanae apud Geelong]] * [[Transcriptio linguarum Indigenarum Australianarum]] * [[Universitas Nationalis Australiana]] * "[[Waltzing Matilda]]" == Nexus externus == {{CommuniaCat|Australia|Australiam}} {{Oceania}} {{Consortio Populorum}} {{Capsae collectae|Australia|politica|{{Primi ministri Australiae}}{{Ministri rerum externarum Australiani}}}} {{Capsae collectae|Australia|geographica|{{Civitates et territoria Australiae}}{{Urbes Oceaniae maximae}}}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Australia|!]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1901]] [[Categoria:Monarchiae foederales]] [[Categoria:Monarchiae constitutionales]] 8h01sfnppup9rvhfvoomcvyozfd4dt5 0 2697 3954222 3950970 2026-04-11T01:03:08Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954222 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} {{res|Hierosolyma}}<ref>"Hierosolyma" "-orum" ''n. pl.'': [[Cicero]], [[Tacitus]] etc. ''Hierosolymorum'': [[Suetonius]], ''[[De vita Caesarum]]'' "Divus Titus" 5, "Nero" 40. ''Hierosolymis'': [[Plinius Maior]], ''[[Naturalis historia]]'' 5.72-73. Apud scriptores posterioris aetatis ''Hierosolymam'' quoque (acc. sg.) et ''Hierosolymae'' (gen./dat. sg.) saepissime leguntur. [[Graece]] Ἱεροσόλυμα" ''n. pl.'': [[Septuaginta]] in libris [[Apocrypha|apocryphis]], [[Novum Testamentum|Novo Testamento]], etc.</ref> seu {{res|Ierusalem}}<ref>''Ierusalem'': [[Versio Vulgata]]; [[Hieronymus]]. ''Hierusalem'': fontes mediaevales. Graece Ιερουσάλημ: [[Septuaginta]], [[Novum Testamentum]], etc.</ref> ([[Hebraice]] {{lang|he|יְרוּשָׁלַיִם}}; [[Arabice]] {{lang|ar|القُدس}}) est [[urbs]] [[Levans|Levantis]] in [[Iudaea (regio)|Iudaea regione]], in aequo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Montium Iudaeorum||en|qid=Q2328820}} inter [[mare Mediterraneum]] et [[mare Mortuum]] sita. Una est ex antiquissimis [[orbis terrarum]] urbibus, atque a tribus [[religio]]nibus—[[religio Iudaica|Iudaica]], [[religio Christiana|Christiana]], [[religio Islamica|Islamica]]—sancta habetur. Et [[civitas|civitas]] [[Israël]] et [[Auctoritas Nationalis Palaestina]] Hierosolyma suum declaravit [[caput (urbs)|caput]], nam ibi sunt principalia [[institutum|instituta]] administrationis Israëliticae et Palaestinensis hanc urbem futurum civitatis Palaestinae caput sibi vindicant, sed neutra postulatio a plurimis aliis civitatibus noscitur.<ref>Consociatio Nationum, ''[https://www.un.org/unispal/document/the-status-of-jerusalem/ The Status of Jerusalem]'' (Novi Eboraci: 1997); Max Fisher, "[https://www.nytimes.com/2017/12/09/world/middleeast/jerusalem-trump-capital.htmlThe Jerusalem Issue, Explained]", ''The New York Times'', 9 Decembris 2017.</ref> Censu anno [[2016]] habito, numerus [[incola]]rum fuit {{formatnum:882700}}, quorum {{formatnum:536600}} Iudaei (60.8%), {{formatnum:319800}} Musulmani, {{formatnum:15800}} Christiani, {{formatnum:10300}} non descripti (1.2%).<ref>Jerusalem Institute, "[http://www.jerusaleminstitute.org.il/.upload/yearbook/2018/shnaton_C0918.pdf Table III/9 – Population in Israel and in Jerusalem, by Religion, 1988 – 2016]" (PDF, 2018).</ref> Urbs in pago admodum arido patet in iugo quodam rupestri inter Montes Iudaeas. Hi [[mons|montes]] continui eminent inter [[Mare Mediterraneum]] [[Vallis Iordanis|vallemque]] quo [[flumen]] [[Iordanis]] in [[Mare Mortuum]] defluit. Hierosolyma distant 60 [[chiliometra|chiliometris]] a [[Telavivum|Telavivo]] et ab [[litus|ora]] maritima. Surgunt 760 [[metrum|metra]] super [[maris aequor]] commune, sed 1183 metra super Maris Mortui aequor (quod mare 35 [[chiliometrum|chiliometra]] ab Hierosolymis distat [[oriens|oriente]] versus). [[clima Mediterraneum]] pago Hierosolymitano regit, [[aestas|aestate]] calida aridaque, [[hiems|hieme]] miti et humida, mense [[Ianuarius|Ianuario]] [[frigus|frigidiori]], [[Iulius|Iulio]] et [[Augustus|Augusto]] calidis. Hierosolyma [[assectator]]ibus trium [[religio]]num [[urbs]] [[sanctuarium|sancta]] est. Secundum [[liber|libros]] [[biblia|biblicos]] a [[Religio Iudaica|Iudaeis]] [[Religio Christiana|Christianis]]que receptis, urbem, a rege [[David (rex)|Davide]] captam, [[filius]] [[Salomon]] [[Templum Salomonicum|Templo]] adornaverit, fanum consecratissimum, [[duo|bis]] e novo restructum, anno [[70]] a [[Roma antiqua|Romanis]] deletum. [[Iesus Christus|Iesus Nazarenus]] in hac urbe praedicavit, [[miraculum|miracula]] sicut in [[Evangelium|Evangeliis]] [[narratio|narratur]] fecit, sub [[Pontius Pilatus|Pontio Pilato]] [[supplicium]] passus est, et sicut in eisdem fontibus legitur [[resurrectio|resurrexit]]; [[Ecclesia Sancti Sepulcri]], primum a [[Constantinus I|Constantino]] imperatore Christiano constructa, a [[periegesis|peregrinis]] Christianis visitatur. Iudaei per multa saecula ab urbe exclusi rursus eam occupant, sed locum Templi [[Religio Islamica|Mahometanis]] relinquunt; hoc enim loco [[Omar]] [[calipha]] [[Mahometus|Mahometi]] socius [[Cupola Saxi|Cupolam Saxi]] construxit moxque [[Abimelech]] calipha [[Meschita al-Aqsa|Meschitam Distantissimam]] ubi, sicut verba [[Alcoranus|Alcorani]] intelleguntur, [[propheta]] ipse [[Iter Mahometi nocturnum|itinere suo nocturno]] visitavit. ==Nomen== [[Fasciculus:1283 Descriptio Terrae Sanctae.jpg|thumb|upright=1.2|Hierosolyma urbs peregrinationis terminus. [[Burchardus de Monte Sion]], ''[[Descriptio Terrae Sanctae (Burchardus)|Descriptio Terrae Sanctae]]'': versio Francogallica medio [[saeculum 15|saeculo quinto decimo]] facta. Videntur iuxta mare [[castellum]] [[Athlit]] [[Ordo Templariorum|Templariorum]] delapidatum; [[Ramath]] urbs; [[Bethleem]] urbs (ad sinistram partem); supra has omnes urbs Hierosolyma, cui in medio [[Cupola Saxi]], dextra versus [[Meschita Distantissima]] (''al-Aqṣā''), sinistra versus [[Ecclesia Sancti Sepulcri]]. Ultra etiam [[Mons Oliveti]] eminet.<ref>Michel Join-Lambert, ''Jerusalem'' (Londinii: Elek, 1958).</ref>]] [[Nomen proprium|Nomen]] urbis in exsecratione [[Lingua Aegyptia|Aegyptia]] [[saeculum 19 a.C.n.|saeculi fere undevicensimi a.C.n.]] reperitur forma ''ʾwʾšmm'', [[Sumerice]] [[saeculum 18 a.C.n.|saeculo duodevicensimo]] (si [[scriptura]] recte legitur) sub forma ''urusilimma'' atque pro certo [[Accadice]] [[saeculum 14 a.C.n.|saeculo quarto decimo]] in [[epistula|epistulis]] [[Amarna]]e repertis forma ''urusalim''; id quod cum [[orthographia]] [[Lingua Hebraica|Hebraica]] ירושלים (signis diacriticis additis יְרוּשָׁלַיִם) ''Ierūšalaim'' satis congruit.<ref>''Der kleine Pauly''; confer James B. Pritchard, ''Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament,'' ed. tertia (Princetoniae: Princeton University Press, 1969), pp. 329, 487–89.</ref> Nomen a [[philologia|philologis]] ex appellatione dei [[Religio Canaanitica|Canaanitae]] [[Salim|Šalim]] deducitur. Urbs ab [[Hadrianus (imperator)|Hadriano]] principe in [[colonia]]m Romanam conversa novam nuncupationem '''Aelia Capitolina''' meruit<ref>"Elia": {{IA}} 200.1. [[Graece]] {{Polytonic|Αἰλία}}: [[Eusebius]].</ref> e nomine gentilicio imperatoris et titulo dei [[Iuppiter (deus)|Iovis]] Capitolini. Nomen historicum [[Lingua Arabica|Arabicum]] أورشليم ''Ūršalīm'' rarius pronuntiatur nisi titulo القدس ''al-Quds'' (h.e. 'sancta') subiuncto, qui saepissime pro nomine toto adhibetur. ==Historia== [[Fasciculus:Urbs Hierosolyma.webm|thumb|upright=0.8|left|Hierosolyma]] Medio pago Hierosolymitano, olim rustico, imminuit dorsum rupestre seu promunturium inter [[Vallis Cedron|vallem Cedron]], qua usque ad aevum nostrum orientalis urbis limes definitur, et [[Vallis Tyropoeon|vallem "Caseariorum" dictam]],<!--non Caesariorum--> ad [[occidens|occidentem]] versus iacentem, sed hodie eiectamentis repletam haudque aspectabilem. In hoc dorso, homines [[Chalcolithicum|aevo Chalcolithico]], inter annos circiter 4500 et 3500 a.C.n., [[habitatio]]nem sibi primum constituerint haud longe distantem a [[Fons Gihon|fonte Gihon]] (ima valle Cedron abscondita). [[Canalis]] profundus, quo [[aqua]] huius [[fons|fontis]] per [[valles|vallem]] ad [[Lacus Siloam|lacum Siloam]] currebat,{{dubsig}} media [[Aetas Aenea|aetate Aënea]] constructus est ([[saeculum 20 a.C.n.|saeculo fere vicensimo a.C.n.]]) et eodem fere tempore murus fortissimus ad incolas protegendos qui [[aqua]]m e fonte haurebant; saeculo insequenti additur [[cuniculus]], ab [[antiquarius|antiquariis]] Anglicis ''[[Puteus Warren|Warren's Shaft]]'' nuncupatus, quo a fastigio montis usque ad fontem sine [[periculum|periculo]] accedi licuit. Recentissime ad latera montis ruinae murorum et [[aedificium|aedificiorum]] repertae sunt quae partim [[aetas Ferrea|aetati Ferreae]] anteriori, [[scil.]] [[saeculum 12 a.C.n.|saeculo duodecimo]] sive antea, adscribuntur. Aliae ruinae, super eas iacentes, aetati Ferreae posteriori attribuendae sunt, saeculis scilicet [[saeculum 10 a.C.n.|decimo]] et [[saeculum 9 a.C.n.|nono]], inter quas aedes magna, domus fortasse regalis, observatur. Quae res haud multo ab [[historia]] [[liber (litterae)|libris]] [[biblia|biblicis]] narrata dissonant. Ibi enim legimus [[Iebusitae|Iebusitas]] Hierosolymis olim habitavisse; eos [[David]] debellavisse, [[Iudaei|Iudaeos]] aliquos iuxta Iebusitas in eadem urbe instituisse caputque regni sui ibi posuisse.<ref>[[Liber Iosue|Iosue]] 10.1–3, 15.63; [[Liber Iudicum|Iudices]] 1.3; [[Liber II Samuelis|II Samuel]] 5.6–8, 24.24; [[Liber I Regum|I Reges]] 9.20–21.</ref> Locus antiquissimae urbis Hierosolymorum [[Urbs David]] appellatur. [[Septentrio]]nibus versus adiacent iugum, nomine [[Ophel]], et culmen montanum (quod posteriores [[Mons Templi|Montem Templi]] nuncupant), quo fastigio [[Salomon]] filius David [[Templum Salomonicum|primum templum]] medio [[saeculum 10 a.C.n.|saeculo decimo a.C.n.]] aedificavit si in fontibus aevi posterioris fidem reponimus;<ref>[[Liber I Regum|I Reges]] 6.1–38, 7.13–51, 8.1–64 et [[Liber II Chronicorum]] 3–4, temporibus [[Templum Secundum|Templi Secundi]] compositi</ref> huius autem templi ruinae nullae usque adhuc repertae sunt. Rex [[Ezechias]], quo tempore [[Senacherib (rex Assyriorum)|Senacherib]] [[Imperium Neoassyrium|Assyrius]] anno [[701 a.C.n.]] ad urbem obsidendam properabat, [[Cuniculus Ezechiae|cuniculum longissimum]] et piscinam iuxta [[Siloam]] construi iussit ut aqua fontis [[Gihon]] promptius ad usum incolarum adesset<ref>[[Liber II Regum|II Reges]] 20:20.</ref> (cuniculum etiam hodie aquiferum peregrinis penetrare licet). Bis a rege [[Babylon]]ico [[Nabuchodonosor II]] obsessa et capta, annis [[597 a.C.n.|597]] et [[587 a.C.n.|587]], hoc anno Hierosolyma urbs antiqua destructa est, populique maxima pars in [[Captivitas Babylonica|exsilium Babylonicum]] missa.<ref>II Reges 25:8-21; [[Liber Ieremiae|Ieremias]] 52:12-30.</ref> [[Fasciculus:Jerusalem Nehemiah.jpg|thumb|Hierosolyma urbs sicut saeculo quinto a.C.n. descripta est, muris novis a [[Nehemias|Nehemia]] exstructis.<ref name="EncyBrit">"[http://www.1911encyclopedia.org/Jerusalem Jerusalem]" in {{EncyBrit11}}</ref> Videntur [[Urbs David]] et [[Urbs Superior (Hierosolyma)|Vicus]] sive Urbs Superior, valles [[Vallis Cedron|Cedron]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hinnom||he|qid=Q558093}}, [[Templum Secundum|templum]], domus [[satrapa]]e, portae [[Porta Piscium (Hierosolyma)|Piscium]], [[Porta Vetus (Hierosolyma)|Vetus]], [[Porta Ephraim (Hierosolyma)|Ephraim]], [[Porta Vallis (Hierosolyma)|Vallis]], [[Porta Stercilinii (Hierosolyma)|Stercilinii]], [[Porta Fontis (Hierosolyma)|Fontis]], [[Porta Aquarum (Hierosolyma)|Aquarum]], [[Porta Equorum (Hierosolyma)|Equorum]], [[Porta Iudicialis (Hierosolyma)|Iudicialis]] et [[Porta Gregis (Hierosolyma)|Gregis]].]] [[Fasciculus:Jerusalem Herod.jpg|thumb|Hierosolyma urbs sicut [[saeculum 1|saeculo primo p.C.n.]] descripta est, a rege [[Herodes|Heroda I]] successoribusque adornata.<ref name="EncyBrit"/> Videntur [[urbs David]] et [[Urbs Superior (Hierosolyma)|urbs superior]], valles [[Vallis Cedron|Cedron]] et [[Vallis Hinnom|Hinnom]], necnon [[Vallis Tyropoeon|Tyropoeon]], muri [[Murus Vetus (Hierosolyma)|Vetus]], [[Murus Secundus (Hierosolyma)|Secundus]] (tempore incerto circumiectus) et [[Murus Tertius (Hierosolyma)|Tertius]], [[Templum Tertium|templum]], [[Acra (Hierosolyma)|Acra]] (cuius locus verus hodie nescitur), etc.]] Permittente rege [[Imperium Achaemenidarum|Persa]] [[Cyrus II (rex Persarum)|Cyro II]], populus exsul [[saeculum 6 a.C.n.|saeculo sexto a.C.n.]] exeunte ad Hierosolyma redit. Urbem restituere coepit et medio [[saeculum 5 a.C.n.|saeculo quinto]], duce [[Nehemias|Nehemia]], murum novum construere. Rege Persa [[Artaxerxes II (rex Persarum)|Artaxerxe II]], duce [[Esdras|Esdra]], [[templum secundum]] ad imitationem primi erigitur.<ref>[[Liber Nehemiae]]; [[Liber Esdrae]]. Anni laborum Esdrae incerti sunt: apud aliquos sub [[Artaxerxes I|Artaxerxe I]] anno [[458 a.C.n.]] Hierosolyma advenerit, apud alios sub Artaxerxe II anno [[397 a.C.n.]]</ref> Nehemias autem sine dubio muros Hierosolymorum e novo construere iussit, inclusis et urbe David et "vico" sive [[suburbium|suburbio]], summa colle occidentali posito inter valles Tyropoeon et [[Vallis Hinnom|Hinnom]]. Nehemias portas designavit [[Porta Piscium (Hierosolyma)|Piscium]], [[Porta Vetus (Hierosolyma)|Veterem]], [[Porta Ephraim (Hierosolyma)|Ephraim]], [[Porta Vallis (Hierosolyma)|Vallis]] (in vallem Hinnom aditum), [[Porta Stercilinii (Hierosolyma)|Stercilinii]], [[Porta Fontis (Hierosolyma)|Fontis]], [[Porta Aquarum (Hierosolyma)|Aquarum]] sive Orientalem, [[Porta Equorum (Hierosolyma)|Equorum]], [[Porta Iudicialis (Hierosolyma)|Iudicialis]] et [[Porta Gregis (Hierosolyma)|Gregis]] sive Ovium.<ref>[[Liber Nehemiae]] 3:1-31.</ref> Palaestina ab [[Alexander Magnus|Alexandro Macedone]] anno [[332 a.C.n.|332]] conquisito, sub imperio [[Diadochi|successorum]] Hierosolymorum urbis possessio inter [[Seleucidae|Seleucidas]] [[Syria]]e reges et [[Ptolemaei|Ptolemaeos]] reges [[Aegyptus|Aegypti]] disputata est, sed ab anno [[305 a.C.n.|305]] usque ad [[198 a.C.n.|198]] Ptolemaeis subiecta est. Sub imperio Persarum, sicut iam Assyriorum, in satrapia "[[Regio trans flumen|trans flumen]]" appellata Hierosolyma urbs iacebat,<ref>Liber Nehemiae 2.7.</ref> talique modo sub Ptolemaeis in provincia citra [[Euphrates|Euphratem]]. Anno 198 [[Antiochus III Magnus]] rex Seleucida urbem cepit ibique castellum, [[Acra (Hierosolyma)|Acra]] appellatum, loco quodam excelso construi iussit. Successoribus Antiochi magis magisque debilibus, rege [[Antiochus IV Epiphanes|Antiocho IV]] religionem Graecam contra Iudaicam procaciter favente, Hierosolyma caput fit civitatis rebellatoris et liberae ab anno [[164 a.C.n.|164]] usque ad [[65 a.C.n.|65]]; Acra a civibus obsessa est et omnino erasa. Anno [[65]], [[Pompeius Magnus]], qui [[Syria]]m pro [[Imperium Romanum|Romanis]] conquirebat, ad rixas Hierosolymitanorum quiendas urbem obsedit et expugnavit. Romani regulis et praefectis variis Palaestinae gubernium confidebant. Omnium potentissimus fuit [[Herodes]], magnus nuncupatus, religione Iudaeus, qui Hierosolyma anno [[37 a.C.n.|37]] cepit caputque regni sui constituit. Urbe novis aedificiis multis adornata, [[Antonia (Hierosolyma)|domu regia]] constructa et pro decore [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] nominata, [[Templum Tertium (Hierosolyma)|Templo]] magnifico anno [[20 a.C.n.]] coepto et maiore parte confecto, Herodes anno [[4 a.C.n.]] mortuus est. [[Iudaea]] mox in forma provinciae Romanae reducta est. Ibi igitur, procuratore [[Pontius Pilatus|Pontio Pilato]], [[Iesus Christus]] Hierosolymis praedicavit: ut qui regem Iudaeorum se proclamaverit accusatus [[supplicium]] ibi passus est. Post [[decem]] fere annos, Pilato a munere deiecto, iussu principum [[Gaius (imperator)|Gai]] et [[Claudius (imperator)|Claudii]] [[Herodes Agrippa I|Herodes Agrippa]], Herodae Magni nepos, regnum in Palaestina sibi constituit. Is et [[Herodes Agrippa II|filius eiusdem nominis]] murumque q.d. tertium Hierosolymorum construxerunt. Iudaeis contra imperium Romanum rebellantibus, ab anno [[67]] [[Vespasianus]], eo tempore dux [[exercitus|exercituum]], [[bellum]] in Palaestinam gerebat, qui, anno [[69]] exeunte [[Roma]]m profectus princepsque acclamatus, ad filium suum [[Titus (imperator)|Titum]] (principem futurum et illum) [[obsidio Hierosolymorum (70)|obsidionem Hierosolymorum]] confidit. Mense Augusti [[70]] [[miles|milites]] [[Roma]]ni urbem Hierosolyma difficillime expugnaverunt, incolis permultis aut in pugna aut post proelium necatis, aliis in servitutem missis, Templo combusto, aedificiis publicis necnon privatis fere omnibus deletis. {{Imago numismatica duplex | header = [[Titus (imperator)|Titus]]: [[Argentum|AR]] [[denarius]] | rubrica = anno 79 incussus ad memoriam [[Bellum Iudaicum (66-73)|belli Iudaici]] in [[Palaestina]]m a se annis 70-73 gesti | hbkg = #abcdef | image = File:Titus Augustus Denarius.png | caption_left = [[Imperator|IMP]] [[Titus|T]] [[Caesar (titulus)|CAESAR]] [[Titus (imperator)|VESPASIANVS]] [[Augustus (titulus)|AVG]], caput Titi laureatum | caption_right = [[Tribunicia potestas|TR POT]] VIII [[Consul|COS]] VII, captivus ad tropaeum genua flectit | width = 300 | footer = 18 mm, 3.58 g | position = left | citatio = [[RSC]] 334a | margin = 0 | background = }} [[Fasciculus:AeliaCapitolina22.jpg|thumb|Aelia Capitolina urbs imperatore [[Hadrianus (imperator)|Hadriano]] condita et e novo exstructa. Urbe David nondum habitata, in monte Templi [[Templum Iovis Capitolini (Hierosolyma)|Fano Iovis]] erecto, urbs nova hinc Septentrione et Occidente versus extendit. Videntur ubi olim eminuit [[Urbs Superior (Hierosolyma)|urbs superior]] castra [[Legio X Fretensis|Legionis X Fretensis]].]] [[Fasciculus:Jerusalem map.jpg|thumb|Hierosolyma [[saeculum 12|saeculo undecimo]] [[caput (urbs)|caput]] [[Regnum Hierosolymitanum|regni Hierosolymitani]] a cruce signatis constituti.]] Iudaeis devictis, [[Legio X Fretensis]] ubi olim eminuit [[Urbs Superior (Hierosolyma)|urbs superior]] castra legionaria posuit,<ref>H. Geva Pace, "The Camp of the Tenth Legion in Jerusalem: An Archaeological Reconsideration" in ''Israel Exploration Journal'' vol. 34 (1984) pp. 247–49.</ref> iuxta quae aedificia pauca servata sunt. Princeps [[Hadrianus (imperator)|Hadrianus]] anno [[130]] Hierosolyma advenit urbemque novam aedificare iussit nomine "Aelia Capitolina", [[Iuppiter|Iovi]] [[Iuppiter Capitolinus|Capitolino]] Romae patrono dicata. Fanum Iovis Capitolini in ipsis [[templum|templi]] ruinis positum est. Hac re inter alias irati Iudaei novas res rursus duce [[Barchochebas|Barchocheba]] moverunt, malo successu: anno [[135]] devicti sunt. Ab hoc anno usque in [[614]] Iudaei ex urbe exclusi sunt. [[Religio Christiana|Religione Christiana]] per [[imperium Romanum]] ab anno [[313]] licita peregrinatores Christiani loca sancta petebant et imprimis imperator [[Constantinus I]] [[mater]]que [[Helena (sancta)|Helena]], qui urbi nomen antiquum Hierosolyma redderunt annoque [[326]] construere iusserunt [[ecclesia Sancti Sepulchri|ecclesiam Sancti Sepulchri]] primam et basilicam [[Martyrium (Hierosolyma)|Martyrium]] appellatam, hanc ubi reliqua [[Vera Crux|Crucis]] reperta esse censebantur, eam ubi sepulcrum Iesus fuisse creditum est. Hae sunt loca peregrinationum saeculis [[saeculum 4|quarto]] et [[saeculum 5|quinto]] factorum. Imperatrix [[Aelia Eudocia]], [[Theodosius II|Theodosii II]] [[uxor]], medio saeculo quinto urbem adornavit: ibi enim [[aedificium|aedificare]] suasit [[Basilica Sancti Stephani (Hierosolyma)|basilicam S. Stephani]] cum hospitia et [[monasteria]]. Medio [[saeculum 6|saeculo sexto]], [[Iustinianus I|Iustiniano]] imperatore, ibi [[Basilica Mariae Matris Dei (Hierosolyma)|Basilica Mariae Theotoci]] [[aedificium|aedificatus]] est. Anno [[451]] [[patriarchatus Hierosolymitanus|patriarchatus]] Ecclesiae Catholicae quintus Hierosolymis constituta est. Imperatore [[Heraclius I|Heraclio]], urbs a rege [[Sassanidae|Sassanida]] [[Chosroes II|Chosroe II]] anno [[614]] [[Obsidio Hierosolymarum (614)|obsessa et capta est]]: [[miles|militibus]] Persis Iudaei e [[regio]]ne vicina se adsociaverunt multosque cives necaverunt.<ref>Elliott Horowitz, ""The Vengeance of the Jews Was Stronger than Their Avarice": Modern Historians and the Persian Conquest of Jerusalem in 614," ''Jewish Social Studies'' n.s. vol. 4 no. 2 (1998), pp. 1–39.</ref> Urbem usque ad [[621]] a Persis retentam Heraclius eo anno rursus conquisivit; Crucem, quae in [[Persis|Persidem]] missa est, reddi coëgit annoque [[629]] ipse Hierosolymis reportavit. [[Calipha]] [[Omar]] anno [[638]] urbem cepit, quam sub imperium [[Religio Islamica|Mahometanorum]] subiunxit. Illis sicut Christianis et Iudaeis Hierosolyma iam sanctus est. Calipha [[Abimelech]] (''‘Abd al-Malik ibn Marwān'') anno [[688]] in monte Templi meschitam pulcherrimam construere iussit quae [[Cupola Saxi]] appellatur. [[Meschita al-Aqsa|Meschitam q.d. distantissimam]] (ita appellatam ob [[Iter Mahometi nocturnum|iter nocturnum]] [[Mahometus|Mahometi]] in [[Alcoranus|Alcorano]] narratum)<ref>''[[Alcoranus]]'' cap. 17 "[[Al-Isra]]" [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5698394h/f437.image Textus Latinus].</ref> Abimelech aedificare coepit, filius [[Al-Walīd ibn ʿAbd al-Malik|al-Walīd]] anno [[705]] confecit, calipha [[al-Mansur]] aliique saeculis posterioribus restruxerunt. His temporibus aedificiorum Christianorum maxima pars protecta est [[synagoga|synagogaeque]] Iudaeorum et [[meschita|meschitae]] Mahometanorum e novo constructi. [[Christiani]] [[Prima expeditio sacra|primae expeditionis sacrae]] die [[15 Iulii]] [[1099]] Hierosolyma ceperunt incolasque tam Mahometanos quam Iudaeos permultos necaverunt. Ibi [[regnum Hierosolymitanum]] constituerunt sed urbem ipsam haud annos novaginta retinuerunt. Exercitu [[Christiani|Christianorum]] [[Proelium ad cornua Hattin commissum|iuxta Hattin]] die [[4 Iulii]] [[1187]] a [[Saladinus|Saladino]] profligato, urbs ab eodem obsessa est et paulo postea die [[2 Octobris]] capta, advenis Europaeis Christianis aut interfectis aut expulsis, sed, post foedera a [[Ricardus I (rex Angliae)|Ricardo]] rege [[Anglia|Anglico]] et Saladino pacta, [[periegesis|peregrinatores]] Christiani ad Hierosolyma sicut antea hodie usque perveniunt. [[Rex|Reges]] [[Ayyubidae]] inde Hierosolyma tenuebant et adornabant. Urbs expugnationem [[Tartari|Tartarorum]] anno [[1244]] passus est, et mox a [[Mamluci]]s [[Aegyptus|Aegypti]] possessores nacta, qui usque in annum [[1517]] tenuerunt. Inde ad [[saeculum 20|saeculum vicensimum]] urbs sub imperio [[Ottomanidae|Ottomanidarum]]) remansit, muris recentioribus iam cincta quos [[Suleimanus I (sultanus Ottomanicus)|Suleimanus Magnificus]] sultanus anno [[1538]] erigere curavreat. [[Primum bellum mundanum|primo bello mundano]] anno [[1918]] gesto, [[Imperium Ottomanicum|imperio Ottomanico]] devicto, anno insequenti Hierosolyma urbs et Palaestina omnis sub protectione [[Regnum Britanniarum|Britannica]] mandata est, qui eos Iudaeos, quorum proavi in aliis civitatibus per multa [[saeculum|saecula]] [[habitatio|habitabant]] ibique saepe opprimebantur, in [[Palaestina]]m migrare permiserunt. Illi [[civitas|civitatem]] [[Israel (civitas)|Israel]] anno [[1948]] condiderunt. [[Bellum|Bellis]] et externis et internecinis gestis (incolae enim Mahometani, Palaestinenses dicti, contra novam dicionem Iudaeorum rebellabant), urbis Hierosolymorum (quae inter populos duos divisa erat) Iudaei, Israelitae dicti, partem etiam orientalem anno [[1967]] conquisiverunt et usque hodie tenent. Anno [[1969]], [[caput (urbs)|caput]] civitatis constituerunt. [[Fasciculus:AirJerusalem1917.jpg|thumb|upright=1|Hierosolyma anno [[1917]] e [[caelum|caelo]] [[oriens|orientali]] visa.]] ==Cultura== [[Universitas Hebraica Hierosolimitana]] anno [[1918]] constituta est; [[Bibliotheca Nationalis Israeliana]] in universitatis campo reperitur. Hic et [[Academia Scientiarum et Humanitatum Israëlis]] sedem habet. [[Fasciculus:Porat_Yosef_attack.jpg|thumb|Legio Arabica Hierosolymorum, anno [[1948]].]] ==Notae== <references/> ==Bibliographia== ; Generalia et historica * [[Claudius Aziza|Claude Aziza]] et al., ''Jérusalem: Le rêve à l'ombre du Temple''. Lutetiae: Presses de la Cité, 1994. ISBN 978-2-258-00147-3. * Michael Bade, ''Jerusalem: Die heilige Stadt. Ein Lesebuch''. Friburgum Brisgoviae: Herder, 2009. ISBN 978-3-451-06058-8. * Bozsóky Pál Gerő, ''A Jeruzsálemi Latin Királyság''. Szegedini: Agapé, 2004. ISBN 963-458-285-0 * Eric Cline, ''Jerusalem Besieged: From Ancient Canaan to Modern Israel''. Ann Arbor: University of Michigan Press, 2004. ISBN 0-472-11313-5. * Guy Delisle, ''Chroniques de Jérusalem''. Lutetiae: Delcourt, 2011. ISBN 978-2756025698 (Liber pictus) * Martin Gilbert, "[https://web.archive.org/web/20060512233546/http://www.mefacts.com/cache/html/wall-ruling_/11362.htm Jerusalem: A Tale of One City]" in ''New Republic,'' 14 Novembris 1994. * Simon Goldhill, ''Jerusalem: City of Longing''. Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press, 2008. ISBN 0-674-02866-X. * Helmut Hubel, Tilman Seidensticker, edd., ''Jerusalem im Widerstreit politischer und religiöser Interessen. Die „Heilige Stadt“ aus interdisziplinärer Sicht''. Francofurti ad Moenum: Lang, 2004. ISBN 3-631-51057-8. * Gerhard Konzelmann, ''Jerusalem. 4000 Jahre Kampf um eine heilige Stadt''. Nova ed. Monaci: dtv, 1998. ISBN 978-3423107389. * Dominique Lapierre, Larry Collins, ''Ô Jérusalem''. Lutetiae, 1971. * Éric Marty, ''Bref séjour à Jérusalem''. Lutetiae: Gallimard, 2003. * Simon Sebag Montefiore, ''Jerusalem: the Biography''. Londinii: Weidenfeld and Nicolson, 2011. ISBN 978-0-297-85265-0. * Gil Yaron, ''Jerusalem: ein historisch-politischer Stadtführer''. Bonnae: Bundeszentrale für Politische Bildung, 2008. ISBN 978-3-89331-836-0. ; Archaeologica et topographica * George Jeffery, ''A brief description of the Holy Sepulchre, Jerusalem, and other Christian churches in the Holy City, with some account of the mediaeval copies of the Holy Sepulchre surviving in Europe''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1919 [http://archive.org/details/briefdescription00jeffuoft Textus apud archive.org] . * Kathleen Mary Kenyon, ''Jerusalem: excavating 3000 years of history''. Londinii: Thames and Hudson, 1967. ISBN 0-500-39003-7. * Max Küchler, "Art. Jerusalem" in Manfred Görg, Bernhard Lang, edd., ''Neues Bibellexikon''. Vol. 2 (Turici: Benziger, 1995. ISBN 3545230759) pp. 294-314. * Guy Le Strange, ''Palestine under the Moslems: a description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500, translated from the works of the mediaeval Arab geographers'' (Londinii: A. P. Watt, 1890) pp. 83-223 [http://archive.org/details/palestineundermo00lestuoft Textus apud archive.org] * Lewis Bayles Paton, ''Jerusalem in Bible times''. Sicagi: Chicago University Press, 1908. [http://archive.org/details/jerusaleminbible00patouoft Textus apud archive.org]. * Charles Warren, ''Underground Jerusalem: an account of some of the principal difficulties encountered in its exploration and the results obtained. With a narrative of an expedition through the Jordan Valley and a visit to the Samaritans''. Londinii: Richard Bentley, 1876 [http://archive.org/details/undergroundjerus00warruoft Textus apud archive.org]. * Charles Warren, Claude Reignier Conder, ''The survey of Western Palestine: Jerusalem''. Londinii: Committee of the Palestine Exploration Fund, 1884. [http://archive.org/details/surveyofwesternp00warruoft Textus apud archive.org]. * Charles William Wilson, Charles Warren et al., ''The recovery of Jerusalem : a narrative of exploration and discovery in the city and the Holy Land''. Novi Eboraci: Appleton, 1871 [http://archive.org/details/recoveryofjerusa00wilsuoft Textus apud archive.org]. ; De rebus politicis recentibus * Henry Cattan, ''Jerusalem''. Londinii: Croom Helm, 1981. ISBN 0-7099-0412-6. * Amir S. Cheshin, Bill Hutman, Avi Melamed, ''Separate and Unequal: the Inside Story of Israeli Rule in East Jerusalem''. Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press, 1999. ISBN 978-0-674-80136-3. * Frédéric Encel, ''Géopolitique de Jérusalem''. Nova ed. Lutetiae: Flammarion, 2008. ISBN 9782080355737 * Dore Gold, ''The Fight for Jerusalem: Radical Islam, The West, and the Future of the Holy City''. International Publishing Company, 2007. ISBN 978-1-59698-029-7. * David E. Guinn, ''Protecting Jerusalem's Holy Sites. A Strategy for Negotiating a Sacred Peace'' Cantabrigiae: Cambridge University Press, 2006. ISBN 0-521-86662-6. * Alfonso J. Iglesias Velasco, "[http://www.raco.cat/index.php/revistacidob/article/view/28157 El Estatuto jurídico-internacional de Jerusalén]" in ''Revista CIDOB d'afers internacionals'' no. 48 (1999) * Hans Köchler, ''The Legal Aspects of the Palestine Problem with Special Regard to the Question of Jerusalem''. Vindobonae: Braumüller, 2006. ISBN 3-7003-0278-9. * Bernard Wasserstein, ''Divided Jerusalem: The Struggle for the Holy City''. Portu Novo: Yale University Press, 2002. ISBN 0-300-09730-1. ; Aliae encyclopaediae * "Hierosolyma" in {{KP}} vol. 2 coll. 1141-1144. * "[http://www.jewishencyclopedia.com/articles/8604-jerusalem Jerusalem]" in {{JewishEnc}} * {{CathEnc|08344a|Jerusalem (Before A.D. 71)}} * {{CathEnc|08355a|Jerusalem (A.D. 71-1099)}} * {{CathEnc|08364a|Jerusalem (After 1291)}} * "[http://www.1911encyclopedia.org/Jerusalem Jerusalem]" in {{EncyBrit11}} {{NexInt}} * [[Rama Rachelis]] * [[Tholus Saxi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Jerusalem|Hierosolyma}} {{Fontes geographici}} ; Generalia et historica * [http://www.jerusalem.muni.il/jer_main/defaultnew.asp?lng=2 Situs interretialis municipii Hierosolymorum proprius.] * "[http://www.custodia.org/ Custodia Terrae Sanctae]" (situs Franciscanorum), * ''[http://www.alquds.com/ Al-Quds]'' (diarium Arabice scriptum), * ''[http://www.jpost.com/ The Jerusalem Post]'' (diarium Anglice scriptum), * ''[http://www.biu.ac.il/JS/rennert/ Jerusalem: Life throughout the Ages in a Holy City]'' apud Centrum Iingeborg Rennet Studiorum Hierosolymitorum Universitatis Ramat-Gan, ; Topographica et archaeologica * [http://www.cityofdavid.org.il/ De urbe Davidis.] * Eldar, Yishai. "[http://www.mfa.gov.il/mfa/mfaarchive/2000_2009/2001/12/focus%20on%20israel-%20jerusalem%20-%20architecture%20since%2019 Focus on Israel: Jerusalem—Architecture since 1948.]" * [http://holylandphotos.org/browse.asp?s=1,2,6,19 Imagines Hierosolymorum] et Terrae Sanctae. * ''[http://usm.maine.edu/maps/exhibition/1/home Jerusalem 3000: Three Millennia of History]'': expositio tabularum geographicarum. * [https://web.archive.org/web/20100529015505/http://www.israelstarnews.fr/cartes-de-jerusalem/ Tabulae Hierosolymorum geographicae.] ; De rebus politicis hodiernis * ''[http://www.rissc.jo/docs/J101-10-10-10.pdf Keys to Jerusalem: A Brief Overview]'' (Royal Islamic Strategic Studies Center [[Iordania]]e). {{Urbes Asiae capitales}} [[Categoria:Hierosolyma|!]] [[Categoria:Loci peregrinationis]] [[Categoria:Urbes Imperii Romani]] [[Categoria:Urbes sanctae]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Geographia}} sm4j458pl5sn3w52am1j442y3tnu9dv 0 3793 3954271 3954065 2026-04-11T10:36:47Z Demetrius Talpa 81729 /* Eventa */ 3954271 wikitext text/x-wiki {{Eventus currens}} {{Decennium|203|MMXXVI}} == Eventa == * 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem monetam induxit. * 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a militibus [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur. * 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit. * 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat. * 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat. * 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt. * 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest. * 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur. * 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit. * 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt. * 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit. * 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes. * 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit. * 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur. * 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat. * 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolavit et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertit. * 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem fecerunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant. == Nati == {{Nati desiderati}} == Mortui == * [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]]. * [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helvetiae]]; natus est anno [[1935]]. * [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]]. * [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambici]]; nata est anno [[1958]]. * [[24 Ianuarii]]: [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]]. * [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]]. * [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]]. * [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]]. * [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]]. * [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1931]]. * [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]]. * [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]]. * [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]]. * [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]]. * [[12 Martii]]: [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]]. * [[14 Martii]]: **[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]]. **[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]]. * [[17 Martii]]: [[Ilia II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]]. * [[19 Martii]]: ** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno [[1941]]. ** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]]. * [[22 Martii]]: [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]]. * [[8 Aprilis]]: [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1951]]. * [[9 Aprilis]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1951]]. a0hy8tt83oa0frtbknkfxzwrh5fv5o6 0 3993 3954207 3942751 2026-04-10T23:22:21Z Bartholomite 116968 /* Nexus externi */ 3954207 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Osaka montage.jpg|thumb|Visiones Ozakae]] '''Ozaca'''<ref name="Ozaca">[https://web.archive.org/web/20191015073239/https://www2.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0578a.html Lexicon Universale Hofmann] ubi dicitur "Ozaca, ''Ozaca'', in regno Cavacho".</ref> seu '''Osaka'''<ref>Vb.adiect. "Osakensis", cf. {{CathHierDiocese|osak|Archidioecesis Osakensis}}</ref> ([[Iaponice]] {{lang|ja|大阪市}}, ''Ōsaka-shi'') est caput [[Osakensis]] et urbs magna [[Iaponia]]e, tertia quod ad incolas pertinet, in [[insula]] [[Honsua]]e sita et in regione Kansaia. Interdiu, frequentia urbis maxima secunda est Iaponia. Autem, [[nox|nocte]], frequentia maximam tertiam fiunt. Urbs quoque caput Ozacae Civitatis est. == Clima == [[Fasciculus:Location OsakaJapan.jpg|thumb|Situs urbis in Iaponiae]] Urbi Ozacae [[clima]] est [[Clima subtropicum humidum|subtropicum humidum]] per [[enumeratio climatum Köppen–Geiger|enumerationem Köppen–Geiger]], stationibus anni quattuor, hiemibus mitibus, vere magis magisque calida, inter medium Maium Iuliumque incipientem [[pluvia prunorum|pluviis prunorum]] incidentibus quibus diebus fructus arboris ''[[Prunus mume]]'' producuntur; [[temperatura]] aëris media mense Ianuario 6° atque mense Augusto 29°, minima inter 3° et 25°, maxima inter 9.5° et 33.5°; pluviis mense Decembri ad 44 mm tantum, mense Iunio 184 mm, anno toto non minus quam 1&nbsp;279 mm, nivibus mensibus Ianuario et Februario perpaucis; diebus pluviosis per annum totum fere 98 incidentibus; [[humiditas relativa|humiditate relativa]] inter mensuras 59% (mense Ianuario) et 70% (mense Iulio) reperta, horis solis fulgentis per annum totum 1&nbsp;996 relatis.<ref>Res climatologicae e Vicipaedia Anglica extractae, fontibus fidei dignis ibi citatis</ref> == Notae == <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} *[[Sumiyoshi-taisha]] *[[Shitennō-ji]] *[[Castrum Ozakae]] *[[Ikukunitama-jinja]] *[[Universitas Metropolitana Osakensis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Osaka|Ozacam}} {{Fontes geographici}} {{Coord|34|41|38|N|135|30|8|E|display=title}} * [http://www.city.osaka.lg.jp/contents/wdu020/english/ Situs officialis] {{urbs-stipula}} {{Urbes Asiae maximae}} {{Myrias|Geographia}} [[Categoria:Osaka|!]] [[Categoria:Urbes milies milium incolarum]] 77o5b66x9h799wwx2y9f1x321x0uk2p 0 4473 3954225 3951203 2026-04-11T01:04:54Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954225 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Iacobus Theodorus}}, qui se saepe {{res|Tabernaemontanus}} cognominavit ([[Tabernae Montanae|Tabernis Montanis]] natus anno circiter 1522, mortuus [[Heidelberga]]e mense Augusto [[1590]]) fuit [[botanice|herbarius]] et [[medicina|medicus]] [[Germania|Germanus]]. Medicinae apud universitates [[universitas Patavina|Patavinam]] et [[universitas Monspessulani|Montispessulanensem]] studuit, hic discipulus [[Gulielmus Rondelet|Rondeletii]], mox autem familiaris et discipulus [[Hieronymus Tragus|Hieronymi Tragi]]. Apothecarius [[Vissemburgum|Vissemburgensis]], medicus municipalis [[Wormatia]]e, medicus privatus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Philippus II (comes Nassoviae)|Philippi II|de|qid=Q819800}} comitis [[Nassovia]]e necnon [[Marquartus (episcopus Spirensis)|Marquarti]] episcopi [[Spira|Spirensis]] meruit. Tardius alumnus [[universitas Heidelbergensis|universitatis Heidelbergensis]] factus est. == Opera == [[Fasciculus:Tabernaemontanus Gewisse Practick 1564 tp.jpg|thumb|''Gewisse Practick'' (editio 1564): titulus]] [[Fasciculus:Tabernaemontanus Ein new Artzney Buch 1582 tp.jpg|thumb|''Ein new Artzney Buch'' (1582): titulus]] * 1553 : ''Gewisse Practick'' [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb11017524-1 Editio 1564] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb11269904-0 editio 1582] * 1581 : ''Neuw Wasserschatz''. Francofurti ad Moenum [http://www.nbn-resolving.de/urn/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10186656-2 Textus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * 1581 : ''Regiment und kurtzer Bericht ...'' [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10186622-5 Textus] [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0008/bsb00087293/images/ Editio 1582] * 1582 : ''Ein new Artzney Buch''. Newstadt an der Hardt [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10149628-1 Textus] * 1588-1591 : ''[[Neuw Kreuterbuch (Tabernaemontanus)|Neuw Kreuterbuch]]''. Francofurti ad Moenum [https://web.archive.org/web/20181215125045/http://docnum.u-strasbg.fr/cdm/ref/collection/coll13/id/6997 Textus] * 1590 : ''Eicones plantarum seu stirpium''. Francofurti ad Moenum (imagines ex opere 1588/1591 separatim editae) [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0002/bsb00024763/images/ Textus] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Tabernaemontanus|Iacobum Theodorum Tabernaemontanum}} {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Tabernaemontanus, Iacobus Theodorus}} [[Categoria:Nati 1522]] [[Categoria:Mortui 1590]] [[Categoria:Medici Germaniae]] [[Categoria:Botanistae Germaniae]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Alumni Universitatis Heidelbergensis]] [[Categoria:Alumni Universitatis Patavinae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Montispessulani]] 5aadu99em84479h9bjzds31v845xadg 0 4677 3954142 3948209 2026-04-10T15:23:40Z ~2026-22271-39 207813 Poetae 3954142 wikitext text/x-wiki {{titulus italicus}}{{L-1}} {{Videhom|Carmina Burana (Orff)}} [[Fasciculus:CarminaBurana wheel.jpg|thumb|[[Rota fortunae]] in [[codex|codice]] Burano picta carmenque [[Gualterus de Castellione|Gualteri de Castellione]] "[[Fas et nefas ambulant passu fere pari]]" (19) exscriptum.]] '''''Carmina Burana''''' sunt congeries [[poëma]]tum et [[cantiuncula]]rum [[Medium Aevum|Medii Aevi]], anno circiter [[1230]] manu scripta in [[codex|codice]] olim apud [[monasterium Buranum]], hodie in [[Bibliotheca Civica Bavariensis|Bibliotheca Civica Bavariensi]]<ref>Bayerische Staatsbibliothek Clm (= codex latinus Monacensis) 4660.</ref> servato. Maxima eorum carminum pars [[Latine]], pauci in linguis [[lingua Theodisca mediaevalis|Theodisca]] aut [[lingua Francogallica antiqua|Francogallica]] mediaevalibus, aliqui [[Latinitas culinaria|macaronice]] compositi sunt. Multi sine nomine auctoris rescribuntur; sed codex est fons praecipuus operum [[Archipoeta]]e, [[Gualterus de Castellione|Gualteri de Castellione]], et [[Petrus Blesensis|Petri Blesensis]]. [[Carolus Orff]] anno [[1936]] composuit [[cantata]]m iuxta textus ''Carminum Buranorum'' selectorum, quae [[Carmina Burana (Orff)|sub eodem titulo]] praeclara facta est. ==Ordo carminum== {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} Carmina sunt in partes [[sex]] ordinata: *''Carmina ecclesiastica'' *''Carmina moralia et satirica'' (ut exempli gratia ''[[Evangelium secundum marcas argenti]]'') *''Carmina amatoria'' *''Carmina potoria'' (parodias etiam comprehendentia) *''Ludi'' (ludi religiosi) *''Supplementum'' (versiones aliquorum carminum variantes) ==Exempla== :[[Ver]]is dulcis in [[tempus|tempore]] :[[flos|florenti]] stat sub [[arbor]]e :Iuliana cum [[soror]]e. :Dulcis [[amor]]e! :[''Refl.''] Qui te caret hoc tempore, fit vilior. . . . [''Carmina Burana'' 85]<br> :[[Ver]]is adest elegans acies, :clara nitet sine [[nubes|nube]] [[dies]], :[[nox|nocte]] micant [[Pleiades|Pliadum]] [[facies]]; :grata datur modo temeries, :temporis optima mollities. [''Carmina Burana'' 135] == Poetae agnoti == === Poetae Latini === * [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonius]] (310 - 395): CB [[Prima Cleonei tolerata|64]] * [[Otlohensis Ratisbonensis|Otloh Ratisbonensis]] (c. 1013 - c. 1072): CB [[Laudat rite deum|28]], [[Doctrinae verba paucis|38]], [[Ante Dei vultum|125]] * [[Marbodus Redonensis|Marbodus]] (c. 1035 - c. 1123): CB [[Vite presentis|122a]], [[Versa est in luctum cithara Waltheri|123]], [[Si preceptorum superest|214]] * [[Godefridus Wintoniensis|Godefridus Wintoniensis]] (c. 1050 - c. 1107): CB [[Mella cibus dulcis|198]] * [[Hugo Primas Aurelianensis|Hugo Primas]] (1093 - c. 1160): CB [[In cratere meo|194]] * [[Archipoeta]] (1130 – c. 1165): CB [[Aestuans interius|191]], [[Sepe de miseria mee paupertatis|220]] * [[Gualterus de Castellione]] (1135 - 1204): CB [[Ecce torpet probitas|3]], [[Licet eger cum egrotis|8]], [[Fas et nefas|19]], [[Propter Sion non tacebo|41]], [[Utar contra vitia|42]], [[Versa est in luctum cithara Waltheri|123]] * [[Petrus Blesensis|Petrus Blesensis]] (1135 - 1203): CB [[In lacu miserie|29]], [[Vite Perdite|31]], [[Non te lusisse pudeat|33]], [[Olim sudor Herculis|63]], [[A Globo Veteri|67]], [[Grates ago Veneri|72]], [[Sevit aure spiritus|83]], [[Dum prius inculta|84]], [[Vacillantis trutine|108]] * [[Philippus Cancellarius Parisiensis|Philippus Cancellarius]] (c. 1165 - c. 1236): CB [[Veritas veritatum|21]], [[Homo, quo vigeas vide!|22]], [[Ad cor tuum revertere|26]], [[Bonum est confidere|27]], [[Deduc Sion uberrimas|34]], [[CB 131|131]], [[CB 131a|131a]], [[Aristippe, quamvis sero|189]] === Poetae Germanici === * [[Dietmar von Aist|Dietmarus de Aist]] (c. 1150 - 1180): CB [[Vvaz ist fur daz senen guot|113a]] * [[Reinmar von Hagenau|Reinmarus de Hagenau]] (c. 1170 - c. 1210): CB [[Ze niwen vrouden stat min muot|143a]], [[Sage, daz ih dirs iemmer lone|147a]], [[Solde auer ich mit sorgen iemmer leben|166a]] * [[Walther von der Vogelweide|Gualterus de Aquila]] (c. 1170 - 1230): CB [[Der starche winder hat uns uerlan|135a]], [[So wol dir, meine, wie du scheidest|151a]], [[Roter munt, wie du dich swachest|169a]], [[Nu lebe ich mir alrest werde|211a]] * [[Neidhart von Reuental|Nithardus de Reuental]] (c. 1170 - 1246): CB [[Nu grvonet auer div heide|168a]] * [[Heinrich von Morungen|Henricus de Morungen]] (c. 1190 - 1220): CB [[Ich pin cheiser ane chrone|150a]] * [[Otto von Botenlauben|Otto de Botenlauben]] (c. 1177 - c. 1245): CB [[Horstu, uriunt, den wahter an der cinne|48a]] ==Notae== <references/> {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Carmina Burana manuscript|''Carmina Burana''}} {{Vicifons|Carmina Burana|''Carmina Burana''}} * [http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_intr.html Textus carminum] apud www.fh-augsburg.de ([[Bibliotheca Augustana|Bibliothecam Augustanam]]) * Textus manu scriptus omnium carminum digitalizatus praebetur in: [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0008/bsb00085130/images/ Vollständiges Digitalisat der Originalhandschrift in der Bayerischen Staatsbibliothek (Clm 4660)] {{Carmina Burana}} [[Categoria:Carmina Burana|!]] [[Categoria:Lingua macaronica]] sj4rd7791gxvna0j5wxyjxjefgcuctl 3954143 3954142 2026-04-10T15:25:06Z ~2026-22271-39 207813 Miniaturae 3954143 wikitext text/x-wiki {{titulus italicus}}{{L-1}} {{Videhom|Carmina Burana (Orff)}} [[Fasciculus:CarminaBurana wheel.jpg|thumb|[[Rota fortunae]] in [[codex|codice]] Burano picta carmenque [[Gualterus de Castellione|Gualteri de Castellione]] "[[Fas et nefas ambulant passu fere pari]]" (19) exscriptum.]] '''''Carmina Burana''''' sunt congeries [[poëma]]tum et [[cantiuncula]]rum [[Medium Aevum|Medii Aevi]], anno circiter [[1230]] manu scripta in [[codex|codice]] olim apud [[monasterium Buranum]], hodie in [[Bibliotheca Civica Bavariensis|Bibliotheca Civica Bavariensi]]<ref>Bayerische Staatsbibliothek Clm (= codex latinus Monacensis) 4660.</ref> servato. Maxima eorum carminum pars [[Latine]], pauci in linguis [[lingua Theodisca mediaevalis|Theodisca]] aut [[lingua Francogallica antiqua|Francogallica]] mediaevalibus, aliqui [[Latinitas culinaria|macaronice]] compositi sunt. Multi sine nomine auctoris rescribuntur; sed codex est fons praecipuus operum [[Archipoeta]]e, [[Gualterus de Castellione|Gualteri de Castellione]], et [[Petrus Blesensis|Petri Blesensis]]. [[Carolus Orff]] anno [[1936]] composuit [[cantata]]m iuxta textus ''Carminum Buranorum'' selectorum, quae [[Carmina Burana (Orff)|sub eodem titulo]] praeclara facta est. ==Ordo carminum== {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} Carmina sunt in partes [[sex]] ordinata: *''Carmina ecclesiastica'' *''Carmina moralia et satirica'' (ut exempli gratia ''[[Evangelium secundum marcas argenti]]'') *''Carmina amatoria'' *''Carmina potoria'' (parodias etiam comprehendentia) *''Ludi'' (ludi religiosi) *''Supplementum'' (versiones aliquorum carminum variantes) ==Exempla== :[[Ver]]is dulcis in [[tempus|tempore]] :[[flos|florenti]] stat sub [[arbor]]e :Iuliana cum [[soror]]e. :Dulcis [[amor]]e! :[''Refl.''] Qui te caret hoc tempore, fit vilior. . . . [''Carmina Burana'' 85]<br> :[[Ver]]is adest elegans acies, :clara nitet sine [[nubes|nube]] [[dies]], :[[nox|nocte]] micant [[Pleiades|Pliadum]] [[facies]]; :grata datur modo temeries, :temporis optima mollities. [''Carmina Burana'' 135] == Poetae agnoti == === Poetae Latini === * [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonius]] (310 - 395): CB [[Prima Cleonei tolerata|64]] * [[Otlohensis Ratisbonensis|Otloh Ratisbonensis]] (c. 1013 - c. 1072): CB [[Laudat rite deum|28]], [[Doctrinae verba paucis|38]], [[Ante Dei vultum|125]] * [[Marbodus Redonensis|Marbodus]] (c. 1035 - c. 1123): CB [[Vite presentis|122a]], [[Versa est in luctum cithara Waltheri|123]], [[Si preceptorum superest|214]] * [[Godefridus Wintoniensis|Godefridus Wintoniensis]] (c. 1050 - c. 1107): CB [[Mella cibus dulcis|198]] * [[Hugo Primas Aurelianensis|Hugo Primas]] (1093 - c. 1160): CB [[In cratere meo|194]] * [[Archipoeta]] (1130 – c. 1165): CB [[Aestuans interius|191]], [[Sepe de miseria mee paupertatis|220]] * [[Gualterus de Castellione]] (1135 - 1204): CB [[Ecce torpet probitas|3]], [[Licet eger cum egrotis|8]], [[Fas et nefas|19]], [[Propter Sion non tacebo|41]], [[Utar contra vitia|42]], [[Versa est in luctum cithara Waltheri|123]] * [[Petrus Blesensis|Petrus Blesensis]] (1135 - 1203): CB [[In lacu miserie|29]], [[Vite Perdite|31]], [[Non te lusisse pudeat|33]], [[Olim sudor Herculis|63]], [[A Globo Veteri|67]], [[Grates ago Veneri|72]], [[Sevit aure spiritus|83]], [[Dum prius inculta|84]], [[Vacillantis trutine|108]] * [[Philippus Cancellarius Parisiensis|Philippus Cancellarius]] (c. 1165 - c. 1236): CB [[Veritas veritatum|21]], [[Homo, quo vigeas vide!|22]], [[Ad cor tuum revertere|26]], [[Bonum est confidere|27]], [[Deduc Sion uberrimas|34]], [[CB 131|131]], [[CB 131a|131a]], [[Aristippe, quamvis sero|189]] === Poetae Germanici === * [[Dietmar von Aist|Dietmarus de Aist]] (c. 1150 - 1180): CB [[Vvaz ist fur daz senen guot|113a]] * [[Reinmar von Hagenau|Reinmarus de Hagenau]] (c. 1170 - c. 1210): CB [[Ze niwen vrouden stat min muot|143a]], [[Sage, daz ih dirs iemmer lone|147a]], [[Solde auer ich mit sorgen iemmer leben|166a]] * [[Walther von der Vogelweide|Gualterus de Aquila]] (c. 1170 - 1230): CB [[Der starche winder hat uns uerlan|135a]], [[So wol dir, meine, wie du scheidest|151a]], [[Roter munt, wie du dich swachest|169a]], [[Nu lebe ich mir alrest werde|211a]] * [[Neidhart von Reuental|Nithardus de Reuental]] (c. 1170 - 1246): CB [[Nu grvonet auer div heide|168a]] * [[Heinrich von Morungen|Henricus de Morungen]] (c. 1190 - 1220): CB [[Ich pin cheiser ane chrone|150a]] * [[Otto von Botenlauben|Otto de Botenlauben]] (c. 1177 - c. 1245): CB [[Horstu, uriunt, den wahter an der cinne|48a]] === Miniaturae in Carminibus Buranis === <gallery mode=packed> File:Wurfzabel.jpg|''Codex Buranus'':<br />Ludus alearius File:Meister der Carmina Burana 001.jpg|''Codex Buranus'': Deformatio arboribus animalibusque File:Franz Kampers - Kaiser Friedrich II - Der Wegbereiter der Renaissance - Abbildung 28.jpg|''Codex Buranus'':<br />Dido et Aeneas; secundum alios [[Fridericus II (Imperator Romanus Sacer)|Fridericus II]] imperator File:Codex Buranus-72v-dettaglio.jpg|''Codex Buranus'':<br />Miniatura in folio 72v File:Codex Buranus-89v-dettaglio.jpg|''Codex Buranus'':<br />Miniatura in folio 89v File:Codex Buranus-91-giocatori.jpg|''Codex Buranus'':<br />Lusores (in folio 91r) File:Codex Buranus-92-scacchi.jpg|''Codex Buranus'':<br />Ludus scaccorum (in folio 92r) </gallery> ==Notae== <references/> {{NexInt}} *''[[O Fortuna]]'' ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Carmina Burana manuscript|''Carmina Burana''}} {{Vicifons|Carmina Burana|''Carmina Burana''}} * [http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_intr.html Textus carminum] apud www.fh-augsburg.de ([[Bibliotheca Augustana|Bibliothecam Augustanam]]) * Textus manu scriptus omnium carminum digitalizatus praebetur in: [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0008/bsb00085130/images/ Vollständiges Digitalisat der Originalhandschrift in der Bayerischen Staatsbibliothek (Clm 4660)] {{Carmina Burana}} [[Categoria:Carmina Burana|!]] [[Categoria:Lingua macaronica]] m1zsotctvml9mh27igi3w23j48853ft 0 5274 3954208 3921385 2026-04-11T00:02:58Z LilyKitty 18316 de Raji Sourani 3954208 wikitext text/x-wiki '''31 Decembris''' [[dies]] 365ª (366ª [[annus bisextilis|annis bisextilibus]]) ultimaque anni in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]] est. Secundum [[calendarium Romanum]] est '''pridie Kalendas Ianuarias''' (pr. Kal. Ian.). {{Calendarium-Decembris}} == Eventa == === Saeculo 5 === * [[406]] - [[Vandali]] (inter eos atque [[Silingae]]), [[Quadi]], [[Alani]], [[Suebi]] et [[Alamanni]] alligati [[Gallia]]m invadunt. Frons Romana Rhenana deleta est. === Saeculo 10 === * [[1000]] - [[Regnum Hungariae]] conditur. === Saeculo 15 === * [[1494]] - [[Roma]] urbs ab exercitu [[Carolus VIII (rex Franciae)|Caroli VIII]] regis [[Francia]]e expugnatur. === Saeculo 16 === * [[1600]] - [[Societas Britannica Indiae Orientalis]] conditur. === Saeculo 17 === * [[1687]] - Primi [[Huguenoti]] a [[Francia]] vela dant ad [[Caput Bonae Spei]]. === Saeculo 19 === * [[1857]] - [[Ottava]] fit caput [[Canada]]e a [[Victoria (regina Britanniarum)|Victoria]] regina. === Saeculo 20 === * [[1985]] - [[Britannia Maior]] statum socii [[Unesco]] reacquisit. * [[1992]] - [[Cechoslovacia]] in [[Cechia]]m et [[Slovacia]]m dividitur. === Saeculo 21 === * [[2010]] - [[Estonia]] systema monetae [[euro]]nis admittit. * [[2013]] - [[Lettonia]] systema monetae euronis admittit. * [[2014]] - [[Beji Caid Essebsi]] praeses [[Tunesia]]e fit. == Natales == === Saeculo 14 === * [[1378]] - [[Callistus III]], [[papa]] († [[1458]]) === Saeculo 15 === * [[1491]] - [[Iacobus Quarterius]], [[explorator]] Francicus (mortuus anno [[1557]]) === Saeculo 16 === * [[1514]] - [[Andreas Vesalius]], medicus [[Flandria|Flandricus]] (mortuus anno [[1564]]) * [[1527]] - [[Iohannes Bugenhagen Iunior]], [[theologus]] [[Martinus Lutherus|Lutheranus]] [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno [[1594]]) === Saecolo 17 === * [[1688]] - [[Hermannus Boerhaave]], [[botanice|botanicus]], [[chemicus]] et [[medicus]] [[Nederlandia|Nederlandicus]] (mortuus anno [[1738]]) === Saeculo 19 === * [[1805]] - [[Maria de Agoult]], scriptrix Francica (mortua anno [[1876]]) * [[1815]] - [[Georgius Gordon Meade]], generalis [[CFA|Americanus]] (mortuus anno [[1872]]) * [[1853]] - [[Iacobus Reumann]], rerum politicarum peritus [[Austria]]cus (mortuus anno [[1925]]) * [[1855]] - [[Ioannes Pascoli]], scriptor [[Italia|Italicus]] (mortuus anno [[1912]]) * [[1860]] - [[Bertoldus Lasker]], [[scacci|scaccorum]] lusor Germanicus (mortuus anno [[1928]]) * [[1864]] - [[Umeko Tsuda]], [[paedagogia|educatrix]] [[feminismus|feminista]] [[Iaponia|Iaponica]] (mortua anno [[1929]]) * [[1869]] - [[Henricus Matisse]], pictor Francicus († [[1954]]) * [[1873]] - [[Ericus Lindberg]], sculptor [[Suecia|Suecicus]] (mortuus est anno [[1966]]) * [[1877]] - [[Victor Dyk]], scriptor Cechicus (mortuus anno [[1931]]) * [[1880]] - [[Georgius Catlett Marshall]], generalis Americanus (mortuus anno [[1959]]) * [[1885]] - [[Franciscus de Hoeßlin]], [[concentus magister]] et [[compositor]] Germanicus (mortuus anno [[1946]]) === Saeculo 20 === * [[1905]] - [[Guido Mollet]], rerum politicarum peritus Francicus (mortuus anno [[1975]]) * [[1908]] - [[Simon Wiesenthal]], architectus et scriptor Austriacus (mortuus anno [[2005]]) * [[1921]] - [[Mauritius Yaméogo]], vir rerum politicarum peritus [[Burkina|Voltae Superioris]] (mortuus anno [[1993]]) * [[1922]] - [[Thomas Balduino]], sacerdos [[Dominicani|Dominicanus]] et [[episcopus]] (dioecesis Goiasensis) (mortuus anno 2014) * [[1926]] - [[Paulus Magnani]], episcopus [[Laus Nova|Laudis Novae]] (dioecesis Laudensis) (mortuus est anno [[2023]]) * [[1935]] - [[Salmanus Abdelazizi filius]], rex [[Arabia Saudita|Arabiae Saudianae]]. * [[1936]] - [[Siw Malmkvist]], [[cantrix]] [[Suecia|Suecica]] * [[1937]] ** [[Antonius Hopkins]], histrio [[Cambria|Cambrensis]] ** [[Avram Hershko]], biochemicus [[Israel]]ianus * [[1943]] ** [[Ioannes Denver]], cantor Americanus (mortuus anno [[1997]]) ** [[Wolfgangus Gerhardt]], vir publicus Germaniae et sodalis [[Factio Democratica Liberalis Germaniae|Factionis Democraticae Liberalis Germaniae]] (FDP); mortuus anno [[2024]]. ** [[Ben Kingsley]], histrio [[Britanniarum regnum|Britannicus]] * [[1948]] - [[Donna Summer]], cantrix Americana (mortua anno [[2012]]) * [[1953]] - [[Raji Sournani]], iuris conslutus et defensor iurum humananorum [[Palaestini|Palaestinus]]. * [[1954]] - [[Alexander Salmond]], rerum politicarum peritus [[Scotia|Scoticus]] (mortuus anno [[2024]]) * [[1956]] ** [[Christina Scheel]], femina rerum politicarum perita Germanica factionis [[Foedus 90/Virides|Viridum]] ** [[Hélder Proença]], [[Guinea Bissaviensis|Guineae Bissaviensis]] [[poeta]] et rerum politicarum peritus (necatus anno [[2009]]) * [[1959]] ** [[Baron Waqa]], praeses [[Nauru]]. ** [[Val Kilmer]], histrio Americanus. * [[1962]] - [[Goffredus Flake]], rerum politicarum peritus Americanus. * [[1977]] - [[PSY]], cantor rapianus [[Corea]]nus. * [[1982]] ** [[Angelicus Vieira]], cantor et [[actor]] [[Lusitania|Lusitanus]] (mortuus anno [[2011]]) ** [[Craig Gordon]], pedilusor Scoticus == Mortes == === Saeculo 2 === * [[192]] - [[Commodus]] Imperator [[Imperium Romanum|Romanus]] (* [[161]]) === Saeculo 4 === * [[335]] - [[Silvester I]], papa (natus anno ignoto) === Saeculo 14 === * [[1384]] - [[Iohannes Wycliff]], theologus (* [[1328]]) === Saeculo 17 === * [[1610]] - [[Ludolphus van Ceulen]], mathematicus Batavo-Germanicus (* [[1540]]) === Saeculo 19 === * [[1855]] - [[Carolus Fridericus Hermann]], sermonum antiquorum [[philologus]], [[linguista]] et [[archaeologus]] Germanicus (natus anno [[1804]]) * [[1872]] - [[Aleksis Kivi]], clarissimus scriptor [[Finnia|Finnicus]] (natus anno [[1834]]) * [[1879]] - [[Mutius de Tommasini]], rerum politicarum peritus Italicus (natus anno [[1794]]) * [[1882]] - [[Leo Gambetta]], vir publicus Francicus (natus anno [[1838]]) === Saeculo 20 === * [[1950]] - [[Carolus Renner]], politicorum peritus et Austriae praeses (natus anno [[1870]]) * [[1974]] - [[Fridericus Scharf]], vir publicus Germanicus et sodalis factionis [[NSDAP]] (natus anno [[1897]]) * [[1986]] - [[Petrus Chiara]], scriptor Italicus (natus anno [[1913]]) * [[1988]] - [[Napoleo Andreas Tuiteleleapaga]], [[iurisconsultus]], compositor, et [[musicus]] [[Samoa Americana|Samoanus]] (natus est anno [[1904]]) * [[1989]] - [[Gerhardus Schröder (CDU)|Gerhardus Schröder]], vir publicus Germanicus et sodalis factionis [[CDU]] (natus anno [[1910]]) * [[1990]] - [[Iosephus Rapoport]], geneticus [[URSS|Sovieticus]] (* 1912) === Saeculo 21 === * [[2004]] - [[Gerardus Debreu]], oeconomista Francicus (natus anno 1921) * [[2012]] - [[Iacobus Reuter]], sacerdos catholicus [[Societas Iesu|Societatis Iesu]] Americanus (natus anno [[1916]]) * [[2014]] - [[Helena Leumann]], rerum politicarum perita [[Helvetia|Helvetica]] (nata anno 1943) * [[2015]] - [[Natalia Cole]], cantrix et actrix Americana (nata anno [[1950]]) * [[2020]] - [[Ricardus Ludovicus Thornburgh]], gubernator [[Pennsilvania]]e (natus anno [[1932]]) * [[2021]] - [[Aloisius Negri]], episcopus Italicus (natus anno [[1941]]) * [[2022]] - [[Benedictus XVI]], papa (natus anno [[1927]]) * [[2023]] - [[Eddie Bernice Johnson]], rerum politicarum perita Americana (nata anno [[1935]]) * [[2024]] - [[Angelus Amato]], cardinalis Italicus (natus anno [[1938]]) == Festa et feriae == * [[sanctus]] Silvester I, papa {{menses}} [[Categoria:Dies]] bo7teapzjg87f6pneiwizps9sk227f6 0 5372 3954228 3951747 2026-04-11T01:09:39Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954228 wikitext text/x-wiki {{latinitas}} {{Capsa civitatis Vicidatorum}} {{res|Ucraina}}<ref>{{lexfons}}; {{Egger SL|79}}</ref> ([[Ucrainice]] Україна, [[translitteratio|tr.]] ''Ukrajina'') est [[civitas sui iuris]] in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] sita. A [[Russia]] in [[oriens|oriente]] et boreoriente, [[Ruthenia Alba]] in boreoccidente, [[Polonia]], [[Slovacia]], et [[Hungaria]] in [[occidens|occidente]], [[Romania]] et [[Respublica Moldavica|Republica Moldavica]] in meridioccidente, et [[Pontus Euxinus|Ponto Euxino]] et [[Palus Maeotis|Palude Maeotis]] in [[meridies|meridie]] et meridioriente circumventa est. [[Area (geometria)|Area geographica]] est 603&thinsp;628 [[chiliometrum quadratum|chiliometra quadrata]], secunda [[civitas]] confinis in [[continens|continente]] [[Europa]]ea, post Foederationem Russicam.<ref>Richard Chin, [http://books.google.com/books?id=owsHh0v-QT4C&pg=PA345&dq=second+largest+European+country+after+%22Russian+federation%22&hl=nl&sa=X&ei=CXJKT4KvCOis0QW9oJWmDg&ved=0CGcQ6AEwCQ#v=onepage&q=second%20largest%20European%20country%20after%20%22Russian%20federation%22&f=false ''Global Clinical Trials,''] (Elsevier, 2011, ISBN 0123815371), 345.</ref><ref>Chandler Evans, [http://books.google.com/books?id=JXPK9Qp8Yu8C&pg=PT88&dq=Ukraine+second+largest+country+Europe+after+Russia&hl=nl&sa=X&ei=u3NKT6LYNeWe0QWDkoGlDg&ved=0CG8Q6AEwCQ#v=onepage&q=Ukraine%20second%20largest%20country%20Europe%20after%20Russia&f=false ''Future of Google Earth,''] (BookSurge Publishing, 2008, ISBN 1419689037), 174.</ref><ref name="UKRCONSUL">{{cite web|title=Basic facts about Ukraine|url=http://www.ukrconsul.org/BASIC_FACTS.htm|publisher=Ukrainian consul in NY|accessdate=[[29 Martis]] [[2013]]}}.</ref> [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Kiovia]]. [[Lingua publica]] est [[lingua Ucrainica]]. Die [[24 Februarii]] [[2022]] Ucrainae pacificae a [[Russia]] [[Invasio in Ucrainam Russica (2022)|bellum indictum]] est.<ref>https://www.morgenpost.de/politik/article234656481/ukraine-russland-kriegserklaerung-angriff-putin-rede-entnazifizierung.html</ref> == Nomen == Antiqua Ucrainae terra nomine [[Lingua Latina|Latino]] classico ''[[Sarmatia]]'' ac etiam ex parte ''[[Scythia]]'' cognita est. Saeculis [[medium aevum|mediaevalibus]] nomina ''[[Russia Kioviensis|Russia]],'' ''[[Ruthenia]],'' et ''[[Roxolania]],'' ipso vulgo ''Rus' '' (Русь), ut designationes terrae [[Slavi|Slavorum]] orientalium (i.e. territoriorum Ucrainae, Rutheniae Albae, et partis [[Russia Europaea|Russiae Europaeae]] nostri temporis) introducta sunt, et sensu stricto saepe denotationes solum terrarum Ducatuum [[Ducatus Kioviensis|Kioviensis]], [[Czernihovia|Czernihoviensis]], et [[Halicia]]e [[Volhynia]]eque (i.e. territorii, nunc ad Ucrainam pertinentis), cum terrae Rutheniae Albae in Lituania et ducatus Ruthenici partium aquilonis in [[Moscovia]] comprehenderentur.<ref name="franco">Н. Яковенко, [https://web.archive.org/web/20090224140517/http://history.franko.lviv.ua/yak_intro.htm ''Нарис Історії України з найдавніших часів до кінця XVII,''] (К., 1997).</ref> Nomen ''Ucrainae'' primo anno [[1187]] in annalibus Kioviensibus,<ref name="Україна">[http://uk.wikisource.org/wiki/Україна «Україна» в Вікіджерелах.]</ref> quale appellatio territorii [[Ducatus Pereaslaviensis]], apparuit (qui cum [[Ducatus Kioviensis|Kioviensi]] et [[Ducatus Czernihoviensis|Czernihoviensi]] ad nucleum [[historia|historicum]] civitatus Russicae antiquae pertinebat). Idem nomen apud annales Russicos (Ruthenicos) annis [[1189]], [[1213]], [[1280]], et [[1282]]<ref name="Україна"/>, [[Halicia]]m, [[Volhynia]]m occidentalem, [[Chelmia]]m, et [[Podlachia]]m significabat. In annalibus litterisque publicis Polonicis et Lituanicis saeculorum [[saeculum 14|quattuordecimi]]–[[saeculum 17|septindecimi]], nomine ''Ucrainae'' {{Scholium|inspicitur=latinitas|Quando?|sensu latiore}} terrae [[Ruthenia|Ruthenicae]] Haliciae, Volhyniae, Kioviae, [[Podolia]]e, et [[Braczlavia]]e, {{dubium|sensu limito sane}} territorium {{Scholium|inspicitur=latinitas|“Usque ad”? “Prope”?|ad}} flumen {{dubium|medium}} [[Danapris]] indicabantur.<ref name="franco"/> Eadem significatio etiam a medio [[Saeculum 17|saeculi septindecimi]], post creationem [[civitas|civitatis]] [[Cosaci]]cae [[Exercitus Zaporoviensis]], servabatur. Cum Ucraina ad regnum Russicum Moscoviense (dein [[Imperium Russicum]]) adnexa esset, appellatio ''Ucrainae'' connecta est cum [[regio]]ne prope Danaprim, nomine ''Russiae Minoris''<ref> I. G. T. Graesse, F. Benedict, et H. Plechl, [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0005/bsb00050914/images/index.html?id=00050914&fip=eayaxsqrseayaqrsxseayaenewqxdsydsdaseaya&no=&seite=538 ''Orbis Latinus,''] 3:538.</ref> vel ''Parvae''<ref name="Graesse">I. G. T. Graesse, F. Benedict, et H. Plechl,[http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0005/bsb00050914/images/index.html?id=00050914&nativeno=296 ''Orbis Latinus'',] 3:296.</ref> (opposito appellationi ''Russiae Magnae'' vel ''Maioris'',<ref name="Graesse" /> [[Foederatio Russica|Foederationem Russicam]] significanti) – saepe terras prope [[Charcovia]]m includendo. In ''[[Lexicon Universale|Lexico Universali]]'' [[Iohannes Iacobus Hofmannus|Iohannis Hofmanni]], anno [[1698]] edito, Ucraina descripta est provincia Poloniae ("Vocatur aliter ''Volhinia inferior'' seu [[Palatinatus Kioviensis]], ab eius urbe primaria Kiovia, & Braczlaviensis")<ref name="hofmannucr1">[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0703b.html I.I. Hofmannus, ''Lexicon universale ...''. - Leiden, 1698. - tom. 4. – p. 577]</ref> et Moscoviae.<ref name="hofmannucr2">I. I. Hofmannus,[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0704a.html ''Lexicon universale''] (Leiden, 1698), 4:578.</ref> Inter secundam dimidiam saeculi [[saeculum 19|undevicesimi]] et initium saeculi [[saeculum 20|vicesimi]] nomen ''Ucrainae'' {{dubium|significationem suam ut nomen terrae suae}}, quae olim ''[[Ruthenia]]'' vocabatur, amplificavit, et ipsum nomen gentile ''[[Ucraini|Ucrainorum]]'' (українці, [[translitteratio|tr.]] ''ukrajinci'') in locum ''[[Russi|Russorum]]'' (русини, [[translitteratio|tr.]] ''rusyny'') seu ''[[Rutheni|Ruthenorum]]'' gradatim substitutum est.<ref name="franco"/> Anno [[1917]], declarata est prima civitas, se 'Ucrainicam' publice vocans (Res Publica Popularis ''Ucrainica''). [[Etymologia]] nominis ''Ucrainae'' est obscura. Opinio divulgata a 'limite', 'margine', seu 'fine extremo' eam ducit (confer Russicum окраина, [[translitteratio|tr.]] ''okraina'' cum hac notione). Exempli gratia, secundum explanationem ''Lexici Universalis'' Hofmanni, Ucraina Poloniae "sic dicitur tanquam posita in limite Moscoviae et Tartariae minoris,"<ref name="hofmannucr1"/> Ucraina Moscoviae est "sic dicta quasi limes, quia posita est in limite Tartariae minoris seu Precopensis."<ref name="hofmannucr2"/> Complures autem Ucraini nostri temporis talem opinionem refutant, et etymologiae favent quae vocabulum ''Ucrainae'' seu vulgo ''Ukrajina'' (Україна) a unione [[nomen substantivum|nominum substantivorum]] ''krajina'' (країна) vel ''kraj'' (край), 'terra', et ''u'' (у), 'suum', ducit. Ergo, ''Ucraina'' vero 'terram suam' (oppositam 'terrae alienae') denotet.<ref>[http://litopys.org.ua/ukrmova/um123.htm Русанівський, В. М. Українська мова / Енциклопедія «Українська мова»] (К., 2000).], [http://litopys.org.ua/pivtorak/pivt12.htm Григорій Півторак, Г. «Україна» — це не «окраїна» / Походження українців, росіян, білорусів та їхніх мов].</ref> == Historia == :''Pagina principalis: [[Historia Ucrainae]]'' [[Fasciculus:Фрагменты Пекторали.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Aurum|Aureum]] [[pectoral]] [[Scythia]]num, ex [[Tumulus|tumulo]] regali in [[Pokrov (Ucraina)|Pokrov]], ex [[saeculum 4 a.C.n.|saeculo quarto a.C.n.]]]] [[Fasciculus:Marten's Poltava.jpg|thumb|Victoria Russica contra [[Carolus XII (rex Sueciae)|Carolum XII Sueciae]] et [[Ioannes Mazepa|Ioannem Mazepam]] socium in [[Proelium Poltavense|Proelio Poltavensi]] (1709) [[autonomia]]m Cosacorum destruxit.]] [[Fasciculus:Конституція України 2021 01.jpg|thumb|upright|Prima pagina [[Constitutio Philippi Orlyk|Constitutionis Benderianae]]. Quod exemplum, Latine scriptum, a [[Philippus Orlyk|Philippo Orlyk]] hetman scriptum esse videtur, et in [[Archiva Nationalia Suecica|Archivis Nationalibus Suecicis]] conservatur.]] [[Homo|Homines]] primi in terra Ucrainica circa 900–800 milia annorum retrorsum [[habitatio|habitabant]], cum homines speciei ''[[Homo sapiens]]'' circa 40–35 milia annorum retro formati sunt. Inter [[cultura|culturas]] [[archaeologia|archaeologicas]] in Ucraina inventas, notandae sunt Trypilliensis (4000–2100 a.C.n.), ''Jamna'' (2800–2300 a.C.n.) et ''Srubna'' (1700–1300 a.C.n.). Cum iam in [[antiquitas|antiquitate]] in terra Ucrainae hodiernae regna [[Scythae|Scytharum]], [[Sarmatae|Sarmatarum]], [[Gothi|Gothorum]], ac gentium aliarum exsistebat, initium verum civitatis et culturae Ucrainicae [[Russia Kioviensis]] saeculorum [[saeculum 9|noni]]–[[saeculum 13|tredecimi]] putatur,<ref>Яковенко Н. Нарис історії України з найдавніших часів до кінця XVIII ст (Київ: Ґенеза, 1997).</ref> e cuius successoribus fuit [[Regnum Russiae]], quod saeculis tredecimo–quattuordecimo in terris Ucrainae occidentalis nostri temporis exsistebat. Postea terrae Ucrainicae comprehensae sunt in [[Polonia|Regno Polonico]] et [[Magnus Ducatus Lituaniae|Magno Ducatu Lituaniae]], qui saeculo [[saeculum 16|sedecimo]] regnum foederale formaverunt. Formatio civitatis Ucrainicae hodiernae conecta est cum [[bellum|bello]] annis [[1648]]–[[1657]] contra regnum Poloniae et Lituaniae a [[Bohdanus Chmielnicius|Bohdano Chmielnicio]] ducto.<ref>Сисин Ф. Хмельниччина та її роль в утворенні модерної української нації / Український історичний журнал (1995) 4:67–76.</ref> Belli causa, civitas [[Cosaci|Cosacorum]] [[Cosaci Zaporovienses|Zaporoviensium]] in Ucraina formata est, dein inter Poloniam et Russiam divisa. In [[Imperium Russicum|Imperio Russico]] terrae Cosacorum Ucrainensium ad dimidium secundum saeculi [[saeculum 18|duodevicesimi]] autonomiam certam habebant, quo tempore, post divisiones regni Polono-Lituanici, terrae Ucrainae occidentalis in [[Imperium Austriacum]] comprehensae sunt, cum Ucraina media et orientalis vero pars Russiae essent. Annis ab [[1917]] ad [[1918]], post [[Res Novae Russiae (1917)|res novas Russicas]], creatae sunt nonnullae res publicae Ucrainicae, inter quas [[Res Publica Popularis Ucrainica]], [[Civitas Ucrainica]], [[Res Publica Popularis Ucrainica Occidentalis]]. Anno [[1917]] declarata et anno [[1919]] de facto firmata est [[Res Publica Sovietica Socialistica Ucrainica]], quae maiorem terrarum Ucrainicarum partem comprehendit, et anno [[1922]] pars [[URSS|Unionis Sovieticae]] facta est. Ucraina occidentalis, tempore [[Bellum Orbis Terrarum Secundum|Belli Orbis Terrarum II]], pars RSS Ucrainicae facta est, et [[Crimaea]] ad eam adiuncta est anno [[1954]]. Unione Sovietica dissoluta, Ucraina anno [[1991]] [[res publica]] [[sui iuris]] facta est. In [[praeses|praesidis]] [[suffragium|suffragio]] anni [[2004]] [[Instrumenta divulgationis|instrumentis divulgationis]] nomine [[Revolutio Aurantia|revolutionis aurantiae]] appellato [[Victor Juščenko]], qui Ucrainam civitatibus occidentalibus admovere studuit, electus est. Anno [[2010]] autem cives spe rerum meliorum amissa [[Victor Juščenko|Victorem Juščenko]] praesidem eligerunt, qui regimini [[Russia|Russico]] favit. Mense Novembri [[2013]] homines, postquam foedus, quo Ucraina [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] associata esset, suspensum est, adversam voluntatem in foro [[Kiovia]]e "Maidan" dicto occupando declarabant. Mense Februarii [[2014]], cum conciliatio inter factiones adeptus esset, pristina [[constitutio]], quae usque ad mensem Septembrem [[2010]] in usu erat, redintegrata est, Victor Janukovyč autem potentia pulsus est. === 2022: Incursio Russica === {{Ad profundiora|de=bello recenti|Incursio Russica in Ucrainam (2022)}} Eodem anno [[Russia]] contra [[ius internationale]] [[Crimaea]]m peninsulam occupavit et in regionibus Ucrainae orientalibus secessionem sustentavit, ex quo pugnae ortae sunt, quae usque ad hunc diem perdurant. Die [[21 Februarii]] [[2022]] [[Vladimirus Putin]] decreto [[Res publica popularis Donetskensis|rem publicam popularis Donetskensis]] et [[Res publica popularis Luganskensis|rem publicam popularis Luganskensis]] liberas ac solutas esse declaravit. Die [[24 Februarii]] [[2022]] Russia Ucrainam contra ius internationale a pluribus partibus [[Incursio Russica in Ucrainam (2022)|aggressa est]]: a Vladimiro Putin signo dato, russicus exercitus, a [[Crimea]], a oriente et a [[Ruthenia Alba]] ingressus, in multis urbis proelium commisit. Die [[25 Februarii]] [[2022]] etiam Kiovia, Ucrainae caput, oppugnata est. == Institutio publica == Ucraina est res publica democratica, cuius [[constitutio Ucrainae|constitutio hodierna]] anno [[1996]] accepta est. [[Potestas executiva]] in Ucraina repraesentata est a Praeside et Grapheo Ministrorum. Institutum legum latoris reipublicae est [[parlamentum]], Concilium Publicum Ucrainae (Верховна Рада України, [[translitteratio|tr.]] ''Verchovna Rada Ukrajiny'') vocatur. == Divisio administrativa == :''Pagina principalis: [[Divisio administrativa Ucrainae]]'' {{Charta Ucrainae designata}} Ucraina 24 [[regio]]nes (in sg., область, [[translitteratio|tr.]] ''oblast’'') comprehendit. [[Kiovia]] metropolis est urbs dignitatis civitatis. Praeterea, secundum positionem officialem Ucrainae (quae a multis aliis civitatibus mundi sustinetur) partes eius de iure sunt res publica autonoma [[Crimaea]] et urbs dignitatis civitatis [[Sebastopolis]] (quum terrae illae de facto inclusae sunt in Foederationem Russicam, mense Martio anno [[2014]]). == Geographia == [[Fasciculus:Synevyrlake.jpg|thumb|left|[[Lacus Synevir]] est maximus [[lacus]] in [[Montes Carpatici|montibus Carpaticis]] Ucrainis.]] [[Fasciculus:Ukraine_topo_en.jpg|thumb|Tabula topographica Ucrainae.]] Ucraina in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] patet, inter [[Polonia]]m, [[Ruthenia Alba|Rutheniam Albam]], [[Russia]]m, [[Respublica Moldavica|Moldaviam]], [[Romania]]m, [[Hungaria]]m, et [[Slovacia]]m sita. [[Regio]]nes vastaeque plerumque Ucrainae occupant. Fere 95 centesimae terrae sunt [[planities]]. [[Mons|Montes]] [[Carpates]]<ref name="Carpates">{{Graesse}}</ref> in [[occidens|occidentali]] Ucrainae parte siti sunt. Maria, litora Ucrainae e meridie alluentes, sunt [[Pontus Euxinus]] ([[Mare Nigrum]]) et [[Palus Maeotis]] ([[Mare Asoviense]]). Ucraina plus quam 63 milia [[flumen|fluminum]] rivorumque habet, quorum maxima sunt [[Danapris]] ([[Borysthenes]]), [[Tyras|Danastris (Tyras)]], [[Danubius]], [[Pripetius]]. Multae [[urbs|urbes]] in Ucraina sunt, quarum [[Kiovia]], [[Charcovia]], et [[Odessa]] (statu [[2013]]) plus decies centena milia incolarum habent. Euroregiones ad quas nonnullae terrae Ucrainicae pertinent sunt Buga, Carpathia, Prut Superior, et Danubius Inferior. == Biodiversitas == Ucrainae sunt permulta [[species (taxinomia)|species]] [[animalia|animalium]], [[fungi|fungorum]], [[microorganismus|micoorganismorum]], [[plantae|plantarum]]. === Animalia === [[Fasciculus:Spermophilus suslicus2.JPG|thumb|''[[Spermophilus suslicus]]'' est in [[tesqua|steppis]] Ucrainae orientalis [[endemismus|endemicus]].]] {{Vide etiam|Index piscium in Ucraina|Indicem piscium Ponti Euxini}} Ucraina plerumque dividitur in duas [[regio]]nes [[zoologia|zoologicas]], quarum una, in oriente [[civitas|civitatis]] inventa, in finientibus [[Europa]]e terris consistit, ubi sunt usitatae [[silva]]rum mixtarum species, atque in alia, in Ucraina orientali, species [[tesqua|steppas]] amantes vigent. In silvestribus civitatis regionibus, [[lynx]]es, [[lupus|lupi]], [[sus scrofa|sus scrofi]], [[martes]], et [[species]] similes usitate inveniuntur, praecipue in [[mons|montibus]] [[Carpates|Carpaticis]],<ref name="Carpates"/> ubi multa [[mammalia]] [[praedator]]ia [[habitatio|habitant]], cum variis [[Ursus arctos|ursis brunnis]]. Circa [[lacus]] et [[flumen|flumina]], [[fiber|castores]], [[lutrinae]], [[Mustela lutreola|mustelaeque Russicae]] habitant, dum [[Cyprinidae]], ''[[Abramis brama]],'' et [[Siluriformes]] sunt [[piscis|pisces]] saepissime inventi. In mediis et [[oriens|orientalibus]] civitatis regionibus, permulta [[Rodentia]], inter quae [[Cricetinae]] et [[Marmotini]], habitant. === Fungi === Plus quam 6600 specierum [[fungi|fungorum]], inter quas species [[lichen]]ata creantes, in Ucraina descriptae sunt,<ref>D. W. Minter et I. O. Dudka, ''Fungi of Ukraine: A Preliminary Checklist'' (CAB International, 1996).</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cybertruffle.org.uk/robigalia/eng/index.htm |title=Cybertruffle's Robigalia: Observations of fungi and their associated organisms |publisher=cybertruffle.org.uk |accessdate=[[13 Iulii]] [[2011]]}}.</ref> sed hic numerus est imperfectus. Vera specierum fungorum in Ucraina summa, inter quas species non iam descriptae, veri simile est multo maior, quia aestimantur solum circa 7 centesimae omnium [[tellus|orbis terrarum]] fungorum iam inventae esse.<ref>P. M. Kirk, P. F. Cannon, D. W. Minter, et J. Stalpers, ''Dictionary of the Fungi,'' ed. 10a (CABI, 2008).</ref> == Demographia == === Multitudo === [[Census]] civium, anno [[2001]] perfectus, 48&thinsp;457 milia incolarum in Ucraina notavit.<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/ Перепис населення України 2001 року: офіційний сайт].</ref> Anno [[2013]] tamen aestimantur 45&thinsp;495&thinsp;252 hominum Ucrainam incolere.<ref>[http://www.ukrstat.gov.ua Державна служба статистики].</ref> (locus tricensimus in mundo). E censu anni 2001, 32.5 milia (67.2%) incolarum Ucrainae in [[urbs|urbibus]] [[habitatio|habitant]], et numerus [[mulier]]um (53.7%) maior est quam numerus [[vir]]orum (46.3%). === Gentes === Secundum [[census|censum]] anni [[2001]], maior pars (77.8%) civium Ucrainae sunt gente [[Ucraini]], gentes minores autem sunt [[Russi]] (17.3%), [[Rutheni Albi]] (0.6%), [[Moldaviani]] (0.5%), [[Tatari Crimenses]] (0.5%), [[Bulgari]] (0.4%), [[Hungari]] (0.3%), [[Dacoromani]] (0.3%), [[Poloni]] (0.3%), [[Iudaei]] (0.2%), [[Armeni]] (0.2%), [[Graeci]] (0.2%), [[Tatari]] (0.2%).<ref>Національний склад населення: [http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/nationality/] ''Державний комітет статистики.''</ref> === Linguae === [[Constitutio]] Ucrainae [[lingua Ucrainica|linguam Ucrainicam]] ut publicam civitatis linguam statuit, adiumentum ei suppenditans. Possibilitas usus liberi et protectio [[Lingua Russica|linguae Russicae]] et aliarum linguarum gentium minorium etiam declaratae sunt in Constitutione Ucrainica .<ref>http://www.rada.gov.ua/konst/CONST1.HTM#r1 Конституція України, Розділ I, Стаття 10</ref> Secundum censum anni 2001, Ucrainica est lingua natalis pro 67.5 centesimis, Russica vero pro 29.6 centesimis populationis Ucrainae.<ref>http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/language/ Мовний склад населення України за даними Всеукраїнського перепису населення 2001 року</ref>. Illic circa 53 centesimas civium Ucrainae Ucrainice et 45 centesimae [[Russice]] inter se communicant.<ref>[https://web.archive.org/web/20140408171319/http://tsn.ua/ukrayina/opituvannya-bilshist-ukrayinciv-spilkuyutsya-vdoma-ukrayinskoyu-movoyu.html Опитування: більшість українців спілкуються вдома українською мовою]</ref> Lingua Ucrainica in occidente, medio et oriente septentrionali Ucrainae praevalet, Russica tamen in oriente meridiano et meridie (e.g., in Crimaea) huius terrae dominatur.<ref>[http://uabooks.info/ua/book_market/analytics/?pid=2386 Мовний баланс України (Пункт «Мова, якою громадяни спілкуються у родині в залежності від регіону»)].</ref> Lex anni 2012, nota ut ''[[lex Kivalov et Kolesničenko]]'', secundum [[Charta Europaea pro linguis regionalibus et minoritatis|Chartam Europaeam pro linguis regionalibus]], 18 linguas regionales Ucrainae enumerabat: {{div col|3}} * [[lingua Ruthenica Alba|Albaruthenicam]] * [[lingua Armenia|Armenicam]] * [[lingua Bulgarica|Bulgaricam]] * [[lingua Dacoromanica|Dacoromanicam]] * [[lingua Gagausica|Gagausicam]] * [[lingua Hebraica|Hebraicam]] * [[lingua Hungarica|Hungaricam]] * [[lingua Iudaica Taurica|Iudaicam Tauricam]] * [[lingua Karaitica|Karaiticam]] * [[Moldavice|Moldavicam]] * [[lingua Polonica|Polonicam]] * [[lingua Neograeca|Neograecam]] ([[lingua Pontica|Ponticam]]) * [[lingua Russica|Russicam]] * [[lingua Rusinica|Russinicam]] * [[lingua Slovacica|Slovacicam]] * [[lingua Tatarica Taurica|Tataricam Tauricam]] * [[lingua Theodisca|Theodiscam]] * [[lingua Zingarica|Zingaricam]]{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=Sed {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Suržik|''Suržik''|uk|qid=Q430396}}, dialectus Ucrainico-Russica mixta, qua 10-20% populi Ucrainae utitur, nec in hac lege memorabatur.|2=Q430396}} {{div col end}} A die 23 Februarii anno 2014, praeside Ianukovič pulso, lex Kivalov et Kolesničenko vi carere habebatur, anno 2018 et omnino abnegata est. === Religio === [[Fasciculus:Дзвіниця собору Святої Софії в Києві, Україна.jpg|thumb|[[Ecclesia cathedralis]] [[Sancta Sophia (Kiovia)|Sanctae Sophiae]] [[Kiovia]]e in urbe.]] Ucraina est terra publice saecularis, ubi constitutio libertatem [[Libertas sentiendi|sentiendi]] declarat. Principalis [[religio]] in Ucraina est [[Religio Christiana|Christiana]] [[Ecclesia Orthodoxa|Orthodoxa]], hodie ibi divisa inter ecclesias duas: [[Ecclesia Orthodoxa Ucrainae]] et [[Ecclesia Orthodoxa Ucrainica (Patriarchatus Moscuensis)|Ecclesia Orthodoxa Ucrainica]] [[Ecclesia Orthodoxa Russica|Patriarchatus Moscuensis]]. Locum secundum numero secutorum suorum [[Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae]] tenet. Circa decies centena milia hominum (2.19% omnium) in Ucraina sunt [[Ecclesia Catholica|Catholici]] (ut plurimum, Poloni et Hungari gente).<ref>[https://web.archive.org/web/20041204115821/http://www.derzhkomrelig.gov.ua/info_zvit_2003.html State Department of Ukraine on Religious].</ref> [[Protestantes]] Ucrainici totinem<!--?--> numerant. Praeterea, circiter 500 milia [[Religio Islamica|Musulmanorum]] in Ucraina colunt, quarum fere 250 milia sunt Tatari Crimenses.<ref>[http://www.migrationinformation.org/USFocus/display.cfm?ID=365 Caught Between East and West, Ukraine Struggles with Its Migration Policy].</ref> == Cultura == {{main|Cultura Ucrainae}} [[Cultura]] Ucrainae origine sua conecta est cum cultura [[Ruthenia|Ruthenica]] antiqua, ubi [[saeculum 10|saeculo decimo]] sumptio [[Christianismus|religionis Christianae]] accidit, quae momentum magni valoris in evolutione culturae fuit. Quia terrae Ucrainicae in dicione aliorum [[regnum|regnorum]] comprehendebantur, [[nobilitas|nobiles]] Ucraini a [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] culturam [[Polonia|Polonicam]], a [[saeculum 18|saeculo duodevicesimo]] vero [[Russia|Russicam]] large acceperunt. Idcirco fundamenta culturae Ucrainicae propriae cultura hominum rusticorum ([[agricola (munus)|agricolarum]], [[cosaci|cosacorum]], [[faber|fabrorum]]) facta sunt. Ex hominibus Ucrainicis in cultura emeritis sunt, inter quos [[Gregorius Skovoroda]], [[philosophus]], [[scriptor]], [[musicus]]; [[Ioannes Kotljarevs'kyj]] [[poeta]] dramaticus; [[Nicolaus Gogol]], scriptor; [[Tarasius Ševčenko]], poeta et [[pictor]]; [[Nicolaus Kostomarov]] [[historicus]] et scriptor; [[Alexander Potebnja]], [[philologus]] et philosophus; [[Elias Repin]], pictor; scriptores [[Ioannes Franko]] et [[Michael Kocjubyns'kyj]]; [[poetria]] [[Lesja Ukrajinka]]; [[Vladimirus Vernadskij]], rerum naturae investigator et philosophus; [[Ioannes Poddubnyj]], [[athleta]]; [[Antonius Makarenko]] et [[Basilius Suchomlyns'kyj]], [[paedagogus|paedagogi]] et scriptores; [[Georgius Kondratjuk]] et [[Sergius Korolëv]], eruditi ac [[inventor]]es; [[Alexander Dovženko]], [[Alexander Ptuško]], et [[Sergius Bondarčuk]], [[moderator cinematographicus|moderatores cinematographici]]; [[Ioannes Kozlovs'kyj]] et [[Demetrius Hnatjuk]] [[cantores]]. Sed idcirco Ucraina olim parte sua maxima ad [[Imperium Russicum]] et dein ad [[Unio Sovietica|Unionem Sovieticam]] pertinebat, Ucraini noti (nonnumquam ad Russiam [[immigratio|migrantes]] et opera sua Russice creantes, ut, e.g., Gogol) saepe inter homines claros Russicos seu Sovieticos numerantur. [[Fasciculus:Stamp of Ukraine s145.jpg|thumb|upright=0.8|[[Pittacium cursuale|Pittacium]] [[Dies Constitutionis (Ucraina)|Diei Constitutionis Ucrainae]].]] === Dies festi === Ucrainici [[dies festus|dies festi]] sunt: * [[28 Iunii]] — [[Dies Constitutionis (Ucraina)|Dies Constitutionis Ucrainae]] * [[23 Augusti]] — [[Dies Nationalis Vexilli Ucrainae]] * [[24 Augusti]] — [[Dies Libertatis Ucrainae]] ([[Acta Declarationis Libertatis Ucrainae]] diei 24 Augusti [[1991]]) == Politica == Ucrainae [[res publica semipraesidentalis|systema semipraesidentale]] est: Praeses Ucrainae secundum primum ministrum et consistorium exstat. Rami [[Potestas legifera|potestatis legislativae]], [[Potestas exsecutiva|exsecutivae]], velut [[Potestas iudicialis|iudicialis]] in operibus sunt. [[Constitutio Ucrainae]] ([[Ucrainice]]: ''Конституція України'') post [[dissolutio Unionis Sovieticae|dissolutionem Unionis Sovieticae]] capitulis quindecim fabrefacta est, die [[28 Iunii]] [[1996]] declaratus. [[Fasciculus:Petro Poroshenko on Day of Constitution of Ukraine 2016-06-28 16.jpg|thumb|Parlamentum Ucrainae, Supremum Concilium (''Verchovna Rada'') vocitatur]] Parlamentum Ucrainae 450 legatis electum est, in [[Kiovia]]e aedificio ''Verchovna Rada'' (Supremum Concilium) situm est. His temporibus factiones politicae decem in parlamento electae sunt, numerus maxima est factio ''CH'' (Ucrainice: ''Слуга народу'', Latine: SN, [[Servus Nationis (factio Ucrainica|Servi Nationis]]), cum sedibus 240. == Oeconomia == [[Proventus domesticus grossus]], ratione [[par acquirendi potestas|paritatis potestatis emptionis]] habita, aestimatione anno [[2019]] facta, est $408 [[milliardum|milliarda]]; itaque Ucraina est quadragesima septima inter civitates orbis terrarum. Proventus domesticus grossus per capita est ${{formatnum:9743}}; secundum hanc mensuram Ucraina est centesima undecima inter omnes civitates.<ref>[https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=25&pr.y=10&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= "World Economic Outlook Database, April 2019"], IMF, 7 Maii 2019.</ref> Aestimatione anno 2017 facta, 12.2% haec summae ex agricultura, 28.6% ex industria, 60% ex [[apparitio]]ne provenit.<ref name=CIA>[https://web.archive.org/web/20160709035611/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/up.html Ukraine], ''The World Factbook'', CIA, 2019.</ref> Producta agriculturae maximi momenti sunt [[frumentum|frumenta]], [[beta]]e saccharinae, semina [[helianthus|helianthi]], [[olus|olera]], [[bubula]], [[lac]]. Magnae industriae sunt fodinae [[carbo]]nariae et [[metallum|metallicae]], [[electricitas]], [[machina]]e industriales, machinae vecturae, opera [[chemia|chemica]], ac fabricatio cibaria.<ref name=CIA/> [[Moneta (pecunia)|Moneta]] Ucrainae est [[grivna]] (Ucrainice {{lang|uk|гривня}}, ''hryvnja''). {{NexInt}} *[[Bibliotheca Nationalis Ucrainae Vernadskiana]] *[[Hymnus Ucrainae]] *[[Ruthenia Subcarpathanea]] *[[1709 Ukraina]] == Notae == <references/> == Bibliographia == === Generalia === *Boeckh, Kathrin, et Ekkehard Völkl. [[2007]]. ''Ukraine: Von der Roten zur Orangenen Revolution.'' Regensburg. ISBN 9783791720500. *[http://www.bpb.de/publikationen/5X9VPM,0,0,Nachbarn_im_Osten%3A_Ukraine_und_Belarus.html ''Nachbarn im Osten: Ukraine und Belarus'']. Bundeszentrale für politische Bildung, 1 Novembris 2006. *Rainer Lindner. [http://www.swp-berlin.org/de/common/get_document.php?asset_id=3219 ''Das Ende von Orange: Die Ukraine in der Transformationskrise.''] Studie der Stiftung Wissenschaft und Politik. *[http://www.buergerimstaat.de/4_05/bis04_05.pdf Landeszentrale für politische Bildung Baden-Württemberg: ''Nach der „Orangenen Revolution“.''] (PDF; 1,60 MB). Der Bürger im Staat, 4. 2005. Aufsätze zur Entwicklung von Politik und Wirtschaft in der Ukraine, Russland und Weißrussland. *Böhme, Britta. [[1999]]. ''Grenzland zwischen Mythos und Realität: Real- und Ideengeschichte des ukrainischen Territoriums.'' Lemberg. ISBN 3931703339. *Губарев, В. К. [[2008]]. ''Історія України: універсальний ілюстрований довідник.'' Донецьк: БАО. *Jobst, Kerstin S. [[2010]]. ''Geschichte der Ukraine.'' Ditzingen: Reclam. ISBN 315018729X. *Kappeler, Andreas. [[1994]]. ''Kleine Geschichte der Ukraine.'' Monaci: Beck. ISBN 3406374492. *Khiminets, Pavlo. [[2006]]. ''Protestantismus in der Ukraine: Rolle und Stellung des Protestantismus im soziokulturellen Kontext der Geschichte der Ukraine.'' Francofurti: Peter Lang. ISBN 3631557914. *Kravchuk, Robert. [[2002]]. ''Ukrainian Political Economy: The First Ten Years.'' Novi Eboraci: Palgrave Macmillan. *Reder, Christian, et Erich Klein, eds. [[2008]]. ''Graue Donau, Schwarzes Meer: Wien Sulina Odessa Jalta Istanbul.'' Recherchen, Gespräche, Essays. Vindobonae et Novi Eboraci: Edition Transfer bei Springer. ISBN 9783211754825. *Remer, Claus. [[1995]]. Zum Ukrainebild in Deutschland vom 19. zum 20. Jahrhundert. In ''Russland & Europa: Historische und kulturelle Aspekte eines Jahrhundertproblems,'' ed. Erhard Hexelschneider, 225-243. Lipsiae: Jenaer Forum für Bildung und Wissenschaft. ISBN 3929994445. *Simon, Gerhard. [[2002]]. ''Die neue Ukraine.'' ISBN 341212401X. *Timtschenko, Victor. [[2009]]. ''Ukraine: Einblicke in den neuen Osten Europas.'' Berolini: Ch. Links Verlag. ISBN 9783861534884. *Wilson, Andrew. [[2002]]. ''The Ukrainians: Unexpected Nation.'' ISBN 0300093098. *Кравчук П. А. [[2011]]. Книга рекордів природи. Луцьк: ПрАТ «Волинська обласна друкарня». ISBN 9789663616421. *Леонтьева Г. Г. [[2002]]. Економіка і соціальна географія. Україна: навч. посіб. Суми: Вид-во «Університетська книга». *Руденко В. П. [[1993]]. Довідник з географії природно-ресурсного потенціалу України. К.: Вища школа. *Рутинський М. [[2004]]. Географія туризму України: навч.-метод. посіб. К.: ЦНЛ. *Стехун Л. М. [[2000]]. Україна: короткий географічний огляд. Х.: Ранок. *Україна [Образотворчий матеріал] [[2007]]. авт.-упоряд.: В. Томазов, О. Ясь. К.: Мистецтво. *Хомяков, В. I., et І. В. Бакум. [[2009]]. Економіка сучасної України: навч. посіб. К.: Кондор. === Historia === *Boshyk, Yuri. [[1986]]. ''Ukraine During World War II: History and Its Aftermath.'' Canadian Institute of Ukrainian Studies. ISBN 0920862373. *Berkhoff, Karel C. [[2004]]. ''Harvest of Despair: Life and Death in Ukraine Under Nazi Rule.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press. *Cliff, Tony. [[1984]]. ''Class Struggle and Women’s Liberation. Bookmarks. ISBN 0906224128.'' *Gross, Jan T. [[1988]]. ''Revolution from Abroad: The Soviet Conquest of Poland's Western Ukraine and Western Belorussia.'' *Hrushevsky, Michael. [[1986]]. ''A History of Ukraine.'' *Kohut, Zenon E., Bohdan Y. Nebesio, et Myroslav Yurkevich. [[2005]]. ''Historical Dictionary of Ukraine.'' Scarecrow Press. *Luckyj, George S. [[1996]]. ''Towards an Intellectual History of Ukraine: An Anthology of Ukrainian Thought from 1710 to 1995.'' *Lower, Wendy. [[2005]]. ''Nazi Empire-Building and the Holocaust in Ukraine.'' University of North Carolina Press. *Magocsi, Paul Robert. [[1996]]. ''A History of Ukraine.'' Toronti: University of Toronto Press. ISBN 0802078206. *Overy, Richard. [[2004]]. ''The Dictators.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 0393020304. *Piotrowski Tadeusz. [[1998]]. ''Poland's Holocaust: Ethnic Strife, Collaboration with Occupying Forces and Genocide in the Second Republic, 1918–1947.'' McFarland & Company. ISBN 0786403713. *Redlich, Shimon. [[2002]]. ''Together and Apart in Brzezany: Poles, Jews, and Ukrainians, 1919–1945.'' Bloomingtoniae: Indiana University Press. *Reid, Anna. [[2003]]. ''Borderland: A Journey Through the History of Ukraine.'' *Roberts, Geoffrey. [[2006]]. ''Stalin's Wars: From World War to Cold War 1939–1953.'' Yale University Press. ISBN 0920862373. *Subtelny, Orest. [[1988]]. ''Ukraine: A History.'' Toronti: University of Toronto Press. ISBN 0802083900. *Weiner, Amir. ''Making Sense of War: The Second World War and the Fate of the Bolshevik Revolution.'' Princeton University Press. ISBN 0691095434. *Zabarko, Boris, ed. [[2005]]. ''Holocaust in the Ukraine.'' Mitchell Vallentine & Co. *Ілюстрована енциклопедія історії України : в 3-х т. — Вид. перероб., доп. — К.: Спалах, 2004. *Губарев, В. К. [[2008]]. Iсторія України : універсальний ілюстрований довідник. Донецьк: БАО. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ukraine|Ucrainam}} {{Grc|Σαρματία}} {{Fontes geographici}} === Fontes Latini === *[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0703b.html I.I. Hofmanni ''Lexici Universalis'' tomi IV p. 577 cum descriptione Ucrainae ut provinciae Poloniae saeculi XVII] *[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0704a.html I.I. Hofmanni ''Lexici Universalis'' tomi IV p. 578 cum descriptione Ucrainae ut provinciae Moscoviae saeculi XVII] *[https://web.archive.org/web/20210515192904/https://www.wdl.org/en/item/79/ Delineatio generalis camporum desertorum, vulgo Ukraina, cum adiacentibus provinciis], 1648 === Generalia === * [http://www.encyclopediaofukraine.com Internet Encyclopedia of Ukraine] {{ling|Anglice}} * [http://esu.com.ua Енциклопедія Сучасної України] (Encyclopaeidiae Ucrainae hodiernae) {{ling|Ucrainice}} * [https://web.archive.org/web/20160709035611/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/up.html De Ucraina] in ''The World Factbook'' ([[CIA]]) {{ling|Anglice}} * [https://www.bbc.com/news/world-europe-18018002 De Ucraina] apud [[BBC]] {{ling|Anglice}} === Administratio === *[https://www.president.gov.ua Praeses Ucrainae] {{ling|Ucrainice|Russice|Anglice}} *[http://www.kmu.gov.ua/ Porta administrationis Ucrainae] {{ling|Ucrainice|Anglice}} *[http://rada.gov.ua/ Parlamentum Ucrainae] {{ling|Ucrainice|Anglice|Russice}} {{Europa}} {{Capsae collectae|Ucraina|politica|{{Praesides Ucrainae}}{{Primi ministri Ucrainae}}{{Ministri rerum externarum Ucrainici}}{{Ministri Ucrainici Hončaruk}}}} {{Capsae collectae|Ucraina|geographica|{{Divisio administrativa Ucrainae}}}} {{coord|49|N|32|E|scale:10000000_source:GNS|display=title}} {{Appendicula de hac pagina| {{PagMens|02|2024}} }} [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1917]] [[Categoria:Condita 1991]] [[Categoria:Ucraina|!]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Geographia}} huzxdw8z692yegqflqfx095dr0a5el2 0 6996 3954265 3952555 2026-04-11T05:06:55Z Grufo 64423 Mendam in vicitextu correxi 3954265 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Liebethaler-grund wagnerdenkmal-2.jpg|thumb|Monumentum Wagnero dicatum apud Pirna/[[Saxonia]]e]] {{res|Gulielmus Ricardus Wagner}} ({{pns|eri|m}}),{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=[https://www.google.ru/books/edition/Jahrhundertfeier_der_Königlichen_Friedr/cpN-AAAAIAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=Ricardi+Wagneri+vestigiis+insistens+etiam+extra+patriae+fines+propagavit+%3B+Matronae+spectatissimae+Cosimae+Wagner&dq=Ricardi+Wagneri+vestigiis+insistens+etiam+extra+patriae+fines+propagavit+%3B+Matronae+spectatissimae+Cosimae+Wagner&printsec=frontcover ''Jahrhundertfeier der Königlichen Friedrich-Wilhelms-universität zu Berlin 10-12.'' Oktober 1910, p. 158]; Paulus Menzel, [https://www.google.ru/books/edition/De_Graecis_in_libris_Ko_heleth_et_Sophia/mbqDk8DeVvIC?hl=ru&gbpv=1&dq=Ricardi+Wagneri&pg=PT2&printsec=frontcover ''De Graecis in libris Ko'heleth et Sophia vestigiis dissertatio ...'', 1888]; de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ricardus Wagner (philologus)|Ricardo Wagnero philologo|de|qid=Q2150844}} saepius ([https://www.google.ru/books/edition/De_Quinti_Smyrnaei_fontibus_ac_mythopoei/6akOAQAAIAAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=Ricardi+Wagneri&pg=PA9&printsec=frontcover 1]; [https://www.google.ru/books/edition/Henrici_Keilii_emendationes_Varronianae/MAFbgaDZQ9kC?hl=ru&gbpv=1&dq=Ricardo+Wagnero&pg=RA1-PP4&printsec=frontcover 2]).|2=Q2150844}} vel '''Wagnerius''',<ref>"[...] tum enim Wagnerius, ut propriam sacrarum rerum melos adhiberet piisque concentibus uteretur"; ''Vox Urbis'', ann. XV, n. 18 (Romae, mense Augusto 1912): 116 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/voxurbis/VoxUrbis.1912.ann15.num08.Aug.neoeb.pdf].</ref><ref>"Neque enim dum Wagnerius amore canit, Bellinium nostrum nec a longe quidem imitatur"; ''Alma Roma'', ann. XII, n. X (Romae, mense Octobri 1925): 151 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/almaroma/AlmaRoma.1925.ann12.fasc10.Oct.tusc.pdf].</ref><ref>"Geniorum Wagnerii et Berlioz"; ''Iuventus'', ann. XX, n. 10 (Budapestini, 1936): 148 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/iuventus/Iuventus.1936.ann20.num10.Cal_Iun.avent.pdf].</ref> vulgo ''Wilhelm Richard Wagner'' ([[1813]]–[[1883]]), fuit [[compositor]] musicae, [[concentus magister]], [[poeta]], [[scriptor]], et praefectus [[theatrum operaticum|theatri]] [[Germania|Germanus]], qui [[melodrama (musica)|melodrama]]tibus vel ''[[opera (discretiva)|operis]]'' suis praecipue notus est. Insignissime ostendunt compositiones eius, praesertim opera ultima, [[textura (musica)|texturas]] multiplices, [[harmonia]]s copiosas, [[orchestratio]]nem uberrimam, et abundantes res quas ipse ''leitmotiv'' ([[notio perductoria|notionem perductoriam]]) appellavit, themata musica cum singulis [[persona|personis]], locis, notionibus, et argumenti elementis consociata. Wagner, plurimorum aliorum compositorum operarum dissimilis, [[libellus|libellum]] [[musica]]mque omnium suorum [[ludus scaenicus|ludorum scaenicorum]] ipse composuit. Fortasse celeberrimae ex eius ''operis'' extractae partes comprehendunt "Equitatio Valkyriarum" in ''[[Der Ring des Nibelungen]]'' et "Chorus Nuptialis" in ''[[Lohengrin]],'' iter nuptiale vulgo "Huc Venit Sponsa" plerumque appellatum. == De vita == Ricardus Wagner natus est [[Lipsia]]e [[22 Maii]] [[1813]]. Die [[25 Augusti]] [[1870]], [[Cosima Wagner|Cosimam]], [[Franciscus Lisztius|Francisci Lisztii]] et [[comes|comitissae]] [[Maria de Agoult|Mariae d'Agoult]] (de Flavigny nata) filiam haud [[lex|legitimam]] et antea [[Ioannes de Bülow|Ioannis de Bülow]] [[uxor]]em, in [[matrimonium]] duxit. [[Cosmotheoria]] eius a doctrinis [[Arthurus Schopenhauer|Arthuri Schopenhauer]] mota est, ac [[Fridericus Nietzsche]] ad tempus fuit ei amicus. Wagner [[erysipelas|erysipelate]] obiit [[Venetia (urbs)|Venetiae]] [[13 Februarii]] [[1883]]. == Opera musica == Wagner et [[libellus|libellum]] [[musica]]mque operum suorum ipse composuit: ''[[Rienzi|Rienzi, der letzte der Tribunen]]'' (scilicet [[Latine]]: ''Rientius, ultimus [[tribunus]]''): [[opera]] de [[Roma|Romano]] [[tribunus|tribuno]] [[saeculum 14|saeculi quarti decimi]]. ''[[Der fliegende Holländer (melodrama)|Der fliegende Holländer]]'' ('Batavus volans'): ''[[opera]]'' de [[nauarchus|nauarcho]] [[Norvegia|Norvegico]], qui sententia divina condemnatus est, ut perpetuo maria navigaret. Septimo quoque anno ius habet ex nave egrediendi. Si [[uxor]]em duceret, solveretur. Sentam invenit uxorem fidam, cuius fidelitati Batavus tamen per errorem diffidit. Idcirco Senta se interficit. ''[[Tannhauser (fabula melica)|Tannhäuser]]'': Tannhäuser in [[mons Veneris|monte Veneris]] versatus [[Venus (dea)|Venerem]] relinquit. Tum idem pristinos amicos, inter quos Arminium, principem [[Thuringia]]e reperit. In certamine [[cantor]]um, Tannhäuser de Venere canit et punitur, quia versandum in monte Veneris non est [[Christianitas|Christianum]]. [[Roma]]m migrat, sed [[papa]] eum non solvit. Tandem Thuringinia relicta moritur. ''[[Lohengrin]]'': Elsa de nece Gottfriedi accusata fit rea: si eques non apparet, [[Elsa (in Lohengrin)|Elsa]] damnatur. Tum Lohengrin advenit et Fredericum [[Telramundus|Telramundi]] vincit. Ille sibi despondit cum Elsa, sed dicit eam non ius habere eum quaerere, unde venerit. Ortruda Elsaa dicit Lohengrinum verisimiliter esse hominem nefarium. Itaque Elsa e Lohengrin quaerit an hoc [[narratio|narrat]] eum [[filius|filium]] [[Parsivalus|Parsivali]], qui rex calicis sancti est, quia Lohengrinus ipse equitus calicis sancti est; abire debet eo ab Elsa quaesto.{{dubsig}} Is [[cygnus|cygnum]] ad Gottfriedum commutatus est et nusquam apparet. ''[[Tristan und Isolde]]'' (''[[Tristanus et Isolda]]''): Tristanus [[uxor]]em pro regem Marcum quaesivit; nunc uxorem Isoldam ad Marcum portat. [[Navigatio|Navigantes]], Tristanus Isoldaque [[amor]]e capiuntur cum [[chorda Tristaniana]]. Hoc non Marcum dicit eum Isoldam amare, ut Tristanus Marcum prodit. Tristanus aeger ad arcem rediit, et Isolda eum advenit. Hoc de [[vita]] decedit et Isolda etiam damnatur. ''[[Die Meistersinger von Nürnberg]]'' (''Cantores periti Norimbergenses''): Walterus de Stolzing<!-- Hoc vocabulo non qualitas, sed patria huius viri declaratur --> ([[Theodisce]] ''Walther von Stolzing'') arce patria relicta [[Norimberga]]m cedit. Evam, [[filia]] [[aurum|aurificis]] Pogneri, vidit. Waltherus, cantor peritus futurus, canit. [[Beckmesserus]], qui etiam Evam [[uxor]]em ducit, dicit Waltherum falso cecinisse. Waltherus somniat carmen, quod [[Ioannes Sachs]] scribit. Beckmesserus [[carmen]] repperit et capit.<!--?--> Beckmesserus ad Norimbergum populum canit, sed falso canit. Waltherus recte canit; ius habet ut Evam uxorem duceat. Waltherus autem non dignitatem accipit. Tum Sachs sacram Germaniam [[ars|artem]] defendit. Homines Sachs laetitia exsultant. ''[[Der Ring des Nibelungen]]'' (''Anulus Nebuli''): :Praevesper: ''[[Das Rheingold]]'' :Prima pars: ''[[Die Walküre]]'' :Secunda pars: ''[[Siegfried (drama musicum)|Siegfried]]'' :Tertia pars: ''[[Götterdämmerung]]'' ''[[Parsifal (drama musicum)|Parsifal]]'' anno [[1882]] [[feriae Baruthenses|feriis musicis Baruthensibus]] productum. == Scripta == [[Fasciculus:Richard Wagner „Zukunftsmusik“, Titelblatt des Erstdruckes.jpg|thumb|Pagina titularis editionis primae.]] Wagner multa scripta divulgavit: * ''Eine Pilgerfahrt zu Beethoven'' (1840) * ''Zu Beethovens Neunter Symphonie'' (1846) * ''Der Nibelungen-Mythos als Entwurf zu einem Drama'' (1848) * ''[[Die Wibelungen]]: Weltgeschichte aus der Sage'' (1849) * ''[[Die Kunst und die Revolution]]'' (1849), suum primum de revolutione [[ars|artis]] scriptum * ''Der Mensch und die bestehende Gesellschaft'' (1849) * ''[[Die Kunst und die Revolution]]'' (1849) * ''[[Das Kunstwerk der Zukunft]]'' (1850) * ''Kunst und Klima'' (1850) * ''[[Das Judenthum in der Musik]]'' (1850; 1869 retractatum) * ''[[Oper und Drama]]'' (1851), commentarius de theoria operae * ''Eine Mitteilung an meine Freunde'' (1851), praefatio ad autobiographiam * ''[[Über Staat und Religion]]'' (1864), theoreticus de [[Ludovicus II|Ludovico II Rege]] commentarius * ''Deutsche Kunst und Deutsche Politik'' (1868) * ''Über das Dirigieren'' (1869) * ''Beethoven'' (1870) * ''Das Bühnenfestspielhaus zu Bayreuth'' (1873) * ''Was ist deutsch?'' (1878), et ''Wollen wir hoffen?'' (1879) * ''[[Religion und Kunst]]'' (1880), cum appendice ''Was nützt diese Erkenntnis?'' * ''Das Bühnenweihfestspiel in Bayreuth'' (1882) ''Mein Leben,'' [[autobiographia]], solum in viginti quinque exemplaria primum divulgata est. == Notae == <references /> == Bibliographia == [[Fasciculus:Festspielhaus Bayreuth 1900.jpg|thumb|[[Bayreuth Festspielhaus]], locus primae operarum ''Ring'' et ''Parsifal'' exsecutionis integrae.]] === De vita === * Bauer, Hans-Joachim. [[1992]]. ''Reclams Musikführer Richard Wagner.'' Stuttgardiae: Reclam. ISBN 3-15-010374-6. * Bekker, Paul. [[1924]]. ''Wagner: das Leben im Werke.'' Deutsche Verl.-Anst. * Binder, Elsa. [[2007]]. ''[[Malwida von Meysenbug]] und Friedrich Nietzsche: Die Entwicklung ihrer Freundschaft mit besonderer Berücksichtigung ihres Verhältnisses zur Stellung der Frau.'' Schutterwald/Baden: Fischer. ISBN 978-3-928640-77-0. * Breig, Werner, Martin Dürrer, et Andreas Mielke. [[1998]]. ''Wagner-Briefe-Verzeichnis.'' Wiesbaden: Breitkopf & Härtel. ISBN 3-7651-0330-6. * Friedrich, Sven. [[2007]]. ''Der Klassik(ver)führer: Sonderband Richard Wagner.'' Berolini: Auricula. ISBN 978-3-936196-08-5. * Gál, Hans. [[1963]]. "Richard Wagner: Versuch einer Würdigung." Frankfurt a.M.: Fischer * Gál, Hans. [[1975]]. "Drei Meister, drei Welten: Brahms, Wagner, Verdi." Frankfurt a.M.: Fischer. * Geck, Martin. [[2004]]. ''Richard Wagner.'' Rowohlt, Reinbek. ISBN 3-499-50661-0. * Glasenapp, Carl Friedrich. [[1876]]-[[1911]]. ''Das Leben Richard Wagners.'' 6 voll. Lipsiae. * Gregor-Dellin, Martin. [[1980]]. ''Richard Wagner: Sein Leben, sein Werk, sein Jahrhundert.'' Monaci: Piper. ISBN 3-492-02527-7. * Grun, Constantin. [[2006]]. ''Arnold Schönberg und Richard Wagner.'' 2 voll. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen. Vo.l 1: ISBN 3-89971-266-8. Vol. 2: ISBN 3-89971-267-6. * Hamann, Brigitte. [[2005]]. ''Die Familie Wagner.'' Reinbek: Rowohlt. ISBN 3-499-50658-0. * Hansen, Walter. [[2007]]. ''Richard Wagner: Sein Leben in Bildern.'' Monaci: DTV. ISBN 978-3-423-34457-9. * Hartog, Jacques. [[1913]]. ''Richard Wagner.'' Lipsiae: Meulenhoff. * Hausegger, Friedrich von. [[2006]]. ''Richard Wagner: Aus dem Geiste der Musik geboren.'' Hörbuch. BOD, Norderstedt. ISBN 3-8341-0174-5. * Hueffer, Francis. [[2009]]. ''Richard Wagner and the music of the future: history and aesthetics.'' Cantabrigiae, Novi Eboraci, &c.: Cambridge University Press. Facsimile editionis Londinii editae: Chapman and Hall, 1874. ISBN 978-1-108-00474-9. * Kiem, Eckehard, et Ludwig Holtmeier, eds. [[2003]]. ''Richard Wagner und seine Zeit.'' Laaber. ISBN 3-921518-95-4. * Köhler, Joachim. [[2001]]. ''Der letzte der Titanen.'' Richard Wagners Leben und Werk. Monaci: Claassen. ISBN 3-546-00273-3. * Köhler, Joachim. [[1977]]. ''Wagners Hitler: Der Prophet und sein Vollstrecker.'' Monaci: Blessing. ISBN 3-89667-016-6. * Marcuse, Ludwig. [[1963]]. ''Das denkwürdige Leben des Richard Wagner.'' Monaci: Szczesny. * Metzger, Heinz-Klaus, et Rainer Riehn, eds. [[1978]]. ''Richard Wagner: Wie antisemitisch darf ein Künstler sein?'' Reihe ''[[Musik-Konzepte (Periodikum)|Musik-Konzepte]].'' Heft 5. Edition Text und Kritik, Monaci. ISBN 3-921402-67-0. * Pfohl, Ferdinand. [[1911]]. ''Richard Wagner, Sein Leben und Schaffen.'' , Berolini et Vindobonae: Ullstein. * Salmi, Hannu (1999) ''Imagined Germany: Richard Wagner’s National Utopia.'' German Life and Civilization, 29. Novi Eboraci: Lang. * Salmi, Hannu. [[2005]]. ''Wagner and Wagnerism in Nineteenth-Century Sweden, Finland, and the Baltic Provinces: Reception, Enthusiasm, Cult.'' Eastman Studies in Music. Rochester: University of Rochester Press. * Scholz. Dieter David. [[1997]]. ''Ein deutsches Mißverständnis: Richard Wagner zwischen Barrikade und Walhalla.'' Berolini: Parthas. ISBN 3-932529-13-8. * Schmidt, Alexander. [[2007]]. ''Braune Brüder im Geiste? Volk und Rasse bei Wagner und Hitler – Ein kritischer Schrift-Vergleich.'' Marburg: Tectum. ISBN 978-3-8288-9252-1. * Richter, Karl. [[1993]]. ''Richard Wagner: Visionen.'' Vilsbiburg: Arun. ISBN 3-927940-05-4. * Sorgner, Stefan Lorenz, H. James Birx, et Nikolaus Knoepffler, eds. [[2008]]. ''Wagner und Nietzsche: Kultur – Werk – Wirkung: Ein Handbuch.'' Reinbek: Rowohlt. ISBN 978-3-499-55691-3. * [[Cosima Wagner|Wagner, Cosima]]. ''Die Tagebücher.'' Monaci: Piper. ISBN 3-492-02199-9. * Wapnewski, Peter. [[2010]]. ''Richard Wagner: die Szene und ihr Meister.'' Berolini: Berlin-Verlag. ISBN 978-3-8270-0414-7. * Weißheimer, Wendelin. [[1898]]. ''Erlebnisse mit Richard Wagner, Franz Liszt und vielen anderen Zeitgenossen.'' Ed 3a. Stuttgartiae. === De operibus === * Ackermann, Peter. [[1981]]. ''Richard Wagners "Ring des Nibelungen" und die Dialektik der Aufklärung.'' Tutzing. ISBN 978-3-7952-0310-8. * Boakye-Ansah, David. [[2010]]. ''Musikdramatische Konstruktionen von Religion in Richard Wagners Ring-Tetralogie.'' Hamburgi: Verlag Dr. Kovac. ISBN 978-3-8300-4895-4. * Borchmeyer, Dieter, Ami Maayani, et Susanne Vill, eds. [[2000]]. ''Richard Wagner und die Juden.'' Stuttgartiae, Weimariae: J. B. Metzler. ISBN 3-476-01754-0. * Bornscheuer, Lothar. [[2005]]. [http://www.goethezeitportal.de/fileadmin/PDF/wissen/projekte-pool/rezeption_nibelungen/wagner_bornscheuer.pdf ''Richard Wagner: Der Ring des Nibelungen: Ein Meisterwerk des Anarchismus.''] Rezeption des Nibelungenstoffs, [http://www.goethezeitportal.de GoethezeitPortal.de]. * Deathridge, John, Martin Geck, et Egon Voss, eds. [[1986]]. ''Wagner Werkverzeichnis'' (WWV).Mainz: [[Schott Music|Schott]]. ISBN 3-7957-2201-2. * Fischer, Jens Malte. [[2000]]. ''Richard Wagners "Das Judentum in der Musik": Eine kritische Dokumentation als Beitrag zur Geschichte des europäischen Antisemitismus.'' Frankfurt/Main: Insel. ISBN 3-458-34317-2. * Friedrich, Sven. [[2004]]. ''Richard Wagner, Deutung und Wirkung.'' Würzburg. ISBN 3-8260-2851-1. * Friedrich, Sven. [[2004]]. ''Der Klassik(ver)führer: Sonderband Wagners Ring-Motive.'' Berolini: Auricula. ISBN 3-936196-02-8. * Friedrich, Sven, ed. [[2004]]. ''Richard Wagner: Werke, Schriften und Briefe.'' Berolini: Digitale Bibliothek. * Kiesel, Markus, ed. [[2007]]. ''Das Richard Wagner Festspielhaus Bayreuth.'' Coloniae: Nettpress. ISBN 978-3-00-020809-6. * Klein, Richard. [[2001]]. ''Narben des Gesamtkunstwerks: Wagners Ring des Nibelungen.'' Monaci. ISBN 3-7705-3565-0. * Lehmkuhl, Josef. [[2006]]. ''"Kennst du genau den RING?": Eine Reise zu Richard Wagners "Der Ring des Nibelungen."'' Würzburg ISBN 3-8260-3347-7. * Lehmkuhl, Josef. [[2007]]. ''Gott und Gral Eine Exkursion mit Parsifal und Richard Wagner.'' Würzburg ISBN 3-8260-3690-5. * Lehmkuhl, Josef. [[2009]]. ''Der Kunst-Messias; Richard Wagners Vermächtnis in seinen Schriften.'' Würzburg. ISBN 978-3-8260-4113-6. * Melderis, Hans. [[2001]]. ''Raum-Zeit-Mythos: Richard Wagner und die modernen Naturwissenschaften.'' Hamburg. ISBN 3-434-50487-7. * Stemmle, Rolf. [[2005]]. ''Der Ring des Nibelungen.'' Richard Wagners Bühnenwerke, 2. Würzburg. ISBN 978-3-8260-3134-2. * Stemmle, Rolf. [[2006]]. ''Tristan—Meistersinger—Parsifal.'' Richard Wagners Bühnenwerke, 3. Würzburg. ISBN 978-3-8260-3372-8. * Stemmle, Rolf. [[2007]]. ''Holländer—Tannhäuser—Lohengrin.'' Richard Wagners Bühnenwerke, 1. Würzburg. ISBN 978-3-8260-3686-6. * Stemmle, Rolf. ''Feen, Liebesverbot, Rienzi'' Richard Wagners Bühnenwerke, 4. ISBN 978-3-8260-4080-1. * Thies, Henning Thies. [[1995]]. ''Richard Wagner and the Anti-Semitic Imagination.'' Lincoln: University of Nebraska Press. ISBN 0-8032-4775-3. === De memoria === * [[Theodorus Adorno|Adorno, Theodor]]. [[2009]]. ''In Search of Wagner.'' Conversus a Rodney Livingstone. Londinii: Verso Books. ISBN 978-1-84467-344-5. * Appia, Adolphe. [[1895]]. ''La mise en scène du Drame Wagnerien.'' Lutetiae. * Appia, Adolphe. [[1899]]. ''Die Musik und die Inszenierung.'' * Appia, Adolphe. [[1902]]. "Über das Bayreuther Festspielhaus." In: ''Der Festspielhügel: Richard Wagners Werk in Bayreuth 1876–1976,'' ed. Herbert Barth, 99–103. Monaci. * Badenhausen, Rolf, et Harald Zielske, eds. [[1974]]. "Bühnenformen Bühnenräume Bühnendekorationen." ''Beiträge zur Entwicklung des Spielorts.'' Berolini. * Barth, Herbert, ed. [[1976]]. ''Der Festspielhügel: Richard Wagners Werk in Bayreuth 1876–1976.'' Monaci. * Petzet, Detta, et Michael Petzet. [[1970]]. ''Die Richard Wagner-Bühne Ludwig II.'' Monaci. * Schöne, Günther. [[1959]]. "Das Bühnenbild im 19. Jahrhundert." In ''Katalog des Theatermuseums München.'' Monaci. Paginae 5–20. * Skraup, Siegmund. [[1962]]. "1924–1944: Die Sprache Bayreuths und die Sprache der Zeit." In ''Theater unserer Zeit,'' vol. 2, ''Der Fall Bayreuth.'' Basel et Stuttgart. * Steinbeck, Dietrich, [[1968]]. "Richard Wagners Tannhäuser-Szenarium: Das Vorbild der Erstaufführungen und der Dekorationspläne." ''Schriften der Gesellschaft für Theatergeschichte'' 64:6–12. * Steinbeck, Dietrich, [[1964]]. "Inszenierungsformen des "Tannhäuser" (1845–1904)." ''Forschungsbeiträge zur Musikwissenschaft'' 14:70–73, 103–107, 111–112. * Wagner, Richard (1872) ''Schriften und Dichtungen.'' 9 voll. Lipsiae. * [[Wieland Wagner|Wagner, Wieland]], ed. [[1962]]. ''Richard Wagner und das Neue Bayreuth.'' Monaci. * Westernhagen, Curt von. [[1962]] "Das Bühnenbild. Vision—Vorschrift—Verwirklichung." In ''Richard Wagner und das Neue Bayreuth,'' ed. Wieland Wagner, 183–206. Monaci. {{NexInt}} * [[Antisemitismus]] * ''[[Gesamtkunstwerk]]'' * [[Museum Reuter-Wagner]] * [[3992 Wagner]] == Nexus externi == {{Communia|Richard Wagner|Ricardum Wagnerum}} {{Fontes biographici}} * {{PND|118594117}} {{Melodramata Wagneriana}} {{Lifetime|1813|1883|Wagner, Ricardus}} [[Categoria:Alumni Universitatis Lipsiensis]] [[Categoria:Antisemitismus]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Autobiographi]] [[Categoria:Compositores Germaniae]] [[Categoria:Compositores operarum]] [[Categoria:Ricardus Wagner|!]] [[Categoria:Scriptores Germaniae]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} j7slbm9j8953460z3gwjbbrsuyxycai 0 8572 3954221 3950865 2026-04-11T01:01:36Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954221 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Alba (discretiva)}} [[Fasciculus:Albe planlatium.jpg|thumb|Regio Montium Albanorum]] {{res|Alba Longa}} fuit [[antiquitas|antiqua]] [[Latini|Latinorum]] [[urbs]] mediā in [[Italia]] sita, procul undecim [[chiliometrum|chiliometra]] vel duodecim [[mille passus|milia passuum]] [[Roma]] ad [[Vulturnus|vulturnum]] in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Colles Albani|Collibus Albanis|en|qid=Q1129380}} constituta. Etsi Alba Longa fuit ea quae [[Foedus Latinum|confoederationem municipiorum Latinorum]] duxerat, [[regnum Romanum|regno Romano]] aliquando medium circa [[saeculum 7 a.C.n.|saeculum septimum a.C.n.]] consumpta est, habitantesque Romae sedere compulsi sunt. [[Mythologia Romana|Romanis de historiis mythologicis]] [[Romulus]] [[Remus]]que qui Romam condiderunt ex regia Albae Longae progenie orti sunt, ex qua [[Aeneis]] [[Publius Vergilius Maro|Vergilii]] confirmat proles [[Aeneas|Aeneae]] filii [[Venus (dea)|Veneris]] fuisse. Aliquot Romanae [[Ordo patriciorum|patriciorum]] [[familia]]e huius modi [[Gens Iulia|Iulii]], [[Gens servilia|Servilii]], [[Gens Quinctia|Quinctii]], Geganii, [[Horatii et Curiatii|Curiatii]], et Cloelii Albae Longae natae sunt, quarum familiares in [[Senatus Romanus|Senatu]] per [[Regnum Romanum|aevum regium]] comitati sunt. == Archaeologia == [[Titus Livius|Livius]] scripsit Albam Longam ab [[Ascanius|Ascanio]] Aeneae filio conditam, qui [[spissitudo incolarum|densitatem populi]] [[Lavinium|Lavinii]] minuere vellet. Sub Albano Monte posuit et dixit eam appellari quia in iugo collium statuta esset. [[Dionysius Halicarnasseus]] eandem [[fabula]]m dictitavit et narratiunculam addidit in qua Ascanius alias gentes Latinas contulit ut vaticinium patri suo datum sanciret. Notavit etenim verbum "Alba" colorem ipsum significare, ac simul "Longa" dimensionem ipsam; nomen igitur urbis [[Lingua Graeca antiqua|Graece]] convertit Λευκὴ Μακρά. Dionysius autem Albam Longam inter Montem Albanum et [[Albanus lacus|Lacum Albanum]] locavit quam ob rem controversiam vivacem imprudentemque de loco effecit. [[Fasciculus:Castel Gandolfo e Lago Albano - panorama da Monte Cavo.JPG|thumb|upright=0.8|Castellum Gandolphi et [[Albanus lacus]].]] [[Archaeologia]] hodierna ostendit multos et varios [[vicus|vicos]] super iugum collium stetisse secundum oram Vulturnam Lacus Albani, quorum unus quisque [[sepulcretum]] tenebat. Vici tam coaevi quam [[aetas ferrea]] fuerunt. Hi vici cum Roma perditi essent praeurbani manere videntur, sed coeperunt circum [[Castellum Gandolphi]] se contrahere, cuius sepulcretum maius archaeologis indicat hunc vicum ampliorem fuisse. Aetate [[Libera res publica Romana|Rei Publicae]] [[Ager Albanus|Agrum Albanum]] Romani iterum incoluerunt, multis [[villa|villis]] [[Optimates|Optimatum]] ibi aedificatis, quas narrabant [[scriptor]]es antiqui ac quarum [[ruina]]e adhuc manent. == Historia mythologica == [[Ilium|Troia]] circum annum [[1180 a.C.n.]] lapsa de mythologia Romana Aeneas gregem Troianorum superantium per [[Mare Mediterraneum]] duxit, qui vagabantur in [[Sicilia (regio Italiae)|Siciliam]] [[Karthago|Karthaginem]] [[Cumae|Cumas]] usque denique in [[Latium]], media in [[paeninsula Italica]]. Bello ad [[Turnus|Turnum]] Latinosque gesto, Aeneas [[Lavinia|Laviniam]] regis [[Latinus (mythologia)|Latini]] filiam uxorem duxit, cuius a nomine Lavinium civitatem condidit. Latinus rex gladio mox interfectus est et Aeneas rex factus est cui Ascanius filius suus successor erat. Paucis serius annis Aeneas quoque [[gladius|gladio]] occisus est sicut Latinus et Ascanius rex Latinorum factus est. Ascanius fuit is qui Albam Longam condidit, et eam suam [[caput (urbs)|urbem capitalem]] anno [[1151 a.C.n.]] modo triginta annos ab Lavinio condito; exinde progenies Ascanii Albam Longam quingentos annos rexerunt. ===Foedus Latinum=== Alba Longa caput circiter triginta civitatum fuit, quae cunctae [[Foedus Latinum]] constituebant. Quarum [[Princeps|principes]] se colligebant prope [[Fons Ferentina|Fontem Ferentinam]] in valle inter Albanum et [[Marinum (Italia)|Marinum]] locatam. [[Sacrificium|Sacrificia]] cum foedere deis oblata essent summo in Albano monte praebita sunt, ut toti pago Latio apparerent. [[Colonia (discretiva)|Coloniae]] Albanae dividendae sunt ab [[Municipium|municipiis]] Albanis, in quibus incoluebant [[Plebs|plebes]] Albani etenim habitantes Albam Longam ipsam populus nominabantur. De coloniis Albanis, pars plebes facta est, pars civitates Latinae liberae. Ipsas Latinis cesserunt quae civitates triginta numero continerentur; gravior numerus Latinis fuit triginta, sicut duodecim [[Ionica (lingua Graeca)|Graecis Ionicis]]. Itaque licet ut regna Latini regis Turnique [[Rutuli]] utraque municipia triginta adgregata essent; putatur [[Laurentum]] caput Latinum fuisse antequam Aeneas in Italiam advenerit. ===Bellum ad Romam=== [[Numa Pompilius|Numa Pompilio]] [[Saeculum 7 a.C.n.|saeculo septimo a.C.n.]] mortuo [[Tullus Hostilius]] rex tertius Romanus factus est. Tullo modus ad urbem regendam fuit aequalis ad bellum adpetendum; Tullus controversiam de despoliatione inter Romanos et Albanos conflatam adsumpsit ut bellum gereret. Utrique sibi nuntios miserunt; cum Albani Romae advenissent Tullus tam benevolenter salutavit ut Albani a poscendo abstinerent. Romani autem [[Nuntius|nuntii]] statim Albanis adpellaverunt ac statim aspernati sunt Albani. Tullus decrevit negationem Albanorum satis causam belli esse. Cuius belli saevitia erat Romanis notissima; Livius bellum ad Albam Longam tale enarravit quale [[bellum civile]], quia Romani ab Albanis orti forent. [[Cluilius]] rex Albanorum [[Exercitus|exercitum]] suum in fines Romanorum duxit ad castra instituenda et fossas ingentes circa Romam fodendas, quae postmodo [[Fossae Cluiliae]] a Romanis nominabantur. Ipse autem mortuus est in castris Cluilius obscura causa, quam post rem Albani [[Mettius Fufetius|Mettium Fufetium]] [[Dictatura|dictatorem]] allegerunt ad exercitum ei ducendum. Tullus [[Exercitus Romanus|exercitum Romanum]] ex urbe eduxit, castra Albana praeterivit, in fines Albanorum ingressus est. Mettius secutus prope castra Romana adsedit et nuntios Tullo misit qui eum advocaret ad [[Pax|pacem]] sibi commentandam. Invitatio a Tullo comprobata est utrique autem exercitus acies sibi tetenderunt. ====Horatii et Curiatii==== [[Fasciculus:Jacques-Louis David - Oath of the Horatii - Google Art Project.jpg|thumb|Fratres Horatii]] Mettius cum Tullus in congressu eum commisisset proposuit certamini aliter ac proelio deliberandum esse; dixit [[Etrusci|Etruscos]] vicinos si Latini bello hebetati se defendere non possent ambas urbes certe aggressuros esse. Utrique consenserunt propugnatores ternos Romanos atque Albanos pugnaturos esse, qui Albani nominati sunt [[Horatii et Curiatii|Curiatii, Horati]]<nowiki/>i Romani; Livius profitebatur semet ipsum enimvero non posse confidere utrum Horatii an Curiatii forent Romani, sed Horatios Romanos dicere malebat. Iuranda quam sacrissima a Romanis Albanis iurata sunt per quae claraverunt posteritatem utrarumque urbium nexum iri. Certamine incepto duo fratres Romani primi ceciderunt; tertius nomine [[Publius Horatius]] deinceps cunctos Albanos interfecit et victoriam igitur Romanis meritus est. Tullus victor imperavit ut Mettius ceterique Albani suam ad urbem redirent et se pararent an bellum ad [[Veii|Veios]] pugnandum foret; quam ob rem Alba Longa [[Cliens (civitas)|cliens]] Romae vero facta est. ===Bellum ad Veios et ad Fidenas=== Bellum ad Veios quidem non longius ardescebat, itemque ad [[Fidenae|Fidenas]]. Albani Mettio ducente iussi sunt ut cum Romanis egressuri forent ad Veios ruendos. [[Exercitus]] Etruscos congressi sunt trans [[Anio|Anienem]] flumen prope [[Tiberis|Tiberim]]; Mettius autem, proelio accepto, copias suas deduxit Romanosque solos pugnatum liquit. Etruscis a Romanis victis, Tullus Mettium ob perfidiam occidit; hoc facto, exercitus Romanus Albam Longam quadrigentos annos obdurescentem deposuit ut Albanos admodum castigaret. Tullus pepercit modo [[templum|templis]] sacris; totus populus Albanus Romam translatus est, quod numerum [[civis romanus|civium Romanorum]] protinus duplicavit. Albani in [[Mons Caelius|Caelio Monte]] intra [[pomoerium]] colebant. Tullus, cum [[imperium]] regium teneret, in ordinem Senatus conscripsit Albae Longae familias nobilissimas, a quibus Iulii, Servilii, Quinctii, Geganii, Curiatii, Cloelii descenderunt. Senatores tam numerosi tunc erant ut rex [[Curia Hostilia|Curiam Hostiliam]] aedificare iuberet. Decem quoque turmas [[Eques Romanus|equitum]] Albanis ex civibus statuit ac [[legio Romana|legiones]]. == Res religiosae == === Vestales === Oportet ut [[templum Vestae]] sub [[mons Palatinus|Palatino monte]] extra pomoerium prius aedificatum est quam Roma ipsa. [[Romulus|Romulo]] vivente Roma modo summo in Palatino stabat; subtiliter [[Focus Vestae]] extra muros statuenda non est. [[Fasciculus:Temple of Vesta Forum Romanum Rome.jpg|thumb|Ruinae templi Vestae in [[Forum Romanum|Foro Romano]]]] Veneratio Vestae Lavinii incohata est, [[metropolis]] Albae Longae ubi Troiani primi sederint. A Lavinio ad montes Albanos [[veneratio]] dilapsa est, praesertim ad Albam Longam. [[Magistratus]] tamen Romani Lavinium itinera faciebant ut Vestam ac [[Penates]] Troianos ab Aenea transportatos venerentur, quare dea ''Vesta Iliaca'' et suus focus ''Focus Iliacus'' nominabantur. [[Sacerdos|Sacerdotes]] Vestae nominabantur [[Virgo Vestalis|Virgines Vestales]], quae templum focumque colebant. Videlicet Vestales Albae Longae antequam Romae exstabant quia [[Rhea Silvia]] Romuli Remique mater Vestalis erat. Numa Pompilius denique collegium Vestalium Romanarum statuit, quae permanebant donec [[religio Christiana]] priscam religionem Romanam adsecuta esset cum [[Imperium Romanum Occidentale]] decederet. === Iuppiter Latiaris === Summo in Albano Monte fuit [[lucus (discretiva)|lucus]] vel [[aedes]] antiquissima [[Iuppiter|Iovi]] Latiari sacrata. [[Saeculum 2|Secundo saeculo]] scripsit [[Florus]] locum electum esse ab Ascanio qui omnes Latinos vocavit ad Iovi sacra offerenda. Quae consuetudo effecit [[feriae Latinae|ferias Latinas]] ibi celebranda esse; adeo Alba Longa perdita etiam quidem Romani ferias celebraverunt in nomine Albanorum. Decebat [[iuvencus|iuvencum]] candidum immolari, cuius [[caro|carnem]] omnibus praesentibus donatum iri. == Bibliographia == ; Praecipui fontes antiqui * [[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei]]'' III.14.113-116 * [[Dionysius Halicarnassensis]], ''[[Antiquitates Romanae (Dionysius Halicarnassensis)|Antiquitatum Romanarum]]'' * [[Publius Annius Florus]] ''[[Epitome rerum Romanarum (Florus)|Epitome Rerum Romanarum]]'' * [[Titus Livius]] ''[[Ab urbe condita libri|Ab Urbe condita]]'' === Plura legere si cupis === * Alexandre Grandazzi, ''[https://books.openedition.org/efr/2192 Alba Longa, histoire d’une légende]'', Publications de l’École française de Rome, 2008. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Alba Longa|Albam Longam}} {{Fontes geographici}} [[Categoria:Albanum (Latium)]] [[Categoria:Urbes antiquae Latii]] {{FA stella}} jpnwisj7kepplby4s0p1zvl77iol4z8 0 8982 3954238 3952647 2026-04-11T01:43:52Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954238 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} {{Capsa hominis Vicidata}} {{res|Silvius Berlusconius}},<ref>{{Opus | cognomen 1 = Halensis | nomen 1 = Stephanus | titulus = Senatum Italicum mutationem formae civitatis probavisse | annus = 2006 | domus editoria = Ephemeris | url = http://www.alcuinus.net/ephemeris/archi2006/nuntius.php?id=35 }}: “Silvius {{lectio|Berlusconius}} praeses administrorum Italicus hac lege rem publicam stabilitum iri affirmavit.”</ref><ref name=":0">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen 1 = Caveosanus | nomen 1 = Dominicus | titulus = Quando, nisi nunc ipsum? Mulierum dignitas in Italia defendenda est! | annus = 2011 | domus editoria = Ephemeris | url = http://ephemeris.alcuinus.net/archi2011/nuntius1.php?id=960 }}: “Nemo ignorat {{lectio|Berlusconium}} accusatum esse quod cum adulescentula scorto (cui “Ruby” nomen est) se coniunxerit”.</ref><ref name=":1">{{*Cfr}} {{Opus | cognomen 1 = Caveosanus | nomen 1 = Dominicus | titulus = SPQR sanxit: extra Berlusconius! | annus = 2013 | domus editoria = Ephemeris | url = http://www.alcuinus.net/ephemeris/archi2013/nuntius1.php?id=1238 }}: “Senatores italici pluribus sententiis sanxerunt ut “Eques” {{lectio|Berlusconius}}, de fraude fiscali accusatus . . . a Senatu amoveretur.”</ref><ref>{{*Cfr}} {{Opus | cognomen 1 = Groß | nomen 1 = Nicolaus | titulus = Nicolaus Joanni Carolo suo s.pl. | tempus = 2022-08-22 | domus editoria = Ephemeris | url = https://ephemerisnuntii.eu/leonina/EL%20266.pdf | retrospectio = 20240812225609 | salus url = obiit }}: “Amici mei Itali dicere solent {{lectio|Berlusconium}} certe non esse animam candidissimam”.</ref> (vulgo ''Silvio Berlusconi,'' [[Mediolanum|Mediolani]] die [[29 Septembris]] [[1936]] natus; ibidem [[12 Iunii]] [[2023]] [[leuchaemia]]<ref>[https://jp.reuters.com/article/italy-berlusconi-dead-idAFKBN2XY0FM <nowiki>“Silvio Berlusconi, Italy's ex-prime minister and media mogul[,] dies at 86.”</nowiki>] in ''Japan Reuters'' (12 Iunii 2023). {{Ling|Anglice}}</ref> mortuus) fuit [[negotiator]] et [[politicus|vir in re publica]] [[Italia|Italica]] exercitatus.<!--Quattuor annos damnatus fuit frode{{dubsig}} fiscale et altro, nunc ter indagines de eo eveniunt, in una accusatus est strage.{{dubsig}} (Quod haud intellegibile est? Definitioni quoque non aptum?)--> Berlusconius fuit dux [[Forza Italia|Fortitudinis Italia]], ab ipso condita, quae novis petitionibus mense Aprili 2008 coniuncta cum factione [[Foedus Nationale|Foederis Nationalis]] in nova factione [[Populus Libertatis|Populi Libertatis]] interfuit. Post has petitiones hae duae factiones contributae sunt. A die [[8 Maii]] [[2008]], usque ad diem [[16 Novembris]] [[2011]] quartum Italiae [[praeses consilii ministrorum]] fuit.<ref name=":2">“[https://www.repubblica.it/politica/2011/11/12/news/dimissioni_berlusconi_approvata_legge_stabilit-24911363/ Silvio Berlusconi si è dimesso la piazza in festa grida 'Buffone']” in ''[[La Repubblica]]'' (12 Novembris 2011). {{Ling|Italice}}</ref> Eius adversarii dicebant eum magni [[televisio|stationum televisificarum]] et [[diarium |diariorum]] dominii gratia quasi novam [[tyrannis|tyrannidis]] speciem (“videocratiam”) creavisse. Berlusconius etiam fuit dominus societatis pediludii Mediolani cui nomen est ''Consociatio Pediludii Mediolanum,'' sive ''[[AC Milan]].'' Idem die [[1 Augusti]] [[2013]] ob fraudem fiscalem a [[Tribunal Supremum Cassationis|Tribunali Supremo Cassationis]] ad quadriennem custodiam damnatus est. Triennio poenae indulti cuiusdam vi detracto, unus custodiae annus eum manet. == De vita == Alumnus fuit [[Universitas Studiorum Mediolanensis|Universitatis Studiorum Mediolanensis]]. Antea in provincia aedificandi artis, postea librorum edendorum et stationum televisificarum privatarum redemptor fuit.<ref name=":3">“[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2023/06/12/silvio-berlusconi-figure-majeure-de-la-droite-italienne-est-mort_6177250_3382.html Silvio Berlusconi, figure majeure de la droite italienne, est mort]” in ''[[Le Monde]]'' (12 Iunii 2023). {{Ling|Francogallice}}</ref> Divitias magnas celeriter (et sunt qui putent haud omnino honeste) ita indeptus est Silvius Berlusconius. Anno 1974 {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Victorius Mangano||it|qid=Q2528920}}, [[Mafia|mafiosus]] [[Panormus|Panormitanus]], pro eo ut stabularius in villa [[Arculae (Langobardia)|Arculense]] sua, 'villa Sancti Martini' ([[Italice]] ''Villa San Martino''), operabat.<ref>“[https://www.repubblica.it/online/cronaca/mangano/morto/morto.html È morto Vittorio Mangano l'ex stalliere di Berlusconi]” in ''[[La Repubblica]]'' (23 Iulii 2000). {{Ling|Italice}}</ref><ref>“[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2638609.stm Berlusconi accused of Mafia links]” in ''BBC News'' (8 Ianuarii 2003). {{Ling|Anglice}}</ref> [[Causidicus]] Panormitanus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Marcellus Dell'Utri||it|qid=Q558815}} mediator fuisse videtur inter Mangano Berlusconioque.<ref>“[https://www.corriere.it/cronache/11_novembre_24/stato-mafia-indagato-dellutri_6b1ddbbe-16c0-11e1-a1c0-69f6106d85c1.shtml Trattativa Stato-mafia: indagato Dell'Utri]” in ''[[Corriere della Sera]]'' (24 Novembris 2011). {{Ling|Italice}}</ref><ref>“[https://www.lapresse.ca/international/europe/201404/11/01-4756784-un-senateur-ami-de-berlusconi-en-fuite-pour-collusion-avec-la-mafia.php Un sénateur ami de Berlusconi en fuite pour collusion avec la mafia]”, in ''La Presse'' (11 Aprilis 2014). {{Ling|Francogallice}}</ref> Hunc, post damnationem sodalis sui [[Bettinus Craxi|Bettini Craxi]], libido maxima invaserat rei publicae capiendae et anno [[1994]] nova factio, [[Forza Italia]], constituta est, tum mediae dextraeque partium dux ille factus est;<ref>“[https://web.archive.org/web/20230616090523/https://www.newspapers.com/article/the-guardian/126492362/ Italian right enters poll race divided]” in ''[[The Guardian]]'' (8 Ianuarii 1994). {{Ling|Anglice}}</ref> Libertatum Polus et Boni Gubernii Polus in petitionibus victoriam reportaverunt: Berlusconius [[praesidens consilii ministrorum]] delectus est, sed post decem menses a regenda re publica recessit, quia Libertatum Poli foedus ruptum est. Anno [[1996]] Polus pro Libertatibus suffragiis superatus est et insequentibus annis Berlusconius nonnunquam in [[iudicium]] vocatus est, sed damnatus non est quia novae leges ab eo factae erant. Anno [[2001]] Libertatum Domus in comitiis adversarios vicit et Berlusconius rectorum caput etiam factus est. [[Fasciculus:Dmitry Medvedev at the G8 Summit - 8 July 2009-11.jpg|left|thumb|Berlusconius cum [[Nicolaus Sarkozius|Nicolao Sarkozio]] praeside Francico atque [[Demetrius Medvedev|Demetrio Medvedev]] praeside Russico, anno 2009.]] Anno [[2006]] in comitiis mediae dextraeque partium societas Domus Libertatum paucis subselliis victa est, ergo Berlusconius Consilii Praesidis munus deposuit et maiori parti adversam factionem direxit, sed iam anno 2008 iterum ex petitionibus victor evasit adversarium suum [[Gualterius Veltroni|Gualterium Veltroni]] profligando.<ref>“[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7347618.stm Italy returns Berlusconi to power]” in ''BBC News'' (15 Aprilis 2008). {{Ling|Italice}}</ref> Adversarii eius putant eum vicisse quia Italicos inani promisso illuserat. Post has petitiones factio ''Forza Italia'' cum factione Foederis Nationalis et aliis parvis factionibus in nova factione Populi Libertatis coniunctae sunt. Iam mense Augusto [[2010]] tamen [[Ioannes Francus Fini]] et alii antiqui Foederis Nationalis legati a Silvio Berlusconi e factione Populi Libertatis expulsi sunt.<ref>“[https://www.repubblica.it/politica/2010/04/22/news/fini-berlusconi-3540161/ Pdl, è rottura tra Fini e Berlusconi. Il premier: ‘Se non si allinea è fuori’]” in ''[[La Repubblica]]'' (22 Aprilis 2010). {{Ling|Italice}}</ref> Hi novam factionem ''[[Futurum et Libertas |Futurum et Libertatem]]'' condiderunt. Die [[12 Decembris]] [[2009]] pone [[Mediolanum|Mediolani]] cathedralem, contione facta, dum populum salutat, percutitur Silvius Berlusconius in facie ab homine insano Mediolanensis cathedralis parvo simulacro uso.<ref>“[https://www.corriere.it/politica/09_dicembre_13/berlusconi-colpito-al-viso-da-manifestante_0cd154c4-e80e-11de-8657-00144f02aabc.shtml Premier colpito al viso dopo il comizio «Sto bene, sto bene». Ma resta in ospedale]” in ''[[Corriere della Sera]]'' (13-14 Decembris 2009). {{Ling|Italice}}</ref><ref>“[https://elpais.com/internacional/2009/12/13/actualidad/1260658803_850215.html Berlusconi, agredido en Milán por un hombre con problemas mentales]” in ''El País'' (13 Decembris 2009). {{Ling|Hispanice}}</ref> Die [[15 Februarii]] [[2011]] tractus in iudicium est de repetundis accusatus et de coitu cum puella prostituta nondum tutelae suae facta. Haec puella, Karima El Marough, se appellavit “Ruby Rubacuori” et dixit se neptem praesidis Aegypti [[Mahometus Husnius Mubarakus|Mubaraki]] esse.<ref name=":0" /> Non liquet utrum hoc mendacium a Karima an a Silvio Berlusconio provenerit. [[Fasciculus:Berlusconi adieu - tutti in attesa sotto il Quirinale il 12-11-2011 1220366.JPG|thumb|Forum Quirinalis ([[Piazza del Quirinale]]) nocte abdicationis Berlusconii, die 12 Novembris 2011.]] Die [[12 Novembris]] [[2011]] Silvius Berlusconius se munere praesidentis consilii ministrorum abdicavit, quod haud satis delegatorum parlamentariorum iam regimen a se ductum sustineret.<ref name=":2" /> Petitionibus anni 2013 Berlusconius rursus candidatus fuit. Eodem anno pellicula titulo ''[[Girlfriend in a Coma]]'' divulgata est de Italia a Silvio Berlusconi recta. Die [[27 Ianuarii]] [[2013]] Mediolani Silvius Berlusconius inter ipsas [[Soa|Holocausti]] diei memoriae celebrationes tyrannum [[Italia|Italicum]] [[Benitus Mussolinius|Benitum Mussolinium]], [[Adolphus Hitler |Adolphi Hitler]] complicem, defendit.<ref>“[https://www.swissinfo.ch/ita/italia-berlusconi-mussolini-fece-cose-buone-ed-%C3%A8-polemica/34839154 Italia, Berlusconi: Mussolini fece cose buone, ed è polemica]” in ''swissinfo.ch'' (27 Ianuarii 2013). {{Ling|Italice}}</ref> Kalendis Augustis [[2013]] Summum Tribunal italicum affirmat condemnationem [[crimen|criminalem]] contra Silvium Berlusconiu, propter [[falsimonia|fraudem]] in dispendium aerarii. Die [[27 Novembris]] [[2013]] Senatus [[Italia|Rei publicae Italicae]] statuit ut Silvius Berlusconius de Senatu expellatur.<ref name=":1" /> Anno 2019, socius [[Parlamentum Europaeum|Parlamenti Europaei]] electus fuit. Mortuus est anno 2023, die 12 Iunii.<ref name=":3" /> == Familia == [[Fasciculus:Flickr - europeanpeoplesparty - EPP Summit 11 December 2008 (11).jpg|thumb|upright=1|Silvius Berlusconius et [[Petrus Ferdinandus Casini]]us anno 2008 colloquuntur.]] Anno [[1965]], Berlusconius [[Carola Elvira Lucia Dall'Oglio|Carolam Elviram Luciam Dall'Oglio]] in [[matrimonium]] duxit, quae mater eorum duorum liberorum [[Marina Berlusconi|Marinae Elvirae]] ([[1966]]) et [[Petrus Silvius Berlusconi|Petri Silvii]] (''Piersilvio'', [[1969]]) est. Silvii Berlusconius altera uxor fuit [[Veronica Lario]]. Veronica iam ab anno circiter [[1979]] Berlusconi amatrix fuit, quocum more uxorio ab anno [[1985]] vivebat et cui anno [[1990]] nupsit. Silvius ex ea tres liberos genuit, scilicet [[Barbara Berlusconi|Barbaram]] (1984), [[Eleonora Berlusconi|Eleonoram]] (1986) et [[Ludovicum Berlusconi|Ludovicum]] (1988). Mense Maio anno [[2009]] Veronica se velle [[divortium]] facere nuntiavit.<ref>“[https://www.repubblica.it/2009/04/sezioni/politica/elezioni-2009-2/veronica-divorzio/veronica-divorzio.html Veronica, addio a Berlusconi ‘Ho deciso, chiedo il divorzio’]” in ''[[La Repubblica]]'' (3 Maii 2009). {{Ling|Italiane}}.</ref> Ab anno 2020 iusque ad mortem, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Martha Fascina||it|qid=Q55281541}} amasia sua fuit.<ref>“[https://www.leparisien.fr/international/italie-silvio-berlusconi-83-ans-quitte-francesca-pascale-sa-compagne-de-34-ans-pour-une-femme-plus-jeune-05-03-2020-8273232.php Italie: Berlusconi, 83 ans, quitte sa compagne de 34 ans pour une femme plus jeune]”, in ''Le Parisien'' (5 Martii 2020). {{Ling|Francogallice}}.</ref><ref>“[https://sol.sapo.pt/2022/03/25/o-casamento-simbolico-de-berlusconi-com-uma-mulher-53-anos-mais-nova/ O casamento simbólico de Berlusconi com uma mulher 53 anos mais nova]” in ''Sol'' (25 Martii 2022). {{Ling|Lusitanice}}.</ref> Post hunc nuntium multa [[Diarium|diaria]] Silvii Berlusconii vitam percensuerunt, quae dicitur dissoluta esse, tamen Berlusconi has accusationes semper vehementer reiecit. == Administrationes quibus Silvius Berlusconius praefuit == * I administratio a die [[10 Maii]] [[1994]] usque ad diem [[17 Ianuarii]] [[1995]]; * II administratio a die [[11 Iunii]] [[2001]] usque ad diem [[23 Aprilis]] [[2005]]; * III administratio a die [[23 Aprilis]] [[2005]] usque ad diem [[17 Maii]] [[2006]]; * IV administratio a die [[8 Maii]] [[2008]] usque ad diem [[16 Novembris]] 2011. == Notae == <references/> == Bibliographia == * "[http://www.spiegel.de/schulspiegel/0,1518,545715,00.html Sehr gebildet: Berlusconi protzt mit Lateinkenntnissen]" in ''Der Spiegel'' (6 Aprilis 2008) {{Ling|Theodisce}} * "[https://www.theguardian.com/world/2017/nov/06/silvio-berlusconi-set-to-return-to-italian-politics-after-sicilian-election-victory Silvio Berlusconi set to return to Italian politics after Sicilian election victory]" in ''[[The Guardian]]'' (6 Novembris 2017) {{Ling|Anglice}} {{NexInt}} * [[Berlusconismus]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Edictum Bulgaricum||it|qid=Q3719278}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iudicium de Ruby||it|qid=Q2096610}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Mediaset||it|qid=Q368151}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Silvio Berlusconi|Berlusconium, Silvium}} {{Fontes biographici}} * {{CIDOB|http://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/europa/italia/silvio_berlusconi/(language)/esl-ES|Berlusconi, Silvio}} {{Primi ministri Italiae}} {{Consilium Italicum Berlusconi IV}} {{Ministri valetudinis Italici}} {{Ministri rerum externarum Italici}} {{Lifetime|1936|2023|Berlusconius, Silvius}} [[Categoria:Alumni Universitatis Mediolanensis]] [[Categoria:Magistri officinarum]] [[Categoria:Praesides Consilii Ministrorum Italiae]] [[Categoria:Silvius Berlusconius|!]] 1gw4o8h2rs74h23vqdfzcfxmm6t7lz8 0 11691 3954262 3952774 2026-04-11T02:37:46Z Grufo 64423 Formulam {{Movenda}} e pagina detraxi: plus quam septem dies sine disputatione in pagina mansit 3954262 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Gratia Hosokawa Tama}} ([[Lingua Iaponica|Iaponice]]: 細川 ガラシア, ''Hosokawa Garashia''), seu '''Grazia''',<ref>Ioannes Hayus, ''De rebus Iaponicis, Indicis et Peruanis epistolae recentiores'' (Antverpiae, 1605): 146 [https://www.google.it/books/edition/De_rebus_Iaponicis_Indicis_et_Peruanis_e/GjtNSklwiRwC?hl=it&gbpv=1&dq=grazia+filia+acheci&pg=PA146&printsec=frontcover].</ref> sed nata {{res|Akechi Tama}} ([[Iaponice]]: 明智たま) (nata die ignoto [[1563]] – mortua [[17 Iulii]] [[1600]]), fuit nobilis mulier [[Iaponia|Iaponica]], filia tertia {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aquecius|Aquecii|ja|qid=Q313320}} (vulgo ''Akechi Mitsuhide'')<ref name=":0">Daniel Papebrochius, ''Acta sanctorum quotquot toto orbe coluntur, vel a catholicis scriptoribus celebrantur, quae ex latinis et graecis, tomus secundus'' (Parisiis, 1863): 765 [https://www.google.it/books/edition/Acta_sanctorum_quotquot_toto_orbe_colunt/22n91tzTnNgC?hl=it&gbpv=1&dq=Gratia+Jacundonus&pg=PA765&printsec=frontcover]. </ref> et uxor {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Jacundonus|Jacundoni|ja|qid=Q1147154}} (vulgo ''Hosokawa Tadaoki''). Figura popularis apud fabulas in Iaponia est. Etiam mater ''[[daimyo]]'' Hosokawa Tadatoshi (qui dicitur "{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Naichidonus||ja|qid=Q3140918}}", e titulo 内記, ''Naiki'') fuit.<ref>"[...] sub tutela Naichidoni Principis heredis regni Bugem, quamvis Gentilis: qui matris Gratiæ, Christianæ feminæ, grata recordatione, a nobis fideque Christiana non alienus [...]"; ''Litterae Japonicae annorum 1609 et 10 ad R. admodum piae mem. P. Claudium Aquavivam'' (Antverpiae, 1615): 84 [https://www.google.it/books/edition/Litterae_Japonicae_annorum_1609_et_10_ad/95wJDqAaEL4C?hl=it&gbpv=1&dq=naichidoni+principis&pg=RA1-PA84&printsec=frontcover].</ref><ref>Leo Pagès, ''Histoire de la religion chrétienne au Japon depuis 1598 jusqu'à 1651'' (Lutetiae, 1869): 597 [https://www.google.it/books/edition/Histoire_de_la_religion_chr%C3%A9tienne_au_J/DbAPAAAAIAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Gratia+Fosocawa&pg=PA597&printsec=frontcover]. {{Ling|Francogallice}}</ref> == Biographia == Akechi Tama secunda filia [[Samuraeus|samuraei]] Aquecii (qui [[Nobunanga|Nobunangam]] servavat) fuit. Anno 1578 circa, quindecim annos nata, puella Jacundonum, seu Jecondonum (e nomine regionis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Etchū||ja|qid=Q906899}} atque suffixo honorifico "-dono"),<ref name=":1">C. R. Boxer, ''Portuguese Merchants and Missionaries in Feudal Japan, 1543–1640'' (2024): 94 [https://www.google.it/books/edition/Portuguese_Merchants_and_Missionaries_in/A582EQAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Ogasawara+Sh%C5%8Dsai&pg=PA94&printsec=frontcover]. {{Ling|Anglice}}</ref> nupsit. Anno 1582 Aquecius Nobunangam prodidit atque eum occidit apud {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Honnō-ji|templum Honnō-ji|ja|qid=Q626535}}, sed postea victus est in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Proelium apud Yamazaki|proelio apud Yamazaki|ja|qid=Q39040}} a [[Faxiba]] (''Toyotomi Hideyoshi'', postea Taicosama). Deinde Faxiba familiam Aquecii exstinguit, praeter puellam Tama, quae relegata in [[Castrum Ozacae|castro Ozacae]] est, ubi [[Iustus Ucondonus]] [[Religio Christiana|religioni Christianae]] eam iniziavit.<ref>Ioannes Crasset, ''[https://www.google.it/books/edition/La_storia_della_Chiesa_del_Giappone_del/UqSGF_JCiHwC?hl=it&gbpv=1&dq=Jacundono&pg=PA315&printsec=frontcover La storia della Chiesa del Giappone del rev. padre Giovanni Crasset della Compagnia di Gesù. Traduzione dal francese di Selvaggio Canturani. Tomo secondo]'' (Venetiis, 1722): 315. {{Ling|Italice}} </ref> Anno 1587 illa nomine Gratia [[Baptismus|baptizata]] est, atque missionari Europaei eam "reginam Tangi" (hodie {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tangum|provincia Iaponensis|ja|qid=Q1054331}}) nominabant.<ref name=":0" /> Mortuo [[Taicosama]], Jacondonus cum duce [[Ieiasus|Ieiaso Daifusama]] (''Tokugawa Ieyasu'') se coniunxit. Ante {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|proelium in campo Sekigahara||ja|qid=Q234188}}, [[Gibunoscius]] (vulgo ''Ishida Mitsunari''), iam administer Taicosamae nuncque inimicus Ieiasi, castrum Ozacae, ubi Gratiam erat, expugnavit.<ref name=":1" /> Tamen, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ogasawara Shōsai||ja|qid=Q10860038}}, sodalis Gratiae, eam occidit, deinde mortem voluntariam Iaponicam (''[[seppuku]]'') fecit. == In litteris == ''Mulier fortis cuius pretium de ultimis finibus'', sive ''Gratia regni Tango regina'', est [[drama musicum]] a compositore Austriaco Iohanne Bernardo Staudt anno 1698 factum.<ref>''Changing Hearts: Performing Jesuit Emotions Between Europe, Asia, and the Americas'' (2019): 87-115 [https://www.google.it/books/edition/Changing_Hearts/aZGFDwAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Tacaiama+Ucondonus&pg=PA98&printsec=frontcover]. {{Ling|Anglice}}</ref> ''Hosokawa Grazia'' est [[opus lyricum]], primum in [[lingua Iaponica]], a [[Missionarius|missionario]] Salesiano Italico {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Vincentius Cimatti|Vincentio Cimatti|it|qid=Q328546}} compositum. Melodrama primum actum est anno 1940. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Iohannes Bernardus Staudt, ''[https://www.google.it/books/edition/Mulier_fortis_cuius_pretium_de_ultimis_f/-M9EAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Gratia+regni+Tango+regina&pg=PP2&printsec=frontcover Mulier fortis, cuius pretium de ultimis finibus, sive Gratia regni Tango regina exantlatis pro Christo aerumnis clara]'' (Viennae, 1698). * Cecilia Maria Caddell, ''[https://www.google.it/books/edition/A_History_of_the_Missions_in_Japan_and_P/mA-xUFsoLkQC?hl=it&gbpv=1 A History of the Missions in Japan and Paraguay]'' (Londiniae, 1856). {{Ling|Anglice}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Hosokawa Gracia|Gratiam Hosokawa}} [[Categoria:Incolae Iaponiae]] [[Categoria:Nati 1563]] [[Categoria:Mortui 1600]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Christiani Iaponiae]] kd01vd7vwa3vj7rpwwm8w4ljkfg37gz 0 12868 3954164 3944437 2026-04-10T16:39:00Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De usu humano */ 3954164 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" | colspan="2" cellspacing="0" cellpadding="2" | {| align="center" border="0" | colspan="2" align="center" | [[Ferrum]] - '''Cobaltum''' - [[Niccolum]] |- | rowspan="3" valign="middle" |&nbsp;<br />&nbsp;'''Co'''<br />[[Rhodium|↓ Rh]]&nbsp; |- | align="center" | [[Fasciculus:Co-TableImage.svg|300px|Systema periodica]] <div align="right"><small>[[Systema Periodica]]</small></div> |} |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0" | '''Geralis''' |- | Nomen, symbolus, numerus | Cobaltum, Co, 27 |- | Familia | transitionis [[metallum]] |- | Grex, Periodus, Columna | 9, 4, d |- | [[Densitas]] | 8.90 g/cm³ |- | [[Color]] | align="center" | metallicum argentoalbum [[Fasciculus:Co%2C27.jpg|100px|Cobaltum]] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0" | '''Proprietates atomicae''' |- | Massa atomica | 58.933195(5) g/mol |- | Atomicus radius | 135 (145) [[picometrum|picometra]] |- | Covalens radius | 126 pm |} '''Cobaltum'''<ref>"Cobaltum": Peter van der Krogt, "[http://www.vanderkrogt.net/elements/list_element.php?language=la&sort=A Elementa chemica]" apud situm ''Elementymology & Elements Multidict''</ref>, nota '''Co''', est [[elementum chemicum]] [[metallum|metallicum]] [[Metalla transitionis|transitionis]] [[numerus atomicus|numeri atomici]] '''27'''. In [[Grex (systema periodicum)|grege]] nono et [[Periodus (systema periodicum)|periodo]] quarta [[systema periodicum|systematis periodici]] ponitur. Eius [[massa atomica]] 58,93 valet (32 [[Neutron|neutrones]] et 27 [[Proton|protones]]) et eius configuratio electronica notatur 3d⁷4s². Temperatura qua [[liquidum]] fit: 1494 [[Gradus Celsianus|gradus Celsiani]]. Qua [[gas]] fit: 2900 gradus Celsiani. Massa per volumen: 8,80g/cm³. == De nomine == Verbum "cobaltum" deductum est a verbo [[lingua Theodisca|germanico]] ''[[:de:Kobold|Kobold]],'' quod [[Manes|manem]] malum significat, ita appellatum a metallicis qui in [[fodina|fodinis]] laboraverunt, quia [[venenum|veneficium]] fuit et aerumnas multas fecit {{Latinitas dolet|in [[aes|aerem]] elementorum aliorum effodendo, ut qualitatem eorum diminuit}}. Etiam putabatur a metallicis operariis illi ''Kobolde'' in fodinas [[argentum|argenti]] nocte intrare argentum cleptum et cobaltium repositum. Nomen ultimo fortasse est derivatum ab verbo [[lingua Graeca antiqua|Graeco]] antiquo ''Κόβαλος,'' quod "furcifer" significat, et nonnulli id dicunt {{Latinitas dolet|fontem etiam radicem esse}} verbi ''Kobold'', verbi [[lingua anglica|anglici]] ''[[:en:goblin|goblin]],'' et cobalti scilicet ipsius, tametsi [[:en:OED|Lexicon Linguae Anglica Oxoniensis]] hanc [[etymologia]]m esse incertam dicit. == In biologia == [[Fasciculus:Cobalamin.svg|thumb|Molecula cobalamini cum [[Cation|cationte]] cobalti medio.]] Cobaltum est micronutrimentum saluti necessarium<ref>M. Russell (2022).</ref> ob coniunctionem cum [[Vitaminum B12|vitamino B₁₂]] (cobalamina). Raro tamen deficit quia in cibo communi versatur. Synthesi [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] inter alia adest. Sed nimia copia [[Toxicologia|toxica]] est<ref>[https://fr.scribd.com/presentation/604321248/intoxication-par-cobalt scribd] de cobalti toxicologia. Item [https://www.cancer-environnement.fr/fiches/expositions-environnementales/cobalt-et-ses-composes/ Centre Léon Bérard]</ref>. Pecoris diaetae additamentum vulgo habetur praesertim [[Ruminantia|ruminantibus]] utile<ref>Chiara Marchese, Rosa Avolio, Alessandra Griglione, Paolo Palmegiano, Anna Riva, Stefania Gavinelli, Paola Brizio, Maria Cesarina Abete, Stefania Squadrone. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0946672X25000501 Cobalt in feed: A first survey in Italy]", ''Journal of Trace Elements in Medicine and Biology'' 2025: 127637.</ref>. == Proprietates == [[Fasciculus:Bristol.blue.glass.arp.750pix.jpg|left|thumb|Vasa vitrea per cobaltum colorata.]] Cobaltum purum est durum, [[magnetismus|magneticum]] et argentoalbum. Pulvis cobalti perfacile incenditur. == [[Geologia]] == [[Fasciculus:Cobalt OreUSGOV.jpg|thumb|upright|Cobalti aes]] Cobaltum saepius existit in forma [[Aes (mixtura)|aeris]] et in eisdem locis atque [[Sulphur|sulphidum]] [[Cuprum|cupri]](II). Non solet solum effodi, immo producitur {{Latinitas dolet|secundum [[niccolum|niccoli]] et [[cuprum|cupri]] productionis}}. Maxima cobalti deposita in [[Respublica Congensis|Respublica Congensi]], [[Sina]], [[Zambia]], [[Russia]] et [[Australia]]. Invenitur etiam in [[Finnia]], [[Atropatene (res publica)|Atropatene]], et [[Casachia]]. Ob crescentem usum hoc metallum rarius videtur et penuria timetur<ref>Benjamin L. Brugman (2023). Xinkai Fu (2020).</ref>. == De usu humano == Cobaltum praecipue ferro et aliis metallis mixtum ad [[Chalybs|chalybes]] sui generis fabricandos. Illa aciaria in [[chirurgia]] et [[orthopaedia]] utilia sunt. In [[Accumulatrum electricum|accumulatris electricis]] ubi una ex [[Electrodus|electrodis]] e LiCoO₂ facta est hodie frequentissime invenitur<ref>Matthew Li et Jun Lu, "[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aba9168 Cobalt in lithium-ion batteries. Replacements are sought for cobalt, a costly element used in lithium-ion battery cathodes]", ''Science'', 6481, 2020: 979-80. Ya You et Jun Lu, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2949822823000047 Timely or early? Breaking away from cobalt-reliant lithium-ion batteries]", ''Next Materials'', 2023: 100004</ref>. Quia cobaltum [[Ferromagnetismus|ferromagneticum]]<ref>Yves Barnier. ''[https://theses.hal.science/tel-03372927/file/BARNIER%20Yves.pdf Contribution à l’étude des propriétés magnétiques du cobalt et des alliages de fer cobalt.]'' Faculté des sciences de l’Université de Grenoble, 1963. </ref> est aciaria cobalto mixta optimos [[magnes|magnetes]] perpetuos faciunt<ref>Pierre Moritz, ''[https://theses.hal.science/tel-02440847/ Réalisation de micro-aimants par assemblage capillaire de nanobâtonnets de cobalt assisté par magnétophorèse - Applications aux MEMS à transduction électromagnétique]'', INSA de Toulouse, 2019. </ref>. Aciaria AlNiCo saepe appellantur quia praeter ferrum adsunt aluminium, [[niccolum]], cobaltum<ref>[https://hsmagnet.com/fr/2025/05/19/comprendre-les-elements-des-aimants-alnico-pourquoi-lequilibre-est-primordial/ De elementis in magnetibus Alnico contentis].</ref>. [[Cobaltum-60 (isotopium)|Cobaltum-60]], [[isotopium]] e ferro-59 iniectis neutronibus manu factum, quod [[radioactivitas|radioactivum]] est, in [[radiotherapia]] ad [[morbus|morbos]] [[cancer (morbus)|cancrosos]] medicandos adhibetur<ref>[https://www.docteurclic.com/traitement/cobaltotherapie.aspx Docteurclic]. Vijitha Ramanatha, "[https://www.researchgate.net/publication/356723576_The_current_role_of_Cobalt-60_teletherapy_in_cancer_care The current role of Cobalt-60 teletherapy in cancer care]", ''KDU Journal of Multidisciplinary Studies'', 2021: 80-88.</ref>. Ratio sterilizationis quoque habetur<ref>[https://www.nordion.com/cobalt-60/a-sustainable-sterilization-method/ Storion]</ref>. [[Pigmentum (pictura)|Pigmentum]] caeruleum cobaltum continens iam antiquitus in [[Aegyptus antiqua|Aegypto]] et [[Sina]] fabricabatur, postea etiam Romae et in Graecia. Hodie cobalti oxidum silicio et aluminio mixtum [[color]]em [[vitrum|vitri]] ad caeruleum mutat<ref>Hao Yang, Bin Mu, Anjie Zhang, Aiqin Wang. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0079678625000287 Recent advance in preparation, applications and color regulation mechanism of cobalt blue pigment]", ''Progress in Solid State Chemistry'', 2025: 100535.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:MagnetEZ.jpg|thumb|Magnes Alnico.]] *J.A. Betancourt-Cantera, F. Sánchez-De Jesús, A.M. Bolarín-Mir, G. Torres-Villaseñor, L.G. Betancourt-Cantera. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2238785419301358 Magnetic properties and crystal structure of elemental cobalt powder modified by high-energy ball milling]", ''Journal of Materials Research and Technology'', 2019: 4995-5003 *Benjamin L. Brugman, Manuel Scharrer, Tullio S. Geraci, Alexandra Navrotsky. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2468606923001387 Cobalt blues: An overview of the thermodynamics of a critical element in short supply]", ''Materials Today Energy'', 2023: 101382 *Xinkai Fu, Danielle N. Beatty, Gabrielle G. Gaustad, Gerbrand Ceder, Richard Roth, Randolph E. Kirchain, Michele Bustamante, Callie BabbittElsa, A. Olivetti. "[https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.9b04975 Perspectives on Cobalt Supply through 2030 in the Face of Changing Demand]", ''Environmental Science & Technology'', 2020: S1-12 *Giuseppe Genchi, Graziantonio Lauria, Alessia Catalano, Alessia Carocci et Maria Stefania Sinicropi. "[https://www.mdpi.com/2079-7737/12/10/1335 Prevalence of Cobalt in the Environment and Its Role in Biological Processes]", ''Biology'', 2023: 1335 *Michael J. Russell, "[https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.2121307119 Cobalt: A must-have element for life and livelihood]", PNAS, 2022: 2121307119 == Nexus externi == {{Communia|Cobalt}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Co/key.html WebElements.com – Cobalt] * [http://www.periodicvideos.com/videos/027.htm Hoc elementum] apud ''Patreon: periodic videos'' * [https://alloy-materials.com/fr/cobalt-alloys/ De cobalto aliis metallis mixto] {{Elementa chemica}} [[Categoria:Elementa chemica]] [[Categoria:Metalla]] {{Myrias|Physica}} 6e1tkrsmx1rxx0z56twefyi1axycpeh 3954165 3954164 2026-04-10T16:39:34Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De usu humano */ 3954165 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" | colspan="2" cellspacing="0" cellpadding="2" | {| align="center" border="0" | colspan="2" align="center" | [[Ferrum]] - '''Cobaltum''' - [[Niccolum]] |- | rowspan="3" valign="middle" |&nbsp;<br />&nbsp;'''Co'''<br />[[Rhodium|↓ Rh]]&nbsp; |- | align="center" | [[Fasciculus:Co-TableImage.svg|300px|Systema periodica]] <div align="right"><small>[[Systema Periodica]]</small></div> |} |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0" | '''Geralis''' |- | Nomen, symbolus, numerus | Cobaltum, Co, 27 |- | Familia | transitionis [[metallum]] |- | Grex, Periodus, Columna | 9, 4, d |- | [[Densitas]] | 8.90 g/cm³ |- | [[Color]] | align="center" | metallicum argentoalbum [[Fasciculus:Co%2C27.jpg|100px|Cobaltum]] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0" | '''Proprietates atomicae''' |- | Massa atomica | 58.933195(5) g/mol |- | Atomicus radius | 135 (145) [[picometrum|picometra]] |- | Covalens radius | 126 pm |} '''Cobaltum'''<ref>"Cobaltum": Peter van der Krogt, "[http://www.vanderkrogt.net/elements/list_element.php?language=la&sort=A Elementa chemica]" apud situm ''Elementymology & Elements Multidict''</ref>, nota '''Co''', est [[elementum chemicum]] [[metallum|metallicum]] [[Metalla transitionis|transitionis]] [[numerus atomicus|numeri atomici]] '''27'''. In [[Grex (systema periodicum)|grege]] nono et [[Periodus (systema periodicum)|periodo]] quarta [[systema periodicum|systematis periodici]] ponitur. Eius [[massa atomica]] 58,93 valet (32 [[Neutron|neutrones]] et 27 [[Proton|protones]]) et eius configuratio electronica notatur 3d⁷4s². Temperatura qua [[liquidum]] fit: 1494 [[Gradus Celsianus|gradus Celsiani]]. Qua [[gas]] fit: 2900 gradus Celsiani. Massa per volumen: 8,80g/cm³. == De nomine == Verbum "cobaltum" deductum est a verbo [[lingua Theodisca|germanico]] ''[[:de:Kobold|Kobold]],'' quod [[Manes|manem]] malum significat, ita appellatum a metallicis qui in [[fodina|fodinis]] laboraverunt, quia [[venenum|veneficium]] fuit et aerumnas multas fecit {{Latinitas dolet|in [[aes|aerem]] elementorum aliorum effodendo, ut qualitatem eorum diminuit}}. Etiam putabatur a metallicis operariis illi ''Kobolde'' in fodinas [[argentum|argenti]] nocte intrare argentum cleptum et cobaltium repositum. Nomen ultimo fortasse est derivatum ab verbo [[lingua Graeca antiqua|Graeco]] antiquo ''Κόβαλος,'' quod "furcifer" significat, et nonnulli id dicunt {{Latinitas dolet|fontem etiam radicem esse}} verbi ''Kobold'', verbi [[lingua anglica|anglici]] ''[[:en:goblin|goblin]],'' et cobalti scilicet ipsius, tametsi [[:en:OED|Lexicon Linguae Anglica Oxoniensis]] hanc [[etymologia]]m esse incertam dicit. == In biologia == [[Fasciculus:Cobalamin.svg|thumb|Molecula cobalamini cum [[Cation|cationte]] cobalti medio.]] Cobaltum est micronutrimentum saluti necessarium<ref>M. Russell (2022).</ref> ob coniunctionem cum [[Vitaminum B12|vitamino B₁₂]] (cobalamina). Raro tamen deficit quia in cibo communi versatur. Synthesi [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] inter alia adest. Sed nimia copia [[Toxicologia|toxica]] est<ref>[https://fr.scribd.com/presentation/604321248/intoxication-par-cobalt scribd] de cobalti toxicologia. Item [https://www.cancer-environnement.fr/fiches/expositions-environnementales/cobalt-et-ses-composes/ Centre Léon Bérard]</ref>. Pecoris diaetae additamentum vulgo habetur praesertim [[Ruminantia|ruminantibus]] utile<ref>Chiara Marchese, Rosa Avolio, Alessandra Griglione, Paolo Palmegiano, Anna Riva, Stefania Gavinelli, Paola Brizio, Maria Cesarina Abete, Stefania Squadrone. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0946672X25000501 Cobalt in feed: A first survey in Italy]", ''Journal of Trace Elements in Medicine and Biology'' 2025: 127637.</ref>. == Proprietates == [[Fasciculus:Bristol.blue.glass.arp.750pix.jpg|left|thumb|Vasa vitrea per cobaltum colorata.]] Cobaltum purum est durum, [[magnetismus|magneticum]] et argentoalbum. Pulvis cobalti perfacile incenditur. == [[Geologia]] == [[Fasciculus:Cobalt OreUSGOV.jpg|thumb|upright|Cobalti aes]] Cobaltum saepius existit in forma [[Aes (mixtura)|aeris]] et in eisdem locis atque [[Sulphur|sulphidum]] [[Cuprum|cupri]](II). Non solet solum effodi, immo producitur {{Latinitas dolet|secundum [[niccolum|niccoli]] et [[cuprum|cupri]] productionis}}. Maxima cobalti deposita in [[Respublica Congensis|Respublica Congensi]], [[Sina]], [[Zambia]], [[Russia]] et [[Australia]]. Invenitur etiam in [[Finnia]], [[Atropatene (res publica)|Atropatene]], et [[Casachia]]. Ob crescentem usum hoc metallum rarius videtur et penuria timetur<ref>Benjamin L. Brugman (2023). Xinkai Fu (2020).</ref>. == De usu humano == Cobaltum praecipue ferro et aliis metallis mixtum ad [[Chalybs|chalybes]] sui generis fabricandos. Illa aciaria in [[chirurgia]] et [[orthopaedia]] utilia sunt. In [[Accumulatrum electricum|accumulatris electricis]] ubi una ex [[Electrodus|electrodis]] e LiCoO₂ facta est hodie frequentissime invenitur<ref>Matthew Li et Jun Lu, "[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aba9168 Cobalt in lithium-ion batteries. Replacements are sought for cobalt, a costly element used in lithium-ion battery cathodes]", ''Science'', 6481, 2020: 979-80. Ya You et Jun Lu, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2949822823000047 Timely or early? Breaking away from cobalt-reliant lithium-ion batteries]", ''Next Materials'', 2023: 100004</ref>. Quia cobaltum [[Ferromagnetismus|ferromagneticum]]<ref>Yves Barnier. ''[https://theses.hal.science/tel-03372927/file/BARNIER%20Yves.pdf Contribution à l’étude des propriétés magnétiques du cobalt et des alliages de fer cobalt.]'' Faculté des sciences de l’Université de Grenoble, 1963. </ref> est aciaria cobalto mixta optimos [[magnes|magnetes]] perpetuos faciunt<ref>Pierre Moritz, ''[https://theses.hal.science/tel-02440847/ Réalisation de micro-aimants par assemblage capillaire de nanobâtonnets de cobalt assisté par magnétophorèse - Applications aux MEMS à transduction électromagnétique]'', INSA de Toulouse, 2019. </ref>. Aciaria AlNiCo saepe appellantur quia praeter ferrum adsunt aluminium, [[niccolum]], cobaltum<ref>[https://hsmagnet.com/fr/2025/05/19/comprendre-les-elements-des-aimants-alnico-pourquoi-lequilibre-est-primordial/ De elementis in magnetibus Alnico contentis].</ref>. [[Cobaltum-60]], [[isotopium]] e ferro-59 iniectis neutronibus manu factum, quod [[radioactivitas|radioactivum]] est, in [[radiotherapia]] ad [[morbus|morbos]] [[cancer (morbus)|cancrosos]] medicandos adhibetur<ref>[https://www.docteurclic.com/traitement/cobaltotherapie.aspx Docteurclic]. Vijitha Ramanatha, "[https://www.researchgate.net/publication/356723576_The_current_role_of_Cobalt-60_teletherapy_in_cancer_care The current role of Cobalt-60 teletherapy in cancer care]", ''KDU Journal of Multidisciplinary Studies'', 2021: 80-88.</ref>. Ratio sterilizationis quoque habetur<ref>[https://www.nordion.com/cobalt-60/a-sustainable-sterilization-method/ Storion]</ref>. [[Pigmentum (pictura)|Pigmentum]] caeruleum cobaltum continens iam antiquitus in [[Aegyptus antiqua|Aegypto]] et [[Sina]] fabricabatur, postea etiam Romae et in Graecia. Hodie cobalti oxidum silicio et aluminio mixtum [[color]]em [[vitrum|vitri]] ad caeruleum mutat<ref>Hao Yang, Bin Mu, Anjie Zhang, Aiqin Wang. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0079678625000287 Recent advance in preparation, applications and color regulation mechanism of cobalt blue pigment]", ''Progress in Solid State Chemistry'', 2025: 100535.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:MagnetEZ.jpg|thumb|Magnes Alnico.]] *J.A. Betancourt-Cantera, F. Sánchez-De Jesús, A.M. Bolarín-Mir, G. Torres-Villaseñor, L.G. Betancourt-Cantera. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2238785419301358 Magnetic properties and crystal structure of elemental cobalt powder modified by high-energy ball milling]", ''Journal of Materials Research and Technology'', 2019: 4995-5003 *Benjamin L. Brugman, Manuel Scharrer, Tullio S. Geraci, Alexandra Navrotsky. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2468606923001387 Cobalt blues: An overview of the thermodynamics of a critical element in short supply]", ''Materials Today Energy'', 2023: 101382 *Xinkai Fu, Danielle N. Beatty, Gabrielle G. Gaustad, Gerbrand Ceder, Richard Roth, Randolph E. Kirchain, Michele Bustamante, Callie BabbittElsa, A. Olivetti. "[https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.9b04975 Perspectives on Cobalt Supply through 2030 in the Face of Changing Demand]", ''Environmental Science & Technology'', 2020: S1-12 *Giuseppe Genchi, Graziantonio Lauria, Alessia Catalano, Alessia Carocci et Maria Stefania Sinicropi. "[https://www.mdpi.com/2079-7737/12/10/1335 Prevalence of Cobalt in the Environment and Its Role in Biological Processes]", ''Biology'', 2023: 1335 *Michael J. Russell, "[https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.2121307119 Cobalt: A must-have element for life and livelihood]", PNAS, 2022: 2121307119 == Nexus externi == {{Communia|Cobalt}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Co/key.html WebElements.com – Cobalt] * [http://www.periodicvideos.com/videos/027.htm Hoc elementum] apud ''Patreon: periodic videos'' * [https://alloy-materials.com/fr/cobalt-alloys/ De cobalto aliis metallis mixto] {{Elementa chemica}} [[Categoria:Elementa chemica]] [[Categoria:Metalla]] {{Myrias|Physica}} t0o06e07cxixj3407499ffuktamjp6e 3954166 3954165 2026-04-10T16:41:26Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De usu humano */ 3954166 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" | colspan="2" cellspacing="0" cellpadding="2" | {| align="center" border="0" | colspan="2" align="center" | [[Ferrum]] - '''Cobaltum''' - [[Niccolum]] |- | rowspan="3" valign="middle" |&nbsp;<br />&nbsp;'''Co'''<br />[[Rhodium|↓ Rh]]&nbsp; |- | align="center" | [[Fasciculus:Co-TableImage.svg|300px|Systema periodica]] <div align="right"><small>[[Systema Periodica]]</small></div> |} |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0" | '''Geralis''' |- | Nomen, symbolus, numerus | Cobaltum, Co, 27 |- | Familia | transitionis [[metallum]] |- | Grex, Periodus, Columna | 9, 4, d |- | [[Densitas]] | 8.90 g/cm³ |- | [[Color]] | align="center" | metallicum argentoalbum [[Fasciculus:Co%2C27.jpg|100px|Cobaltum]] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0" | '''Proprietates atomicae''' |- | Massa atomica | 58.933195(5) g/mol |- | Atomicus radius | 135 (145) [[picometrum|picometra]] |- | Covalens radius | 126 pm |} '''Cobaltum'''<ref>"Cobaltum": Peter van der Krogt, "[http://www.vanderkrogt.net/elements/list_element.php?language=la&sort=A Elementa chemica]" apud situm ''Elementymology & Elements Multidict''</ref>, nota '''Co''', est [[elementum chemicum]] [[metallum|metallicum]] [[Metalla transitionis|transitionis]] [[numerus atomicus|numeri atomici]] '''27'''. In [[Grex (systema periodicum)|grege]] nono et [[Periodus (systema periodicum)|periodo]] quarta [[systema periodicum|systematis periodici]] ponitur. Eius [[massa atomica]] 58,93 valet (32 [[Neutron|neutrones]] et 27 [[Proton|protones]]) et eius configuratio electronica notatur 3d⁷4s². Temperatura qua [[liquidum]] fit: 1494 [[Gradus Celsianus|gradus Celsiani]]. Qua [[gas]] fit: 2900 gradus Celsiani. Massa per volumen: 8,80g/cm³. == De nomine == Verbum "cobaltum" deductum est a verbo [[lingua Theodisca|germanico]] ''[[:de:Kobold|Kobold]],'' quod [[Manes|manem]] malum significat, ita appellatum a metallicis qui in [[fodina|fodinis]] laboraverunt, quia [[venenum|veneficium]] fuit et aerumnas multas fecit {{Latinitas dolet|in [[aes|aerem]] elementorum aliorum effodendo, ut qualitatem eorum diminuit}}. Etiam putabatur a metallicis operariis illi ''Kobolde'' in fodinas [[argentum|argenti]] nocte intrare argentum cleptum et cobaltium repositum. Nomen ultimo fortasse est derivatum ab verbo [[lingua Graeca antiqua|Graeco]] antiquo ''Κόβαλος,'' quod "furcifer" significat, et nonnulli id dicunt {{Latinitas dolet|fontem etiam radicem esse}} verbi ''Kobold'', verbi [[lingua anglica|anglici]] ''[[:en:goblin|goblin]],'' et cobalti scilicet ipsius, tametsi [[:en:OED|Lexicon Linguae Anglica Oxoniensis]] hanc [[etymologia]]m esse incertam dicit. == In biologia == [[Fasciculus:Cobalamin.svg|thumb|Molecula cobalamini cum [[Cation|cationte]] cobalti medio.]] Cobaltum est micronutrimentum saluti necessarium<ref>M. Russell (2022).</ref> ob coniunctionem cum [[Vitaminum B12|vitamino B₁₂]] (cobalamina). Raro tamen deficit quia in cibo communi versatur. Synthesi [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] inter alia adest. Sed nimia copia [[Toxicologia|toxica]] est<ref>[https://fr.scribd.com/presentation/604321248/intoxication-par-cobalt scribd] de cobalti toxicologia. Item [https://www.cancer-environnement.fr/fiches/expositions-environnementales/cobalt-et-ses-composes/ Centre Léon Bérard]</ref>. Pecoris diaetae additamentum vulgo habetur praesertim [[Ruminantia|ruminantibus]] utile<ref>Chiara Marchese, Rosa Avolio, Alessandra Griglione, Paolo Palmegiano, Anna Riva, Stefania Gavinelli, Paola Brizio, Maria Cesarina Abete, Stefania Squadrone. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0946672X25000501 Cobalt in feed: A first survey in Italy]", ''Journal of Trace Elements in Medicine and Biology'' 2025: 127637.</ref>. == Proprietates == [[Fasciculus:Bristol.blue.glass.arp.750pix.jpg|left|thumb|Vasa vitrea per cobaltum colorata.]] Cobaltum purum est durum, [[magnetismus|magneticum]] et argentoalbum. Pulvis cobalti perfacile incenditur. == [[Geologia]] == [[Fasciculus:Cobalt OreUSGOV.jpg|thumb|upright|Cobalti aes]] Cobaltum saepius existit in forma [[Aes (mixtura)|aeris]] et in eisdem locis atque [[Sulphur|sulphidum]] [[Cuprum|cupri]](II). Non solet solum effodi, immo producitur {{Latinitas dolet|secundum [[niccolum|niccoli]] et [[cuprum|cupri]] productionis}}. Maxima cobalti deposita in [[Respublica Congensis|Respublica Congensi]], [[Sina]], [[Zambia]], [[Russia]] et [[Australia]]. Invenitur etiam in [[Finnia]], [[Atropatene (res publica)|Atropatene]], et [[Casachia]]. Ob crescentem usum hoc metallum rarius videtur et penuria timetur<ref>Benjamin L. Brugman (2023). Xinkai Fu (2020).</ref>. == De usu humano == Cobaltum praecipue [[Ferrum|ferro]] et aliis metallis mixtum ad [[Chalybs|chalybes]] sui generis fabricandos. Illa aciaria in [[chirurgia]] et [[orthopaedia]] utilia sunt. In [[Accumulatrum electricum|accumulatris electricis]] ubi una ex [[Electrodus|electrodis]] e LiCoO₂ facta est hodie frequentissime invenitur<ref>Matthew Li et Jun Lu, "[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aba9168 Cobalt in lithium-ion batteries. Replacements are sought for cobalt, a costly element used in lithium-ion battery cathodes]", ''Science'', 6481, 2020: 979-80. Ya You et Jun Lu, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2949822823000047 Timely or early? Breaking away from cobalt-reliant lithium-ion batteries]", ''Next Materials'', 2023: 100004</ref>. Quia cobaltum [[Ferromagnetismus|ferromagneticum]]<ref>Yves Barnier. ''[https://theses.hal.science/tel-03372927/file/BARNIER%20Yves.pdf Contribution à l’étude des propriétés magnétiques du cobalt et des alliages de fer cobalt.]'' Faculté des sciences de l’Université de Grenoble, 1963. </ref> est aciaria cobalto mixta optimos [[magnes|magnetes]] perpetuos faciunt<ref>Pierre Moritz, ''[https://theses.hal.science/tel-02440847/ Réalisation de micro-aimants par assemblage capillaire de nanobâtonnets de cobalt assisté par magnétophorèse - Applications aux MEMS à transduction électromagnétique]'', INSA de Toulouse, 2019. </ref>. Aciaria AlNiCo saepe appellantur quia praeter ferrum adsunt aluminium, [[niccolum]], cobaltum<ref>[https://hsmagnet.com/fr/2025/05/19/comprendre-les-elements-des-aimants-alnico-pourquoi-lequilibre-est-primordial/ De elementis in magnetibus Alnico contentis].</ref>. [[Cobaltum-60]], [[isotopium]] e ferro-59 iniectis neutronibus manu factum, quod [[radioactivitas|radioactivum]] est, in [[radiotherapia]] ad [[morbus|morbos]] [[cancer (morbus)|cancrosos]] medicandos adhibetur<ref>[https://www.docteurclic.com/traitement/cobaltotherapie.aspx Docteurclic]. Vijitha Ramanatha, "[https://www.researchgate.net/publication/356723576_The_current_role_of_Cobalt-60_teletherapy_in_cancer_care The current role of Cobalt-60 teletherapy in cancer care]", ''KDU Journal of Multidisciplinary Studies'', 2021: 80-88.</ref>. Ratio sterilizationis quoque habetur<ref>[https://www.nordion.com/cobalt-60/a-sustainable-sterilization-method/ Storion]</ref>. [[Pigmentum (pictura)|Pigmentum]] caeruleum cobaltum continens iam antiquitus in [[Aegyptus antiqua|Aegypto]] et [[Sina]] fabricabatur, postea etiam Romae et in Graecia. Hodie cobalti oxidum silicio et aluminio mixtum [[color]]em [[vitrum|vitri]] ad caeruleum mutat<ref>Hao Yang, Bin Mu, Anjie Zhang, Aiqin Wang. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0079678625000287 Recent advance in preparation, applications and color regulation mechanism of cobalt blue pigment]", ''Progress in Solid State Chemistry'', 2025: 100535.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:MagnetEZ.jpg|thumb|Magnes Alnico.]] *J.A. Betancourt-Cantera, F. Sánchez-De Jesús, A.M. Bolarín-Mir, G. Torres-Villaseñor, L.G. Betancourt-Cantera. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2238785419301358 Magnetic properties and crystal structure of elemental cobalt powder modified by high-energy ball milling]", ''Journal of Materials Research and Technology'', 2019: 4995-5003 *Benjamin L. Brugman, Manuel Scharrer, Tullio S. Geraci, Alexandra Navrotsky. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2468606923001387 Cobalt blues: An overview of the thermodynamics of a critical element in short supply]", ''Materials Today Energy'', 2023: 101382 *Xinkai Fu, Danielle N. Beatty, Gabrielle G. Gaustad, Gerbrand Ceder, Richard Roth, Randolph E. Kirchain, Michele Bustamante, Callie BabbittElsa, A. Olivetti. "[https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.9b04975 Perspectives on Cobalt Supply through 2030 in the Face of Changing Demand]", ''Environmental Science & Technology'', 2020: S1-12 *Giuseppe Genchi, Graziantonio Lauria, Alessia Catalano, Alessia Carocci et Maria Stefania Sinicropi. "[https://www.mdpi.com/2079-7737/12/10/1335 Prevalence of Cobalt in the Environment and Its Role in Biological Processes]", ''Biology'', 2023: 1335 *Michael J. Russell, "[https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.2121307119 Cobalt: A must-have element for life and livelihood]", PNAS, 2022: 2121307119 == Nexus externi == {{Communia|Cobalt}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Co/key.html WebElements.com – Cobalt] * [http://www.periodicvideos.com/videos/027.htm Hoc elementum] apud ''Patreon: periodic videos'' * [https://alloy-materials.com/fr/cobalt-alloys/ De cobalto aliis metallis mixto] {{Elementa chemica}} [[Categoria:Elementa chemica]] [[Categoria:Metalla]] {{Myrias|Physica}} avaa73xk552x6gvxql4rrozmrgo8xdx 0 16431 3954157 3885713 2026-04-10T16:14:51Z Bis-Taurinus 70496 m 3954157 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Aprilis}} '''1 Aprilis''' [[dies]] 91ª anni (92ª in [[annus bisextilis|anni bisextilis]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 274 dies manent. Quae dies secundum [[calendarium Romanum]] est ''Kalendae Apriles,'' quod Kal. Apr. [[abbreviatio|abbreviatur]]. == Eventa == === Saeculo 18 === [[Fasciculus:Flowing hair dollar.jpeg|thumb|upright=0.36|left|Primus nummus [[Dollarium|Dollarii]]]] * [[1792]] - In [[CFA|Civitatibus Foederatis]] [[Dollarium Civitatum Foederatarum|Dollarium]] ut moneta inducitur. === Saeculo 19 === * [[1829]] - In [[Mexicum|Mexico]] [[Vincentius Guerrero]] praeses eligitur - successor est [[Guadalupe Victoria]] praesidis. * [[1866]] - [[Academia Dacoromana]] [[Bucaresta]]e conditur. * [[1880]] - In [[Romania]] [[Ferroviae Dacoromanae]] (Dacoromanice: ''Căile Ferate Române'') conduntur. === Saeculo 20 === * [[1925]] - [[Universitas Hebraica Hierosolymitana]] constituitur. * [[1931]] - Senatus terrae [[Thuringia]]e suffragio habito administros [[NSDAP|Nazistas]], i.a. et [[Gulielmus Frick|Gulielmum Frick]] vituperat, qui idcirco a magistratibus recesserunt. * [[1936]] - [[Odisa]], civitas [[India]]e, creatur. * [[1947]] - [[Paulus (rex Graecorum)|Paulus]] rex [[Graecia|Graecorum]] proclamatur. * [[1948]] - [[Consilium securitatis]] resolutiones 43 et 44 de [[Palaestina]] decernit. *[[1954]] - [[Viridarium Memoriae Pacis Hiroshimae]] creatur. * [[1976]] - Societas [[Apple Inc.]] instituitur. * [[1979]] - [[Res publica Islamica]] [[Irania]]e creatur. * [[1993]] - Periodicum ''[[Novaya Gazeta]]'' constituitur. [[Fasciculus:Flag of Nunavut.svg|thumb|120px|right|[[1999]]: Vexillum [[Nunavut]]]] * [[1999]] - [[Nunavut]] territorium [[Canada]]e creatur. * [[2000]] - [[Abdoulaye Wade]] suffragio libero habito successor [[Abdou Diouf]] praeses [[Senegalia]]e fit. === Saeculo 21 === * [[2001]] - [[Matrimonium hominum eiusdem sexus]] ut ius nationale in [[Nederlandia]] celebratur. * [[2008]] - [[Ioannes Khama]] praeses [[Botsuana]]e fit. * [[2012]] - [[Aung San Suu Kyi]] dux opponentium [[Birmania]]e electione libera legata parlamenti Birmaniae eligitur. * [[2018]] **[[Mokgweetsi Masisi]] praeses Botsuanae fit. **[[Carolus Alvarado Quesada]] praeses [[Ora Opulenta|Orae Opulentae]] eligitur. == Nati == === Saeculo 13 === * [[1282]] - [[Ludovicus IV Bavaricus|Ludovicus Bavarus]], [[Imperator Romanus Sacer]] (†&nbsp;[[1347]]) === Saeculo 16 === * [[1578]] - [[Gulielmus Harveus]], medicus [[Anglia|Anglicus]] (†&nbsp;[[1657]]) === Saeculo 17 === * [[1629]] - [[Ioannes Henricus d'Anglebert]], [[compositor]], [[organista]] et [[clavichordium|clavichordii]] psaltes [[Francia|Francicus]] (†&nbsp;[[1691]]) === Saeculo 18 === * [[1730]] - [[Salomon Gessner]], poeta et pictor [[Helvetia|Helveticus]] (†&nbsp;[[1788]]) * [[1755]] - [[Ioannes Anthelmus Brillat-Savarin]], scriptor Francicus (†&nbsp;[[1826]]) === Saeculo 19 === * [[1809]] - [[Nicolaus Gogol]], scriptor [[Russia|Russicus]] (†&nbsp;[[1852]]) * [[1815]] ** [[Otho de Bismarck]], vir publicus Germanicus (mortuus [[1898]]) ** [[Eduardus Clark]], gubernator [[Texia]]e (†&nbsp;1880) * [[1823]] - [[Simon Bolivar Buckner]], gubernator [[Kentukia]]e (†&nbsp;[[1914]]) * [[1832]] - [[Georgius Barbu Știrbei]], vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] (†&nbsp;1925) * [[1845]] - [[Gulielmus Meyer]], [[bibliothecarius]], sermonum antiquorum [[philologus]] et [[linguista]] Germanicus (†&nbsp;[[1917]]) * [[1865]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus [[Austria]]cus, [[Praemium Nobelianum Chemiae|praemio Nobeliano chemiae]] affectus (†&nbsp;[[1929]]) * 1866 - [[Ferruccius Busoni]], compositor [[Italia|Italicus]] (†&nbsp;[[1924]]) * [[1873]] ** [[Sergius Rachmaninov]], compositor Russicus (†&nbsp;[[1943]]) ** [[David Bibb Graves]], gubernator [[Alabama]]e; (†&nbsp;[[1942]]) * [[1875]] - [[Edgarus Wallace]], [[scriptor]] etiam scaenicus, [[moderator cinematographicus]] et [[diurnarius]] Anglicus (†&nbsp;[[1932]]) * [[1877]] - [[Mauritius Hankey]], legatus Britannicus; mortuus anno [[1963]]. * [[1892]] - [[Antonius Storch]], vir publicus Germanicus factionis [[CDU]] (†&nbsp;[[1975]]) === Saeculo 20 === * [[1905]] - [[Gasto Eyskens]], primus minister [[Belgica]]e (†&nbsp;[[1988]]) * [[1906]] - [[Alexander Jakovlev]], designator aeroplanorum [[URSS|Sovieticus]] (†&nbsp;[[1989]]) * [[1919]] - [[Iosephus E. Murray]], medicus et chirurgus Americanus (†&nbsp;2012) * [[1929]] - [[Milan Kundera]], scriptor [[Cechia|Cechicus]] (†&nbsp;[[2023]]) * [[1932]] - [[Debbie Reynolds]], actrix et cantrix Americana (†&nbsp;[[2016]]) * [[1933]] - [[Claudius Cohen-Tannoudji]], physicus Francicus, [[Praemium Nobelianum Physicae|praemio Nobeliano physicae]] affectus * [[1936]] - [[Ioannes-Paschalis Delamuraz]], vir publicus Helveticus (†&nbsp;[[1998]]) * [[1939]] - [[Ali MacGraw]], actrix Americana * [[1940]] - [[Wangari Muta Maathai]], rerum politicarum perita [[Kenia]]e (†&nbsp;[[2011]]) * [[1942]] - [[Georgius Danielewicz]], philologus classicus [[Polonia|Polonus]] * [[1943]] - [[Marius Botta]], architectus et sculptor Helveticus * [[1950]] ** [[Loris Kessel]], autocinetorum ductor Helveticus (†&nbsp;[[2010]]) ** [[Lotharius Binding]], rerum politicarum peritus Germanicus factionis [[SPD]] * [[1954]] - [[Ioannes Carolus Antognoni]], pedilusor [[Italia|Italicus]] * [[1955]] - [[Mircea Dușa]], vir publicus Dacoromanicus (†&nbsp;[[2022]]) * [[1957]] - [[Stephanus O'Brien]], rerum politicarum peritus [[Britanniarum regnum|Britannicus]] factionis [[Factio Conservativa (Britanniarum Regnum)|Conservativae]] * [[1961]] - [[Susanna Boyle]], cantrix [[Scotia|Scotica]] * [[1962]] - [[Christophorus Grayling]], rerum politicarum peritus Britannicus factionis Conservativae * [[1968]] - [[Alexander Stubb]], primus minister et praeses [[Finnia]]e * [[1982]] - [[Robertus Vittek]], pedilusor [[Slovacia|Slovacus]] * [[1983]] - [[Iohannes Taylor (lusor pediludii Americani)|Sean Taylor]], lusor [[Harpastum Americanum|harpasti Americani]] (†&nbsp;[[2007]]) == Mortui == === Saeculo 18 === * [[1788]] - [[Philippus Iulius Lieberkühn]], paedagogus et scriptor Germanicus (*&nbsp;[[1754]]) === Saeculo 19 === * [[1825]] - [[Maha Bandula]], propugnator libertatis Birmaniae (*&nbsp;[[1782]]) * [[1876]] - [[Philippus Mainländer]], poeta et philosophus Germanicus (*&nbsp;[[1841]]) * [[1890]] - [[Alexander Možajskij]], nauta et inventor aeroplani Russicus (*&nbsp;[[1825]]) * [[1900]] - [[Georgius Jackson Mivart]], [[zoologia|zoologus]] et [[natura]]e philosophus [[Ecclesia Catholica|catholicus]] Britannicus (*&nbsp;[[1827]]) === Saeculo 20 === * [[1922]] - [[Carolus I (imperator Austriae)|Carolus I]], ultimus imperator [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] (*&nbsp;[[1887]]) * [[1930]] - [[Cosima Wagner]], [[Richardus Wagner|Richardi Wagner]] secunda uxor, post [[mors|mortem]] Richardi dux Baruthensium Festarum musicalium (''Bayreuther Festspiele'') (nata [[1837]]) * [[1939]] - [[Antonius Makarenko]], paedagogus et scriptor [[Ucraina|Ucrainicus]] Sovieticus * [[1946]] - [[Caesar Orsenigo]], legatus [[Sancta Sedes|Sanctae Sedis]], [[nuntius apostolicus]] in Germania (*&nbsp;[[1873]]) * [[1947]] - [[Georgius II (rex Graecorum)|Georgius II]], rex Graecorum (*&nbsp;[[1890]]) * [[1968]] - [[Leo Landau]], physicus Sovieticus praemio Nobeliano physicae affectus (*&nbsp;[[1908]]) * [[1981]] - [[Agnia Barto]], scriptrix Russica Sovietica (*&nbsp;[[1906]]) * [[1983]] - [[Antonius Pocius]], compositor, regens chori et organista [[Lituania|Lituanicus]] (*&nbsp;[[1913]]) * [[1984]] - [[Marvin Gaye]], cantor Americanus (*&nbsp;[[1939]]) * [[1986]] - [[Ericus Bruhn]], saltator et choreographus [[Dania|Danicus]] (*&nbsp;[[1928]]) * [[1991]] - [[Martha Graham]], saltatrix Americana (*&nbsp;[[1894]]) * [[1993]] - [[Ioannes Borbonius]] (*&nbsp;1913) === Saeculo 21 === * [[2007]] - [[Ioannes Filbinger]], [[vir publicus]] Germaniae (*&nbsp;1913) * [[2010]] - [[Tzannes Tzannetaces]], vir publicus Graecus (*&nbsp;[[1927]]) * 2011 - [[Varkey Vithayathil]], cardinalis Indianus (*&nbsp;1927) * 2012 ** [[Georgius Chinaglia]], pedilusor Italianus (*&nbsp;[[1947]]) ** [[Michael de la Madrid Hurtado]], vir publicus [[Mexicum|Mexicanus]] (*&nbsp;[[1934]]) * [[2014]] - [[Iacobus Le Goff]], rerum gestarum scriptor Francicus (natus anno [[1924]]) * [[2015]] ** [[Misao Okawa]], [[Iaponia|Iaponica]]; veterrimus homo vivens (nata anno 1898) ** [[Cynthia Lennon]], prima uxor [[Ioannes Lennon|Ioannis Lennon]] (nata anno [[1939]]) * [[2017]] - [[Eugenius Evtušenko]], poeta et scriptor Sovieticus et Russicus (natus anno [[1932]]) * [[2021]] - [[Isamu Akasaki]], physicus Iaponicus, praemio Nobeliano Physicae affectus (natus anno [[1929]]) * [[2025]] - [[Val Kilmer]], actor Americanus; natus anno [[1959]]. == Festa et Feria == * [[Veneralia]] Romana, [[Venus (dea)|Veneris]] Verticordiae et [[Fortuna (dea)|Fortuna]]e Virilis feriae * [[Ludificatio Kalendarum Aprilium]] * Dies rei publicae Islamicae ([[Irania]]) * Dies [[Odisa]]e {{menses}} [[Categoria:Dies]] 81t93mc85fzx7z8vv83kql2c7ke9952 3954158 3954157 2026-04-10T16:17:07Z Bis-Taurinus 70496 Positionem imaginis correxi. 3954158 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Aprilis}} '''1 Aprilis''' [[dies]] 91ª anni (92ª in [[annus bisextilis|anni bisextilis]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 274 dies manent. Quae dies secundum [[calendarium Romanum]] est ''Kalendae Apriles,'' quod Kal. Apr. [[abbreviatio|abbreviatur]]. [[Fasciculus:Flowing hair dollar.jpeg|thumb|upright=0.36|left|Primus nummus [[Dollarium|Dollarii]]]] == Eventa == === Saeculo 18 === * [[1792]] - In [[CFA|Civitatibus Foederatis]] [[Dollarium Civitatum Foederatarum|Dollarium]] ut moneta inducitur. === Saeculo 19 === * [[1829]] - In [[Mexicum|Mexico]] [[Vincentius Guerrero]] praeses eligitur - successor est [[Guadalupe Victoria]] praesidis. * [[1866]] - [[Academia Dacoromana]] [[Bucaresta]]e conditur. * [[1880]] - In [[Romania]] [[Ferroviae Dacoromanae]] (Dacoromanice: ''Căile Ferate Române'') conduntur. === Saeculo 20 === * [[1925]] - [[Universitas Hebraica Hierosolymitana]] constituitur. * [[1931]] - Senatus terrae [[Thuringia]]e suffragio habito administros [[NSDAP|Nazistas]], i.a. et [[Gulielmus Frick|Gulielmum Frick]] vituperat, qui idcirco a magistratibus recesserunt. * [[1936]] - [[Odisa]], civitas [[India]]e, creatur. * [[1947]] - [[Paulus (rex Graecorum)|Paulus]] rex [[Graecia|Graecorum]] proclamatur. * [[1948]] - [[Consilium securitatis]] resolutiones 43 et 44 de [[Palaestina]] decernit. *[[1954]] - [[Viridarium Memoriae Pacis Hiroshimae]] creatur. * [[1976]] - Societas [[Apple Inc.]] instituitur. * [[1979]] - [[Res publica Islamica]] [[Irania]]e creatur. * [[1993]] - Periodicum ''[[Novaya Gazeta]]'' constituitur. [[Fasciculus:Flag of Nunavut.svg|thumb|120px|right|[[1999]]: Vexillum [[Nunavut]]]] * [[1999]] - [[Nunavut]] territorium [[Canada]]e creatur. * [[2000]] - [[Abdoulaye Wade]] suffragio libero habito successor [[Abdou Diouf]] praeses [[Senegalia]]e fit. === Saeculo 21 === * [[2001]] - [[Matrimonium hominum eiusdem sexus]] ut ius nationale in [[Nederlandia]] celebratur. * [[2008]] - [[Ioannes Khama]] praeses [[Botsuana]]e fit. * [[2012]] - [[Aung San Suu Kyi]] dux opponentium [[Birmania]]e electione libera legata parlamenti Birmaniae eligitur. * [[2018]] **[[Mokgweetsi Masisi]] praeses Botsuanae fit. **[[Carolus Alvarado Quesada]] praeses [[Ora Opulenta|Orae Opulentae]] eligitur. == Nati == === Saeculo 13 === * [[1282]] - [[Ludovicus IV Bavaricus|Ludovicus Bavarus]], [[Imperator Romanus Sacer]] (†&nbsp;[[1347]]) === Saeculo 16 === * [[1578]] - [[Gulielmus Harveus]], medicus [[Anglia|Anglicus]] (†&nbsp;[[1657]]) === Saeculo 17 === * [[1629]] - [[Ioannes Henricus d'Anglebert]], [[compositor]], [[organista]] et [[clavichordium|clavichordii]] psaltes [[Francia|Francicus]] (†&nbsp;[[1691]]) === Saeculo 18 === * [[1730]] - [[Salomon Gessner]], poeta et pictor [[Helvetia|Helveticus]] (†&nbsp;[[1788]]) * [[1755]] - [[Ioannes Anthelmus Brillat-Savarin]], scriptor Francicus (†&nbsp;[[1826]]) === Saeculo 19 === * [[1809]] - [[Nicolaus Gogol]], scriptor [[Russia|Russicus]] (†&nbsp;[[1852]]) * [[1815]] ** [[Otho de Bismarck]], vir publicus Germanicus (mortuus [[1898]]) ** [[Eduardus Clark]], gubernator [[Texia]]e (†&nbsp;1880) * [[1823]] - [[Simon Bolivar Buckner]], gubernator [[Kentukia]]e (†&nbsp;[[1914]]) * [[1832]] - [[Georgius Barbu Știrbei]], vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] (†&nbsp;1925) * [[1845]] - [[Gulielmus Meyer]], [[bibliothecarius]], sermonum antiquorum [[philologus]] et [[linguista]] Germanicus (†&nbsp;[[1917]]) * [[1865]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus [[Austria]]cus, [[Praemium Nobelianum Chemiae|praemio Nobeliano chemiae]] affectus (†&nbsp;[[1929]]) * 1866 - [[Ferruccius Busoni]], compositor [[Italia|Italicus]] (†&nbsp;[[1924]]) * [[1873]] ** [[Sergius Rachmaninov]], compositor Russicus (†&nbsp;[[1943]]) ** [[David Bibb Graves]], gubernator [[Alabama]]e; (†&nbsp;[[1942]]) * [[1875]] - [[Edgarus Wallace]], [[scriptor]] etiam scaenicus, [[moderator cinematographicus]] et [[diurnarius]] Anglicus (†&nbsp;[[1932]]) * [[1877]] - [[Mauritius Hankey]], legatus Britannicus; mortuus anno [[1963]]. * [[1892]] - [[Antonius Storch]], vir publicus Germanicus factionis [[CDU]] (†&nbsp;[[1975]]) === Saeculo 20 === * [[1905]] - [[Gasto Eyskens]], primus minister [[Belgica]]e (†&nbsp;[[1988]]) * [[1906]] - [[Alexander Jakovlev]], designator aeroplanorum [[URSS|Sovieticus]] (†&nbsp;[[1989]]) * [[1919]] - [[Iosephus E. Murray]], medicus et chirurgus Americanus (†&nbsp;2012) * [[1929]] - [[Milan Kundera]], scriptor [[Cechia|Cechicus]] (†&nbsp;[[2023]]) * [[1932]] - [[Debbie Reynolds]], actrix et cantrix Americana (†&nbsp;[[2016]]) * [[1933]] - [[Claudius Cohen-Tannoudji]], physicus Francicus, [[Praemium Nobelianum Physicae|praemio Nobeliano physicae]] affectus * [[1936]] - [[Ioannes-Paschalis Delamuraz]], vir publicus Helveticus (†&nbsp;[[1998]]) * [[1939]] - [[Ali MacGraw]], actrix Americana * [[1940]] - [[Wangari Muta Maathai]], rerum politicarum perita [[Kenia]]e (†&nbsp;[[2011]]) * [[1942]] - [[Georgius Danielewicz]], philologus classicus [[Polonia|Polonus]] * [[1943]] - [[Marius Botta]], architectus et sculptor Helveticus * [[1950]] ** [[Loris Kessel]], autocinetorum ductor Helveticus (†&nbsp;[[2010]]) ** [[Lotharius Binding]], rerum politicarum peritus Germanicus factionis [[SPD]] * [[1954]] - [[Ioannes Carolus Antognoni]], pedilusor [[Italia|Italicus]] * [[1955]] - [[Mircea Dușa]], vir publicus Dacoromanicus (†&nbsp;[[2022]]) * [[1957]] - [[Stephanus O'Brien]], rerum politicarum peritus [[Britanniarum regnum|Britannicus]] factionis [[Factio Conservativa (Britanniarum Regnum)|Conservativae]] * [[1961]] - [[Susanna Boyle]], cantrix [[Scotia|Scotica]] * [[1962]] - [[Christophorus Grayling]], rerum politicarum peritus Britannicus factionis Conservativae * [[1968]] - [[Alexander Stubb]], primus minister et praeses [[Finnia]]e * [[1982]] - [[Robertus Vittek]], pedilusor [[Slovacia|Slovacus]] * [[1983]] - [[Iohannes Taylor (lusor pediludii Americani)|Sean Taylor]], lusor [[Harpastum Americanum|harpasti Americani]] (†&nbsp;[[2007]]) == Mortui == === Saeculo 18 === * [[1788]] - [[Philippus Iulius Lieberkühn]], paedagogus et scriptor Germanicus (*&nbsp;[[1754]]) === Saeculo 19 === * [[1825]] - [[Maha Bandula]], propugnator libertatis Birmaniae (*&nbsp;[[1782]]) * [[1876]] - [[Philippus Mainländer]], poeta et philosophus Germanicus (*&nbsp;[[1841]]) * [[1890]] - [[Alexander Možajskij]], nauta et inventor aeroplani Russicus (*&nbsp;[[1825]]) * [[1900]] - [[Georgius Jackson Mivart]], [[zoologia|zoologus]] et [[natura]]e philosophus [[Ecclesia Catholica|catholicus]] Britannicus (*&nbsp;[[1827]]) === Saeculo 20 === * [[1922]] - [[Carolus I (imperator Austriae)|Carolus I]], ultimus imperator [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperii Austro-Hungarici]] (*&nbsp;[[1887]]) * [[1930]] - [[Cosima Wagner]], [[Richardus Wagner|Richardi Wagner]] secunda uxor, post [[mors|mortem]] Richardi dux Baruthensium Festarum musicalium (''Bayreuther Festspiele'') (nata [[1837]]) * [[1939]] - [[Antonius Makarenko]], paedagogus et scriptor [[Ucraina|Ucrainicus]] Sovieticus * [[1946]] - [[Caesar Orsenigo]], legatus [[Sancta Sedes|Sanctae Sedis]], [[nuntius apostolicus]] in Germania (*&nbsp;[[1873]]) * [[1947]] - [[Georgius II (rex Graecorum)|Georgius II]], rex Graecorum (*&nbsp;[[1890]]) * [[1968]] - [[Leo Landau]], physicus Sovieticus praemio Nobeliano physicae affectus (*&nbsp;[[1908]]) * [[1981]] - [[Agnia Barto]], scriptrix Russica Sovietica (*&nbsp;[[1906]]) * [[1983]] - [[Antonius Pocius]], compositor, regens chori et organista [[Lituania|Lituanicus]] (*&nbsp;[[1913]]) * [[1984]] - [[Marvin Gaye]], cantor Americanus (*&nbsp;[[1939]]) * [[1986]] - [[Ericus Bruhn]], saltator et choreographus [[Dania|Danicus]] (*&nbsp;[[1928]]) * [[1991]] - [[Martha Graham]], saltatrix Americana (*&nbsp;[[1894]]) * [[1993]] - [[Ioannes Borbonius]] (*&nbsp;1913) === Saeculo 21 === * [[2007]] - [[Ioannes Filbinger]], [[vir publicus]] Germaniae (*&nbsp;1913) * [[2010]] - [[Tzannes Tzannetaces]], vir publicus Graecus (*&nbsp;[[1927]]) * 2011 - [[Varkey Vithayathil]], cardinalis Indianus (*&nbsp;1927) * 2012 ** [[Georgius Chinaglia]], pedilusor Italianus (*&nbsp;[[1947]]) ** [[Michael de la Madrid Hurtado]], vir publicus [[Mexicum|Mexicanus]] (*&nbsp;[[1934]]) * [[2014]] - [[Iacobus Le Goff]], rerum gestarum scriptor Francicus (natus anno [[1924]]) * [[2015]] ** [[Misao Okawa]], [[Iaponia|Iaponica]]; veterrimus homo vivens (nata anno 1898) ** [[Cynthia Lennon]], prima uxor [[Ioannes Lennon|Ioannis Lennon]] (nata anno [[1939]]) * [[2017]] - [[Eugenius Evtušenko]], poeta et scriptor Sovieticus et Russicus (natus anno [[1932]]) * [[2021]] - [[Isamu Akasaki]], physicus Iaponicus, praemio Nobeliano Physicae affectus (natus anno [[1929]]) * [[2025]] - [[Val Kilmer]], actor Americanus; natus anno [[1959]]. == Festa et Feria == * [[Veneralia]] Romana, [[Venus (dea)|Veneris]] Verticordiae et [[Fortuna (dea)|Fortuna]]e Virilis feriae * [[Ludificatio Kalendarum Aprilium]] * Dies rei publicae Islamicae ([[Irania]]) * Dies [[Odisa]]e {{menses}} [[Categoria:Dies]] 4lz8gdiek5q2m375en5wgphqjiwhhou 0 16440 3954156 3954043 2026-04-10T16:13:52Z Bis-Taurinus 70496 Magnitudinem imaginis correxi. 3954156 wikitext text/x-wiki {{Calendarium-Aprilis}} '''10 Aprilis''' [[dies]] 100ª anni est (101ª [[Annus bisextilis|anni bisextilis]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 265 dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] est '''ante diem quartum Idus Apriles''', quod a. d. IV Id. Apr. [[abbreviatio|abbreviatur]]. [[Fasciculus:Pope St. Leo IV (cropped).jpg|upright=0.36|thumb|left|[[Leo IV]] [[papa]]]] == Eventa == === Saeculo 9 === * [[847]] - [[Leo IV]] [[papa]] fit. === Saeculo 19 === * [[1827]] - [[Georgius Canning]] primus minister [[Britanniarum regnum|Britanniarum Regni]] fit. * [[1858]] - Campana ad [[Parlamentum Britannicum]] sonans ''[[Big Ben]]'' nominatur. * [[1881]] - [[Demetrius C. Brătianu]] primus minister [[Romania]]e successor fratris sui [[Ioannes Constantinus Brătianu|Ioannis Constantini Brătianu]] nominatur. === Saeculo 20 === * [[1913]] - Prima taberna societatis [[ALDI]] [[Assindia]]e aperitur. * [[1932]] - In [[Germania]] [[Paulus de Hindenburg]] iterum praeses eligitur. Accipit in secundo suffragio 53 per centum votorum, [[Adolphus Hitler]] 36 et [[Ernestus Thälmann]] 10 per centum. * [[1948]] - [[Consilium securitatis]] resolutionem 45 de [[Birmania]] decernit. * [[1953]] - [[Dag Hammarskjöld]] secretarius generalis [[Nationes Unitae|Nationum Unitarum]] fit. * [[1959]] - [[Imperator Iaponiae]] [[Akihito]] uxorem [[Michika]] in matrimonium ducit. * [[1972]] - [[Pactio de armis biologicis]] decernitur. * [[1998]] - [[Foedus feriae sextae passionis]] de [[Hibernia Septentrionalis|Hibernia Septentrionali]] [[Belfastum|Belfasti]] decernitur. === Saeculo 21 === *[[2019]] - Programma internationale ''Event Horizon Telescope'' [[photographia]]m [[Foramen nigrum|foraminis nigri]] cuiusdam publicat. == Natales == === Saeculo 5 === * [[401]] - [[Theodosius II]], imperator Romanus (†&nbsp;[[450]]) === Saeculo 16 === * [[1513]] - [[Iacobus V (rex Scotiae)|Iacobus V]], rex [[Scotia]]e (†&nbsp;[[1542]]) * [[1583]] - [[Hugo Grotius]], [[humanista]], [[philosophus]], rerum politicarum peritus, [[theologus]], iuris peritus [[Nederlandia|Batavus]] (mortuus [[1654]]) === Saeculo 18 === * [[1755]] - [[Samuel Hahnemann]], medicus et medicinae [[scriptor]] Germanicus, homoeopathiae conditor (mortuus [[1843]]) * [[1794]] - [[Matthew Calbraith Perry]] (mortuus [[1858]]) === Saeculo 19 === * [[1806]] - [[Iulia Drouet]], [[Actor|actrix]] [[Francia|Francica]] et [[Victor Hugo|Victoris Hugo]] “musa” (†&nbsp;[[1883]]) * [[1817]] - [[Constantinus Aksakov]], scriptor, historicus, philologus et philosophus [[Russia|Russicus]] (mortuus [[1860]]) * [[1838]] - [[Gustavus Droysen]], etiam rerum gestarum scriptor Germanicus (†&nbsp;[[1908]]) * [[1847]] - [[Ioseph Pulitzer]], editor et politicus [[Hungaria|Hungaro]]-[[CFA|Americanus]] (†&nbsp;[[1911]]) * [[1864]] - [[Eugenius d'Albert]], [[clavicen]] et compositor Scoto-Germanicus (†&nbsp;1932) * [[1873]] - [[Gustavus Kallio]], praeses [[Finnia]]e (†&nbsp;[[1940]]) * [[1882]] - [[Francisca Perkins]], rerum politicarum perita Americana, factionis [[Factio Democratica (CFA)|Democraticae]] (†&nbsp;[[1965]]) * [[1887]] - [[Bernardus Houssay]], physiologus [[Argentina|Argentinus]], [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|praemio Nobeliano physiologiae]] affectus (†&nbsp; [[1971]]) * [[1892]] - [[Victor de Sabata]], [[concentus magister]] et [[compositor]] [[Italia|Italicus]] (†&nbsp;[[1967]]) === Saeculo 20 === * 1911 - [[Aloisius Niederalt]], vir publicus [[Bavaria]]e et sodalis [[Unio socialis Christiana Bavariensis|Christianae Socialis Unionis]] (†&nbsp;[[2004]]) * [[1917]] - [[Robertus Burns Woodward]], chemicus Americanus, [[Praemium Nobelianum chemiae|praemio Nobeliano chemiae]] affectus (†&nbsp;[[1979]]) * [[1919]] - [[Georgius Silant'ev|Georgius (''Jurij'') Silant'ev]], syntonarius et compositor [[URSS|Sovieticus]] (mortuus [[1983]]) * [[1927]] - [[Marshall W. Nirenberg]], biochemicus et geneticus Americanus, praemio Nobeliano physiologiae affectus (†&nbsp;[[2010]]) * [[1929]] - [[Yozo Aoki]], pedilusor [[Iaponia|Iaponicus]] (†&nbsp;[[2014]]) * [[1931]] - [[Ludovicus Cabral]], praeses [[Guinea Bissaviensis|Guineae Bissaviensis]] (†&nbsp;[[2009]]) * 1932 - [[Omar Sharif]], histrio [[Aegyptus|Aegyptius]] (†&nbsp;[[2015]]) * [[1935]] - [[Nicolaus Cabibbo]], physicus Italicus (†&nbsp;2010) * [[1937]] - [[Bella Achmadulina]], [[poeta|poetria]] Sovietica et [[Russia|Russica]] (†&nbsp;2010) * [[1938]] - [[Franciscus van der Lugt]], presbyter catholicus Nederlandicus (†&nbsp;2014) * [[1941]] - [[Paschalis Mocumbi]], primus minister [[Mozambicum|Mozambicarum]] (†&nbsp;[[2023]]) * [[1944]] - [[Robertus Marshall-Andrews]], rerum politicarum peritus Britannicus factionis [[Factio Laboris (Britanniarum Regnum)|Laboris]]. * [[1952]] - [[Keith Newton]], olim [[Ecclesia Anglicana|ecclesiae Anglicanae]] [[episcopus]], anno 2010 tamen ad confessionem [[Ecclesia Catholica|catholicam]] conversus et [[praelatus]] tunc [[Ecclesia Catholica|ecclesiae Catholicae]] * [[1954]] - [[Petrus MacNicol]], histrio Americanus * [[1956]] - [[Masafumi Yokoyama]], pedilusor Iaponicus * 1959 - [[Stanislaus Tillich]], rerum politicarum peritus Germanicus * [[1961]] - [[Henricus Steinfest]], scriptor praecipue [[mythistoria]]rum criminalium et artifex [[Austria]]cus. * [[1963]] - [[Doris Leuthard]], rerum politicarum perita [[Helvetia|Helvetica]] * [[1973]] - [[Robertus Carlos]], pedilusor [[Brasilia]]nus * [[1974]] - [[Ericus Greitens]], gubernator [[Missuria]]e * [[1982]] - [[Chyler Leigh]], [[actrix]], [[cantrix]] et ostentatrix Americana * [[1986]] ** [[Vincentius Kompany]], pedilusor [[Belgica|Belgicus]] ** [[Tore Reginiussen]], pedilusor [[Norvegia|Norvegicus]] * [[1987]] - [[Shannon Ashley Mitchell]], actrix [[Canada|Canadiensis]] == Mortes == === Saeculo 16 === * [[1585]] - [[Gregorius XIII]] papa (natus [[Hugo Buoncampagni]] [[1502]]) === Saeculo 17 === * [[1603]] - [[Laurentius Haechtanus]], [[historiographia|historiographus]] lingua Belgica utens et poeta latinae linguae natione Belgica (*&nbsp;[[1527]]) === Saeculo 19 === * [[1807]] - [[Anna Amalia]] Brunsvici-Guelpherbyti, ducissa [[Saxonia-Vimarii-Eisenach]], fautrix artium et compositrix (*&nbsp;[[1739]]) * [[1813]] - [[Iosephus Ludovicus Lagrange]], [[mathematicus]] et [[astronomus]] [[Italia|Italicus]] et Francicus (natus [[1736]]) === Saeculo 20 === * [[1911]] - [[Nicolaus Constantinus Čiurlionis]], pictor et compositor [[Lituania|Lituanicus]] (natus [[1875]]) * [[1919]] - [[Aemilianus Zapata]], rerum novarum [[Mexicum|Mexici]] dux (natus [[1879]]) * [[1932]] - [[Michael Pokrovskij]], historicus Russicus Sovieticus (natus [[1868]]) * [[1966]] - [[Evelyn Waugh]], scriptor Britannicus (*&nbsp;[[1903]]) * [[1985]] - [[Cora Coralina]], scriptrix poetriaque Brasiliensis (*&nbsp;[[1889]]) * [[1992]] - [[Petrus Mitchell]], chemicus Britannicus (*&nbsp;[[1920]]) === Saeculo 21 === * [[2006]] - [[Claudius Esteban]], poeta Francicus (natus anno [[1935]]) * [[2010]] In sinistro casu [[Aeroplanum|aeroplani]] hi homines [[Polonia|Polonici]] prope [[Smolenscum]] necantur: ** [[Lechus Kaczyński]] Poloniae praeses (natus [[1949]]) ** [[Ricardus Kaczorowski]], rerum politicarum peritus et postremus administrationis Polonicae in exsilio praeses (*&nbsp;[[1919]]) ** [[Ioannes Kurtyka]], rerum gestarum scriptor (*&nbsp;[[1960]]) ** [[Slavomirus Skrzypek]], oeconomiae peritus et argentarius (*&nbsp;1963). ** [[Anna Walentynowicz]], [[Collegium opificum|collegiorum operariorum]] dux Polonica (*&nbsp;1929) * [[2012]] - [[Barbara Buchholz]], musica et [[compositor|compositrix]] Germanica (*&nbsp;1959) * [[2013]] - [[Robertus Edwards]], medicus Britannicus (*&nbsp;[[1925]]) * 2014 ** [[Dominicus Baudis]], diurnarius et politicus Francicus (*&nbsp;[[1947]]) ** [[Iacobus Michael Flaherty]], rerum politicarum peritus [[Canada|Canadiensis]] (*&nbsp;1949) * [[2015]] - [[Rosa Francine Rogombé]], rerum politicarum perita [[Gabonia|Gabona]] (*&nbsp;[[1942]]) * [[2021]] - [[Eduardus Cassidy]], cardinalis [[Australia]]nus (*&nbsp;[[1924]]) * 2023 - [[Anna Perry]], scriptrix Britannica (*&nbsp;[[1938]]) == Festa et Feria == *Dies libri legis ([[Thelema]]) {{menses}} [[Categoria:Dies]] 7pq2kf8c9ngzgbht4gi4cugao3s8nmr 0 16474 3954220 3950675 2026-04-11T00:57:58Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954220 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Paulus Iovius}} [[Novum Comum|Novocomensis]],<ref>"Paulus Iovius Novocomensis": vide e.g. titulum libelli ''De Romanis piscibus'' (1524)</ref> [[Lingua Italiana|Italiane]] ''Paolo Giovio'' (1483–1552), litteris Latinis eruditus, artium iudex, fuit [[biographus]] et [[historicus|rerum gestarum sui temporis scriptor]]. [[Episcopus]] [[Nuceria Paganorum|Nucerinus]] anno [[1528]] creatus est. Paulus Iovius die [[19 Aprilis]] [[1483]] anno [[Novum Comum|Novi Comi]] natus est, patre ''Luigi Zobio'' [[notarius|notario]] qui anno circiter 1500 mortuus erit. Deinde sub tutela fratris [[Benedictus Iovius|Benedicti Zobii]] philologi et archaeologi Paulus tiro litteras Graecas artemque rhetoricam Latinam [[Mediolanum|Mediolani]] didiscit iuxta senem [[Demetrius Chalcocondyles|Demetrium Chalcocondylam]] iuvenemque [[Aulus Ianus Parrasius|Ianum Parrasium]]. Anno [[1506]] studia philosophica persequebatur in universitate [[universitas Patavina|Patavina]], aemulis [[Petrus Pomponatius|Petro Pomponatio]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Achilinus|Alexandro Achilino|it|qid=Q949162}} doctoribus, sed anno [[1507]] medicinae studebat [[universitas Ticinensis|Papiae]] in universitate sub {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Marcus Antonius Turrianus|Marco Antonio Turriano|it|qid=Q1752847}}. A quibus professoribus necessitatem accepit lecturae textuum medicorum Graecorum, quam ipse in opere adhuc inedito, ''Noctes'' intitulato, Comi anno [[1508]] coram populum lecto, suasit. [[Fasciculus:Sebastiano del Piombo Cardinal Bandinello Sauli 1516.jpg|thumb|upright=1.5|[[Bandinellus cardinalis Saulus cum tutoribus]] a [[Sebastianus Venetus|Sebastiano Veneto]] pictus: Paulus Iovius ad dextram partem videtur<ref>{{qc|id=Zimmerman (2001)}}</ref> ([[Pinacotheca Nationalis (Vasingtonia)|Pinacotheca Nationalis]] [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtoniae]])]] Papiae anno [[1511]] duplicibus lauris in medicina et philosophia laureatus, anno insequenti [[Roma]]m petivit ubi medicus et paedagogus iuxta cardinalem puerum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bandinellus Saulus|Bandinellum Saulum|it|qid=Q2259012}} receptus est. Lector [[philosophia moralis|philosophiae moralis]] iam anno [[1514]] apud [[studium Urbis]] erat. Scripturam [[Historiae sui temporis (Iovius)|historiarum sui temporis]] iam incepisse videtur ex epistula die [[30 Maii]] [[1514]] ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bartholomaeus Alvianus|Bartholomaeum Alvianum|en|qid=Q2452129}} exercituum conductorem missa qua de proeliis recentibus quaesivit. Die [[15 Decembris]] [[1515]] eodem modo res de bellis [[Marinus Sanutus|Marini Sanuti]] postulavit. Quo anno, primis ''Historiarum'' adumbrationibus inter amicos divulgatis, admirationem papae [[Leo X|Leonis X]] meruit. Bandinello Saulo anno [[1516]] in coniuratione contra papam [[Leo X|Leonem X]] culpato et incarcerato, Paulus Iovius medicus et humanista iuxta [[Clemens VII (papa)|Iulium Medicem]] cardinalem factus est. Annis insequentibus partim in proximitate [[Curia Romana|Curiae Romanae]], partim [[Florentia]]e degebat ad quam urbem Iulius Medices gubernator a papa missus est. Florentiae particeps erat colloquiis illius "{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Academia litteratorum (Florentia)|literatorum academiae|it|qid=Q4579791}}", olim a [[Marsilius Ficinus|Marsilio Ficino]] aliisque [[Plato]]nicis inceptae, quae his annis in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Horti Oricellarii|hortis|it|qid=Q3886236}} [[Bernardus Oricellarius|Bernardi Oricellarii]] rerum gestarum scriptoris tenebantur. Opera huius non iam impressa ''De bello Italico'', ''De urbe Roma'' cum aliis historiis stylo Florentino scriptis ibi perlegit. Schema picturarum muralium [[villa Medicea (Carianum)|villae Mediceae ad Podium Cariani]], iussu Leonis X cardinalisque Iulii Medicis ab artificibus [[Andreas Sartius|Andrea Sartio]] et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus de Giudicis|Francisco de Giudicis|it|qid=Q537712}} anno [[1519]] inceptarum, designavit. Iulio ad exercitus Italicos contra [[Francia|Francicos]] bellantes legato, Iovius iuxta [[Ferdinandus de Aquino (marchio Piscariae)|Ferdinandum Piscariae marchionem]] missus est quo tempore milites huius urbem [[Novum Comum|Novocomensem]] vastabant. Annis 1522 et [[1523]], Leone nuper mortuo, cum [[Hieronymus Adorno|Hieronymo Adorno]] delegato papae [[Hadrianus VI|Hadriani VI]] [[Venetiae|Venetias]] properavit ut [[Respublica Veneta|rem publicam serenissimam]], societate regis Francici renuntiata, se cum imperatore sacro coniungere suaderet. [[Fasciculus:Paulus Iovius woodcut 1560.jpg|thumb|Effigies Pauli Iovii in praefatione ''Operum omnium'' (Basileae, 1578) divulgata]] [[Clemens VII|Iulius Medices]] [[papa|episcopus Romanus]] die [[19 Novembris]] [[1523]] electus est. Iovius papae cliens consiliariusque Romam reveniens in [[civitas Vaticana|civitate Vaticana]] habitare coepit. Diaeta eius, "paradisus" nuncupata, a legatis principum frequentabatur. E confabulationibus ibi habitis res historiarum vitarumque temporis sui congerebat. Primitias litterarias, videlicet paginas [[De Romanis piscibus libellus|de Romanis piscibus]] e cenis pontificiis destillatas, cardinali {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Borbonius (cardinalis)|Ludovico Borbonio|fr|qid=Q1772180}} dicatas, anno [[1524]] imprimere iussit. [[Sacerdos]] et canonicus, deinde [[Dioecesis Nucerina Paganorum-Sarnensis|episcopus]] [[Nuceria|Nucerinus]] fuit. Nihilo minus, eius praecipuum studium incubuit in notitiam rerum gestarum et hominum memoria dignorum: imperatorum, pontificum, nobilium, litteratorum, ducum et artificum. Familiaritas et amicitia cum quinque pontificibus invidiam ac reprehensiones in eum converterunt, sed etiam famam ac legati mandata quae itinera et lautos occursus favebant. Die [[11 Decembris]] [[1552]] anno [[Florentia]]e mortuus est. == Opera == [[Fasciculus:Iovius de Romanis piscibus tp.jpg|thumb|Pauli Iovii Novocomensis ''[[De Romanis piscibus libellus]]'' cardinali {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Borbonius (cardinalis)|Ludovico Borbonio|fr|qid=Q1772180}} dicatus (Romae, 1524): titulus ([[Institutum Smithsonianum]])]] [[Fasciculus:Iovius Libellus de legatione 1525 tp.jpg|thumb|Pauli Iovii Novocomensis ''Libellus de legatione Basilii Magni principis Moschoviae'' (Romae, 1525): titulus ([[Bibliotheca publica Bavarica]])]] [[Fasciculus:Paulus Iovius Veri particolari 1528 tp.jpg|thumb|''Li veri particulari de la felice vittoria de illustre signor conte [[Philippinus Doria|Philippino Doria]] contra l'armata cesarea sopra [[Salernum|Salerno]]'', epistula Pauli Iovii ad [[Clemens VII|Clementem VII]] anno 1528 divulgata ([[Bibliotheca Nationalis Austriaca]])]] [[Fasciculus:Giovio Comentario de le cose de Turchi 1535 tp.jpg|thumb|''Comentario de le cose de Turchi'', imperatori [[Carolus V|Carolo V]] dicatus (editio 1535): titulus ([[Bibliotheca Nationalis Neapolitana]])]] * 1524 : ''De Romanis piscibus libellus''. Romae: F.M. Calvo [http://archive.org/details/pauliiouiinouoco00giov Textus] apud ''Internet Archive'' {{GB|yW08AAAAcAAJ|ed. 1527 titulo ''De piscibus marinis, lacustribus, fluviatilibus, item de testaceis et salsamentis liber''}} {{GB|yzBOAAAAcAAJ|ed. 1531}} ** Carlo Zancaruolo, interpr., ''Libro ... de' pesci romani''. Venetiis, 1560 [https://archive.org/details/bub_gb_9O5eSH2-bTgC Textus] apud ''Internet Archive'' [https://archive.org/details/depesciromani00giov Textus] * 1525 : ''Libellus de legatione Basilii Magni principis Moschoviae''. Romae: F.M. Calvo {{Google Books|3gJLAAAAcAAJ}} {{Google Books|snJTAAAAcAAJ|Editio 1527}}; "[https://archive.org/details/ARes30511/page/n335 De legatione Basilii magni principis Moschoviae ad Clementem VII Pontificem Max. liber]" in [[Sigismundus de Herberstein]], ''[[Rerum Moscoviticarum commentarii]]'' (Antverpiae, 1557) f. 163 sqq. ** F. Negri, interpr., ''Operetta dell'ambascieria de Moschoviti''. Venetiis: Bartolomeo detto l'Imperatore, 1545 [https://www.jstor.org/stable/60232856 Textus apud JSTOR] * 1528 : ''Li veri particulari de la felice vittoria de illustre signor conte Philippino Doria contra l'armata cesarea sopra Salerno'' {{Google Books|wNFUAAAAcAAJ}} * 1532 : ''[[Turcicarum rerum commentarius|Commentario de le cose de' Turchi]]''. Romae: A. Blado [https://archive.org/details/bub_gb_rvcZNdMyHLEC Editio 1535] apud ''Internet Archive'' {{Google Books|khY8AAAAcAAJ|Editio 1537}} [https://mazarinum.bibliotheque-mazarine.fr/viewer/2907/ Editio 1537]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} apud Mazarinum {{Google Books|MdOAAAAcAAJ}} ** ''Commentario de le cose de Turchi et del S. Georgio Scanderbeg, principe di Epyrro, con la sua vita et le vittorie per lui fatte''. 1539 {{Google Books|Wu87AAAAcAAJ}} [http://asa.archiviostudiadriatici.it/islandora/object/libria:67320 Editio 1541] apud ''Istituto di Scienze Marine'' ** F. Negri, interpr., ''Turcicarum rerum commentarius''. Parisiis: A. et C. L'Angelier, 1538 {{Google Books|_wlSAAAAcAAJ}} * 1532 : "Vita Petri Cravinae" in S. Capece, ed., ''Petri Cravinae poemata''. Neapoli: I. Sulzbach * 1539 : ''[[Vitae (Iovius)|Vita Sfortiae clariss. ducis]]''. Romae: A. Blado [https://archive.org/details/vitasfortiaeclar00giov Textus] apud ''Internet Archive''; ''Jacobi Mutii, Attendulae Cottignolae, Sfortiae nuncupati vita [etc.]''. Basileae, 1542 [http://daten.digitale-sammlungen.de/0003/bsb00038740/images/index.html Textus] ** [[Ludovicus Dominichius|Lodovico Domenichi]], interpr., ''La vita di Sforza valorosissimo capitano''. Florentiae: Giunti, 1549 * 1546 : ''[[Series Ioviana|Elogia veris clarorum virorum imaginibus apposita]], quae in musaeo Ioviano Comi spectantur; addita in calce operis Adriani pont. vita''. Venetiis: apud Michaëlem Tramezinum [http://archive.org/details/elogiaverisclaro00giov Textus] apud ''Internet Archive'' * 1547 : ''Epistola ... ad Iohannem Fridericum Saxonum et Philippum Chattorum principes; Dialogus de bello Germanico'' [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10178380-6 Textus] * 1548 : ''Descriptio Britanniae, Scotiae, Hyberniae, et Orchadum''. Venetiis [http://archive.org/details/descriptiobritan00giov Textus] apud ''Internet Archive'' * 1548 : ''[[Vitae (Iovius)|De vita Leonis Decimi pont. max. libri IIII; Hadriani sexti pont. max. et Pompeii Columnae cardinalis vitae]]''. Florentiae: L. Torrentino. [http://archive.org/details/pavliioviinovoco00giov Editio 1551] apud ''Internet Archive''; [http://www.tertullian.org/rpearse/scanned/paulo_giovio_de_leonis_x.htm apud Tertullian.org] ** [[Ludovicus Dominichius|Lodovico Domenichi]], interpr., ''Le Vite di Leon Decimo et d'Adriano Sesto sommi pontifici et del Cardinal Pompeo Colonna''. Florentiae: L. Torrentino, 1549 [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10206559-3 Textus] [https://archive.org/details/bub_gb_2HSyFLjS03wC Editio 1551] apud ''Internet Archive'' * 1549 : ''[[Vitae (Iovius)|Vitae duodecim Vicecomitum Mediolani principum]]'' [http://archive.org/details/ioviinovocomensi00giov Textus] apud ''Internet Archive'' ** [[Ludovicus Dominichius|Lodovico Domenichi]], interpr., ''Le vite dei dodeci Visconti prencipi di Milano''. Venetiis, 1549 [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10180741-5Textus]; Mediolani, 1626? [https://archive.org/details/imageMA173NarrativaOpal Textus] apud ''Internet Archive''; ''Le vite de i dodeci Visconti che signoreggiarono Milano''. 1645 [https://archive.org/details/gri_33125008530236 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1549-1552 : ''[[Historiae sui temporis (Iovius)|Historiarum sui temporis]]'' tomi I-II {{Google Books|INJJ14l9qFUC|vol. 1 (ed. 1549)}} {{Google Books|w0BoyFIX2uUC|vol. 1 (ed. 1556)}} {{Google Books|MCJ3o35YYCcC|vol. 2 (ed. 1555)}} {{Google Books|TtFPAAAAcAAJ|vol. 2 (ed. 1560)}} ** [[Ludovicus Dominichius|Lodovico Domenichi]], interpr., ''Historie del suo tempo''. Venetiis [https://archive.org/details/laprimasecondapa01giov Pars 1 (ed. 1555)] [https://archive.org/details/bub_gb_V78YGblIEYoC (ed. 1558)] [https://archive.org/details/bub_gb_NaNZEZZKVaoC (ed. 1560)] [https://archive.org/details/bub_gb_jBfgGLlQfWkC pars 2 (ed. 1555)] [https://archive.org/details/laprimasecondapa02giov (ed. 1556)] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10905413-9 ''Tavola delle provincie'' Textus] ** {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Dionysius Sauvage|Denis Sauvage, signeur du Parq-Champenois|fr|qid=Q3022925}}, interpr., ''Histoires de Paolo Iovio Comois, evesque de Nocera, sur les choses faictes et avenues de son temps''. Lugduni: Guillaume Rouille, 1552-1555 {{Google Books|tk5RAAAAcAAJ|vol. 1}} {{Google Books|TdlPAAAAcAAJ|vol. 2}} * 1550 : ''[[Vitae (Iovius)|Liber de vita et rebus gestis Alphonsi Atestini Ferrariae principis]]''. Florentiae: Laurentius Torrentinus [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10139776-7 Textus] ** G. B. Gelli, interpr., ''La vita di Alfonso da Este''. Florentiae: L. Torrentino, 1553 [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10180748-3 Editio 1597] * 1551 : ''[[Series Ioviana|Elogia virorum bellica virtute illustrium]]''. Florentiae [https://archive.org/details/pavliioviinovoco02giov Textus] [https://www.e-rara.ch/zuz/content/titleinfo/14224768 Editio 1572] apud ''e-Rara'' [https://archive.org/details/pavliioviinovoco00giov_0 Editio 1575] [https://archive.org/details/imgAI730MiscellaneaOpal aliud exemplar] apud ''Internet Archive'' ** [[Ludovicus Dominichius|Lodovico Domenichi]], interpr., ''Gli elogi'' [https://archive.org/details/bub_gb_TrLpjqOOCMwC Editio 1559] [https://archive.org/details/bub_gb_fkbklkbjYJoC alia] apud ''Internet Archive'' * 1551 : ''[[Vitae (Iovius)|Illustrium virorum vitae]]''. Florentiae, 1551 [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10141565-2 Textus]; editio aucta, Basileae, 1567 [http://daten.digitale-sammlungen.de/0001/bsb00017806/images/index.html vol. 1] [http://daten.digitale-sammlungen.de/0001/bsb00017807/images/index.html vol. 2]; editio 1578 [http://trobes.uv.es/record=b1354991~S9*spi textus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** [[Ludovicus Dominichius|Lodovico Domenichi]], interpr., ''La vita di Consalvo Ferrando di Cordova detto il Gran Capitano''. Florentiae: L. Torrentino, 1550 [https://archive.org/details/imagePIII443NarrativaOpal Editio 1552] apud ''Internet Archive''; Lodovico Domenichi, interpr., ''La Vita del signor don Ferrando Daualo marchese di Pescara''. 1551 [https://archive.org/details/bub_gb_TxRdozpikf8C Editio 1557] apud ''Internet Archive''; ''Le Vite di dicenove huomini illustri''. Venetiis, 1561 [https://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10152692_00005.html Textus] ** P. Blas Torrellas, interpr., ''Libro de la vida y chrónica de Gonçalo Hernándes Córdoba ... el gran capitan''. Caesaraugustae: E. G. de Nagera, 1553; P. Blas Torrellas, interpr., ''La vida del marqués de Pescara''. 1555 * 1552 : Hippolito Orio, interpr., ''[[Series Ioviana|Le iscrittioni poste sotto le vere imagini de gli huomini famosi]], le quali à Como nel museo del Giovio si veggiono''. Florentiae [https://archive.org/details/leiscrittionipos00giov_0 Textus] [https://archive.org/details/leiscrittionipos00giov editio 1558] [https://archive.org/details/bub_gb_oGZoSXUFkAUC alia] apud ''Internet Archive'' * 1555 : ''[[Dialogo dell'imprese militari et amorose]]'' [https://archive.org/details/dialogomilitarie00giov Textus] [http://archive.org/details/impresemilitarie00giov Editio 1559] [https://archive.org/details/impresemilitarie00giov editio Lugdunensis 1559] apud ''Internet Archive'' ** Editio 1556 titulo ''[[Dialogo dell'imprese militari et amorose|Ragionamento sopra i motti e disegni d'arme et d'amore che comunemente chiamano imprese]]'' [http://archive.org/details/ragionamentodimo00giov Textus] apud ''Internet Archive'' [https://archive.org/details/hin-wel-all-00001011-001 Editio 1560] apud ''Internet Archive'' * 1557 : ''[[Series Ioviana|Elogia doctorum virorum ab avorum memoria publicatis ingenii monumentis illustrium]]''. Antverpiae [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10169899-4 Textus] [https://www.e-rara.ch/zuz/content/titleinfo/14227000 Editio 1571] apud ''e-Rara'' * 1559 : ''Descriptio Larii Lacus''. Venetiis: ex officina Stellae [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10860279-7 Textus] * 1560 : [[Ludovicus Dominichius|Lodovico Domenichi]], ed., ''Lettere volgari di mons. Paolo Giovio di Como''. Venetiis [https://archive.org/details/bub_gb_E8fv3Ex5VmkC Textus] apud ''Internet Archive'' * 1560 : ''Consiglio di monsignor Giovio raccolto dalle consulte di papa Leone decimo per far l'impresa contra infideli''. Venetiis: G. M. Bonelli * 1577 : ''[[Series Ioviana|Elogia virorum literis illustrium]]''. Basileae: Petri Pernae [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb11056139-2 Textus] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10141561-1 aliud exemplar] [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k111561p.image Textus] apud ''Gallica'' * 1577 : ''[[Series Ioviana|Musaei Ioviani imagines]]''. Basileae [http://daten.digitale-sammlungen.de/0006/bsb00069850/images/index.html Textus] * 1781 : "Fragmentum trium dialogorum: Dialogus de viris litteris illustribus, cui in calce sunt additae Vincii, Michaelis Angelis, Raphaelis Urbinatis vitae" in [[Hieronymus Tiraboschi|Girolamo Tiraboschi]], ''Storia della letteratura italiana" vol. 9 (Mutinae: Società Tipografica) [https://archive.org/details/bub_gb_LXpP3HsZaHcC/page/n95 Editio 1785] [https://archive.org/details/bub_gb_rA2wQHSOdPAC/page/n307 Editio 1786 aegre legibilis] * 1808 : Giambattista Giovio, ed., ''Pauli Jovii epis. Nucer. de humano victu epistola ad Felicem Trophinum. Lettera di Paolo Giovio vescovo di Nocera sul vitto umano a Felice Trofino''. Novo-Comi: typis Caroli Antonii Ostinelli {{Google Books|6mS6nQEACAAJ}} == Notae == <references /> == Bibliographia == [[Fasciculus:PaoloGiovio2.JPG|thumb|Statua Paulo Iovio dicata apud [[Bibliotheca Laurentiana|Bibliothecam Laurentianam]] [[Florentia|Florentinam]]]] [[Fasciculus:PaoloGiovio.JPG|thumb|Inscriptio infra simulacrum Pauli Iovii ibidem posita]] ; Fontes coaevi * ante 1535 : "[[s:it:Rime (Berni)/XLIII. Descrizione del Giovio|Descrizione del Giovio]]" in [[Franciscus Berni|Francesco Berni]], ''Rime'' ; Editiones operum selectae * ''Pauli Iovii Novocomensis Opera quotquot extant omnia''. Basileae: Petri Pernae, 1578 ** Voll. 1-2: ''Historiae sui temporis''; vol. 3: ''Regionum et insularum atque locorum descriptiones'' [https://archive.org/details/imgAI729MiscellaneaOpal Vol. 1] apud ''Internet Archive''; [https://archive.org/details/imgAI730abbbMiscellaneaOpal vol. 3] apud ''Internet Archive'', [https://www.e-rara.ch/doi/10.3931/e-rara-12936 vol. 3] apud ''e-Rara'' * Giuseppe Guido Ferrero, Dante Visconti et al., edd., ''Pauli Iovii Opera a cura della Società Storica Comense'' (edizione nazionale). Romae: Istituto Poligrafico dello Stato, 1956- ** Voll. 1-2: ''Lettere'', 1958; voll. 3-5: ''Historiae sui temporis'', 1957-1985; vol. 6: ''Vitae'' pars 1, 1987; vol. 8: ''Gli elogi'', 1972; vol. 9, ''Dialogi et descriptiones'', 1984 * Kenneth Gouwens, ed. et interpr., ''Paolo Giovio: Notable Men and Women of Our Time''. Cantabrigiae Mass.: Harvard University Press, 2013 * Lara Michelacci, ed., ''Paolo Giovio: Vita di Adriano VI''. La Scuola di Pitagora, 2015. ISBN 978-88-654-2333-2 * Lara Michelacci, ed., ''Paolo Giovio: Commentario de le cose de' Turchi''. Clueb, 2005. ISBN 978-88-491-2570-2 * Franco Minonzio, ed., ''Paolo Giovio: La descrizione del Lario''. Il Polifilo, 2007. ISBN 978-88-705-0336-4 * Franco Minonzio, ed., ''Paolo Giovio: Dialogo sugli uomini e le donne illustre del nostro tempo''. Taurinis: Aragno, 2011. ISBN 978-88-841-9516-6 ; Eruditio * ''Paolo Giovio, il Rinascimento e la memoria. Atti del Convegno ... 1983''. Comi, 1985 * C. Dionisotti, "Machiavelli e il Giovio" in C. Dionisotti, ''Machiavellerie'' (Taurinis, 1980) pp. 411-44 * Franco Minonzio, ''Studi gioviani. Scienza, filosofia e letteratura nell’opera di Paolo Giovio''. 2 voll. Comi, 2002 * R. Pavoni, ed., ''Collezioni Giovio, le immagini e la storia. Guida alla mostra''. Comi, 1983 * T. C. Price Zimmerman, "Francesco Guicciardini and Paolo Giovio" in ''Annali d’italianistica'' vol. 2 (1984) pp. 34-52 * T. C. Price Zimmerman, ''Paolo Giovio the Historian and the Crisis of Sixteenth-Century Italy''. Princetoniae: Princeton University Press, 1995 {{Google Books|sXrVSfSMu9gC|Paginae selectae}} ; Aliae encyclopaediae * "[https://web.archive.org/web/20190921181035/https://www2.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0622b.html Paulus Jovius]" in {{Hofmannus}} * Linda S. Klinger, "Giovio, Paolo" (2003) apud ''Grove Art Online'' [http://www.oxfordartonline.com/groveart/view/10.1093/gao/9781884446054.001.0001/oao-9781884446054-e-7000032561 Situs venalis] * Franco Minonzio, "[http://www.treccani.it/enciclopedia/paolo-giovio_%28Il-Contributo-italiano-alla-storia-del-Pensiero:-Storia-e-Politica%29/ Giovio, Paolo]" in ''Il Contributo italiano alla storia del Pensiero: Storia e Politica'' (Romae: Treccani, 2013) * {{ec|id=Zimmerman (2001)|c={{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/paolo-giovio_(Dizionario-Biografico)/|Giovio, Paolo|T. C. Price Zimmerman|2001}}}} {{NexInt}} * [[Series Ioviana]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Paolo Giovio|Paulum Iovium}} {{Fontes biographici}} {{Lifetime|1483|1552|Iovius, Paulus}} [[Categoria:Paulus Iovius| ]] [[Categoria:Alumni Universitatis Patavinae]] [[Categoria:Alumni Universitatis Ticinensis]] [[Categoria:Amatores artium]] [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Auctores Italiani]] [[Categoria:Biographi]] [[Categoria:Episcopi Ecclesiae Catholicae]] [[Categoria:Episcopi Nucerini Paganorum]] [[Categoria:Historici Italiae]] [[Categoria:Medici Italiae]] [[Categoria:Professores Studii Urbis]] [[Categoria:Scriptores Italiae]] f7t8d1htmky8yte3znqrgj9bfr0vj9z 0 18298 3954252 3953200 2026-04-11T02:21:13Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954252 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} {{res|Dertona}},<ref>“De Dertona ambigitur”: [[Velleius Paterculus]] 1.15; “Ex castris Dertona” subscribit Brutus inter epistulas [[Cicero]]nis ''[[Ad familiares]]'' 11.10.5</ref> apud recentiores {{res|Derthona}}<ref>{{Castiglioni}}</ref><ref name="CathHier">Cf. {{CathHierDiocese|trtn|Dioecesis Derthonensis}}</ref> ([[Lingua Italiana|Italiane]] ''Tortona''){{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=Unde nomen seriei stratigraphicae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tortonium||de|qid=Q499299}}|2=Q499299}} est [[Urbes Italiae|urbs]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 27&thinsp;440 incolarum, in [[Regio Italiae|regione]] [[Pedemontium|Pedemontio]] et in [[Provincia Alexandrina Statiellorum]] sita. === Sententia === Sententia urbis est: ''Pro tribus donis simil Terdona leonis'' ==Nomina urbis== [[Fasciculus:Derthona.jpg|thumb|Forma urbsi Dertonae antiquae]] Nomina latina urbis sunt: ''Derthona, Dertona, Colonia Julia, Colonia Julia Augusta Dertona, Dertona Colonia, Dertuna, Derzona, Julia Augusta, Julia Augusta Dertona, Tardonna, Tarduna, Tartona, Terdona, Tertona, Therdona, Turduna, Turtun''.<ref name="casalis">{{Godefridus Casalis}}</ref><ref name="graesse">{{Graesse}}</ref> Nomina latina incolarum sunt<ref name="casalis" /><ref name="CathHier" /><ref name="graesse" />: ''Derthonenses'' et ''Tortonenses'' (etiam: ''Dertonenses, Dordonenses, Tartonenses, Terdonenses, Tretornenses, Tretonenses''). == Geographia == [[Fasciculus:MadonnaDellaGuardia.JPG|thumb|Sanctuarium Nostrae Dominae Custodis Derthonensis]] Urbs sita ad dextram fluminis [[Iria (flumen)|Iriae]] ripam sub [[Appenninus|Apennino]] [[Liguria]]e stat. Derthona est urbs princeps [[Ager Derthonensis|Agri Derthonensis]]. == Incolae notabiles == [[Fasciculus:DonLorenzoPerosi.jpg|thumb|Presbyter compositorque [[Laurentius Perosi]] est natus Derthonae]] ; Nati Derthonae * Presbyter [[Laurentius Perosi]], compositor * [[Angelus Barbarino]], pictor * [[Sanctus Aloysius Orione]], advocatus pauperum veterumque, natus [[Pons Coronis|Ponte Coronis]] apud Derthonam. ; Mortui Derthonae * Iulius Valerius [[Maiorianus]], imperator Romanus == Aedificia egregia == [[Fasciculus:Tortona - Facciata dellOspedale - 1908DSC02598.JPG|thumb|Hospitii frons]] * Ecclesia cathedralis Assumptionis B.M.V. et S. Laurentii Martyris. * [[Sanctuarium Nostrae Dominae Custodis Derthonae]] == Ecclesia Catholica Romana == Derthona [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] est. Nomen sedis episcopalis [[Dioecesis Derthonensis]]<ref name="CathHier" /> est. === Ecclesiae === * [[Sanctuarium Nostrae Dominae Custodis Derthonae]]: Sanctuarium Nostrae Dominae Custodis Derthonae, ecclesia a Sancto Aloysio Orione facta anno 1931. Situs peregrinationis maximi momenti est quod spectat ad discipulos Orione. Hic corpus sancti sepultum est. == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Bettole di Tortona, Castellar Ponzano, Mombisaggio, Rivalta Scrivia, Torre Calderai, Torre Garofoli, Vho, Passalacqua''. == Municipia finitima == ''Alessandria, Bosco Marengo, Carbonara Scrivia, Castelnuovo Scrivia, Pontecurone, Pozzolo Formigaro, Sale, Sarezzano, Viguzzolo, Villalvernia, Villaromagnano, Berzano di Tortona''. == Notae == <references/> == Bibliographia == * “[https://web.archive.org/web/20190917213738/https://www2.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0044b.html Dertona]” in {{Hofmannus}} {{NexInt}} * [[Alexandria Statiellorum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Tortona|Derthonam}} {{Fontes geographici}} * [http://www.comune.tortona.al.it Situs publicus] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Derthona|!]] aq8vx1og99y2qxu5yo72740vit6exit 0 19682 3954247 3920512 2026-04-11T02:11:19Z LilyKitty 18316 de gustato 3954247 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Foods.jpg|thumb|Alimenta ex fontibus [[planta]]rum.]] [[Fasciculus:Frans Snyders 003.jpg|thumb|''Großes Stilleben mit einer Dame und Papagei'' ('Magna [[natura mortua]] cum [[mulier]]e et [[psittacus|psittaco]]'), [[pictura]] a [[Franciscus Snyder|Francisco Snyder]] picta, varia [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] alimenta pingit.]] '''Cibus''' est quaelibet res<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/212568/food Definitio] ex [[Encyclopaedia Britannica]].</ref> ad praebendum [[nutrimentum|nutritionale]] [[corpus (physica)|corporis]] [[animal]]is adiumentum consumpta, quae plerumque in [[planta|plantis]] vel [[animal]]ibus oritur, et nutrimenta necessaria continet, sicut [[carbohydratum|carbohydrata]], [[adeps|adipes]], [[proteinum|proteina]], [[vitaminum|vitamina]], et [[minerale|mineralia]]. Res ab [[organismus|organismo]] ingeritur atque ab organismi [[cellula|cellulis]] concoquitur ut [[energia]]m efficiat, [[vita]]m sustineat, vel auctum excitet. Homines plerumque cibum cum [[potio]]ne edunt. Omnem per [[historia]]m, homines alimentum rationibus [[duo|duabus]] comprehenderunt: [[venator et collector|venatione et collectione]] atque [[agricultura]]. Hodie, plurimum [[energia alimentarius|energiae alimentariae]]<!--food energy--> quam [[numerus incolarum]] mundi<!--world population--> consumit ab [[industria alimentaria]]<!--food industry--> et [[biotechnologia]] suppeditatur. Pars [[Homo|hominis]] [[cultura]]e locos foris ad edere habere est, [[popina]]s nomine, et habere possunt varias culturas cibi e variis partibus [[Tellus (planeta)|mundi]]. == De vocabulis == Vocabula significatione cibo similia sunt ''esca'', ''[[victus]]'', ''[[alimentum]]'' (a verbo ''alere''), ac ''pabulum''. == Fontes cibi == Maior cibi humani pars in [[plantae|plantis]] oritur. Praeter ipsas plantas quas homines edunt, etiam [[animalia]] ab hominibus esa plantis aluntur. Multis victus cottidianus est [[frumentum]], quod plus [[energia]]e cibariae per [[orbis terrarum|orbem terrarum]] quam ulla alia planta culta praebet. Inter frumenta [[maizium]], [[triticum (alimentum)|triticum]], [[oryza (victus)|oryzaque]] 87 centesimas partes totius frumenti cultivationis constituunt.<ref name="prodstat">{{cite web |url=http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx |title=ProdSTAT |work=FAOSTAT |accessdate=2008}}.</ref> Maxima frumenti pars per orbem terrarum culti [[pecus|pecori]] datur. Inter alimenta neque ex animalibus neque ex plantis facta sunt [[fungi]] esculenta, ut [[boletus|boleti]]. Fungi et [[bacteria]] adhibentur in cibis [[fermentatio|fermentatis]] et [[salsura|salsis]] ut [[panis|pane]] fermentato, [[temetum|temetis]], [[caseus|caseo]], [[cucumis|cucumeribus]] salsis, [[kombucha]], ac [[iogurtum|iogurto]]. Nonnulla [[Cyanobacterium|cyanobacteria]] ut [[spirulina]] supplementa cibaria eduntur.<ref>McGee 2004, 333–34.</ref> Substantiae inorganicae ut [[sal]], [[sodium bicarbonatum]], ac [[tartarum]] ad cibos servandos et mutantos adhibentur. ==Genera cibi== {{div col|3}} * [[Cibus celer]] * [[Cibus consolationis]] * [[Cibus integer]] * [[Cibus naturalis]] * [[Cibus nimis machinatus]] * [[Cibus organicus]] * [[Cibus quisquiliarum]] * [[Cibus tardus]] * [[Cibus marinus]] * [[Cibus promptus]] * [[Cibus romanus]] * [[Diaeta]] * [[Fructus]] * [[Fruges]] * [[Frumentum]] * [[Tragemata]] {{div col end}} ==Notae== <references/> == Bibliographia == [[Fasciculus:Refractometer.jpg|thumb|upright=0.8|[[Refractometer]] [[manus|manualis]] ad [[index Brixianus|indicem Brixianum]] [[frustus|fructuum]] metiendum adhibetur.]] * Aguilera, Jose Miguel, et David W. Stanley. [[1999]]. ''Microstructural Principles of Food Processing and Engineering''. Springer. ISBN 0-8342-1256-0. * Campbell, Bernard Grant. [[1998]]. ''Human Evolution: An Introduction to Man's Adaptations.'' Aldine Transaction. ISBN 0-202-02042-8. * Carpenter, Ruth Ann. et Carrie E. Finley. [[2005]]. ''Healthy Eating Every Day.'' Human Kinetics. ISBN 0-7360-5186-4. * Collingham, E. M. [[2011]]. ''The Taste of War: World War Two and the Battle for Food.'' * Davidson, Alan. [[2006]]. ''The Oxford Companion to Food.'' Ed. secunda. Oxoniae: Oxford University Press. * Chris Gosden, Jon G. Hather, edd., ''The Prehistory of Food: Appetites for Change''. Londinii: Routledge, 2004 {{Google Books|gWaP9F-SZsoC|Paginae selectae}} * Howe, P., et S. Devereux. [[2004]]. ''Famine Intensity and Magnitude Scales: A Proposal for an Instrumental Definition of Famine.'' * Humphery, Kim. [[1998]]. ''Shelf Life: Supermarkets and the Changing Cultures of Consumption.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-62630-7. * Jango-Cohen, Judith. [[2005]] ''The History Of Food.'' Twenty-First Century Books. ISBN 0-8225-2484-8. * Jurgens, Marshall H. [[2001]]. ''Animal Feeding and Nutrition.'' Kendall Hunt. ISBN 0-7872-7839-4. * Katz, Solomon. [[2003]]. ''The Encyclopedia of Food and Culture.'' Scribner. * Kripke, Gawain. ''[https://web.archive.org/web/20060714133231/http://www.oxfam.org/en/policy/briefingpapers/bp71_food_aid_240305 Food aid or hidden dumping?]''. Oxfam International, Martii 2005 * Lawrie, Stephen, et R. A. Lawrie. [[1998]]. ''Lawrie's Meat Science.'' Woodhead Publishing. ISBN 1-85573-395-1. * Magdoff, Fred, John Bellamy Foster, et Frederick H. Buttel. [[2000]]. ''Hungry for Profit: The Agribusiness Threat to Farmers, Food, and the Environment.'' ISBN 1-58367-016-5. * Mason, John. [[2003]]. ''Sustainable Agriculture.'' Landlinks Press. ISBN 0-643-06876-7. * Merson, Michael H., Robert E. Black, et Anne J. Mills. [[2005]]. ''International Public Health: Disease, Programs, Systems, and Policies.'' Jones and Bartlett Publishers. * McGee, Harold. [[2004]]. ''On Food and Cooking: The Science and Lore of the Kitchen.'' Novi Eboraci: Simon and Schuster. ISBN 0-684-80001-2. * Mead, Margaret. [[1997]]. The Changing Significance of Food. In ''Food and Culture: A Reader,'' edd. Carole Counihan et Penny Van Esterik. Londinii: Routledge. ISBN 0-415-91710-7. * Messer, Ellen, Laurie Fields Derose, et Sara Millman. [[1998]]. ''Who's Hungry? and How Do We Know?: Food Shortage, Poverty, and Deprivation.'' United Nations University Press. ISBN 92-808-0985-7. * National Institute of Health. [[2006]]. "Food poisoning." ''MedlinePlus Medical Encyclopedia,'' 11 Maii 2006. Ex http://www.niaid.nih.gov/publications/pdf/foodallergy.pdf die 2006-09-29 accesso. * Nestle, Marion. [[2007]]. ''Food Politics: How the Food Industry Influences Nutrition and Health.'' Ed. retractata et aucta. Berkeleiae: University Presses of California. ISBN 0-520-25403-1. * Nicklas, Barbara J. [[2002]]. ''Endurance Exercise and Adipose Tissue.'' Boca Raton Floridae: CRC Press ISBN 0-8493-0460-1. * Parekh, Sarad R. [[2004]]. ''The Gmo Handbook: Genetically Modified Animals, Microbes, and Plants in Biotechnology.'' Humana Press. ISBN 1-58829-307-6. * Regmi, Anita, ed. [[2001]]. ''Changing Structure of Global Food Consumption and Trade.'' Market and Trade Economics Division, Economic Research Service, USDA. * Schor, Juliet, et Betsy Taylor, eds. [[2003]]. ''Sustainable Planet: Roadmaps for the Twenty-First Century.'' Beacon Press. ISBN 0-8070-0455-3. * Shah, Anup. ''Food Dumping (Aid) Maintains Poverty: Causes of Poverty''. Ex http://www.globalissues.org/TradeRelated/Poverty/FoodDumping.asp die 2006-09-29 accesso. * [[Fridericus Simoons|Simoons, Frederick J.]] 1961. ''Eat Not This Flesh: Food Avoidances from Prehistory to the Present.'' ISBN 0-299-14250-7. * Smith, Andrew, ed. [[2007]]. "Food Marketing." ''Oxford Encyclopedia of American Food and Drink.'' Novi Eboraci: Oxford University Press. * Van den Bossche, Peter. [[2005]]. ''The Law and Policy of the bosanac Trade Organization: Text, Cases and Materials.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-82290-4. ==Nexus interni== {{div col|3}} * [[Agricultura]] * [[Anthropophagia]] * [[Ars coquinaria]] * [[Ars coquinaria mediaevalis]] * [[Cibus nimis machinatus]] * [[Conditio nutrimentorum prava]] * [[Crustulum Fortunae]] * [[Diaeta]] * [[Dies mundialis alimenti]] * [[Fames]] * [[Ferculum (Ars coquinaria)|Ferculum]] * [[Fertilitas]] * [[Grimod de la Reynière]] * [[Gustatus]] * [[Ingeniaria cibaria]] * [[Ioannes Anthelmus Brillat-Savarin]] * [[Ius alimentum utendi]] * [[Libri de re culinaria antiqui]] * [[Libri de re culinaria aevo litterarum renatarum scripti]] * [[Obesitas]] * [[Politica cibaria]] * [[Piscicultura]] * [[Securitas cibaria]] * [[Scientia solorum]] * [[Vegetatio]] {{div col end}} ==Nexus externi== {{Communia|Food|alimentum}} * [http://www.foodtimeline.org/ Annales alimentorum] * [http://wikibooks.org/wiki/Cookbook ''Wikibooks Cookbook''] * Food and Agriculture Organization. [https://web.archive.org/web/20100524003917/http://www.fao.org/ag/ags/subjects/en/agmarket/food.html Commercium alimentorum] * Food and Agriculture Organization. ''[http://www.fao.org/docrep/008/a0200e/a0200e00.htm The State of Food Insecurity in the World 2005]'' * Hannaford, Steve. ''[http://www.oligopolywatch.com/2005/10/06.html Oligopoly Watch: Top 20 world food companies]'' * United Kingdom Office of Public Sector Information. ''[http://www.opsi.gov.uk/acts/acts1990/Ukpga_19900016_en_2.htm#mdiv1 Food Safety Act 1990 (c. 16)]''. * United States Department of Agriculture, USDA Economic Research Service. ''[http://www.ers.usda.gov/briefing/CP The Economics of Food, Farming, Natural Resources, and Rural America.]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' * United States Department of Agriculture, USDA Economic Research Service. ''[https://web.archive.org/web/20090927215528/http://www.ers.usda.gov/Briefing/ Global Food Markets: Briefing Rooms]''. * US Food and Drug Administration. ''[http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?CFRPart=582&showFR=1 Animal drugs, feeds, and related products: substances generally recognized as safe]'' * World Food Programme. ''[https://web.archive.org/web/20060928075506/http://www.wfp.org/food_aid/introduction/index.asp?section=12&sub_section=1 Breaking out of the Poverty Trap: How We Use Food Aid]''. * World Health Organization. ''[http://www.who.int/nutgrowthdb/en/ WHO Global Database on Child Growth and Malnutrition]'' * World Trade Organization. ''[http://www.wto.org/trade_resources/history/wto/urug_round.htm The Uruguay Round]'' [[Categoria:Alimenta|!]] [[Categoria:Ars coquinaria]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Anthropologia}} 47z8kqyy9q31chg2y5ef7hqhblbczbn 0 23611 3954251 3953197 2026-04-11T02:18:58Z Grufo 64423 Typographia tantum 3954251 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} [[Fasciculus:IMG 3148 Giovan Pietro Lasagna, Monumento a Decimo Magno Ausonio - Milano, Scuole palatine - Foto G. Dall'Orto, 3-gen-2006.jpg|thumb]] {{res|Decimus Magnus Ausonius}} poeta Gallo-Romanus fuit qui circa annum [[310]] [[Cossio|Cossione]] (Francogallice ''Bazas'') haud procul a [[Burdigala]] natus est et circa annum [[393]] ibidem mortuus est. Gratianum autem principem, cum puer erat, instituit, eique postea rem publicam gerenti adfuit. == De vita == Pater eius medicus humili genere natus, mater autem honesto loco nata erat. Ausonius primo Burdigalae, deinde Tolosae apud Arborium avunculum grammaticae et arti rhetoricae studuit, antequam in urbem patris revertit. Ibi per tria decennia grammaticus et rhetor fuit; in numero discipulorum eius et ille praeclarus Pontius Paulinus episcopus Nolae fuit. Circa annum trecentesimum sexagesimum quintum imperator Valentinianus Primus eum praeceptorem Gratiani filii Augustam Treverorum arcessivit. Quo auctore postea praefecturam Galliae et consulatum adeptus est, postquam Valentiniano adhuc vivente comes et quaestor sacri palatii factus est. Fertur Ausonius post annum trecentesimum nonagesimum tertium de vita decessisse. Cuius opera, quae ipse opuscula appellavit, sunt omnia divisa in partes tres. Quarum una, quae personalis dicitur, et Praefatiunculas et Gratiarum actionem et Parentalia et alia opera continet; altera, quae scholastica-historica nominatur, et Ordinem urbium nobilium et Fastos et Eclogas et alia complectitur; ad tertiam autem, quae artificiosa vocatur, et Cento nuptialis et Cupido cruciatus et liber praeclarus, qui ''[[Mosella (Ausonius)|Mosella]]'' inscriptus est, et alia pertinent. Amicus erat [[Quintus Aurelius Symmachus|Quinti Aurelii Symmachi]] qui antiquos deos colere perstabat. Anno [[371]] Mosellam flumen et Bissulam puellam Alamannicam cecinit eodemque in cantu viam inter [[Bingium]] et Augustam Treverorum descripsit qua anno [[368]] vectus erat. Haec via hodie [[via Ausoniana]] vocatur. Ad viam oppida [[Belginum]] et [[Dumnissus]] sunt. == Bibliographia == ; Editiones * 1496 : ''Ausonii Peonii poetae disertissimi epigrammata''. Venetiis: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Tacuinus||it|qid=Q3768197}} [http://bibliotheque.bordeaux.fr/in/faces/details.xhtml?id=h::BordeauxS_330636101_INC015&jscheck=1 Textus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * 1511 : ''Ausonii opera diligentius castigata et in meliorem ordinem per quinque tomos restituta''. Lutetiae Parisiorum ex aedibus Ascensianis [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k71901g/f2.image Textus] aopud ''Gallica'' * 1517 : ''Ausonius''. Venetiis: in aedibus Aldi et Andreae soceri [https://web.archive.org/web/20181002142717/http://1886.u-bordeaux-montaigne.fr/items/show/71959 Textus] exemplaris olim ad [[Michael Montanus|Michaelem Montanum]] pertinentis * 1523 : ''Decii Ausonii Burdigalensis viri consularis varia opuscula diligenter recognita''. Basileae: apud Valentinum Curionem [https://www.e-rara.ch/zuz/content/titleinfo/14227814 Textus] apud ''e-Rara'' * 1575 : [[Iosephus Iustus Scaliger]], ed., ''D. Magni Ausonii Burdigalensis ... Opera in meliorem ordinem digesta. Recognita sunt à Josepho Scaligero''. Lugduni: apud Gryphium [http://numelyo.bm-lyon.fr/f_view/BML:BML_00GOO0100137001100392567# Textus] * 1608 : [[Iosephus Iustus Scaliger]], [[Elias Vinetus]], edd., ''D. Magni Ausonii Burdig. viri consularis Opera''. Genavae: typis Jacobi Stoer [https://www.e-rara.ch/gep_r/content/titleinfo/16295765 Textus] apud ''e-Rara'' * 1921 : Hugh G. Evelyn White, ed. et interpr., ''Ausonius''. 2 voll. Londinii: Heinemann (''[[Loeb Classical Library]]'') [https://archive.org/details/L096AusoniusI17 vol. 1] [https://archive.org/details/L115AusoniusII1820PaulinusPellaeusEucharisticus vol. 2] * 1935 : Max Jasinski, ed. et interpr., ''Ausone: œuvres en vers et en prose''. 2 voll. Lutetiae: Garnier * 1991 : R. P. H. Green, ed., ''The Works of Ausonius''. Oxonii: Clarendon Press ; Eruditio * {{Opus | cognomen auctoris = Hunink | nomen auctoris = Vincentius | cognomen redactoris 1 = Orbán | nomen redactoris 1 = Árpád Peter | cognomen redactoris 2 = van der Poel | nomen redactoris 2 = Marcus Gerardus Maria | nomenclatura = compendiaria | titulus = The fish catalogue in Ausonius' Mosella: literary backgrounds of Mos. 75-149 | contextus = Ad litteras. Latin studies in honour of J.H. Brouwers | annus = 2001 | domus editoria = Nijmegen University Press | isbn = 9789037305739 | url = https://www.vincenthunink.nl/documents/ausonius_fish.htm | salus url = obiit | retrospectio = 20160511125939 }} == Nexus externi == * [https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost04/Ausonius/aus_intr.html Opera pauca] apud ''Bibliothecam Augustanam'' * [http://www.thelatinlibrary.com/ausonius.html Opera pauciora] apud ''[[The Latin Library]]'' {{Index consulum sub principatu electorum| praedecessores=[[Valens|Imp. Caesar Flavius Valens Augustus]] VI et [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] II| annus= 379<br />cum<br />[[Quintus Clodius Hermogenianus Olybrius|Quinto Clodio Hermogeniano Olybrio]]| successores=[[Gratianus|Imp. Caesar Flavius Gratianus Augustus]] V et [[Theodosius I|Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus]]}} {{DEFAULTSORT:Ausonius, Decimus Magnus}} [[Categoria:Nati saeculo 4]] [[Categoria:Mortui saeculo 4]] [[Categoria:Auctores Latini antiqui]] [[Categoria:Scriptores Galliae]] [[Categoria:Praefecti Praetorio]] [[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]] [[Categoria:Decimus Magnus Ausonius]] rlxy7ob6pj0ldssa6jc1efqgxug7u9i 0 24953 3954244 3953035 2026-04-11T01:55:26Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954244 wikitext text/x-wiki {{disnomen}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Germanica | significatio = "homo terrae clarae" | imago = Dobersberg Pfarrkirche - Hochaltar 3.jpg | capitulum = [[Sanctus Lambertus Traiectensis]], episcopus Francus }} '''Lambertus''' ([[Francogallice]] ''Lambert'') est [[nomen]] masculinum, a radicibus Germanicis ''landa'', “terra”, et ''beraht'', “clarus”.<ref>Behind the Name, s.v. [https://www.behindthename.com/name/lambert “Lambert”]. {{Ling|Anglice}}</ref> Primus sanctus Christianus huius nominis fuit [[Lambertus Traiectensis]], episcopus [[Traiectum Mosae|Traiecti Mosae]]. ''Lambert'' est etiam cognomen Francicum. == Homines == * [[Lambertus Dini]] * [[Lambertus Donati]] * [[Lambertus Hersfeldensis]] * [[Lambertus Lensing]] * [[Lambertus Poell]] * Lambertus, qui dicitur Scannabecchi, vel P.P. [[Honorius II]] * [[Lambertus Spoletensis]] * {{Creanda|nl|Lambertus van Maastricht|Lambertus Traiectensis}}, sanctus * [[Lambertus de Tureio]] * [[Lambertus de Visscher]] * [[Lambertus Wilson]] == Notae == <references /> {{NexInt}} {{nexus nominis}} * [[Spina Lamberti]] [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] pneplthlosf0h33p1k82z9qynjmvcpf 3954245 3954244 2026-04-11T01:55:57Z Grufo 64423 3954245 wikitext text/x-wiki {{disnomen}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Germanica | significatio = "homo terrae clarae" | imago = Dobersberg Pfarrkirche - Hochaltar 3.jpg | capitulum = [[Sanctus Lambertus Traiectensis]], episcopus Francus }} '''Lambertus''' ([[Francogallice]] ''Lambert'') est [[nomen]] masculinum, a radicibus Germanicis ''landa'', “terra”, et ''beraht'', “clarus”.<ref>Behind the Name, s.v. [https://www.behindthename.com/name/lambert “Lambert”]. {{Ling|Anglice}}</ref> Primus sanctus Christianus huius nominis fuit [[Lambertus Traiectensis]], episcopus [[Traiectum Mosae|Traiecti Mosae]]. ''Lambert'' est etiam cognomen Francicum. == Homines == * [[Lambertus Dini]] * [[Lambertus Donati]] * [[Lambertus Hersfeldensis]] * [[Lambertus Lensing]] * [[Lambertus Poell]] * Lambertus, qui dicitur Scannabecchi, vel P.P. [[Honorius II]] * [[Lambertus Spoletensis]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lambertus Traiectensis||nl|qid=Q283447}}, sanctus * [[Lambertus de Tureio]] * [[Lambertus de Visscher]] * [[Lambertus Wilson]] == Notae == <references /> {{NexInt}} {{nexus nominis}} * [[Spina Lamberti]] [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] bwpry6bfg1pg8v0zl0p8r2mc5cd21w8 0 27524 3954261 3953802 2026-04-11T02:36:15Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954261 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}}{{L1}} [[Fasciculus:Athenaeus Marcianus Z 447 f 1r.png|thumb|upright=1.5|[[Athenaeus (Naucratites)|Athenaeus]], ''Deipnosophistae'': prima pagina textus nobis servati. [[Bibliotheca Marciana]] [[Venetaie|Venetiarum]] MS. Gr. Z. 447 f. 1r.]] {{Ores|Deipnosophistae}}<ref>“[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k87206050 Athenaei Naucratitis ... Deipnosophistarum libri]”: titulus versionis Latinae I. Dalecampii, 1583</ref> vel {{Ores|Dipnosophistae}}<ref>{{*Cfr}} “[https://archive.org/details/athenaeinavcrati03atheuoft Athenaeus: Dipnosophistae]”: frons editionis G. Kaibel, 1887</ref> (Δειπνοσoφισταί, scilicet “professores cenarum”) est dialogus [[Graece]] scriptus [[saeculum 3|saeculo III]] ineunte ab [[Athenaeus Naucratita|Athenaeo]] [[Naucratis|Naucratita]]. In hoc opere triginta personae, celebrantes [[Roma]]e festos dies quondam ''[[Parilia]]'' nuncupatos, de permultis rebus disserunt, luxuriis, [[amor]]ibus, [[musica]], facetiis, [[philologia]] Graeca, sed praesertim de [[cibum|cibo]], [[vinum|vino]], [[ebrietas|ebrietate]], [[cena|cenis]], [[convivium|conviviis]]. Citantur auctores fere 800, opera fere 2&nbsp;000 scriptorum Graecorum antiquorum maxima parte deperdita. ''Deipnosophistae'' in quindecim libros divisae sunt. Manuscriptus unus tantum hoc opus nobis praebet, videlicet [[Marcianus 447]] (“A” apud editores), e quo libri I et II, prima pars libri III, ultima libri XV pagina aliaequa paginae paucae deperditae sunt. Ea quae nobis desunt partim ex ''[[Deipnosophistarum epitome|epitoma Deipnosophistarum]]'' restitui possunt, recensione abbreviata saeculo XII composita res librorum quindecim comprehendente. == Res principales == Textus ''Deipnosophistarum'' epitomaeque secundum paginas editionis [[Isaacus Casaubonus|Casauboni]] (1598) citari solet. Numeri paginarum sectionesque a-f cuiusque paginae in marginibus editionum recentiorum fere omnium recitantur. {{div col|2}} * '''Liber I''': ''Epitome'' 1a-3f : praefatio; de forma operis * ''Epitome'' 3f-8e : de [[ganeo]]nibus * ''Epitome'' 8e-19a et 24b-25f : de vita heroum [[Homerus|Homericorum]] * ''Epitome'' 19a-23a : de [[ioculator]]ibus lusoribusque et [[saltatio|saltatoribus]] * ''Epitome'' 23a-24b : potare et comedere * ''Epitome'' 25f-34e; '''Liber II''': ''Epitome'' 35a-40f : de [[vinum|vino]] et ebrietate * ''Epitome'' 40f-47a : de [[aqua]] * ''Epitome'' 47a-49d : de [[epulum|epulis]] et [[triclinium|tricliniis]] * ''Epitome'' 49d-71f; '''Liber III''': ''Epitome'' 72a-73e, textus plenus 74a-85c : de [[fructus|fructibus]] [[holus|holeribus]]que * 85c-94b : de conchyliis * 94c-104c : de [[omasum (gastronomia)|omasis]] carnibusque variis * 104c-108f : de [[squillarum genus|cammaris]], [[iecur]]e, cibo marino * 108f-116a : de [[panis|pane]] * 116a-121e : de salsamentis * 121e-125f : de usu [[glacies|glaciei]] * 125f-127d : de [[placenta (libum)|placenta]] * '''Liber IV''': 128a-169b : de cenis [[Macedonia|Macedonum]] [[Graecia|Graecorum]] aliorumque * 169b-174a : de instrumento coquinario * 174a-185a : de instrumentis musicis * '''Liber V''': 186a-193c : de [[symposium|symposiis]] Homericis * 193c-211d : de conviviis Hellenisticis * 211d-222b : de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|luxus|luxu|fr|qid=Q10953913}} philosophorum * '''Liber VI''': 222a[bis]-228c : de [[piscatus|piscatoribus]] * 228c-234c : de instrumento cenatico * 234c-262a : de [[parasitus (Graecia antiqua)|parasitis]] * 262a-270e : de [[servitudo|servis]] * 270e-275b; '''Liber VII''': 275e-330c '''Liber VIII''': 330f-365a : de piscibus * '''Liber IX''': 366a-368f : de [[perna]] * 368f-376c et 384a-411a : de holeribus et carnibus animalium volatiliumque * 376c-383f : de [[coquus|coquis]] * '''Liber X''': 412a-448b : de ganeonibus potoribusque * 448b-459c : de [[aenigma]]tibus * '''Liber XI''': 459a[bis]-503f et ''Epitome'' 781c-784d : de vasis potoriis * 503f-509e : de [[Plato]]nis malitia * '''Liber XII''': 510a-554f : de {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|luxus|luxu|fr|qid=Q10953913}} * '''Liber XIII''': 555a-572d : de [[mulier]]ibus * 572d-596f : de [[hetaera|hetaeris]] * 596f-601e et 610b-612f : de [[amor]]e * 601e-606b : de [[Homosexualitas|homosexualitate]] * 606b-610b : de amore animalium * '''Liber XIV''': 613a-616e : de iocis * 616e-639a : de [[musica]] * 639b-658e : de [[secunda mensa|secundis mensis]] * 658e-664f : de [[coquus|coquis]] * '''Liber XV''': 665a-670f : de [[cottabus|cottabo]] * 670f-686c : de [[corona|coronis]] * 686c-693f : de [[aroma]]tibus * 693f-699c : de [[scolion|scoliis]] * 699d-700e et ''Epitome'' 700f-702c : de [[taeda|taedis]] {{div col end}} == Notae == <references /> == Bibliographia == [[Fasciculus:Athenaeus Deipnosophists edited by Isaac Casaubon.jpg|thumb|Editio Casauboni anno 1657 reimpressa]] [[Imago:Deipnosophistae.tif|thumb|''Dipnosophistae'', 1535]] ; Editiones et versiones * 1514 : [[Marcus Musurus]], ed., ''Ἀθηναίου δειπνοσοφιστοῦ τὴν πολυμαθεστάτην πραγματείαν νῦν ἔξεστι σοι φιλόλογε ... ἐς γνῶσιν ἐλθεῖν''. Venetiis apud [[Aldus Manutius|Aldum]] et Andream socerum, 1514 ([[editio princeps]]); [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10195496-8 Textus] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10139384-1 aliud exemplar] * 1535 : [[Iacobus Bedrotus]], [[Christianus Herlinus]], edd., ''Ἀθηναίου δειπνοσοφιστῶν βίβλια πεντεκαίδεκα: Athenaei Dipnosophistarum, hoc est argute sciteque in convivio disserentium, lib. XV''. Basileae: apud I. Valderum, 1535 {{Ling|Graece}} [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb11347990-8 Textus] apud Monacenses * 1556 : [[Natalis de Comitibus]], interpr., ''Athenaei Dipnosophistarum sive Coenae sapientium libri XV'' Natale de Comitibus Veneto nunc primum e Graeca in Latinam linguam vertente. Venetiis apud Andream Arrivabenum, 1556; Basileae: Henrichus Petrus, 1556; Parisiis: Franciscus Barptolomaeus Honoratus, 1556; Lugduni, 1556 {{Ling|Latine}} [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10139391-5 Editio Veneta] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10170016-6 Editio Parisiensis] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10170015-0 Editio Lugdunensis] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10994136-8 Editio Basiliensis] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10140574-7 Editio Veneta 1572] * 1583 : [[Iacobus Dalechampius]], interpr., ''Athenaei ... Deipnosophistarum libri quindecim'' in Latinum sermonem versi a Iacobo Dalechampio. Lugduni: A. de Harsy, 1583; ibidem 1597 {{Ling|Latine}} [https://archive.org/details/bub_gb_F97OmyRmBFQC Editio 1583 apud Internet Archive] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10195500-7 apud Monacenses] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10139392-0 aliud exemplar] * 1598 : [[Isaacus Casaubonus]], ed.; [[Iacobus Dalechampius]], interpr., ''Athenaei Deipnosophistarum libri quindecim''. Heidelbergiae 1598 {{Ling|Graece|Latine}} [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10139387-7 Textus] ** ''Athenaei Deipnosophistarum libri quindecim'' ex editione [[Isaacus Casaubonus|Casauboni]] et interpretatione Dalechampii. Lugduni 1612 et 1657 {{Ling|Graece|Latine}} [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10209605-9 Editio 1612] [http://bvpb.mcu.es/es/consulta/registro.cmd?id=406751 Editio 1612 (imprime “''Objetos digitales''”)] [https://archive.org/details/bub_gb_ZvGCkzC6SkEC Editio 1657 apud Internet Archive] [http://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10139388-3 apud Monacenses] * 1680 : [[Michael de Marolles]], interpr., ''Athénée: Les quinze lives des Deipnosophistes'' e versionibus Latinis Francogallice a Michaele de Marolles versi. Lutetiae: J. Langlois, 1680 {{Ling|Francogallice}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1230239 Textus interretialis] * 1789 : [[Lefebvre de Villebrune]], interpr., ''Banquet des savans par Athénée'' interpr. Lutetiae, 1789. 5 voll. {{Ling|Francogallice}} * 1801-1807 : [[Iohannes Schweighaeuser|J. Schweighäuser]], ed., ''Athenaei Naucratitae Deipnosophistarum libri XV''. Argentorati 1801-1807 {{Ling|Graece|Latine}} [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru01athe 1] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru02athe 2] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru03athe 3] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru04athe 4] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru05athe 5] * 1827 : [[Gulielmus Dindorf|G. Dindorf]], ed., ''Athenaei Deipnosophistarum libri XV''. Lipsiae 1827. {{Ling|Graece}} [http://www.archive.org/details/deipnosophistae01athe 1] [http://www.archive.org/details/deipnosophistae02athe 2] [http://www.archive.org/details/deipnosophistae00athe 3] * 1840 : Giovanni Petrettini, interpr., ''Dei dipnosofisti di Ateneo tutto che risguarda alle belle arti ...'' (''Biblioteca greca delle belle arti'', vol. 2). Mediolani: Molina, 1840 {{Ling|Italiane}} {{Google Books|8PDFeX0VvYAC}} * 1854 : C. D. Yonge, interpr., ''The Deipnosophists or Banquet of the Learned of Athenaeus''. 3 voll. Londinii: Henry Bohn, 1854. {{Ling|Anglice}} [http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/Literature/Literature-idx?type=browse&scope=Literature.DeipnoSub Textus huius versionis] [http://digital.library.wisc.edu/1711.dl/Literature.AthV1 v. 1] * 1858-1867 : [[Augustus Meineke|A. Meineke]], ed., ''Athenaei Deipnosophistae''. 3 voll. Lipsiae 1858-67. (''[[Bibliotheca Teubneriana]]'') {{Ling|Graece}} * 1887-1890 : [[Georgius Kaibel|G. Kaibel]], ed., ''Athenaei Naucratitae Deipnosophistarum libros XV''. Lipsiae: Teubner, 1887-90. 3 voll. (''[[Bibliotheca Teubneriana]]'') {{Ling|Graece}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k251078 Vol. 1] [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k25111h 2] [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k25112v 3] * 1924 : Thierry Sandre, interpr., ''Le Chapitre treize d'Athénée''. Ambianis: Malfère, 1924 {{Ling|Francogallice}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k329986c Textus] apud Gallica * 1927-1941 : [[Carolus Burton Gulick|C. B. Gulick]], ed. et interpr., ''Athenaeus: The Deipnosophists''. 7 voll. Cantabrigiae Mass.: Harvard University Press, 1927-1941. (''[[Loeb Classical Library]]'') 7 voll. {{Ling|Graece|Anglice}} [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Athenaeus/Introduction*.html Praefatio huius editionis apud LacusCurtius] * 1956 : A. M. Desrousseaux, ed. et interpr., ''Athénée de Naucratis: Les deipnosophistes: livres I et II''. Lutetiae: Les Belles Lettres, 1956. (''[[Collection Budé]]'') {{Ling|Graece|Francogallice}} * 1998-2001 : Claus Friedrich, interpr., T. Nothers, ed., ''Athenaios: Das Gelehrtenmahl''. 5 voll. Stutgardiae: Hiersemann, 1998–2001 * 2000- : Lucía Rodríguez-Noriega Guillén, ed. et interpr., ''Ateneo: Banquete de sofistas''. Vol. 1- . Matriti: Gredos, 1998- * 2001 : Luciano Canfora, ed.; R. Cherubina et al., interprr.; Christian Jacob, praefat., ''Ateneo: I deipnosofisti: I dotti a banchetto''. 4 voll. Romae: Salerno editrice, 2001 {{Ling|Graece|Italiane}} [http://www.plekos.uni-muenchen.de/2002/ratenaios.pdf recensio huius editionis] * 2006-2012 : {{ec|id=Olson, ed. (2006-2012)|c=[[S. Douglas Olson]], ed. et interpr., ''Athenaeus: The Learned Banqueters''. 8 voll. Cantabrigiae Mass.: Harvard University Press, 2006-2012 (''[[Loeb Classical Library]]'') {{Ling|Graece|Anglice}}}} * 2009 : Benoit Louyest, ed., ''Mots de poissons: le Banquet des sophistes, livres 6 et 7''. Villeneuve d'Ascq: Septentrion, 2009 * 2018 : Sylvie Rougier-Blanc, ed., ''Athénée de Naucratis. Le banquet des savants, livre XIV: Spectacles, chansons, danses, musiques et desserts''. 2 voll. Burdigalae: Ausonius. ISBN 9782356132369 * 2019- : Douglas Olson, ed., ''Athenaeus Naucratites: Deipnosophistae'': volumina quinque quorum prima non iam prodit. Berolini: De Gruyter, 2019- (''[[Bibliotheca Teubneriana]]'') ; Commentarii * 1600 : [[Isaacus Casaubonus]], ''Animadversiones in Athenaei Deipnosophistas''. Lugduni 1600 [https://archive.org/details/bub_gb_EIEfx0tNQScC/ editio 1664]; [https://archive.org/details/b28771667_0001 editio 1796/1843 vol. 1] [https://archive.org/details/b28771667_0002 2] [http://www.archive.org/details/animadversionumi03casauoft 3] * 1801-1807 : J. Schweighäuser, ''Animadversiones in Athenaei Deipnosophistas''. Argentorati 1801-1807. [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru06athe 1] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru07athe 2] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru08athe 3] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru09athe 4] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru10athe 5] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru11athe 6] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru12athe 7] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru13athe 8] [http://www.archive.org/details/deipnosophistaru14athe 9 (indices)] ; Eruditio recentior * D. Ambaglio, “I Deipnosofisti di Ateneo e la tradizione storica frammentaria” in ''Athenaeum'' vol. 78 (1990) pp. 51-64 * Barry Baldwin, “Athenaeus and His Work” in ''Acta Classica'' vol. 19 (1976) pp. 21-42 [https://www.jstor.org/stable/24591503 JSTOR] * Aurélien Berra, “[https://core.ac.uk/download/pdf/47107458.pdf Athénée et le style]” in Pierre Chiron, Carlos Lévy, edd., ''Les Noms du style dans l’Antiquité gréco-romaine'' (Lovanii: Peeters, 2010) pp. 253-278 * David Braund, John Wilkins, edd., ''Athenaeus and his world: reading Greek culture in the Roman Empire''. Exoniae: University of Exeter Press, 2000 * Jerzy Danielewicz, “Poetic Quotations and Discourse Strategies in Athenaeus” in ''Eos'' vol. 93 (2006) pp. 116-130 * I. Düring, “De Athenaei Dipnosophistarum indole atque dispositione” in ''Apophoreta Gotoburgensia Vilelmo Lundström oblata'' (Gothenburgi, 1936) pp. 226-270 * Robert J. Gorman, Vanessa B. Gorman, ''Corrupting Luxury in Ancient Greek Literature''. Ann Arbor: University of Michigan Press, 2014 * Catherine Grandjean, Anna Heller, Jocelyne Peigney, ''A la table des rois: luxe et pouvoir dans l'oeuvre d'Athénée''. Redonis: Presses Universitaires de Rennes, 2013. ISBN 978-2-7535-2888-8 * Madeleine Henry, “The Edible Woman: Athenaeus's Concept of the Pornographic” in Amy Richlin, ed., ''Pornography and Representation in Greece and Rome'' (Oxoniae, 1992) pp. 250-268 * Christian Jacob, “Ateneo, o il dedalo delle parole” in Luciano Canfora et al., edd., ''Ateneo: I deipnosofisti: i dotti a banchetto'' (Romae: Salerno editrice, 2001) vol. 1 pp. xi-cxvi * Christian Jacob, “La Citation comme performance dans les ''Deipnosophistes'' d'Athénée” in Catherine Darbo-Peschanski, ed., ''La Citation dans l'antiquité'' (Gratianopoli: Millon, 2004) pp. 147-174 * Christian Jacob, ''Faut-il prendre les Deipnosophistes au sérieux?'' Lutetiae: Les Belles Lettres, 2020 [https://bmcr.brynmawr.edu/2014/2014.01.33/ recensio versionis Anglicae antea divulgatae] * Jeroen Lauwers, “The Dictates of Language: Food, Words, and Narcissism in Athenaeus's Dinner of the Sophists” in ''Arethusa'' vol. 49 (2016) pp. 47-60 [https://www.jstor.org/stable/26324670 JSTOR] * Dominique Lenfant, “Peut-on se fier aux “fragments” des historiens? L’exemple des citations d’Hérodote” in ''Ktema'' vol. 24 (1999) pp. 103-121 * {{ec|id=Lenfant, ed. (2005)|c= Dominique Lenfant, ed., ''Athénée et les fragments d'historiens: actes du colloque de Strasbourg (16-18 juin 2005)''. Lutetiae: De Boccard, 2007. ISBN 9782701802305 [http://dominiquelenfant.free.fr/pdf/2007.Lenfant.ATHENEE.pdf Textus] }} * Pauline A. Leven, “New Music and its Myths: Athenaeus' reading of the aulos revolution (‘Deipnosophistae’ 14.616E-617F)” in ''Journal of Hellenic Studies'' vol. 130 (2010) pp. 35-47 [https://www.jstor.org/stable/41722529 JSTOR] * Lajos Nyikos, ''Athenaeus quo consilio quibusque usus subsidiis Dipnosophistarum libros composuerit''. Basileae, 1941; [https://www.abebooks.com/servlet/BookDetailsPL?bi=31405347364 De hoc libro]; [https://www.jstor.org/stable/27676950 recensio apud JSTOR] * John Paulas, “How to Read Athenaeus' Deipnosophists” in ''American Journal of Philology'' vol. 133 (2012) pp. 403-439 [https://www.jstor.org/stable/23269874 Textus] * Christopher Pelling, “Athenaeus and the Historians” (recensio operis {{qc|id=Lenfant, ed. (2005)}}) in ''Classical Review'' n.s. vol. 59 (2009) pp. 428-431 * Lucía Rodríguez-Noriega Guillén, “[https://www.academia.edu/23488226/Greek_and_Latin_in_the_late_second_and_early_tird_centuries_CE_Athenaeus_of_Naucratis_and_Claudius_Ael_ian_in_J_B_Torres_Guerra_ed_Utroque_sermone_nostr_o_Bilingüismo_social_y_literario_en_el_imperio_de_Roma_Pamplona_2011_ Greek and Latin in the late second and early third centuries CE: Athenaeus of Naucratis and Claudius Aelian]” in J. B. Torres Guerra, ed., ''Utroque sermone nostro: bilingüismo social y literario en el imperio de Roma'' (Pampelunae, 2011) pp. 83-98 * Renate Schlesier, “A Sophisticated hetaira at Table: Athenaeus’ Sappho” in Bruno Currie, Ian Rutherford, edd., ''The Reception of Greek Lyric Poetry in the Ancient World: Transmission, Canonization and Paratext'' (Lugduni Batavorum: Brill, 2019) pp. 342-372 {{Google Books|1mzDDwAAQBAJ|Paginae selectae}} * Yannick Scolan, ''Le Convive et le Savant. Sophistes, rhéteurs, grammairiens et philosophes au banquet, de Platon à Athénée''. Paris, Les Belles Lettres, 2017 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2019_num_88_1_3957_t11_0295_0000_2 Recensio critica] * M. B. Trapp, recensio operis {{qc|id=Olson, ed. (2006-2012)}} vol. 1-2 in ''International Journal of the Classical Tradition'' vol. 16 (2009) pp. 116-120 [https://www.jstor.org/stable/40388870 JSTOR] * John Wilkins, “Athenaeus the Navigator” in ''Journal of Hellenic Studies'' vol. 128 (2008) pp. 132-152 [https://www.jstor.org/stable/40651727 JSTOR] * {{ec|id=Wilkins and Hill (1995)|c=John Wilkins, Shaun Hill, “The sources and sauces of Athenaeus” in John Wilkins, David Harvey, Mike Dobson, edd., ''Food in antiquity'' (Exoniae: Exeter University Press, 1995) pp. 429-438}} * Giuseppe Zecchini, ''La cultura storica di Ateneo''. Vita e pensiero, 1989. ISBN 8834303466 ; De singulis rebus fontibusque * W. G. Arnott, ed., ''Alexis: the fragments'' (Cantabrigiae, 1996) pp. 34–41 * W. G. Arnott, “On editing comic fragments from literary and lexicographical sources” in D. Harvey, J. Wilkins, edd., ''The Rivals of Aristophanes'' (Londinii: Duckworth, 2000) pp. 1–13 * Krystyna Bartol, “The Voice of Tradition: Representations of Homeric Singers in Athenaeus 1.14a-d” in ''Classical Quarterly'' n.s. vol. 57 (2007) pp. 231-243 [https://www.jstor.org/stable/4493487 JSTOR] * Monica Berti et al., “Documenting Homeric Text Re-use in the ‘Deipnosophistae’ of Athenaeus of Naucratis” in ''Bulletin of the Institute of Classical Studies'' vol. 59 (2016) pp. 121-139 [https://www.jstor.org/stable/44254157 JSTOR] * Ewen Bowie, “Athenaeus’ knowledge of early Greek elegiac and iambic poetry” in David Braund, John Wilkins, edd., ''Athenaeus and his world: reading Greek culture in the Roman Empire'' (Exoniae: University of Exeter Press, 2000) pp. 124–135 * Jean-Claude Carrière, “[https://www.persee.fr/doc/ista_0000-0000_2007_ant_1079_1_2668 Les citations de Xénophon dans le Banquet des sophistes d'Athénée]” in ''Troïka. Parcours antiques. Mélanges offerts à Michel Woronoff'' (''Collection de l'Institut des Sciences et Techniques de l'Antiquité'', 2007) pp. 219-240 * P. Cipolla, “Su alcuni citazioni Euripidee in Ate” in David Braund, John Wilkins, edd., ''Athenaeus and his world: reading Greek culture in the Roman Empire'' (Exoniae: University of Exeter Press, 2000) pp. 203–217 * Mark De Kreij, “Οὔκ ἐστι Σαπφοῦς τοῦτο τὸ ᾆσμα: Variants of Sappho's Songs in Athenaeus' Deipnosophistae” in ''Journal of Hellenic Studies'' vol. 136 (2016) pp. 59-72 [https://www.jstor.org/stable/44157493 JSTOR] * Robert J. Gorman, Vanessa B. Gorman, “The Tryphê of the Sybarites: A Historiographical Problem in Athenaeus” in ''The Journal of Hellenic Studies'' vol. 127 (2007) pp. 38-60 [https://www.jstor.org/stable/30033501 JSTOR] * R. Hawley, “Pretty, Witty and Wise: courtesans in Athenaeus' ''Deipnosophistai'' book 13” in ''International Journal of Moral and Social Sciences'' vol. 8 (1993) pp. 73-91 * D. Lenfant, “On Persian Tryphe in Athenaeus” in C. Tuplin, ed., ''Persian Responses'' (Swanseae, 2007) pp. 51-65 * Laura McClure, ''Courtesans at Table. Gender and Literary Culture in Athenaeus''. Novi Eboraci: Routledge, 2003 * Laura McClure, “Subversive Laughter: The Sayings of Courtesans in Book 13 of Athenaeus' Deipnosophistae” in ''American Journal of Philology'' vol. 124 (2003) pp. 259-294 [https://www.jstor.org/stable/1561664 JSTOR] * Ivan Matijašić, “Herodotus in the Theatre at Alexandria? On Athenaeus 14.620d” in ''Journal of Hellenic Studies'' vol. 139 (2019) pp. 83-93 [https://www.jstor.org/stable/26869549 JSTOR] * Lucía Rodríguez-Noriega Guillén, “[https://www.academia.edu/76083120/Autoridad_e_inspiración_en_época_imperial_análisis_de_algunos_pasajes_paralelos_en_Ateneo_y_Eliano Autoridad e inspiración en época imperial: análisis de algunos pasajes paralelos en Ateneo y Eliano]” in ''Fortunatae'' no. 32 (2020) pp. 643-663 * R. Quaglia, “Citazioni di Aristofane e della comedia in Ateneo” in ''Maia'' vol. 53 (2001) pp. 611–633 * Luciana Romeri, “Platon chez Athénée” in Catherine Darbo-Peschanski, ed., ''La Citation dans l'antiquité'' (Gratianopoli: Millon, 2004) pp. 175-188 * K. Sidwell, “Athenaeus, Lucian and fifth-century comedy” in David Braund, John Wilkins, edd., ''Athenaeus and his world: reading Greek culture in the Roman Empire'' (Exoniae: University of Exeter Press, 2000) pp. 136–152 * Michael Witty, “[https://www.scienceopen.com/hosted-document?doi=10.1080/08109028.2018.1443619 Athenaeus describes the most ancient intellectual property]” in ''Prometheus'' vol. 35 (2017) pp. 137–143 ; De dialogo personisque * Barry Baldwin, “The Minor Characters in Athenaeus” in ''Acta Classica'' vol. 20 (1977) pp. 37-48 [https://www.jstor.org/stable/24591523 JSTOR] * Alessandra Lukinovich, “The play of reflections between literary form and the sympotic theme in the Deipnosophistae of Athenaeus” in Oswyn Murray, ed., ''Sympotica'' (Oxonii: Clarendon Press, 1990) pp. 263-271 (''[https://bmcr.brynmawr.edu/1991/1991.05.13/ This is apparently the first literary study of Athenaeus in over half a century]'', ait Richard Hamilton) * Luciana Romeri, ''Philosophes entre mots et mets: Plutarque, Lucien et Athénée autour de la table de Platon'' (Gratianopoli: Millon, 2002) pp. 278-290 ; De traditione et fortuna * W. G. Arnott, “Athenaeus and the Epitome: texts, manuscripts and early editions” in David Braund, John Wilkins, edd., ''Athenaeus and his world: reading Greek culture in the Roman Empire'' (Exoniae: University of Exeter Press, 2000) pp. 41-52 * Christopher Collard, “Athenaeus, the Epitome, Eustathius and Quotations from Tragedy” in ''Rivista di Filologia e di Istruzione Classica'' vol. 97 (1969) pp. 157–179 * Robert L. Fowler, “Paul Maas's Athenaeus” in ''Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik'' vol. 172 (2010) pp. 55-64 [https://www.jstor.org/stable/20756785 JSTOR] * Benoît Louyest, “[https://journals.openedition.org/rursus/1045 L’épitomé du Banquet des sophistes d’Athénée: vers une étude comparative entre l’épitomé et le Marcianus]” in ''Rursus'' no. 8 (2012) * Massimiliano Ornaghi, “[https://www.academia.edu/26442861/Linceo_di_Samo_in_Ateneo_e_Ateneo_in_Suda_casi_di_amplificazione_della_tradizione_indiretta_in_QUADERNI_del_Dipartimento_di_Filologia_Linguistica_e_Tradizione_Classica_Augusto_Rostagni_N_S_2_2003_pp_49_79 Linceo di Samo in Ateneo e Ateneo in Suda: casi di amplificazione della tradizione indiretta]” in ''Quaderni del Dipartimento di Filologia Linguistica e Tradizione Classica “Augusto Rostagni”'' n.s. vol. 2 (2003) pp. 49-79 * Lucía Rodríguez-Noriega Guillén, “[https://www.researchgate.net/publication/269110249_La_traduccion_del_banquete_de_los_eruditos_de_Ateneo_de_Naucratis La traducción del banquete de los eruditos de Ateneo de Náucratis]” in ''Vasos comunicantes'' no. 18 (2002) pp. 112-118 * Lucía Rodríguez-Noriega Guillén, “[https://buleria.unileon.es/bitstream/handle/10612/954/Noriega%20Guillen.pdf?sequence=1 La reconstrucción del comienzo del Banquete de los eruditos a la luz de Ateneo V 186 E]” in J.-M. Nieto Ibáñez, ed., ''Lógos Hellenikós. Homenaje al Profesor Gaspar Morocho Gayo'', vol. I (Legione: Universidad de León, 2003) pp. 395-403 {{NexInt}} * [[Archeanassa]] * [[Deipnosophistarum epitome]] * [[Semper aliquid novi affert Africa]] == Nexus externi == {{Vide-etiam|Deipnosophistarum epitome#Nexus externi}} ; Libri manuscripti * [[Bibliotheca Marciana]] [[Venetiae|Venetiarum]]: MS. [https://library.princeton.edu/byzantine/manuscripts/30398 Marcianus 447] (catalogus apud Princetonienses) ** [http://www.internetculturale.it/jmms/iccuviewer/iccu.jsp?id=oai%3A193.206.197.121%3A18%3AVE0049%3ACSTOR.240.10151&mode=all&teca=marciana Series imaginum] * [https://web.archive.org/web/20240218182748/http://mss.bmlonline.it/s.aspx?Id=AWOItj97I1A4r7GxMMLN&c=Athenaeus#/oro/7 Codex B recentior] (Laurentianus plut. 60.1) * [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10721732b Codex D recentior] (Parisinus gr. 3056) * [https://www.bl.uk/manuscripts/Viewer.aspx?ref=royal_ms_16_c_xxiv_fs001r.pdf Codex M recentior]{{Nexus deficit|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (BM Bibl. Regia 16 C XXXIV) * [https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/cpgraec47/0007/image,info,thumbs Codex P recentior] (Palatinus Heidelbergensis gr. 47) * [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10722800x Codex Q recentior] (Parisinus gr. 1833) ; Eruditio * ''[https://www.digitalathenaeus.org/ Digital Athenaeus]'' ** [http://www.digitalathenaeus.org/tools/Casaubon-Kaibel_converter/ Convertor numerationum Casauboni et Kaibel] * [https://archive.today/20121130054455/http://mercure.fltr.ucl.ac.be/Hodoi/concordances/intro.htm#athenee Textus et subsidia] apud mercure {{Ling|Graece|Francogallice}} * Lucía Rodríguez-Noriega Guillén, ''[https://www.lnoriega.es/Ateneo.html Bibliografía sobre Ateneo de Náucratis]'' {{Penna}} [[Categoria:Cenae litterariae]] [[Categoria:Dialogi]] [[Categoria:Libri de re coquinaria]] [[Categoria:Libri philologici]] [[Categoria:Litterae Graecae aevi Romani]] [[Categoria:Scripta saeculo 3]] gx0nr93cpo0zdab63b31rnb9evoxv78 0 40520 3954128 3588602 2026-04-10T14:27:57Z Andrew Dalby 1084 nomen 3954128 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Bartholdus Georgius Niebuhrius'''<ref>Nomen Latinum in titulis operum Latinorum habes, e.g. B. G. Niebuhrius C. f., ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' Graece et Latine (Bonnae: Weber, 1828: ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1)</ref> (natus die [[27 Augusti]] [[1776]] [[Hafnia]]e - obiit die [[2 Ianuarii]] [[1831]] [[Bonna]]e) fuit illustris [[rerum gestarum scriptor]] [[Germania|Germanicus]], qui inter alia opera casu, anno [[1816]], in [[Verona]]e [[bibliotheca]] [[Hieronymus|Hieronymi]] [[palimpsestus|rescriptum]] [[codex|codicem]] legendo [[Gaius (iuris consultus)|Gaii]] [[institutiones]] invenit. Fuit conditor seriei editionum textuum Graecorum mediaevalium ''[[Corpus scriptorum historiae Byzantinae]]''. Pater ei fuit mathematicus et explorator [[Christianus Niebuhr]]. ==Vita== [[File:Meldorf jm21502.jpg|thumb|Tabula commemorativa pro patre et filio Niebuhr, Meldorf in oppido, [[lingua Saxonica]]]] Cum studia [[Kielia]]e annis inter 1794 et 1796 egisset, erat usque annum 1798 secretarius privatus gravionis Schimmelmann [[Hafnia]]e. Annis inter 1798 et 1799 porro studiosus fuit [[Londinium|Londinii]] et [[Edinburgum|Edinburgi]]. Anno autem 1800 officialis Danicus creatus est (sine absolutorio universitario!) et anno 1804 eum mensae argentariae caput nominaverunt. Minister a Stein eum pro munere publico [[borussia|Borussico]] inflammare potuit unde tamquam consiliarius ab anno 1806 diversis in occasionibus (e.g. fiscalia spectantibus) expertus invitatus est. Querelae cum Hardenberg actae pausam ad tempus attulerunt. Annis inter 1810 et 1812 praelectiones de historia Romanorum in nova Alma matre Berolinensi habuit antequam anno 1813 denuo pro Borussia operam dare liceret. Anno 1816 legatus agebat cum [[curia Romana|curialibus]] Romanis. Vere anno 1821 tamquam fructus laborum bulla »De salute animarum« promulgata est. Anno 1823 dimissionem petivit et [[Bonna]]m iit ubi sponte sua in universitate multis plaudentibus orationes de historiis tam antiqua quam recentiore habere solebat. ==Gravitudo== Peritia eius (linguas viginti calluisse fertur) cum ingenio, studiis acutis, imaginatione sollerti miscebatur. In omnibus tam publicis quam scientificis veritatem petivit; gloriam perennem autem sibi acquisivit libris optimis scribendis. Magnum opus, quod e praelectionibus Berolinensibus cerpsit, putatur »Römische Geschichte« de Romanorum veterum rebus gestis (Berolini 1811–32), ubi epochas usque ad [[Primum bellum Punicum]] complectebatur. Elucebant in his fontium critica revisio tunc adhuc inusitata et deductiones propriae saepe speculativae: ita facile e particulis fragminibusque imaginem Romanorum sat completam dare potuit. Quamquam postea nonnulla ficticia falsaque revelabantur methodo atque narratione moti sunt multi doctissimi in vestigiis eius (e.g. [[Theodorus Mommsen]]). Insuper tractationes multas historicas philologicasque concinnavit (in collectione Bonnae anno 1828 edita) et textus iamdudum perditos rursus prostare fecit (e.g. Gaii, Ciceronis fragmenta, Merobaude). Lexico »Beschreibung Roms« (Bunsen-Platner ; Stuttgardiae 1830–1842) symbolas pretiosas addidit, periodicum »Rheinischen Museums« promovit, scriptorum Byzantinorum editionem appulsit. In textibus politicis oeconomicisque libertatem personabat [[constitutio]]nes spernens. De omnibus non historicis anthologia ecce: »Nachgelassene Schriften nichtphilologischen Inhalts« (Hamburgi 1842). Variae res autem solummodo secundum notas studiosorum diligentium seminaria frequentantium conflatae sunt (e.g. ''Vorträge über römische Geschichte'', ''Über alte Geschichte mit Ausschluß der römischen'', ''Über alte Länder- und Völkerkunde'', ''Über römische Altertümer'', ''Über das Zeitalter der französischen Revolution''). Illustre etiam opud de heroibus Graecis ad usum delphini »Griechische Heroengeschichten, seinem Sohn erzählt« (Hamburgi 1842). == Opera == * ''Römische Geschichte bis 241 v. Chr.''. 1811–1832 == Notae == <references /> == Bibliographia == * Karl Christ: ''Barthold Georg Niebuhr''. In: ''Von Gibbon zu Rostovtzeff. Leben und Werk führender Althistoriker der Neuzeit''. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadii 1972, ISBN 3-534-06070-9, p. 26–49. * Karl Christ: ''Barthold Georg Niebuhr.'' In: [[Hans-Ulrich Wehler]]: ''Deutsche Historiker.'' Bd. VI. Vandenhoeck u. Ruprecht, Gottingae 1980, ISBN 3-525-33443-5, p. 23–36. * Heinz Herz: ''Niebuhr im preussischen Staatsdienst''. In: ''Klio.'' 60, 1978, p. 553–568. * Alfred Heuß: ''Barthold Georg Niebuhrs wissenschaftliche Anfänge. Untersuchungen und Mitteilungen über die Kopenhagener Manuscripte und zur europäischen Tradition der lex agraria (loi agraire)'' (Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften in Göttingen Philologisch-Historische klase dritte Folge 114). Vandenhoeck und Ruprecht, Gottingae 1981, ISBN 3-525-82394-0. * {{ADB|23|646|661|Niebuhr, Barthold Georg|[[Heinrich Nissen]]|ADB:Niebuhr, Barthold Georg}} – mit Schriftenverzeichnis. * Johannes Straub: ''Barthold Georg Niebuhr (1776–1831)''. In: ''Bonner Gelehrte. Beiträge zur Geschichte der Wissenschaften in Bonn.'' Band 1: ''Geschichtswissenschaften.'' Bouvier, Bonnae 1968, p. 49–78. * {{NDB|19|219|221|Niebuhr, Barthold Georg|[[Gerrit Walther]]|118587773}} * Gerrit Walther: ''Niebuhrs Forschung'' (= ''Frankfurter historische Abhandlungen.'' Band 35). Steiner, Stuttgardiae 1993, ISBN 3-515-06369-2. * Mario Varvaro: ''Zwei wiederentdeckte Briefe Niebuhrs vom 23. September 1816 und ein anonymer Aufsatz in der Allgemeinen Litteratur-Zeitung.'' In: ''Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis.'' 80, 2012, p. 171–209. * Mario Varvaro: ''26. Le ultime lettere del carteggio di Niebuhr e Mai (febbraio 1828 – gennaio 1829).'' In: ''Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae.'' XX, 2014, p. 707–738. * Mario Varvaro: ''Le Istituzioni di Gaio e il'' Glücksstern ''di Niebuhr.'' G. Giappichelli Editore, Augustae Taurinorum 2012, ISBN 978-88-348-2859-5. * Mario Varvaro: [https://www.jura.uni-heidelberg.de/md/jura/mat/band_2_der_gluecksstern_niebuhrs_varvaro.pdf ''Der ‚Glücksstern‘ Niebuhrs und die Institutionen des Gaius. Deutsch-italienische Wissenschaftspolitik im frühen 19. Jahrhundert''.] (PDF), Heidelbergae 2014, ISBN 978-3-86825-317-7. == Nexus externi == {{Communia|Barthold Georg Niebuhr|Bartholdum Georgium Niebuhr}} * {{BBKL|n/niebuhr_b_g|auctor=Barbara Wolf-Dahm|commentatio=NIEBUHR, Barthold Georg|tomus=6|columnae=717-721}} *[https://de.wikisource.org/wiki/Barthold_Georg_Niebuhr Scaturigo Vicifontis] {{DEFAULTSORT:Niebuhrius, Bartholdus Georgius}} [[Categoria:Historici Germaniae]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Nati 1776]] [[Categoria:Mortui 1831]] 516voxbt69u9kwnyps726yu075aa5un 3954129 3954128 2026-04-10T14:28:38Z Andrew Dalby 1084 Andrew Dalby movit paginam [[Bartholdus Georgius Niebuhr]] ad [[Bartholdus Georgius Niebuhrius]]: nomen Latine usitatum 3954128 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Bartholdus Georgius Niebuhrius'''<ref>Nomen Latinum in titulis operum Latinorum habes, e.g. B. G. Niebuhrius C. f., ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' Graece et Latine (Bonnae: Weber, 1828: ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1)</ref> (natus die [[27 Augusti]] [[1776]] [[Hafnia]]e - obiit die [[2 Ianuarii]] [[1831]] [[Bonna]]e) fuit illustris [[rerum gestarum scriptor]] [[Germania|Germanicus]], qui inter alia opera casu, anno [[1816]], in [[Verona]]e [[bibliotheca]] [[Hieronymus|Hieronymi]] [[palimpsestus|rescriptum]] [[codex|codicem]] legendo [[Gaius (iuris consultus)|Gaii]] [[institutiones]] invenit. Fuit conditor seriei editionum textuum Graecorum mediaevalium ''[[Corpus scriptorum historiae Byzantinae]]''. Pater ei fuit mathematicus et explorator [[Christianus Niebuhr]]. ==Vita== [[File:Meldorf jm21502.jpg|thumb|Tabula commemorativa pro patre et filio Niebuhr, Meldorf in oppido, [[lingua Saxonica]]]] Cum studia [[Kielia]]e annis inter 1794 et 1796 egisset, erat usque annum 1798 secretarius privatus gravionis Schimmelmann [[Hafnia]]e. Annis inter 1798 et 1799 porro studiosus fuit [[Londinium|Londinii]] et [[Edinburgum|Edinburgi]]. Anno autem 1800 officialis Danicus creatus est (sine absolutorio universitario!) et anno 1804 eum mensae argentariae caput nominaverunt. Minister a Stein eum pro munere publico [[borussia|Borussico]] inflammare potuit unde tamquam consiliarius ab anno 1806 diversis in occasionibus (e.g. fiscalia spectantibus) expertus invitatus est. Querelae cum Hardenberg actae pausam ad tempus attulerunt. Annis inter 1810 et 1812 praelectiones de historia Romanorum in nova Alma matre Berolinensi habuit antequam anno 1813 denuo pro Borussia operam dare liceret. Anno 1816 legatus agebat cum [[curia Romana|curialibus]] Romanis. Vere anno 1821 tamquam fructus laborum bulla »De salute animarum« promulgata est. Anno 1823 dimissionem petivit et [[Bonna]]m iit ubi sponte sua in universitate multis plaudentibus orationes de historiis tam antiqua quam recentiore habere solebat. ==Gravitudo== Peritia eius (linguas viginti calluisse fertur) cum ingenio, studiis acutis, imaginatione sollerti miscebatur. In omnibus tam publicis quam scientificis veritatem petivit; gloriam perennem autem sibi acquisivit libris optimis scribendis. Magnum opus, quod e praelectionibus Berolinensibus cerpsit, putatur »Römische Geschichte« de Romanorum veterum rebus gestis (Berolini 1811–32), ubi epochas usque ad [[Primum bellum Punicum]] complectebatur. Elucebant in his fontium critica revisio tunc adhuc inusitata et deductiones propriae saepe speculativae: ita facile e particulis fragminibusque imaginem Romanorum sat completam dare potuit. Quamquam postea nonnulla ficticia falsaque revelabantur methodo atque narratione moti sunt multi doctissimi in vestigiis eius (e.g. [[Theodorus Mommsen]]). Insuper tractationes multas historicas philologicasque concinnavit (in collectione Bonnae anno 1828 edita) et textus iamdudum perditos rursus prostare fecit (e.g. Gaii, Ciceronis fragmenta, Merobaude). Lexico »Beschreibung Roms« (Bunsen-Platner ; Stuttgardiae 1830–1842) symbolas pretiosas addidit, periodicum »Rheinischen Museums« promovit, scriptorum Byzantinorum editionem appulsit. In textibus politicis oeconomicisque libertatem personabat [[constitutio]]nes spernens. De omnibus non historicis anthologia ecce: »Nachgelassene Schriften nichtphilologischen Inhalts« (Hamburgi 1842). Variae res autem solummodo secundum notas studiosorum diligentium seminaria frequentantium conflatae sunt (e.g. ''Vorträge über römische Geschichte'', ''Über alte Geschichte mit Ausschluß der römischen'', ''Über alte Länder- und Völkerkunde'', ''Über römische Altertümer'', ''Über das Zeitalter der französischen Revolution''). Illustre etiam opud de heroibus Graecis ad usum delphini »Griechische Heroengeschichten, seinem Sohn erzählt« (Hamburgi 1842). == Opera == * ''Römische Geschichte bis 241 v. Chr.''. 1811–1832 == Notae == <references /> == Bibliographia == * Karl Christ: ''Barthold Georg Niebuhr''. In: ''Von Gibbon zu Rostovtzeff. Leben und Werk führender Althistoriker der Neuzeit''. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadii 1972, ISBN 3-534-06070-9, p. 26–49. * Karl Christ: ''Barthold Georg Niebuhr.'' In: [[Hans-Ulrich Wehler]]: ''Deutsche Historiker.'' Bd. VI. Vandenhoeck u. Ruprecht, Gottingae 1980, ISBN 3-525-33443-5, p. 23–36. * Heinz Herz: ''Niebuhr im preussischen Staatsdienst''. In: ''Klio.'' 60, 1978, p. 553–568. * Alfred Heuß: ''Barthold Georg Niebuhrs wissenschaftliche Anfänge. Untersuchungen und Mitteilungen über die Kopenhagener Manuscripte und zur europäischen Tradition der lex agraria (loi agraire)'' (Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften in Göttingen Philologisch-Historische klase dritte Folge 114). Vandenhoeck und Ruprecht, Gottingae 1981, ISBN 3-525-82394-0. * {{ADB|23|646|661|Niebuhr, Barthold Georg|[[Heinrich Nissen]]|ADB:Niebuhr, Barthold Georg}} – mit Schriftenverzeichnis. * Johannes Straub: ''Barthold Georg Niebuhr (1776–1831)''. In: ''Bonner Gelehrte. Beiträge zur Geschichte der Wissenschaften in Bonn.'' Band 1: ''Geschichtswissenschaften.'' Bouvier, Bonnae 1968, p. 49–78. * {{NDB|19|219|221|Niebuhr, Barthold Georg|[[Gerrit Walther]]|118587773}} * Gerrit Walther: ''Niebuhrs Forschung'' (= ''Frankfurter historische Abhandlungen.'' Band 35). Steiner, Stuttgardiae 1993, ISBN 3-515-06369-2. * Mario Varvaro: ''Zwei wiederentdeckte Briefe Niebuhrs vom 23. September 1816 und ein anonymer Aufsatz in der Allgemeinen Litteratur-Zeitung.'' In: ''Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis.'' 80, 2012, p. 171–209. * Mario Varvaro: ''26. Le ultime lettere del carteggio di Niebuhr e Mai (febbraio 1828 – gennaio 1829).'' In: ''Miscellanea Bibliothecae Apostolicae Vaticanae.'' XX, 2014, p. 707–738. * Mario Varvaro: ''Le Istituzioni di Gaio e il'' Glücksstern ''di Niebuhr.'' G. Giappichelli Editore, Augustae Taurinorum 2012, ISBN 978-88-348-2859-5. * Mario Varvaro: [https://www.jura.uni-heidelberg.de/md/jura/mat/band_2_der_gluecksstern_niebuhrs_varvaro.pdf ''Der ‚Glücksstern‘ Niebuhrs und die Institutionen des Gaius. Deutsch-italienische Wissenschaftspolitik im frühen 19. Jahrhundert''.] (PDF), Heidelbergae 2014, ISBN 978-3-86825-317-7. == Nexus externi == {{Communia|Barthold Georg Niebuhr|Bartholdum Georgium Niebuhr}} * {{BBKL|n/niebuhr_b_g|auctor=Barbara Wolf-Dahm|commentatio=NIEBUHR, Barthold Georg|tomus=6|columnae=717-721}} *[https://de.wikisource.org/wiki/Barthold_Georg_Niebuhr Scaturigo Vicifontis] {{DEFAULTSORT:Niebuhrius, Bartholdus Georgius}} [[Categoria:Historici Germaniae]] [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Nati 1776]] [[Categoria:Mortui 1831]] 516voxbt69u9kwnyps726yu075aa5un 0 40524 3954184 396675 2026-04-10T19:16:29Z EmausBot 23083 rectificatio redirectionis duplicis → [[Bartholdus Georgius Niebuhrius]] 3954184 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bartholdus Georgius Niebuhrius]] jbpdepzbs28zu718mmilt1td2f2bkqb 0 45945 3954240 3952777 2026-04-11T01:47:32Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954240 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva nominis}} {{Nomen | genus = Femininum | origo = Biblica | significatio = "principissa" | imago = Giovanni Battista Tiepolo 065.jpg | capitulum = [[Sara]], uxor Abrahami, a [[Ioannes Baptista Tiepolo | Ioanne Baptista Tiepolo]] picta }} {{res|Sara}} ([[Hebraice]] שָׂרָה, ''Sarah''; [[Graece]] Σάρρα; [[Arabice]] سَارَة, ''Sārah'') est praenomen femininum originis Biblicae, quod "principissam" significat.<ref>''Behind the Name'', s.v. "[https://www.behindthename.com/name/sarah Sarah]". {{Ling|Anglice}}</ref><ref>Vide paginam [https://www.etymonline.com/word/Sarah Sarah] apud ''Online Etymology Dictionary''. {{Ling|Anglice}}</ref> == Mulieres == * [[Sara]], persona Biblica * [[Sara Bernhardt]] * [[Sara Brightman]] * [[Sara Childress Polk]] * [[Sara Gilbert]] * [[Sarah Hyland]] * [[Sara Kemble Knight]] * [[Sarah Montague]] * [[Sara Orne Jewett]] * [[Sarah Palin|Sara Palin]] * [[Sara Jessica Parker]] * [[Sara Siddons]] * [[Sarah Strange]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Sara Thonig||de|qid=Q18630474}} * [[Sara Toscano]] * [[Sara Tyacke]] * [[Sara Wagenknecht]] == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Sara (flumen Franco-Germanicum)]] [[Categoria:Praenomina feminina]] [[Categoria:Praenomina Batava]] [[Categoria:Praenomina Hispanica]] [[Categoria:Praenomina Italica]] [[Categoria:Praenomina Lusitana]] [[Categoria:Praenomina Polonica]] [[Categoria:Praenomina Slovena]] gos04jiehdxyj4jvv3igpo0175jxza1 0 47825 3954181 3943706 2026-04-10T18:40:44Z ~2026-22103-06 207820 Photo 3954181 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:FC Internazionale Milano 2021.svg|thumb|F.C. Internationalis.]] '''Football Club Internazionale Milano''', vel modo '''Internazionale Milano''' ([[Latine]] ''Consociatio Pediludica Internationalis Mediolanensis'') est societas [[Pediludium|pediludii]] [[Italia|Italica]] [[Mediolanum|Mediolani]] sita. Condita est anno [[1908]] [[9 Martii|mensis Martii die nono]] ab [[Helvetia|Helvetiis]] pedilusoribus, et in prima categoria Italici pediludii ([[Lingua Italica|Italice]] ''[[Serie A]]'') semper certat, contra alias turmas quae non semper in Serie A fuerunt. Internationalis Italicae ligae duodeviginti, [[Europa]]ea ligae tria et Intercontinentalis poculi bis victor fuit. Sola Italica pediludii societas est semper in Serie A ludens. == Celebri lusores == {| | | * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Robertus Baggio]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Iosephus Meazza]] * [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|border|Germaniae vexillum]] [[Lotharius Matthäus]] * [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|border|Germaniae vexillum]] [[Andreas Brehme]] * [[Fasciculus:Flag of Spain (civil).svg|20px|Hispaniae vexillum]] [[Ludovicus Suárez Miramontes]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Franciscus Toldo]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Alexander Mazzola]] * [[Fasciculus:Flag of Armenia.svg|20px|Armeniae vexillum]] [[Henricus Mkhitaryan]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Aurelius Milani]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Giacintus Facchetti]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Marius Corso]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Fabius Cannavaro]] * [[Fasciculus:Flag of Portugal.svg|20px|Lusitaniae vexillum]] [[Ludovicus Figo]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Giuseppe Meazza]] || * [[Fasciculus:Flag of Brazil.svg|20px|Brasiliae vexillum]] [[Ronaldus (pedilusor)|Ronaldus]] * [[Fasciculus:Flag of Brazil.svg|20px|Brasiliae vexillum]] [[Robertus Carolus]] * [[Fasciculus:Flag of Cameroon.svg|20px|border|Cameron vexillum]] [[Samuel Eto’o]] * [[Fasciculus:Flag of Argentina.svg|20px|border|Argentinae vexillum]] [[Didacus Milito]] * [[Fasciculus:Flag of Argentina.svg|20px|border|Argentinae vexillum]] [[Xaverius Zanetti]] * [[Fasciculus:Flag of Sweden.svg|20px|Sueciae vexillum]] [[Zlatan Ibrahimović]] * [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|20px|Bataviae vexillum]] [[Wesley Sneijder]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Marcus Materazzi]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Fabius Grosso]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Angelus Peruzzi]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Iosephus Baresi]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Andreas Pirlo]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Christianus Vieri]] |} {{clear}} == Nexus externi == * [https://www.inter.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|FC Internazionale Milano|''F.C. Internazionale Milano''}} {{Seriei Ae societates pedoludii}} [[Categoria:FC Internazionale Milano|!]] [[Categoria:Societates italicae pediludii|Internazionale Milano]] [[Categoria:Mediolanum]] dbzcykgsbnef2nz5buk80wxj57p6vcw 3954200 3954181 2026-04-10T22:44:45Z IacobusAmor 1163 3954200 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:FC Internazionale Milano 2021.svg|thumb|F.C. Internationalis.]] '''Football Club Internazionale Milano''', vel modo '''Internazionale Milano''' ('Consociatio Pediludica Internationalis Mediolanensis') est societas [[Pediludium|pediludii]] [[Italia|Italica]] [[Mediolanum|Mediolani]] sita. Condita est anno [[1908]] [[9 Martii|mensis Martii die nono]] ab [[Helvetia|Helvetiis]] [[pedilusor]]ibus, et in prima categoria Italici pediludii ([[Lingua Italica|Italice]] ''[[Serie A]]'') semper certat, contra alias turmas quae non semper in Serie A fuerunt. Internationalis Italicae ligae duodeviginti, [[Europa]]ea ligae tria et Intercontinentalis poculi bis victor fuit. Sola Italica pediludii societas est semper in Serie A ludens. == Celebri lusores == {{div col|3}} * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Robertus Baggio]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Iosephus Meazza]] * [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|border|Germaniae vexillum]] [[Lotharius Matthäus]] * [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|border|Germaniae vexillum]] [[Andreas Brehme]] * [[Fasciculus:Flag of Spain (civil).svg|20px|Hispaniae vexillum]] [[Ludovicus Suárez Miramontes]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Franciscus Toldo]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Alexander Mazzola]] * [[Fasciculus:Flag of Armenia.svg|20px|Armeniae vexillum]] [[Henricus Mkhitaryan]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Aurelius Milani]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Giacintus Facchetti]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Marius Corso]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Fabius Cannavaro]] * [[Fasciculus:Flag of Portugal.svg|20px|Lusitaniae vexillum]] [[Ludovicus Figo]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Giuseppe Meazza]] * [[Fasciculus:Flag of Brazil.svg|20px|Brasiliae vexillum]] [[Ronaldus (pedilusor)|Ronaldus]] * [[Fasciculus:Flag of Brazil.svg|20px|Brasiliae vexillum]] [[Robertus Carolus]] * [[Fasciculus:Flag of Cameroon.svg|20px|border|Cameron vexillum]] [[Samuel Eto’o]] * [[Fasciculus:Flag of Argentina.svg|20px|border|Argentinae vexillum]] [[Didacus Milito]] * [[Fasciculus:Flag of Argentina.svg|20px|border|Argentinae vexillum]] [[Xaverius Zanetti]] * [[Fasciculus:Flag of Sweden.svg|20px|Sueciae vexillum]] [[Zlatan Ibrahimović]] * [[Fasciculus:Flag of the Netherlands.svg|20px|Bataviae vexillum]] [[Wesley Sneijder]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Marcus Materazzi]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Fabius Grosso]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Angelus Peruzzi]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Iosephus Baresi]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Andreas Pirlo]] * [[Fasciculus:Flag of Italy.svg|20px|Italiae vexillum]] [[Christianus Vieri]] {{div col end}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|FC Internazionale Milano|''F.C. Internazionale Milano''}} * [https://www.inter.it/ Situs publicus] {{Seriei Ae societates pedoludii}} [[Categoria:FC Internazionale Milano|!]] [[Categoria:Societates italicae pediludii|Internazionale Milano]] [[Categoria:Mediolanum]] nxr9oqtpsdrfnjfhegwdunjjuoxwnor 0 49216 3954235 3952627 2026-04-11T01:21:28Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954235 wikitext text/x-wiki {{disnomen}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Germanica | significatio = “homo splendens septentrionalis” | imago = Heilige Norbert SS Apostolorum Iconen (serietitel), RP-P-BI-5925.jpg | capitulum = [[Sanctus Norbertus]], archiepiscopus Germanicus | dies = 6 Iunii }} {{res|Norbertus}} est [[Nomen|praenomen]] masculinum, Germanica origine, quod e [[Vocabulum|vocabulis]] ''nord'' (“[[septentriones]]”) et ''beraht'' (“clarus” vel “splendens”) ducitur. Hodie apud [[Germania|Theodiscos]] saepe usatur (vulgo ''Norbert'').<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/norbert Norbert]”. {{Ling|Anglice}}</ref> == Homines == * [[Norbertus (archiepiscopus Magdeburgensis)]] * [[Norbertus Barthle]] * [[Norbertus Blüm]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Norbertus Bobbio||it|qid=Q332693}} * [[Norbertus Brackmann]] * [[Norbertus Burger]] * [[Norbertus Fuentes]] * [[Norbertus Lammert]] * [[Norbertus Rivera Carrera]] * [[Norbertus Röttgen]] * [[Norbertus Thilo]] * [[Norbertus Trelle]] * [[Norbertus Turini]] * [[Norbertus Wiener]] * [[Norbertus Wójtowicz]] == Notae == <references /> [[Categoria:Praenomina masculina]] ijeibitn6v5yfi7hcoygrttxxq00foc 0 51437 3954246 3496007 2026-04-11T02:02:25Z LilyKitty 18316 de lithographia 3954246 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | image = Scipionyx samniticus.JPG | image_width = 250px | image_caption = Fossile iuvenis ''[[Scipionyx samniticus|Scipionycis samnitici]]'' e [[sedimentum apothecarium|sedimento apothecario]] [[Formatio Petrae Roiae|Petrae Roiae]] effossum ([[Museum Historiae Naturalis Mediolanense|Museum Historiae Naturalis]] [[Mediolanum|Mediolanense]]) | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Reptilia]] | ordo = [[Saurischia]] | subordo = [[Theropoda]] | infraordo = [[Coelurosauria]] | genus = '''''Scipionyx''''' †<br>[[Christianus dal Sasso|dal Sasso]] & [[Marcus Signore|Signore]], [[1998]] | species = '''''Scipionyx samniticus''''' †<br>[[Christianus dal Sasso|dal Sasso]] & [[Marcus Signore|Signore]], [[1998]] }} '''''Scipionyx samniticus''''' est [[dinosaurium]] [[Coelurosauria|coelurosaurium]], quod [[Cretaceum|Cretaceo]] [[Cretaceum inferius|inferiori]], abhinc annorum 110 milies milium, aetate [[Albium|Albia]] [[habitatio|habitabat]], verisimile adulto duo [[metrum|metra]] longum, unum dimidiumque altum, 20 chiliogrammata ponderantem, 70 chiliometris horariis velocem esse. [[Fossile]] ab [[Ioannes Todesco|Ioanne Todesco]] in calcaribus [[formatio Petrae Roiae|Petrae Roiae]] e [[Beneventum|provincia Beneventana]] [[Campania]]e anno [[1980]] inventum est, quondam in [[Samnium|Samnio]], unde nomen capit, principio [[avis]] visum. Deinde, post decem annos, agnotum est Dinosaurii [[theropus|carnivori]] [[pullus|pullum]] esse. Cyrus (''Ciro''), ut ab ephemeride quodam hebdomadali appellatus est, erat pullus modo exitus e nido et verisimile est in [[aqua]]m cecidisse obiisseque. Eius reliquia in calcare [[lithographia|lithographico]] [[Petrefactio|petrefacta sunt]] et situs Petraeroiensis proprietatum gratia partes molles servaverunt, ut intestinum (unicum omnium dinosaurorum). ''Scipionyx'' est primus dinosaurus in [[Italia]] inventus, et primus dinosauri pullus. Interim in [[Museum Civile Historiae Naturalis Mediolanensis|Museo Civili Historiae Naturalis]] [[Mediolanum|Mediolanensi]] conservatur. == Bibliographia == *Cristiano dal Sasso, Simone Maganuco, "[https://www.researchgate.net/publication/231347243_Scipionyx_samniticus_Theropoda_Compsognathidae_from_the_Lower_Cretaceous_of_Italy_Osteology_ontogenetic_assessment_phylogeny_soft_tissue_anatomy_taphonomy_and_paleobiology Scipionyx samniticus (Theropoda: Compsognathidae) from the Lower Cretaceous of Italy — Osteology, ontogenetic assessment, phylogeny, soft tissue anatomy, taphonomy and palaeobiology]" in ''Memorie della Società Italiana de Scienze Naturali e del Museo Civico di Storia Naturale di Milano'' vol. 37 pars 1 (2011) pp. 1-281 [https://www.researchgate.net/publication/231347243_Scipionyx_samniticus_Theropoda_Compsognathidae_from_the_Lower_Cretaceous_of_Italy_Osteology_ontogenetic_assessment_phylogeny_soft_tissue_anatomy_taphonomy_and_paleobiology alibi] [[Categoria:Coelurosauria]] [[Categoria:Dinosauria Cretacea]] [[Categoria:Dinosauria Italiae]] [[Categoria:Taxa Dal Sasso]] [[Categoria:Taxa 1998]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Species exstinctae]] [[Categoria:Formatio Petrae Roiae]] jt4l4lfy15rjrctkgtyegun1f9p1djd 0 52492 3954109 3494378 2026-04-10T12:47:19Z IacobusAmor 1163 3954109 wikitext text/x-wiki {{Augenda|2026|4}} {{Latinitas|-6}} [[Fasciculus:Emile Gaboriau BNF Gallica.jpg|thumb|Aemilius Gaboriau]] '''Aemilius Gaboriau''' ([[Saujone]]{{dubsig}} natus die [[9 Novembris]] [[1832]]; mortuus die [[28 Septembris]] [[1873]] [[Lutetia]]e) fuit [[scriptor]] gallus.{{dubsig}} Pater quaestoris litterarum tenetur. Creator est quaestoris [[Monsieur Lecoq|Lecoqui]] et influavit.{{dubsig}} Conani{{dubsig}} Doylo{{dubsig}} ut creet.{{dubsig}} [[Sherlock Holmes|Sherlockium Holmes]]. Prior varia opera fecit: auxilium advocati{{dubsig}} et miles Africae.{{dubsig}} Postea Lutetiam ivit ut scripsit principia actarum. Auxilium Pauli Févalis fuit,{{dubsig}} cum quem{{dubsig}} ludit{{dubsig}} in actis{{dubsig}} scribere. Primum opus ejus fuit ''De Lerouge'' (L'affaire Lerouge) insignissimum. Hoc videtur Lecoq, quaestor vis publicae, qui caput famum erit.{{dubsig}} Investigationes Lecoqi{{dubsig}} proximiores erant{{dubsig}} verum{{dubsig}} investigationum scientiaeque. Quastoris{{dubsig}} litteras gaboriaunis{{dubsig}} quoque naturaliter societatem descripsist.{{dubsig}} Insigne gallorum{{dubsig}} litteris quastoris Gaboriau praefuit. Post Famam{{dubsig}} Lerougis, alteras litteras scripsit Lecoquis{{dubsig}}: inter earum Crimen Orcivalli mirabilum.{{dubsig}} {{DEFAULTSORT:Gaboriau, Aemilius}} [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Nati 1832]] [[Categoria:Mortui 1873]] [[Categoria:Auctores Francogallici]] [[Categoria:Scriptores mythistoriarum Franciae]] jex8314kq4kmkh240y2fj2kaujjqqew 0 52644 3954141 3598186 2026-04-10T15:03:21Z Kontributor 2K 172405 /* Pinacotheca */ Confluens Savi et Danubii @newer pic. 3954141 wikitext text/x-wiki {{Amnes (Flumina) |Nomen = Savus |Nomen_vulgarium = '''Sava''' |Imago = [[Fasciculus:Fluss Save Slavonski Brod.JPG|300px|Savus apud Marsoniam]] |Inscriptio_imaginis = Savus apud [[Marsonia]]m |Nomina_latina = Savus, Saus, <br>[[Graece]]: ''Σάουος'' |Nomina_vulgaria = Sava,<br>[[Abecedarium Cyrillicum|Cyrillice]]: Сава,<br>[[Hungarice]]: Száva,<br> [[Theodisce]]: Sau / Sawe |Longitudo = 945 (990) |Moles_decussis = 255 / 1.722 |Altitudo principii = 1.222 |Area = 95.719 |Principium = [[Municipium Bledae|Bleda]] |Ostium = [[Danubius]]<br> prope [[Belogradum]] |Amnes_influentes = [[#Fluvii tributarii|Vide sectionem]] |Altera = |Terrae = [[Fasciculus:Flag of Slovenia.svg|20px|Slovenia]] [[Slovenia]],<br>[[Fasciculus:Flag of Croatia.svg|20px|Croatia]] [[Croatia]],<br>[[Fasciculus:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina.svg|20px|Bosnia et Herzegovina]] [[Bosnia et Herzegovina|Bosnia et Herz.]],<br>[[Fasciculus:Flag of Serbia.svg|20px|Serbia]] [[Serbia]] |Regiones = [[#Decursus|Vide sectionem]] |Provinciae = [[#Decursus|Vide sectionem]] |Urbes_principes = [[#Decursus|Vide sectionem]] |postscripta = [[:la:Categoria:Flumina Europae|Flumina Europae]] |tabula = [[Fasciculus:Savarivermap.png|300px|Cursus fluvii]] }} '''Savus'''<ref>[[Lucius Ampelius]], ''Liber memorialis'' 6.10; [[Marcus Iunianus Iustinus|Iustinus]] 32.3 (bis)</ref> (alia nomina: ''Saus''<ref>[[Gaius Plinius Secundus|Plinius]], ''[[Naturalis historia (Plinius)|Naturalis historia]]'' 3.147 (ter)</ref>) (in [[Linguae Slavicae|sermonibus Slavorum]] meridianorum ''Sava''; [[Graece]]: ''Σάουος'') est flumen magnum [[Europa Orientalis|Europae Orientalis]], quod in [[Danubius|Danubium]] influit. ==Decursus== Savus ŏrītur in [[Slovenia]] ex [[Iuliae Alpes|Iuliis Alpibus]] prope [[Municipium Bledae|Municipium Bledae]]; fluit [[Croatia]]m, [[Bosnia et Herzegovina|Bosniam et Herzegovinam]], [[Serbia]]mque et allŭit urbes [[Carnioburgum]], [[Labacum]], [[Zagrabia]]m, [[Siscia]]m, [[Marsonia]]m, [[Breucus|Breucum]], [[Sirmium]], ''Šabac'', ''Obrenovac'' et [[Belogradum]]. In [[Danubius|Danubio]] prope Belogradum influit. == Fluvii tributarii== Fluvii tributarii sunt: * [[Piucha (flumen)|Piucha]] ([[Slovenice]]: ''[[:sl:Pivka (reka)|Pivka]]''; [[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Piuca|Piuca]]''; [[Theodisce]]: ''Poik'') * [[Sovuina (flumen)|Sovuina]] (alia nomina: [[Souina (flumen)|Souina]], [[Souna (flumen)|Souna]]) ([[Slovenice]]: ''[[:sl:Savinja|Savinja]]''; [[Theodisce]]: ''Sann'') * [[Drinus]] ''Drina'', * [[Oeneus (flumen Bosniae et Herzegovinae)|Oeneus]] seu [[Unna (flumen)|Unna]] (vulgo ''Una'') ''Bosna, Bosut, Davščica, Ilova, Jarčina, Jerez, Kamnik Bistrica, Kokra, Kolubara, Krapina, Krka, Kupa, Ljubljanica, Londža, Lonja, Mirna, Mokroluški Creek, Nadiža, Orljava, Pakra, Rakovički Creek, Sava Bohinjka, Sava Dolinka, Sora, Spačva, Studva, Sunja, Sutla, Tinja, Topčiderka, Tržič Bistrica, Ukrina, Vrbas, Zasavica''. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Sava|Savum}} {{fontes geographici}} ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:Sava-Danube-Confluence-2009-08-09.jpg|Confluens Savi et Danubii Fasciculus:SavaRiver.jpg|Savus apud [[Gradisca (Bosnia et Herzegovina)|Gradiscam Bosnicam]] Fasciculus:20071225 Sava SB snijeg 01.jpg|Savus apud [[Marsonia]]m, mense [[December|Decembri]] [[2007]] </gallery> {{flumen-stipula}} [[Categoria:Savus|!]] rqp8byieneddc2778h21rgxpo0qzul9 0 56298 3954223 3951160 2026-04-11T01:03:52Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954223 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-1}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Portrait de Jean Racine d'après Jean-Baptiste Santerre.jpg|thumb|upright=0.8|Ioannes Baptista Racinus]] {{res|Ioannes Racinus}}<ref>Ger. Nicolai Heerkens, medici Groningensis, ''De officio medici poëma'' (Groningae: 1752), [https://www.google.com/books/edition/De_officio_medici_poema/cnUTAAAAQAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=racinus 5].</ref> (vulgo ''Jean Racine'', natus [[La Ferté-Milon]] in [[vicus|vico]] [[Francia|Francico]] die [[21 Decembris]] [[1639]], mortuus [[Lutetia]]e die [[21 Aprilis]] [[1699]]) fuit [[poëta]] et [[drama (fictio)|fabularum]] scriptor [[Francia|Francicus]], qui [[tragoedia]]m classicam ad culmen artis perduxit. Orbus puer, in [[Portus Regius|Portu Regio]] apud "Solitarios" litteris religioneque ac praeceptis [[Ianenismus|Iansenii]] institutus est. A vocatione ecclesiastica declinans, operam litteris dedit, praesertim tragoediis ut ''Alexandre le Grand'' (1665), quarum successus ei favorem regis [[Ludovicus XIV|Ludovici XIV]] conciliavit. Decennio suo aureo (1667–1677) septem tragoedias maximas scripsit, inter quas ''Andromaque'', ''Phèdre'', ''Iphigénie'', ingenium eius testantur. Fabulae eius, puritate et gravitate excellentes, passionum humanarum vim inexorabilem depingunt. Racinus, qui unitates Aristotelicas dictas stricte servavit et ab apparatu [[Barocus|baroco]] heroico recusabat, fabulis Cornelii suas tragoedias simpliciores atque intensiores opponens. Post annum 1677, theatrum reliquit ut historiam regis componeret; tamen, rogatu dominae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Francisca d'Aubigné marchionissa de Maintenon|de Maintenon|fr|qid=Q230670}}, tragoedias biblicas ''Esther'' et ''Athalie'' pro puellis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Domus regia Sancti Ludovici|Sancti Cyri|fr|qid=Q153231}} scripsit. Opera eius, quae predestinationem Iansenisticam cum fatalismo tragoediarum antiquarum coniungunt, hodie in theatro Francico summum locum obtinent. == De vita == [[Fasciculus:Musée Jean Racine Ferté Milon 3.jpg|thumb|upright=0.8|left|Domus ubi Racinus [[pueritia]]m peregit, cum museo Ferté-Milon.]] Mox orbus factus, in [[Portus Regius|Portu Regio]] ab [[Societas Iesu|Iesuitis]] educatus est. Magistri eius fuerunt [[Ludovicus Isaac Lemaistre de Sacy]] et [[Claudius Lancelot]], qui eum litteris Graecis instituit. Cum studia [[Lutetia]]e in [[Collegium Harcourt|Collegio Harcourt]] terminavisset, omnino se [[litterae Franciae|litteris]] dedebat. ''Les nymphes de la Seine'' (1660), [[oda]] in [[matrimonium]] regis [[ludovicus XIV|Ludovici XIV]] salarium ei attulit, et aliae duae odae vel emeritorium. Insuper [[Molierum]] et [[Nicolaus Boileau|Nicolaum Boileau]] ea occasione cognovit; haec omnia ad emolumentum poeticum valde profuerunt. Moliero suadente, primam tragoediam, titulo ''Théagène et Chariclée'' inscriptam, omisit ut La Thébaïde, ou les frères ennemis exararet, cui anno 1664 magno plausu excepta est. In ista tragoedia velut in ''Alexandre'' (1665) adhuc [[Petrus Cornelius|Petrum Cornelium]] imitabatur, cum apud ''Andromaque'' (1667) vinculis istis se liberaret. Rixae internae et contradicitones, quae in operibus omnibus inveniuntur, in tragoedia citata iam insunt. Anno [[1668]] scripta est ''Les plaideurs,'' [[comoedia]] mediocris, imitatio docta operis ''[[Vespae (Aristophanes)|Vesparum]]'' [[Aristophanes|Aristophanis]]. Sequens tragoedia, cui titulus ''Britannicus'', per se bona fuit, sed non omnibus placuit, econtra tragoedia idyllica et tenera ''Bérénice'' (1670) utique. Minus accurate scriptum est opus ''Bajazet'' (1672), ubi saltem argumenta nova placita fuerunt. ''Mithridate'' (1673) quoad personarum [[pictura]]m et physiognomiam comparationem facile ferre potuerit. Sequens tragoedia ''Iphigénie'' (1674), quam Franci artis poëticae dramaticae opus summum habent, tamen a contradictione inter mores Francicos et materiam antiquam afficitur. Econtra laus omnis debetur tragodiae ''Phèdre'' (1677), ubi [[amor]] tragicus vehementer depingitur. Cum eius adversarii autem Phaedram malam domini Pradon praeferebant, Racinus [[theatrum]] reliquit. Iam anno [[1673]] [[Academia Francica|academianus]] fuit, annoque [[1677]] in matrimonium duxit Catharinam Romanet. Maritus eius pietatem magis magisque amplexus est. Eo novo animo fabulas duas religiosas pepigit, domina de Maintenon, regia amica, instante: ''Esther'' (1689) et ''Athalie'' (1691), ambis puellis scholae Sancti Cyri dedicatis, quarum prima infirmior, altera vero inter pulcherrima ornamenta theatri Francici numeratur, sed ab aula regia et Iesuitis repudiata est. Ludovicus XIV, qui Racinum histiographum suum atque camerarium instituerat, diu ei favebat; poëta tamen, postquam librum de miseria populi gravibus [[vectigal]]ibus oppressi composuit, a regis gratia decidit. [[Ludovicus Racine]] [[filius]] [[poeta]] fuit. == Fortuna == [[Fasciculus:1989 CPA 6078.jpg|thumb|upright=0.8|Pittacium cursuale [[unio Sovietica|Sovieticum]], 1989.]] Racinus severitatem [[Iansenismus|Iansenismi]] cum nitore et urbanitate aulae regiae coniunxit. Tragicis Graecis sua compositionis simplicitate se appropinquabat, unitatem loci et temporis stricte servando atque sermone dignitatem praestando. Personas primas ex historia Graeca Romanaque saepe elegit. Amorem corque mulieris nullus poëta Francicus classicus tam pure et vere depingere potuit; contra, in virilibus personis exprimendis minus felix erat. Phantasiâ non ampla, sed valde mobili praeditus, in qualibet materia dramatica ea elicere noverat quae publico contemporaneo placere poterant, et argumenta per se modica arte tractandi augere sciebat. Elegantia sermonis et [[versificatio]]nis vim tragoediarum suarum magnopere auxit. Ex operibus lyricis Racinus ante omnia in odis spiritalibus excelluit. Inter orationes eius in Academia habitas eminet oratio, qua merita sui adversarii poëtici, Petri Cornelii, iuste agnoscit. Epistulae eius ad Nicolaum Boileau et filium eius elegantissima testimonia sunt eius ingenii ac gustûs. Insuper memoranda sunt eius ''Histoire de Port-Royal'' et ''Lettres à l’auteur des hérésies imaginaires'' (1666). Statua Racini, a [[Petrus Ioannes David d'Angers|Petro Ioanne David d'Angers]] sculpta, in urbe natali poëtae stat. == Opera == * ''Ode sur la convalescence du roi'' (Carmen de salute regia restituta, 1663) * ''La renommée aux muses'' (Fama ad musas, 1663) * ''La Thébaïde, ou les frères ennemis'' (Thebais sive Fratres inimici, 1664) * ''Alexandre le grand'' (Alexander Magnus, 1665) * ''[[Andromaque (Racinus)|Andromaque]]'' (Andromache, 1667) * ''[[Les plaideurs (Racinus)|Les plaideurs]]'' (Litigatores, 1668) * ''Britannicus'' (1669) * ''Bérénice'' (Berenice, 1670) * ''Bajazet'' (Baiazethes, 1672) * ''Mithridate'' (Mithridates, 1673) * ''Iphigénie'' (Iphigenia, 1674) * ''[[Phèdre (Racinus)|Phèdre]]'' (Phaedra, 1677) * ''Œuvres'' (Opera, 1679) * ''Esther'' (1689) * ''Athalie'' (Athalia, 1691) == Notae == <references/> == Bibliographia == * Blanc, André. [[2003]]. ''Racine: trois siècles de théâtre.'' Lutetiae: Fayard. ISBN 2-213-61549-7. * [[Rolandus Barthes|Barthes, Roland]]. [[1960]]. ''Sur Racine.'' [[Lutetia]]e. [https://journals.openedition.org/carnets/705 Recensio critica]. * Barthes, Roland. [[2006]]. ''Am Nullpunkt der Literatur.''(Sur Racine, essais critiques 1. Francofurti: Suhrkamp. ISBN 3-518-12471-4. * Doering, Pia Claudia. [[2010]]. ''Jean Racine zwischen Kunst und Politik. Lesarten der Alexandertragödie.'' Heidelbergae: Winter. ISBN 978-3-8253-5728-3. * Firges, Jean. [[2008]]. ''Jean Racine, Phèdre. Die Dämonie der Liebe.'' Exemplarische Reihe Literatur und Philosophie, 23. Sonnenberg: Annweiler. ISBN 978-3-933264-50-3. * Forestier, Georges. [[2006]]. ''Jean Racine.'' Lutetiae: Gallimard. ISBN 978-2-07-075529-5. * Goldmann, Lucien. [[1971]]/ ''Der verborgene Gott. Studie über die tragische Weltanschauung in den „Pensées“ Pascals und im Theater Racines''; Dt. zuerst Luchterhand, Neowedae u. ö. ISBN 3472725877; Suhrkamp stw 491, Francofurti 1985 ISBN 3518280910. * Krauß, Henning, Till R. Kuhnle, et Hanspeter Plocher, eds. [[2003]]. ''17. Jahrhundert. Theater.'' Tubingae: Stauffenburg. ISBN 3-86057-902-9. * Raymond Picard, Raymond. [[1956]]. ''La carrière de Jean Racine.'' Lutetiae: Gallimard. ISBN 2070250830. * Sayer, John. [[2006]]. ''Jean Racine. Life and legend.'' Oxoniae:Lang. ISBN 3-03910-925-1. * Theile, Wolfgang, ed. [[1976]]. ''Racine.'' Darmstadii: WBG. ISBN 3-534-06237-X. Wege der Forschung, 402. * Wortmann, Anke. [[1992]]. ''Das Selbst und die Objektbeziehungen der Personen in den weltlichen Tragödien Jean Racines.'' Herbipoli: Königshausen & Neumann. ISBN 978-3884796948. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Jean Racine|Ioannem Racinum}} {{Fontes biographici}} * [http://www.goethezeitportal.de/fileadmin/PDF/db/wiss/epoche/tragoedie_geisenhanslueke.pdf Quomodo Racinus Goethium moverit] apud goethezeitportal.de * [https://www.projekt-gutenberg.org/autoren/namen/racine.html Opera nonnulla in Theodiscum conversa] * [http://www.biblioweb.org/-RACINE-Jean-.html Biographia, bibliographia, analysis] {{ling|Francice}} * [https://web.archive.org/web/20060114171900/http://www.biblioweb.org/-RACINE-Jean-.html Biographia, bibliographia, analysis] {{ling|Francice}} * [http://www.bartleby.com/people/Racine-J.html Opera Racini apud Bartleby.com.] * [https://books.google.com/books?as_auth=Jean+Racine&cad=author-navigational Multi ludi scaenici Raciniani apud Google Books.] * [https://web.archive.org/web/20151222132142/http://cfregisters.org/en/ Propositum Tabulariorum Comoediae Francicae.]<!--performances ab 1680 ad 1791--> {{Lifetime|1639|1699|Racinus, Ioannes}} [[Categoria:Auctores Francogallici]] [[Categoria:Scriptores Franciae]] [[Categoria:Scriptores scaenici]] [[Categoria:Socii Academiae Francicae]] [[Categoria:Tragici]] {{Myrias|Homines}} sm930al8487x0aw14i18m04t99txaaw 0 61596 3954194 3323891 2026-04-10T22:10:40Z LilyKitty 18316 de creatura fabulari 3954194 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Dwarf.jpg|thumb|Nanus.]] '''Nanus''' ([[Graece]] {{lang|grc|νᾶνος}}) vel '''pumilio''' in [[fabula|fabulis]] scriptis est [[creatura fabularis|creatura]] [[homo sapiens|homini specie]] similis, at statura exiguior et crassior. Dicuntur nani saepius habitare sub terra et diligere [[aurum]] et alia pretiosa quatinus minera peralta sub montibus fodant, ibi aulas magnificas construentes in quibus thesauros servent. Nani sunt etiam personae [[Ludus Catacumbarum et Catobleparum|Ludi Catacumbarum et Catobleparum]] et [[Warhammer]], [[Sacred underworld]]. == Bibliographia == * Gilliver, Peter. Mashall, Jeremy. Weiner, Edmund (2009). ''The Ring of Words: Tolkien and the Oxford English Dictionary''. [[Oxford University Press]]. {{ISBN|9780199568369}}. * [[Stephan Grundy|Gundarsson, KveldulfR Hagan]] (2007). ''Elves, Wights, and Trolls''. Studies Towards the Practice of Germanic Heathenry, 1. iUniverse. {{ISBN|978-0-595-42165-7}} * [[Gary Gygax|Gygax, Gary]] (1979). "Books Are Books, Games Are Games". ''Dragon'', 31. Repr. (1981) in: Kim Mohan, ed. ''Best of Dragon, Volume 2: A collection of creatures and characters, opinions and options from the first four years of Dragon magazine''. Dragon, {{ISBN|9780935696943}} * Griffiths, Bill (1996). ''Aspects of Anglo-Saxon Magic''. Anglo-Saxon Books. 1-898281-15-7 * Hafstein, Valdimir Tr. (2002). "Dwarfs" as collected in Lindahl, Carl. McNamara, John. [[John Lindow|Lindow, John]]. (2002). ''[https://books.google.com/books?id=hD4SAQAAIAAJ Medieval Folklore]''. [[Oxford University Press]]. {{ISBN|978-0-19-514772-8}} * Jakobsson, Ármann (2005): "The Hole: Problems in Medieval Dwarfology," ''Arv'' 61 (2005), 53–76. * [[Anatoly Liberman|Liberman, Anatoly]] (2008). ''An Analytic Dictionary of English Etymology''. University of Minnesota Press. {{ISBN|9780816652723}} * [[John Lindow|Lindow, John]] (2001). ''[https://books.google.com/books?id=KlT7tv3eMSwC&printsec=frontcover&source=gbs_navlinks_s#v=onepage&q=&f=false Norse Mythology: A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs]''. [[Oxford University Press]]. {{ISBN|0-19-515382-0}} * [[Lotte Motz|Motz, Lotte]] (1983). ''The Wise One of the Mountain: Form, Function and Significance of the Subterranean Smith: A Study in Folklore''. Göppinger Arbeiten zur Germanistik, 379. Kümmerle. {{ISBN|3-87452-598-8}} * Orchard, Andy (1997). ''[https://books.google.com/books?id=5hbPHQAACAAJ Dictionary of Norse Myth and Legend]''. [[Orion Publishing Group|Cassell]]. {{ISBN|0-304-34520-2}} * [[Vladimir Orel|Orel, Vladimir]] (2003). ''A Handbook of Germanic Etymology''. Brill. {{ISBN|9004128751}} * Schäfke, Werner (2015): Dwarves, Trolls, Ogres, and Giants. In Albrecht Classen (Ed.): Handbook of medieval culture. Fundamental aspects and conditions of the European middle ages, vol. 1. Berlin: de Gruyter, pp.&nbsp;347–383. * [[Rudolf Simek|Simek, Rudolf]] (2007) translated by Angela Hall. ''[https://books.google.com/books?id=Zni8GwAACAAJ Dictionary of Northern Mythology]''. [[Boydell & Brewer|D.S. Brewer]] {{ISBN|0-85991-513-1}} * [[Godfrid Storms|Storms, Godfrid]] (1948). ''Anglo-Saxon Magic''. [[Martinus Nijhoff Publishers|Nijhoff]]. {{OCLC|462857755}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Dwarves (legendary creatures)|nanos}} {{NexInt}} * [[Khazâd]] [[Categoria:Gentes ficticiae]] [[Categoria:Mythologia]] 3d5c8ne0fle63pqrtqewqsa6k0ae3ck 0 70397 3954229 3951930 2026-04-11T01:11:16Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954229 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:عالم الرياضيات البولندى ستيفان بناخ.jpg|thumb|upright=0.5|Stephanus Banach.]] [[Fasciculus:Otto Nikodym Stefan Banach Memorial Bench Krakow Poland.jpg|thumb|upright=0.8|[[Monumentum]] commemorativum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Otho Nikodym|Othoni Nikodym|en|qid=Q1259589}} et Stephani Banach [[Cracovia]]e Planty collocatum, die [[14 Octobris]] [[2016]] revelatum. Stephanus Dousa sculpsit.]] {{res|Stephanus Banach}} (''Stefan Banach''<ref>Vox {{Audio|Pl-Stefan_Banach.ogg|ˈstɛfan ˈbanax}}.</ref> natus [[Cracovia]]e die [[30 Martii]] [[1892]]; mortuus [[Leopolis|Leopoli]] die [[31 Augusti]] [[1945]]) fuit [[mathematicus]] [[Polonia|Polonus]] ex [[schola]] mathematica quae dicitur [[Leopolis|Leopolitana]] unusque ex [[analysis mathematica|analysis]] [[functio]]nalis conditoribus. Hodiernam functionis analysim conditam et maiorem adiumentum fecit ad theoriam [[spatium vectoriale|spatii vectoris]] [[topologia|topologici]].<ref>[https://krakow1.one/uk/eternal/matematychnyj-mist-mizh-krakovom-i-lvovom-yak-stefan-banah-stav-odnym-iz-najvelychnishyh-matematykiv-stolittya-2181 Res.]</ref> Ab anno [[1922]] fuit [[professor]] [[Universitas Leopolitana|Universitatis Leopoliensis]]. Anno [[1929]] una cum [[Hugo Steinhaus|Hugone Steinhaus]] [[periodicum|ephemeridem]] ''[[Studia Mathematica]]'' condidit. [[Theorema]] Banach-[[Iulius Schauder|Schauderanum]] excogitavit. ==Notae== <references/> ==Nexus externi== *[http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Banach.html Biographia apud] Mc Tutor {{Ling|Anglice}} *[http://matwbn.icm.edu.pl/kstresc.php?tom=1&wyd=10 Théorie des opérations linéaires] anno 1932 ({{Ling|Anglice}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1892|1945|Banach, Stefan}} [[Categoria:Mathematici Poloniae]] {{Myrias|Homines}} 0m5w2klduh1k18hrhy83eqsftd6q4bl 0 70530 3954212 3575056 2026-04-11T00:07:07Z LilyKitty 18316 de studio eius 3954212 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Constantinus Sergii filius Aksakov''' ([[Russice]]: Константин Сергеевич Аксаков, ''Konstantin Sergeevič Aksakov''; natus in ''Novo-Aksakovo'' [[gubernium Orenburgense|gubernii Orenburgensis]] die [[29 Martii]]<ref>{{Greg|[[10 Aprilis]]}}</ref> [[1817]]; mortuus est in insula [[Zacynthus|Zacyntho]] die [[7 Decembris]]<ref>{{Greg|[[19 Decembris]]}}</ref> [[1860]]) , scriptoris [[Sergius Aksakov|Sergii Aksakov]] filius, fuit ipse [[scriptor]] et [[critica litterarum|criticus]] [[Russia|Russicus]]. Et studium de [[Michael Lomonosov]] et de philosophia [[Georgius Gulielmus Fridericus Hegel|Hegeliana]] fecit. ==Notae== <references /> == Nexus externi== {{Fontes biographici}} * [http://www.krugosvet.ru/articles/67/1006743/1006743a1.htm Biographia apud Encyclopaedia krugosvet.ru] {{Ling|Russice}} {{scriptor-stipula}} {{DEFAULTSORT:Aksakov, Constantinus}} [[Categoria:Auctores Russici]] [[Categoria:Scriptores Russiae]] [[Categoria:Scriptores mythistoriarum Russiae]] [[Categoria:Incolae Imperii Russici]] [[Categoria:Incolae Zacynthi]] [[Categoria:Nati 1817]] [[Categoria:Mortui 1860]] 5ljy6cylpyp3ka5tc0lv9oomy3r8g7s 0 72469 3954266 3153542 2026-04-11T05:10:39Z Grufo 64423 +{{Titulus ad litteram}} 3954266 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} Sententia {{lres|De gustibus non est disputandum}}, quae non numquam exprimitur {{lres|De gustibus non disputandum est}} vel {{lres|De gustibus et coloribus non est disputandum}}, in lucem vero profert studia alicuius hominis omnino propria esse privataque. Contra quam antiquitus putabant plurimi (nonnulli hanc locutionem clari [[Cicero]]nis ipsius esse credebant), haec sententia a [[Litterae Latinae|litteris Latinis]] non absolute pervenire videtur quia verbum supervacaneum "''est''" non Latinorum antiquorum loquentium sed doctorum [[Medium Aevum|Medii Aevii]] proprium est. Longo ex tempore sententia in proverbium venit et crebro dicere vere sufficit "''De gustibus...''" ad hanc locutionem memorandam. {{NexInt}} *[[Gustatus]] *[[Relativismus moralis]] [[Categoria:Locutiones Latinae]] [[de:Liste lateinischer Phrasen/D]] qsk3v0dhedafm93b770lvb6h3j19x05 0 90145 3954146 3752267 2026-04-10T15:37:24Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3954146 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|thumb|300px|Apud [[Sol]]em, [[energia]]m per fusionem nuclearem perpetuum genita est.]] '''Fusio nuclearis''' fit cum [[nucleus atomicus|nuclei atomici]] in maiorem nucleum iuguntur et novum [[elementum chemicum]] producunt. Fusione artificiali difficiliore facta, fusio plerumque solum in [[stella|stellis]] invenitur.<!-- == Fons vis nobis == Fusio diu visa est ut desiderabilis fons vis, quia melius est quam illas alias habemus. Praeterea fusio haud ducit ad eiectamentum a gasa tepidariorum hortensium, grandes multitudines fomitis sunt, aedificia constrigi possunt sine ambientia circumstata pro multum afficere, atque defectio est facillime tractare quam id a [[fissio]]ne. Nam fusio non dat radiationem atomicam quid fissionem facit. Ut fons vis nobis homines etiamnunc divulgamus, sed non tam simplex est. Plus calor et --> == Exempla fusionis == : [[Hydrogenium|H]] + H → D + [[electron|e]]+ + [[neutrinum]] (iuncti [[proton]]um) : D + D → T + p, aut [[Helium|He]]3 + n {{NexInt}} *[[Bomba atomica]] *[[Fissio nuclearis]] *[[Fustrum]] *[[Leo Arcimovič]] *[[Physica nuclearis]] {{chem-stipula}} [[Categoria:Physica]] {{Myrias|Physica}} bn2m55aw5fqa9f5m19we15se5onh9v8 3954147 3954146 2026-04-10T15:37:40Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3954147 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|thumb|300px|Apud [[Sol]]em, [[energia]]m per fusionem nuclearem perpetuum genita est.]] '''Fusio nuclearis''' fit cum [[nucleus atomicus|nuclei atomici]] in maiorem nucleum iunguntur et novum [[elementum chemicum]] producunt. Fusione artificiali difficiliore facta, fusio plerumque solum in [[stella|stellis]] invenitur.<!-- == Fons vis nobis == Fusio diu visa est ut desiderabilis fons vis, quia melius est quam illas alias habemus. Praeterea fusio haud ducit ad eiectamentum a gasa tepidariorum hortensium, grandes multitudines fomitis sunt, aedificia constrigi possunt sine ambientia circumstata pro multum afficere, atque defectio est facillime tractare quam id a [[fissio]]ne. Nam fusio non dat radiationem atomicam quid fissionem facit. Ut fons vis nobis homines etiamnunc divulgamus, sed non tam simplex est. Plus calor et --> == Exempla fusionis == : [[Hydrogenium|H]] + H → D + [[electron|e]]+ + [[neutrinum]] (iuncti [[proton]]um) : D + D → T + p, aut [[Helium|He]]3 + n {{NexInt}} *[[Bomba atomica]] *[[Fissio nuclearis]] *[[Fustrum]] *[[Leo Arcimovič]] *[[Physica nuclearis]] {{chem-stipula}} [[Categoria:Physica]] {{Myrias|Physica}} rch1lldbxsqz7d45st2dbxgy4k811xu 3954148 3954147 2026-04-10T15:38:36Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3954148 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|thumb|300px|Apud [[Sol]]em [[energia]] per fusionem nuclearem perpetuam gignitur.]] '''Fusio nuclearis''' fit cum [[nucleus atomicus|nuclei atomici]] in maiorem nucleum iunguntur et novum [[elementum chemicum]] producunt. Fusione artificiali difficiliore facta, fusio plerumque solum in [[stella|stellis]] invenitur.<!-- == Fons vis nobis == Fusio diu visa est ut desiderabilis fons vis, quia melius est quam illas alias habemus. Praeterea fusio haud ducit ad eiectamentum a gasa tepidariorum hortensium, grandes multitudines fomitis sunt, aedificia constrigi possunt sine ambientia circumstata pro multum afficere, atque defectio est facillime tractare quam id a [[fissio]]ne. Nam fusio non dat radiationem atomicam quid fissionem facit. Ut fons vis nobis homines etiamnunc divulgamus, sed non tam simplex est. Plus calor et --> == Exempla fusionis == : [[Hydrogenium|H]] + H → D + [[electron|e]]+ + [[neutrinum]] (iuncti [[proton]]um) : D + D → T + p, aut [[Helium|He]]3 + n {{NexInt}} *[[Bomba atomica]] *[[Fissio nuclearis]] *[[Fustrum]] *[[Leo Arcimovič]] *[[Physica nuclearis]] {{chem-stipula}} [[Categoria:Physica]] {{Myrias|Physica}} 7enxcm80v3b1s28wu5fvmi6gt40att2 0 92958 3954118 3829283 2026-04-10T13:58:27Z Andrew Dalby 1084 3954118 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Agathias tavli similar scene some 600 years later.jpg|thumb|Rex Byzantinus ludens. Scaenam simillimam iam Agathias saecula sex antea carmine descripserat.]] '''Agathias Myrinaeus''', nonnumquam '''Scholasticus''' agnominatus ([[Graece]] {{Polytonic|Ἀγαθίας ὁ Σχολαστικός}}; [[Myrina (Aeolis)|Myrina]]e natus anno circiter 532,<ref>"''c.'' A.D. 532": {{qc|id= Cameron (1970)}} p. 1</ref> mortuus inter annos 579 et 582)<ref>De morte: {{qc|id= Cameron (1970)}} p. 10</ref> fuit [[poeta]] et [[historicus|rerum gestarum scriptor]] [[Imperium Byzantinum|Byzantinus]], amicus [[Paulus Silentiarius|Pauli Silentiarii]].<ref>[[Paulus Silentiarius]] et Agathias in ''[[Anthologia Palatina]]'' 5.292-293 necnon alibi</ref> Filius fuit Memnonii rhetoris Pericleaeque qui Constantinopoli mortua erit dum Agathias annum aetatis tritum agebat.<ref>Agathias in ''[[Anthologia Palatina]]'' 7.552</ref> Ipse Myrinae et Constantinopoli educatus, [[Alexandria]]e eruditus est: hac in urbe terrae motus anni [[551]], quo [[Berytus]] fere deletus est, observavit.<ref>Agathias, ''Historiae'' 2.15-16</ref> Eodem fere anno Constantinopolim rursus petivit ubi iuribus studuit. Ibidem advocatus laborabat<ref>Agathias, ''[[Historiae (Agathias)|Historiae]]'' 3.1</ref> dum opera litteraria et historica scripsit. Libros poëticos novem "mythis eroticis fartos", atque nobis omnino deperditos, admodum iuvenis composuit et sub titulo ''Daphniacorum'' edidit.<ref>Agathias, ''[[Historiae (Agathias)|Historiae]]'' praefatio 7; Agathias in ''[[Anthologia Palatina]]'' 6.80</ref> Opere titulo ''[[Cyclus (Agathias)|Cyclo]]'', scilicet [[anthologia]] poetica contemporanea septem in tomis collecta, inter primos fuit, qui florilegia Graeca confecerint. In qua collecta sunt propria poemata epigrammatave plus quam centum, insuper scripta amicorum coaevorumque, Pauli Silentiarii, [[Macedonius consul|Macedonii consulis]], [[Damocharis|Damocharidis]], [[Ioannes Barbucallus|Ioannis Barbucalli]], [[Iulianus Aegyptius|Iuliani Aegyptii]], aliorum: quibus addi debent "scholastici" plures, Arabius, Eratosthenes, [[Leontius scholasticus|Leontius]], Theaetetus, Nilus, insuper "referendarius" Irenaeus, "antecessor" Iulianus, "domesticus" Rufinus.<ref>{{qc|id=Cameron et Cameron (1966)}}; {{qc|id= Cameron (1970)}} pp. 5-9, 12-29</ref> ''Cyclus'' per se deperditur sed plurima epigrammata ibi collecta in ''[[Anthologia Palatina]]'' servantur una cum praefatione metrica ab ipso Agathia scripta.<ref>Agathias, ''[[Historiae (Agathias)|Historiae]]'' praefatio 8; Agathias in ''[[Anthologia Palatina]]'' 4.3</ref> Conservantur etiam ''[[Historiae (Agathias)|Historiae]]'' in quinque libros divisae, quibus, non sine sapore sed lingua nimium tumida res annorum inter 552 et 558 tradidit, [[Procopius|Procopium]] secutus.<ref>Agathias, ''[[Historiae (Agathias)|Historiae]]'' praefatio 22</ref> [[Menander Protector]] vicissim opus Agathiae continuavit. Agathiae ''Historias'' edidit [[Bonna]]e anno [[1828]] [[Bartholdus Georgius Niebuhr]] in ''[[Corpus scriptorum historiae Byzantinae|Corpus scriptorum historiae Byzantinae]]'' et [[Lipsia]]e anno [[1871]] [[gulielmus Dindorfius|Dindorfius]] in tomo altero collectanei ''Historici Graeci minores''. == Opera == * annis 550 : ''Daphniaca'' (opus poëticum deperditum) * annis fere 567/568 : ''Epigrammata''; ''[[Cyclus (Agathias)|Cyclus epigrammatum]]'' a se aliisque compositorum * usque in 579 : ''[[Historiae (Agathias)|Historiae]]'' == Notae == <references /> == Bibliographia == * [[Barry Baldwin]], "Agathias" in ''Oxford dictionary of Byzantium'' vol. 1 (Novi Eboraci: Oxford University Press, 1991) pp. 35-36 * {{ec|id= Cameron (1970)|c= Averil Cameron, ''Agathias''. Oxonii: Clarendon Press, 1970; [https://archive.org/details/agathias0000came Exemplar mutuabile] }} * {{ec|id=Cameron et Cameron (1966)|c= Averil Cameron, Alan Cameron, "The Cycle of Agathias" in ''Journal of Hellenic Studies'' vol. 86 (1966) pp. 6-25 [https://www.jstor.org/stable/628989 JSTOR] }} * M.-L. Chaumont, "[https://www.iranicaonline.org/articles/agathias-byzantine-historian-b Agathias]" (1984/2011) in ''[[Encyclopaedia Iranica]] Online'' * Maria Elisabetta Colonna, ''Gli storici Bizantini dal IV al XV secolo'' (Napoli: Armanni, 1956) pp. 3-5 * M. Ites, "Zur Bewertung des Agathias" in ''Byzantinische Zeitschrift'' vol. 26 (1926) pp. 273-285 * Begoña Ortega Villaro, "[https://www.academia.edu/37467261/SOME_CHARACTERISTICS_OF_THE_WORKS_OF_AGATHIAS_MORALITY_AND_SATIRE Some characteristics of the works of Agathias: morality and satire]" in ''Acta antiquitatis Hungariae'' vol. 50 (2010) pp. 267-287 ==Nexus externi== {{Fontes biographici}} *[[:s:de:Agathias|Res bibliographica apud Vicifontem Theodiscum]] *[https://www.hs-augsburg.de/~harsch/graeca/Chronologia/S_post06/Agathias/aga_intr.html Textus operum valde imperfectus in Augustana bibliotheca] *[https://el.wikisource.org/wiki/%CE%A3%CF%85%CE%B3%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AD%CE%B1%CF%82:%CE%91%CE%B3%CE%B1%CE%B8%CE%AF%CE%B1%CF%82_%CE%BF_%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82 Vikifontaro] {{Lifetime|saeculo 6|saeculo 6 aut 7|Agathias Myrinaeus}} [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] [[Categoria:Historici Byzantini]] [[Categoria:Poetae Anthologiae Graecae]] [[Categoria:Poetae Graeci]] [[Categoria:Scriptores Constantinopoleos]] 07bfgsiwu0fy71q9zkvxk0asg111dil 0 94021 3954196 3717003 2026-04-10T22:25:05Z Cyprianus Marcus 66550 3954196 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Fritz Walter statue.jpg |thumb|upright=0.8|[[Statua]] Friderici Walter.]] '''Fridericus Walter''' (natus in ''[[Caesarea Lutra|Caesareae Lutrae]]'' die [[31 Octobris]] [[1920]]; mortuus [[Enkenbacum-Alisontia Fons|Enkenbaci-Alisontia Fonte]] die [[17 Iunii]] [[2002]]) fuit [[pedilusor]] [[Germania|Germanicus]]. == Vita == Walter anno [[1942]] miles conscriptus [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] interfuit. Anno [[1945]] in [[Hungaria]] [[bello captus|captus]] et deinde liberatus est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fritz Walter|Fridericum Walter}} * [http://www.fritz-walter.eu Pagina Friderico Walter dicata] * [https://web.archive.org/web/20080926052554/http://www.lautringer.de/Alles_uber_Fritz_Walter/alles_uber_fritz_walter.html Omnia de Friderico Walter ] {{bio-stipula}} {{Lifetime|1920|2002|Walter, Fridericus}} [[Categoria:Pedilusores Germaniae]] [[Categoria:Participes secundi belli mundani]] fs104dwsir4k5sdxk0cn6hmj56c6bn6 0 96385 3954231 3952325 2026-04-11T01:12:25Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954231 wikitext text/x-wiki {{res|Inquisitio haereticae pravitatis}} sive {{res|sancta inquisitio}} fuit [[Medium Aevum|mediaevale]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] tribunal et eius rationes ad [[haeresis|haereticos]] (veros aut tales habitos), id est eos qui contra [[dogma|doctrinam]] Catholicam loquebantur, inveniendos, accusandos, necnon [[poena capitalis|damnandos]]. [[Iudex|Iudices]] huius tribunalis ''inquisitores ([[haeresis|haereticae]] pravitatis)'' vocabantur, quibus in [[iudicium|causa agenda]] licebat [[tortura|tormenta]] adhibere. Nisi [[reus]] [[abiuratio|abiurabat]], hoc est, nisi falsam iudicabat opinionem suam, [[rogus|rogo]] vivus damnabatur. ==Inquisitores praeclari== {{Vide-etiam|Categoria:Inquisitores}} *[[Thomas a Turrecremata]] [[sacerdos]] [[Dominicani|Dominicanus]], princeps {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Inquisitio Hispanica|Inquisitionis Hispanicae|en|qid=Q184725}}. == Victimae praeclarae == * [[Ioanna Arcensis]] * [[Iordanus Brunus]] * [[Thomas Campanella]] * [[Bartholomaeus de Carranza]] * [[Stephanus Doletus]] * [[Galilaeus Galilaei|Galilaeus Galilaeus]] * [[Aonius Palearius]] * [[Marcellus Palingenius Stellatus]] * [[Iulius Caesar Vanini]] {{NexInt}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Auto-da-fé|''Auto-da-fé''|en|qid=Q209966}} * ''[[Malleus maleficarum]]'' * [[Persecutio strigarum]] {{Reli-stipula}} [[Categoria:Gregorius IX]] [[Categoria:Inquisitio|!]] {{Myrias|Historia}} jxf9vo4vcqla55o5o8vvf3quvc834os 0 101331 3954190 3714801 2026-04-10T20:19:56Z Pippobuono 54500 /* Nexus externi */ fontes 3954190 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Gentianum (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Palais Sforza Cesarini.JPG|thumb|Cynthianum]] '''Cynthianum'''<ref>[http://books.google.it/books?id=HZ1XAAAAcAAJ&pg=PA91&lpg=PA91&dq=Cynthianum+%22storia+di+Genzano%22&source=bl&ots=FqC5dPh9sK&sig=0QuCHsLLNhLuwAbS7KxdQ_y_ax0&hl=it&sa=X&ei=OTPdU7CSHYeQ7Abm6IHwCg&ved=0CCYQ6AEwAQ#v=onepage&q=Cynthianum%20%22storia%20di%20Genzano%22&f=false Storia di Genzano con note e documenti (Google eBook) - Niccola RATTI, 1797]</ref> {{victio|Cynthianum|i|n}} (interdum fortasse ''Cynthiae Fanum''; deinde: ''Fundus Gentiani''<ref>[http://books.google.it/books?id=HZ1XAAAAcAAJ&pg=PA91&lpg=PA91&dq=Cynthianum+%22storia+di+Genzano%22&source=bl&ots=FqC5dPh9sK&sig=0QuCHsLLNhLuwAbS7KxdQ_y_ax0&hl=it&sa=X&ei=OTPdU7CSHYeQ7Abm6IHwCg&ved=0CCYQ6AEwAQ#v=onepage&q=Cynthianum%20%22storia%20di%20Genzano%22&f=false Storia di Genzano con note e documenti (Google eBook) - Niccola RATTI, 1797]</ref>, ''Castrum Jensani''<ref>[http://books.google.it/books?id=HZ1XAAAAcAAJ&pg=PA91&lpg=PA91&dq=Cynthianum+%22storia+di+Genzano%22&source=bl&ots=FqC5dPh9sK&sig=0QuCHsLLNhLuwAbS7KxdQ_y_ax0&hl=it&sa=X&ei=OTPdU7CSHYeQ7Abm6IHwCg&ved=0CCYQ6AEwAQ#v=onepage&q=Cynthianum%20%22storia%20di%20Genzano%22&f=false Storia di Genzano con note e documenti (Google eBook) - Niccola RATTI, 1797]</ref>, ''Castrum Genzani''<ref>[https://web.archive.org/web/20140811195940/http://www.comune.genzanodiroma.roma.it/citta/storia/storia.aspx www.comune.genzanodiroma.roma.it]</ref>, deinde: '''Gentianum'''<ref>[http://books.google.it/books?id=HZ1XAAAAcAAJ&pg=PA91&lpg=PA91&dq=Cynthianum+%22storia+di+Genzano%22&source=bl&ots=FqC5dPh9sK&sig=0QuCHsLLNhLuwAbS7KxdQ_y_ax0&hl=it&sa=X&ei=OTPdU7CSHYeQ7Abm6IHwCg&ved=0CCYQ6AEwAQ#v=onepage&q=Cynthianum%20%22storia%20di%20Genzano%22&f=false Storia di Genzano con note e documenti (Google eBook) - Niccola RATTI, 1797]</ref>, ''Genzanum''<ref>[http://books.google.it/books?id=HZ1XAAAAcAAJ&pg=PA91&lpg=PA91&dq=Cynthianum+%22storia+di+Genzano%22&source=bl&ots=FqC5dPh9sK&sig=0QuCHsLLNhLuwAbS7KxdQ_y_ax0&hl=it&sa=X&ei=OTPdU7CSHYeQ7Abm6IHwCg&ved=0CCYQ6AEwAQ#v=onepage&q=Cynthianum%20%22storia%20di%20Genzano%22&f=false Storia di Genzano con note e documenti (Google eBook) - Niccola RATTI, 1797]</ref>) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Genzano di Roma|Genzano di Roma]]'') est [[Urbes Italiae|Urbs]] [[Italia]]e ac [[Commune Italiae|municipium]], circiter 24&thinsp;010 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Latium|Latio]] et in [[Urbs metropolitana Romae Capitis|Urbe metropolitana Romae Capitis]] situm. Urbani ''Cynthianenses''<ref>[http://books.google.it/books?id=FRjb937BRAYC&pg=PA62&lpg=PA62&dq=%22cynthianensis%22&source=bl&ots=qZmoXV5rlr&sig=xQtjw0xgxnbatF4zLNz4GkucP6M&hl=it&sa=X&ei=9VzdU4K3DOKF4gTd-ICYCQ&ved=0CCIQ6AEwAQ#v=onepage&q=%22cynthianensis%22&f=false Storia di Genzano con note e documenti (Google eBook) - Niccola RATTI, 1797]</ref> vel ''Gentianenses'' appellantur. Cynthianum est unum de quatuordecim [[Castra Romana (terra)|Castra Romana]]. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]''<ref>Motu proprio papae [[Gregorius XVI|Gregorii XVI]] [[23 Septembris]] [[1828]]</ref> </gallery> == Geographia == * [[Nemorensis lacus]] == Clari cives == === Hic vixerunt === * [[Carolus Maratta]] == Ecclesia Catholica Romana == * [[Sedes Suburbicaria Albanensis]] * [[Sedes Suburbicaria Veliterna-Signina]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Landi, Colli di Cicerone, Poggi d'oro, Pedica, Muti, San Gennaro, Montecagnoletto, Montecagnolo, Valleverta, Monte Giove'' == Municipia finitima == * [[Aricia (Latium)|Aricia]], * [[Lanuvium]], * [[Nemus Dianae]], * [[Velitrae]]. {{NexInt}} * [[Latium]] (''regio''), * [[Urbs metropolitana Romae Capitis|Urbem metropolitanam Romae Capitis]], * [[Provincia Romana|Provinciam Romanam]] (''provincia abrogata''), * [[Castra Romana (terra)|Castra Romana]] (''terra''), * [[Roma]]m (''urbs''), * [[Urbes Italiae]]. == Nexus externi == * [http://www.comune.genzanodiroma.roma.it/ Situs publicus] {{CommuniaCat|Genzano di Roma|Cynthianum}} {{Fontes geographici}} == Pinacotheca == <gallery> Image:Map of comune of Genzano di Roma (province of Rome, region Lazio, Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Urbe metropolitana Romae Capitis. Imago:Genzano Vecchio Panorama 070714.jpg|Despectus ad urbem. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Urbes Italiae in Latio]] [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Romae Capitis]] [[Categoria:Castra Romana]] 1ie6rt74irtrjp4v2on7vcsw7aeqatn 0 101525 3954187 3595467 2026-04-10T20:11:31Z Pippobuono 54500 /* Pinacotheca */ complemens 3954187 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Russi (RA) fortificazione in piazza Baccarini.JPG|thumb|Russi (Italia)]] '''Russi'''<ref name="Nomi d'Italia">Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Russi|orum|m}} (alia nomina: ''Russia''<ref name="Nomi d'Italia" />, ''Castrum Russi'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Russi (Italia)|Russi]]'') sunt [[Urbes Italiae|Urbes]]<ref>RDL 16 giugno 1878</ref> [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipia]], circiter 12&thinsp;170 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Aemilia-Romania]] ac in [[Provincia Ravennas|Provincia Ravennati]] sita. Urbani ''Russiani'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]''<ref>RDL 16 giugno 1878</ref> </gallery> == Geographia == * [[Romandiola]] (''terra''), == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Faventina-Mutilensis]], == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Godo, San Pancrazio''. === Loci === ''Chiesuola, Cortina, Pezzolo, Prada di Russi''. == Municipia finitima == * [[Bagnacaballum]], * [[Faventia]], * [[Forum Livii]] ([[Provincia Foroliviensis-Caesenas|FC]]), * ''[[Ravenna]]''. {{NexInt}} * [[Aemilia-Romania]] (''regio''), * [[Romandiola]] (''terra''), * [[Provincia Ravennas]], * [[Ravenna]] (''urbs''), * [[Urbes Italiae]]. == Nexus externi == * [http://www.comune.russi.ra.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Russi|Russos}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map_of_comune_of_Russi_(province_of_Ravenna,_region_Emilia-Romagna,_Italy).svg|Collocatio finium municipii Provincia Ravennati. Imago:Russi (RA) Chiesa dei servi facciata.JPG| [[Ecclesia (aedificium)|Ecclesia]] dicta ''[[Ordo Servorum Mariae|Servorum]]'', [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] septem dolorum dicata. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Urbes Italiae in Aemilia-Romania]] [[Categoria:Municipia in provincia Ravennae]] ftrltq5ql463ynvdgfzf97recmkcueo 3954188 3954187 2026-04-10T20:14:07Z Pippobuono 54500 /* Nexus externi */ +fontes 3954188 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Russi (RA) fortificazione in piazza Baccarini.JPG|thumb|Russi (Italia)]] '''Russi'''<ref name="Nomi d'Italia">Nomi d'Italia - AAVV, De Agostini</ref> {{victio|Russi|orum|m}} (alia nomina: ''Russia''<ref name="Nomi d'Italia" />, ''Castrum Russi'') ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Russi (Italia)|Russi]]'') sunt [[Urbes Italiae|Urbes]]<ref>RDL 16 giugno 1878</ref> [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipia]], circiter 12&thinsp;170 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Aemilia-Romania]] ac in [[Provincia Ravennas|Provincia Ravennati]] sita. Urbani ''Russiani'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]''<ref>RDL 16 giugno 1878</ref> </gallery> == Geographia == * [[Romandiola]] (''terra''), == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Faventina-Mutilensis]], == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Godo, San Pancrazio''. === Loci === ''Chiesuola, Cortina, Pezzolo, Prada di Russi''. == Municipia finitima == * [[Bagnacaballum]], * [[Faventia]], * [[Forum Livii]] ([[Provincia Foroliviensis-Caesenas|FC]]), * ''[[Ravenna]]''. {{NexInt}} * [[Aemilia-Romania]] (''regio''), * [[Romandiola]] (''terra''), * [[Provincia Ravennas]], * [[Ravenna]] (''urbs''), * [[Urbes Italiae]]. == Nexus externi == * [http://www.comune.russi.ra.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Russi|Russos}} {{Fontes geographici}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map_of_comune_of_Russi_(province_of_Ravenna,_region_Emilia-Romagna,_Italy).svg|Collocatio finium municipii Provincia Ravennati. Imago:Russi (RA) Chiesa dei servi facciata.JPG| [[Ecclesia (aedificium)|Ecclesia]] dicta ''[[Ordo Servorum Mariae|Servorum]]'', [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] septem dolorum dicata. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Urbes Italiae in Aemilia-Romania]] [[Categoria:Municipia in provincia Ravennae]] 8fvgaxpyb99d7rdruo7ogii5kk5tdeq 3954216 3954188 2026-04-11T00:48:21Z Grufo 64423 Notas parenthesis unii 3954216 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Russi (RA) fortificazione in piazza Baccarini.JPG|thumb|Russi (Italia)]] {{res|Russi}}{{Nomi d'Italia ref}} ({{pns|orum|m|Russi}}; alia nomina: ''Russia'',<ref name="nomi-d-italia" /> ''Castrum Russi''; [[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Russi (Italia)|Russi]]'') sunt [[Urbes Italiae|urbs]]<ref>RDL 16 giugno 1878</ref> [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipia]], circiter 12&thinsp;170 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Aemilia-Romania]] ac in [[Provincia Ravennas|Provincia Ravennati]] sita. Urbani ''Russiani'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]''<ref>RDL 16 giugno 1878</ref> </gallery> == Geographia == * [[Romandiola]] (''terra''), == Clari cives == == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Faventina-Mutilensis]], == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Godo, San Pancrazio''. === Loci === ''Chiesuola, Cortina, Pezzolo, Prada di Russi''. == Municipia finitima == * [[Bagnacaballum]], * [[Faventia]], * [[Forum Livii]] ([[Provincia Foroliviensis-Caesenas|FC]]), * ''[[Ravenna]]''. {{NexInt}} * [[Aemilia-Romania]] (''regio''), * [[Romandiola]] (''terra''), * [[Provincia Ravennas]], * [[Ravenna]] (''urbs''), * [[Urbes Italiae]]. == Nexus externi == * [http://www.comune.russi.ra.it/ Situs Publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Russi|Russos}} {{Fontes geographici}} == Pinacotheca == <gallery> Imago:Map_of_comune_of_Russi_(province_of_Ravenna,_region_Emilia-Romagna,_Italy).svg|Collocatio finium municipii Provincia Ravennati. Imago:Russi (RA) Chiesa dei servi facciata.JPG| [[Ecclesia (aedificium)|Ecclesia]] dicta ''[[Ordo Servorum Mariae|Servorum]]'', [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] septem dolorum dicata. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Urbes Italiae in Aemilia-Romania]] [[Categoria:Municipia in provincia Ravennae]] jftlp9w9qkc7wkh9ddqpdl7unodblfy 0 103532 3954149 3951567 2026-04-10T15:39:53Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3954149 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nuclear fission.svg|150px|thumb|left|Inducta fissionis reactio. [[Neutron tardum|Neutron tarde movens]] a nucleo [[atomus|atomi]] [[uranium|uranii]]-235 absorbetur, qui vicissim diffinditur in leviora elementa rapide moventia (productus fissionis) et tria neutrona libera liberat.]] [[Fasciculus:UFission.gif|thumb|200px|Imago inductae fissionis reactionis ubi [[neutron]] tarde movens absorbetur a nucleo [[atomus|atomi]] [[uranium|uranii]]-235, qui vicissim diffinditur in duo [[elementum|elementa]] rapide moventia (productus fissionis) et neutrona addita. Plurima energia liberata formam habet velocitatum cineticarum productuum fissionis et neutronum. Etiam in imagine ostenditur captura neutronis ab [[uranium|uranio]]-238 ut fiat uranium-239.]] '''Fissio nuclearis''' in [[physica nuclearis|physica nucleari]] et [[chemia nuclearis|chemia nucleari]] est [[reactio nuclearis]] qua [[nucleus atomicus|nucleus]] [[atomus|atomi]] diffinditur in partes minores (leviores [[nucleus atomicus|nucleos]]), saepe libera [[neutron]]a et [[photon]]a (forma [[radii gamma|radiorum gamma]]) generantes. Fissio [[elementum|elementorum]] gravium est [[reactio exothermica]], quae magnam [[energia]]m liberare potest, formá [[radiatio electromagnetica|radiationis electromagneticae]] et [[energia cinetica|energiae cineticae]] fragmentorum (materiem ubi fissio fit [[calefactio|calefaciens]]). Ut fissio energiam gignat, summa [[energia conligans|energiae conligantis]] elementorum generatorum necesse est humilior quam summa elementi ab initio. Fissio est genus [[transmutatio nuclearis|transmutationis nuclearis]] quia fragmenta generata non sunt eadem [[elementum chemicum|elementa]] ut primus atomus. {{NexInt}} *[[Adversitas massa exsuperata]] *[[Arma nuclearia]] *[[Energia nuclearis]] *[[Ergasterium atomicum]] *[[Fissio spontanea]] *[[Fusio nuclearis]] *[[Fridericus Straßmann]] *[[Otto Hahn]] *[[Reactorium nucleare]] *[[Vis debilis]] ==Notae== [[Fasciculus:Nagasakibomb.jpg|thumbnail|175px|[[Nubes fungi]] [[Atomicae Hiroshimae et Nagasaki bombardationes|bombae atomicae super Nagasaki Iaponiae demissae]] anno [[1945]] circa 18 kilometra super bombae [[hypocentrum]] se erexit.]] <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== *Bonin, Bernard, Étienne Klein, et Jean-Marc Cavedon. [[2001]]. ''Moi, U235, atome radioactif.'' Lutetiae: Flammarion. *Bröcker, Bernhard. [[1997]]. ''Atlas de la physique atomique et nucléaire.'' La pochotèque, Le Livre de Poche. *Collectif.<!--?--> [[2002]]. ''La Physique et les Éléments.'' Université de tous les savoirs. Odile Jacob. *Fermi, Enrico. [[1934]]. Possible production of element of atomic number higher than 92. ''Nature'' 133:898–899. * [[U.S. Department of Energy]]. [[1993]] [https://web.archive.org/web/20090418131052/https://hss.doe.gov/nuclearsafety/ns/techstds/standard/hdbk1019/h1019v1.pdf DOE Fundamentals Handbook: Nuclear Physics and Reactor Theory Volume 1.] Mense Ianuario. Accessum 1 Februarii 2009. * [[U.S. Department of Energy]]. [[1993]]. [https://web.archive.org/web/20110316042315/http://www.hss.doe.gov/nuclearsafety/ns/techstds/standard/hdbk1019/h1019v2.pdf DOE Fundamentals Handbook: Nuclear Physics and Reactor Theory Volume 2.] Mense Ianuario. Accessum 1 Februarii 2009. ==Nexus externi== * [http://www.atomicarchive.com/Effects/index.shtml Effectus Armorum Nuclearium,] apud www.atomicarchive.com * [https://web.archive.org/web/20051210084000/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=science%2FFission Bibliographia adnotata fissionis nuclearis,] apud alsos.wlu.edu (Alsos Digital Library) * [https://web.archive.org/web/20100216210730/http://www.aip.org/history/mod/fission/fission1/01.html Inventio Fissionis Nuclearis,] apud www.aip.org * [http://www.atomicarchive.com/Fission/Fission1.shtml De fissione,] apud www.atomicarchive.com * [https://web.archive.org/web/20180308190609/http://www.nuclearfiles.org/menu/key-issues/nuclear-weapons/basics/what-is-fission.htm De fissione,] apud www.nuclearfiles.org * [http://www.atomicarchive.com/Movies/Movie4.shtml Animatio Fissionis Nuclearis,] apud www.atomicarchive.com [[Categoria:Chemia]] [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Physica}} 1peymfxex5yy0lmrbtdbqwmala928p1 3954150 3954149 2026-04-10T15:40:57Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3954150 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nuclear fission.svg|150px|thumb|left|Inducta fissionis reactio. [[Neutron tardum|Neutron tarde movens]] a nucleo [[atomus|atomi]] [[uranium|uranii]]-235 absorbetur, qui vicissim diffinditur in leviora elementa rapide moventia (productus fissionis) et tria neutrona libera liberat.]] [[Fasciculus:UFission.gif|thumb|200px|Imago inductae fissionis reactionis ubi [[neutron]] tarde movens absorbetur a nucleo [[atomus|atomi]] [[uranium|uranii]]-235, qui vicissim diffinditur in duo [[elementum|elementa]] rapide moventia (productus fissionis) et neutrona addita. Plurima energia liberata formam habet velocitatum cineticarum productuum fissionis et neutronum. Etiam in imagine ostenditur captura neutronis ab [[uranium|uranio]]-238 ut fiat uranium-239.]] '''Fissio nuclearis''' in [[physica nuclearis|physica nucleari]] et [[chemia nuclearis|chemia nucleari]] est [[reactio nuclearis]] qua [[nucleus atomicus|nucleus]] [[atomus|atomi]] diffinditur in partes minores (leviores [[nucleus atomicus|nucleos]]), saepe libera [[neutron]]es et [[photon]]es (forma [[radiatio gamma|radiorum gamma]]) generantes. Fissio [[elementum|elementorum]] gravium est [[reactio exothermica]], quae magnam [[energia]]m liberare potest, formá [[radiatio electromagnetica|radiationis electromagneticae]] et [[energia cinetica|energiae cineticae]] fragmentorum (materiem ubi fissio fit [[calefactio|calefaciens]]). Ut fissio energiam gignat, summa [[energia conligans|energiae conligantis]] elementorum generatorum necesse est humilior quam summa elementi ab initio. Fissio est genus [[transmutatio nuclearis|transmutationis nuclearis]] quia fragmenta generata non sunt eadem [[elementum chemicum|elementa]] ut primus atomus. {{NexInt}} *[[Adversitas massa exsuperata]] *[[Arma nuclearia]] *[[Energia nuclearis]] *[[Ergasterium atomicum]] *[[Fissio spontanea]] *[[Fusio nuclearis]] *[[Fridericus Straßmann]] *[[Otto Hahn]] *[[Reactorium nucleare]] *[[Vis debilis]] ==Notae== [[Fasciculus:Nagasakibomb.jpg|thumbnail|175px|[[Nubes fungi]] [[Atomicae Hiroshimae et Nagasaki bombardationes|bombae atomicae super Nagasaki Iaponiae demissae]] anno [[1945]] circa 18 kilometra super bombae [[hypocentrum]] se erexit.]] <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== *Bonin, Bernard, Étienne Klein, et Jean-Marc Cavedon. [[2001]]. ''Moi, U235, atome radioactif.'' Lutetiae: Flammarion. *Bröcker, Bernhard. [[1997]]. ''Atlas de la physique atomique et nucléaire.'' La pochotèque, Le Livre de Poche. *Collectif.<!--?--> [[2002]]. ''La Physique et les Éléments.'' Université de tous les savoirs. Odile Jacob. *Fermi, Enrico. [[1934]]. Possible production of element of atomic number higher than 92. ''Nature'' 133:898–899. * [[U.S. Department of Energy]]. [[1993]] [https://web.archive.org/web/20090418131052/https://hss.doe.gov/nuclearsafety/ns/techstds/standard/hdbk1019/h1019v1.pdf DOE Fundamentals Handbook: Nuclear Physics and Reactor Theory Volume 1.] Mense Ianuario. Accessum 1 Februarii 2009. * [[U.S. Department of Energy]]. [[1993]]. [https://web.archive.org/web/20110316042315/http://www.hss.doe.gov/nuclearsafety/ns/techstds/standard/hdbk1019/h1019v2.pdf DOE Fundamentals Handbook: Nuclear Physics and Reactor Theory Volume 2.] Mense Ianuario. Accessum 1 Februarii 2009. ==Nexus externi== * [http://www.atomicarchive.com/Effects/index.shtml Effectus Armorum Nuclearium,] apud www.atomicarchive.com * [https://web.archive.org/web/20051210084000/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=science%2FFission Bibliographia adnotata fissionis nuclearis,] apud alsos.wlu.edu (Alsos Digital Library) * [https://web.archive.org/web/20100216210730/http://www.aip.org/history/mod/fission/fission1/01.html Inventio Fissionis Nuclearis,] apud www.aip.org * [http://www.atomicarchive.com/Fission/Fission1.shtml De fissione,] apud www.atomicarchive.com * [https://web.archive.org/web/20180308190609/http://www.nuclearfiles.org/menu/key-issues/nuclear-weapons/basics/what-is-fission.htm De fissione,] apud www.nuclearfiles.org * [http://www.atomicarchive.com/Movies/Movie4.shtml Animatio Fissionis Nuclearis,] apud www.atomicarchive.com [[Categoria:Chemia]] [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] {{1000 paginae}} {{Myrias|Physica}} i5dqb207zvismxsd4b1t3uw846kjhpb 0 116888 3954209 3294467 2026-04-11T00:04:23Z Grufo 64423 Fontes nominum Latinorum addidi 3954209 wikitext text/x-wiki {{res|Psȳchīāter}}{{MLAL ref|psychiatrist|408|.psch psychiatrist / psychiater}}{{TraupConv ref|psychiatrist|169}}{{Bacci ref|psichiatra|410}}{{DAEL ref|psiquiatra|883}}{{Calepinus Novus ref|psȳchīāter|83}}{{LLHL26 ref|Psychiater|416}} ({{pns|tri|m}}), seu {{res|psȳchīātrus}}<ref name="mlal-psychiatrist-408" /><ref name="bacci-psichiatra-410" /><ref name="dael-psiquiatra-883" /><ref name="llhl26-psychiater-416" /> ({{pns|tri|m}}), forma feminina {{res|psȳchīātra}}<ref name="llhl26-psychiater-416" /> ({{pns|trae|f}}) vel {{res|psȳchīātria}}<ref name="traupman-conversational-psychiatrist-169" /><ref>Cave quantitatem! ''Psȳchīātria'' non confundenda est cum ''[[psychiatria|psȳchīātrīa]]''.</ref> ({{pns|triae|f}}), est [[medicus]] qui callet in [[psychiatria]], disciplina [[medicina]]e se dedita ad [[diagnosis]], prohibitionem, indagationem curationem [[perturbatio mentis|perturbationium mentis]]. [[Psychologus|Psychologo]] differente, psychiater est [[medicus]] autem et aestimare debet aegrum ad determinandum [[symptoma]]s utrum morbi [[corpus|corporis]] [[morbus|aegritudinis]] an compositionem morbi et perturbationis an perturbationis purae psychiatricae. Ut pars aestimationis laboratoriorum, psychiater examinationem compotis animi et [[corpus|corporis]], delineationem cerebri sicut tomographiam computationis, MRI, tomographiam positroni emissionis, examinationem sanguinis adhiberi potest. Psychiater medicinam praescribit, et [[psychotherapia]]m adhiberi potest. Tametsi maioritas vasta administrationem medicalem facit et psychologum aut artificium [[therapeuta]]e delegat ad psychotherapiam [[hebdomas|hebdomadis]] vel per alternum mensem. == Bibliographia == * American Psychiatric Association. (2000). ''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders DSM-IV-TR Fourth Edition''. Washington, D.C.: American Psychiatric Publishing. * Frances, A., & First, M. (1999). ''Your Mental Health: A Layman's Guide to the Psychiatrist's Bible''. New York: Scribner. * {{Cite journal | author = Hafner, H. | year = 2002 | title = Psychiatry as a profession | url = | journal = Nervenarzt | volume = 73 | issue = 1|pmid = 11975061 | pages = 33–40}} * Stout, E. (1993). ''From the Other Side of the Couch: Candid Conversations with Psychiatrists and Psychologists''. Westport, Conn.: Greenwood Press. == Notae == <references /> [[Categoria:Psychiatria]] [[Categoria:Munera]] thy88cwk0uxaruaywygisbmfrxysg6m 3954211 3954209 2026-04-11T00:06:39Z Grufo 64423 3954211 wikitext text/x-wiki {{res|Psȳchīāter}}{{MLAL ref|psychiatrist|408|.psch psychiatrist / psychiater}}{{TraupConv ref|psychiatrist|169}}{{Bacci ref|psichiatra|410}}{{DAEL ref|psiquiatra|883}}{{Calepinus Novus ref|psȳchīāter|83}}{{LLHL26 ref|Psychiater|416}} ({{pns|tri|m}}), seu {{res|psȳchīātrus}}<ref name="mlal-psychiatrist-408" /><ref name="bacci-psichiatra-410" /><ref name="dael-psiquiatra-883" /><ref name="llhl26-psychiater-416" /> ({{pns|tri|m}}), forma feminina {{res|psȳchīātra}}<ref name="llhl26-psychiater-416" /> ({{pns|trae|f}}) vel {{res|psȳchīātria}}<ref name="traupman-conversational-psychiatrist-169" /><ref>Cave longitudinem vocalis! ''Psȳchīātria'' non confundenda est cum ''[[psychiatria|psȳchīātrīa]]''.</ref> ({{pns|triae|f}}), est [[medicus]] qui callet in [[psychiatria]], disciplina [[medicina]]e se dedita ad [[diagnosis]], prohibitionem, indagationem curationem [[perturbatio mentis|perturbationium mentis]]. [[Psychologus|Psychologo]] differente, psychiater est [[medicus]] autem et aestimare debet aegrum ad determinandum [[symptoma]]s utrum morbi [[corpus|corporis]] [[morbus|aegritudinis]] an compositionem morbi et perturbationis an perturbationis purae psychiatricae. Ut pars aestimationis laboratoriorum, psychiater examinationem compotis animi et [[corpus|corporis]], delineationem cerebri sicut tomographiam computationis, MRI, tomographiam positroni emissionis, examinationem sanguinis adhiberi potest. Psychiater medicinam praescribit, et [[psychotherapia]]m adhiberi potest. Tametsi maioritas vasta administrationem medicalem facit et psychologum aut artificium [[therapeuta]]e delegat ad psychotherapiam [[hebdomas|hebdomadis]] vel per alternum mensem. == Bibliographia == * American Psychiatric Association. (2000). ''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders DSM-IV-TR Fourth Edition''. Washington, D.C.: American Psychiatric Publishing. * Frances, A., & First, M. (1999). ''Your Mental Health: A Layman's Guide to the Psychiatrist's Bible''. New York: Scribner. * {{Cite journal | author = Hafner, H. | year = 2002 | title = Psychiatry as a profession | url = | journal = Nervenarzt | volume = 73 | issue = 1|pmid = 11975061 | pages = 33–40}} * Stout, E. (1993). ''From the Other Side of the Couch: Candid Conversations with Psychiatrists and Psychologists''. Westport, Conn.: Greenwood Press. == Notae == <references /> [[Categoria:Psychiatria]] [[Categoria:Munera]] bn0iorav8w8cbjx3fombg69hutlcu09 3954213 3954211 2026-04-11T00:08:24Z Grufo 64423 3954213 wikitext text/x-wiki {{res|Psȳchīāter}}{{MLAL ref|psychiatrist|408|.psch psychiatrist}}{{TraupConv ref|psychiatrist|169}}{{Bacci ref|psichiatra|410}}{{DAEL ref|psiquiatra|883}}{{Calepinus Novus ref|psȳchīāter|83}}{{LLHL26 ref|Psychiater|416}} ({{pns|tri|m}}), seu {{res|psȳchīātrus}}<ref name="mlal-psychiatrist-408" /><ref name="bacci-psichiatra-410" /><ref name="dael-psiquiatra-883" /><ref name="llhl26-psychiater-416" /> ({{pns|tri|m}}), forma feminina {{res|psȳchīātra}}<ref name="llhl26-psychiater-416" /> ({{pns|trae|f}}) vel {{res|psȳchīātria}}<ref name="traupman-conversational-psychiatrist-169" /><ref>Cave longitudinem vocalis! ''Psȳchīātria'' non confundenda est cum ''[[psychiatria|psȳchīātrīa]]''.</ref> ({{pns|triae|f}}), est [[medicus]] qui callet in [[psychiatria]], disciplina [[medicina]]e se dedita ad [[diagnosis]], prohibitionem, indagationem curationem [[perturbatio mentis|perturbationium mentis]]. [[Psychologus|Psychologo]] differente, psychiater est [[medicus]] autem et aestimare debet aegrum ad determinandum [[symptoma]]s utrum morbi [[corpus|corporis]] [[morbus|aegritudinis]] an compositionem morbi et perturbationis an perturbationis purae psychiatricae. Ut pars aestimationis laboratoriorum, psychiater examinationem compotis animi et [[corpus|corporis]], delineationem cerebri sicut tomographiam computationis, MRI, tomographiam positroni emissionis, examinationem sanguinis adhiberi potest. Psychiater medicinam praescribit, et [[psychotherapia]]m adhiberi potest. Tametsi maioritas vasta administrationem medicalem facit et psychologum aut artificium [[therapeuta]]e delegat ad psychotherapiam [[hebdomas|hebdomadis]] vel per alternum mensem. == Bibliographia == * American Psychiatric Association. (2000). ''Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders DSM-IV-TR Fourth Edition''. Washington, D.C.: American Psychiatric Publishing. * Frances, A., & First, M. (1999). ''Your Mental Health: A Layman's Guide to the Psychiatrist's Bible''. New York: Scribner. * {{Cite journal | author = Hafner, H. | year = 2002 | title = Psychiatry as a profession | url = | journal = Nervenarzt | volume = 73 | issue = 1|pmid = 11975061 | pages = 33–40}} * Stout, E. (1993). ''From the Other Side of the Couch: Candid Conversations with Psychiatrists and Psychologists''. Westport, Conn.: Greenwood Press. == Notae == <references /> [[Categoria:Psychiatria]] [[Categoria:Munera]] emqncnem3p862wuphqs6vr10oye8l1k 0 120124 3954259 3953703 2026-04-11T02:31:44Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954259 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Carl Jung (1912).png|thumb|upright=0.8|Carolus Jung anno [[1912]].]] {{res|Carolus Gustavus Jung}} ([[Theodisce]] ''Carl Gustav Jung''&thinsp;; natus die [[26 Iulii]] [[1875]]; mortuus die [[6 Iunii]] [[1961]]) fuit [[psychiater|medicus psychiatricus]] [[Helvetia|Helveticus]], qui [[psychologia analytica|psychologiam analyticam]] instituit et in numero illustrissimorum [[psychologus|psychologorum]] [[saeculum 20|vicesimi saeculi]] habetur. Non solum ad [[psychologia clinica|theoriam clinicam]] multa apportavit, sed etiam dimensionem [[psychologia religionis|religiosam]] et [[spiritualitas|spiritualem]] [[homo|hominis]] acquisivit. Eius opera [[psychiatria]]m, [[archaeologia]]m, [[litterae|litteras]], [[philosophia]]m, [[psychologia]]m,<ref>{{Cite journal|last1=Darowski|first1=Emily|last2=Darowski|first2=Joseph|date=1 Iunii [[2016]]|title=Carl Jung's Historic Place in Psychology and Continuing Influence in Narrative Studies and American Popular Culture|url=https://scholarsarchive.byu.edu/sahs_review/vol52/iss2/2|journal=Swiss American Historical Society Review|volume=52|issue=2|issn=0883-4814}}.</ref> et [[scientia religionum|scientiam religionum]] magnopere moverunt. [[Scientista]] [[disquisitio scientifica|disquisitionis]] opera [[valetudinarium|valetudinario]] psychiatrico [[Burghölzli]]ano [[Turicum|Turici]] sub [[Eugenius Bleuler|Eugenio Bleuler]] dedit. Se [[mens|mentem]] potentem instituens, [[amicitia]]m cum [[Sigismundus Freud|Sigismundo Freud]], [[psychoanalysis]] conditore, fecit, ut in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|LEpistolae Freud et Jung|multis epistolis|en|qid=Q17305544}} legi possit, eorum mutuam psychologiae humanae [[notio (philosophia)|notionem]] testantibus. Jung late habetur unus e psychologis maxime moventibus.<ref>{{cite web | url=http://thebuzzdiary.com/carl-jung-one-of-the-most-influential-psychiatrists-of-all-time/ | title=Carl Jung - One of the Most Influential Psychiatrists of All Time | date=26 Iulii [[2022]]}}.</ref><ref>{{Cite news |last=Corbett |first=Sara |date=16 Septembris[[2009]] |title=The Holy Grail of the Unconscious |language= |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2009/09/20/magazine/20jung-t.html |access-date=2023-07-05 |issn=0362-4331}}.</ref> == De vita == Carolus Gustavus Jung natus est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Kessvilia|Kessviliae|en|qid=Q69413}} in [[Turgovia]] [[pagus|pago]] Helvetico, quartus [[filius]] superstes Pauli Achilles Jung (1842–1896) et Aemiliae Preiswerk (1848–1923).<ref name='birth_whoami'>{{cite journal|last=Schellinski|first=Kristina|date=[[2014]]|title=Who am I?|journal=Journal of Analytical Psychology|volume=59|issue=2|pages=189–210|doi=10.1111/1468-5922.12069|pmid=24673274}}.</ref> [[Pater]] fuit [[pastor]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ecclesia Reformata Helvetica|Ecclesiae Reformatae Helveticae|en|qid=Q338309}}. Anno [[1895]] studium [[medicina]]e in [[Universitas Basiliensis|Universitate Basiliensi]] suscepit. Examine finali confecto, ab anno [[1900]] uti medicus assistens in nosocomio psychiatrico universitatis Basiliensis laborabat. Disserationem inauguralem anno [[1902]] confecit in quo de psychologia et [[pathologia]] [[occulta|rerum occultarum]] disseruit. == Opera selecta == * ''Traumanalyse: Nach Aufzeichnungen der Seminare 1928–1930'' * ''Kinderträume: Zur Methodik der Trauminterpretation. Psychologische Interpretation von Kinderträumen'' * ''Der Mensch und seine Symbole'' * ''Das Rote Buch'' (Liber ruber) * ''[[Antwort auf Hiob]]'' (1952, Responsum Iob) == Bibliographia == * Antier, Jean-Jacques. [[2011]]. ''Jung: O la experiencia de lo sagrado.'' Barcinonae: Editorial Kairós. ISBN 978-84-7245-998-4. * Carotenuto, Aldo. [[2012]]. ''Diario de una secreta simetría: Sabina Spielrein entre Freud y Jung.'' Barcinonae: Editorial Gedisa. ISBN 978-84-9784-710-0. * Corbin, Henry. [[2015]]. ''Acerca de Jung: El buddhismo y la Sophia.'' Matriti: Ediciones Siruela. ISBN 978-84-16465-27-9. * Dunne, Claire. [[2012]]. ''Carl Jung: Psiquiatra pionero, artesano del alma.'' Barcinonae: Editorial Blume. ISBN 978-84-9801-642-0. * Hannah, Barbara. [[2019]]. ''Jung: Vida y obra. Una memoria biográfica.'' Barcinonae: Editorial Escola de Vida. * Hoerni, Ulrich, Thomas Fischer, et Bettina Kaufmann, eds. [[2019]]. ''The Art of C. G. Jung.'' Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 978-0-393-25487-7. * Kerr, John. [[1993]]. ''A Most Dangerous Method: the story of Jung, Freud, and Sabina Spielrein''. Novi Eboraci: Knopf. {{Google Books|GbWFzct0bfgC|Paginae selectae}} * McLynn, Frank. [[1996]]. ''Carl Gustav Jung: a biography''. Novi Eboraci: Bantam. ISBN 0-593-03391-4. == Notae == <references/> {{NexInt}} {{div col|4}} * [[Anima]] * [[Astrologia]] * [[Adolphus Bastian]] * [[Martinus Buber]] * [[Epistemologia]] * [[Genius saeculi]] * [[Hermannus Hesse]] * [[Id, ego, et superego]] * [[Identitas]] * [[Intuitio]] * ''[[Liber mutationum]]'' * [[Libido]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Mens insensibilis||en|qid=Q192105}} * [[Mythologia]] * [[Numen]] * [[Pantheismus]] * [[Persona]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Psychedelica||en|qid=Q2314176}} * [[Psychologia personalitatis]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Psychologia vulgaris||en|qid=Q1429140}} * [[Solidaritas]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Synchronicitas||en|qid=Q1121101}} * [[Syzygia (gnosis)]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Therapia saltationis||en|qid=Q1326190}} * [[Tolerantia]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Umbra (psychologia)||en|qid=Q286363}} * [[Ubuntu (philosophia)]] * [[Universalitas (philosophia)]] * [[Unus mundus]] {{div col end}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Carl Jung|Carolum Jung}} {{Vicicitatio|Carl Jung|Carolum Jung}} {{Victionarium|Carl Jung|Carolum Jung}} * [http://www.iaap.org/ Associatio Psychoanalytica Internationalis]<!-- * {{Internet Archive author |sname=Carl Gustav Jung |sopt=t}} * {{Librivox author |id=3213}} * {{Helveticat}}--> * [https://web.archive.org/web/20191204164335/https://www.cgjunghaus.ch/en/ Domus et Museum C. G. Jung] Küsnacht in vico Turici.) * [https://web.archive.org/web/20100429222044/http://carl-jung.net/ Fontes Caroli Jung.] * [https://web.archive.org/web/20190707171458/https://www.junginstitut.ch/english/about/ Institutum C. G. Jung Turici.] * [https://web.archive.org/web/20061210030730/http://www.iging.com/intro/foreword.htm Caroli Jung ''Foreword to the I Ching.''] * [http://www.all-about-psychology.com/association-method.html “The Association Method”]. Commentarius anni 1916.<!-- Originally Published in the ''Collected Papers on Analytical Psychology''.--> * [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044020083374;view=1up;seq=7 “The Theory of Psychoanalysis”]. Commentarius anni 1915.<!-- Originally published in ''The Journal of Nervous and Mental Disease''--> * [https://web.archive.org/web/20191005044937/http://www.philosopher.eu/others-writings/essay-on-wotan-w-nietzsche-c-g-jung/ “Essay on Wotan”]. * [https://www.loc.gov/rr/rarebook/coll/031.html Bollingen Foundation Collection.] Ex [https://www.loc.gov/rr/rarebook/ Rare Book and Special Collections Division, Library of Congress.] * [https://thejap.org/ ''The Journal of Analytical Psychology.''] * [https://jungstudies.net/ijjs-journal/ ''International Journal for Jungian Studies.''] * [http://www.cgjungpage.org/ Pagina Jungiana.] * [http://www.gnosis.org/library/7Sermons.htm ''The Seven Sermons to the Dead'' (1916).] * [https://web.archive.org/web/20190922184715/https://philemonfoundation.org/ Societas Fundata Philemonis.] {{Lifetime|1875|1961|Jung, Carolus}} [[Categoria:Auctores Theodisci]] [[Categoria:Carolus Jung|!]] [[Categoria:Alumni Universitatis Basiliensis]] [[Categoria:Consociatio Psychanalytica Internationalis]] [[Categoria:Eruditi Helvetiae]] [[Categoria:Sigismundus Freud]] [[Categoria:Mysticismus]] [[Categoria:Psychiatri Helvetiae]] [[Categoria:Psychanalystae]] [[Categoria:Psychodynamica]] [[Categoria:Psychologia religionis]] [[Categoria:Scriptores Helvetiae]] [[Categoria:Socionica]] {{Myrias|Homines}} 6xjrea9kemlpoft7m92l6ifi49d900l 0 130861 3954169 3696704 2026-04-10T17:18:22Z PastelKos 110819 3954169 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Linear B (Mycenaean Greek) NAMA Tablette 7671.jpg|thumb|Lingua [[Mycenae|Mycenaea]] scriptura Lineari B scripta.]] '''Scriptura Linearis B''' est [[scriptura]] [[syllabarium|syllabica]] ad [[Lingua Graeca Mycenaea|linguam Graecam Mycenaeam]] notandam adhibita, ab [[Arthurus Evans|Arthuro Evans]] primum descripta, et a [[Michael Ventris|Michaele Ventris]] tandem interpretata. A [[saeculum 15 a.C.n.|saeculo decimo quinto]] usque ad [[saeculum 12 a.C.n.|duodecimum saeculum a.C.n.]] in [[Creta]] et in [[Graecia]] in usu erat. Non [[abecedarium]], sed [[syllabarium]] est. Tabellae ita inscriptae primum in [[Creta]] ([[Cnossus|Cnossi]]), mox etiam in antiqua [[Pylos|Pylo]] ubi plurimae fuerunt, postremo [[Mycenae|Mycenis]] et [[Thebae (Boeotia)|Thebis]] inventae sunt. == Scriptura == Scripturae Lineari B ducenta sunt fere signa, quorum cetera syllabae cetera ideogramata significant. Hae syllabae linguam Graecam, quod non solum syllabas apertas habet sed multos etiam complexus consonantium, bene non ostendunt. Exempli gratia Κνωσὸς (=Cnossus) 𐀒𐀜𐀰 (ko-no-so) scribitur, χρυσὸς (=aurum) 𐀓𐀬𐀱 (ku-ru-so). At alias notas linguae antiquae conservat, exempli gratia sonos labiovelares (/k^w/, /g^w/), digamma (F /w/), et casus locativum instrumentalemque. {{NexInt}} *[[Scriptura hieroglyphica Cretensis]] *[[Scriptura Linearis A]] *[[Numeri Aegaei]] == Bibliographia == * Antonín Bartoněk: ''Handbuch des mykenischen Griechisch''. Heidelbergae 2003. ISBN 3-8253-1435-9, (''Indogermanische Bibliothek'' Series 1). *Emmett L. Bennett, Jr. et Jean Pierre Olivierː ''The Pylos tablets transcribed. Part I, Texts and notes ; Part. 2, Hands, concordances, indices'', Romae, Edizioni dell'Ateneo, 1973-1976 * John Chadwick: ''The decipherment of linear B''. Londinii 1958. ** ''Linear B and related scripts'', British Museum, 1989 * James Thomas Hooker: ''Linear B. An Introduction''. Reimpressio Bristolii 2001, ISBN 0-906515-62-9. ** ''The origin of the linear Β script'', [[Salamanca|Salamancae]], 1979 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1980_num_49_1_1984_t1_0453_0000_2 Recensio critica] * Anna Morpurgo Davies et Yves Duhouxː ''Linear Β : a 1984 Survey. Proceedings of the Mycenaean Colloquium of the Vlllth Congress of the International Federation of the Societies of Classical Studies'' (Dublin, 27 August-lst September 1984), Lovanii, 1985 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1989_num_58_1_2274_t1_0412_0000_2 Recensio critica] * Leonard Robert Palmer: ''The Interpretation of Mycenaean Greek Texts''. Oxoniae 1963. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Linear B|Scripturam Linearem B}} * [https://linearb.xyz/ Inscriptionum corpus] {{stipula}} [[Categoria:Lingua Graeca Mycenaea]] [[Categoria:Scripturae]] qg7ygb4nh1pq9cyhiyh99dwaotakwhu 3954171 3954169 2026-04-10T17:24:24Z PastelKos 110819 /* Scriptura */ 3954171 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Linear B (Mycenaean Greek) NAMA Tablette 7671.jpg|thumb|Lingua [[Mycenae|Mycenaea]] scriptura Lineari B scripta.]] '''Scriptura Linearis B''' est [[scriptura]] [[syllabarium|syllabica]] ad [[Lingua Graeca Mycenaea|linguam Graecam Mycenaeam]] notandam adhibita, ab [[Arthurus Evans|Arthuro Evans]] primum descripta, et a [[Michael Ventris|Michaele Ventris]] tandem interpretata. A [[saeculum 15 a.C.n.|saeculo decimo quinto]] usque ad [[saeculum 12 a.C.n.|duodecimum saeculum a.C.n.]] in [[Creta]] et in [[Graecia]] in usu erat. Non [[abecedarium]], sed [[syllabarium]] est. Tabellae ita inscriptae primum in [[Creta]] ([[Cnossus|Cnossi]]), mox etiam in antiqua [[Pylos|Pylo]] ubi plurimae fuerunt, postremo [[Mycenae|Mycenis]] et [[Thebae (Boeotia)|Thebis]] inventae sunt. == Scriptura == Scripturae Lineari B ducenta sunt fere signa, quorum alia syllabae alia ideogramata significant. Hae syllabae linguam Graecam, cum Graeci sermonis structura non solum syllabis apertis constet sed multorum etiam complexibus consonantium, minus idonee ostendunt. Exempli gratia Κνωσὸς (=Cnossus) 𐀒𐀜𐀰 (ko-no-so) scribitur, χρυσὸς (=aurum) 𐀓𐀬𐀱 (ku-ru-so). At alias notas linguae antiquae conservat scilicet sonos labiovelares (/k^w/, /g^w/), digamma (F /w/), et casus locativum instrumentalemque. {{NexInt}} *[[Scriptura hieroglyphica Cretensis]] *[[Scriptura Linearis A]] *[[Numeri Aegaei]] == Bibliographia == * Antonín Bartoněk: ''Handbuch des mykenischen Griechisch''. Heidelbergae 2003. ISBN 3-8253-1435-9, (''Indogermanische Bibliothek'' Series 1). *Emmett L. Bennett, Jr. et Jean Pierre Olivierː ''The Pylos tablets transcribed. Part I, Texts and notes ; Part. 2, Hands, concordances, indices'', Romae, Edizioni dell'Ateneo, 1973-1976 * John Chadwick: ''The decipherment of linear B''. Londinii 1958. ** ''Linear B and related scripts'', British Museum, 1989 * James Thomas Hooker: ''Linear B. An Introduction''. Reimpressio Bristolii 2001, ISBN 0-906515-62-9. ** ''The origin of the linear Β script'', [[Salamanca|Salamancae]], 1979 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1980_num_49_1_1984_t1_0453_0000_2 Recensio critica] * Anna Morpurgo Davies et Yves Duhouxː ''Linear Β : a 1984 Survey. Proceedings of the Mycenaean Colloquium of the Vlllth Congress of the International Federation of the Societies of Classical Studies'' (Dublin, 27 August-lst September 1984), Lovanii, 1985 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1989_num_58_1_2274_t1_0412_0000_2 Recensio critica] * Leonard Robert Palmer: ''The Interpretation of Mycenaean Greek Texts''. Oxoniae 1963. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Linear B|Scripturam Linearem B}} * [https://linearb.xyz/ Inscriptionum corpus] {{stipula}} [[Categoria:Lingua Graeca Mycenaea]] [[Categoria:Scripturae]] jiojo2a5zz78wfsmecoe062w7svqxyn 0 151076 3954193 3443726 2026-04-10T20:32:02Z Pippobuono 54500 capsa et nexus 3954193 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:FranceNormandieSavignyEglise.jpg|thumb|upright=0.8|left|Savigny: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Virgo Maria|Nostrae Dominae]] dicata.]] {{res|Savigny}} est [[commune]] 430 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Manica (praefectura Franciae)|Manicae]] in [[Francia]]e borealis provincia [[Normannia (regio Franciae)|Normannia]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Manicae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Savigny (Manche)|Savigny}} * {{INSEE commune|50569|de=Savigny}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Oceani Britannici]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Oceani Britannici]] 4jcwz9wkx02gd6v903hls3d47nu4chq 0 151557 3954192 3429244 2026-04-10T20:29:20Z Pippobuono 54500 capsa et nexus 3954192 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Église de Ségos.jpg |thumb|upright=0.8|left|Ségos: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Orientius|Sancto Orientio]] dicata.]] {{res|Ségos}} ([[Gasconice]] ''Segòs'' ) est [[commune]] 256 incolarum (anno [[2023]]) [[Francia]]e praefecturae [[Aegirtius (praefectura Franciae)|Aegirtii]] in regione [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Aegirtii|Indicem communium praefecturae Aegirtii]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ségos|Ségos}} * {{INSEE commune|32424|de=Ségos}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Aegircii]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Aegircii]] k3vvk0gu75xvnayrmmljsg945xh6b83 0 152434 3954191 3429109 2026-04-10T20:24:20Z Pippobuono 54500 capsa et nexus 3954191 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Nogaro église.jpg |thumb|upright=0.8|left|Nogaro: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Nicolaus|Sancto Nicolao]] dicata.]] {{res|Nogaro}} ([[Gasconice]] ''Nogaròu'') est commune {{formatnum:2238}} incolarum (anno [[2023]]) [[Francia]]e [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Aegirtius (praefectura Franciae)|Aegirtii]] in regione [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Aegirtii|Indicem communium praefecturae Aegirtii]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Nogaro|Nogaro}} {{INSEE commune|32296|de=Nogaro}} * {{opus|url=https://www.nogaro-armagnac.fr/|titulus=Nogaro pagina interretialis}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Aegircii]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Aegircii]] tkpzqeb8wi0c6m8islwhf65g2dbs8jp 0 153713 3954189 3457325 2026-04-10T20:18:53Z Pippobuono 54500 capsa et nexus 3954189 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Hotel de Ville d'Aubiere (63).JPG |thumb|upright=0.8|left|Aubière: [[vici conciliabulum]].]] {{res|Aubière}} est commune [[Francia|Francicum]] {{formatnum:10459}} incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Podium Dumiatis (praefectura Franciae)|Podii Dumiatis]] in regione [[Arvernia Rhodanus Alpes|Arvernia Rhodano Alpibus]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Podii Dumiatis|Indicem communium praefecturae Podii Dumiatis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Aubière|Aubière}} {{INSEE commune|63014|de=Aubière}} * {{opus|url=https://ville-aubiere.fr/|titulus=Aubière pagina interretialis}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Montis Dumae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Montis Dumae]] did01z7n1irnp971xrras8hl7onw2bj 0 153770 3954185 3457344 2026-04-10T20:00:25Z Pippobuono 54500 capsa et nexus 3954185 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Beaumont63 stpierre.JPG |thumb|upright=0.8|left|Beaumont:[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Petrus|Sancto Petro]] dicata.]] {{res|Beaumont}} est commune [[Francia|Francicum]] {{formatnum:10728}} incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Podium Dumiatis (praefectura Franciae)|Podii Dumiatis]] in regione [[Arvernia Rhodanus Alpes|Arvernia Rhodano Alpibus]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Podii Dumiatis|Indicem communium praefecturae Podii Dumiatis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Beaumont (Puy-de-Dôme)|Beaumont}} {{INSEE commune|63032|de=Beaumont}} * [http://www.beaumont63.fr/?lang=fr Beaumont pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Montis Dumae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Montis Dumae]] ih1301rpeeh7v7nkg9vgxoiuv5qhalr 0 154314 3954163 3457543 2026-04-10T16:37:49Z Pippobuono 54500 capsa et legenda imaginis 3954163 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: St-Julien Montaigut-le-Blanc vue gene 0707.jpg|thumb|upright=0.8|left|Montaigut-le-Blanc: despectus in vicos Saint-Julien et Montaigut cum oppido.]] {{res|Montaigut-le-Blanc}} est [[commune]] 927 incolarum (anno [[2023]]) [[Francia]]e [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Podium Dumiatis (praefectura Franciae)|Podii Dumiatis]] in regione [[Arvernia Rhodanus Alpes|Arvernia Rhodano Alpibus]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Podii Dumiatis|Indicem communium praefecturae Podii Dumiatis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Montaigut-le-Blanc (Puy-de-Dôme)|Montaigut-le-Blanc}} {{INSEE commune|63234|de=Montaigut-le-Blanc}} *{{opus|url=https://www.montaigut-le-blanc.fr/|titulus=Montaigut-le-Blanc pagina interretialis}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Montis Dumae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Montis Dumae]] no38pcv0t6emeb0qftzif1ppkv90h1p 3954205 3954163 2026-04-10T22:50:48Z IacobusAmor 1163 3954205 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus: St-Julien Montaigut-le-Blanc vue gene 0707.jpg|thumb|upright=0.7|left|Despectus in vicos Saint-Julien et Montaigut cum oppido.]] {{res|Montaigut-le-Blanc}} est [[commune]] 927 incolarum (anno [[2023]]) [[Francia]]e [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Podium Dumiatis (praefectura Franciae)|Podii Dumiatis]] in regione [[Arvernia Rhodanus Alpes|Arvernia Rhodano Alpibus]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Podii Dumiatis|Indicem communium praefecturae Podii Dumiatis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Montaigut-le-Blanc (Puy-de-Dôme)|Montaigut-le-Blanc}} {{INSEE commune|63234|de=Montaigut-le-Blanc}} *{{opus|url=https://www.montaigut-le-blanc.fr/|titulus=Montaigut-le-Blanc pagina interretialis}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Montis Dumae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Montis Dumae]] 18s9o99jsl5q5uwytnufq5fxr9ol0t5 0 162819 3954161 3954087 2026-04-10T16:31:00Z Pippobuono 54500 capsa et novissima 3954161 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Ermita de Santa Eugenia.jpg| thumb|upright=0.8 |left|Les Piles: [[eremitorium]] [[Sancta Eugenia|Sanctae Eugeniae]] dicatus ([[saeculum 19|saeculum XIX]]).]] {{res|Les Piles}} ([[Hispanice]]: '' Las Pilas '') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Tarraconensis|Provincia Tarraconensi]] situm, cui anno [[2025]] 229 incolae sunt. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Les Piles|Les Piles}} {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20210123111140/http://www.piles.altanet.org/ Communis pagina interretialis] {{urbs-stipula}} {{Communia Provinciae Tarraconensis}} [[Categoria:Catalonia]] [[Categoria:Communia Hispaniae]] qnrqe9h2lzm9ushcjd1bt7a3zs0i0dm 3954162 3954161 2026-04-10T16:32:11Z Pippobuono 54500 opus 3954162 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Ermita de Santa Eugenia.jpg| thumb|upright=0.8 |left|Les Piles: [[eremitorium]] [[Sancta Eugenia|Sanctae Eugeniae]] dicatus ([[saeculum 19|saeculum XIX]]).]] {{res|Les Piles}} ([[Hispanice]]: '' Las Pilas '') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Tarraconensis|Provincia Tarraconensi]] situm, cui anno [[2025]] 229 incolae sunt. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Les Piles|Les Piles}} {{Fontes geographici}} * {{opus|url=https://piles.altanet.org/|titulus=Communis pagina interretialis}} {{urbs-stipula}} {{Communia Provinciae Tarraconensis}} [[Categoria:Catalonia]] [[Categoria:Communia Hispaniae]] 9a4f2vizoxzq2ux1hkdf8ijdchnqrhg 0 163401 3954160 3954089 2026-04-10T16:27:22Z Pippobuono 54500 dispositio imaginis 3954160 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Santa Fe del Montseny.jpg|thumb|upright=0.8|left |Fogars de Montclús: [[eremitorium]] [[Sancta Fides|Sanctae Fidei]] in Montseny.]] {{res|Fogars de Montclús}} ([[Hispanice]]: '' Fogás de Monclús'') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Barcinonensis|Provincia Barcinonensi]] situm, cui anno [[2025]] 494 incolae sunt. == Nexus externus == {{CommuniaCat|Fogars de Montclús|Fogars de Montclús}} {{Fontes geographici}} {{urbs-stipula}} [[Categoria:Catalonia]] [[Categoria:Communia Hispaniae]] g6tosl25cvoanra0fpz2zhc8ziq9bg0 0 167289 3954219 3950339 2026-04-11T00:56:48Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954219 wikitext text/x-wiki {{Capsa civitatis Vicidatorum}} {{res|Azavadia}} ([[Tuaregice]] ⴰⵣⴰⵓⴷ ; [[Arabice]] أزواد ; [[Francice]] ''Azawad'' sive ''Azaouad'') est [[territorium (pars administrativa)|territorium]] in septemtrionali [[Malium|Malio]] situm necnon antiqua haud agnita [[civitas]] unilateraliter{{dubsig}} declarata a [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae|Motu Nationali pro Liberatione Azavadiae]] ([[Tuaregice]] ⵜⴰⵏⴾⵔⴰ ⵏ ⵜⵓⵎⴰⵙⵜ ⴹ ⴰⵙⵍⴰⵍⵓ ⵏ ⴰⵣⴰⵓⴷ ; [[Arabice]] الحركة الوطنية لتحريرأزواد ; [[Francice]] ''Mouvement National pour la Libération de l'Azawad'' sive ''MNLA'') anno [[2012]], postquam [[Rebellio Tuaregica (2012)|Rebellio Tuaregica]] [[exercitus|exercitum]] [[Malium|Maliensem]] ex Azavadiensi terris retraxit. Azavadia, secundum [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] vindicationes, [[regio]]nes [[Malium|Malienses]] [[Regio Tombutuensis|Tombutum]] ([[Francice]] ''Tombouctou'' ; [[Arabice]] تمبكتو), [[Regio Kidalensis|Kidal]] ([[Francice]] ''Kidal'' ; [[Arabice]] كيدال ; [[Tuaregice]] ⴾⴸⵍ), [[Regio Gaonis|Gaonem]] ([[Francice]] ''Gao'' ; [[Arabice]] غاو) quoque et [[Regio Moptiensis|regionis Moptiensis]] partem comprehendit, circiter 60 centesimae totius [[Malium|Maliensis]] [[area (geometria)|areae]] complexae. Azavadia [[Burcina Faso|Burcinae Fassoni]] meridie, [[Mauritania]]e Occidente ac boreoccidente, [[Algeria]]e septemtrione ac septemtrio-oriente, et [[Niger|Nigro]] oriente ac meridio-oriente et haud vindicato [[Malium|Malio]] meridio-occidente finitima est. [[Sahara]]e et [[Sahel]]icae zonae portionem varicat. [[Gao]] est praecipua urbs et in usu velut temporarium [[caput (urbs)|caput]], dum [[Tombutum]] est secunda maxima urbs et destinata ad [[caput (urbs)|caput]]. Die [[6 Aprilis]] [[2012]], in affirmatione in suo [[situs interretialis|situ interretiali]] posita, [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] "irrevocabiliter" Azavadiae [[libertas|libertatem]] a [[Malium|Malio]] declaravit. [[Gao]]ne eodem die [[Bilal Ag Acherif]], motus secretarius generalis, Declarationem Azavadiensem Libertatis obsignavit, quae etiam Motum Nationalem pro Liberatione Azavadiae temporarios administratores declaravit donec "nationalis auctoritas" formetur. Proclamatio vixdum agnita est ab adventicia entitate, et adhuc [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] assertio habendi dominii [[de facto]] in regione Azavadiensi in controversiam vocatur. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Communitas Oeconomica Civitatum Africae Occidentalis||en|qid=Q193272}}, quae Azavadiam agnoscere recusavit et libertatis declarationem "irritam" vocavit, se copias in controversam regionem mittere posse dixit, [[Malium|Maliensi]] postulationi favens. Die [[26 Maii]], [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] et suus antiquus belligerator [[Auxiliatores Viae]] ([[Arabice]] أنصار الدين‎) pactum nuntiavere in quo emergat ad formandum civitatem [[Islamismus conservativus|Islamisticam]]. Nihilominus, aliquae recentiores relationes ut [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] de pacto decedere decrevisset, se ab [[Auxiliatores Viae|Auxiliatoribus Viae]] ([[Arabice]] أنصار الدين‎) distans, indicaverunt. [[Auxiliatores Viae]] deinde se Azavadiensis independentiae ideam reiecisse declaravit. [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] et [[Auxiliatores Viae]] inter se confligere perrexere, quod denique adduxit ad [[Proelium Gaonis]] die [[27 Iunii]], in quo Islamistici globi [[Motus pro Unitate et Gihad in Africa Occidentali]] ([[Arabice]] جماعة التوحيد والجهاد في غرب أفريقيا‎ ; [[Francice]] ''Mouvement pour le Tawhîd et du Jihad en Afrique de l'Ouest'') et [[Auxiliatores Viae]] urbis dominium suscepit, [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae|Motum Nationalem pro Liberatione Azavadiae]] repellentes. Insequenti die, [[Auxiliatores Viae]] in omnibus septentrionalis Malii urbibus dominari nuntiavit. == Etymologia == [[Fasciculus:Azawad tifinagh.png|thumb|Azavadia [[Alphabetum Neolibycum|alphabeto Neolibyco]] scribitur.]] Azavadia est [[Linguae Tuaregicae|Tuaregicum]] vocabulum litteraliter "[[transhumantia]]e territorium" sive "transhumantiae terram" significans. Tuaregica appellatio circiter ad [[lingua Francica|Francicam]] notionem ''pâturage'', scilicet "pratum" correspondet. Cuius incolae Azavadienses nuncupantur. [[Alphabetum Neolibycum|Neolibyco]], [[linguae Tuaregicae|Tuaregico]] [[traditio]]nali et [[historia|historico]] [[alphabetum|alphabeto]], "Azavadia" scribitur ⴰⵣⴰⵓⴷ. == Historia == === Cunae Tuaregorum === [[Fasciculus: Tifinagh inscriptionsi.jpg|thumb|upright=0.8|Antiquae [[scriptura]]e [[alphabetum Neolibycum|alphabeto Libyco]], in situ rupestrium caelaturarum Intedenorum ([[Francice]] ''Intédeni'') prope [[Essucum]] ([[Francice]] ''Essouk'') in [[Malium|Malio]].]] [[Essucum|Essuci]] ([[Francice]] ''Essouk''), in [[Mons Iforarum|Monte Iforarum]] ([[Francice]] ''Adrar des Ifoghas''), praecipuus rupestrium caelaturarum situs invenitur quae a 6 000 a.C.n. originem trahunt. Facta [[caravana]]ria [[commercium transsaharense|commercii transsaharensis]] urbs, inter [[saeculum|saecula]] [[saeculum 9|nona]] et [[saeculum 12|duodecima]] prosperavit, tempore qua migrationes [[Mazicani]]cae praecipuum incolarum globum constituere. Quos secuti sint globi [[Lemtarum]] et [[Huararum]] (Palaeomazicanorum), quos vicissim secuti sunt alii tales pastores [[Chamita]]e, [[Tadamacati]], et venti serius ex [[Valata]] ([[Francice]] ''Oualata'' ; [[Arabice]] ولاته) aut e [[Marocum|Maroco]]. In hoc catino Essucensi crystallizata et evoluta est [[Tuaregi]]ca cultura antequam per intestinum [[Malium]] vicinasque [[Niger|Nigri]] et [[Algeria]]e terras expansa sit. Hac in zona, inveniuntur numerosae caelaturae antiquae [[alphabetum Neolibycum|alphabeto Libyco]]. === Dominatio Ganae, Malii, et Songhaorum === [[Fasciculus:Commerce transsaharien.jpg|thumb|upright=1.5|left|[[Caravana]]rii cursus transsaharenses [[Medium Aevum|Medio Aevo]].]] Ex 6000 a.C.n., [[Africa Occidentalis|Dyticafricae]] societates progressive [[agricultura]]m adoptant cum [[Pennisetum glaucum|penniseti glauci]] domitu in zona Septemtrione fluminis [[Senegalus|Senegae]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0263b.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> ([[Francice]] ''Sénégal'') sita, postea cum [[oryza sativa|oryzae]] [[cultura]] evoluta in [[Delta Intestinum Nigri|Delta Intestino]] [[Niger (flumen)|Nigri]] e [[Millennium 3 a.C.n.|Millennio 3 a.C.n.]] Haec oeconomica structuratio circum agriculturales sedentariasque societates, apparitioni Civitatum centralizatarum favens, est ceterum adversa [[Tuaregi]]s [[pastoralismus|pastoralismi]] [[nomas|nomadici]] ambitu viventibus. Hoc in contextu, e [[saeculum 8|saeculo octavo]] [[Imperium Ganae|Imperii Ganae]] expansio incipit, cum [[Caia Magan Cissé]] rex [[Regnum Uagaduguense|Uagaduguensis]] unitatem [[Soninces|Sonincum]] ([[Francice]] ''Soninkés'') effecit. [[Tuaregi]] tunc sub dominatione vivent donec [[Gao]] captus sit a [[dynastia Saadiana|Saadianis]] anno [[1591]]. Sine [[agricultura]], commercium ponderis activitas [[Barbaria|Arabomazicanis]] [[Audagostum|Audagosti]] ([[Francice]] ''Aoudaghost'' ; [[Arabice]] أوداغست), in praesenti in [[Mauritania]], tunc Ganae vassallis fit. Qui suam urbem ponderis nexus intra transsaharense commercium faciunt. Urbs tunc Meridionalis [[Sahara]]e [[Barbaria|Arabomazicanorum]] metropolis facta est qui rebellare contra [[imperator]]is [[Imperium Ganae|Ganae]] auctoritatem decrevere. Hic ultimus a rebellium duce interfectus est. Eius successor tunc [[Audagostum|Audagosti]] ([[Francice]] ''Aoudaghost'' ; [[Arabice]] أوداغست) potestatem suscepit, totam [[Barbaria|Arabomazicanicam]] autonomiam suppressit et urbem sub imperialis functionarii auctoritate posuit. [[Regnum Uagaduguense|Uagadugu]] circum urbem [[Cumbi|Cumbos]] ([[Francice]] ''Koumbi Saleh'' ; [[Arabice]] كومبي صالح) Meridionali Oriente praesentis [[Mauritania]]e fundatum est, dum Gana regionem rexit usque ad [[Almoravides|Almoravidum]] invasionem. Substituta est aliquando postea ab [[Imperium Malii|Imperio Malii]], a [[Mandinga]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0032b.html Lexicum Universale Hofmann]</ref> [[Sundiata Keïta]] condito, quod Ganae dominium sustulit. [[Imperium Malii]] progressive suam hegemoniam ob [[Imperium Songhaicum]], circum [[Gao]]nem conditum, perdidit. Anno [[1494]], [[Ascia Mahometus]], ex [[Futa Tooro]]ne originarius, Imperium Songhaicum intra munus potentiae dominantis [[Africa Occidentalis|Dyticafricae]] societati propulit. Quod manebit usque ad [[proelium Tondiborum]] anno [[1591]]. Usque ad hanc victoriam, [[Tuaregi]] et alii [[Barbaria|Arabomazicani]] continenter sub [[Africa Occidentalis|Dyticafricorum]] [[Nigrita]]rum tutela vivent. Quorum imperialia instituta [[commercium transsaharense]] moderabantur et exclusivum dominium de [[Sahara|Saharensibus]] [[aurum|auri]] ac [[sal]]is opibus firmabant. [[Salifodina]]e [[Tagaza]]e ([[Francice]] ''Teghazza''), Azavadiae Septemtrione, imperialium possessionum exempla sunt. Hi attamen Tuaregis egebant ut [[azalai]] ducerentur. [[Caravana]]rius ac [[commercium|commercialis]] cursus inter [[Tombutum]] et [[Taudeni|Taudenos]] ([[Francice]] ''Taoudeni'') unus inter antiquissimos in [[Sahara]] est, et adhuc hodie activus manet. [[Caravana]]e aliquibus centis aut milibus [[Camelus dromedarius|dromedariorum]] constitutae e [[Tombutum|Tobuto]] iuxta fluminis [[Niger (flumen)|Nigri]] ripas abeunt in Septemtrionali directione cum bonis consumptibilibus ac [[servitudo|servis]] versus [[Taudeni|Taudenos]] et [[Tagaza]]m, amplius 900 [[chilometrum|chiliometra]] distantes, in [[deserta|desertis]] [[Tanezruftum|Tanezrufto]] ([[Francice]] ''Tanezrouft'' ; [[Arabice]] تنزروفت‎). === Occupatio Gaonis et Tombuti === [[Fasciculus: Maroc_-_fin_XVIe_siècle.PNG|thumb|upright=0.8|Imperium Saadianum.]] Anno [[1591]], [[Marocum|Marocensis]] [[sultanus]] [[Ahmed al-Mansur Saadi]] [[Imperium Songhaicum|Imperii Songhaici]] capitis instabilitati uti decrevit, 30&thinsp;000 hominum exercitum mobilitavit et iter fecit versus [[Gao]]nem. In [[Tondibi]]s, [[Ascia Isaacus II|Asciae Isaaci II]] exercitum, 40 000 hominum fortem, confrontavit et vicit. Haec clades ad [[Gao]]nis et [[Tombutum|Tombuti]] occupationem duxit, quae facta sunt "[[Bassa]]tus [[Marocum|Marocensis]] Tombuti et Gao. [[Barbaria|Arabomazicani]], [[Mauri]] et [[Tuaregi]], sic consecuti sunt se emancipare e tutela [[Songhai|Songhaorum]] et amplie e dominatione praecolonialium [[Africa Occidentalis|Dyticafricarum]] civitatum. Saadiana auctoritas rapide arrosa est ineunte [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] et Azavadia inventa est penes varios locales globos, [[Marocum|Marocenses]] non servavere, exceptis aliquibus urbibus iuxta [[Niger (flumen)|Nigri]] ripas sitis, quae episodice{{dubsig}} penes Tuaregos transibant. [[Bambara]]e denique in meridiana parte, terram iuxta [[Niger (flumen)|Nigrum]] se imposuere, dum [[Tuaregi]] denique antiquo [[bassa]]tui toti subiecere, Septemtrionaliorum [[deserta|desertorum]] dominium servantes. Regio [[Buccula Nigri|Bucculae Nigri]] ([[Francice]] ''Boucle du Niger'') penes [[Fulae|Fulas]] transivit ineunte [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]], post [[Tuculor]]es, dum manebat desertica pars sub interrupto Tuaregorum dominio usque ad [[Francia|Francicam]] occupatione. === Colonizatio Francica === [[Fasciculus:Mali Federation in its region (1959).svg|thumb|upright=0.8|[[Foederatio Malii]] inter [[Ianuarius|Ianuarium]] et [[Martius|Martium]] [[1959]].]] [[Imperium Franciae transmarinum|Francica colonialis penetratio]] per flumina [[Senegalus|Senegalu]]m et [[Niger (flumen)|Nigrum]] ex [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]] versus Orientem facta est. [[Tombutum]] anno [[1894]] et [[Gao]] anno [[1899]] captus est. Territorium Azavadia tunc in [[Sudania Francica|Sudaniam Francicam]] ([[Francice]] ''Soudan Français'') integratum est, quae vicissim ad [[Africa Occidentalis Francica|Africam Occidentalem Francicam]] ([[Francice]] ''Afrique-Occidentale Française'') pertineret. Die [[30 Octobris]] [[1957]], Azavadiae [[Tuaregi]] et [[Mauri]] postulavere ne [[Africa Occidentalis|Dyticafricae]] libertatis processum participarent per petitionem a 300 localibus ducibus obsignatam et [[Tombutum|Tombutensi]] [[cadius|cadio]]<ref>[http://books.google.es/books?id=doU9AAAAcAAJ&pg=PA214&lpg=PA214&dq=Cadiorum&source=bl&ots=CbDoDB-15I&sig=ZzJQ5VUa4Wy12x0M Ad libros sex priores Annalium C. Cornelii Taciti notae politicae]</ref> [[Machometus Mahmudus ULd Sheikh|Machometo Mahmudo ULd Sheikh]] missam. [[Francia]] tunc in media institutionali crisi est cuius finis erit [[generalis]] [[Carolus de Gaulle|Caroli de Gaulle]] regressus die [[13 Maii]] [[1958]]. Haec postulatio adducta est ad suam cognitionem per epistolam [[generalis|generali]] [[Carolus de Gaulle|Carolo de Gaulle]] inscriptam die [[30 Maii]] [[1958]]. Responsales [[Tuaregi]] et [[Mauri]] suam discrepantiam cum [[Africa Subsahariana|Subsaharianis]] societatibus sublineavere et in [[Sahara Francica|Saharam Francicam]] ([[Francice]] ''Sahara Français'') integrari poposcere, quae tunc erat Meridionalis [[Algeria Francica|Algeriae Francicae]] ([[Francice]] ''Algérie Française'') pars. [[Algeria Francica]] erat tunc [[departimentum|departimentorum]] congeries et non [[colonia]] velut Oriens [[Africa Occidentalis Francica]]. Haec petitio a praeside neglecta est. [[Leopoldus Sédar Senghor]] et [[Modibo Keïta]] opifices [[Foederatio Malii|Foederationis Maliensis]] ([[Francice]] ''Fédération du Mali'') erunt, congregatis [[Francia|Francicis]] [[colonia|coloniis]] [[Senegalia]], [[Sudania Francica]] (ubi Azavadia), [[Burkina|Volta Superiori]] (futura [[Burcina Faso]]ne) et [[Beninum|Dahomia]] (futuro [[Beninum|Benino]]). Foederatio [[Ianuarius|Ianuario]] [[1959]] creata est, sed e mensi [[Martius|Martio]], [[Beninum|Dahomia]] et [[Beninum|Dahomia]] se retraxerunt. [[Maius|Maio]] [[1959]], [[Carolus de Gaulle]] [[Modibo Keïta|Modibonem Keïta]] accepit et Foederationis Maliensis libertatis agnovit, quae proclamata est [[20 Iunii]] [[1960]]. Aestate, intestinae dissensiones adduxit ut rumperetur [[Foederatio Malii]]. Die [[20 Augusti]] [[1960]], [[Senegalia]] suam libertatem proclamavit. Post [[Foederatio Malii|Foederationis Maliensis]] calamitatem, [[Malium|Respublica Maliensis]], ad antiquam [[Sudania Francica|Sudaniam Francicam]] correspondens, libertas die [[22 Septembris]] [[1960]] facta est, Azavadia est tunc integrata in hanc novam civitatem liberam. [[Malium|Maliensis]] auctoritas ibi [[Francia|Francicam]] auctoritatem substituit. === Rebelliones Tuaregicae === [[Fasciculus:Northern_Mali_conflict.svg|thumb|upright=0.8|[[Rebellio Tuaregica (2012)|Rebellionis Tuaregicae]] tabula in Azavadia, [[Malium|Malii]] Septemtrione, rebellium impetus anno [[2012]] indicans.]] [[Fasciculus:Touaregs at the Festival au Desert near Timbuktu, Mali 2012.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Tuaregi]] in Ianuarii 2012 [[Festum in Desertis|Festo in Desertis]] ([[Francice]] ''Festival au Désert'') [[Tombutum|Tombuti]], paulo antequam [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] [[Rebellio Tuaregica (2012)|Azavadicam rebellionem]] eiiceret postea eodem mense.]] Ex [[Malium|Malii]] libertas, Azavadia est locus numerosorum conflictuum inter Maliensem exercitum et ei qui generatim "[[Rebellio Tuaregica (2012)|rebelles Tuaregici]]" nuncupantur. Qui ultimi Azavadiae autodeterminationem expostulant. Anno [[1963]], tres annos post Malii libertatem, primam rebellionem Tuaregicam erupit. Quae dure cohibita est a Maliensi exercitu qui adhuc [[bomboplanum|bomboplana]] misit quae reprimerent seditionem. Natio est tunc penes [[Modibo Keïta|Modibonem Keïta]]. Motus [[ariditas|ariditates]] [[decennium 198|decennii 198]] etiam enervatus est. Anno [[1990]], biennium post [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] creationem, evenit insurrectio. Quod adduxit ad obsignationem [[Consensio Laperrinepolis|Consensionem Laperrinepolitanam]] anno [[1991]] et Pacti Nationalis anno [[1992]]. Anno [[2006]], nova insurrectio evenit, quod induxit in [[Consensiones Algeriae]], obsignatas die [[4 Iulii]] [[2006]]. Civitatis [[Malium|Maliensis]] incapacitas imponendae suae auctoritatis super magnis spatiis cum pauca [[spissitudo incolarum|spissitudine incolarum]] Azavadiae favit [[crimen organizatum|crimini organizato]] et [[Tromocratia|tromocraticis activitatibus]] tali [[Alcaeda Babariae Islamicae|Alcaedae Babariae Islamicae]] ([[Arabice]] تنظيم القاعدة في بلاد المغرب الإسلامي). Azavadia paulatim area omnigenum comerciorum, praesertim narcocommercii, facta est. Sic, [[5 Novembris|Nonis Novembribus]] vetus [[aëroplanum]] onerarium Boeing, ex [[Venetiola]] egressum, terram inter [[Gao]]nem et [[Kidal]] cepisse poterat, repletum [[cocainum|cocaini]]. Hac regione quoque basi discessionis utitur [[Alcaeda Babariae Islamicae]]. Azavadiensis exasperationis et [[Malium|Maliensis]] impotentiae hoc contextu accidit [[Rebellio Tuaregica (2012)|insurrectio anni 2012]]. == Geographia == [[Fasciculus:Une guelta, près d'Oubankort dans l'Adrar des Ifoghas.jpg|thumb|upright=0.8|[[Guelta]] in [[Mons Iforarum|Monte Iforarum]] ([[Francice]] ''Adrar des Ifoghas'').]] Loci [[clima]] est [[clima deserticum|deserticum]] aut [[clima semideserticum|semideserticum]]. [[Reuters]] de terra scripsit: "Multae terrae ad [[Sahara|deserta Saharam]] pertinent modo inhospitissimo: cum saxis, [[harena|harenosis]] [[thinium|thiniis]] et afis propter calles commutantes signatis." Aliquae Azavadiae definitiones etiam septentrionalis [[Niger|Nigri]] et meridianas [[Algeria]]e partes et ad meridiem atque septentriones adiacentes regiones comprehendunt, quamquam in sua [[declaratio libertatis|libertatis declaratione]], [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] non territoriales postulationes de his regionibus promovet. [[Traditio]]naliter Azavadia ad [[ammopedion|ammopedia]] Septemtrione [[Tombutum|Tombuti]] relata est. Geologicis terminis, est [[flumen|fluvialium]], [[palus]]trium et [[ventus|vento]] [[depositio (geologia)|depositorum]] latorum musivum, dum processus aeolici praecipui confirmati sunt. Circiter anno 6500 a.C.n., Azavadia 900 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] lata [[palustria]] et [[limnopedion]] erat. Praesentis [[Tombutum|Tombuti]] area probabiliter permanenter inundabatur. In profundioribus Azavadiae partibus, erant magni lacus, partim pluvia, partim expositis [[aquae subterraneae|aquis subterraneis]] impleti. Periodici lacus et rivuli fluminis [[Niger (flumen)|Nigri]] alluvione alebantur. Annua [[Niger (flumen)|Nigri]] inundatio per Azavadiam trans [[palaeocanalis|palaeocanalium]] rete diffundebatur, quod super area 180 per 130 [[chiliometrum|km]] lata patebat. Praecipuissimus inter hos palaeocanales est Vallis Ruber, qui est 1 200 [[metrum|metra]] amplus et cuius Meridionalis finis, in [[Niger (flumen)|Nigri]] flexu, et inter 70 in 100 [[chiliometrum|km]] versus Septemtrionem circumerrat. Haec longae [[thinium|ìnterthiniales]] depressiones, [[Pleistocaenum|Pleistocaenicis]] [[thinium|thiniis]] longitudinalibus circumclusae, praesentes prospectus pingunt. == Civilitas == [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] in sua libertate declaratione prima [[civilitas|politica]] civitatis Azavadiae instituta nuntiavit, inter quae: * [[Potestas exsecutiva|Exsecutivum]] consilium, a [[Mahmudus Ag Aghaly|Mahmudo Ag Aghaly]] rectum; * [[Revolutio]]narium consilium, ab [[Abdulcarimus Ag Tahar|Abdulcarimo Ag Tahar]] rectum; * Consultivum consilium, a [[Mahometus Ag Tahadou|Mahometo Ag Tahadou]] rectum; * Generale contubernium Exercitus Liberationis, a [[Mahometus Ag Najem|Mahometo Ag Najem]] rectum. [[Fasciculus:Mali regions map.png|thumb|rightAzavadia in integris [[regio]]nibus [[Regio Tombutuensis|Tombuto]] ([[Francice]] ''Tombouctou'' ; [[Arabice]] تمبكتو), [[Regio Kidalensis|Kidali]] ([[Francice]] ''Kidal'' ; [[Arabice]] كيدال ; [[Tuaregice]] ⴾⴸⵍ), [[Regio Gaonis|Gaone]] ([[Francice]] ''Gao'' ; [[Arabice]] غاو) quoque et [[Regio Moptiensis|regionis Moptiensis]] Boreorientali dimidio consistit, quae vindicnatur et internationaliter [[Malium|Malii]] agnoscuntur.]] Velut [[Malium|Malii]] pars, Azavadia centralem [[gubernatio]]nem non habet et, quamquam [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] responsalitatem administrandae nationis postulat "donec nationalis auctoritas constituta sit" in sua declaratione libertatis, agnita est rivalium armatorum circulorum praesentia in Azavadia, inter quos [[Islamismus conservativus|Islamistici]] pugnatores penes [[Auxiliatores Viae]] ([[Arabice]] أنصار الدين‎), [[Motus pro Unitate et Gihad in Africa Occidentali|Motum pro Unitate et Gihad in Africa Occidentali]] ([[Arabice]] جماعة التوحيد والجهاد في غرب أفريقيا‎ ; [[Francice]] ''Mouvement pour le Tawhîd et du Jihad en Afrique de l'Ouest'') et [[Alcaeda Babariae Islamicae|Alcaedam Babariae Islamicae]] ([[Arabice]] تنظيم القاعدة في بلاد المغرب الإسلامي). [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] iam formalem gubernationem statuere debet, etsi adumbrandam esse [[constitutio]]nem pollicitus est quae statuat Azavadiam velut [[democratia]]m. Praecipuum gubernativum aedificium [[Palatium Azavadiae]] a [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae|Motu Nationali pro Liberatione Azavadiae]] nuncupatur. Est valde custoditum aedificium in [[Gao]]nis centro quod erat in usu velut in [[Regio Gaonis|Regione Gaonensi]] gubernatoris grapheum ante [[Rebellio Tuaregica (2012)|rebellionem]]. Militaris [[Auxiliatores Viae|Auxiliatorum Viae]] ([[Arabice]] أنصار الدين‎) ala [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] declaratio independentiae reiecit aliquas horas postquam edicta sit. [[Auxiliatores Viae]] se [[Sharia]]m sive [[Religio Islamica|Islamicas]] leges totum per [[Malium]] statuturos esse voverunt. In colloquio, Azavadienses Islamicos globos radicales improbare expressere et omnibus adventiciis pugnatoribus ut se exarmarent et natione discederent poposcerunt. Secundum peritum de [[Africa]] ex [[organizatio non gubernativa|organizatione]] [[Chatham House]], [[Malium]] "decretorie bipartita" non consideratur. Gentes maximos incolarum globos in Septemtrionali [[Malium|Malio]] constituentes, tales [[Songhai]] et [[Fulae]], se Malienses considerent et non attrahantur a separata civitate penes [[Tuaregi|Tuaregos]]. Libertatis declarandae die, circiter 2000 Septemtrionales Malienses conglobationem [[Bamako]]ne ordinaverunt, quae bipartitionem reiicere et suam voluntatem expellendorum rebellium declaravit. Sequenti die, nova conglobatio contra separatismum a 2000 manifestatoribus coniuncta est. Secundum [[Ramtane Lamamra]], [[Unio Africana|Unionis Africanae]] commissarius pro [[pax|pace]] et securitate, [[Unio Africana]] vim militarem mittere disseruit quae [[Malium]] denuo uniret et, quamquam negotiationes cum [[tromocratia|tromocratis]] exclusae sunt, negotiationes cum aliis armatis factionibus etiamnunc aperiuntur. == Divisio administrativa == Azavadia, prout [[Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae]] praeconiatur, [[regio]]nes [[Regio Gaonis|Gaonem]], [[Regio Tombutuensis|Tombutum]] ac [[Regio Kidalensis|Kidal]] et Septemtrionalem [[Regio Moptiensis|Moptorum]] Orientem includit; usque ad [[1991]], cum nova [[Regio Kidalensis|regio Kidal]] creata est, haec formabat Septemtrionalem [[Regio Gaonis|Regionis Gaonensis]] partem. Sic, Azavadia tres maximas urbes [[Tombutum]], [[Gao]]nem et [[Kidal]] comprehendit. In tabula inferiori recapitulantur supra dicta: {| class="sortable wikitable" ! [[Regio]] [[Latine]] || Regio [[Francice]] || Regio [[Arabice]] || Regio [[Tuaregice]] || [[Caput (urbs)|Caput]] || [[Area (geometria)|Area]] (km²) || [[Numerus incolarum]]<br>[[Census]] [[2009]] |- | [[Regio Moptiensis|Mopti]] || ''Mopti'' || موبتي || || ||align="right"| 79 017 ||align="right"| 2 037 330 |- | [[Regio Tombutuensis|Tombutum]] || ''Tombouctou'' || تمبكتو || || [[Tombutum]] ||align="right"| 496 611 ||align="right"| 681 691 |- | [[Regio Gaonis|Gao]] || ''Gao'' || غاو || || [[Gao]] ||align="right"| 170 572 ||align="right"| 544 120 |- | [[Regio Kidalensis|Kidal]] || ''Kidal'' || كيدال || ⴾⴸⵍ || [[Kidal]] ||align="right"| 151 430 ||align="right"| 67 638 |} == Demographia == [[Fasciculus:Timbuktu 1950 Ethnics figures azawad.JPG|thumb|upright=0.8|Tombuti census anni [[1950]].]] [[Fasciculus:Gao 1950 Ethnics figures azawad.JPG|thumb|upright=0.8|[[Regio Gaonis|Gaonis]] ([[Regio Kidalensis|Kidal]] includentis) census anno [[1950]].]] Septemtrionale [[Malium]] [[spissitudo incolarum|spissitudinem incolarum]] 1,5 hominum pro [[chiliometrum quadratum|chiliometro quadrato]] habet. E [[Rebellio Tuaregica (2012)|rebellionis Tuaregicae]] exordio [[Ianuarius|Ianuario]] [[2012]] probabiliter 250 000 antiquorum incolarum a territorio fugerunt. === Ethnē === Aream traditionaliter{{dubsig}} sedentarii [[Songhai]], [[nomas|nomades]] [[Tuaregi]], [[Mauri]] et [[Fulae]] ([[lingua Fula|Fulanice]] ''Fulɓe'' ; [[Francice]] ''Peul''). [[Ethnos|Ethnica]] regionum compositio anno [[1950]] (eodem tempore, [[Regio Kidalensis|Regio Kidal]] [[Regio Gaonis|Regionis Gaonensis]] pars erat) in diagrammatibus a dextra ostenditur. === Linguae === [[Fasciculus:Kidal.jpg|thumb|upright=0.7|left|Bilinguis transitus significatio;<br>(a sinistra [[Alphabetum Neolibycum|alphabeto Neolibyco]]: ⴾⴸⵍ).]] Inter Azavadiae [[lingua]]s sunt [[linguae Tuaregicae|Tuaregica]], [[lingua Arabica|Arabica]] [[Dialectus Hassania|Hassania]], [[lingua Fula|Fula]] et [[Lingua Songhaica|Songhaica]]. [[Lingua Francica|Francica]] [[schola]]e et [[administratio]]nis lingua est === Religio === Plerique [[Musulmanus|Musulmani]], [[Secta Sunnitica|Sunniticae]] aut [[Sufismus|Sufisticae]] orientationum, sunt. Popularissimus intra motum [[Tuaregi]]cum et in toto Septemtrionali [[Malium|Malio]] est [[Malicismus|Malicisticus]] ([[Arabice]] مالكي) [[Secta Sunnitica|Sunnismi]] ramus, in quo ultimorum Musulmanorum eruditorum [[traditio]]nales opiniones et analogica argumenta crebro in usu sunt, vice strictae fiduciae in [[Hadit]] (directe ortum e [[Mahometus|Mahometi]] vita eloquiisque) velut legalis iudicationis fundamentum. [[Auxiliatores Viae]] ([[Arabice]] أنصار الدين‎) [[Salafismus|Salafisticum]] ([[Arabice]] سلفي‎) [[Secta Sunnitica|Sunnismi]] ramum colunt, qui [[Religio Islamica|Islamicorum]] ascetarum exsistentiam et eorum doctrinas reiicit, excepto [[Mahometus|Mahometo]]. Ei circum [[Malicismus|Malicistarum]] "ascetarum" sepulcra precari vehementer obiiciunt, antiquum delubrum [[Tombutum|Tombuti]] urentes. Saltem 90% 300 [[Religio Christiana|Christianorum]] qui [[Tombutum]] olim incolebant versus Meridiem fugerunt cum rebelles urbem die [[2 Aprilis]] [[2012]] cepissent. == Oeconomia == [[Fasciculus:Audience at the Festival au Desert near Timbuktu, Mali 2012.jpg|thumb|upright=0.8|Spectatores in [[Festum in Desertis|Festo in Desertis]] ([[Francice]] ''Festival au Désert'') prope [[Tombutum]] anno [[2012]].]] === Campus primarius === * [[Ctenotrophia]] === Campus tertiarius === Azavadia duas urbes in [[UNESCO Mundi Hereditas|patrimonii mundani UNESCO]] catalogum, [[Tombutum]] et [[Gao]]nem inscriptas possidet. Quod graviter periclitatur propter systematicas destructiones [[Tombutum|Tombuti]] e [[30 Iunii]] [[2012]] ab motus [[Auxiliatores Viae|Auxiliatorum Viae]] ([[Arabice]] أنصار الدين‎) [[Islamismus conservativus|Islamistis]] effectas contra [[Musulmanus|Musulmanorum]] sanctorum sepulcra et urbis [[meschita]]s. [[Mons Iforarum]] ([[Francice]] ''Adrar des Ifoghas'') popularis regio propter [[pezoporia]]m est sed multo passa est [[Alcaeda Babariae Islamicae|Alcaedae Babariae Islamicae]] ([[Arabice]] تنظيم القاعدة في بلاد المغرب الإسلامي) praesentiam. Etiam est popularis quia prope [[Essucum]] ([[Francice]] ''Essouk'') rupestres caelaturae 5000 annorum veteres et ob [[Medium Aevum|Mediaevales]] ruinas Essuci. [[Musica]]e Tuaregicae festa talia [[Festum Essuci]] ([[Francice]] ''Festival d'Essouk'') et [[Festum in Desertis]] ([[Francice]] ''Festival au Désert'') quoque sunt ponderis attractivitates prout [[cultura]]lem [[periegesis|periegesin]]. Azavadia sic praecipuam periegeticam potentialitatem culturali radiationi multum faventem possidet sed est victima non solum ob [[Tromocratia|tromocraticorum]] globorum praesentiam sed etiam ob instabilitatis imaginem. == Vectura == [[Fasciculus: Pêcheur_Bozo.JPG|300px|right|thumb|upright=0.8|Piscator [[Bozo]] in flumine [[Niger (flumen)|Nigro]] prope Gaonem.]] === Rete autoviarium === Azavadiense rete [[autovia]]rium praesertim semitis componitur. === Rete fluviale === [[Niger (flumen)|Flumen Niger]] est maximum [[flumen]] in [[Africa Occidentalis|Africa Occidentali]] et tertium in [[Africa]] propter suam longitudinem post [[Nilus|Nilum]] et [[Congum]]. Probabilissima explicatio de nomine "Niger" orta est e [[linguae Tuaregicae|Tuaregica expressione]] ''gher n gheren'' 'flumen fluminum', imminuta ''ngher.'' Secundum quasdam conceptiones, flumen Niger Meridionalem Azavadiae limitem designat. Transit prope urbes [[Gao]]nem et [[Tombutum]] et praecipuo munere civitatis [[oeconomia]]e fungitur. === Vectura aëria === [[Fasciculus:Airport in Timbuktu.jpg|thumb|upright=0.8|Aëroportus [[Tombutum|Tombuti]].]] * [[Aëroportus Internationalis Tombuti]] ([[Codex IATA|codice IATA]] "TOM" ; [[Codex ICAO|codice ICAO]] "GATB") situs est tria [[chiliometrum|chiliometra]] Meridie [[Tombutum|Tombuti]] et [[Lacus Kabara]]e. Inauguratus est die [[15 Aprilis]] [[1961]]. * [[Aëroportus Internationalis Gaonis]] ([[Codex IATA|codice IATA]] "GAQ" ; [[Codex ICAO|codice ICAO]] "GAGO") situs est quattuor [[chiliometrum|chiliometra]] Meridionali Oriente [[Gao]]nis. Quoque nuncupatur "aëroportus Corogusuensis" ([[Francice]] ''aéroport de Korogoussou''). == Cultura == [[Fasciculus:Tuareg woman from Mali January 2007.jpg|thumb|upright=0.8|[[Malium|Maliensis]] femina [[Tuaregi|Tuarega]] cum traditionali [[vestimentum|vestimento]].]] Culturalia Azavadiae fundamenta arcte conexa sunt [[Sahara]]e et [[deserta|deserticis]] territorii extensionibus. [[Camelus dromedarius|Dromedarius]], "desertorum navis", particularem locum ibi habet. [[Tuaregi|Tuaregae]] [[mulier]]es rare [[facies|faciem]] tegunt, sed [[traditio]]nale [[vir]]orum [[tagelmustum]] ([[Francice]] ''chèche'') solum oculos ostendit. [[Tuaregi]] fere exclusive [[monogamia|monogami]] sunt. Tuaregi traditionaliter utuntur longi vestimenti genere crebro [[tacacatum|tacacato]] ([[Francice]] ''takakat'') nuncupato, quod, si [[xylinon|xylini textilis]], [[basin]]e{{dubsig}} ([[Francice]] ''basin'') nuncupatur, quoque et utuntur [[tagelmustum|tagelmusto]] ([[Francice]] ''taguelmoust'' sive ''chèche'') aut adhuc [[turbanum|turbano]]. [[Tagelmustum]] magnus pannus est qui super caput volvitur ad protegendum id e climaticis rigoribus. === Patrimonium zootechnicum === [[deserta|Deserticae]] condiciones adduxit ad [[zootechnica|zootechnici]] patrimonii apparitionem particulariter adaptatam ad [[Tuaregi|Tuaregorum]] vitam. Quae ultima valde fundatur in [[nomas|nomadico]] [[pastor]]alismo, [[Ctenotrophia|ctenotrophica]] igitur [[animalia]] vitale elementum in Tuaregica societate sunt. [[Fasciculus:Taussit puppy in Sahel.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Phyle]]s [[Vertagus Azavaghensis|Vertagi Azavaghensis]] catulus in [[deserta|desertis]] iacens.]] [[Phyle]] [[Bos taurus|bovina]] [[Bos Azavaghensis|Azavaghensis]] est [[Bos taurus indicus|bovis Indici]] varietas specifice evoluta per saecula a [[Tuaregi]]s. Est mixta phyle [[caro|carnem]] et [[lac]] producens. Quae est particulariter adaptata ad aridum medium et valde [[calor]]i resistens. Phyles Azavaghensis [[camelus dromedarius|dromedarius]] animal adaptatum ad cursum est. Est coloris clari cum gracili ambulatura. Hic [[camelus dromedarius|dromedarius]] mythicum [[azalai|azalaorum]] et [[commerrcium transsaharense|transsaharensium]] [[caravana]]rum animal est. Phyles Rgueïbiensis, quo [[Mauri]] utuntur, maior quam dromedarius Azavaghensis, est minus rapidus sed producens magis [[lac]]tis. [[Vertagus Azavaghensis]], etiam vertagus Tuaregicus nuncupatus, in usu est ad venandum, quia sua rapiditas ei ut se faciliter ad [[Dorcas|dorcadum]] persecutionem et ad capiendas aves volantes eiiciat permittit. Etiam in usu est ad custodiam. Levis, multo subtilis, grandis et gracilis, [[velocitas|velocitates]] circa 70 [[chiliometrum|km]]/[[hora|h]] attingere potest. Exportatus est nuperrime in [[Humanus Cultus Occidentalis|civitates Occidentales]] propter suas executiones in [[cynodromus|cynodromis]]. Agnoscitur a [[Federatio Cynologica Internationalis|Federatione Cynologica Internationali]] e [[1981]]. === Musica === [[Fasciculus:Tinariwen-1.jpg|thumb|upright=0.8|Grex [[Tinariwen]] [[Sanctae Fidei fanum (CFA)|Sanctae Fidei Fani]] in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] anno [[2011]].]] [[Musica]] ponderis locum intra [[Tuaregi]]cam [[cultura]]m habet. [[Blues Tuaregici]] sunt primordie [[musica]] [[Isumar]]um ([[Francice]] ''ishumars''), [[Tuaregi|Tuaregorum]] aetas quae [[ariditas|ariditatem]] et exilium passa esset. Est musica [[nostalgia|nostalgiā]] ([[Tuaregice]] ''assuf'') perfusa. Huius generis musici praecursores [[Abdallah ag Oumbadougou]] in [[Niger|Nigro]] ac [[Ibrahim ag Alhabib]] et [[Alhassane ag Touhami]] ac [[Entayaden]] in [[Malium|Malio]] sunt. Hoc genus musicum crebro populi [[Tuaregi]]ci vindicationes per [[decennium 200|decennii 200]] [[Rebelliones Tuaregicae|rebelliones Tuaregicas]] fert, quamobrem denique vetatum est a [[Malium|Maliensi]] et [[Niger]]ensi gubernationibus. Hodie, foedera pacis obsignata sunt et velut legendae vivae concentus in sua natione, in toto orbe terrarum membra gregis [[Tinariwen]] et Abdallah dant. Multa festa quotannis in Azavadia celebrantur, e quibus sunt notissima [[Festum Essuci]] ([[Francice]] ''Festival d'Essouk'') etiam "Noctes Saharenses Essuci" ([[Francice]] ''Les Nuits Sahariennes d'Essouk'') nuncupatum primo [[Ianuarius|Ianuarii]] semestrio et [[Festum in Desertis]] ([[Francice]] ''Festival au Désert'') quod mense [[Ianuarius|Ianuario]] urbe [[Essakane]] ([[Francice]] ''Essakane'') fit. === Patrimonium architectonicum === [[Fasciculus:Askia.jpg|thumb|upright=0.8|[[Sepulcrum Asciarum]] ([[Francice]] ''Tombeau des Askia'') [[Gao]]ne, intra [[UNESCO Mundi Hereditas|catalogum patrimonii mundani]] e [[2004]].]] [[Sepulcrum Asciarum]] ([[Francice]] ''Tombeau des Askia'') [[pyramis (aedificium)|pyramidalis]] structura aedificata ab [[Imperium Songhaicum|imperatore Songhaico]] [[Ascia Mahometus|Ascia Mahometo]] anno [[1495]] est. Quod situm est [[Gao]]ne et inscriptum est anno [[2004]] in [[UNESCO Mundi Hereditas|catalogum patrimonii mundani]]. Antiqua urbs [[Tombutum]] intra [[UNESCO Mundi Hereditas|catalogum patrimonii mundani]] ab [[UNESCO]] digeritur, nihilominus per primos [[Iulius|Iulii]] dies anni [[2012]], [[Mausoleum|mausoleorum]] septem huius urbis impiae ab [[Auxiliatores Viae|Auxiliatorum Viae]] ([[Arabice]] أنصار الدين‎) pugnatoribus putata destructa sunt ab his ultimis. == Notae == <references /> == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20130414162546/http://www.mnlamov.net/ Motus Nationalis pro Liberatione Azavadiae] * [https://web.archive.org/web/20120916104416/http://amazigh.blog.lemonde.fr/ ''Voces Mazicanae'', commentarii bene informati] * [http://www.uiowa.edu/~africart/toc/people/Tuareg.html De Tuaregis Informatio], Artes et Vita in Africa (Universitas Iovae) * [http://www.anchawadj.free.fr/ Festum Anchavadiense, in Septemtrionali Malio] * [http://www.openstreetmap.org/?lat=20.05&lon=-1.63&zoom=6&layers=M Azavadiae tabula n Openstreetmap] * [http://www.lefigaro.fr/international/2012/05/27/01003-20120527ARTFIG00058-nord-mali-la-rebellion-cree-un-etat-islamique.php Articulus in Figaro (27.05.2012)] {{Africa}} [[Categoria:Africa Septentrionalis]] [[Categoria:Civitates non rite agnitae]] [[Categoria:Malia]] [[Categoria:Regiones Maliae]] [[Categoria:Territoria obnoxia Africae]] rq3k022hhc1v5k59nqmh2t91l39kdpm 0 170973 3954241 3952794 2026-04-11T01:50:47Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954241 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:odanobunaga.jpg|thumb|Oda Nobunanga]] {{res|Nobunanga}},<ref name=":1">[[Alexander Valignanus|Alexandri Valignani]], ''De rebus in Japoniae regno, post mortem Taicosamae, japonici monarchae, gestis epistolae duae ad r. p. Claudium Aquavivam Societatis praepositum generalem: X. octobr. ann. M.D.XCIX. et XXV. februa. ann. M.DCI. datae'', [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10183299?page=46 p. 46]ff.</ref> sive {{res|Oda Nabunaga}},<ref>“Eorum primus. Oda NABUNAGA, anno 1568 dictator mediae partis laponiae (quamvis sine titulo «shogun») factus est”; ''[[Melissa]]'', n. 34 (mense Februarii 1990): 2 [https://arxlatina.org/pegmata/periodica/melissa/Melissa.1990.fasc034.12Feb.marn.pdf].</ref> [[Iaponice]] ''Oda Nobunaga'' (織田 信長, natus [[23 Iunii]], [[1534]]; mortuus [[21 Iunii]], [[1582]]), fuit [[samuraeus]] atque ''[[daimyo]]'', primus qui [[Iaponia]]m colligavit in saeculo XVI. Fecit suicidum [[seppuku]] postquam prefectus samuraeus suus Akechi Mitsuhide (seu [[Achecius]]) fecit rebellionem in templo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Honnō-ji||ja|qid=Q626535}} ([[Kyotum|Kyoti]] sito, in insula [[Honsua]]). Etiam appellatus erat a scriptoribus Europaeis {{res|Canzusandonus}}, e titulo ''Kazusa-no-suke'' (上総介), quod circiter “vice gubernatorem provinciae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Kazusa||ja|qid=Q1055394}}” significat, atque suffixo honorifico Iaponense ''-dono'' (“dominus”).<ref>“Rex Oaris Canzusandonus, quem & Nobunangam nominabant”; Franciscus Sacchinus, ''Historiae Societatis Iesu pars tertia siue Borgia'' (Romae, 1649): 260 [https://www.google.it/books/edition/Historiae_Societatis_Iesu_pars_tertia_si/uN3u9tvtlecC?hl=it&gbpv=1&dq=canzusandonus&pg=PA260&printsec=frontcover].</ref> == Familia == Multi filii ei fuerunt: primogenitus fuit Nobutada, qui titulum Akita Jōnosuke (秋田城介) accepit,<ref name=":0">Franciscus Iosephus Schütte, ''Valignanos Missionsgrundsätze für Japan, I. Band, Von der Ernennung zum Visitator bis zum ersten Abschied von Japan (1573-1582), I. Teil, Das Problem (1573-1580)'' (Romae, 1958): 556 [https://www.google.it/books/edition/Valignanos_Missionsgrunds%C3%A4tze_f%C3%BCr_Japa/DsMimsjbJXAC?hl=it&gbpv=1&dq=Akita+j%C5%8Dnosuke+nobutada&pg=PA556&printsec=frontcover].</ref> quod Latine ut {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ionoschedonus||ja|qid=Q2446917}} seu Jonosquedonus conversum est; secundus fuit Nobuo, seu Nobukatsu, qui appellatus est in fontibus Latinis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Oquaxen Fungedonus||ja|qid=Q3044815}}<ref>“{{lectio|Oquaxen Fungedonus}}, Farimæ Rex designatus”; ''Acta sanctorum quotquot toto orbe coluntur, vel a catholicis scriptoribus celebrantur, quae ex latinis et graecis'' (1863): caput II, 731 [https://www.google.it/books/edition/Acta_sanctorum_quotquot_toto_orbe_colunt/22n91tzTnNgC?hl=it&gbpv=1&dq=sanxi+chindonis&pg=PA731&printsec=frontcover].</ref> (fortasse nomen Latinum “Oquaxen” e nomine puerile ''Chasenmaru'', 茶筅丸, cum praefixo honorifico Iaponico "O-" ducitur);<ref>Masaharu Anesaki, ''A Concordance to the History of Kirishitan Missions'' (Tokii, 1930): 143 [https://archive.org/details/MN41610ucmf_4/page/n152/mode/2up?q=Sanchikidono]. {{Ling|Anglice}}</ref> tertius fuit Nobutaka, Sansichi<ref name=":0" /> (三七, [[Latine]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Sanxius Chindonus||ja|qid=Q2614349}})<ref>“Denique minimus Nobunangæ filiorum, {{lectio|Sanxius Chindonus}} Ixi Rex, palam dictitabat”; Petrus Possinus, ''Historiae Societatis Iesu pars quinta'' (Romae, 1661): 58 [https://www.google.it/books/edition/Historiae_Societatis_Iesu_pars_quinta_si/d0c5t76vwPAC?hl=it&gbpv=1&dq=chindonus&pg=PA58&printsec=frontcover].</ref> dictus. Anno 1582, nepos suus Sanbōshi, filius Ionoschedoni, puer duos annos natus, heres familiae Oda factus est.<ref>Gualterius Dickson, ''Japan'' (Novi Eboraci, 1898): 162 [https://archive.org/details/cu31924011507898/page/n171/mode/2up?q=samburandono]. {{Ling|Anglice}}</ref> Nunc Saburō Hidenobu (三郎秀信) cognominatus, anno 1595 [[baptizatus]] est a patre [[Iesuita]] Italico {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Organtinus Gnecchi Soldo|Organtino Gnecchi Soldo|it|qid=Q1765195}} nomine Petri:<ref>Iosephus Franciscus Schütte, ''Monumenta Historica Japoniae'' (1975): caput 111, 1258 [https://archive.org/details/mhsi111/page/n1305/mode/2up].</ref> e cognomine Saburō (三郎) nomen Latinum [[Saburondonus|Saburondoni]] ductum est.<ref>“Saburondonus nepos Nobunangæ, qui est Dominus maioris partis regni”; Ludovicus Frois, ''De Rebus Iaponicis Historica Relatio'' (Moguntiae, 1599): 302 [https://www.google.it/books/edition/De_Rebus_Iaponicis_Historica_Relatio/yR9oAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Saburondonus+nepos&pg=PA302&printsec=frontcover]. </ref> Postea titulum ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Chūnagon||ja|qid=Q1185382}}'' (中納言, consilii auctor apud {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|aula imperialis|aulam imperialem|d|qid=Q1134237}} Iaponicam) accepit: igitur etiam appellantur Ciunangodonus (中納言殿, ''Chūnagon-dono'').<ref name=":1" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * Jeroen P. Lamers, ''[https://www.google.it/books/edition/Japonius_Tyrannus/AtEVEQAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Mioxindono+Miyoshi&pg=PA54&printsec=frontcover Japonius Tyrannus: The Japanese Warlord Oda Nobunaga Reconsidered]'' (2021). {{Ling|Anglice}} * Edmondus Papinot, ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6548379d/f572.item Dictionnaire d'histoire et de géographie du Japon]'' (1906). {{Ling|Francogallice}} * Gyūichi Ōta, ''[https://www.google.it/books/edition/The_Chronicle_of_Lord_Nobunaga/pJHArhRVYEoC?hl=it&gbpv=1&dq=kazusa+no+suke+nobunaga+governor&pg=PR16&printsec=frontcover The Chronicle of Lord Nobunaga]'' (2011). {{Ling|Anglice}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Oda Nobunaga|Nobunangam}} {{Fontes biographici}} {{DEFAULTSORT:Oda, Nobunaga}} [[Categoria:Incolae Iaponiae]] [[Categoria:Nati 1534]] [[Categoria:Mortui 1582]] [[Categoria:Milites Iaponiae]] {{Myrias|Homines}} 9dpaf96jwdssjqofv4uzftvwdw7wjjf 0 171102 3954121 3712955 2026-04-10T14:16:15Z Culex 52119 /* Urbis administratio */ mise à jour 3954121 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Canetum''' ([[Francogallice]] ''[[:fr:Canet-en-Roussillon|Canet-en-Roussillon]]''; [[Occitane]] ''Canet de Rosselhon''; [[Catalane]] ''Canet de Rosselló'') est [[urbs]] et [[commune]] [[Francia|Francicum]] 12&thinsp;602 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Pyrenaeus Orientalis|Pyrenaei Orientalis]] in regione [[Occitania (regio hodierna)|Occitaniae]]. == Urbis administratio == [[Fasciculus:Canet-Plage - Vue aérienne 1.jpg|thumb|Portus Canetensis ex aëre visus]] Praesens praefectus urbis est Stephanus Loda. Antea urbis praefecti fuerunt Bernardus Dupont (2010-2020), Arletta Franco ([[1989]]–[[2010]]) et Iacobus Coupet ([[1971]]–[[1989]]). == Index praefectorum Caneti ab anno 1790 == {| class="wikitable" |- align=center style="background:#d8edff" !Praefectus!!Mandatus<ref>[http://www.francegenweb.org/mairesgenweb/resultcommune.php?id=663 ''MairesGenWeb'']</ref> |-align=center | Iosephus Cassanyes || 1790-1792 |- align=center | Iacobus Bonet || 1792-1795 |- align=center | Iacobus Cassanyes || 1796-1797 |- align=center | Iuianus Canal || 1798-1798 |- align=center | Iacobus Cassanyes || 1799-1800 |- align=center | Iacobuss Bonet || 1800-1813 |- align=center | Iosephus Cassanyes || 02.1813-28.10.1814 |- align=center | Saturninus Cargoles || 1814-1826 |- align=center | Antonius Gaux || 1826-1831 |- align=center | Iosephus Cassanyes fils || 1831-1848 |- align=center | Iulianus Canal fils || 03.1848-06.1848 |- align=center | Petrus Roger || 06.1848-09.1848 |- align=center | Iosephus Cassanyes || 09.1848-08.1851 |- align=center | Iulianus Canal || 08.1851-12.1851 |- align=center | Iulianus Canal || 1851-1865 |- align=center | Ioannes Bartissol || 1865-09.1870 |- align=center | Michael Pages || 09.1870-12.1870 |- align=center | Iosephus Berga || 1870-1874 |- align=center | Côme<!--?Cosmas--> Roger || 1874-1881 |- align=center | Ioannes Lafon || 1881-1890 |- align=center | Iacobus Xamma || 1891-1892 |- align=center | Henricus Castany || 1892-1904 |- align=center | Basilius Darbon || 1904-05.1912 |- align=center | Isidorus Boutet<ref>Fabricio Cardenas, [http://archivesdecanet.blogspot.fr/2014/08/nomination-du-maire-en-1912.html Archives de Canet, ''Nomination du maire en 1912''], 29/08/2014</ref> || 05.1912-1918 |- align=center | Francicus Alies<ref>Fabricio Cardenas, [http://archivesdecanet.blogspot.fr/2015/03/nomination-de-ladjoint-au-maire-en-1912.html Archives de Canet, ''Nomination de l'adjoint au maire en 1912''], 24/03/2015</ref> || 1918-1919 |- align=center | Iosephus Lafon || 1920-1925 |- align=center | Iacobus Xamma || 1925-1930 |- align=center | Iosephus Lafon || 1929-1930 |- align=center | Gabriel Henric || 1930-1941 |- align=center | Désiré Riu || 1941-1943 |- align=center | Petrus Fourcade || 1943-1944 |- align=center | Gabriel Henric || 1944-1947 |- align=center | Iosephus Pagès || 1947-1950 |- align=center | Franciscus Moudat || 1950–1965 |- align=center | Christianus Brignieu || 1965–1966 |- align=center | Franciscus Moudat || 1966–1971 |- align=center | Iacobus Coupet || 1971–1989 |- align=center | Arletta Franco || 1989–2010 |- align=center | Bernardus Dupont || 2010- |} [[Fasciculus:Population - Municipality code 66037.svg|thumb|Numerus civium 1962-2008]] == Loci et aedificia notissima == * Castrum * Ecclesia Sancti Iacobi == Coniunctiones communium == * [[Maynooth]] ([[Comitatus Kildarensis]], [[Hibernia]]), ab anno 2011.<ref>J. R., [http://www.lindependant.fr/2011/06/29/jumelage-officiel-canet-maynooth,35160.php ''Jumelage officiel Canet-Maynooth''], L'Indépendant, 29/06/2011.</ref> == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Pyrenaei Orientalis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Canet-en-Roussillon|Canetum}} {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20120905170049/http://www.mairie-canet-en-roussillon.fr/index_anim.php Situs publicus] * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=6786 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] == Pinacotheca == <gallery> Imago:Bibliothèque de Canet-en-Roussillon.jpg|[[Bibliotheca]] [[Albertus Camus|Alberto Camus]] dicata Imago:Canet-en-Roussillon 01.JPG|[[Ecclesia]] [[Iacobus Maior (apostolus)|Sancto Iacobo]] dicata Imago:Canet-en-Roussillon 02.jpg|Castrum Caneti Imago:Canet 1.jpg|Ora maritima Imago:Etang-de-canet.jpg|Palus Caneti Imago:Canet-en-Roussillon - Mairie.JPG|[[Curia municipalis]] </gallery> [[Categoria:Communia praefecturae Pyrenaeorum orientalium]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Pyrenaeorum orientalium]] [[Categoria:Portus maris Mediterranei]] [[Categoria:Loci otiosi]] h3up2tpojqgmnqqi4l45unvfx9xoucd 3954122 3954121 2026-04-10T14:16:59Z Culex 52119 /* Index praefectorum Caneti ab anno 1790 */ +1 3954122 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Canetum''' ([[Francogallice]] ''[[:fr:Canet-en-Roussillon|Canet-en-Roussillon]]''; [[Occitane]] ''Canet de Rosselhon''; [[Catalane]] ''Canet de Rosselló'') est [[urbs]] et [[commune]] [[Francia|Francicum]] 12&thinsp;602 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Pyrenaeus Orientalis|Pyrenaei Orientalis]] in regione [[Occitania (regio hodierna)|Occitaniae]]. == Urbis administratio == [[Fasciculus:Canet-Plage - Vue aérienne 1.jpg|thumb|Portus Canetensis ex aëre visus]] Praesens praefectus urbis est Stephanus Loda. Antea urbis praefecti fuerunt Bernardus Dupont (2010-2020), Arletta Franco ([[1989]]–[[2010]]) et Iacobus Coupet ([[1971]]–[[1989]]). == Index praefectorum Caneti ab anno 1790 == {| class="wikitable" |- align=center style="background:#d8edff" !Praefectus!!Mandatus<ref>[http://www.francegenweb.org/mairesgenweb/resultcommune.php?id=663 ''MairesGenWeb'']</ref> |-align=center | Iosephus Cassanyes || 1790-1792 |- align=center | Iacobus Bonet || 1792-1795 |- align=center | Iacobus Cassanyes || 1796-1797 |- align=center | Iuianus Canal || 1798-1798 |- align=center | Iacobus Cassanyes || 1799-1800 |- align=center | Iacobuss Bonet || 1800-1813 |- align=center | Iosephus Cassanyes || 02.1813-28.10.1814 |- align=center | Saturninus Cargoles || 1814-1826 |- align=center | Antonius Gaux || 1826-1831 |- align=center | Iosephus Cassanyes fils || 1831-1848 |- align=center | Iulianus Canal fils || 03.1848-06.1848 |- align=center | Petrus Roger || 06.1848-09.1848 |- align=center | Iosephus Cassanyes || 09.1848-08.1851 |- align=center | Iulianus Canal || 08.1851-12.1851 |- align=center | Iulianus Canal || 1851-1865 |- align=center | Ioannes Bartissol || 1865-09.1870 |- align=center | Michael Pages || 09.1870-12.1870 |- align=center | Iosephus Berga || 1870-1874 |- align=center | Côme<!--?Cosmas--> Roger || 1874-1881 |- align=center | Ioannes Lafon || 1881-1890 |- align=center | Iacobus Xamma || 1891-1892 |- align=center | Henricus Castany || 1892-1904 |- align=center | Basilius Darbon || 1904-05.1912 |- align=center | Isidorus Boutet<ref>Fabricio Cardenas, [http://archivesdecanet.blogspot.fr/2014/08/nomination-du-maire-en-1912.html Archives de Canet, ''Nomination du maire en 1912''], 29/08/2014</ref> || 05.1912-1918 |- align=center | Francicus Alies<ref>Fabricio Cardenas, [http://archivesdecanet.blogspot.fr/2015/03/nomination-de-ladjoint-au-maire-en-1912.html Archives de Canet, ''Nomination de l'adjoint au maire en 1912''], 24/03/2015</ref> || 1918-1919 |- align=center | Iosephus Lafon || 1920-1925 |- align=center | Iacobus Xamma || 1925-1930 |- align=center | Iosephus Lafon || 1929-1930 |- align=center | Gabriel Henric || 1930-1941 |- align=center | Désiré Riu || 1941-1943 |- align=center | Petrus Fourcade || 1943-1944 |- align=center | Gabriel Henric || 1944-1947 |- align=center | Iosephus Pagès || 1947-1950 |- align=center | Franciscus Moudat || 1950–1965 |- align=center | Christianus Brignieu || 1965–1966 |- align=center | Franciscus Moudat || 1966–1971 |- align=center | Iacobus Coupet || 1971–1989 |- align=center | Arletta Franco || 1989–2010 |- align=center | Bernardus Dupont || 2010-2020 |- align=center | Stephanus Loda || 2020- |} [[Fasciculus:Population - Municipality code 66037.svg|thumb|Numerus civium 1962-2008]] == Loci et aedificia notissima == * Castrum * Ecclesia Sancti Iacobi == Coniunctiones communium == * [[Maynooth]] ([[Comitatus Kildarensis]], [[Hibernia]]), ab anno 2011.<ref>J. R., [http://www.lindependant.fr/2011/06/29/jumelage-officiel-canet-maynooth,35160.php ''Jumelage officiel Canet-Maynooth''], L'Indépendant, 29/06/2011.</ref> == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Pyrenaei Orientalis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Canet-en-Roussillon|Canetum}} {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20120905170049/http://www.mairie-canet-en-roussillon.fr/index_anim.php Situs publicus] * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=6786 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] == Pinacotheca == <gallery> Imago:Bibliothèque de Canet-en-Roussillon.jpg|[[Bibliotheca]] [[Albertus Camus|Alberto Camus]] dicata Imago:Canet-en-Roussillon 01.JPG|[[Ecclesia]] [[Iacobus Maior (apostolus)|Sancto Iacobo]] dicata Imago:Canet-en-Roussillon 02.jpg|Castrum Caneti Imago:Canet 1.jpg|Ora maritima Imago:Etang-de-canet.jpg|Palus Caneti Imago:Canet-en-Roussillon - Mairie.JPG|[[Curia municipalis]] </gallery> [[Categoria:Communia praefecturae Pyrenaeorum orientalium]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Pyrenaeorum orientalium]] [[Categoria:Portus maris Mediterranei]] [[Categoria:Loci otiosi]] ga724fqinitalgnikav08gz0xzjs33x 4 174428 3954270 3953749 2026-04-11T10:28:28Z Demetrius Talpa 81729 /* 2026 */ 3954270 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Compendia paginae|VP:N}} Contenta huius paginae in [[Vicipaedia:Pagina prima|Pagina prima]] ostenduntur. NB: eodem tempore, quo hic nuntium quemque addis, eandem rem in pagina [[2026]] adde aut sub "Eventis" aut sub "Mortuis"</noinclude> ==2026== [[Fasciculus:Artemis II patch.svg|90px|right|Emblema missionis cum nominibus astronautarum]] * 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolavit et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertit. [[Fasciculus:Mojtaba Khamenei 2019.jpg|90px|right|Mojtaba Khamenei]] * 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur. [[Fasciculus:Middle East strikes, February 2026.png|90px|right|Tabula bombardamentorum Februarii anni 2026]] * 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum [[bomba]]rum ad [[Irania]]m faciunt, illum impetum praeemptivum appellantes. * 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit. [[Fasciculus:2026 Winter Olympics logo.svg|90px|right|[[Olympia hiemalia 2026]]]] * 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt. * 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit. * 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt. * 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat. [[Fasciculus:Leo XIV (june 2025).jpg|80px|right|[[Leo XIV]]]] * 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit. [[Fasciculus:Nicolas Maduro on December 31, 2025 (cropped2).jpg|80px|right|[[Nicolaus Maduro]]]] * 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a militibus [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est, [[Caracae]] multis ictibus affliguntur. == 2025 == * 28 Novembris: Leo XIV [[papa]] in loco [[Concilium Nicaenum Primum|concilii Nicaeni]] [[Bartholomaeus I|Bartholomaeum]] patriarcham convenit et admonet, ut dissensiones superarentur. [[Fasciculus:A "pillar" formed by the flame on a building during 2025 Tai Po apartment fire.jpg|80px|right|Incendium domorum altarum in Hogkongi vico Taipo]] * 26 Novembris: Hongcongi incendium complurum domorum praealtarum in [[Hongcongum|Hongcongi]] vico Taipo exardescit. Saltem 123 homines necantur. [[Fasciculus:Sagrada Família side view.jpg|right|80px|[[Basilica Sanctae Familiae]]]] * 31 Octobris: [[Basilica Sanctae Familiae]] [[Barcino]]nensis nunc altissima ecclesiarum Christianarum est, 162,9 m habens et ecclesia cathedrali [[Ulma|Ulmensi]] altior; sed aedificatio nondum perfecta est. * 28 Octobris: [[Melissa (Hurracanum)|Melissa]], unum e fortissimis hurracanis umquam in oceano Atlantico observatis, [[Iamaica]]m insulam aggreditur. [[File:Sanae_Takaichi_2025.jpg|80px|right|[[Sanae Takaichi]]]] * 21 Octobris: [[Sanae Takaichi]] prima ministrix Iaponiae eligitur. [[File:María Corina Machado perfil retouched.jpg|right|80px|[[Maria Corina Machado]]]] [[Fasciculus:Diadème de la parure de la reine Marie-Amélie et de la Reine Hortense - Musée du Louvre Objets d'art OA 11030.jpg|80px|right|Diadema [[Maria Amalia de Neapoli-Sicilia|Mariae Amaliae]] reginae e Lupara raptum]] * 19 Octobris: Quattuor homines paucis minutis octo pretiosissima ornamenta regalia et imperialia gemmis completa e [[Museum Luparense|museo Luparensi]] rapiunt. * 10 Octobris: [[Maria Corina Machado|Mariae Corinae Machado]] [[praemium Nobelianum pacis]] attribuitur. [[Fasciculus:Damage in Gaza Strip during the October 2023 - 07.jpg|80px|right|[[Gaza]] urbs]] * 9 Octobris: Factio [[Hamasia]] finem [[Bellum Israëlianum-Hamasianum anni 2023|belli]] annuntiat. * 30 Iulii: [[Terrae motus]] magnitudinis 8.8 litora [[Camtschatca]]e et [[Curiles|insularum Curilensium]] concutit; [[portus]] Urbis Curilensis Borealis (''Severo-Kuril'sk'') [[megacyma]]te devastatur. Mense Augusto ineunte post terrae motum [[mons Fontinalis]] et [[mons Krascheninnikovii]] erumpunt. * 22 Iunii: [[Civitates Foederatae Americae]] iussu praesidis [[Donaldus Trump|Donaldi Trump]] in [[Irania]] officinas uranii subterraneas telis bombisque explosivis devastant. fhddle8ojeodd13ix85ek8zigzciti0 0 176115 3954113 2544625 2026-04-10T12:53:08Z IacobusAmor 1163 + 3954113 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Cytaea ponapensis'' | image = | image_width = 250px | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Arachnida]] | ordo = [[Araneae]] | subordo = [[Araneomorphae]] | familia = [[Salticidae]] | subfamilia = [[Euophryinae]] | genus = ''[[Cytaea]]'' | species = '''''C. ponapensis''''' | binomial = ''Cytaea ponapensis'' | binomial_authority = Berry, Beatty, et Prószynski, [[1998]] }} '''''Cytaea ponapensis''''' est [[species]] [[araneae|aranearum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Salticidae|Salticidarum]], solum in [[Insulae Carolinae|Insulis Carolinis]] [[endemismus|endemica]]. Appellatur species ex [[Insula]] [[Pohnpei|Ponape]] in Insulis Carolinis, ubi prima specimina conlecta sunt. ==Bibliographia== *Berry, J. W., J. A. Beatty, et J. Proszynski. [[1998]]. Salticidae of the Pacific Islands. III. Distribution of Seven Genera, with Description of Nineteen New Species and Two New Genera. ''Journal of Arachnology'' 26(2):149–189. [http://www.americanarachnology.org/JoA_free/JoA_v26_n2/JoA_v26_p149.pdf PDF.] *Platnick, Norman I. [[2007]]. [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/index.html The world spider catalog], versio 8.0. American Museum of Natural History. {{salticidae-stipula}} [[Categoria:Araneae Oceaniae]] [[Categoria:Fauna Micronesiae]] [[Categoria:Salticidae]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Taxa Berry]] [[Categoria:Taxa Beatty]] [[Categoria:Taxa Prószynski]] [[Categoria:Taxa 1998]] qibktj0vlanfcn65saoh1m8v2hkytpt 0 176116 3954114 2544626 2026-04-10T12:53:49Z IacobusAmor 1163 + 3954114 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Cytaea vitiensis'' | image = | image_width = 240px | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Arachnida]] | ordo = [[Araneae]] | subordo = [[Araneomorphae]] | familia = [[Salticidae]] | subfamilia = [[Euophryinae]] | genus = ''[[Cytaea]]'' | species = '''''C. vitiensis''''' | binomial = ''Cytaea vitiensis'' | binomial_authority = Berry, Beatty & Prószynski, [[1998]] }} '''''Cytaea vitiensis''''' est [[species]] [[araneae|aranearum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Salticidae|Salticidarum]], in [[Viti Levu]] [[Viti]]orum [[endemismus|endemica]]. ==Nexus externi== * Berry, J. W., J. A. Beatty, et J. Proszynski. [[1998]]. Salticidae of the Pacific Islands. III. Distribution of Seven Genera, with Description of Nineteen New Species and Two New Genera. ''Journal of Arachnology'' 26(2):149-189. [http://www.americanarachnology.org/JoA_free/JoA_v26_n2/JoA_v26_p149.pdf PDF] {{salticidae-stipula}} [[Categoria:Araneae Oceaniae]] [[Categoria:Fauna Vitiorum]] [[Categoria:Salticidae]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Taxa Berry]] [[Categoria:Taxa Beatty]] [[Categoria:Taxa Prószynski]] [[Categoria:Taxa 1998]] kdom1jwjx5vuegotrdztp6d00nlrcl2 0 176121 3954115 3919700 2026-04-10T12:54:47Z IacobusAmor 1163 3954115 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Iona'' | image = | image_caption = | image_width = 250px | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Arachnida]] | ordo = [[Araneae]] | subordo = [[Araneomorphae]] | familia = [[Salticidae]] | subfamilia = [[Marpissinae]] | genus = '''''Iona''''' | genus_authority = [[Georgius et Elizabetha Peckham|Peckham & Peckham]], [[1886]] | diversity_link = Index specierum Salticidarum#Iona | diversity = 1 [[species (taxinomia)|species]] | range_map = | range_map_width = 250px | species = '''''I. nigrovittata''''' | binomial = ''Iona nigrovittata'' | binomial_authority = ([[Eugenius de Keyserling|Keyserling]], 1882) | synonyms = ''[[Erasmia]] nigrovittata'' }} '''''Iona''''' est [[genus (taxinomia)|genus]] [[araneae|aranearum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Salticidae|Salticidarum]], cuius sola [[species]] descripta, '''''Iona nigrovittata,''''' in [[Tonga]] [[endemismus|endemica]] est. ==Nexus externus== * Platnick, Norman I. [[2007]]. [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/index.html The world spider catalog], versio 8.0 (American Museum of Natural History) {{salticidae-stipula}} {{DEFAULTSORT:Iona (Genus)}} [[Categoria:Araneae Oceaniae]] [[Categoria:Fauna Tongae]] [[Categoria:Genera animalium]] [[Categoria:Monotypica animalium genera]] [[Categoria:Salticidae]] [[Categoria:Taxa Keyserling]] [[Categoria:Taxa Peckham, Georgius]] [[Categoria:Taxa Peckham, Elizabetha]] [[Categoria:Taxa 1882]] [[Categoria:Taxa 1886]] m1pnsqw2fwwlyu0z0rib8pott9gkt21 0 176123 3954116 2546128 2026-04-10T12:55:34Z IacobusAmor 1163 3954116 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Sobasina magna'' | image = | image_width = 250px | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Arachnida]] | ordo = [[Araneae]] | subordo = [[Araneomorphae]] | familia = [[Salticidae]] | subfamilia = [[Synemosyninae]] | genus = ''[[Sobasina]]'' | species = '''''S. magna''''' | binomial = ''Sobasina magna'' | binomial_authority = Berry, Beatty, et Prószynski, [[1998]] }} '''''Sobasina magna''''' est [[species]] [[araneae|aranearum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Salticidae|Salticidarum]], solum in [[Tonga]] [[endemismus|endemica]]. ==Nomen== [[Epitheton]] ''magna'' significat hanc speciem esse maximam speciem iam notam, 7 [[millimetrum|millimetra]] longam. ==Nexus externi== * Berry, J. W., J. A. Beatty, et J. Proszynski. [[1998]]. Salticidae of the Pacific Islands. III. Distribution of Seven Genera, with Description of Nineteen New Species and Two New Genera. ''Journal of Arachnology'' 26(2):149–189. [http://www.americanarachnology.org/JoA_free/JoA_v26_n2/JoA_v26_p149.pdf PDF] {{salticidae-stipula}} [[Categoria:Araneae Oceaniae]] [[Categoria:Fauna Tongae]] [[Categoria:Salticidae]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Taxa Beatty]] [[Categoria:Taxa Berry]] [[Categoria:Taxa Prószynski]] [[Categoria:Taxa 1998]] ql6fsakjux1y1gtw8jk66hp6femt10t 0 176124 3954117 2546129 2026-04-10T12:56:09Z IacobusAmor 1163 3954117 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Sobasina yapensis'' | image = | image_width = 250px | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Arachnida]] | ordo = [[Araneae]] | subordo = [[Araneomorphae]] | familia = [[Salticidae]] | subfamilia = [[Synemosyninae]] | genus = ''[[Sobasina]]'' | species = '''''S. yapensis''''' | binomial = ''Sobasina yapensis'' | binomial_authority = Berry, Beatty, et Prószynski, [[1998]] }} '''''Sobasina yapensis''''' est [[species]] [[araneae|aranearum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Salticidae|Salticidarum]], solum in [[Yap]] in [[Insulae Carolinae|Insulis Carolinis]] [[endemismus|endemica]] ==Bibliographia== *Berry J. W., J. A. Beatty, et J. Proszynski. [[1998]] Salticidae of the Pacific Islands. III. Distribution of Seven Genera, with Description of Nineteen New Species and Two New Genera. ''Journal of Arachnology'' 26(2):149–189. [http://www.americanarachnology.org/JoA_free/JoA_v26_n2/JoA_v26_p149.pdf PDF] {{salticidae-stipula}} [[Categoria:Araneae Oceaniae]] [[Categoria:Fauna Micronesiae]] [[Categoria:Salticidae]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Taxa Beatty]] [[Categoria:Taxa Berry]] [[Categoria:Taxa Prószynski]] [[Categoria:Taxa 1998]] 0soszuabi011478dsy53fnvqa25znoh 0 176349 3954110 2527259 2026-04-10T12:50:15Z IacobusAmor 1163 ~ 3954110 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = Ariamnes makue | image = | image_width = | image_alt = | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | divisio = [[Arthropoda]] | classis = [[Arachnida]] | ordo = [[Araneae]] | familia = [[Theridiidae]] | genus = [[Ariamnes (genus)|Ariamnes]] | species = '''''A. makue''''' | binomial = ''Ariamnes makue'' | binomial_authority = [[R. G. Gillespie]] & [[M. A. J. Rivera]], [[2007]] }} '''''Ariamnes makue''''' est [[species]] [[araneae|aranearum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Theridiidae|Theridiidarum]], solum in [[Oahu]] [[Insula]] in [[Insulae Havaianae|Insulis Havaianis]] [[endemismus|endemica]]. [[Mas|Mares]] a 5.3 ad 5.7 [[millimetrum|millimetra]], et [[femina (sexus)|feminae]] a 5.8 ad 6.3 millimetra longae sunt. Nomen specificum a ''maku'e'' 'colore obscurus' [[vocabulum|vocabulo]] [[lingua Havaiana|Havaiano]] deducitur.<ref>{{cite journal | first1 = R. G. | last1 = Gillespie | first2 =M. A. J. | last2 = Rivera | title = Free-living spiders of the genus Ariamnes (Araneae, Theridiidae) in Hawaii | journal = The Journal of Arachnology | volume = 35 | pages = 11–37 | url = http://www.americanarachnology.org/JoA_free/JoA_v35_n1/arac-35-1-11.pdf | accessdate = [[11 Martii]] [[2012]]}}.</ref> ==Notae== <references/> {{theridiidae-stipula}} [[Categoria:Araneae Havaiorum]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Taxa Gillespie]] [[Categoria:Taxa Rivera]] [[Categoria:Taxa 2007]] [[Categoria:Theridiidae]] 8v8yrw861h3jwdiapt2kd6p8ggdqd24 0 176350 3954111 2527261 2026-04-10T12:51:11Z IacobusAmor 1163 3954111 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Ariamnes uwepa'' | image = | image_width = | image_alt = | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | divisio = [[Arthropoda]] | classis = [[Arachnida]] | ordo = [[Araneae]] | familia = [[Theridiidae]] | genus = [[Ariamnes (genus)|Ariamnes]] | species = '''''A. uwepa''''' | binomial = ''Ariamnes uwepa'' | binomial_authority = [[R. G. Gillespie]] & [[M. A. J. Rivera]], [[2007]] }} '''''Ariamnes uwepa''''' est [[species]] [[araneae|aranearum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Theridiidae|Theridiidarum]], solum in [[Oahu]] [[Insula]] in [[Insulae Havaianae|Insulis Havaianis]] [[endemismus|endemica]]. Nomen specificum ab ''uwepa'' 'flagrum' [[vocabulum|vocabulo]] [[lingua Havaiana|Havaiano]] deducitur.<ref name='gr07'>{{cite journal | first1 = R. G. | last1 = Gillespie | first2 =M. A. J. | last2 = Rivera | title = Free-living spiders of the genus Ariamnes (Araneae, Theridiidae) in Hawaii | journal = The Journal of Arachnology | volume = 35 | pages = 11–37 | url = http://www.americanarachnology.org/JoA_free/JoA_v35_n1/arac-35-1-11.pdf | accessdate = [[11 Martii]] [[2012]]}}.</ref> ==Descriptio== [[Longitudo]] a 6.3 ad 7.2 [[millimetrum|millimetra]] in [[mas|maribus]] et a 10.0 ad 10.5 millimetra in [[femina (sexus)|feminis]] variatur. Speciminibus vivis est [[abdomen]] [[aurum|aureum]] clarum, aliquando [[ruber|rubro]] tinctatum.<ref name='gr07'/> ==Distributio et habitatio== [[Distributio geographica]] vix intellegitur. Specimina ex [[habitatio mesica|habitatione mesica]] conlecta sunt, saepe sub [[folium|foliis]] inventa. Species solum in insula Oahu inventa est.<ref name='gr07'/> ==Notae== <references/> {{theridiidae-stipula}} [[Categoria:Araneae Havaiorum]] [[Categoria:Species animalium]] [[Categoria:Taxa Gillespie]] [[Categoria:Taxa Rivera]] [[Categoria:Taxa 2007]] [[Categoria:Theridiidae]] fat8iaoiu8xhoy5khqhv3y6w55vhuir 0 178018 3954112 2561442 2026-04-10T12:52:23Z IacobusAmor 1163 +Cat 3954112 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{Taxobox | name = ''Bindax'' | image = | image_width = 250px | image_caption = | regnum = [[Animalia]] | subregnum = [[Eumetazoa]] | phylum = [[Arthropoda]] | subphylum = [[Chelicerata]] | classis = [[Arachnida]] | ordo = [[Araneae]] | infraordo = [[Araneomorphae]]<!-- | zoosectio = [[Dionycha]] --> | superfamilia = [[Salticoidea]] | familia = [[Salticidae]] | subfamilia = [[Euophryinae]] | genus = '''''Bindax''''' | genus_authority = [[Tamerlan Thorell|Thorell]], [[1892]] | diversity = 2 species | diversity_link = List of Salticidae species#Bindax | type_species = ''[[Bindax chalcocephalus|Plexippus chalcocephalus]]'' | type_species_authority = Thorell, 1877 | subdivision = ''Vide commentarium.'' | subdivision_ranks = [[Species (taxinomia)|Species]] | range_map = | range_map_width = 250px }} '''''Bindax''''' (ex [[lingua Graeca|Graeco]] Βίνδαξ, secundum Thorell nomen masculinum) est [[genus (taxinomia)|genus]] [[araneae|aranearum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Salticidae|Salticidarum]], cui sunt [[duo|duae]] [[species (taxinomia)|species]] descriptae, in [[Sulavesia]] et [[Insulae Salomonis|Insulis Salomonis]] [[endemismus|endemicae]]. ==Species== * ''[[Bindax chalcocephalus]]'' <small>(Thorell, 1877)</small>, [[Sulavesia]] * ''[[Bindax oscitans]]'' <small>([[Reginald Innes Pocock|Pocock]], 1898)</small>, [[Insulae Salomonis]] ==Bibliographia== * [[Norman I. Platnick|Platnick, Norman I.]] [[2007]]. [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/index.html The world spider catalog, versio 8.0,] research.amnh.org (American Museum of Natural History) * [[Tamerlanus Thorell|Thorell, Tamerlan]]. [[1892]]. [http://archive.org/details/studisuiragnimal00thor Studi sui ragni Malesi e Papuani]. IV, 2. ''Ann. Mus. civ. stor. nat. Genova'' 31:1-490.<!-- p.411--> {{salticidae-stipula}} [[Categoria:Araneae Asiae]] [[Categoria:Araneae Oceaniae]] [[Categoria:Genera animalium]] [[Categoria:Salticidae]] [[Categoria:Taxa Thorell]] [[Categoria:Taxa 1892]] g7iztmpmwtaibdly3udjqfrxtrio5rh 0 198501 3954186 3902416 2026-04-10T20:05:16Z Pippobuono 54500 capsa et fontes 3954186 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Bopfingen.JPG |thumb|upright=0.8|left|Opiae: [[mercatus|mercati]] forum]] {{res|Opiae}}<ref>{{Graesse}}</ref> (Theodisce ''Bopfingen'') est commune et [[urbs]] [[Badenia-Virtembergia|Badensis-Virtembergensis]] {{formatnum:11696}} incolarum (anno [[2023]]). == Clari cives == * [[Albertus Schieber]] ([[1875]]-[[1946]]), architectus {{NexInt}} * [[Index Communium Badeniae-Virtembergiae|Indicem Communium Badeniae-Virtembergiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Bopfingen|Opias}} {{Fontes geographici}} * {opus|url=https://www.bopfingen.de/start|titulus=Opiarum pagina interretialis}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Urbes Badeniae et Virtembergiae]] nr2terqiwkpqbf0sqxauduufxzzkc7s 0 206899 3954256 3953448 2026-04-11T02:26:30Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954256 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Peasants breaking bread.jpg|thumb|Grex viatorum panem et potum gustant, in pictura ''[[Livre du roi Modus et de la reine Ratio]]'' saeculi XIV]] {{res|Ars coquinaria mediaevalis}} comprehendit [[cibus|cibos]] ac consuetudines [[ars coquinaria|coquendi]] et edendi [[Europa]]e [[Medium Aevum|mediaevalis]], id est inter [[saeculum|saecula]] [[saeculum 5|quintum]] et [[saeculum 16|sextum decimum]]. Quod tempus aevo [[Imperium Romanum|Imperii Romani]] successit, et antecessit [[Novum Aevum|Novo Aevo]], cum cibi et ars coquinaria multum mutati sunt, fundamenta iacientes artis coquinariae Europaeae hodiernae. [[Fasciculus:Libellus de arte coquinaria MS K incipit.jpg|thumb|''Libellus de arte coquinaria'', inter antiquissimos Europae omnis, ante annum fere 1250 in [[Dania]] compositus, textu [[lingua Danica|Danico]], rubricis Latinis ([[Bibliotheca Regia (Haunia)|Bibliotheca Regia]] [[Haunia]]e)]] [[Frumentum|Frumenta]] erant cibi principales, quod [[oryza]] solum ad finem aevi advenit, et [[solanum tuberosum]] solum anno 1536 e [[Mundus Novus|Mundo Novo]] invectum est et multum postea populare fit. [[Hordeum vulgare|Hordeum]], [[avena sativa|avena]], ac [[secale cereale|secale]] apud pauperes, et [[triticum]] apud classes dominantes, in formis [[panis]], [[puls|pultis]], ac [[collyra]]e edebantur. [[Vicia faba|Faba]] et [[holus|holera]] erant supplementa magna huic victui. (Fabaceae generis [[Phaseolus|Phaseoli]] in Mundo Novo ortae sunt et tantum post [[Permutatio Columbiana|permutationem Columbianam]] saeculi XVI sunt invectae.) [[Caro]] cara erat, ergo maioris aestimabatur, et praecipue ferina, quae usualis erat solum in epulis nobilium. Carnes communissimae animalium erant [[suilla|porcina]], [[vervecina]], [[pullina]] aliarumque [[aves|avium]]; caro [[bubula]], quae maiores tractus terrae poscebat, minus usualis erat. [[Pisces]] [[gadus]] et [[clupea harengus|harengus]] erant magna elementa victus populorum septentrionis; hi pisces siccati, fumosi, vel salsi etiam in mediam continentem penetraverunt. Multi alii pisces aquarum dulcis et salsae edebantur. Vectura lenta et conditura [[siccatio]]ne, [[salsura]], [[fumatio]]ne, vel [[muria]] commercium super longum intervallum sumptuosum fecit. Idcirco cibus nobilium plus quam cibus pauperum ad effectum extraneum erat pronus, ex [[condimentum|condimentis]] exoticis et aliis invectionibus pretiosis pendens. Cum quisque gradus societatis superiorem imitando exprimeret, epulae novae ex commercio vel bellis inter nationes a [[saeculum 12|saeculo XII]] ad classes medios urbanos permanare coepit. Eodem tempore [[sumptuaria lex|sumptuariae leges]] consumptionem conspicuam a divitibus novis circumscripserunt. Praeterea, quia congruentiam naturalem inter laborem et cibum esse credebatur, idcirco normae sociales cibum classis operariae minus politum esse dictabant. Ars coquinaria polita Medio aevo posteriore exculta est et communis factus est in culinis nobilium per Europam. Condimenta usualia erant {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|agresta||en|qid=Q1060458}}, [[vinum]], [[acetum]], [[piper nigrum]], [[safranum]], [[zingiber]], qui cum [[saccharum|saccharo]] vel [[mel]]le pluribus cibos saporem dulcem et acidum dabant. Etiam aestimabantur [[lac amygdalinum]], quod adhibebatur ad [[Ius (cibus)|ius]] densandum. {{NexInt}} * [[Libri de re culinaria medio aevo scripti]] * [[Chebeb]] * [[Mammonia]] * [[Romania (ferculum)]] == Bibliographia == * Adamson, Melitta Weiss. ''Food in Medieval Times''. Westport, CT: Greenwood Press, 2004. ISBN 0-313-32147-7 {{ling|Anglice}} * Bourin, Jeanne et Jeannine Thomassin. ''Cuisine médiévale pour tables d'aujourd'hui''. Paris: Flammarion, 2010. ISBN 978-2081240650 {{ling|Francogallice}} * Carnevale Schianca, Enrico. ''La cucina medievale. Lessico, storia, preparazioni''. Firenze: Olschki, 2011. ISBN 9788822260734 {{ling|Italiane}} * Carole Lambert, ed., ''Du manuscrit à la table: essais sur la cuisine au Moyen Âge et répertoire des manuscrits médiévaux contenant des recettes culinaires''. Monte Regali: Presses de l'Université de Montréal, 19922; [https://archive.org/details/dumanuscritalata0000unse/ Exemplar mutuabile] * Montanari, Massimo. ''Gusti del Medioevo. I prodotti, la cucina, la tavola''. Roma: Laterza, 2014. ISBN 978-8858115640 {{ling|Italiane}} [[Categoria:Ars coquinaria mediaevalis Europaea|!]] [[Categoria:Ars coquinaria historica]] tn84ntinxcnwszuvzr8ov3v7qkzn5il 0 208161 3954239 3952663 2026-04-11T01:45:12Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954239 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Donaldus Ioannes Trumpius}}<ref>{{cite web|url=http://ephemeris.alcuinus.net/nuntius.php?id=1278|title=ASSELBORN CURTIUM SERMONIS TRUMPIANI INSIMULAT|last1=Austriacus|first1=Volfgangus|year=|website=Ephemeris|date=31 Decembris [[2017]]}}: "Quo dicto eum Trumpii simillimum esse, qui dixisset universos postremo valere, si sibi ipsi quaeque civitas consuleret."</ref><ref>{{cite web|url=https://ephemerisnuntii.eu/leolat/LITUANIA%20-%20LINGUA.pdf|title=EXERCITIA LITUANICO-LATINA - Dideli Elono Musko statymai už Donaldą Trumpą atsipirko, o JAV vyriausybės laukia „kieta“ reforma|last1=Aleškaitienė|first1=Živilė|year=|website=Ephemeris|date=7 Novembris [[2024]]|page=21}}: "Cum alii praedîcant utriusque viri morum peculiaritate exorturam esse discordiam, alii credunt, cum Trumpius admiretur Musci divitias enormes, relationem mansuram esse stabilem."</ref><ref>{{cite web|url=https://ephemerisnuntii.eu/leolat/COLLECTANEA%20PAPALIA.pdf|title=Novus Papa verbis effert limites apertos, tutelam climatis, vaccinationes – Leo XIV. sententias profert politicas|last1=Gross|first1=Nicolaus|year=[[2025]]|website=Ephemeris|date=|page=14|last2=Zukowski|first2=Iris}}: "In planiformâ X novus Papa iam reprobavit rationem ''Trumpii'' et ''Vancei politicam immigrationis''. Etiam climati novus Papa magnam vim attribuere videtur."</ref> (natus ''Donald John Trump'' [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] in urbe die [[14 Iunii]] [[1946]]) est quadragesimus septimus [[praeses Civitatum Foederatarum]], qui munus [[politicus|publicum]] a die [[20 Ianuarii]] [[2017]] ad [[20 Ianuarii|eundem diem]] anno [[2021]] sustinuit; iterum die [[20 Ianuarii]] [[2025]] sollemniter inauguratus est.<ref>[https://orf.at/live/5462-Trump-als-47-US-Praesident-vereidigt/ "Trump als 47. US-Präsident vereidigt"] - apud: ''orf.at,'' 20 Ianuarii 2025.</ref> Antequam [[respublica|rei publicae]] serviret, [[negotiator]] [[animator programmatis|animator]]que [[televisio|televisificus]] fuerat. [[Praediator]] et collocator praesesque [[Organizatio Trumpiana|Organizationis Trumpianae]] manet. Olim fuit animator ''[[The Apprentice (series televisifica Civitatum Foederatarum)|The Apprentice]],'' programmatis [[televisio|televisifici]]. Anno [[2016]] candidatus [[factio Republicana (CFA)|factionis Republicanae]] ad [[Praeses Civitatum Foederatarum|Praesidium Civitatum Foederatarum]], [[Michael Pence|Michaele Pence]], [[gubernator]]e [[Indiana]]e, ad officium praesidis vicarii proposito, victoriam reportavit. Die [[20 Ianuarii]] [[2017]], [[praeses]] inauguratus est. Famosus est factus proposito [[murus|muri]] aedificandi, quo homines ex [[Mexicum|Mexico]] aliique contra [[lex|leges]] [[immigratio|immigraturi]] arceabantur; murus autem non omnino confectus est. == Biographia == [[Fasciculus:Donald and Melania Trump.jpg|thumb|upright=0.7|left|Donaldus Trump candidatus cum [[Melania Trump|Melania]], [[uxor]]e tertia, anno 2016 pictus.]] [[Fasciculus:Speaker Ryan with Trump and Pence.jpg|thumb|Donaldus Trump (ad sinistram), [[Paulus Ryan]] rogator [[Camera Repraesentantium Civitatum Foederatarum|Camerae Repraesentantium]], [[Michael Pence]] praeses vicarius futurus, mense Novembri [[2016]] picti.]] Donaldus Trump in orientali [[Comitatus Reginae|Reginae]] comitatu (Anglice ''Queens'') [[urbs|urbis]] [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] die [[14 Iunii]] [[1946]] natus est, quartus e quinque [[liberi]]s [[Maria Anna MacLeod Trump|Mariae Annae MacLeod Trump]] et [[Fredericus Christus Trump|Frederici Christi Trump]], [[negotiator]]is Americani. Anno [[1971]], [[negotium]] ''Elizabeth Trump & Son'' familiae suae suscepit et insequentibus annis magnopere amplificavit nomine {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Organizatio Trumpiana|Organizationem Trumpianam|en|qid=Q2462124}}.<ref>[https://books.google.de/books?id=AiFeQZhakXQC&pg=PA23&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Liber: ''Master Apprentice'' (discipulus egregius) - textus selecti].</ref> Anno [[1983]], eius {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Turris Trumpiana||en|qid=Q868772}}, [[caeliscalpium]] lautissima, perfecta est. Ad annum [[2016]] rganizationi Trumpianaeplus quam trecenta negotia attributa erant.<ref>''[http://www.bbc.com/news/world-us-canada-33644498 BBC News.]''</ref> === Cursus honorum === Die [[2 Septembris|2 mensis Septembris]] [[1987]] in [[diarium|diariis]] variis missum ad [[populus|populum]] Americanum divulgavit,<ref>[https://web.archive.org/web/20151122213005/http://ak-hdl.buzzfed.com/static/2015-07/10/17/enhanced/webdr02/enhanced-12123-1436563120-13.png Missum Donaldi Trump, 1997- textus].</ref><ref>''[https://web.archive.org/web/20161119055604/http://conservativetribune.com/trump-spent-100000-on-an-ad/ Conservative Tribune].''</ref> quo Americam civitatibus aliis [[pecunia]]m defensionis eius suppeditavisse reprehendebat. Dum [[primum bellum sinus Persici]] (1980–1988) gerebatur post impressionem recusationis socii unius pondus missi enim discrimen inter ''nostrum'' et ''suum'' erat. Die [[19 Februarii]] [[2000]] in diario ''[[The New York Times]],'' Americam ''praeses et negotiator'' egere scripsit<ref>''[http://www.nytimes.com/2000/02/19/opinion/what-i-saw-at-the-revolution.html New York Times]''</ref>. Iste praeses et negotiator cum nomine noto cum basis conspectu et homines occupatos creare et ''Americam'' sociis negotii maioribus ''avelli'' finire possit. === Praefectura === [[Fasciculus:Obama handing over the Presidency to Trump 23 cropped.jpg|thumb|upright=0.8|[[Baracus Obama]] die [[20 Ianuarii]] [[2017]] praesidatum Civitatum Foederatarum Donaldo Trump commendat.]] [[Fasciculus:President Donald Trump & Deputy Crown Prince Mohammed bin Salman bin Abdulaziz Al Saud, March 14, 2017 cropped.jpg|thumb|upright=0.8|Donaldus Trump cum [[Mahometus Salmani filius|Mahometo Salmani filio]] ministro a munitione [[Arabia Saudita|Arabe]] Vasingtoniae die [[14 Martii]] [[2017]] colloquitur.]] Post anni 2016 praesidis Civitatum Foederatarum Americae electionem ''processus transitionis D. Trump'' coepit, pro eo die [[9 Novembris|9 mensis Novembris]] [[2016]] situs interretialis proprius, ''greatagain.gov'' expeditus est. Grex operarum cui praeses vicarius Michael Pence praefectus est efficiat actiones (Anglice ''agency action'') implementationes rerum politicarum ([[Anglice]] ''policy implementation''). ==== Consilium ministrorum ==== {{Main| Consilium Ministrorum Donaldi Trump}} Adhuc aliae confirmationes consistorii factae sunt, nondum aliae. ==Comitia praesidentialia anno 2024== Annō 2024 Trump [[Iacobus David Vance|Iacobum David Vance]], sēnātōrem [[Ohium|Ohiī]], vicārium praesidis prōpositum ā [[Factio republicana (Civitates Foederatae)|factiōne rēpūblicānā]] acceptum selegit.<ref>https://www.nbcnewyork.com/news/national-international/who-is-jd-vance-donald-trump-running-mate/5598808/?os&ref=app</ref> [[Thomas Matthaeus Crooks]], quidam iuvenis annorum viginti, Donaldum Trump, in contione prope {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Butler||en|qid=Q1017948}} in [[Pennsylvania]] die [[13 Iulii]] [[2024]] habita, [[glans (arma)|glandibus]] petivit, [[auris|aurem]] tantum [[vulnus|vulnerans]],<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cd1jz027nrzo "Five questions for Secret Service after Trump shooting."]</ref> sed unum e spectatoribus necans. Crooks vicissim a [[sclopetum|sclopetatore]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Munus Secretum|Muneris Secreti|en|qid=Q503224}} interfectus est. ==Visitatio Ecclesiae Cathedralis Nostrae Dominae Parisiensis== Una cum [[Emmanuel Macron|Emmanuele Macron]] praeside Franciae, [[Gilliana Biden]] uxore [[Iosephus Biden|Iosephi Biden]] [[praeses Civitatum Foederatarum|praesidis Civitatum Foederatarum]], [[Volodimirus Selenscius|Volodimiro Selenscio]] praeside [[Ucraina]]e, aliisque hominibus amplissimis [[Ecclesia Cathedralis Nostrae Dominae Parisiensis|Ecclesiam Cathedralem Nostrae Dominae Parisiensis]] die [[7 Decembris]] [[2024]] visitavit, quum cathedralis illa novissime restituta ac magnā sollemnitate aperta esset.<ref name=":0">https://m.youtube.com/watch?v=Gt8NIXeBfiQ&pp=ygUUTGFzY2hldCB0cnVtcCBtaW9zZ2E%3D</ref> Eodem die [[color]]ibus vestimentorum [[vexillum]] Ucrainae imitatus est, nam antea dixerat sese mox bello Ucrainae gesto finem facturum esse.<ref name=":0" /> ==Voluntas pacis faciendae in Ucraina atque Confoederatione Russica== Trump saepe dixit sese [[pax|pacem]] in Ucraina negotiationibus facere velle.<ref>[https://www.msn.com/en-us/news/politics/zelenskyy-pointedly-thanks-trump-america-for-ukraine-support-months-after-vances-jab-about-lack-of-gratitude/ar-AA1HpnVE Res.]</ref> Vladimirus Putin vero recusavit particeps conventūs amplissimi paciferi in [[Turcia]] fieri atque bello suo in Ucraina perrexit.<ref>[https://www.turkiyetoday.com/world/putin-will-not-attend-ukraine-russia-peace-talks-in-istanbul-3201454 Res.]</ref> Nunc autem iterum conventus talis fieri possit—cuius particeps Vladimirus Putin fortassis re vera erit.<ref>[https://www.msn.com/en-za/news/other/vladimir-putin-says-moscow-is-ready-for-new-round-of-peace-talks-with-ukraine/ar-AA1HyHbh Res.]</ref> ==Declaratio tarifarum mundialium et mutuarum== Die [[2 Aprilis]] [[2025]], Donaldus Trump politicam de [[:wikt:tarifa|tarifa]]{{dubsig}} cum sententia "Dies Liberationis" declaravit, cuius rationes 10% pro ominibus civitatibus, 20% pro [[Unio Europaea|Unione Europaea]], 24% pro Iaponia, 25% pro [[Canada]] et 54% pro [[Res publica popularis Sinarum|Re publica popularis Sinarum]] sunt.<ref>[https://edition.cnn.com/business/live-news/tariffs-trump-news-04-02-25/index.html April 2, 2025 Liberation Day tariffs announcements].</ref> ==Species animalium ex Trump appellatae== *''[[Dermophis donaldtrumpi]],'' [[species]] [[vermis|vermium]] paene [[caecitas|caecorum]] [[classis (taxinomia)|classis]] [[Amphibia|Amphibiorum]] *''[[Neopalpa donaldtrumpi]]'', species [[lepidoptera|lepidopterum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Gelechiidae|Gelechiidarum]] == Notae == <references/> == Bibliographia == * Barrett, Wayne. [[1992]]. ''Trump: The Deals and the Downfall''. Novi Eboraci: Harper Collins. ISBN 978-0-06-016704-2. * Blair, Gwenda. [[2007]]. ''Donald Trump: The Candidate''. Novi Eboraci: Simon & Schuster. ISBN 978-1-4165-4654-2. * Brallier, Jess, et Richard McDonough. [[1990]]. ''The Really, Really Classy Donald Trump Quiz Book: Complete, Unauthorized, Fantastic—and the Best!!'' Little, Brown and Company. ISBN 978-0-316-10608-5. * Bronson, Richard et al. [[2012]]. ''The War at the Shore: Donald Trump, Steve Wynn, and the Epic Battle to Save Atlantic City''. The Overlook Press. ISBN 978-1-4683-0046-8. * D'Antonio, Michael. [[2015]]. ''Never Enough: Donald Trump and the Pursuit of Success''. Thomas Dunne Books. ISBN 978-1-250-04238-5. * D’Antonio, Michael. [[2016]]. ''The Truth About Trump''. St. Martin's Press. ISBN 978-1-250-10528-8. * Ewen, David. [[2010]]. ''Chasing Paradise: Donald Trump and the Battle for the World's Greatest Golf Course''. Black & White Publishing. ISBN 978-1-84502-311-9. * Glasser, Susan B. [[2018]]. "[https://www.politico.com/magazine/story/2018/01/02/donald-trump-foreign-policy-analysis-dangerous-216202 Donald Trump’s Year of Living Dangerously: It’s worse than you think.]" ''Politico Magazine.'' Ianuario/Februario. * Hurt, Harry. [[1993]]. ''Lost Tycoon: The Many Lives of Donald J. Trump''. Novi Eboraci: W. W. Norton & Company. ISBN 978-0-393-03029-7. * Katz, Jackson. [[2016]]. ''Man enough?: Donald Trump, Hillary Clinton, and the Politics of Presidential Masculinity''. Interlink Publishing. ISBN 978-1-56656-083-2. * Lord, Jeffrey. [[2016]]. ''What America Needs: The Case for Trump''. Regnery Publishing. ISBN 978-1-62157-523-8. * McCarthy, Tom. [[2016]]. [https://www.theguardian.com/us-news/2016/dec/09/donald-trump-administration-cabinet-picks-so-far Trump's cabinet picks: here are all of the appointments so far.] ''[[The Guardian]],'' 9 Decembris. * O'Brien, Timothy. [[2005]]. ''TrumpNation: The Art of Being The Donald''. Grand Central Publishing (Warner Books). ISBN 978-0-446-57854-7. * O'Donnell, John, et James Rutherford. [[1991]]. ''Trumped! The Inside Story of the Real Donald Trump—His Cunning Rise and Spectacular Fall.'' Novi Eboraci: Simon & Schuster. ISBN 978-0-671-73735-1. * Payment, Simone. [[2007]]. ''Donald Trump: Profile of a Real Estate Tycoon''. Rosen Publishing. ISBN 978-1-4042-1909-0. * Rall, Ted. [[2016]]. ''Trump: A Graphic Biography''. Seven Stories Press. ISBN 978-1-60980-758-0. * Roberts, Dan, et Ben Jacobs. [[2016]]. [http://www.theguardian.com/us-news/2016/may/04/republican-nomination-party-unity-trump And then there was one: Trump stands alone after shocking nomination race.] ''[[The Guardian]],'' 4 Maii. * Ross, George. [[2008]]. ''Trump-Style Negotiation: Powerful Strategies and Tactics for Mastering Every Deal''. John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-22529-5. * Seely, Hart. [[2015]]. ''Bard of the Deal: The Poetry of Donald Trump''. Novi Eboraci: HarperCollins. ISBN 978-0-06-246516-0. * Slater, Robert. [[2005]]. ''No Such Thing as Over-exposure: Inside the Life and Celebrity of Donald Trump''. Prentice Hall. ISBN 978-0-13-149734-4. * Time, Editors of. [[2016]]. ''Donald Trump: The Rise of a Rule Breaker''. Time. ISBN 978-1-68330-416-6. * Tucille, Jerome. [[1985]]. ''Trump: The Saga of America's Most Powerful Real Estate Baron''. Penguin Group. ISBN 978-1-55611-069-6. * Whiticker, Alan. [[2016]]. ''Trumped: the Wonderful World and Wisdom of Donald Trump.'' New Holland Publishers. ISBN 978-1-74257-896-5. * Williamson, Kevin. [[2015]]. ''The Case Against Trump.'' Encounter Books. ISBN 978-1-59403-877-8. * Wolff, Michael. 2018. ''Fire and Fury: Inside the Trump White House''. Novi Eboraci: Holt. [http://nymag.com/daily/intelligencer/2018/01/michael-wolff-fire-and-fury-book-donald-trump.html Florilegium] [http://www.gq-magazine.co.uk/article/michael-wolff-book-trump Florilegium] * Wolff, Michael. 2018. "[https://www.hollywoodreporter.com/news/michael-wolff-my-insane-year-inside-trumps-white-house-1071504 "You Can’t Make This S--- Up": My Year Inside Trump's Insane White House.]" ''Hollywood Reporter.'' 4 Ianuarii 2018. * Wooten, Sara. [[2009]]. ''Donald Trump: From Real Estate to Reality TV''. Enslow Publishers. ISBN 978-0-7660-2890-6. {{NexInt}} * ''[[Alternative facts]]'' * [[Hilaria Clinton]] * [[Concursus Mulierum (2017)]] * [[Impetus Israëlis et Civitatum Foederatarum in Iraniam anni 2026]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Donald Trump|Donaldum Trumpium}} * "[http://www.economist.com/Trumptranscript Transcript: Interview with Donald Trump]" (4 Maii 2017) apud ''[[The Economist]]'' {{Praesides Civitatum Foederatarum}} {{Consilium Civitatum Foederatarum Trump}} {{Lifetime|1946||Trump, Donaldus}} [[Categoria:Alumni Universitatis Pennsylvaniensis]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Donaldus Trump|!]] [[Categoria:Incolae Novi Eboraci]] [[Categoria:Mercatores]] [[Categoria:Ostentatores televisuales]] [[Categoria:Politici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Praefectura Donaldi Trump|!]] [[Categoria:Praesides Civitatum Foederatarum Americae]] [[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]] 7em7ykaooimy11wqptlv9o3hk9txvt0 0 209542 3954230 3952244 2026-04-11T01:12:03Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954230 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Edith Meusnier - Artefact - Bois de Belle Rivière - Québec - été 2010.jpg|thumb|Editha Meusnier, ''Artefact.'' Bois de Belle Rivière [[Quebecum|Quebeci]], [[2010]].]] [[Fasciculus:Sandworm by Marco Casagrande @ Wenduine, Belgium.jpg|thumb|upright=0.8|[[Marcus Casagrande|Marci Casagrande]] ''[[Sandworm]]'' ('Vermis Harenosus'). Beaufort04 Triennial of Contemporary Art, [[Wenduine]] [[Belgium|Belgii]], [[2012]].]] [[Fasciculus:Claude Monet - Waterloo Bridge, London.jpg|thumb|upright=0.8|[[Claudius Monet|Claudii Monet]] ''Pons Waterlooensis Londinii.'']] [[Fasciculus:Observatorium Robert Morris 1.JPG|thumb|upright=0.8|[[Robertus Morris (artifex)|Roberti Morris]] ''Observatorium.'' [[Nederlandia]].]] [[Fasciculus:Skulpturenweg Karsee Caroline Laengerer Polygonum Kugel 2.jpg|thumb|upright=0.8|Carolinae Laengerer ''Poygonum-Kugel.'' Weide, [[2002]].]] [[Fasciculus:Wilma Theatre 2013 Particle Falls 004.JPG|thumb|upright=0.8|Andreae Polli ''Particle Falls.'' [[2013]].]] [[Fasciculus:Spiral-jetty-from-rozel-point.png|thumb|upright=0.8|[[Robertus Smithson|Roberti Smithson]] ''Spiral Jetty.'' [[2005]].]] [[Fasciculus:Leibfriedscher Garten, 091.jpg|thumb|upright=0.8|[[Hermannus de Vries|Hermanni de Vries]] ''Sanctuarium.'' Leibfriedschen Garten [[Stutgardia]]e, [[2013]].]] {{res|Ars oecologica}}, vel {{res|ars circumiectorum}}, est [[nomen generale]]<!--umbrella term--> quod significat varietatem usuum [[ars|artificium]] quae accessus [[historia|historicos]] ad [[natura]]m in [[ars|arte]] captam ac recentioria [[genus (ars)|operum genera]] [[oecologia|oecologica]] et a [[civilitas|rebus civilibus]] impulsa amplectitur.<ref name=Profusion>Sam Bower, [https://web.archive.org/web/20140201203816/http://greenmuseum.org/generic_content.php?ct_id=306] ''A Profusion of Terms'' (greenmuseum.org, 2010).</ref><ref name=WEAD>Susan Steinman, [http://weadartists.org|publisher=WEAD ''WEAD, Women Environmental Artists Directory.]{{Nexus deficit|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Vocabulum|Verbum]] ''ars oecologica''<!--environmental art--> res oecologicas saepe comprehendit, sed eis proprium non est. Satis flexibile est ut primam huius motus [[historia]]m agnoscere possit (qui saepe notiones artis plus quam notiones oecologicas tractabat), atque artem cui sunt negotia satis turbatoris plebi<!--?activist concerns--> et ars quae plerumque artificis coniunctionem cum [[natura]] celebrat, copiis rerum naturalibus utens.<ref name=Profusion /><ref name=WEAD/> [[Vocabulum|Verbum]] ''ars oecologica'' in variis contextibus adhibetur: uti potest ad spectandam artem quae mundum [[natura]]lem describit, artem quae [[persona]]le celebrat negotium cum mundo naturali ("ars in natura"), et usus [[artifex oecologicus|artificium oecologicorum]], quorum opus res circiumiectorum recte tractat,<ref>Weintraub 2012.</ref><ref>Carruthers 2006.</ref> per [[educatio]]nem de mundo naturali, vel <!--intervening in et--> reficiendum mundum [[natura]]lem.<ref name=Profusion/><ref name=WEAD/> [[Aviva Rahmani]], artifex oecologica, aestimat: "Ars oecologica est ratio artis, saepe cum [[physicus|physicis]]<!--verbum classicum pro Anglice scientists-->, [[destinatio urbana|designatoribus urbanis]], [[architectus|architectis]], et aliis conlaborans, quae rectam interventionem in deteriore circumiectorum statu efficit. Artifex in ratione illa saepe est procurator ducens."<ref>[[Anglice]]: "Ecological Art is an art practice, often in collaboration with scientists, city planners, architects and others, that results in direct intervention in environmental degradation. Often, the artist is the lead agent in that practice."</ref><ref>Aviva Rahmani, [https://web.archive.org/web/20140222194543/http://avivarahmani.com/artistInfo/avivarah/biblio/12.pdf?1166 "Triggering Change: A Call to Action,"] ''Public Art Review'' 48 (2013): 23.</ref> Media et activitates quas artifices oecologici adhibentur sunt diversissimae, inter quas [[pictura]], [[photographia]], [[ars exsecutiva]],<!-- +politically activist events,--> experimenta quae [[lux|lucem]] et [[sonus|sonos]] adhibeant, [[sculptura]], [[oecofeminismus]], magnae [[exhibitio]]nes terrestres vel [[ars terrena|opera terrena]], [[ars installationis|ars creationis magnarum installationum]] in terra conditarum res [[architectura]]e, et [[inventum|inventa]] [[scientia (ratio)|scientifica]]. [[Informatio]] scientifica saepe in talibus operibus constituitur.<ref name=Profusion/> ==Historia: pictura et repraesentatio scaenarum== Prima [[historia|historica]] artis oecologicae exempla ex repraesentatione et [[pictura scaenarum]]<!--landscape painting--> nata sunt. Artifices, cum in situ pingerent, coniunctionem cum circumiectis et suo [[caelum|caelo]] penitus evolverunt et has observationes attentas in suis [[textile|textilibus]] tulerunt. [[Pictura]]e [[Ioannes Constable|Ioannis Constable]] [[caelum]] in [[natura]] accuratissime depingunt.<ref>[[Anglice]]: "most closely represent the sky in nature."</ref><ref>Thornes 2008:395.</ref> [[Camerae Parlamenti series (Monet)|Series Londiniensis]] [[Claudius Monet|Claudii Monet]] coniunctionem artificis cum circumiectis etiam repraesentat: "Scaena mihi exsistit per se, quod aspectus semper commutatur; sed [[atmosphaera]] circumiecta eum ad [[vita]]m revocat, ad [[aer]]em et [[lux|lucem]], qui mihi continenter variant; sola atmosphera circumiecta pretium verum rebus dat."<ref>[[Anglice]]: "For me, a landscape does not exist in its own right, since its appearance changes at every moment; but the surrounding atmosphere brings it to life, the air and the light, which vary continually for me, it is only the surrounding atmosphere that gives subjects their true value" (House 1986:221).</ref> ==Nonnulli artifices oecologici== *[[Marina DeBris]] *[[Christophorus Jordan]] *[[Ned Kahn]] *[[Eva Andrea Laramee]] *[[Eva Mosher]] *[[Aviva Rahmani]] {{NexInt}} {{div col|2}} * [[Agroglypha]] * [[Ars pauper]]<!--Arte povera--> * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ars rationis||en|qid=Q545851}} * [[Ars situs propria]] * [[Ars terrena]]<!-- * [[ART/MEDIA]]--> * [[Museum Viride]] * [[Museum Mundi Naturalis]] * [[Oecologismus]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Waterfire||en|qid=Q126493960}}<!-- * [[Environmental movement]] * [[Environmental sculpture]] * [[Environmentalism]] * [[Land Arts of the American West]] * [[Sustainable art]] * [[Teaneck Creek Conservancy]] * [[Urban acupuncture|Urban acupuncture in art]]--> {{div col end}} ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Beardsley, John. [[1998]]. ''Earthworks and Beyond: Contemporary Art in the Landscape.'' Novi Eboraci: Abbeville Press. ISBN 0896599639. *Carruthers, Beth. [[2006]]. [https://web.archive.org/web/20160304232148/http://greenmuseum.org/generic_content.php?ct_id=263 ''Mapping the Terrain of Contemporary EcoART Practice and Collaboration.''] Green Museum. *Catalano, Gary. [[1985]]. ''An Intimate Australia: The Landscape & Recent Australian Art.'' Sydneiae: Hale & Iremonger. ISBN 0868061263. *Gooding, Mel. [[2002]]. ''Song of the Earth: European Artists and the Landscape.'' Londinii: Thames & Hudson. ISBN 0500510164. *Grande, John. [[1994]]. ''Balance: Art and Nature.'' Londinii: Black Rose Books. ISBN 1551642344. *Grande, John. [[2004]]. ''Art Nature Dialogues: Interviews with Environmental Artists.'' Novi Eboraci. ISBN 0791461947. *House, John. [[1986]]. ''Monet: Nature into Art.'' Londinii: Yale University Press. ISBN 0300037856. *Kagan, Sacha. [[2011]]. ''Art and Sustainability: Connecting Patterns for a Culture of Complexity.'' Bielefeld: Transcript Verlag. ISBN= 9783837618037. *Sonfist, Alan. [[2004]]. ''Nature: The End of Art.'' Florentiae: Gli Ori,Dist et Thames & Hudson. ISBN 0615125336. *Thornes, John E. [[2008]]. [https://web.archive.org/web/20140201224853/http://environment.arizona.edu/files/env/Thornes%20on%20Environmental%20Art%20in%20ARER_0.pdf A Rough Guide to Environmental Art.] ''Annual Review of Environmental Resources'' 33:391–411. DOI 10.1146/annurev.environ.31.042605.134920. *Weintraub, Linda. [[2012]]. [http://www.ucpress.edu/book.php?isbn=9780520273627 ''To Life! Eco Art in Pursuit of a Sustainable Planet.''] Berkeleiae: University of California Press. ISBN 9780520273627. *Wildy, Jade. [[2011]]. ''Shades of Green.'' Adelaide: University of Adelaide. ==Nexus externi== *[https://web.archive.org/web/20110714183619/http://artenvironment.ning.com/ Ars et Circumiecta,] artenvironment.ning.com *[http://www.ecoartnetwork.org Ecoartnetwork,] www.ecoartnetwork.org *[http://www.ecoartspace.org/ Ecoartspace,] www.ecoartspace.org *[https://web.archive.org/web/20101006234528/http://www.artlex.com/ArtLex/e/environmentart.html Exempla artificum,] www.artlex.com *[http://www.scribd.com/doc/33158130/Defining-Environmental-Art-Excerpt Index Definitionum Artis Circumiectorum,] www.scribd.com *[https://web.archive.org/web/20090506053753/http://www.earthartists.org/ Indices artificum telluris, terrae, circumiectorum, et oecologiae,] www.earthartists.org *[http://www.aspeninstitute.org/policy-work/energy-environment/energy-environment-awards Institutum Aspenianum,] www.scribd.com (Energy and Environment Awards) *[http://www.landarts.org Landarts,] www.landarts.org *[http://www.greenmuseum.com Museum Viride,] www.greenmuseum.com *[https://web.archive.org/web/20090713051112/http://greenmuseum.org/ Museum Viride] www.greenmuseum.org *[https://web.archive.org/web/20170526133807/http://sfeap.org/ Propositum Artis Circumiectorum Floridae Meridianae,] www.sfeap.org (South Florida Environmental Art Project)<!-- * [http://ceed.allegheny.edu/A&EI/ Center for Economic and Environmental Development (CEED) Arts & Environment Initiative] * [http://www.unep.org/art_env/ United Nations Art for the Environment Program] *[http://www.artesmagazine.com/2010/11/the-landscape-in-art-nature-in-the- crosshairs-of-an-age-old-debate/ Artes Magazine] (On line arts journal) 16 November 2010--> [[Categoria:Ars hodierna]] [[Categoria:Ars moderna]] [[Categoria:Ars oecologica]] [[Categoria:Ars terrestris]] [[Categoria:Genera artis]]<!-- +[[Category:Environmentalism]]--> {{Myrias|Ars}} 4px29gg9f62asysw5gddbmietmny0x2 0 210287 3954183 3835348 2026-04-10T19:08:40Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3954183 wikitext text/x-wiki {{Ferrivia metropolitana Budapestina}} [[Fasciculus:Budapest Foeldalatti Opera Station.jpg|thumb|Statio ''Opera.'']] [[Fasciculus:14-05-06-budapest-RalfR-46.jpg|thumb|Statio ''Szent Gellért tér.'']] '''Metropolitana Budapestina''' est [[Budapestinum|Budapestini]] [[ferrivia subterranea]]. Prima [[via]] aedificata est anno [[1896]], et hodie Subterranea Budapestina e quattuor lineis constituitur. Stationes sunt 42 et 4 lineae et longitudo 38,5 km. Linea quarta, decem stationibus, anno [[2014]] inaugurata est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Metro (Budapest)|Ferriviam metropolitanam Budapestinam}} * [https://web.archive.org/web/20151011004939/http://www.bkv.hu/en/ Metropolitanae Budapestinae societatis pagina interretialis] {{stipula}} [[Categoria:Budapestinum]] [[Categoria:Ferriviae metropolitanae|Budapestina]] [[Categoria:Incepta 1896]] [[Categoria:Opera terrestria Hungariae]] qxmmbcw7x0aojhg2sevhl5kljq3i73s 0 220189 3954226 3951435 2026-04-11T01:07:35Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954226 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}}{{L}} [[Fasciculus:Kings submit to Alexander Hellenic Institute codex 5.JPG|thumb|upright=1.5|Reges Asiae Minoris Alexandro vasa offerunt, quae (fide adnotatoris Turcici) [[iogurtum]] continent. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Institutum Hellenicum Venetiarum|Istituto Ellenico|en|qid=Q4148754}} cod. 5 f. 43]] [[Fasciculus:Alexander poisoned Hellenic Institute codex 5.JPG|thumb|upright=1.5|Alexander pharmacum a pincerna datum bibit. [[Institutum Hellenicum Venetiarum|Istituto Ellenico]] cod. 5 f. 189v]] {{ores|Vita Alexandri Macedonis}} ([[Graece]] {{Polytonic|Βίος Ἀλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος}}) est narratio fabulosa (sed partim e fontibus historicis sumpta) de origine et rebus gestis [[Alexander Magnus|Alexandri Magni]]. Huius operis recensio antiquissima nobis cognita, interdum nuncupatione "[[Vita Alexandri Macedonis (Pseudo-Callisthenes)|Pseudo-Callisthenes]]", interdum "α" indicata, saeculo fere III p.C.n. [[Graece]] conscripta est. Nomen auctoris ignoscitur, nam attributio [[Callisthenes|Callistheni]], quam in libris manu scriptis [[Vita Alexandri Macedonis (β)|recensionis β]] et in libris ''[[Historiae (Tzetzes)|Historiarum]]'' [[Ioannes Tzetzes|Ioannis Tzetzae]]<ref>P. A. M. Leone, ed., ''Joannis Tzetzae Historiae'' (Neapoli, 1968) 15 v. 331</ref> reperitur, pro certo falsa est. Recensiones Graecae posteriores ("[[Vita Alexandri Macedonis (β)|β]]", "[[Vita Alexandri Macedonis (δ)|δ]]", "[[Vita Alexandri Macedonis (ε)|ε]]", "[[Vita Alexandri Macedonis (λ)|λ]]") in libris manu scriptis exstant. '''Recensio γ''' saeculo XIV [[Trapezus|Trapezunte]] in urbe e conflatione recensionum anteriorum [[Vita Alexandri Macedonis (β)|β]] et [[Vita Alexandri Macedonis (ε)|ε]] composita est. Servantur libri manu scripti tres, quorum [[Bibliotheca Bodleiana|Bodleianus]] (Barocci 20, saec. XIV) et Parisinus ([[Bibliotheca Nationalis Francica|BNF]] gr. suppl. 113, saec. XVI) modeste et sine imaginibus conficiuntur. Venetus autem ({{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Institutum Hellenicum Venetiarum|Istituto Ellenico|en|qid=Q4148754}} cod. 5) imaginibus multis munita est ad honorem [[Imperium Trapezuntinum|imperatoris cuiusdam Trapezuntini]]. Id pro certo habetur ob titulum Trapezuntinum etiamnunc in prima manuscripti pagina visibilem {{Polytonic|βασιλεὺς καὶ αὐτοκράτωρ πάσης ἀνατ[ολῆς]}} "rex et imperator omnis orientis".<ref>Gallagher (1979)</ref> Ibi et effigies huius patroni subiungitur. Nomen imperatoris, olim iuxta marginem scriptum, nobis deperditum est. Censetur [[Alexius III (imperator Trapezuntinus)|Alexium III]] fuisse, qui annis 1349-1390 regnavit illumque titulum in alio quodam documento gerebat<ref>D. Zakythinos, ''Le chrysobulle d'Alexis III Comnène empereur de Trébizonde en faveur des Vénitiens'' (Lutetiae, 1932)</ref> atque se cum [[Alexander Magnus|Alexandrum Magnum]] in versibus poëtae aulici [[Georgius Sguropulus|Georgii Sguropuli]] adsimilari permisit.<ref>Trahoulias ed. (1997) pp. 31-35</ref> [[Fasciculus:Dedication page Hellenic Institute codex 5.JPG|thumb|Effigies [[Alexius III (imperator Trapezuntinus)|Alexii III]]? Supra Graece leguntur tituli imperatoris Trapezuntini; ad sinistram partem adnotationes lectoris posterioris Turcicae. [[Institutum Hellenicum Venetiarum|Istituto Ellenico]] cod. 5: pagina dedicatoria]] [[Fasciculus:Hellenic Institute codex 5 library label.JPG|thumb|Syllabus Latinus a bibliothecario [[Bibliotheca divi Marci Venetiarum|divi Marci]] anno 1889 scriptus. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Institutum Hellenicum Venetiarum|Istituto Ellenico|en|qid=Q4148754}} cod. 5 ad initium]] == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == ; Editiones versionis γ * Ursula von Lauenstein, ed., ''Der griechische Alexanderroman: Rezension Γ: Buch I''. Meisenheimii, 1962 * Helmut Engelmann, ed., ''Der griechische Alexanderroman: Rezension Γ: Buch II''. Meisenheimii, 1963 * Franz Parthe, ed., ''Der griechische Alexanderroman: Rezension Γ: Buch III''. Meisenheimii, 1969 * Nicolette S. Trahoulias, ed., ''The Greek Alexander Romance. Venice Hellenic Institute codex Gr. 5''. Athenis: Exandas, 1997. [Editio facsimile libri manuscripti] ; De textu * Adolf Ausfeld; Wilhelm Kroll, ed. ''Der griechische Alexanderroman''. Lipsiae: Teubner, 1907 [http://www.archive.org/details/dergriechischea00berngoog Textus] * George Cary; D. J. A. Ross, ed., ''The medieval Alexander''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1956 * Dimitri Kastritsis, "[https://www.academia.edu/26081499/_The_Alexander_Romance_and_the_Rise_of_the_Ottoman_Empire._Islamic_Literature_and_Intellectual_Life_in_Fourteenth-_and_Fifteenth-Century_Anatolia._Edited_by_A.C.S._Peacock_Sara_Nur_Yıldız._Istanbuler_Texte_und_Studien._Ergon_Verlag_2016_243-283 The Alexander Romance and the Rise of the Ottoman Empire]" in A. C. S. Peacock, Sara Nur Yıldız, edd. ''Islamic Literature and Intellectual Life in Fourteenth- and Fifteenth-Century Anatolia'' (Ergon Verlag, 2016) pp. 243-283 * Dimitri Kastritsis, "[https://www.academia.edu/2183849/_The_Trebizond_Alexander_Romance_Venice_Hellenic_Institute_Codex_Gr._5_The_Ottoman_Fate_of_a_Fourteenth-century_Illustrated_Byzantine_Manuscript._In_Memoriam_Angeliki_Laiou._Edited_by_Cemal_Kafadar_and_Nevra_Necipoğlu._Journal_of_Turkish_Studies_36_2011_103-131 The Trebizond Alexander Romance (Venice Hellenic Institute Codex Gr. 5): The Ottoman Fate of a Fourteenth-century Illustrated Byzantine Manuscript]" in Cemal Kafadar, Nevra Necipoğlu, edd., ''In Memoriam Angeliki Laiou. Journal of Turkish Studies'' vol. 36 (2011) pp. 103-131 * Richard Stoneman, ''Alexander the Great: a life in legend''. New Haven: Yale University Press, 2008. ISBN 978-0-300-11203-0 * J. Zacher, ''Pseudocallisthenes''. Halae Saxonum, 1867 ; De manuscripto et imaginibus * Liam Gallagher, "The Alexander Romance in the Hellenic Institute at Venice. Some notes on the initial miniature" in ''Thesaurismata'' vol. 16 (1979) pp. 170-205 * Nicolette S. Trahoulias, ''The Venice Alexander Romance, Hellenic Institute codex Gr. 5: a study of Alexander the Great as an imperial paradigm in Byzantine art and literature'' [Dissertatio universitatis Harvardianae, 1997] * A. Xyngopoulos, ''Les miniatures du Roman d'Alexandre le Grand dans le codex de l'Institut Hellénique de Venise''. Athenis, 1966 {{NexInt}} * [[Historia fabulosa Alexandri Magni]] == Nexus externi == * [https://web.archive.org/web/20220926133052/http://eib.xanthi.ilsp.gr/gr/showpic.asp?picpath=0402_txt_01_fr&curtable=manuscripts&currecord=9999&vorder=1&vmode=first Series imaginum] apud {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Institutum Hellenicum Venetiarum|Istituto Ellenico|en|qid=Q4148754}} [[Categoria:Fabulae de rege Alexandro]] [[Categoria:Libri biographici]] [[Categoria:Trapezuntis scripta]] [[Categoria:Scripta saeculo 14]] [[Categoria:Libri picti]] [[Categoria:Alexius III (imperator Trapezuntinus)]] ij2xm6jpkwgk3xi1e2b2kdcoj8v78k1 0 224816 3954108 3930538 2026-04-10T12:42:00Z IacobusAmor 1163 3954108 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Isamu Akasaki''' (Iaponice 赤崎勇, natus die [[30 Ianuarii]] [[1929]]; mortuus die [[1 Aprilis]] [[2021]]) fuit [[physicus]] [[electronica]]e eruditus [[Iaponia|Iaponicus]]. Anno 2014 [[Praemium Nobelianum physicae]] accepit de inventu [[LED]] [[caeruleus|caerulei]] cum [[Hiroshi Amano]] et [[Shuji Nakamura]].<ref>[http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2014/ Res] apud nobelprize.org.</ref> Alumnus [[Universitas Kagoshimaensis|Universitatis Kagoshimaensis]] et [[Universitas Kiotoensis|Universitatis Kiotoensis]], [[professor]] [[Universitas Nagoia|Universitatis Nagoiae]] factus est. == Notae == <references /> {{scien-bio-stipula}} [[Categoria:Alumni Universitatis Kyotensis]] [[Categoria:Physici Iaponiae]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Physicae]] [[Categoria:Nati 1929]] [[Categoria:Mortui 2021]] tmsww4ch8isv5hcmq3igl4nipykl3z6 0 224954 3954173 3593460 2026-04-10T17:42:08Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3954173 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Fanum Sancti Syri (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:La Gaeta.JPG|thumb|Fanum Sancti Syri (Italia)]] '''Fanum Sancti Syri'''<ref>[http://books.google.it/books?id=woEKAwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Raccolta Storica (Google eBook) - Societa? storica comense, Рипол Классик]</ref> ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:San Siro (Italia)|San Siro]]'') est [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e, circiter 1&thinsp;800 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Langobardia]] et in [[Provincia Novocomensis|Provincia Novocomensi]] situm. Incolae ''Syrenses'' appellantur. == Insigne == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]'' </gallery> == Fractiones, vici et loci in municipio == === Municipia abrogata === * [[Fanum Sancti Abundii]] * [[Fanum Sanctae Mariae Rezzonici]] == Municipia finitima == {{NexInt}} * [[Langobardia]] (''regio''), * [[Provincia Novocomensis]], * [[Novum Comum]] (''urbs''), * [[Municipia iuncta Italiae]], * [[Municipium Italiae]]. == Nexus externi == * [http://www.comune.sansiro&thinsp;.co.it/ Situs publicus]{{Nexus deficit|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{CommuniaCat|San Siro|Fanum Sancti Syri}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Map of comune of San Siro (province of Como, region Lombardy, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Novocomensi. </gallery> == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Municipia in provincia Novi Comi]] [[Categoria:Municipia iuncta Italiae]] r7fnq7yuugbif9hf9ej74imr9uhhqwq 0 244187 3954264 3888235 2026-04-11T04:59:46Z Grufo 64423 Minora; +{{Biologia-stipula}} 3954264 wikitext text/x-wiki {{De hoc|sensu|corporis rem naturalem|Sapor}} [[Fasciculus:Taste bud.svg|thumb|[[Caliculus gustatorius]].]] {{res|Gustatus}} ({{pns|ūs|m|gustatus}}) est [[sensus (biologia)|sensus]] quo res gustari possunt. Plurimae [[species]] [[lingua (anatomia)|linguā]] per receptoria gustant quae substantias [[Chemia|chemicas]] discernunt. Gustatus unus ex quinque sensibus est. Multae [[species]] plurima [[nutrimentum|nutrimenta]] non probant, quod [[homo]] facit. Alia [[species]] quae plurima nutrimenta edere potest [[ursus]] est. ==Bibliographia== ; De sensu * E. Boring, ''Sensation and perception in the history of experimental psychology''. Novi Eboraci: Academic Press, 1942 * Burnett, Charles, "The Superiority of Taste" in ''Journal of the Warburg and Courtauld Institutes'' vol. 54 (1991) pp. 230-238 [https://doi.org/10.2307/751491 DOI] [https://www.jstor.org/stable/751491 JSTOR] *{{Citation |year=1968 |author=Danker, W. H |title=Basic Principles of Sensory Evaluation |place=Philadelphiae |publisher=American Society for Testing and Materials |isbn=978-0-8031-4572-6 }} {{Google Books|F_U5y5GkSToC|Paginae selectae}} *{{Citation |year=[[2009]] |editor=Finger, Thomas E |title=International Symposium on Olfaction and Taste |place=Bostoniae |publisher=Blackwell pro New York Academy of Sciences |isbn=1-57331-738-1 }} {{Google Books|KyOHZtkHulEC|Paginae selectae}} * Rémi Gervais, Roland Salesse, edd., ''Odorat et goût: De la neurobiologie des sens chimiques aux applications''. Versaliis: Quae, 2013. ISBN 978-2-7592-2006-9 {{Google Books|rX0jCwAAQBAJ|Paginae selectae}} *{{Citation |year=2006 |editor=Thomas Hummel & Antje Welge-Lüssen |title=Taste and Smell: An Update |series=(''Advances in Oto-Rhino-Laryngology'' |volume=vol. 63) |place=Basileae |publisher=Karger |isbn=3-8055-8123-8}} {{Google Books|fuxS-p6bpuwC|Paginae selectae}} *{{Citation |year=1998 |author=Lawless, Harry T., & Hildegarde Heymann |title=Sensory Evaluation of Food: Principles and Practices |place=Novi Eboraci |publisher=Kluwer Academic/Plenum Publishers |isbn=0-8342-1752-X }} {{Google Books|BTR7VEJPDWAC|Paginae selectae}} *{{Citation |year=1997 |editor=Seiden, Allen M |title=Taste and Smell Disorders |series=(''Rhinology and Sinusology'') |place=Novi Eboraci |publisher=Thieme |isbn=0-86577-533-8 }} {{Google Books|JSvZN3y9hSAC|Paginae selectae}} *{{Citation |year=1993 |author=Shallenberger, R. S |title=Taste Chemistry |place=Londinii |publisher=Blackie Academic & Professional |isbn=0-7514-0150-1 }} {{Google Books|8_bjyjgClq0C|Paginae selectae}} * Beyza Ustun et al., "[https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09567976221105460 Flavor Sensing in Utero and Emerging Discriminative Behaviors in the Human Fetus]" in ''Psychological Science'' (21 Septembris 2022) ; De discretione saporum * Linda M. Bartoshuk, "[https://www.researchgate.net/publication/22788130_The_psychophysics_of_taste The psychophysics of taste]" in ''American Journal of Clinical Nutrition'' vol. 31 (1978) pp. 1068-1077 * Nirupa Chaudhari, Stephen D. Roper, "[http://jcb.rupress.org/content/jcb/190/3/285.full.pdf The cell biology of taste]" in ''Journal of Cell Biology'' vol. 190 pp. 285-296 (9 Augusti 2010) * Virginia B. Collings, "[https://link.springer.com/article/10.3758/BF03203270 Human taste response as a function of locus of stimulation on the tongue and soft palate]" in ''Perception & Psychophysics'' vol. 16 (1974) pp. 169–174 * Annick Faurion, "[https://www.persee.fr/doc/jatba_0183-5173_1988_num_35_1_6674 Naissance et obsolescence du concept de quatre qualités en gustation]" in ''Journal d'agriculture traditionnelle et de botanique appliquée'' vol. 35 (1988) pp. 21-40 * D. P. Hanig, "[http://vlp.mpiwg-berlin.mpg.de/library/data/lit4562/index_html?pn=1&ws=1.5 Zur Psychophysik des Geschmackssinnes]" in ''Philosophische Studien'' vol. 17 (1901) pp. 576-623 *{{Citation |year=2010 |editor=Hui, Y. H |title=Handbook of Fruit and Vegetable Flavors |place=Hoboken, New Jersey |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-0-470-22721-3 }} {{Google Books|XRVpfmrKpZkC|Paginae selectae}} *{{Citation |year=2006 |editor=Macbeth, Helen |title=Food Preferences and Taste: Continuity and Change |series=(''The Anthropology of Food and Nutrition'' |volume=vol. 2) |place=Providentiae insulae Rhodensis |publisher=Berghahn Books |isbn=1-57181-958-4 }} {{Google Books|10yea7-5dQ0C|Paginae selectae}} * Carl Pfaffmann, "Neurophysiological mechanisms of taste" in ''American Journal of Clinical Nutrition'' vol. 31 (1978) pp. 1058–1067 [https://academic.oup.com/ajcn/article/31/6/1058/4650650?searchresult=1 Situs venalis] *{{Citation |year=1999 |editor=Reineccius, Gary |title=Source Book of Flavours |edition=2nd |place=Gaithersburg Terrae Mariae |publisher=Aspen |isbn=0-8342-1307-9 }} {{Google Books|D9LBPoIe-F4C|Paginae selectae}} Editio anterior: Novi Eboraci: Chapman & Hall, 1994. ISBN 0-442-00376-5 *{{Citation |year=2003 |author=Srivastava, R. C. & R. P. Rastogi |chapter=Relative taste indices of some substances |title=Transport Mediated by Electrical Interfaces |series=(''Studies in interface science'' |volume=vol. 18) |place=Amstelodami |publisher=Elsevier Science |isbn=0-444-51453-8}} {{Google Books|hIyM_o4YFZ4C|Paginae selectae}} NB: [http://books.google.com/books?id=hIyM_o4YFZ4C&pg=PA274&dq=%22same+concentration+(1M)%22&hl=en&ei=6yqRTIz4Ho-evQOM4dnBCw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCwQ6AEwAA#v=onepage&q=%22same%20concentration%20(1M)%22&f=false Indices tabulae 9 (p.274)] e Guyton, ''Textbook of Medical Physiology'' extrahuntur {{NexInt}} *[[De gustibus non est disputandum]] *''[[Physiologie du goût]]'' ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Taste|gustatum}} * "[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072592/ How does our sense of taste work?]" in ''PubMed Health'' {{ling|Anglice}} * "[https://kitchengeekery.com/articles/science/the-science-of-taste The science of taste]" apud ''Kitchen Geekery'' {{ling|Anglice}} {{Biologia-stipula}} [[Categoria:Gustatus|!]] {{Myrias|Biologia}} h5f8u83aunhox2i6zka1w72h4ajy1xk 0 252596 3954180 3484699 2026-04-10T18:17:57Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3954180 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Fazu Gamzati filia Alieva''' ([[Russice]] Фазу Гамзатовна Алиева, nata in districtu Chunzachensi rei publicae autonomae [[Daghestania|Daghestanicae]] die [[5 Decembris]] [[1932]]; repente mortua in ''Machačkala'' die [[1 Ianuarii]] [[2016]]) fuit [[poëtria]], [[scriptrix]], diurnaria et [[iurum humanorum defensor|propugnatrix pro iuris humanis]] [[URSS|Sovietica]] et [[Russia|Russica]]. Linguis [[lingua Avarica|Avarica]] atque Russica scribens (versus eius anno [[1949]] primo in lucem editi sunt), ad evolutionem litterarum [[Daghestania]]e contribuit. Anno [[1969]] titulum poetriae popularis Rei Publicae Sovieticae Socialisticae Autonomae Daghestanicae recepit. Praeterea nonnullis aliis signis laudis Sovieticis et Russicis ornata est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Fazu Aliyeva|Fazu Alieva}} * [https://web.archive.org/web/20211013090454/https://stihipoeta.ru/fazu-alieva/ Fazu Alijeva poetry] {{Ling|Russice}} * [http://www.biografija.ru/biography/alieva-fazu-gamzatovna.htm Fazu Alijeva biographia] {{Ling|Russice}} {{Lifetime |1932 |2016 |Alijeva, Fazu}} [[Categoria:Auctores Russici]] [[Categoria:Incolae Unionis Sovieticae]] [[Categoria:Poetae Russiae]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Incolae Daghestaniae]] qivub8zvfwepv6tvj4sednwhkf2mrjz 0 256171 3954224 3951175 2026-04-11T01:04:25Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954224 wikitext text/x-wiki {{L1}} {{res|Romanica Mosellensis}} est [[Linguae Romanicae|lingua Romanica]] exorta post [[Imperium Romanum]] lapsum iuxta [[Mosella|Mosellam]] flumen, quod fluit per [[Germania|Germaniam]], [[Francia|Franciam]], et [[Luxemburgum]]. Etiam saeculo XI in nonnullis partibus manebat, nondum a colonis Germanis coperta. == Prae Ortu == [[Fasciculus:LocatieMoezel.png|right|thumb|upright=1.5|Vallis Mosellensis]] Postquam [[Gaius Iulius Caesar|Caesar]] [[Gallia|Galliam]] vicit anno 50 a.C.n., gens Galloromana ibi coepit florescere. Haud autem in [[Germania Inferior|Germania Inferiore]] nec in partibus [[Germania Superior|Germaniae Superioris]] propinquis limitibus, ubi gens Germana permanebat usque ad imperii occasum. == Ortus == Cum Angli et Saxones, profecti a patriis suis ad [[Britannia|Britanniam]], transierunt per [[Hollandia|Hollandiam]] et [[Flandria|Flandriam]], incolas [[Franci|Francos]] fugarunt in vulturnum iuxta Ourthe et Sauer flumina in fines [[Mettis|Mettienses]] et superiorem Mosellam; quo facto Mosellenses divisi sunt a ceteris Galloromanis spatio 60 chilometrorum. Vestigiis archaeologicis perspectis, videtur Francos agrum coluisse pecoraque educasse circa [[Bedense Castrum]], Gutland, medium [[Saravus|Saravum]], Vallem Mosellensem– ultimos duos quorum potissimum frequentabant. == Casus == Nomina locorum Galloromana indicant Mosellenses in laeva Mosellae ripa a Germanis prorsus persorptos esse saeculo IX; in dextra autem servabant linguam suam saeculo quidem X in locis ut Maring-Noviand, Osann-Monzel, Longuich, Riol, Hatzenport, Longkamp, Karden, Kröv, et Alf. Dialecto Germanicae sibi succedenti Romanica Mosellensis tradidit nonnulla verba quae pertinent ad regionis vetustam viticulturam. == Exemplum == In hac inscriptione Latine scripta saeculo VI inveniuntur nonnulla indicia Romanicae Mosellensis, quae inscriptrici lingua nativa erat:  * ''Hoc tetolo fecet Montana, conlux sua, Mauricio, qui visit con elo annus dodece; et portavit annus qarranta; trasit die VIII K(a)l(endas) Iunias.'' "Hunc titulum Mauritio fecit Montana, coniunx eius, quae vixit cum eo annos duodecim; et habuit annos quadraginta; transiit die VIII Kalendas Iunias."<ref>Kramer (1997) [http://www.uni-koeln.de/phil-fak/ifa/zpe/downloads/1997/118pdf/118281.pdf p. 282]; {{CIL|XIII|7645}} [https://web.archive.org/web/20170916054555/http://cil.bbaw.de/cil_en/dateien/db_eng.php?nummer=XIII+7645 data]</ref> {{NexInt}} * [[Romania submersa]] * [[Lingua Romanica Pannoniensis]] == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * Wolfgang Jungandreas: ''Zur Geschichte des Moselromanischen. Studien zur Lautchronologie und zur Winzerlexik'' (Mainzer Studien zur Sprach- und Volksforschung; 3). Steiner Verlag, Wiesbaden 1979, ISBN 3-515-03137-5 * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iohannes Kramer|Johannes Kramer|de|qid=Q15821459}}: ''[http://www.uni-koeln.de/phil-fak/ifa/zpe/downloads/1997/118pdf/118281.pdf Zwischen Latein und Moselromanisch: die Gondorfer Grabinschrift für Mauricius]''. In: ''Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik'' vol. 118 (1997) pp. 281–286 * Rudolf Post: ''Zur Geschichte und Erforschung des Moselromanischen''. In: ''Rheinische Vierteljahrsblätter'' vol. 69 (2004) pp. 1–35 [[Categoria:Linguae Romanicae]] [[Categoria:Mosella]] tbh6p04zv7pgzu2upvzyo095sb3cue8 1 269505 3954182 3294446 2026-04-10T18:57:37Z Neander 1973 /* Verbum falsum */ nova pars 3954182 wikitext text/x-wiki {{Attributio|en|Psychiatrist}} == Verbum falsum == "Psychiater" Anglice dicitur, sed Latine "psychiatrus" (cf. "archiatrus") [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 18:57, 10 Aprilis 2026 (UTC) lqc5jll9v8c86gfn7puqs60s3ys4pu2 3954210 3954182 2026-04-11T00:05:42Z Grufo 64423 /* Verbum falsum */ 3954210 wikitext text/x-wiki {{Attributio|en|Psychiatrist}} == Verbum falsum == "Psychiater" Anglice dicitur, sed Latine "psychiatrus" (cf. "archiatrus") [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 18:57, 10 Aprilis 2026 (UTC) : Ut videtur, ambae formae inveniuntur. [[Special:Diff/3294467/3954209|Fontes addidi]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:05, 11 Aprilis 2026 (UTC) go4s7ywvyv23843dz0m5pwb5ijbeyjj 3954214 3954210 2026-04-11T00:09:24Z Grufo 64423 3954214 wikitext text/x-wiki {{Attributio|en|Psychiatrist}} == Verbum falsum == "Psychiater" Anglice dicitur, sed Latine "psychiatrus" (cf. "archiatrus") [[Usor:Neander|Neander]] ([[Disputatio Usoris:Neander|disputatio]]) 18:57, 10 Aprilis 2026 (UTC) : Ut videtur, ambae formae inveniuntur. Fontes [[Special:Diff/3294467/3954213|addidi]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:05, 11 Aprilis 2026 (UTC) can5tfix6g40xeqfsh0qprg0e2sjaad 0 270257 3954195 3816920 2026-04-10T22:11:38Z LilyKitty 18316 de nano in mythologia 3954195 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidata}} '''Creatura fabularis''' translaticia appellata bestia fabulosa vel creatura fabulosa est comenta, [[imaginatio|imaginaria]] et frequenter animal [[supernaturale|supra naturam]], sicut [[Behemoth]], [[centaurus]], [[draco]], [[Faunus]], [[gryps]], [[nanus (mythologia)|nanus]], [[phoenix]], [[Yatagarasu]], et [[unicornis]], hybrida nonnunquam pars humana cuius existentia neque probatur neque probari potest. Quae describitur in [[fabula|fabulis]], [[mythologia|mythis]].<ref name=Britannica>{{cite book |title=The Encyclopædia Britannica: A Dictionary of Arts, Sciences, Literature and General Information |year=1911 |publisher=University Press |page=581}}</ref><ref name="Dundes1984">{{cite book|last=Bascom |first=William |authorlink3=William Bascom |editor=Alan Dundes |title=Sacred Narrative: Readings in the Theory of Myth |url=https://books.google.com/books?id=l5Om2ALAFbEC&q=Three_Forms_of_Prose_Narratives#v=snippet&q=table&f=false |year=1984 |publisher=University of California Press |isbn=9780520051928 |page= 9}}</ref><ref name="SimpsonRoud2000">{{cite book |last1=Simpson |first1=Jacqueline |last2=Roud |first2=Steve |title=A Dictionary of English Folklore |url=https://books.google.com/books?id=iTcdvd1iRXsC&q=myth#v=snippet&q=myths&f=false |accessdate=24 March 2013 |year=2000 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780192100191}}</ref> == Bibliographia == <references/> == Vide etiam == *[[Fabella puerilis]] *[[Monstrum]] *[[Physiologus (liber)]] [[Categoria:Animalia ficticia]] [[Categoria:Mythologia mediaevalis]] [[Categoria:Mythologia recentior]] 3k51p8h7deiinvqwzqdgtbearx0y5ns 118 282079 3954170 3954036 2026-04-10T17:22:39Z Archaeocursor 206441 /* Urbes Geminae */ 3954170 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Adumbratio}}</noinclude>{{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:93439_marina_ashkelon_PikiWiki_Israel.jpg|thumb]] {{res|Ascalon}} ([[Hebraice]] אַשְׁקְלוֹן) est [[urbs]] in [[Israël]]e sita. Quae urbs primum condita esse abhinc annorum decem milia dicitur. [[Portus|Portum]] habebat, unde [[merx|merces]] et inferebantur et exportabantur.<ref>{{Opus | titulus = "העבר של אשקלון הוא הנשמה שלה, ועדות לכל מה שהיא מסמלת" | lingua = he | domus editoria = The Marker | url = https://www.themarker.com/labels/ashkelon/2022-09-22/ty-article-labels/00000183-6525-dd85-a9f3-67bfe3d00000 }}.</ref> Ascalon una ex quinque urbibus [[Philistaei|Philistaeorum]] est quae in [[Liber Iosue|libro Iosue]] 13:3 memorantur.<ref>{{Opus | titulus = Ascalon | domus editoria = New Advent | url = https://www.newadvent.org/cathen/01766b.htm }}.</ref> Urbs autem hodierna anno [[1948]] condita est.<ref>{{Opus | titulus = היסטוריה ותרבות באשקלון – כשישן וחדש נפגשים | domus editoria = אלדן | url = https://www.eldan.co.il/magazine/carrental/rentcarashkelon/history-ashkelon# }}.</ref> Anno [[2020]] circiter 146&thinsp;500 homines ibi habitabant.<ref>{{Opus | titulus = אשקלון | lingua = he | domus editoria = הלשקה המרכזית לסטטיסטיקה | url = https://www.cbs.gov.il/he/publications/doclib/2022/local_authorities20_1879/58_7100.pdf }}.</ref> == Historia == === Historia antiqua === {{Paginae principales|Ascalon (urbs antiqua)}} [[Fasciculus:Ashkelon – The Canaanite city gate and ramparts.jpg|thumb|upright=0.8|Ascalonis Chananaeae porta.]] [[Urbs]] [[Chanaan|Chananaea]] [[Saeculum 20 a.C.n.|saeculo vicensimo a.C.n.]] condita est, longitudine 1100 metrorum et latitudine 600 metrorum, moenibus quindecim metra altis circumdata.<ref name="BibleWalks">{{Opus | titulus = Tel Ashkelon | domus editoria = Bible Walks | url = https://www.biblewalks.com/ashkelon/ }}.</ref> Primum memorantur Ascalon in textibus execrationis [[Aegyptus|Aegyptiis]] quae ad undecimam dynastiam referuntur, et per dynastias XVIII ad XX fortasse urbs Chananaea Aegyptiorum imperio subiecta erat. Anno [[1280 a.C.n.]], frustra Ascalon contra [[Rhamses II|Ramsem II]] rebellavit. Anno [[1229 a.C.n.]] urbs a [[Pharao]]ne [[Amenephthis|Amenephthe]] rursus capta est.<ref name="JewishLibrary">{{Opus | titulus = Ashkelon | domus editoria = Jewish Virtual Library | url = https://jewishvirtuallibrary.org/ashkelon }}.</ref> Ascalon a [[Tribus Iudae|tribu Iudae]] capta est:<ref name="BibleWalks"/> <blockquote>Cepitque Iudas Gazam cum finibus suis et Ascalonem atque Accaron cum terminis suis. (Iudicum 1:18)<ref>{{Opus | url= https://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_iudicum_lt.html | titulus= Nova Vulgata LIBER IUDICUM | domus editoria= Vatican}}</ref></blockquote> [[Saeculum 12 a.C.n.|Saeculo duodecimo a.C.n.]] urbs a Philistaeis capta est. Ascalon saepe in [[narratio]]nibus de [[Samson]]e in [[Biblia|Bibliis]] commemoratur. Quae urbs tempore monarchiae Israeliticae adhuc erat Philistaeorum una ex praecipuis urbibus.<ref name="JewishLibrary"/> [[Saul (Rex)|Saul]], Israëlis Rex primus, Philistinos Philistinos vicit et multas urbes cepit. Rex ipse in proelio cecidit, Davidque lugens eos versiculos recitavit:<ref name="BibleWalks"/> <blockquote>Incliti, o Israel, super montes tuos interfecti, quomodo ceciderunt fortes! Nolite annuntiare in Geth neque annuntietis in compitis Ascalonis, ne forte laetentur filiae Philisthim, ne exsultent filiae incircumcisorum. (II Samuelis 1:19-20)<ref>{{opus |titulus=Nova Vulgata LIBER SECUNDUS SAMUELIS |domus editoria= Vatican | url=https://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_ii-samuelis_lt.html}}</ref></blockquote> Ascalonem punitum iri preaedixerunt prophetae [[Ieremias]], [[Amos (propheta)|Amos]], [[Sophonias]], et [[Zacharias (propheta)|Zacharias]].<ref name="BibleWalks"/> [[Saeculum 18 a.C.n.|Saeculo duodevicensimo a.C.n.]] a regno Ascalonis multas terras a regno expugnavit [[Assyria]], et Anno [[734 a.C.n.]] urbs a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tiglatpileser III|Tiglatpilesero III|en|qid=Q210074}} capta est. Anno [[732 a.C.n.]] Rex Ascalonis frustra contra Assyrios rebellavit, propter quod urbs graviter punita est. [[Rex Sidqia]] postea participavit in alia rebellione contra Assyriam, duce [[Ezechias|Ezechia]]. Apud [[Sennacherib]], urbes Sidqiae prope [[Iappa|Iappam]] captae sunt, et Ascalon ipse se dedidit, cuius rex exsulatus est. Tributum quod Ascalon reddidit in inscriptionibus principum Esarhaddon et Assurbanipal memoratur, qui urbem fine [[Saeculum 7 a.C.n.|saeculi 7]] et initio [[Saeculum 6 a.C.n.|sexto a.C.n.]] ad [[Aegyptus antiqua|Aegyptum]] pugnandum adhibuit. De calamitatibus quas urbs sufferebat scripserunt prophetae biblici.<ref name="JewishLibrary"/> Cum imperium Assyriorum caderet, Aegyptus urbem occupavit. Anno [[604 a.C.n.]], Ascalon a [[Nabuchodonosor II|Nabuchodonosore]] deleta est, qui multos cives urbis exsulavit, quo facto sexcentorum annorum praesentiae Philistaeorum in Israele finis impositus est. Munitiones Ascalonis post Babylonicam excidionem non reaedificatae sunt.<ref name="JewishLibrary"/><ref name="BibleWalks"/> Sub [[Imperium Achaemenidarum|imperio Persarum]], quod Ascalonem a Babyloniis cepit, Iudaeis [[Ierusalem]] redire licuit, sed Ascalon tum pars provinciae Iudaeae non fuit. In Ascalone ceterisque urbibus Philistaeorum, habitabant [[Phoenices]], et ipsa Ascalon [[Tyros|Tyriorum]] dicioni parebat. Id urbi magnas divitias attulit. [[Archaeologus|Archeologi]] in Ascalone magnum [[Ascalonis Canum Coemeterium|canum coemeterium]] invenerunt, quod ad ritum Phoenicum pertinebat. In eo coemeterio plus quam mille [[Canis|canes]] erant.<ref name="BibleWalks"/> [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] Ascalon se anno [[332 a.C.n.]] dedit, neque, ut [[Gaza]], laesa est.<ref name="BibleWalks"/> Post divisionem imperii [[Alexander Magnus|Alexandri]], Ascalon in [[Regnum Ptolemaicum|regno Ptolemaico]] erat, et urbs sui iuris facta est. Tum [[Iudaei]] in Ascalone floruerunt. Urbs deinde ab [[Antiochus III|Antiocho III]] capta sedes [[Cultura Graeca|culturae Graecae]] magni momenti facta est. Propter imminutam potentiam [[Seleucidae|Seleucidarum]], Anno [[104 a.C.n.]] Ascalon rursus in libertatem se recepit. Reges {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Hyrcanus|Ioannes Hyrcanus|en|he|qid=Q319043}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Jannaeus|Alexander Jannaeus|en|he|qid=Q319107}} ex [[Hasmonaei|genere Hasmonaeorum]] urbem capere frustra conati sunt.<ref name="JewishLibrary"/> [[Fasciculus:Ask NTL PARK.jpg|thumb|Columnae Romanae in Saepto Nationali Ascalonis.]] [[Imperium Romanum|Aetate Romana]], Colonia Ascalonensis liberate et foederata fuit. In urbe [[Paganismus|pagani]] [[Apollo|Apollinem]], [[Hercules|Herculem]], et [[Atargatis|Atargatidem]] venerati sunt, deam facie et parte superiore corporis muliebri, parte inferiore corporis et cauda piscis. [[Herodes Magnus|Herodes]], quamquam urbem non regebat, fora tamen ibi atque balnea publica hortosque exstruxit, fortasse quod ibi natus erat. In [[Primum Bellum Iudaicum|primo bello Iudaico]], Ascalon Iudaeos aggressus, victor exiit.<ref name="JewishLibrary"/> Tempore [[Misna]] et [[Talmud]], [[Iudaei]] in urbe degere soliti sunt, quarum [[Synagoga|synagogas]] [[Synagoga|archeologi]] invenerunt. In Talmude de [[Arbustum|pomariis]], quae reditus e [[Babylonia]] prope Ascalonem fundaverunt, legitur.<ref name="JewishLibrary"/> Aetate Byzantina, urbs [[Religio Christiana|Christiana]] facta est. Ascalon centrum commercii [[vinum|vini]] optimi et [[frumentum|frumenti]] erat.<ref name="BibleWalks"/> Vinum ex Ascalone illo tempore in [[Anglia]] repertum est.<ref>{{Opus | url= https://cbnisrael.org/2024/10/15/biblical-israel-ashkelon-4/ | titulus= Biblical Israel: Ashkelon | cognomen auctoris= Turnage | nomen auctoris= Marc | tempus=15-10-2024 | domus editoria=CBN Israel}}</ref> === Medium Aevum === Anno [[637]] Ascalon ab Arabibus capta atque deleta est. Anno [[685]] urbs restituta est, in qua iam et [[Christianus|Christiani]] et [[Iudaei]] et [[Samaritani]] et [[Musulmanus|Musulmani]] habitabant. Inter religiones interdum erant conflictus, propter quos ecclesia in urbe anno [[937]] combusta est.<ref name="BibleWalks"/> [[File:Battle of Ascalon-engraving.jpg | thumb | Pugna Ascalonis]] Cum [[Regnum Hierosolymitanum]] a [[Expeditio sacra|crucesignatis]] conditum esset, urbs inter Christianos et Musulmanos finis facta est. Diu exercitus circa urbem pugnaverunt, et anno [[1099]] [[Pugna Ascalonis|pugna Ascalonis]] committeretur. Crucesignati Ascalonem aliquandiu teneuerunt, deinde ad [[Oriens|orientem]] se receperunt. Ab anno [[1101]] ad annum [[1114]] Aegyptii terram sanctam capere conabantur, dum duus exercitus circa urbem saepissime puganabant. Anno [[1125]] Rex [[Balduinus II (rex Hierosolymitanus)|Balduinus II]] Ascalonem capere frustra conatus est, anno autem [[1154]] [[Balduinus III (rex Hierosolymitanus)|Balduinus III]] successit. Urbs crucesignatis magni momenti fuit; anno autem [[1187]], [[4 Septembris|quarto die mensis Septembris]], a [[Saladinus|Saladino]] capta est, qui castella, ne Christiani eis uterentur, delevit.<ref name="BibleWalks"/> Anno [[1191]], [[Ricardus I (rex Angliae)|Rex Ricardus I]] Ascalonem recepit atque muros aedificavit, quos Arabes rursus deleverunt. Anno [[1240]], [[Ricardus (comes Cornubiae)|Ricardus comes Cornubiae]] urbem iterum munivit. Anno autem [[1247]], [[Ayyubidae]] urbem ceperunt. Anno [[1270]], urbs a [[Mamluci|Mamlucis]] capta atque deleta est, nec Crucesignati eam rursus condiderunt. Dua [[oppidum|oppida]] Arabum, Maj’dal et Jurah, prope Ascalonem antiquam condita sunt, in quibus homines ex Aegypto vivebant.<ref name="BibleWalks"/> == Urbes Geminae == * {{Vexillum icon|Canada}} [[Côte Saint-Luc]], [[Quebecum]], [[Canada]] (ab anno [[1975]])<ref>{{opus | url=https://cotesaintluc.org/en/the-city/about-csl/ | titulus=About CSL | domus editoria= cotesaintluc.org}}</ref><ref>{{opus | url=https://www.bnaibrith.ca/advocacy/jewish-heritage-month/jhm-cote-saint-luc/ | titulus=JEWISH HERITAGE MONTH PARTNER: COTE SAINT LUC, QUEBEC | domus editoria= Bnai Brith Canada}}</ref> * {{Vexillum icon|Ruthenia Alba}} [[Grodna]], [[Ruthenia Alba]] (ab anno [[2011]])<ref>{{Opus | tempus= 23-02-2011 | url= https://ashkelon.news/article/9023 |titulus= עוד עיר תאומה ברית ערים תאומות נחתמה בין העיר אשקלון לגרודנו (בלרוס). רה"ע של גרודנו קוזלקוב בוריס הגיע לאשקלון עם אנשי עסקים המעוניינים ליצור קשרי מסחר | domus editoria= ashkelon.news}}</ref><ref>{{Opus | tempus= 2011-03-01 13:16 | url=https://web.archive.org/web/20190402150430/https://news.tut.by/society/216834.html | titulus= Израильский город Ашкелон стал двенадцатым городом-побратимом Гродно | domus editoria=news.tut.by}}</ref> * {{Vexillum icon|Francia}} [[Aquae Sextiae]], [[Francia]] (ab anno [[1994]])<ref>{{Opus | url=https://www.aixenprovence.fr/Ashkelon-ISRAEL | titulus=Ashkelon (ISRAEL) | domus editoria= aixenprovence.fr}}</ref> * {{Vexillum icon|Germania}} [[Pancovium]], [[Germania]] (Ab anno [[1994]])<ref>{{Opus | url=https://www.berlin.de/ba-pankow/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.1535473.en.php | titulus = City Partnerships | domus editoria= Bezirksamt Pankow}}</ref><ref>{{Opus | url=https://pankow-ashkelon.org/en/about-us | titulus= About Us | domus editoria= Freundeskreis Berlin Pankow-Ashkelon}}</ref> * {{Vexillum icon|Civitates Foederatae Americae}} [[Portlandia (Oregonia)|Portlandia]], [[Oregonia]], [[Civitates Foederatae Americae]] (ab anno [[1987]])<ref>{{Opus | url=https://www.studycountry.com/wiki/what-is-portland-oregon-sister-city | titulus=What is Portland Oregon sister city? | domus editoria= studycountry.com}}</ref> * {{Vexillum icon|Civitates Foederatae Americae}} [[Baltimora (Terra Mariae)|Baltimora]], [[Terra Mariae]], [[Civitates Foederatae Americae]] (ab anno [[2003]])<ref>{{Opus | url=https://baltimorefishbowl.com/stories/baltimores-awkward-relationship-sister-cities/ |domus editoria= Baltimore Fish Bowl | titulus=Baltimore’s Awkward Relationship with Our Sister Cities |nomen auctoris=Rachel | cognomen auctoris=Monroe | tempus=22-04-2014}}</ref><ref>{{Opus | url= https://www.jewishtimes.com/baltimore-ashkelon-partnership-supports-israeli-city-after-rocket-strikes/ | titulus= Baltimore-Ashkelon Partnership Supports Israeli City After Rocket Strikes | nomen auctoris=Jillian |cognomen auctoris=Diamond | tempus=24-05-2023 | domus editoria=Jewish Times}}</ref><ref>{{Opus |url=https://associated.org/stories/the-baltimore-ashkelon-partnership-celebrating-20-years/ | titulus=The Baltimore-Ashkelon Partnership: Celebrating 20 Years | domus editoria= The Associated Jewish Federation in Baltimore}}</ref> * {{Vexillum icon|Civitates Foederatae Americae}} [[Sacramentum (California)|Sacramentum]], [[California]], [[Civitates Foederatae Americae]] (ab anno [[2012]])<ref>{{Opus | url=https://www.timesofisrael.com/after-battle-sacramento-okays-sisterhood-with-ashkelon/ | domus editoria= Times of Israel | titulus= After battle, Sacramento okays sisterhood with Ashkelon | nomen auctoris= Joshua | cognomen auctoris= Davidovich | tempus=15-08-2012}}</ref><ref>{{Opus | url=https://www.cbsnews.com/sacramento/news/sumy-ukraine-becomes-sacramentos-latest-sister-city/ | titulus=Sumy, Ukraine becomes Sacramento's latest Sister City | domus editoria= CBS News | nomen auctoris=Cecilio | cognomen auctoris= Padilla| tempus=29-06-2023}} “Eleven other cities have been named Sister Cities with Sacramento … Ashkelon, Israel”</ref><ref>{{Opus |url=https://jweekly.com/2012/08/17/its-unanimous-sacramento-ashkelon-now-sister-cities/ | domus editoria= Jewish Weekly | titulus= Its unanimous: Sacramento, Ashkelon now sister cities | nomen auctoris= Emma | cognomen auctoris=Silvers |tempus=17-08-2012}}</ref> * {{Vexillum icon|Polonia}} [[Sopot (Polonia)|Sopot]], [[Polonia]] (ab anno [[1993]] ad annum [[2025]])<ref>{{Opus | titulus= Sopot pierwszym samorządem w Polsce, który zerwał partnerstwo z izraelskim miastem. Zdecydowali o tym radni | url= https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,32429747,sopot-pierwszy-w-polsce-zerwal-partnerstwo-z-izraelskim-miastem.html | tempus=27-11-2025 | nomen auctoris= Maciej | cognomen auctoris= Pietrzak | domus editoria= wyborcza.pl}}</ref><ref>{{Opus | titulus= הלחץ הפרו-פלסטיני הכריע 30 שנות יחסים: בוטל הסכם "ערים תאומות" בין אשקלון לסופוט | url= https://www.maariv.co.il/news/world/article-1257675 | tempus=01-12-2025 | nomen auctoris= דן | cognomen auctoris= עזרא | domus editoria= מעריב}}</ref><ref>{{Opus | titulus= "בגלל רצח העם בעזה": עיירת נופש בפולין ביטלה ברית ערים תאומות עם אשקלון | url= https://www.ynet.co.il/news/article/r1ucjukbbx | tempus=30-11-2025 | nomen auctoris 1= איתמר | cognomen auctoris 1= אייכנר | domus editoria= ynet | nomen auctoris 2= רוני | cognomen auctoris 2= גרין שאולוב}}</ref><ref>{{Opus | titulus= לאחר 32 שנים: בוטלה שותפות עיר תאומה עם אשקלון בגלל "רצח עם בעזה" | url= https://www.kan-ashkelon.co.il/news/99197 | tempus=30-11-2025 | nomen auctoris= דוד | cognomen auctoris= לוי | domus editoria= כאן חדשות דרום אשקלון}}</ref><ref>{{Opus | titulus= "רצח עם": העיר באירופה שביטלה הסכם ערים עם אשקלון | url= https://www.i24news.tv/he/news/international/europe/artc-30d542eb | tempus=30-11-2025 | nomen auctoris= מעיין | cognomen auctoris= רפאל | domus editoria= i24}}.</ref> * {{Vexillum icon|Ucraina}} [[Uman]], [[Regio Circassiensis]], [[Ucraina]] (ab anno [[2010]])<ref>{{Opus|url=https://uman-rada.gov.ua/index.php/mizhnarodni-zviazky | domus editoria=Уманська міська рада Виконавчий комітет | titulus=Міжнародні зв'язки}}</ref> == Notae == <references /> == Nexus interni == * [[Ascalon (urbs antiqua)]] * [[Israël]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ashkelon|Ascalonam}} {{Fontes geographici}} <!--[[Categoria:Urbes Israelis]]--> 72402n2940b94i1rciz6q4ara6lvyqw 3954202 3954170 2026-04-10T22:49:21Z IacobusAmor 1163 3954202 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Adumbratio}}</noinclude>{{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:93439_marina_ashkelon_PikiWiki_Israel.jpg|thumb]] {{res|Ascalon}} ([[Hebraice]] אַשְׁקְלוֹן) est [[urbs]] in [[Israël]]e sita. Quae urbs primum condita esse abhinc annorum decem milia dicitur. [[Portus|Portum]] habebat, unde [[merx|merces]] et inferebantur et exportabantur.<ref>{{Opus | titulus = "העבר של אשקלון הוא הנשמה שלה, ועדות לכל מה שהיא מסמלת" | lingua = he | domus editoria = The Marker | url = https://www.themarker.com/labels/ashkelon/2022-09-22/ty-article-labels/00000183-6525-dd85-a9f3-67bfe3d00000 }}.</ref> Ascalon una ex quinque urbibus [[Philistaei|Philistaeorum]] est quae in [[Liber Iosue|libro Iosue]] 13:3 memorantur.<ref>{{Opus | titulus = Ascalon | domus editoria = New Advent | url = https://www.newadvent.org/cathen/01766b.htm }}.</ref> Urbs autem hodierna anno [[1948]] condita est.<ref>{{Opus | titulus = היסטוריה ותרבות באשקלון – כשישן וחדש נפגשים | domus editoria = אלדן | url = https://www.eldan.co.il/magazine/carrental/rentcarashkelon/history-ashkelon# }}.</ref> Anno [[2020]] circiter 146&thinsp;500 homines ibi habitabant.<ref>{{Opus | titulus = אשקלון | lingua = he | domus editoria = הלשקה המרכזית לסטטיסטיקה | url = https://www.cbs.gov.il/he/publications/doclib/2022/local_authorities20_1879/58_7100.pdf }}.</ref> == Historia == === Historia antiqua === {{Paginae principales|Ascalon (urbs antiqua)}} [[Fasciculus:Ashkelon – The Canaanite city gate and ramparts.jpg|thumb|upright=0.8|Ascalonis Chananaeae porta.]] [[Urbs]] [[Chanaan|Chananaea]] [[Saeculum 20 a.C.n.|saeculo vicensimo a.C.n.]] condita est, longitudine 1100 metrorum et latitudine 600 metrorum, moenibus quindecim metra altis circumdata.<ref name="BibleWalks">{{Opus | titulus = Tel Ashkelon | domus editoria = Bible Walks | url = https://www.biblewalks.com/ashkelon/ }}.</ref> Primum memorantur Ascalon in textibus execrationis [[Aegyptus|Aegyptiis]] quae ad undecimam dynastiam referuntur, et per dynastias XVIII ad XX fortasse urbs Chananaea Aegyptiorum imperio subiecta erat. Anno [[1280 a.C.n.]], frustra Ascalon contra [[Rhamses II|Ramsem II]] rebellavit. Anno [[1229 a.C.n.]] urbs a [[Pharao]]ne [[Amenephthis|Amenephthe]] rursus capta est.<ref name="JewishLibrary">{{Opus | titulus = Ashkelon | domus editoria = Jewish Virtual Library | url = https://jewishvirtuallibrary.org/ashkelon }}.</ref> Ascalon a [[Tribus Iudae|tribu Iudae]] capta est:<ref name="BibleWalks"/> <blockquote>Cepitque Iudas Gazam cum finibus suis et Ascalonem atque Accaron cum terminis suis. (Iudicum 1:18)<ref>{{Opus | url= https://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_iudicum_lt.html | titulus= Nova Vulgata LIBER IUDICUM | domus editoria= Vatican}}</ref></blockquote> [[Saeculum 12 a.C.n.|Saeculo duodecimo a.C.n.]] urbs a Philistaeis capta est. Ascalon saepe in [[narratio]]nibus de [[Samson]]e in [[Biblia|Bibliis]] commemoratur. Quae urbs tempore monarchiae Israeliticae adhuc erat Philistaeorum una ex praecipuis urbibus.<ref name="JewishLibrary"/> [[Saul (Rex)|Saul]], Israëlis Rex primus, Philistinos Philistinos vicit et multas urbes cepit. Rex ipse in proelio cecidit, Davidque lugens eos versiculos recitavit:<ref name="BibleWalks"/> <blockquote>Incliti, o Israel, super montes tuos interfecti, quomodo ceciderunt fortes! Nolite annuntiare in Geth neque annuntietis in compitis Ascalonis, ne forte laetentur filiae Philisthim, ne exsultent filiae incircumcisorum. (II Samuelis 1:19-20)<ref>{{opus |titulus=Nova Vulgata LIBER SECUNDUS SAMUELIS |domus editoria= Vatican | url=https://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_ii-samuelis_lt.html}}</ref></blockquote> Ascalonem punitum iri preaedixerunt prophetae [[Ieremias]], [[Amos (propheta)|Amos]], [[Sophonias]], et [[Zacharias (propheta)|Zacharias]].<ref name="BibleWalks"/> [[Saeculum 18 a.C.n.|Saeculo duodevicensimo a.C.n.]] a regno Ascalonis multas terras a regno expugnavit [[Assyria]], et Anno [[734 a.C.n.]] urbs a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tiglatpileser III|Tiglatpilesero III|en|qid=Q210074}} capta est. Anno [[732 a.C.n.]] Rex Ascalonis frustra contra Assyrios rebellavit, propter quod urbs graviter punita est. [[Rex Sidqia]] postea participavit in alia rebellione contra Assyriam, duce [[Ezechias|Ezechia]]. Apud [[Sennacherib]], urbes Sidqiae prope [[Iappa|Iappam]] captae sunt, et Ascalon ipse se dedidit, cuius rex exsulatus est. Tributum quod Ascalon reddidit in inscriptionibus principum Esarhaddon et Assurbanipal memoratur, qui urbem fine [[Saeculum 7 a.C.n.|saeculi 7]] et initio [[Saeculum 6 a.C.n.|sexto a.C.n.]] ad [[Aegyptus antiqua|Aegyptum]] pugnandum adhibuit. De calamitatibus quas urbs sufferebat scripserunt prophetae biblici.<ref name="JewishLibrary"/> Cum imperium Assyriorum caderet, Aegyptus urbem occupavit. Anno [[604 a.C.n.]], Ascalon a [[Nabuchodonosor II|Nabuchodonosore]] deleta est, qui multos cives urbis exsulavit, quo facto sexcentorum annorum praesentiae Philistaeorum in Israele finis impositus est. Munitiones Ascalonis post Babylonicam excidionem non reaedificatae sunt.<ref name="JewishLibrary"/><ref name="BibleWalks"/> Sub [[Imperium Achaemenidarum|imperio Persarum]], quod Ascalonem a Babyloniis cepit, Iudaeis [[Ierusalem]] redire licuit, sed Ascalon tum pars provinciae Iudaeae non fuit. In Ascalone ceterisque urbibus Philistaeorum, habitabant [[Phoenices]], et ipsa Ascalon [[Tyros|Tyriorum]] dicioni parebat. Id urbi magnas divitias attulit. [[Archaeologus|Archeologi]] in Ascalone magnum [[Ascalonis Canum Coemeterium|canum coemeterium]] invenerunt, quod ad ritum Phoenicum pertinebat. In eo coemeterio plus quam mille [[Canis|canes]] erant.<ref name="BibleWalks"/> [[Alexander Magnus|Alexandro Magno]] Ascalon se anno [[332 a.C.n.]] dedit, neque, ut [[Gaza]], laesa est.<ref name="BibleWalks"/> Post divisionem imperii [[Alexander Magnus|Alexandri]], Ascalon in [[Regnum Ptolemaicum|regno Ptolemaico]] erat, et urbs sui iuris facta est. Tum [[Iudaei]] in Ascalone floruerunt. Urbs deinde ab [[Antiochus III|Antiocho III]] capta sedes [[Cultura Graeca|culturae Graecae]] magni momenti facta est. Propter imminutam potentiam [[Seleucidae|Seleucidarum]], Anno [[104 a.C.n.]] Ascalon rursus in libertatem se recepit. Reges {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Hyrcanus|Ioannes Hyrcanus|en|he|qid=Q319043}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alexander Jannaeus|Alexander Jannaeus|en|he|qid=Q319107}} ex [[Hasmonaei|genere Hasmonaeorum]] urbem capere frustra conati sunt.<ref name="JewishLibrary"/> [[Fasciculus:Ask NTL PARK.jpg|thumb|Columnae Romanae in Saepto Nationali Ascalonis.]] [[Imperium Romanum|Aetate Romana]], Colonia Ascalonensis liberate et foederata fuit. In urbe [[Paganismus|pagani]] [[Apollo|Apollinem]], [[Hercules|Herculem]], et [[Atargatis|Atargatidem]] venerati sunt, deam facie et parte superiore corporis muliebri, parte inferiore corporis et cauda piscis. [[Herodes Magnus|Herodes]], quamquam urbem non regebat, fora tamen ibi atque balnea publica hortosque exstruxit, fortasse quod ibi natus erat. In [[Primum Bellum Iudaicum|primo bello Iudaico]], Ascalon Iudaeos aggressus, victor exiit.<ref name="JewishLibrary"/> Tempore [[Misna]] et [[Talmud]], [[Iudaei]] in urbe degere soliti sunt, quarum [[Synagoga|synagogas]] [[Synagoga|archeologi]] invenerunt. In Talmude de [[Arbustum|pomariis]], quae reditus e [[Babylonia]] prope Ascalonem fundaverunt, legitur.<ref name="JewishLibrary"/> Aetate Byzantina, urbs [[Religio Christiana|Christiana]] facta est. Ascalon centrum commercii [[vinum|vini]] optimi et [[frumentum|frumenti]] erat.<ref name="BibleWalks"/> Vinum ex Ascalone illo tempore in [[Anglia]] repertum est.<ref>{{Opus | url= https://cbnisrael.org/2024/10/15/biblical-israel-ashkelon-4/ | titulus= Biblical Israel: Ashkelon | cognomen auctoris= Turnage | nomen auctoris= Marc | tempus=15-10-2024 | domus editoria=CBN Israel}}</ref> === Medium Aevum === Anno [[637]] Ascalon ab Arabibus capta atque deleta est. Anno [[685]] urbs restituta est, in qua iam et [[Christianus|Christiani]] et [[Iudaei]] et [[Samaritani]] et [[Musulmanus|Musulmani]] habitabant. Inter religiones interdum erant conflictus, propter quos ecclesia in urbe anno [[937]] combusta est.<ref name="BibleWalks"/> [[File:Battle of Ascalon-engraving.jpg | thumb | Pugna Ascalonis]] Cum [[Regnum Hierosolymitanum]] a [[Expeditio sacra|crucesignatis]] conditum esset, urbs inter Christianos et Musulmanos finis facta est. Diu exercitus circa urbem pugnaverunt, et anno [[1099]] [[Pugna Ascalonis|pugna Ascalonis]] committeretur. Crucesignati Ascalonem aliquandiu teneuerunt, deinde ad [[Oriens|orientem]] se receperunt. Ab anno [[1101]] ad annum [[1114]] Aegyptii terram sanctam capere conabantur, dum duus exercitus circa urbem saepissime puganabant. Anno [[1125]] Rex [[Balduinus II (rex Hierosolymitanus)|Balduinus II]] Ascalonem capere frustra conatus est, anno autem [[1154]] [[Balduinus III (rex Hierosolymitanus)|Balduinus III]] successit. Urbs crucesignatis magni momenti fuit; anno autem [[1187]], [[4 Septembris|quarto die mensis Septembris]], a [[Saladinus|Saladino]] capta est, qui castella, ne Christiani eis uterentur, delevit.<ref name="BibleWalks"/> Anno [[1191]], [[Ricardus I (rex Angliae)|Rex Ricardus I]] Ascalonem recepit atque muros aedificavit, quos Arabes rursus deleverunt. Anno [[1240]], [[Ricardus (comes Cornubiae)|Ricardus comes Cornubiae]] urbem iterum munivit. Anno autem [[1247]], [[Ayyubidae]] urbem ceperunt. Anno [[1270]], urbs a [[Mamluci|Mamlucis]] capta atque deleta est, nec Crucesignati eam rursus condiderunt. Dua [[oppidum|oppida]] Arabum, Maj’dal et Jurah, prope Ascalonem antiquam condita sunt, in quibus homines ex Aegypto vivebant.<ref name="BibleWalks"/> == Urbes Geminae == * {{Vexillum icon|Canada}} [[Côte Saint-Luc]], [[Quebecum]], [[Canada]] (ab anno [[1975]])<ref>{{opus | url=https://cotesaintluc.org/en/the-city/about-csl/ | titulus=About CSL | domus editoria= cotesaintluc.org}}</ref><ref>{{opus | url=https://www.bnaibrith.ca/advocacy/jewish-heritage-month/jhm-cote-saint-luc/ | titulus=JEWISH HERITAGE MONTH PARTNER: COTE SAINT LUC, QUEBEC | domus editoria= Bnai Brith Canada}}</ref> * {{Vexillum icon|Ruthenia Alba}} [[Grodna]], [[Ruthenia Alba]] (ab anno [[2011]])<ref>{{Opus | tempus= 23-02-2011 | url= https://ashkelon.news/article/9023 |titulus= עוד עיר תאומה ברית ערים תאומות נחתמה בין העיר אשקלון לגרודנו (בלרוס). רה"ע של גרודנו קוזלקוב בוריס הגיע לאשקלון עם אנשי עסקים המעוניינים ליצור קשרי מסחר | domus editoria= ashkelon.news}}</ref><ref>{{Opus | tempus= 2011-03-01 13:16 | url=https://web.archive.org/web/20190402150430/https://news.tut.by/society/216834.html | titulus= Израильский город Ашкелон стал двенадцатым городом-побратимом Гродно | domus editoria=news.tut.by}}</ref> * {{Vexillum icon|Francia}} [[Aquae Sextiae]], [[Francia]] (ab anno [[1994]])<ref>{{Opus | url=https://www.aixenprovence.fr/Ashkelon-ISRAEL | titulus=Ashkelon (ISRAEL) | domus editoria= aixenprovence.fr}}</ref> * {{Vexillum icon|Germania}} [[Pancovium]], [[Germania]] (Ab anno [[1994]])<ref>{{Opus | url=https://www.berlin.de/ba-pankow/ueber-den-bezirk/staedtepartner/artikel.1535473.en.php | titulus = City Partnerships | domus editoria= Bezirksamt Pankow}}</ref><ref>{{Opus | url=https://pankow-ashkelon.org/en/about-us | titulus= About Us | domus editoria= Freundeskreis Berlin Pankow-Ashkelon}}</ref> * {{Vexillum icon|Civitates Foederatae Americae}} [[Portlandia (Oregonia)|Portlandia]], [[Oregonia]], [[Civitates Foederatae Americae]] (ab anno [[1987]])<ref>{{Opus | url=https://www.studycountry.com/wiki/what-is-portland-oregon-sister-city | titulus=What is Portland Oregon sister city? | domus editoria= studycountry.com}}</ref> * {{Vexillum icon|Civitates Foederatae Americae}} [[Baltimora (Terra Mariae)|Baltimora]], [[Terra Mariae]], [[Civitates Foederatae Americae]] (ab anno [[2003]])<ref>{{Opus | url=https://baltimorefishbowl.com/stories/baltimores-awkward-relationship-sister-cities/ |domus editoria= Baltimore Fish Bowl | titulus=Baltimore’s Awkward Relationship with Our Sister Cities |nomen auctoris=Rachel | cognomen auctoris=Monroe | tempus=22-04-2014}}</ref><ref>{{Opus | url= https://www.jewishtimes.com/baltimore-ashkelon-partnership-supports-israeli-city-after-rocket-strikes/ | titulus= Baltimore-Ashkelon Partnership Supports Israeli City After Rocket Strikes | nomen auctoris=Jillian |cognomen auctoris=Diamond | tempus=24-05-2023 | domus editoria=Jewish Times}}</ref><ref>{{Opus |url=https://associated.org/stories/the-baltimore-ashkelon-partnership-celebrating-20-years/ | titulus=The Baltimore-Ashkelon Partnership: Celebrating 20 Years | domus editoria= The Associated Jewish Federation in Baltimore}}</ref> * {{Vexillum icon|Civitates Foederatae Americae}} [[Sacramentum (California)|Sacramentum]], [[California]], [[Civitates Foederatae Americae]] (ab anno [[2012]])<ref>{{Opus | url=https://www.timesofisrael.com/after-battle-sacramento-okays-sisterhood-with-ashkelon/ | domus editoria= Times of Israel | titulus= After battle, Sacramento okays sisterhood with Ashkelon | nomen auctoris= Joshua | cognomen auctoris= Davidovich | tempus=15-08-2012}}</ref><ref>{{Opus | url=https://www.cbsnews.com/sacramento/news/sumy-ukraine-becomes-sacramentos-latest-sister-city/ | titulus=Sumy, Ukraine becomes Sacramento's latest Sister City | domus editoria= CBS News | nomen auctoris=Cecilio | cognomen auctoris= Padilla| tempus=29-06-2023}} “Eleven other cities have been named Sister Cities with Sacramento … Ashkelon, Israel”</ref><ref>{{Opus |url=https://jweekly.com/2012/08/17/its-unanimous-sacramento-ashkelon-now-sister-cities/ | domus editoria= Jewish Weekly | titulus= Its unanimous: Sacramento, Ashkelon now sister cities | nomen auctoris= Emma | cognomen auctoris=Silvers |tempus=17-08-2012}}</ref> * {{Vexillum icon|Polonia}} [[Sopot (Polonia)|Sopot]], [[Polonia]] (ab anno [[1993]] ad annum [[2025]])<ref>{{Opus | titulus= Sopot pierwszym samorządem w Polsce, który zerwał partnerstwo z izraelskim miastem. Zdecydowali o tym radni | url= https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,32429747,sopot-pierwszy-w-polsce-zerwal-partnerstwo-z-izraelskim-miastem.html | tempus=27-11-2025 | nomen auctoris= Maciej | cognomen auctoris= Pietrzak | domus editoria= wyborcza.pl}}</ref><ref>{{Opus | titulus= הלחץ הפרו-פלסטיני הכריע 30 שנות יחסים: בוטל הסכם "ערים תאומות" בין אשקלון לסופוט | url= https://www.maariv.co.il/news/world/article-1257675 | tempus=01-12-2025 | nomen auctoris= דן | cognomen auctoris= עזרא | domus editoria= מעריב}}</ref><ref>{{Opus | titulus= "בגלל רצח העם בעזה": עיירת נופש בפולין ביטלה ברית ערים תאומות עם אשקלון | url= https://www.ynet.co.il/news/article/r1ucjukbbx | tempus=30-11-2025 | nomen auctoris 1= איתמר | cognomen auctoris 1= אייכנר | domus editoria= ynet | nomen auctoris 2= רוני | cognomen auctoris 2= גרין שאולוב}}</ref><ref>{{Opus | titulus= לאחר 32 שנים: בוטלה שותפות עיר תאומה עם אשקלון בגלל "רצח עם בעזה" | url= https://www.kan-ashkelon.co.il/news/99197 | tempus=30-11-2025 | nomen auctoris= דוד | cognomen auctoris= לוי | domus editoria= כאן חדשות דרום אשקלון}}</ref><ref>{{Opus | titulus= "רצח עם": העיר באירופה שביטלה הסכם ערים עם אשקלון | url= https://www.i24news.tv/he/news/international/europe/artc-30d542eb | tempus=30-11-2025 | nomen auctoris= מעיין | cognomen auctoris= רפאל | domus editoria= i24}}.</ref> * {{Vexillum icon|Ucraina}} [[Uman]], [[Regio Circassiensis]], [[Ucraina]] (ab anno [[2010]])<ref>{{Opus|url=https://uman-rada.gov.ua/index.php/mizhnarodni-zviazky | domus editoria=Уманська міська рада Виконавчий комітет | titulus=Міжнародні зв'язки}}</ref> == Notae == <references /> == Nexus interni == * [[Ascalon (urbs antiqua)]] * [[Israël]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ashkelon|Ascalonam}} {{Fontes geographici}}{{dubcat}} <!--[[Categoria:Urbes Israelis]]--> 9o009la8oa3resl6h3z68apbwul9t0t 0 284038 3954255 3953367 2026-04-11T02:25:56Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}; typographia 3954255 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Lilius Gregorius Gyraldus}}<ref>Vel ''Lilius Graegorius Zyraldus''.</ref> ([[Italice]] ''Lilio'' vel ''Giglio Gregorio Giraldi,'' die [[13 Iunii]] [[1479]] [[Ferraria (Italia)|Ferrariae]] natus; mense Februario anno [[1552]] ibidem mortuus) fuit [[humanista]] Italicus et scriptor Latinus. ==Vita== [[File:Lilio Gregorio Giraldi De deis gentium.jpg|thumb|Lilii Giraldi ''De deis gentium'' editionis Lugdunensis titulus]] [[Ferraria (Italia)|Ferrariae]] natus, [[Neapolis|Neapoli]] educabatur, ubi [[Iovianus Pontanus|Pontano]] et [[Iacobus Sannazarius|Sannazario]] familiaris fuit. Anno 1507 [[Mediolanum|Mediolani]] discipulus [[Demetrius Chalcocondyles|Demetrii Chalcocondylis]] factus est. {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Hercules Rangoni||it|qid=Q1772203}} cardinalis Gyraldi discipulus et patronus fuit. Anno 1527 [[Direptio Romana|Roma capta]] et direpta et cardinali Rangoni mortuo Lilius domum et bibliothecam perdidit et in [[Bononia]]m abiit, post in Ferrariam revertit, ubi in circulo [[Renata (principissa Franciae)|Renatae ducissae]] versabatur. Non in paupertate extrema mortuus est, ut [[Montanus]] putabat<ref>[http://bribes.org/trismegiste/es1ch34.htm ''Essais'', I 34.</ref>, quamquam [[Podagra|podagra]] affectus lectum non relinquebat. ==Notae== <references /> ==Opera== * [https://books.google.com/books?id=-HFeAAAAcAAJ De Musis syntagma] * [https://archive.org/details/bub_gb_EqRMPC922_kC/page/n13 De historia poetarum tam Græcorum quam Latinorum dialogi decem] * [https://books.google.com/books?id=tdFoHQAACAAJ De poetis nostrorum temporum dialogi duo] * [https://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb11193473_00005.html De deis gentium libri XVII] * [https://books.google.com/books?id=zSJSAAAAcAAJ Herculis vita] * Philosophi Pythagoræ symbolorum interpretatio, cui adjecta sunt Pythagorica præcepta mystica a Plutarcho interpretata * Libellus quo ænigmata pleraque antiquorum explicantur * De annis et mensibus ceterisque temporum partibus, una cum calendario Romano et Græco * De re nautica libellus * [https://books.google.com/books?id=Ro9JAAAAcAAJ De sepulcris et vario sepeliendi ritu libellus] * [https://books.google.com/books?id=cfY7AAAAcAAJ Dialogismi XXX] ==Editiones novae== * Claudia Pandolfi (ed.), Lilio Gregorio Giraldi. Due dialoghi sui poeti dei nostri tempi, Ferrariae 1999 (''Dialogi de poetis'' cum versione Italica) * John N. Grant (ed.), Lilio Gregorio Giraldi. Modern Poets. The I Tatti Renaissance Library, vol. 48, Harvard University Press, 2011 (''Dialogi de poetis'' cum versione Anglica). ==Bibliographia== {{Fontes biographici}} *Mary Helen Deel, The Theory of Poetry of Lilius Gyraldus (tesis), State College of Washington, 1934. *Maia W. Gahtan, Giraldi's Ænigmata, Tempe, Arizona, 2006. {{Lifetime|1479|1552|Gyraldus, Lilius}} [[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]] [[Categoria:Humanistae]] [[Categoria:Mythographi]] [[Categoria:Scriptores Italiae]] sivbyk1avb6bpr3ih4yrf5rlywb25ht 0 293349 3954217 3581671 2026-04-11T00:48:57Z ~2026-22030-98 207834 Annos missionum correxi. 3954217 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Artemis program (original with wordmark).svg|thumb|[[Insigne]] Programmatis ''Artemis'']] '''Programma Artemis''', sub aegide [[NASA]] est [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis]] et aliis civitatibus<ref>Nunc programmati intersunt [[Ordo Europaeus spatio cosmico investigando]] et ordines spatiales [[Iaponia]]e, [[Canada]]e, [[Italia]]e, [[Australia]]e, [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] ac [[Emiratus Arabici Coniuncti|Emiratuum Arabicorum Coniunctorum]].</ref> labor [[astrovolatus]] qui iterum - primum post annum [[1972]] - homines in [[Luna (satelles)|Lunam]] mittere debet. Volatus iam apparati sunt {{creanda|en|Artemis 1|Artemis I}} (anno [[2022]] sine hominibus, circum Lunam), {{creanda|en|Artemis 2|Artemis II}} (anno [[2026]] cum hominibus, circum Lunam) et {{creanda|en|Artemis 3|Artemis III}} (anno [[2028]] cum hominibus, appulsio in Lunam). == Notae == <references /> == Nexus interni == *[[Programma Apollo]] *[[Volatus spatialis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Artemis program|Programma Artemis}} * [https://www.nasa.gov/specials/artemis/ De programmate Artemis] apud [[NASA]] {{stipula}} [[Categoria:Itinera caelestia]] [[Categoria:Luna]] kq5or5mm0911bajfdylpb9ozxp1g3nv 3954218 3954217 2026-04-11T00:53:07Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954218 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Artemis program (original with wordmark).svg|thumb|[[Insigne]] Programmatis ''Artemis'']] {{res|Programma Artemis}}, sub aegide [[NASA]] est [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis]] et aliis civitatibus<ref>Nunc programmati intersunt [[Ordo Europaeus spatio cosmico investigando]] et ordines spatiales [[Iaponia]]e, [[Canada]]e, [[Italia]]e, [[Australia]]e, [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regni]] ac [[Emiratus Arabici Coniuncti|Emiratuum Arabicorum Coniunctorum]].</ref> labor [[astrovolatus]] qui iterum—primum post annum [[1972]] - homines in [[Luna (satelles)|Lunam]] mittere debet. Volatus iam apparati sunt {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Artemis I||en|qid=Q3389152}} (anno [[2022]] sine hominibus, circum Lunam), {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Artemis II||en|qid=Q16947045}} (anno [[2026]] cum hominibus, circum Lunam) et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Artemis III||en|qid=Q21028127}} (anno [[2028]] cum hominibus, appulsio in Lunam). == Notae == <references /> == Nexus interni == *[[Programma Apollo]] *[[Volatus spatialis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Artemis program|Programma Artemis}} * [https://www.nasa.gov/specials/artemis/ De programmate Artemis] apud [[NASA]] {{stipula}} [[Categoria:Itinera caelestia]] [[Categoria:Luna]] ck9djrd0ubx9qzd32edba6cqlymge4c 1 294182 3954131 3588227 2026-04-10T14:28:38Z Andrew Dalby 1084 Andrew Dalby movit paginam [[Disputatio:Bartholdus Georgius Niebuhr]] ad [[Disputatio:Bartholdus Georgius Niebuhrius]]: nomen Latine usitatum 3588227 wikitext text/x-wiki ==Fons recensionis mense Decembri 2020== ''Meyers Großes Konversations-Lexikon'', tomus 14. Lipsiae 1908, p. 628 ([http://www.zeno.org/nid/20007153023 hic in interreti]) fmgriusieuldu1r0zpjynmzqngbyf2o 0 303013 3954253 3953211 2026-04-11T02:23:17Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954253 wikitext text/x-wiki {{disnomen}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Germanica | significatio = “multus illustris” | imago = 322 Moëlan Chapelle Saint-Philibert Statue de Saint-Philibert XVIIe.jpg | capitulum = [[Sanctus Philibertus Gemeticensis]], abbas Francus | dies = 20 Augusti }} {{res|Philibertus}} est [[nomen proprium]] ac [[praenomen]] masculinum, [[Theodisce|Theodisca]] origine, quod e [[vocabulum|vocabulis]] ''filu'' ('multus') et ''berhta'' ('illustris') ducitur.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/filibert Filibert]”. {{Ling|Anglice}}</ref> Hodie usitatum est in [[Italia]] ([[Italice]] ''Filiberto'') atque [[Francogallia]] ([[Francogallice]] ''Philibert''). == Qui hoc nomen habuerint == * [[Felix Antonius Philibertus Dupanloup]] * [[Emanuel Philibertus Sabaudiae]] == Qui hoc praenomen habuerint == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Philibertus Babou de la Bourdaisière||fr|qid=Q3378919}}, cardinalis * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Philibertus Delorme||fr|qid=Q440053}} * [[Philibertus Gemeticensis]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Philibertus Orry||fr|qid=Q921205}} * [[Philibertus Tsiranana]] === Duces Sabaudiae === * [[Philibertus I Sabaudiae]] * [[Philibertus II Sabaudiae]] == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] i1b4c10amol08iq19bxljwvs9nas7j7 10 310473 3954263 3948972 2026-04-11T02:40:33Z Grufo 64423 +‘|propositum=exhibitio’ 3954263 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula obsoleta|subst:pcc}} {{Formula transitoria}} {{Formula numquam substituenda|...}} Adde hanc formulam '''nexui rubro''' qui tibi videtur non esse intellegibilis. Paginae quae hac formula utuntur in [[:Categoria:Paginae quae nexus internos obscuros exhibent]] numerabuntur. == De usu == * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Nexus obscurus|Supercalifragilisticexpialidocious}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Nexus obscurus|propositum=exhibitio|Supercalifragilisticexpialidocious}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Nexus obscurus|Ionovehiculum|Ionovehiculorum}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Nexus obscurus|propositum=exhibitio|Ionovehiculum|Ionovehiculorum}} Dehinc, si quidam nexus obscurus interea creetur, pagina petens ad categoriam [[:Categoria:Paginae creationem iam exsistentium paginarum petentes]] traducetur, et hic codex HTML nexui adiungetur: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><span class="iam-creata"></span></syntaxhighlight>. Si nexus ad paginas iam creatas qui hac formula utuntur videre vis, adde hos versus [[Special:MyPage/common.css|tuo folio CSS]]: <syntaxhighlight lang="css">span.iam-creata::after { content: "[!]"; padding-left: 1px; font-size: .75em; vertical-align: super; color: red; font-style: italic; font-weight: bold; }</syntaxhighlight> == Ulteriora si cupis == {{Categoriae vestigatoriae formulae|Paginae quae nexus internos obscuros exhibent}} * {{Fn|Creanda}} * {{Fn|Dubium}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae scholiasticae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae de rebus corrigendis|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> e3xts551je50ov7d6wxmvm24s72lmao 0 310860 3954258 3953673 2026-04-11T02:30:16Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954258 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Germanica | significatio = “amicus audax” | imago = Baldwin I of Jerusalem.jpg | capitulum = [[Balduinus I (rex Hierosolymitanus)]] | dies = }} {{res|Balduinus}} est nomen [[praenomen|praenomenque]] masculinum, Germanica origine, quod e [[Vocabulum|vocabulis]] ''bald'' (“audax”) et ''win'' (“amicus”) originem ducit.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/baldwin Baldwin]”. {{Ling|Anglice}}</ref> == Qui hoc nomen habuerint == * [[Balduinus (rex Belgarum)]] * [[Balduinus Exoniensis]] * [[Balduinus Tolosanus]] === Imperatores Imperii Latini === * [[Balduinus I (imperator)]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Balduinus II (imperator)||d|qid=Q269573}} === Reges Hierosolymitani === * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Balduinus I (rex Hierosolymitanus)||d|qid=Q51717}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Balduinus II (rex Hierosolymitanus)||d|qid=Q51718}} * [[Balduinus III (rex Hierosolymitanus)]] * [[Balduinus IV (rex Hierosolymitanus)]] * [[Balduinus V (rex Hierosolymitanus)]] == Qui hoc praenomen habuerint == * [[Balduinus de Bodinat]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Balduinus de Groot||nl|qid=Q576362}} * [[Balduinus de Ibelino]] * [[Balduinus Lonsdale]] == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[1491 Balduinus]], asteroides [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] 3z77w4gkisywt8pmyeqcddrd5tkgbpw 0 314509 3954254 3953213 2026-04-11T02:24:33Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954254 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Arabica | significatio = “interpres” | imago = Idris I (1951).jpg | capitulum = [[Idris I]], rex Libyae }} {{res|Idris}}, seu {{res|Edrisus}},<ref>“Tum Almamunus, seu Edrisus Hispali cum ingenti equitum Christianorum exercitu profectus, de imperio acriter cum Iahia dimicavit”; ''Bibliotheca arabico-hispana escurialensis'' (Matriti, 1770): 223 [https://www.google.it/books/edition/Bibliotheca_arabico_hispana_escurialensi/jsDKc05YAsUC?hl=it&gbpv=1&dq=almamunus&pg=PA223&printsec=frontcover].</ref> est [[Nomen proprium|nomen]] atque [[praenomen]] masculinum Arabicum ([[Arabice]] ﺍﺩﺭﻳﺲ, ''Idrīs'') quod '[[Interpres|interpretem]]' significat.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/idris-1 Idris]”. {{Ling|Anglice}}.</ref> Apud [[Musulmani|Musulmanos]] Idris est nomen prophetae [[Enoch (propheta)|Enoch]]. ''Idriss'' atque ''Idrissa'' sunt formae quae in civitatibus [[Barbaria (Africa)|Barbariae]] atque [[Africa Occidentalis|Africae Occidentalis]] adhibetur.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/idriss/submitted Idriss]”. {{Ling|Anglice}}.</ref><ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/idrissa Idrissa]”. {{Ling|Anglice}}.</ref> == Qui hoc nomen habuerint == * [[Idris I]], rex Libycus * [[Nīčīrvān Īdris Bārzānī]] * [[Mahometus Idriss Déby]] * [[Abdoulaye Idrissa Maïga]] == Qui hoc praenomen habuerint == * [[Idriss Déby]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Idris Elba||en|qid=Q342604}} * [[Idrissa Ouédraogo]] == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] qr3yn20q30p81v913134voe0htzt0y6 10 316960 3954237 3953288 2026-04-11T01:42:01Z Grufo 64423 Mendam correxi 3954237 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#if:{{{url|}}} | {{safesubst:<noinclude />#if:{{{commentatio|}}} | <cite style="font-style: {{{font-style|italic}}};">[[{{{commentatio}}}|{{{titulus}}}]]</cite> {{safesubst:<noinclude />#if:{{{url_aliis_formis|}}} | <span style="font-family: monospace; word-spacing: -0.4em; font-weight: bold;">&#91;[{{{url}}} situs]; {{{url_aliis_formis}}}&#93;</span> | <small>&#91;[{{{url}}} situs]&#93;</small> }} | <cite style="font-style: {{{font-style|italic}}};">[{{{url}}} {{{titulus}}}]</cite>{{safesubst:<noinclude />Idcirco spatium|{{{url_aliis_formis|}}}}}{{safesubst:<noinclude />#if:{{{url_aliis_formis|}}} | <span style="font-family: monospace; word-spacing: -0.4em; font-weight: bold;">&#91;{{{url_aliis_formis}}}&#93;</span> }} }}{{safesubst:<noinclude />Idcirco spatium|{{{retrospectio|}}}}}{{safesubst:<noinclude />#if:{{{retrospectio|}}} | <small>⟨[https://web.archive.org/web/{{{retrospectio}}}/{{{url}}} retrospectio diei {{safesubst:<noinclude />#time:j xg Y|{{{retrospectio}}}}}]⟩</small> }} | <cite style="font-style: {{{font-style|italic}}};">{{safesubst:<noinclude />Fortasse nexus|{{{commentatio|}}}|{{{titulus}}}}}</cite> }}{{safesubst:<noinclude />Idcirco verbatim|{{{latine|}}}| &#91;‘{{safesubst:<noinclude />#if:{{{url_latine|}}}|[{{{url_latine}}} {{{latine}}}]|{{{latine}}}}}{{safesubst:<noinclude />Idcirco verbatim|{{{retrospectio_latina|}}}| <small>⟨[https://web.archive.org/web/{{{retrospectio_latina}}}/{{{url}}} retrospectio Latina diei {{safesubst:<noinclude />#time:j xg Y|{{{retrospectio_latina}}}}}]⟩</small>}}{{safesubst:<noinclude />#if:{{{url_latine_aliis_formis|}}} | ’—<span style="font-family: monospace; word-spacing: -0.4em; font-weight: bold;">{{{url_latine_aliis_formis}}}{{safesubst:<noinclude />#if:{{{genus|}}}|</span>; {{{genus}}}|</span>}} | {{safesubst:<noinclude />#if:{{{genus|}}}|’; {{{genus}}}|’}} }}&#93;|{{safesubst:<noinclude />Sin secus verbatim|{{{genus|}}}|| &#91;|&#93;}}}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude> kmktg2dhyq63ouz2ez341amxk7u500f 10 317032 3954232 3952851 2026-04-11T01:16:53Z Grufo 64423 Ad priorem recensionem reversus sum 3954232 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />si in substitutione | 1 = <noinclude />{<noinclude />{<noinclude />Opus{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| entering_substack| with_name_matching |^author%d*$|or |^first%d*$|or |^author%-first%d*$|or |^last%d*$|or |^author%-last%d*$|or |^author%-link%d*$| detaching_substack| grouping_by_calling|Opus/inferendum/auctor| combining_by_calling|Opus/inferendum/enumeratio|1| leaving_substack| snapshotting| entering_substack| with_name_matching |^editor%d*$|or |^editor%-first%d*$|or |^editor%-last%d*$|or |^editor%-link%d*$| detaching_substack| grouping_by_calling|Opus/inferendum/redactor| combining_by_calling|Opus/inferendum/enumeratio|2| leaving_substack| snapshotting| entering_substack| with_name_matching |^translator%d*$|or |^translator%-first%d*$|or |^translator%-last%d*$|or |^translator%-link%d*$| detaching_substack| grouping_by_calling|Opus/inferendum/interpres| combining_by_calling|Opus/inferendum/enumeratio|3| leaving_substack| snapshotting| entering_substack| with_name_matching|bibcode-access|strict| or|doi-access|strict| or|hdl-access|strict| or|jstor-access|strict| or|ol-access|strict| or|osti-access|strict| or|ssrn-access|strict| or|s2cid-access|strict| or|url-access|strict| mapping_by_replacing|^%s*free%s*$|liberus|1| mapping_by_replacing|^%s*registration%s*$|sociis|1| merging_substack| entering_substack|new| pulling|archive-url| mapping_by_replacing|^.*/(%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d)/.*$|%1|1| merging_substack| flushing| flushing| flushing| concat_and_call|Opus/inferendum/cetera }} <noinclude />}<noinclude />}<noinclude /> | 2 = {{Error|Error: Haec formula semper [[Auxilium:Substitutio|substituenda]] est. Scribe autem: {{vvt|<nowiki>{{subst:opus/i</nowiki>{{#invoke:params|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|list}}<nowiki>}}</nowiki>}}.}} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|proprietas=distributa}}</noinclude> mecyoovs15ombm8zrq3e6dso60avvzm 3954233 3954232 2026-04-11T01:17:54Z Grufo 64423 Mendam correxi 3954233 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />si in substitutione | 1 = <noinclude />{<noinclude />{<noinclude />Opus{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| entering_substack| with_name_matching |^author%d*$|or |^first%d*$|or |^author%-first%d*$|or |^last%d*$|or |^author%-last%d*$|or |^author%-link%d*$| detaching_substack| grouping_by_calling|Opus/inferendum/auctor| combining_by_calling|Opus/inferendum/enumeratio|1| leaving_substack| snapshotting|entering_substack| with_name_matching |^editor%d*$|or |^editor%-first%d*$|or |^editor%-last%d*$|or |^editor%-link%d*$| detaching_substack| grouping_by_calling|Opus/inferendum/redactor| combining_by_calling|Opus/inferendum/enumeratio|2| leaving_substack| snapshotting|entering_substack| with_name_matching |^translator%d*$|or |^translator%-first%d*$|or |^translator%-last%d*$|or |^translator%-link%d*$| detaching_substack| grouping_by_calling|Opus/inferendum/interpres| combining_by_calling|Opus/inferendum/enumeratio|3| leaving_substack| snapshotting|entering_substack| with_name_matching|bibcode-access|strict| or|doi-access|strict| or|hdl-access|strict| or|jstor-access|strict| or|ol-access|strict| or|osti-access|strict| or|ssrn-access|strict| or|s2cid-access|strict| or|url-access|strict| mapping_by_replacing|^%s*free%s*$|liberus|1| mapping_by_replacing|^%s*registration%s*$|sociis|1| merging_substack| snapshotting|entering_substack| with_name_matching|url-status|strict| mapping_by_replacing|^%s*live%s*$|vivit|1| mapping_by_replacing|^%s*dead%s*$|obiit|1| mapping_by_replacing|^%s*deviated%s*$|deviavit|1| mapping_by_replacing|^%s*unfit%s*$|malefacit|1| mapping_by_replacing|^%s*usurped%s*$|usurpatur|1| mapping_by_replacing|^%s*bot:%s*unknown%s*$|ignoratur|1| merging_substack| entering_substack|new| pulling|archive-url| mapping_by_replacing|^.*/(%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d%d)/.*$|%1|1| merging_substack| flushing| flushing| flushing| concat_and_call|Opus/inferendum/cetera }} <noinclude />}<noinclude />}<noinclude /> | 2 = {{Error|Error: Haec formula semper [[Auxilium:Substitutio|substituenda]] est. Scribe autem: {{vvt|<nowiki>{{subst:opus/i</nowiki>{{#invoke:params|setting|ih/p|{{!}}|{{=}}|list}}<nowiki>}}</nowiki>}}.}} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|proprietas=distributa}}</noinclude> 2l8arxw0us3dtc7q5kmm8uomo42kfiy 0 318001 3954273 3897773 2026-04-11T11:58:07Z Cyprianus Marcus 66550 3954273 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:Potamogeton nodosus, rivierfonteinkruid.jpg|thumb|''Potamogeton nodosus'' L.: conspiciuntur [[folium|folia]] tum natantia tum demersa (obscure viridia), stipulae (prasinae), caulis (ruber) cum spica ad extremitatem; in imo paginae monstrantur sectiones caulis atque [[flos]] eiusque partes.]] '''''Potamogeton''''' est [[Genus (taxinomia)|genus]] [[Plantae|plantarum]] [[Angiospermae|angiospermarum]] [[aqua]]ticarum. == Nomen et taxinomia == Nomine ''Potamogetonis'', e [[vocabulum|vocabulis]] [[Graece|Graecis]] ποταμός '[[fluvius]]' et γείτων 'vicinus' compositum, iam apud [[Dioscorides|Dioscoridem]] ''Potamogetonem natantem'' designante, [[Linnaeus]] ad genus significandum usus est.<ref>Gilbert-Carter, H. 1964. ''Glossary of the British flora.'' Editio tertia. Cantabrigiae: Cambridge University Press.</ref> Hoc genus est [[typus familiae]] [[Potamogetonaceae|Potamogetonacearum]], ad [[Ordo (taxinomia)|ordinem]] [[Alismatales|Alismatalium]] [[Classis (taxinomia)|classis]] [[Monocotyledoneae|Monocotyledonearum]] pertinentis.<ref name=":0" /> == Descriptio == === Morphologia === [[Herba]]e aquaticae, [[Folium|foliis]] demersis vel natantibus, distiche alternis. [[Inflorescentia]] spicata. [[Flos|Flores]] hermaphroditi, parvi, virescentes rufescentes brunneive, [[Tepalum|tepalis]] [[Stamen (botanice)|staminibusque]] quaternis, antheris extrorsis, carpellis tum singulis tum quaternis. [[Fructus]] tamquam drupae describi possunt, sed reapse nullis aliis fructibus similes sunt.<ref>Bentham, G. & Hooker, J.D. (1883). ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/14690#page/575/mode/1up Genera plantarum, ad exemplaria imprimis in herbariis Kewensibus servata definita. Voluminis tertii Pars II, sistens Monocotyledonum ordines XXXIV]''. Londini: L. Reeve & Co., Williams & Norgate.</ref><ref name=":0">Haynes, R.R., Les, D.H. & Holm-Nielsen, L.B. (1998) ''Potamogetonaceae''. In: K. Kubitzki (ed.), ''The Families and Genera of Vascular Plants, IV: Flowering Plants – Monocotyledons: Alsimatanae and Commelinanae (except Gramineae)'', pp. 408–415. Springer. ISBN 3-540-64061-4.</ref> ''Potamogeton'' a ''[[Groenlandia (planta)|Groenlandia]]'' foliis alternis recedit (in illa sunt autem opposita),<ref name=":0" /> a ''Stuckenia'' vero [[Stipula|stipulis]] liberis vel minus quam per mediam longitudinem folio adnatis, foliis haud canaliculatis, submersis natantibusve (in illa autem stipulae sunt per duas saltem partes longitudinis laminae folii adnatae, folia canaliculata, semper submersa).<ref name=":0" /> === Oecologia === ''Potamogetones'' maximi momenti in vegetatione aquatica sunt eo quod multis [[animal]]ibus [[cibus|cibum]] et locum ubi habitent prebent.<ref name=":4" /> == Species == === Hodiernae === [[Fasciculus:Potamogeton perfoliatus bed, Llyn Cregennan Isaf 2014.jpg|thumb|upright=0.8|''Potamogeton perfoliatus'' L. in lacu Llyn Cregennen Isaf dicto in [[Cambria]].]] [[Species]] ''Potamogetonum'' sunt circiter octoginta<ref name=":0" /> vel centum<ref name=":4" /> et per totum fere [[orbis terrarum|mundum]] inveniuntur. E quibus enumerari possunt: * ''Potamogeton natans'' L. (typus generis), foliis natantibus cum lamina, submersis vero lamina carentibus (in [[Phyllodium|phyllodia]] reductis);<ref name=":1">Zalewska-Gałosz, Ioanna (2008) The genus ''Potamogeton'' L. in Poland – taxonomy and distribution [Polonice, sum summario Anglico]. Cracoviae. ISBN 978-83-925080-7-6</ref><ref name=":2">Tison, J.-M. & de Foucault, B. (2014) ''Flora Gallica. Flore de France.'' Biotope. ISBN 978-2-36662-012-2</ref> * ''Potamogeton nodosus'' L., foliis natantibus submersisque pro maxima parte cum lamina;<ref name=":1" /> * ''Potamogeton lucens'' L. et ''P. perfoliatus'' L., foliis omnibus submersis.<ref name=":3">Markgraf, F. & Zoller, H. (1981) ''Gustav Hegi Illustrierte Flora von Mitteleuropa. Pteridophyta, Spermatophyta. Band I, Teil 2: Gymnospermae, Angiospermae – Monocotyledoneae 1.'' Berolini et Hammaburgi: Paul Parey. ISBN 3-489-51020-8</ref> ''Stuckenia'' Börner, olim frequenter ut subgenus ''Potamogetonis'' habita [''Potamogeton'' subg. ''Coleogeton'' (Rchb.) Raunkiaer],<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> hodie saepius ab illo seiungitur.<ref name=":2" /><ref name=":4">Haynes, R.R. & Hellquist, C.B. (2000) ''[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10726 Potamogetonaceae]''. In: Flora of North America north of Mexico. Volume 22, Magnoliophyta: Alismatidae, Arecidae, Commelinidae (in part), and Zingiberidae. Neo Eboraci: Oxford Univ. Press.</ref><ref>Stace, C. (2019) ''New Flora of the British Isles.'' Editio quarta. C & M Floristics. ISBN 978-1-5272-26302</ref> === Fossiles === ''Potamogeton corticosus'' Nikitin in Dorofeev est species fossilis [[Oligocaenum|oligocaena]] [[Enspila]]e<ref name="Enspila">Theodisce ''Enspel''. Quo de toponymo, vide: Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1).</ref> in [[Rhenania et Palatinatus|Rhenania]] inventa.<ref>Köhler, J. & Uhl, D. (2014) Die Blatt- und Karpoflora der oberoligozänen Fossillagerstätte Enspel (Westerwald, Rheinland-Pfalz, W-Deutschland). ''Mainzer naturwiss. Arch. Beih.'', 35: 1–87.</ref> Sunt forsitan species etiam antiquiores, [[Eocaenum|eocaenae]] nempe, quae in [[Coloratum|Colorato]]<ref>Manchester, S.R. (2001) Update on the megafossil flora of Florissant, Colorado. – In: Evanoff, E., Gregory-Wodzicki, K.M. & Johnson, K.R. (eds), ''[https://pubs.geoscienceworld.org/gsa/books/edited-volume/587/Paleontology-of-the-Upper-Eocene-Florissant Fossil Flora and Stratigraphy of the Florissant Formation, Colorado]''. Denveri: Denver Museum of Nature and Science, pp. 137–161.</ref> et [[Montana]]<ref>Smith, M.A., Greenwalt, D.E. & Manchester, S.R. (2023) [http://fi.nm.cz/wp-content/uploads/2023/11/04_Smith.pdf Diverse fruits and seeds of the mid-Eocene Kishenehn Formation, northwestern Montana, USA, and their implications for biogeography]. ''Fossil Imprint'', 79 (1): 37–88.</ref> inveniuntur. Frequenter ex his speciebus fossilibus endocarpia (putamina scilicet) tantum ad nos pervenerunt.<ref>Teodoridis, V. (2007) [http://www.geology.cz/bulletin/contents/art2007.04.409 Revision of ''Potamogeton'' fossils from the Most Basin and their palaeoecological significance (Early Miocene, Czech Republic).] ''Bulletin of Geosciences'' 82 (4): 409–418.</ref> ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:Potamogeton nodosus kz05.jpg|''Potamogeton nodosus'' L. in Viadro flumine ad Stettinum: folia natantia et spicae Fasciculus:Potamogeton lucens, glanzig fonteinkruid2.jpg|''Potamogeton lucens'' L. Fasciculus:Potamogeton coloratus, weegbreefonteinkruid.jpg|''Potamogeton coloratus'' Hornem. Fasciculus:Potamogeton natans FB-01.png|''Potamogeton natans'' L.: planta florens in medio, in imo a sinistris fragmentum plantae fructiferae Fasciculus:Potamogeton natans2 ies.jpg|''Potamogeton natans'' L.: spica plantae florentis </gallery> == Notae == <references /> [[Categoria:Alismatales]] [[Categoria:Genera plantarum]] [[Categoria:Taxa Linnaei]] pphc75b4z2c5v7xjvnwd1jjicq8xyak 0 318003 3954272 3897639 2026-04-11T11:56:58Z Cyprianus Marcus 66550 3954272 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Groenlandia densa 01 by-dpc.jpg|thumb|''Groenlandia densa'' in flumine Porma dicto in Hispania septentrionali]] '''''Groenlandia''''' '''J. Gay''' est [[Genus (taxinomia)|genus]] [[Plantae|plantarum]] [[Angiospermae|angiospermarum]] [[aqua]]ticarum. ''Groenlandia'' ad familiam [[Potamogetonaceae|Potamogetonacearum]] [[Ordo (taxinomia)|ordinis]] [[Alismatales|Alismatalium]] [[Classis (taxinomia)|classis]] [[Monocotyledoneae|Monocotyledonearum]] pertinet, [[Folium|foliis]] oppositis a ''[[Potamogeton|Potamogetone]]'' (folia alterna habente) recedens.<ref name=":02">Haynes, R.R., Les, D.H. & Holm-Nielsen, L.B. (1998) ''Potamogetonaceae''. In: K. Kubitzki (ed.), ''The Families and Genera of Vascular Plants, IV: Flowering Plants – Monocotyledons: Alsimatanae and Commelinanae (except Gramineae)'', pp. 408–415. Springer. ISBN 3-540-64061-4.</ref> Nomen generis in commemorationem Ioannis Grönland (1824–1891), botanici Germanici datum est.<ref>Burkhardt, L. (2022) ''[https://www.bgbm.org/de/eine-enzyklopadie-zu-eponymischen-pflanzennamen Eine Enzyklopädie zu eponymischen Pflanzennamen: Von Menschen & ihren Pflanzen.]'' Editio tertia. Berolini: Botanic Garden and Botanical Museum Berlin, Freie Universität Berlin.</ref> Huic generi est [[Species (taxinomia)|species]] hodierna unica: ''Groenlandia densa'' (L.) Fourr., in [[Europa]] (a [[Hispania]] usque ad [[Norvegia|Norwegiam]]), in [[Asia]] (orientem versus usque ad [[Siberia|Siberiam]] et [[Afgania|Afganiam]]), atque in [[Africa]] septentrionali crescens.<ref name=":02" /> Praeter hanc species [[Fossile|fossilis]], ''G. pescheri'' D. Uhl & Poschmann, in stratis [[Oligocaenum|oligocaenis]] [[Enspila]]e<ref name="Enspila">Theodisce ''Enspel''. Quo de toponymo, vide: Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1).</ref> [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae]] inventa est.<ref>Uhl, D. & Poschmann, M. (2018) [https://acpa.botany.pl/Groenlandia-pescheri-sp-nov-Potamogetonaceae-nfrom-the-Late-Oligocene-Fossil-Lagerstatte,118542,0,2.html ''Groenlandia pescheri'' sp. nov. (Potamogetonaceae) from the Late Oligocene Fossil-Lagerstätte Enspel (Westerwald, Germany).] ''Acta Palaeobotanica'', 58 (1): 61–72.</ref> == Notae == <references /> [[Categoria:Genera plantarum]] mw3d6kiraqsx8a8vpe6qst1jjwwot9u 0 320901 3954267 3937722 2026-04-11T06:37:42Z Ooligan 141080 Better photo/ foto/ image 3954267 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} [[Fasciculus:2026 María Corina Machado (cropped).jpg|thumb|'''Maria Corina Machado''' anno 2023 picta]] [[Fasciculus:Maria Corina Machado (Sumate) meets George W. Bush (2002).jpg|thumb|'''Maria Corina Machado''' cum [[Georgius W. Bush|Georgio W. Bush]] anno 2005 picta]] '''Maria Corina Machado''' (nata [[7 Octobris]] [[1967]]) est [[politicus|rerum politicarum perita]] [[Venetiola|Venetiolica]], qui [[dictatura]]m [[Nicolaus Maduro|Nicolai Maduro]] ut politica [[oppositio (civilitas)|oppositionis]] per [[manifestatio]]em anno [[2014]] et [[comitia]] praesidis Venetiolae anno [[2024]] oppugnavit. Anno 2024 [[praemium Sacharov]], deinde anno [[2025]] [[praemium Nobelianum pacis]] ratione "activitatis infragilis, quae iura domocratica pro populis [[Venetiola]]e promovet et ad transitionem iustam et patificam e [[dictatura]] ad [[democratia]]m petit.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2025/machado/facts/ De Maria Corina Machado] nobelprize.org</ref> Et anno 2018 una inter "mulieres 100"<ref>[https://www.bbc.com/news/world-46225037 BBC 100 Women 2018: Who is on the list?]</ref> a [[BBC]] et anno 2025, una inter "[[Time 100|centum gravissimos homines]]" a periodico [[Time]] electa est. Et alumna Universitatis Catholicae Andréas Bello est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|María Corina Machado|Maria Corina Machado}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Politici Venetiolae]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Pacis]] [[Categoria:Nati 1967]] ik4q4yp1y980x9oybon783olhx5tybj 3954268 3954267 2026-04-11T06:38:01Z Ooligan 141080 2026 3954268 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}} [[Fasciculus:2026 María Corina Machado (cropped).jpg|thumb|'''Maria Corina Machado''' anno 2026 picta]] [[Fasciculus:Maria Corina Machado (Sumate) meets George W. Bush (2002).jpg|thumb|'''Maria Corina Machado''' cum [[Georgius W. Bush|Georgio W. Bush]] anno 2005 picta]] '''Maria Corina Machado''' (nata [[7 Octobris]] [[1967]]) est [[politicus|rerum politicarum perita]] [[Venetiola|Venetiolica]], qui [[dictatura]]m [[Nicolaus Maduro|Nicolai Maduro]] ut politica [[oppositio (civilitas)|oppositionis]] per [[manifestatio]]em anno [[2014]] et [[comitia]] praesidis Venetiolae anno [[2024]] oppugnavit. Anno 2024 [[praemium Sacharov]], deinde anno [[2025]] [[praemium Nobelianum pacis]] ratione "activitatis infragilis, quae iura domocratica pro populis [[Venetiola]]e promovet et ad transitionem iustam et patificam e [[dictatura]] ad [[democratia]]m petit.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2025/machado/facts/ De Maria Corina Machado] nobelprize.org</ref> Et anno 2018 una inter "mulieres 100"<ref>[https://www.bbc.com/news/world-46225037 BBC 100 Women 2018: Who is on the list?]</ref> a [[BBC]] et anno 2025, una inter "[[Time 100|centum gravissimos homines]]" a periodico [[Time]] electa est. Et alumna Universitatis Catholicae Andréas Bello est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|María Corina Machado|Maria Corina Machado}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Mulieres]] [[Categoria:Politici Venetiolae]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Pacis]] [[Categoria:Nati 1967]] 2cpko9316zyump6d9uqb8f7qe4nf8pa 10 320925 3954257 3940740 2026-04-11T02:29:15Z Grufo 64423 +wikidata 3954257 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}} | {{safesubst:<noinclude />#invoke:params| trimming_values| discarding|propositum| renaming_by_replacing|Wikidata|d|1|strict| renaming_by_replacing|wikidata|d|1|strict| entering_substack| entering_substack|new| pulling|qid| pulling|d| detaching_substack| mapping_by_invoking|vicidata|idem_qid_si_exsistit_aut_nihil| with_value_not_matching|^%s*$| renaming_by_replacing|^.*$|#qid|1| snapshotting| renaming_by_replacing|#qid|NOMEN_CADUCUM|1|strict| leaving_substack| snapshotting| entering_substack| excluding_numeric_names| renaming_by_replacing|^.*$|%0wiki|1| mapping_by_mixing|$#<<>>$@| renaming_by_mixing|NOMEN_CADUCUM| leaving_substack| excluding_non-numeric_names| with_value_not_matching|d|strict| discarding|1|2| mixing_names_and_values|NOMEN_CADUCUM|$@wiki<<>>{{{1}}}| flushing| entering_substack| detaching_substack| dropping_substack| reinterpreting|NOMEN_CADUCUM|splitter_string||setter_string|<<>>|trim_all| mapping_by_invoking|vicidata|qid|names_and_values_as|2|1| renaming_by_replacing|^.*$|#qid|1| flushing| with_value_not_matching|^%s*$| entering_substack| mapping_by_invoking|vicidata|titulus_barbarus|values_only_as|qid|let|1|lawiki| renaming_by_replacing|#qid|#instantia-iam-creata|strict| merging_substack| providing|#qid|| merging_substack| discarding|qid| discarding|1|2| squeezing| concat_and_call|Nexus ad paginam creandam creatamve/bivium | #titulus-iam-creatus = {{safesubst:<noinclude />#ifexist:{{{1}}}|{{{1}}}}} | #pagina-desiderata = {{{1}}} | #verba-ostendenda = {{{2|}}} | #propositum = {{{propositum|}}} }} | {{Error|Error: Nomen paginae Latinae ({{para|1}}) abest.}} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> bmtqtxvl4cqn4pbjome239yw8glytvt 10 323550 3954248 3950487 2026-04-11T02:15:12Z Grufo 64423 +{{[[Module:String|#invoke:string]]|[[Module:String#replace|replace]]}} 3954248 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| with_name_matching|1| trimming_values| reinterpreting|1|trim_all|splitter_pattern|%s+|setter_string|| entering_substack| with_value_matching|^[Pp][Hh]| or|^[Tt][Hh]| or|^[Pp][Ss]| or|^[Aa][Ee]| or|^[Oo][Ee]| or|^[Aa][Uu]| or|^[Ee][Ii]| detaching_substack| mapping_by_invoking|string|replace|4|^(..).*$|%1.|1|false| leaving_substack| mapping_by_replacing|^(.).*$|%1.|1| flushing| setting|i| | list_values }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|proprietas=distributa}}</noinclude> t5cwfor6td6l68wc0y8gwcy6plpv7wd 3954250 3954248 2026-04-11T02:18:18Z Grufo 64423 Mendam correxi 3954250 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke:params| with_name_matching|1| trimming_values| reinterpreting|1|trim_all|splitter_pattern|%s+|setter_string|| entering_substack| with_value_matching|^[Pp][Hh]| or|^[Tt][Hh]| or|^[Pp][Ss]| or|^[Aa][Ee]| or|^[Oo][Ee]| or|^[Aa][Uu]| or|^[Ee][Ii]| detaching_substack| mapping_by_replacing|^(..).*$|%1.|1| leaving_substack| mapping_by_invoking|string|replace|4|^(.).*$|%1.|1|false| flushing| setting|i| | list_values }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|proprietas=distributa}}</noinclude> kmrpdwdpgwtb9175zl2fxa7671903m6 10 323551 3954249 3950502 2026-04-11T02:15:36Z Grufo 64423 +{{Lua|Modulus:String}} 3954249 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis|proprietas=distributa}} {{Formula substituibilis}}{{#ifeq:{{ROOTPAGENAME}}|Praenomen compendiarium | {{Lua|Modulus:Params|Modulus:String}} }} Formulae {{Fn|Praenomen compendiarium}} et {{Fn|Praenomen compendiarium cum forma plena}} formam compendiariam praenominis gignunt. == De usu == === {{[[Formula:Praenomen compendiarium|Praenomen compendiarium]]}} === Haec formula textum planum ({{*ie}} sine HTML neque vicitextu) reddit. * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Praenomen compendiarium|Aesopus}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Praenomen compendiarium|Aesopus}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Praenomen compendiarium|Theodor Ludwig Wiesengrund}} Adorno</syntaxhighlight> *: ↳ {{Praenomen compendiarium|Theodor Ludwig Wiesengrund}} Adorno === {{[[Formula:Praenomen compendiarium cum forma plena|Praenomen compendiarium cum forma plena]]}} === Haec formula codicillum HTML reddit. * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Praenomen compendiarium cum forma plena|Aesopus}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Praenomen compendiarium cum forma plena|Aesopus}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Praenomen compendiarium cum forma plena|Theodor Ludwig Wiesengrund}} Adorno</syntaxhighlight> *: ↳ {{Praenomen compendiarium cum forma plena|Theodor Ludwig Wiesengrund}} Adorno == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae typographicae]] <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> bad23sfntj1tazx292v69q71fbaoz34 119 323908 3954199 3954100 2026-04-10T22:42:21Z IacobusAmor 1163 3954199 wikitext text/x-wiki == Adumbratio == Haec pagina ex anno 2019 est. Nimisne vetus est ut sit Adumbratio? [[Usor:Bartholomite|Bartholomite]] ([[Disputatio Usoris:Bartholomite|disputatio]]) 22:34, 12 Martii 2026 (UTC) : @[[Usor:Bartholomite|Bartholomite]]: Ita, sed vetus pagina [[Specialis:PermanentLink/3427721|erat redirectio]]. Attamen bonum est quod hoc indicavisti! Veteres redirectiones factae paginae nostris regulis tractandae sunt. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:37, 12 Martii 2026 (UTC) :: {{tpe|Nova}} [[Specialis:Diff/3947776/3948345|Factum est]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:42, 12 Martii 2026 (UTC) == Nomina oppidorum == Quomodo Latine scribenda sunt nomina Arabica quae Anglice “Majdal” et “Jurah” dicuntur? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 10:51, 10 Aprilis 2026 (UTC) i62tkcetunfqhamro0lsgzp7qfshynj 3954215 3954199 2026-04-11T00:45:02Z Grufo 64423 /* Nomina oppidorum */ 3954215 wikitext text/x-wiki == Adumbratio == Haec pagina ex anno 2019 est. Nimisne vetus est ut sit Adumbratio? [[Usor:Bartholomite|Bartholomite]] ([[Disputatio Usoris:Bartholomite|disputatio]]) 22:34, 12 Martii 2026 (UTC) : @[[Usor:Bartholomite|Bartholomite]]: Ita, sed vetus pagina [[Specialis:PermanentLink/3427721|erat redirectio]]. Attamen bonum est quod hoc indicavisti! Veteres redirectiones factae paginae nostris regulis tractandae sunt. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:37, 12 Martii 2026 (UTC) :: {{tpe|Nova}} [[Specialis:Diff/3947776/3948345|Factum est]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:42, 12 Martii 2026 (UTC) == Nomina oppidorum == Quomodo Latine scribenda sunt nomina Arabica quae Anglice “Majdal” et “Jurah” dicuntur? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 10:51, 10 Aprilis 2026 (UTC) : Mihi videtur nomina quae quaeris esse {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Magdala||en|qid=Q4880851}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iagur||en|qid=Q2380265}} (-uris, ''n.''? [https://palquest.palestine-studies.org/en/place/16824/al-jura-gaza fons]). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:44, 11 Aprilis 2026 (UTC) g6j0u9uknyfi1i5mkq6ye454xig4ma5 3954269 3954215 2026-04-11T08:05:42Z Archaeocursor 206441 /* Nomina oppidorum */ Reply 3954269 wikitext text/x-wiki == Adumbratio == Haec pagina ex anno 2019 est. Nimisne vetus est ut sit Adumbratio? [[Usor:Bartholomite|Bartholomite]] ([[Disputatio Usoris:Bartholomite|disputatio]]) 22:34, 12 Martii 2026 (UTC) : @[[Usor:Bartholomite|Bartholomite]]: Ita, sed vetus pagina [[Specialis:PermanentLink/3427721|erat redirectio]]. Attamen bonum est quod hoc indicavisti! Veteres redirectiones factae paginae nostris regulis tractandae sunt. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:37, 12 Martii 2026 (UTC) :: {{tpe|Nova}} [[Specialis:Diff/3947776/3948345|Factum est]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:42, 12 Martii 2026 (UTC) == Nomina oppidorum == Quomodo Latine scribenda sunt nomina Arabica quae Anglice “Majdal” et “Jurah” dicuntur? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 10:51, 10 Aprilis 2026 (UTC) : Mihi videtur nomina quae quaeris esse {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Magdala||en|qid=Q4880851}} et {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iagur||en|qid=Q2380265}} (-uris, ''n.''? [https://palquest.palestine-studies.org/en/place/16824/al-jura-gaza fons]). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:44, 11 Aprilis 2026 (UTC) ::Magdala autem in parte septentrionali Israelis sita est, nec prope Ascalonem in parte meridionali. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 08:05, 11 Aprilis 2026 (UTC) d4dfu2lew7bu7u6bkbkgaph9gv285d8 0 324083 3954197 3954107 2026-04-10T22:30:32Z Cyprianus Marcus 66550 3954197 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Municipalities (Ortsgemeinden) in Rhineland-Palatinate.svg|thumb|Communia Rhenaniae et Palatinatus usque ad gradum ordinationis communis localis (Theodisce ''Ortsgemeinde'').]] '''Index urbium et communium [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]]''' [[urbs|urbes]] et [[commune|communia]] in [[Terra foederalis (Germania)|terra foederali]] [[Germania|Germanica]] Rhenania et Palatinatu sita continet. Sunt 2&nbsp;300 communibus politice independentibus (e Kalendis Ianuariis anni 2025). Haec ita distribuuntur: * 130 urbes, inter quas ** 12 [[circuli urbani]] (Theodisce ''Kreisfreie Stadt''), ** 8 urbes magnae circulo subiectae (Theodisce ''kreisangehörige Städte''), ** 13 urbes sine consociatione communium (Theodisce ''verbandsfreie Städte''), ** 97 urbes consociationi communium adscriptae (Theodisce ''verbandsangehörige Städte''); * 2170 alia communia, inter quae ** 8 communia sine consociatione (Theodisce ''verbandsfreie Gemeinden''), ** 2162 communia localia -consociationi adscripta- (Theodisce ''Ortsgemeinden''). Illae 97 urbes et 2162 communia localia ad 129 consociationes communium pertinent, quae administrationem pro communibus sibi subiectis gerunt. == Circuli urbani == {{div col|3}} # [[Augusta Treverorum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>(Theodisce ''Trier''; [[Luxemburgice]] ''Tréier'')</small> # [[Bipontium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Zweibrücken''; [[Palatinice]] ''Zweebrigge'')</small> # [[Caesarea Lutra]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kaiserslautern''; [[Palatinice]] ''Lautre'')</small> # [[Confluentes (Germania)|Confluentes]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Koblenz''; dialectaliter ''Kowelenz'')</small> # [[Francodalia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Frankenthal'')</small> # [[Landavia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Landau in der Pfalz''; [[Palatinice]] ''Landaach'')</small> # [[Ludovici Portus Rhenanus]]<ref name="Bezzel 1845">Bezzel, H. M. (1845). ''Historia Rei Literariae Norimbergensis''.</ref> <small>(Theodisce ''Ludwigshafen am Rhein'')</small> # [[Moguntiacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mainz'')</small> # [[Neapolis Palatinorum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Neustadt an der Weinstraße''; [[Palatinice]] ''Neischdadt'')</small> # [[Sancti Pirminii Sedes]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Pirmasens''; [[Palatinice]] ''Bärmesens'')</small> # [[Spira (urbs)|Spira]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Speyer'')</small> # [[Wormatia]]<ref>Vide [https://www.dbnl.org/tekst/groo001brie14_01/groo001brie14_01_0023.php ''Briefwisseling van Hugo Grotius''], ubi dicitur "Dux Carolus a Wormatia militem mittit tuendo Ascafenburgo."</ref> <small>(Theodisce ''Worms'')</small> {{div col end}} == Urbes magnae circulo subiectae == {{div col|3}} * [[Angulisamum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Ingelheim am Rhein'')</small> * [[Antunnacum]]<ref>[[Tabula Peutingeriana]]: ''Antunnaco''.</ref><ref>Venantius Fortunatus: ''Antonnacensis castelli …'' Monumenta Germaniae Historica. Auctores antiquissimi, 4.4. Fortunati carminum liber X (de navigatione Childeberti regis).</ref> <small>(Theodisce ''Andernach''; dialectaliter ''Annenach'' seu ''Annernach'')</small> * [[Bingium]]<ref name="Hofmann">{{Lexicon Universale}}.</ref> <small>(Theodisce ''Bingen am Rhein'')</small> * [[Cruciniacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Kreuznach'')</small> * [[Idara-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834">Steininger, J. (1834). ''Codex diplomaticus Trevirensis e-archivio et libris manuscriptis'' (Vol. 1). In Commission der Fr. Lintz’schen Buchhandlung.</ref><ref name="Beyer 1860">Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher; et : Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref> <small>(Theodisce ''Idar-Oberstein'')</small> * [[Lahnstenium]]<ref>[http://www.dilibri.de/rlb/content/thumbview/63151 ''37 - (46) - Lahnstenium (ubi Loganum Rhenus suscipit) Confluentia venienti || Lhaanstein, komende van Koblenz - +â+ôbersicht - Landesbibliothekszentrum Rheinland-Pfalz'' apud www.dilibri.de] "Lahnstenium ubi [[Loganus|Loganum]] [[Rhenus]] suscipit."</ref> <small>(Theodisce ''Lahnstein'')</small> * [[Magniacum (Germania)|Magniacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Mayen'')</small> * [[Neoweda]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>(Theodisce ''Neuwied'')</small> {{div col end}} == Urbes sine consociatione communium == {{div col|3}} * [[Alceia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Alzey'')</small> * [[Bendorffium]]<ref name="Merian 1646">Merian, M. (1646). ''Topographia Palatinatus Rheni et Vicinarum Regionum: Das ist Beschreibung und Eigentliche Abbildung der Vornehmsten Stätte Plätze der Untern Pfalz am Rhein''. Matthäus Merian.</ref> <small>(Theodisce ''Bendorf'')</small> * [[Babardia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Boppard''; [[Hunnice]] ''Bobert'')</small> * [[Bedense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bitburg''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Bebuersch'' seu ''Beburig''; [[Luxemburgice]] ''Béibreg'')</small> * [[Insula Rheni]]<ref name="Mone 1848">Mone, F. J. (1848). ''Zeitschrift für die Geschichte des Oberrheins'' (Vol. 1). G. Braun'sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Wörth am Rhein'')</small> * [[Iulius Vicus]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Germersheim'' seu ''Germersheim am Rhein'')</small> * [[Novae Aquae-Arvilare]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Neuenahr-Ahrweiler'')</small> * [[Rigomagus (Germania)|Rigomagus]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Remagen'')</small> * [[Sentiaca]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Sinzig'')</small> * [[Turingum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Dürkheim'')</small> * [[Villa Nautica]]<ref name="Remling 1852">Remling, F. X. (1852). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe zu Speyer'' (Vol. 1). Kirchheim und Schott.</ref> <small>(Theodisce ''Schifferstadt'')</small> * [[Viridopolis]]<ref name="Irenicus 1518">Irenicus, F. (1518). ''Germaniae exegeseos volumina duodecim''. Impensis Urbani Regii.</ref> <small>(Theodisce ''Grünstadt'')</small> * [[Vitelliacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Wittlich'')</small> {{div col end}} == Urbes consociationi communium adscriptae == {{div col|3}} * [[Adenova]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(Theodisce ''Adenau'')</small> * [[Algesheimium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Gau-Algesheim'')</small> * [[Angulus Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Lauterecken'')</small> * [[Anvilara]]<ref name="Böhmer 1849">Böhmer, J. F. (1849). ''Regesta Imperii: Die Regesten des Kaiserreichs unter den Karolingern'' (Vol. 1). Verlag der J.G. Cotta'schen Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Annweiler am Trifels'')</small> * [[Aquae Brisiacenses]]<ref name="Peutinger 1888">Peutinger, C. (1888). ''Tabula Peutingeriana: Codex Vindobonensis 324'' (K. Miller, Ed.). Otto Maier Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Breisig'')</small> * [[Aquae Mariaemontanae]]<ref name="Schannat II 1824">Schannat, J. F. (1824). ''Eiflia illustrata, oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 2). Johann Peter Bachem.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Marienberg''; dialectaliter ''Marmerich'')</small> * [[Aquae Sobernheimenses]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Bad Sobernheim'')</small> * [[Bacaracum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bacharach'' seu ''Bacharach am Rhein'')</small> * [[Bemondula]]<ref name="Stadt Baumholder">Stadt Baumholder. (s. f.). [https://www.baumholder.de/en/our-city/history/ ''History''].</ref> <small>(Theodisce ''Baumholder'')</small> * [[Bernicastellum-Cusa]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Marx 1905">Marx, J. (1905). ''Geschichte des Armen-Hospitals zum h. Nicolaus zu Cues'' (Vol. 1). Kommissions-Verlag der Paulinus-Druckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Bernkastel-Kues'')</small> * [[Betzdorfium]]<ref name="Bärsch 1844">Bärsch, G. (1844). ''Eiflia illustrata, oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (Vol. 2).</ref> <small>(Theodisce ''Betzdorf'')</small> * [[Birconfelda (Rhenania et Palatinatus)|Bircofelda]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Birkenfeld'')</small> * [[Bollenheimum ad Rhenum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Rheinböllen'')</small> * [[Brubacum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Braubach'')</small> * [[Caesariacum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Kaisersesch'')</small> * [[Candela (Palatinatus)|Candela]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Kandel'')</small> * [[Castrum Kyllae]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kyllburg'')</small> * [[Cattimelibocum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Katzenelnbogen'')</small> * [[Cella ad Mosellam]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Zell'')</small> * [[Cochemium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Cochem'')</small> * [[Contionacum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Konz'')</small> * [[Cosla]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kusel'')</small> * [[Cuba (Rhenania et Palatinatus)|Cuba]] <small>(Theodisce ''Kaub'')</small> * [[Dada (Rhenania et Palatinatus)|Dada]]<ref name="Gensicke II 1999">Gensicke, H. (1999). ''Landesgeschichte des Westerwaldes'' (II ed.). Historische Kommission für Nassau.</ref> <small>(Theodisce ''Daaden'')</small> * [[Dana (Rhenania et Palatinatus)|Dana]]<ref name="Görz II 1879">Görz, A. (1879). ''Mittelrheinische Regesten oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier'' (Vol. II). Denkert & Groos.</ref> <small>(Theodisce ''Dahn'')</small> * [[Decia (Rhenania et Palatinatus)|Decia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Diez'')</small> * [[Didesheimium]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Deidesheim'')</small> * [[Dierdorfium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Dierdorf'')</small> * [[Domus Bousonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Busenhausen'')</small> * [[Domus Sancti Goaris]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Sankt Goarshausen'')</small> * [[Dumno]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Daun'')</small> * [[Ecclesiae ad Segam]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Kirchen'')</small> * [[Ecclesiopolium Bolandicum]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>(Theodisce ''Kirchheimbolanden''; [[Palatinice]] ''Kerschem'')</small> * [[Ediginhovum]]<ref name="Glöckner III 1933">Glöckner, K. (1933). ''Codex Laureshamensis'' (Vol. 3). Historischer Verein für Hessen.</ref> <small>(Theodisce ''Edenkoben''; [[Palatinice]] ''Edekowe'')</small> * [[Embasis]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Ems'')</small> * [[Emmelshusium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Emmelshausen'')</small> * [[Freinsheimium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Freinsheim''; [[Palatinice]] ''Fränsem'')</small> * [[Gamundium (Rhenania et Palatinatus)|Gamundium]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913?p=249&cq=Ludwigshafen%20u.a.&lang=en ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E - M''].</ref> <small>(Theodisce ''Hornbach'')</small> * [[Gerolstenium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Gerolstein'')</small> * [[Hachenburgum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Hachenburg'')</small> * [[Herdorfium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Herdorf'')</small> * [[Hermenskeila]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Hermeskeil'')</small> * [[Hillesheimium (Eiflia)|Hillesheimium]] <small>(Theodisce ''Hillesheim'')</small> * [[Hoinga]]<ref name="Becker, Mayer, Prinz & Halpern 2021">Becker, W., Mayer, M. G., Prinz, S. T., & Halpern, J. P. (2021). ''Hoinga: A large and nearby ROSAT-detected supernova remnant''. Astronomy & Astrophysics, 648, A30. doi.org</ref> <small>(Theodisce ''Bad Hönningen'')</small> * [[Horium-Grancineshausa]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Gensicke II 1999"/> <small>(Theodisce ''Höhr-Grenzhausen'')</small> * [[Hunnorum Castellum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Kastellaun'')</small> * [[Indago ad Rivum]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Hagenbach'')</small> * [[Kyrina (Rhenania et Palatinatus)|Kyrina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kirn'')</small> * [[Landstulia]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Landstuhl'')</small> * [[Lincia ad Rhenum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Linz am Rhein'')</small> * [[Lupi Petra (Rhenania et Palatinatus)|Lupi Petra]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Wolfstein'')</small> * [[Manderscheidum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Manderscheid'')</small> * [[Meisenheimium (Rhenania et Palatinatus)|Meisenheimium]]<ref name="Latomus 1562">Latomus, B. (1562). ''Genealogia d. d. baronum in Meisenheimium et Oberstein''. (Reimpressio a I. Friderico edita, anno 1870, Reuther).</ref> <small>(Theodisce ''Meisenheim'')</small> * [[Mendigum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Mendig'')</small> * [[Molendinopolis-Kerlecha]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Mülheim-Kärlich'')</small> * [[Monasterium Meinfeldiae]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Münstermaifeld''; dialectaliter ''Meenster'')</small> * [[Mons Ecclesiae (Tergum Caninum)|Mons Ecclesiae]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Kirchberg'')</small> * [[Mons Ferreus (Palatinatus)|Mons Ferreus]]<ref name="Meisner 1623">Meisner, D. (1623). ''Thesaurus Philo-Politicus: Hoc est: Emblemata sive Moralia Politica'' (Vol. 1). Eberhard Kieser seu Enno Koenig.</ref> <small>(Theodisce ''Eisenberg'')</small> * [[Mons Tabor (Germania)|Mons Tabor]]<ref name="Egli 1893"/> <small>(Theodisce ''Montabaur'')</small> * [[Mons Torrentis (Tergum Caninum)|Mons Torrentis]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Stromberg'')</small> * [[Moschela Superior]]<ref name="Schannat II 1824"/> <small>(Theodisce ''Obermoschel'')</small> * [[Nassovia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Nassau'')</small> * [[Nastadium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Nastätten'')</small> * [[Neristeinum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Nierstein'')</small> * [[Novum Castellum (Rhenania et Palatinatus)|Novum Castellum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Neuerburg''; dialectaliter [[Franconice-Mosellanice]] ''Neierbuersch'')</small> * [[Occidentale Castrum (Rhenania et Palatinatus)|Occidentale Castrum]]<ref name="Gensicke II 1999"/> <small>(Theodisce ''Westerburg'')</small> * [[Oppenheimium]]<ref name="Hofmann"/> <small>(Theodisce ''Oppenheim'')</small> * [[Ostowa]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Osthofen'')</small> * [[Otterburgum]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Otterberg'')</small> * [[Policha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Polch'')</small> * [[Pruma (urbs)|Pruma]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Prüm'')</small> * [[Ramsteinium-Mesenbacum]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Ramstein-Miesenbach'')</small> * [[Ransbacum-Babenbacum]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Görz II 1879"/> <small>(Theodisce ''Ransbach-Baumbach'')</small> * [[Renneroda]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Rennerod'')</small> * [[Rensa]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Rhens'')</small> * [[Rocconis Domus]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Rockenhausen'')</small> * [[Rodalba]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Rodalben'')</small> * [[Saltrissa in Silva Occidentali]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Selters''; dialectaliter ''Seldersch'')</small> * [[Sancti Goaris Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Sankt Goar'')</small> * [[Sanctus Lambertus (Palatinatus)|Sanctus Lambertus]]<ref name="Remling 1836">Remling, F. X. (1836). ''Urkundliche Geschichte der ehemaligen Abteien und Klöster im jetzigen Rheinbayern'' (Vol. 1). Ensslin; et: Remling, F. X. (1836). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Bischöfe zu Speyer''. Moguntiaci: Kirchheim, Schott und Thielmann.</ref> <small>(Theodisce ''Lambrecht'')</small> * [[Saravicastrum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Saarburg'')</small> * [[Simmera]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Simmern/Hunsrück'')</small> * [[Soiacum]]<ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Schweich'')</small> * [[Spicarium (Eiflia)|Spicarium]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Speicher'')</small> * [[Tabernae Montanae]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bad Bergzabern''; [[Palatinice]] ''Berchzawwre'')</small> * [[Trabena-Trarbachium]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Traben-Trarbach'')</small> * [[Turris Alba (Rhenania et Palatinatus)|Turris Alba]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Weißenthurm''; dialectaliter ''Thur'')</small> * [[Ulmena]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ulmen'')</small> * [[Ulmena Inferior]]<ref name="Greule 2021">Greule, A. (2021). ''Die Ortsnamen der Verbandsgemeinde Nieder-Olm''. Regionalgeschichte.net</ref> <small>(Theodisce ''Nieder-Olm'')</small> * [[Unchela]]<ref name="Lacomblet 1840">Lacomblet, T. J. (1840). ''Urkundenbuch für die Geschichte des Niederrheins oder des Erzstifts Cöln'' (Vol. 1). Wolf'sche Buchdruckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Unkel'')</small> * [[Valendra]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>(Theodisce ''Vallendar'')</small> * [[Vesalia Superior]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Oberwesel'')</small> * [[Vetus Ecclesia (Rhenania et Palatinatus)|Vetus Ecclesia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>(Theodisce ''Altenkirchen'')</small> * [[Villa Moraha]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Waldmohr'')</small> * [[Wachenheimium ad Viam Vinariam]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Steininger 1834"/> <small>(Theodisce ''Wachenheim an der Weinstraße'' seu ''Wachenheim an der Haardt'')</small> * [[Weristadium]]<ref name="Glöckner III 1933"/> <small>(Theodisce ''Wörrstadt'')</small> * [[Wiridicha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Wirges'')</small> * [[Wissena ad Segam]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Wissen'' seu ''Wissen/Sieg'')</small> {{div col end}} == Communia sine consociatione == {{div col|3}} * [[Bobenhemium-Roxhemium]]<ref name="Remling Geschichte 1852">Remling, F. X., (1852); ''Geschichte der Bischöfe zu Speyer''. [[Moguntiacum|Moguntiaci]]: Kirchheim & Schott.</ref> <small>(Theodisce ''Bobenheim-Roxheim'')</small> * [[Bohila et Ugelhemium]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Böhl-Iggelheim'')</small> * [[Budenhemium]]<ref name="Binterim III 1839">Binterim, A. J. (1839). ''Pragmatische Geschichte der deutschen Concilien: vom vierten bis zum Ende des fünfzehnten Jahrhunderts'' (Vol. 3). Moguntiaci: Verlag von Kirchheim, Schott und Thielmann.</ref> <small>(Theodisce ''Budenheim'')</small> * [[Comitatus (Rhenania)|Comitatus]]<ref name="Schannat 1723">Schannat, J. F. (1723). ''Eiflia illustrata, sive memorabilis et geographica historicaque dominorum eifliae illustrium''. Typis Ioannis Baptistae; et: Schannat, J. F. (1723). ''Eiflia illustrata, sive geographica et historica descriptionis comitatus Eifliae''. Typis J.A. Köthen.</ref> <small>(Theodisce ''Grafschaft'')</small> * [[Curia Limburgensis]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Limburgerhof'')</small> * [[Hasela (Palatinatus)|Hasela]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Haßloch'')</small> * [[Morbachium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Morbach'')</small> * [[Mutterstadium]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Mutterstadt'')</small> {{div col end}} == Communia localia == === A === {{div col|3}} * [[Abbatis Villa (Rhenania et Palatinatus)|Abbatis Villa]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Abtweiler'')</small> * [[Abentheuerium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831">Binterim, A. J., & Mooren, J. H. (1831). ''Die alte und neue Erzdiözese Köln in ihrer ehemaligen Ausdehnung'' (Vol. 2). Moguntiaci: Kirchheim, Schott und Thielmann. </ref> <small>(Theodisce ''Abentheuer'')</small> * [[Acta (Eiflia)|Acta]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Acht'')</small> * [[Adinbachium]]<ref name="Academia Electoralis Theodoro-Palatinae II 1770">Academia Electoralis Theodoro-Palatinae. (1770). ''Historia et commentationes Academiae Electoralis Scientiarum et Elegantiorum Litterarum Theodoro-Palatinae'' (Vol. 2). Typis Academicis.</ref> <small>(Theodisce ''Adenbach'')</small> * [[Afflaria]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Affler'')</small> * [[Agathonis Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Echtershausen'')</small> * [[Agitelsbacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Achtelsbach'')</small> * [[Agiwaltivilla]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Elzweiler'')</small> * [[Agonis Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ehweiler'')</small> * [[Ailertchenium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Ailertchen'')</small> * [[Albersweilerium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Albersweiler'')</small> * [[Albessenum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Albessen'')</small> * [[Albia (Occidentalis Silva)|Albia]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Elben'')</small> * [[Albis (Rhenania et Palatinatus)|Albis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Alf'')</small> * [[Albucha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Albig'')</small> * [[Albulfi Villa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Albisheim'')</small> * [[Alflona]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Alflen'')</small> * [[Alcana (Rhenania et Palatinatus)|Alcana]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Alken'')</small> * [[Alchorodum]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Elkenroth'')</small> * [[Alchovilla (Nava)|Alchovilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(ad [[Nava (flumen)|Navam]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Ellweiler'')</small> * [[Alchovilla (Tergum Caninum)|Alchovilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Elchweiler'')</small> * [[Alisontia (Palatinatus)|Alisontia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Alsenz'')</small> * [[Allenbachum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Allenbach'')</small> * [[Allendorfium (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Allendorfium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Allendorf'')</small> * [[Allenfeldium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Allenfeld'')</small> * [[Almersbacum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Almersbach'')</small> * [[Alnetum (Rhenania et Palatinatus)|Alnetum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Ellerstadt'')</small> * [[Alnetum Eifliense]]<ref name="Schannat 1852">Schannat, J. F. (1852). ''Eiflia Illustrata: Oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (G. Bärsch, Ed.). Lintz.</ref> <small>(Theodisce ''Ellscheid'')</small> * [[Alni Divisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ehlscheid'')</small> * [[Alpenrodium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alpenrod'')</small> * [[Alsbacum (Occidentalis Silva)|Alsbacum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alsbach'')</small> * [[Alsdorfium (Eiflia)|Alsdorfium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Alsdorf'')</small> * [[Alsdorfium (Occidentalis Silva)|Alsdorfium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Alsdorf'')</small> * [[Alshemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alsheim'')</small> * [[Alta Regia (Rhenania)|Alta Regia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Altrich'')</small> * [[Alta Ripa (Palatinatus)|Alta Ripa]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Altrip'')</small> * [[Alterkulzium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Alterkülz''; [[Hunnice]] ''Allerkilz'')</small> * [[Alua]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Bleialf'')</small> * [[Ammeldinga ad Novum Castrum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Ammeldingen bei Neuerburg'')</small> * [[Ammeldinga ad Ouram]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Ammeldingen an der Our'')</small> * [[Angelostadium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Engelstadt'')</small> * [[Angulocampus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckfeld'')</small> * [[Anhusium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Anhausen''; dialectaliter ''Onese'')</small> * [[Anschavia]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Anschau'')</small> * [[Ansiacum Mosellanum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Ensch'')</small> * [[Antiqua Dizuna]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Altendiez'')</small> * [[Antiqua Laya]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Altlay'')</small> * [[Antiqua Scheida]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Altscheid'')</small> * [[Antiqua Villa (Palatinatus)|Antiqua Villa]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Altdorf'')</small> * [[Antiquum Boimburgum]]<ref name="Gudenus 1743">Gudenus, V. F. (1743). ''Codex diplomaticus: exhibens anecdota Moguntiaca, iura, provincias, et adiacentes regiones'' (Vol. 1). Typis Ioannis Baptistae.</ref> <small>(Theodisce ''Altenbamberg'')</small> * [[Antiquum Strimmigium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Altstrimmig'')</small> * [[Antiquum Widelbachium]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Altweidelbach''; [[Hunnice]] ''Aldweirelbach'')</small> * [[Antweilerium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Antweiler'')</small> * [[Appenhemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Appenheim'')</small> * [[Aqua (prope Augustam Treverorum)|Aqua]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Aach'')</small> * [[Aquae Ferreae (Eiflia)|Aquae Ferreae]]<ref name="Browerus & Masenius 1670">Browerus, C., & Masenius, J. (1670). ''Antiquitatum et annalium Trevirensium libri XXV''. Henricus Dehmen.</ref> <small>(Theodisce ''Eisenach'')</small> * [[Ara (Rhenania et Palatinatus)|Ara]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Altenahr'')</small> * [[Arbachium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arbach'')</small> * [[Arbor Amelonis]]<ref name="Schannat 1852"/> <small>(Theodisce ''Emmelbaum'')</small> * [[Aremontium]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Aremberg'')</small> * [[Arenrathium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arenrath'')</small> * [[Arftium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arft'')</small> * [[Argenthalium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Argenthal''; [[Hunnice]] ''Ajedahl'')</small> * [[Ariswancum]]<ref name="Dotzauer 2001">Dotzauer, W. (2001). ''Geschichte des Nahe-Hunsrück-Raumes: Von den Anfängen bis zur Französischen Revolution''. Franz Steiner Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Argenschwang'')</small> * [[Armshemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Armsheim'')</small> * [[Arzbacum]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Arzbach'')</small> * [[Ardesfelda]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Arzfeld'')</small> * [[Aridum Nemus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dürrholz'')</small> * [[Asbachium (Occidentalis Silva)|Asbachium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Asbach'')</small> * [[Aspishemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Aspisheim'')</small> * [[Astertium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Astert'')</small> * [[Attenhusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Attenhausen'')</small> * [[Atzelgiftium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Atzelgift'')</small> * [[Auderathium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Auderath'')</small> * [[Audonis Domus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Edesheim''; [[Palatinice]] ''Esem'')</small> * [[Auelium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Auel'')</small>. * [[Augia (Tergum Caninum)|Augia]]<ref name="Trithemius 1601">Trithemius, I. (1601). ''Chronicon Coenobii Sponheimensis''. Typis Ioannis Albini; et: Trithemius, I. (1601). Chronicon Sponheimense, ca. 1495-1509. (Ed. Carl Velten, 1969). [[Cruciniacum|Cruciniaci]]: Eigenverlag.</ref> <small>(Theodisce ''Auen'')</small> * [[Augia ad Kyllam]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Auw an der Kyll'')</small> * [[Augia ad Prumiam]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Auw bei Prüm'')</small> * [[Augia Dusonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dausenau'')</small> * [[Aullium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Aull'')</small> {{div col end}} === B === {{div col|3}} * [[Bachenbergium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Bachenberg'')</small> * [[Bacunnum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bekond'')</small> * [[Bademium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Badem'')</small> * [[Badenhardia]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Badenhard''; [[Hunnice]] ''Banert'')</small> * [[Badenhemium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Badenheim'')</small> * [[Baldringum]]<ref name="Gnodalius 1570">Gnodalius, P. (1570). ''Seditio repentina vulgi, praecipue rusticorum, anno M.D.XXV. per universam fere Germaniam exorta''. Henricus Petri</ref> <small>(Theodisce ''Baldringen'')</small> * [[Bannum (Palatinatus)|Bannum]]<ref name="Lehmann 1857">Lehmann, J. G. (1857). ''Urkundliche Geschichte der Klöster in der Pfalz''. Verlag der Joh. Chr. Hermann'sche Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Bann'')</small> * [[Bannberscheidum]]<ref name="Steub 1846">Steub, L. (1846). ''Die oberdeutschen Familiennamen''. Verlag von George Joseph Manz.</ref> <small>(Theodisce ''Bannberscheid'')</small> * [[Barae (Eiflia)|Barae]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Baar'')</small> * [[Baudobrica]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Büdlich'')</small> * [[Baulerum (Circulus terrae Arvilarensis)|Baulerum]]<ref name="Schannat 1855">Schannat, J. F. (1855). ''Eiflia illustrata, sive geographica et historica comitatus Eifliae descriptio''. Jacobus Antonius Mayer.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Arvilarensis|Circulo Arvilarensi]]<ref name="Circulus terrae">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit</ref><ref>Nomen Latinum completum "Circulus terrae Arvilarensis"</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bauler'')</small> * [[Baustertum]]<ref name="Schannat 1855"/> <small>(Theodisce ''Baustert'')</small> * [[Bechelum]]<ref name="Steininger 1836">Steininger, J. (1836). ''Codex principis et metropolis Trevirensis: res Trevericas a saeculo X. usque ad nostra tempora illustrans''. Friederich Lintz.</ref> <small>(Theodisce ''Becheln'')</small> * [[Bechtrum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bechtheim'')</small> * [[Beindersheimium]]<ref name="Widder 1788"/> <small>(Theodisce ''Beindersheim'')</small> * [[Belgica (Germania)|Belgica]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Belg''; [[Hunnice]] ''Bellisch'')</small> * [[Belinga (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Belinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> <small>(Theodisce ''Beilingen'')</small> * [[Belinga (Occidentalis Silva)|Belinga]]<ref name="Görz 1886">Görz, A. (1886). ''Mittelrheinische Regesten: oder chronologische Zusammenstellung der Quellenbriefe für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier''. Verlag von F. Hölscher.</ref> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bellingen'')</small> * [[Bellum (Tergum Caninum)|Bellum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bell'')</small> * [[Bellum (prope Mendigum)|Bellum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(prope [[Mendigum]]<ref name="Bärsch 1844"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bell'')</small> * [[Beltema]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Beltheim''; [[Hunnice]] ''Belldem'')</small> * [[Bercilingua]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Berlingen'')</small> * [[Bermola]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bermel'')</small> * [[Bertriacum]]<ref name="Gilles 1988">Gilles, K.-J. (1988). ''Die Entersburg bei Bad Bertrich. Ein "Troja" der Eifel''. Apud ''Jahrbuch für den Kreis Cochem-Zell''.</ref> <small>(Theodisce ''Bad Bertrich'')</small> * [[Bettilonis Villa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Betteldorf'')</small> * [[Bettinga (Eiflia)|Bettinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bettingen'')</small> * [[Betularia-Honigsessenium]]<ref name="Bärsch 1844"/><ref name="Königliches Statistisches Bureau XII 1885">Königliches Statistisches Bureau (Ed.) (1885). ''Gemeindelexikon für das Königreich Preußen: Provinz Rheinland'' (Vol. 12). Berolini: Verlag des Königlichen Statistischen Bureaus; et: Königliches Statistisches Bureau (Ed.) (1885). ''Gemeindelexikon für das Königreich Preußen: Auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885'' (Vol. 12). Berolini: Verlag des Königlichen Statistischen Bureaus.</ref> <small>(Theodisce ''Birken-Honigsessen'')</small> * [[Betularum Domus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkheim''; [[Hunnice]] ''Berkhem'')</small> * [[Bibaraha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Biebern''; [[Hunnice]] ''Biewere'')</small> * [[Bibericum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Biebrich'')</small> * [[Bickenbacum (Tergum Caninum)|Bickenbacum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Bickenbach''; [[Hunnice]] ''Beggebach'')</small> * [[Bidasium]]<ref name="Lehmann 1841">Lehmann, J. G. (1841). ''Urkundliche Geschichte der Klöster in der ehemaligen Pfalz am Rheine''. Kaiserslautern: Tascher. </ref> <small>(Theodisce ''Biedesheim''; [[Palatinice]] ''Birressem'')</small> * [[Bilestinum]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Beilstein'')</small> * [[Binninga (Eiflia)|Binninga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Binningen'')</small> * [[Binsfelda (Eiflia)|Binsfelda]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Binsfeld'')</small> * [[Birgelium]]<ref name="Wackenroder 1928">Wackenroder, E. (1928). ''Die Kunstdenkmäler des Kreises Daun'' (P. Clemen, Ed.; Vol. 12/III). Dusseldorpii: L. Schwann.</ref> <small>(Theodisce ''Birgel'')</small> * [[Birgesbura]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Birresborn'')</small> * [[Birtinga]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Birtlingen'')</small> * [[Bitzenum]]<ref name="Königliches Statistisches Bureau XII 1885"/> <small>(Theodisce ''Bitzen'')</small> * [[Bochinga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Böchingen'')</small> * [[Bolandia]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bolanden''; [[Palatinice]] ''Bolanne'')</small> * [[Bollanevilla]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Bollendorf'')</small> * [[Borlerium]]<ref name="Fabricius II 1898">Fabricius, W. (1898). ''Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Die Karte von 1789'' (Vol. 1 & 2). Bonnae: Hermann Behrendt.</ref> <small>(Theodisce ''Borler'')</small> * [[Bovina (Nava)|Bovina]] <small>(ad [[Nava (flumen)|Navam]]<ref name="Fabricius II 1898"/>)</small> <small>(Theodisce ''Boos'')</small> * [[Braunshornium]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Braunshorn''; [[Hunnice]] ''Brousert'')</small> * [[Bredallum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Briedel'')</small> * [[Breidena]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Briedern'')</small> * [[Bremba]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Bremm'')</small> * [[Bretzenheimum ad Navam]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Bretzenheim''; [[Hunnice]] ''Brätzenem'')</small> * [[Briedina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brieden'')</small> * [[Briminga]]<ref name="Linden 1852">Linden, I. (1852). ''Hierarchia Trevirensis: Catalogus omnium ecclesiarum et cleri dioecesis Trevirensis''. Ex Officina Typographica B. Herder.</ref> <small>(Theodisce ''Brimingen'')</small> * [[Brinichum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brenk'')</small> * [[Brocscheidum]]<ref name="Schannat 1829">Schannat, I. F. (1829). ''Eiflia illustrata oder geographische und historische Beschreibung der Eifel'' (G. Bärsch, Tranl.). Mayer. </ref> <small>(Theodisce ''Brockscheid'')</small> * [[Brodenbacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brodenbach'')</small> * [[Brohla-Luezilinga]]<ref name="Brommer 2003">Brommer, P. (2003). ''Die Kanzlei der Erzbischöfe von Trier im 12. Jahrhundert''. Gesellschaft für Mittelrheinische Kirchengeschichte.</ref> <small>(Theodisce ''Brohl-Lützing'')</small> * [[Bruchamulbacum-Misavia]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Bruchmühlbach-Miesau'')</small> * [[Bruchertseifia]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(Theodisce ''Bruchertseifen'')</small> * [[Bruchwilarius-Berenbacum]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(Theodisce ''Bruchweiler-Bärenbach'')</small> * [[Brucusa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bruchhausen'')</small> * [[Brula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Brohl'')</small> * [[Brunswillarium]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Brauweiler'')</small> * [[Bruo]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Brey'')</small> * [[Bruscheida]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Bruschied'')</small> * [[Bruttigum-Fancale]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Bruttig-Fankel'')</small> * [[Bubacum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bubach''; [[Hunnice]] ''Bobach'')</small> * [[Bubenheimium (Hassia Rhenana)|Bubenheimium]]<ref name="">Brilmayer, K. I. (1905). ''Rheinhessen in Vergangenheit und Gegenwart''. [[Giessa]]e: Roth.</ref> <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bubenheim'')</small> * [[Bubonum Villa (Palatinatus)|Bubonum Villa]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bubenheim''; [[Palatinice]] ''Buwerum'')</small> * [[Bubura]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Buborn'')</small> * [[Budonis Villa]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Büdesheim'')</small> * [[Buidonivilla]]<ref name="Remling 1852"/> <small>(Theodisce ''Bobenheim am Berg'')</small> * [[Bulenberga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Buhlenberg'')</small> * [[Bulichum]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Beulich'')</small> * [[Bulleia]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bullay'')</small> * [[Bunglum (Mosella)|Bunglum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bengel'')</small> * [[Burgus (Mosella)|Burgus]] <small>(ad [[Mosella (flumen)|Mosellam]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burg'')</small> * [[Burgus (Mosella Inferior)|Burgus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(ad [[Mosella (flumen)|Mosellam Inferiorem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burgen'')</small> * [[Burgus (Eiflia)|Burgus]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burg'')</small> * [[Burgus (prope Bernicastellum-Cusam)|Burgus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(prope [[Bernicastellum-Cusam]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Marx 1905"/>)</small> <small>(Theodisce ''Burgen'')</small> * [[Burovillare]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Burrweiler'')</small> * [[Burtscheidium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burtscheid'')</small> * [[Buveza]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Boos'')</small> {{div col end}} === C === {{div col|3}} * [[Caminus Picis (Palatinatus)|Caminus Picis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bechhofen'')</small> * [[Campus Animalium]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dierfeld'')</small> * [[Campus Baierorum et Steckweilerum]]<ref name="Lehmann 1857"/><ref name="Widder 1788">Widder, J. G. (1788). ''Versuch einer vollständigen Geographisch-Historischen Beschreibung der Kurfürstlichen Pfalz am Rheine''. Francofurti et Lipsiae.</ref> <small>(Theodisce ''Bayerfeld-Steckweiler'')</small> * [[Campus Balesii]]<ref name="Hontheim 1750">Hontheim, N. (1750). ''Historia Trevirensis diplomatica et pragmatica''. Apud viduam et filium Joannis Gulielmi Huisch.</ref> <small>(Theodisce ''Balesfeld'')</small> * [[Campus Bettonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bettenfeld'')</small> * [[Campus Bonini]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bonefeld'')</small> * [[Campus Dedinis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Deudesfeld''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Deisseld'')</small> * [[Campus Vallis (Rhenania et Palatinatus)|Campus Vallis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dellfeld'')</small> * [[Cana (Rhenania et Palatinatus)|Cana]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Caan'')</small> * [[Carolomontium (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Carolomontium]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Charlottenberg'')</small> * [[Carolomontium (Circulus terrae Turingensis)|Carolomontium]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(in [[Circulus terrae Turingensis|Circulo terrae Turingensi]]<ref name="CTTuringensis">Fingitur nomen "Circulus terrae Turingensis" -Theodisce ''Landkreis Bad Dürkheim'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Turingensis-e" ad [[Turingum]] refertur.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Carlsberg'')</small> * [[Casa Bubonum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Börfink'')</small> * [[Casae ad Montem (Rhenania et Palatinatus)|Casae ad Montem]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berghausen'')</small> * [[Casae Beionis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Beinhausen'')</small> * [[Casae Bennonis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bennhausen''; [[Palatinice]] ''Bennese'')</small> * [[Casae Bergonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bergenhausen''; [[Hunnice]] ''Bärjehouse'')</small> * [[Casae Berizonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berzhausen'')</small> * [[Casae Bidari]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Biedershausen'')</small> * [[Casae Faginae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Büchenbeuren''; [[Hunnice]] ''Bischebäjere'')</small> * [[Castrum Brule]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burgbrohl'')</small> * [[Castrum Larae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burglahr'')</small> * [[Clausa (Rhenania et Palatinatus)|Clausa]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Clausen'')</small> * [[Collis (Rhenania et Palatinatus)|Collis]]<ref name="Wasserzieher 1927">Wasserzieher, E. (1927). ''Hans und Grete: Eine Einführung in die Studium der deutschen Personennamen''. Ferdinand Dümmler Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Büchel'')</small> * [[Collis Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkenbeul'')</small> * [[Condate Vicus]]<ref name="Condate Vicus">Vide [https://www.gemeinde-contwig.de/index.php/ortsgeschichte ''Gemeinde Contwig''], ubi dicitur "(...) Namen „condate vicus“ (oder ähnlich) erhielt (...)".</ref> <small>(Theodisce ''Contwig'')</small> * [[Curiae Arnonis]]<ref name="Gudenus 1743"/> <small>(Theodisce ''Arnshöfen'')</small> * [[Curtes Dissonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dessighofen''; dialectaliter ''Dessje'')</small> * [[Curtes Endlichonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Endlichhofen'')</small> * [[Curtis Ferrea]]<ref name="Meisner 1623"/> <small>(Theodisce ''Eisighofen'')</small> {{div col end}} === D === {{div col|3}} * [[Dackenheimium]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dackenheim'')</small> * [[Dackscheidium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dackscheid'')</small> * [[Daleidium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Daleiden'')</small> * [[Dancano]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dahnen'')</small> * [[Datinberga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dattenberg'')</small> * [[Decima (Rhenania et Palatinatus)|Decima]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Detzem'')</small> * [[Deesenum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Deesen'')</small> * [[Deinspure]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Densborn'')</small> * [[Dernavia]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(Theodisce ''Dernau'')</small> * [[Derschenum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Derschen'')</small> * [[Deslochium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Desloch'')</small> * [[Dieblichum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dieblich'')</small> * [[Difficilis Scissus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bisterschied'')</small> * [[Dilla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dimbach'')</small> * [[Didonevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Dingdorf'')</small> * [[Discrimen Amplum (Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis)|Discrimen Amplum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis|Circulo terrae Vetero-Ecclesiensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref>Nomen Latinum completum "Circulus terrae Vetero-Ecclesiensis".</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Breitscheidt'')</small> * [[Discrimen Amplum (Occidentalis Silva)|Discrimen Amplum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Breitscheid'')</small> * [[Discrimen Amplum (Tergum Caninum)|Discrimen Amplum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Breitscheid'')</small> * [[Discrimen Dammae]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Damscheid''; [[Hunnice]] ''Domschiehd'')</small> * [[Discrimen Darsonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Darscheid'')</small> * [[Discrimen Exustum (Eiflia)|Discrimen Exustum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brandscheid'')</small> * [[Discrimen Exustum (Occidentalis Silva)|Discrimen Exustum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brandscheid'')</small> * [[Discrimen Spissum]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dickenschied''; [[Hunnice]] ''Diggeschiehd'')</small> * [[Divortium (Tergum Caninum)|Divortium]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bescheid''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Baäschd'')</small> * [[Divortium Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berscheid'')</small> * [[Docconis Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dockweiler'')</small> * [[Docconisvilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dockendorf'')</small> * [[Dommari Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dommershausen''; dialectaliter [[Hunnice]] ''Dommasch'')</small> * [[Domus Agilonis]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Ellenhausen''; dialectaliter ''Ellehouse'')</small> * [[Domus Candida (Rhenania et Palatinatus)|Domus Candida]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bleckhausen''; dialectaliter [[Eiflice]] ''Blääkes'')</small> * [[Domus Davilonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dauwelshausen'')</small> * [[Domus Emmerici]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Emmerzhausen'')</small> * [[Domus Tabulata]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(Theodisce ''Bretthausen'')</small> * [[Dossinhusa]]<ref name="Moos & Kober 2009">Moos, P. S., & Kober, K. (2009). ''Die Geschichte von Dachsenhausen''.</ref> <small>(Theodisce ''Dachsenhausen'')</small> * [[Dreisa (Rhenania et Palatinatus)|Dreisa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Drees'')</small> * [[Dudonis Castrum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dodenburg'')</small> * [[Dudonis Curtes]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dudenhofen'')</small> * [[Dudonis Novale]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Duchroth'')</small> * [[Dulgisvilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dolgesheim'')</small> * [[Dunechinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Düngenheim'')</small> * [[Dunonis Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dunzweiler'')</small> * [[Duodelonis Villa]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(Theodisce ''Dudeldorf'')</small> {{div col end}} === E === {{div col|3}} * [[Eberhardi Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ebertshausen'')</small> * [[Eberolfidomus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ebertsheim''; [[Palatinice]] ''Ewwertsem'' seu ''Ewwertzum'')</small> * [[Egihari Villare]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckersweiler'')</small> * [[Egili Divisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eilscheid'')</small> * [[Egla (Germania)|Egla]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ayl'')</small> * [[Eichana]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Eich'')</small> * [[Eichelhardia]]<ref name="Fabricius I 1898">Fabricius, W. (1898). ''Die Herrschaften des unteren Nahegebietes: Der Nahegau und seine Umgebung''. [[Bonna]]e: Behrendt.</ref> <small>(Theodisce ''Eichelhardt'')</small> * [[Ekkilonis Domus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckelsheim'')</small> * [[Elbinga (Rhenania et Palatinatus)|Elbinga]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Elbingen'')</small> * [[Elira (Tergum Caninum)|Elira]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Ellern''; [[Hunnice]] ''Ellere'')</small> * [[Elisapha]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>(Theodisce ''Elsoff'')</small> * [[Ellentia-Poltervilla]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Ellenz-Poltersdorf'')</small> * [[Enchiriacus Vicus]]<ref name="Graesse"/> <small>(Theodisce ''Enkirch''; [[Hunnice]] ''Engerisch'')</small> * [[Enkenbacum-Alisontia Fons]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Pokorny 1959 & 1989"/> <small>(Theodisce ''Enkenbach-Alsenborn'')</small> * [[Ensheim]] * [[Enspel]] * [[Enzen (Eiflia)|Enzen]] * [[Episcopi Domus (Rhenania et Palatinatus)|Episcopi Domus]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bischheim''; [[Palatinice]] ''Bischem'')</small> * [[Eppelsheim]] * [[Eppenberg (Eiflia)|Eppenberg]] * [[Eppenbrunn]] * [[Eppenrod]] * [[Era (Rhenania et Palatinatus)|Era]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ehr'')</small> * [[Erbach (Tergum Caninum)|Erbach]] * [[Erbes-Büdesheim]] * [[Erden (Mosel)|Erden]] * [[Erdesbach]] * [[Erfweiler]] * [[Ergeshausen]] * [[Ericetum Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkenheide'')</small> * [[Erlenbach bei Dahn]] * [[Erlenbach bei Kandel]] * [[Ernst (Mosel)|Ernst]] * [[Ernzen]] * [[Erpel]] * [[Erpolzheim]] * [[Ersfeld]] * [[Erzenhausen]] * [[Esch (bei Gerolstein)|Esch]] <small>(bei Gerolstein)</small> * [[Esch (bei Wittlich)|Esch]] <small>(bei Wittlich)</small> * [[Eschbach (bei Nastätten)|Eschbach]] <small>(bei Nastätten)</small> * [[Eschbach (Pfalz)|Eschbach]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Eschfeld]] * [[Esselborn]] * [[Essenheim]] * [[Essingen (Pfalz)|Essingen]] * [[Eßlingen]] * [[Eßweiler]] * [[Esthal]] * [[Etgert]] * [[Ethigira et Alara]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ediger-Eller'')</small> * [[Etschberg]] * [[Etteldorf]] * [[Ettinghausen]] * [[Ettringen (Eiflia)|Ettringen]] * [[Etzbach]] * [[Eulenberg (Occidentalis Silva)|Eulenberg]] * [[Eulenbis]] * [[Eulgem]] * [[Euscheid]] * [[Eußerthal]] * [[Ewighausen]] * [[Exstirpatio Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berndroth'')</small> {{div col end}} === F === {{div col|3}} * [[Fachbach]] * [[Fagetum (Rhenania et Palatinatus)|Fagetum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Buchet'')</small> * [[Fagus (Taunus)|Fagus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Taunus mons|Tauno]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Buch'')</small> * [[Fagus (Tergum Caninum)|Fagus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Buch''; [[Hunnice]] ''Booch'')</small> * [[Faid]] * [[Falkenstein (Pfalz)|Falkenstein]] * [[Farschweiler]] * [[Fehl-Ritzhausen]] * [[Feilbingert]] * [[Feilsdorf]] * [[Fell (Mosel)|Fell]] * [[Fensdorf]] * [[Ferrifodina (Rhenania et Palatinatus)|Ferrifodina]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Eisenschmitt'')</small> * [[Ferschweiler]] * [[Feuerscheid]] * [[Feusdorf]] * [[Fiersbach]] * [[Filsen]] * [[Filz (Eiflia)|Filz]] * [[Finkenbach-Gersweiler]] * [[Fisch (Saargau)|Fisch]] * [[Fischbach bei Dahn]] * [[Fischbach (bei Idar-Oberstein)|Fischbach]] <small>(bei Idar-Oberstein)</small> * [[Fischbach (bei Kaiserslautern)|Fischbach]] <small>(bei Kaiserslautern)</small> * [[Fischbach-Oberraden]] * [[Flacht]] * [[Flammersfeld]] * [[Flemlingen]] * [[Fleringen]] * [[Flexus (Rhenania et Palatinatus)|Flexus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bogel'')</small> * [[Fließem]] * [[Flomborn]] * [[Flonheim]] * [[Flörsheim-Dalsheim]] * [[Flußbach]] * [[Fluterschen]] * [[Fluxus Dammae]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Damflos'')</small> * [[Föckelberg]] * [[Föhren]] * [[Fohren-Linden]] * [[Fons Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bereborn'')</small> * [[Fons Boeri]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Börsborn'')</small> * [[Fons Tumuli]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Böllenborn'')</small> * [[Forst an der Weinstraße]] * [[Forst (bei Wissen, Sieg)|Forst]] <small>(bei Wissen, Sieg)</small> * [[Forst (Eiflia)]] * [[Forst (Tergum Caninum)]] * [[Forstmehren]] * [[Framersheim]] * [[Frankelbach]] * [[Frankeneck]] * [[Frankenstein (Pfalz)|Frankenstein]] * [[Frankweiler]] * [[Franzenheim]] * [[Frauenberg (Nahe)|Frauenberg]] * [[Fraxinibachium (Palatinatus Occidentalis)|Fraxinibachium]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu Occidentali]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Aschbach'')</small> * [[Fraxinibachium (Tergum Caninum)|Fraxinibachium]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Asbach'')</small> * [[Freckenfeld]] * [[Frei-Laubersheim]] * [[Freilingen (Occidentalis Silva)|Freilingen]] * [[Freimersheim (Pfalz)]] * [[Freimersheim (Hassia Rhenana)|Freimersheim]] <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small> * [[Freirachdorf]] * [[Freisbach]] * [[Frettenheim]] * [[Freudenburg]] * [[Friedelsheim]] * [[Friedewald (Occidentalis Silva)|Friedewald]] * [[Friesenhagen]] * [[Friesenheim (Hassia Rhenana)|Friesenheim]] * [[Frohnhofen]] * [[Fronhofen]] * [[Frücht]] * [[Fuchshofen]] * [[Fundus (Occidentalis Silva)|Fundus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Boden'')</small> * [[Fürfeld]] * [[Fürthen]] * [[Fußgönheim]] {{div col end}} === G === {{div col|3}} * [[Gabsheim]] * [[Gackenbach]] * [[Galenberg]] * [[Gamlen]] * [[Gappenach]] * [[Gau-Bickelheim]] * [[Gau-Bischofsheim]] * [[Gauersheim]] * [[Gaugrehweiler]] * [[Gau-Heppenheim]] * [[Gau-Odernheim]] * [[Gau-Weinheim]] * [[Gebhardshain]] * [[Gebroth]] * [[Gefell (Eiflia)|Gefell]] * [[Gehlert]] * [[Gehlweiler]] * [[Gehrweiler]] * [[Geichlingen]] * [[Geilnau]] * [[Geiselberg]] * [[Geisfeld]] * [[Geisig]] * [[Gelenberg]] * [[Gemmerich]] * [[Gemünd (Our)|Gemünd]] * [[Gemünden (Tergum Caninum)|Gemünden]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Gemünden (Occidentalis Silva)|Gemünden]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Gensingen]] * [[Gentingen]] * [[Gerach (bei Idar-Oberstein)|Gerach]] * [[Gerbach]] * [[Gerhardsbrunn]] * [[Gering]] * [[Gerolsheim]] * [[Gevenich]] * [[Gieleroth]] * [[Gielert]] * [[Gierschnach]] * [[Giershausen]] * [[Giesdorf]] * [[Giesenhausen]] * [[Gillenbeuren]] * [[Gillenfeld]] * [[Gilzem]] * [[Gimbsheim]] * [[Gimbweiler]] * [[Gindorf]] * [[Ginsweiler]] * [[Gipperath]] * [[Girkenroth]] * [[Girod]] * [[Gladbach (Eiflia)|Gladbach]] * [[Glan-Münchweiler]] * [[Glanbrücken]] * [[Glanna]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Altenglan'')</small> * [[Glees]] * [[Gleisweiler]] * [[Gleiszellen-Gleishorbach]] * [[Göcklingen]] * [[Goddert]] * [[Gödenroth]] * [[Gollenberg (prope Bircofeldam)|Gollenberg]] * [[Göllheim]] * [[Gommersheim]] * [[Gonbach]] * [[Gondenbrett]] * [[Gondershausen]] * [[Gondorf]] * [[Gönnersdorf (bei Bad Breisig)|Gönnersdorf]] <small>(bei Bad Breisig)</small> * [[Gönnersdorf (Eiflia)|Gönnersdorf]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Gönnheim]] * [[Görgeshausen]] * [[Gornhausen]] * [[Gösenroth]] * [[Gossersweiler-Stein]] * [[Graach an der Mosel]] * [[Gräfendhron]] * [[Gransdorf]] * [[Greimerath (bei Trier)|Greimerath]] <small>(bei Trier)</small> * [[Greimerath (Eiflia)|Greimerath]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Greimersburg]] * [[Grenderich]] * [[Griebelschied]] * [[Gries (Pfalz)|Gries]] * [[Grimburg]] * [[Grolsheim]] * [[Großbundenbach]] * [[Großfischlingen]] * [[Großholbach]] * [[Großkampenberg]] * [[Großkarlbach]] * [[Großlangenfeld]] * [[Großlittgen]] * [[Großmaischeid]] * [[Großniedesheim]] * [[Großseifen]] * [[Großsteinhausen]] * [[Grumbach (Landkreis Kusel)|Grumbach]] * [[Grünebach]] * [[Guckheim]] * [[Gückingen]] * [[Guldental]] * [[Güllesheim]] * [[Gumbsheim]] * [[Gunderath]] * [[Gundersheim]] * [[Gundersweiler]] * [[Gundheim]] * [[Guntersblum]] * [[Gurgitis Campus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dümpelfeld'')</small> * [[Gusenburg]] * [[Gusterath]] * [[Gutenacker]] * [[Gutenberg/Nahe|Gutenberg]] * [[Gutweiler]] {{div col end}} === H === {{div col|3}} * [[Habscheid]] * [[Hackenheim]] * [[Hahn am See]] * [[Hahn bei Marienberg]] * [[Hahn (Tergum Caninum)|Hahn]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Hahnenbach]] * [[Hahnheim]] * [[Hahnstätten]] * [[Hahnweiler]] * [[Hainau]] * [[Hainfeld (Pfalz)|Hainfeld]] * [[Halbs]] * [[Hallgarten (Pfalz)|Hallgarten]] * [[Hallschlag]] * [[Halsdorf]] * [[Halsenbach]] * [[Hambach (bei Diez)|Hambach]] * [[Hambuch]] * [[Hamm am Rhein]] * [[Hamm (Eiflia)|Hamm]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Hamm (Sieg)]] * [[Hammerstein (am Rhein)|Hammerstein]] * [[Hangen-Weisheim]] * [[Hanhofen]] * [[Hanroth]] * [[Harbach (Landkreis Altenkirchen)|Harbach]] * [[Hardert]] * [[Hardt (Occidentalis Silva)|Hardt]] * [[Hargarten (Eiflia)|Hargarten]] * [[Hargesheim]] * [[Harschbach]] * [[Harscheid (bei Adenau)|Harscheid]] * [[Harspelt]] * [[Hartenfels]] * [[Harthausen]] * [[Härtlingen]] * [[Harxheim]] * [[Hasborn (Eiflia)|Hasborn]] * [[Haschbach am Remigiusberg]] * [[Haserich]] * [[Hasselbach (Tergum Caninum)|Hasselbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Hasselbach (Occidentalis Silva)|Hasselbach]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Hattert]] * [[Hattgenstein]] * [[Hatzenbühl]] * [[Hatzenport]] * [[Hauenstein (Pfalz)|Hauenstein]] * [[Hauptstuhl]] * [[Hauroth]] * [[Hausbay]] * [[Hausen (Tergum Caninum)|Hausen]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Hausen (Wied)]] * [[Hausten]] * [[Hausweiler]] * [[Hecken (Tergum Caninum)|Hecken]] * [[Heckenbach]] * [[Heckenmünster]] * [[Heckhuscheid]] * [[Heddert]] * [[Hefersweiler]] * [[Heidenburg]] * [[Heidweiler]] * [[Heilbach]] * [[Heilberscheid]] * [[Heilenbach]] * [[Heiligenmoschel]] * [[Heiligenroth]] * [[Heimbach (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Heimbach]] * [[Heimborn]] * [[Heimweiler]] * [[Heinzenbach]] * [[Heinzenberg (bei Kirn)|Heinzenberg]] * [[Heinzenhausen]] * [[Heisdorf]] * [[Heistenbach]] * [[Helferskirchen]] * [[Hellenhahn-Schellenberg]] * [[Hellertshausen]] * [[Helmenzen]] * [[Helmeroth]] * [[Helonze]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ehlenz'')</small> * [[Heltersberg]] * [[Hemmelzen]] * [[Henau (Tergum Caninum)|Henau]] * [[Hennweiler]] * [[Henschtal]] * [[Hentern]] * [[Herborn (bei Idar-Oberstein)|Herborn]] * [[Herbstmühle]] * [[Herchweiler]] * [[Herforst]] * [[Hergenfeld]] * [[Hergenroth]] * [[Hergersweiler]] * [[Herl]] * [[Hermersberg]] * [[Herold (Rheinland-Pfalz)|Herold]] * [[Herren-Sulzbach]] * [[Herresbach]] * [[Herrstein]] * [[Herschbach]] * [[Herschbach (Oberwesterwald)]] * [[Herschberg]] * [[Herschbroich]] * [[Herschweiler-Pettersheim]] * [[Hersdorf]] * [[Herxheim am Berg]] * [[Herxheim bei Landau/Pfalz]] * [[Herxheimweyher]] * [[Herzfeld (Eiflia)|Herzfeld]] * [[Heßheim]] * [[Hesweiler]] * [[Hettenhausen (Pfalz)|Hettenhausen]] * [[Hettenleidelheim]] * [[Hettenrodt]] * [[Hetzerath (Eiflia)|Hetzerath]] * [[Heuchelheim bei Frankenthal]] * [[Heuchelheim-Klingen]] * [[Heupelzen]] * [[Heuzert]] * [[Hilgenroth]] * [[Hilgert]] * [[Hillesheim (Hassia Rhenana)|Hillesheim]] * [[Hillscheid]] * [[Hilscheid]] * [[Hilst]] * [[Himmighofen]] * [[Hintertiefenbach]] * [[Hinterweidenthal]] * [[Hinterweiler]] * [[Hinzenburg]] * [[Hinzert-Pölert]] * [[Hinzweiler]] * [[Hirschberg (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Hirschberg]] * [[Hirschfeld (Tergum Caninum)]] * [[Hirschhorn/Pfalz]] * [[Hirschthal (Pfalz)|Hirschthal]] * [[Hirten]] * [[Hirz-Maulsbach]] * [[Hochborn]] * [[Hochdorf-Assenheim]] * [[Hochscheid]] * [[Hochspeyer]] * [[Hochstadt (Pfalz)]] * [[Hochstätten]] * [[Höchstberg]] * [[Höchstenbach]] * [[Hochstetten-Dhaun]] * [[Hockweiler]] * [[Hof (Occidentalis Silva)|Hof]] * [[Hoffeld (Eiflia)|Hoffeld]] * [[Höheinöd]] * [[Höheischweiler]] * [[Hohenfels-Essingen]] * [[Hohenleimbach]] * [[Hohenöllen]] * [[Hohen-Sülzen]] * [[Höhfröschen]] * [[Höhn]] * [[Holler (Occidentalis Silva)|Holler]] * [[Hollnich]] * [[Holsthum]] * [[Holzappel]] * [[Holzbach]] * [[Holzerath]] * [[Holzhausen an der Haide]] * [[Holzheim (Aar)|Holzheim]] * [[Homberg (prope Angulum Lutrae)|Homberg]] <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> * [[Homberg (Occidentalis Silva)|Homberg]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Hömberg]] * [[Hommerdingen]] * [[Honerath]] * [[Hönningen]] * [[Hontheim]] * [[Hoppstädten]] * [[Hoppstädten-Weiersbach]] * [[Horath]] * [[Horbach (bei Simmertal)|Horbach]] <small>(bei Simmertal)</small> * [[Horbach (Pfalz)|Horbach]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Horbach (Occidentalis Silva)|Horbach]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Horbruch]] * [[Hördt]] * [[Horhausen (Nassau)|Horhausen]] <small>(Nassau)</small> * [[Horhausen (Occidentalis Silva)]] * [[Höringen]] * [[Horn (Tergum Caninum)|Horn]] * [[Hornbacum Antiquum]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Althornbach'')</small> * [[Horperath]] * [[Horrweiler]] * [[Horschbach]] * [[Hörscheid]] * [[Hörschhausen]] * [[Hortus Arborum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bongard'')</small> * [[Hosten]] * [[Hottenbach]] * [[Hövels]] * [[Hübingen]] * [[Hüblingen]] * [[Hüffelsheim]] * [[Hüffler]] * [[Hümmel]] * [[Hümmerich]] * [[Hundsangen]] * [[Hundsbach]] * [[Hundsdorf (Occidentalis Silva)|Hundsdorf]] * [[Hungenroth]] * [[Hunzel]] * [[Hupperath]] * [[Hütschenhausen]] * [[Hütten (Eiflia)|Hütten]] * [[Hütterscheid]] * [[Hüttingen an der Kyll]] * [[Hüttingen bei Lahr]] {{div col end}} === I === {{div col|3}} * [[Idelberg]] * [[Idenheim]] * [[Idesheim]] * [[Igel (Mosel)|Igel]] * [[Ilbesheim (Donnersbergkreis)|Ilbesheim]] <small>(Donnersbergkreis)</small> * [[Ilbesheim bei Landau in der Pfalz]] * [[Illerich]] * [[Immerath]] * [[Immert]] * [[Immesheim]] * [[Impflingen]] * [[Imsbach]] * [[Imsweiler]] * [[Indago Apri]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Ebernhahn'')</small> * [[Indago ad Montem]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berzhahn'')</small> * [[Ingelbach]] * [[Ingendorf]] * [[Insheim]] * [[Insul]] * [[Ippenschied]] * [[Irmenach]] * [[Irmtraut]] * [[Irrel]] * [[Irrhausen]] * [[Irsch (bei Saarburg)|Irsch]] * [[Isenburg (Occidentalis Silva)|Isenburg]] * [[Isert]] * [[Isselbach]] {{div col end}} === J === {{div col|3}} * [[Jakobsweiler]] * [[Jeckenbach]] * [[Jettenbach (Pfalz)|Jettenbach]] * [[Jockgrim]] * [[Jucken (Gemeinde)|Jucken]] * [[Jugenheim in Rheinhessen]] * [[Jünkerath]] {{div col end}} === K === {{div col|3}} * [[Kaden]] * [[Kadenbach]] * [[Kaifenheim]] * [[Kail]] * [[Kalenborn (bei Altenahr)|Kalenborn]] <small>(bei Altenahr)</small> * [[Kalenborn (bei Kaisersesch)|Kalenborn]] <small>(bei Kaisersesch)</small> * [[Kalenborn-Scheuern]] * [[Kalkofen (Pfalz)|Kalkofen]] * [[Kallstadt]] * [[Kalt]] * [[Kaltenborn]] * [[Kaltenengers]] * [[Kaltenholzhausen]] * [[Kammerforst (Occidentalis Silva)|Kammerforst]] * [[Kamp-Bornhofen]] * [[Kanzem]] * [[Kapellen-Drusweiler]] * [[Kaperich]] * [[Kappel (Tergum Caninum)|Kappel]] * [[Kappeln (prope Angulum Lutrae)|Kappeln]] * [[Kapsweyer]] * [[Karbach (Tergum Caninum)|Karbach]] * [[Karl (Eiflia)|Karl]] * [[Karlshausen]] * [[Kasbach-Ohlenberg]] * [[Kaschenbach]] * [[Kasdorf]] * [[Kasel (bei Trier)|Kasel]] * [[Käshofen]] * [[Kastel-Staadt]] * [[Katzenbach (Donnersbergkreis)|Katzenbach]] * [[Katzweiler]] * [[Katzwinkel (Eiflia)|Katzwinkel]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Katzwinkel (Sieg)]] * [[Kausen]] * [[Kehlbach (Rheinland-Pfalz)|Kehlbach]] * [[Kehrig]] * [[Keidelheim]] * [[Kelberg]] * [[Kell am See]] * [[Kellenbach]] * [[Kemmenau]] * [[Kempenich]] * [[Kempfeld]] * [[Kenn]] * [[Keppeshausen]] * [[Kerben]] * [[Kerpen (Eiflia)]] * [[Kerschenbach (Eiflia)|Kerschenbach]] * [[Kerzenheim]] * [[Kescheid]] * [[Kesfeld]] * [[Kesseling]] * [[Kesten]] * [[Kestert]] * [[Kettenhausen]] * [[Kettenheim]] * [[Kettig]] * [[Kickeshausen]] * [[Kindenheim]] * [[Kinderbeuern]] * [[Kindsbach]] * [[Kinheim]] * [[Kinzenburg]] * [[Kirburg]] * [[Kircheib]] * [[Kirchheim an der Weinstraße]] * [[Kirchsahr]] * [[Kirchwald]] * [[Kirchweiler]] * [[Kirf]] * [[Kirrweiler (prope Angulum Lutrae)|Kirrweiler]] <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> * [[Kirrweiler (Pfalz)]] * [[Kirsbach]] * [[Kirschroth]] * [[Kirschweiler]] * [[Kisselbach]] * [[Klausen (Eiflia)|Klausen]] * [[Kleinbundenbach]] * [[Kleinfischlingen]] * [[Kleinich]] * [[Kleinkarlbach]] * [[Kleinlangenfeld]] * [[Kleinmaischeid]] * [[Kleinniedesheim]] * [[Kleinsteinhausen]] * [[Klein-Winternheim]] * [[Kliding]] * [[Klingelbach]] * [[Klingenmünster]] * [[Klosterkumbd]] * [[Klotten]] * [[Kludenbach]] * [[Klüsserath]] * [[Knittelsheim]] * [[Knopp-Labach]] * [[Knöringen]] * [[Kobern-Gondorf]] * [[Kölbingen]] * [[Kollig]] * [[Kollweiler]] * [[Kolverath]] * [[Kommen]] * [[Köngernheim]] * [[Königsau]] * [[Königsfeld (Eiflia)|Königsfeld]] * [[Konken]] * [[Kopp (Circulus terrae Eiflae Vulcanicae)|Kopp]] * [[Körborn]] * [[Kordel (Eiflia)|Kordel]] * [[Kördorf]] * [[Korlingen]] * [[Körperich]] * [[Korweiler]] * [[Kottenborn]] * [[Kottenheim]] * [[Kötterichen]] * [[Kottweiler-Schwanden]] * [[Köwerich]] * [[Koxhausen]] * [[Kraam]] * [[Kradenbach]] * [[Krähenberg]] * [[Kratzenburg]] * [[Krautscheid]] * [[Kreimbach-Kaulbach]] * [[Kretz]] * [[Krickenbach]] * [[Kriegsfeld]] * [[Kronweiler]] * [[Kroppach]] * [[Kröppen]] * [[Krottelbach]] * [[Kröv]] * [[Kruchten]] * [[Kruft]] * [[Krümmel (Occidentalis Silva)|Krümmel]] * [[Krummenau (Tergum Caninum)|Krummenau]] * [[Krunkel]] * [[Kuhardt]] * [[Kuhnhöfen]] * [[Külz (Tergum Caninum)]] * [[Kümbdchen]] * [[Kundert]] * [[Kurtscheid]] * [[Kyllburgweiler]] {{div col end}} === L === {{div col|3}} * [[Lahr (Eiflia)|Lahr]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Lahr (Tergum Caninum)|Lahr]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Lambertsberg]] * [[Lambsborn]] * [[Lambsheim]] * [[Lampaden]] * [[Landkern]] * [[Landscheid]] * [[Langenbach bei Kirburg]] * [[Langenbach (Pfalz)|Langenbach]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Langenfeld (Eiflia)|Langenfeld]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Langenhahn]] * [[Langenlonsheim]] * [[Langenscheid]] * [[Langenthal (Tergum Caninum)|Langenthal]] * [[Langscheid (bei Mayen)|Langscheid]] * [[Langsur]] * [[Langweiler (bei Idar-Oberstein)|Langweiler]] <small>(bei Idar-Oberstein)</small> * [[Langweiler (prope Angulum Lutrae)|Langweiler]] <small>(prope [[Angulus Lutrae|Angulum Lutrae]]<ref name="Steininger 1834"/>)</small> * [[Langwieden]] * [[Lascheid (Eiflia)|Lascheid]] * [[Lasel]] * [[Latitudo (Rhenania et Palatinatus)|Latitudo]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Breit'')</small> * [[Laubach (Eiflia)|Laubach]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Laubach (Tergum Caninum)|Laubach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Laubenheim]] * [[Laudert]] * [[Laufeld]] * [[Laufersweiler]] * [[Laumersheim]] * [[Lauperath]] * [[Laurenburg]] * [[Lauschied]] * [[Lautersheim]] * [[Lautert]] * [[Lautzenbrücken]] * [[Lautzenhausen]] * [[Lehmen]] * [[Leidenborn]] * [[Leienkaul]] * [[Leimbach (bei Adenau)|Leimbach]] <small>(bei Adenau)</small> * [[Leimbach (bei Neuerburg)|Leimbach]] <small>(bei Neuerburg)</small> * [[Leimen (Pfalz)|Leimen]] * [[Leimersheim]] * [[Leiningen (Tergum Caninum)|Leiningen]] * [[Leinsweiler]] * [[Leisel]] * [[Leitzweiler]] * [[Leiwen]] * [[Lemberg (Pfalz)|Lemberg]] * [[Lettweiler]] * [[Leubsdorf (am Rhein)|Leubsdorf]] * [[Leuterod]] * [[Leutesdorf]] * [[Lichtenborn]] * [[Liebenscheid]] * [[Liebshausen]] * [[Lieg]] * [[Lierfeld]] * [[Lierschied]] * [[Liesenich]] * [[Lieser (Gemeinde)|Lieser]] * [[Ließem (Eiflia)|Ließem]] * [[Limbach (bei Kirn)|Limbach]] <small>(bei Kirn)</small> * [[Limbach (Occidentalis Silva)|Limbach]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Lind (bei Altenahr)|Lind]] <small>(bei Altenahr)</small> * [[Lind (bei Mayen)|Lind]] <small>(bei Mayen)</small> * [[Linden (Pfalz)|Linden]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Linden (Occidentalis Silva)|Linden]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Lindenberg (Pfalz)|Lindenberg]] * [[Lindenschied]] * [[Lingenfeld]] * [[Lingerhahn]] * [[Linkenbach]] * [[Lipporn]] * [[Lirstal]] * [[Lissendorf]] * [[Lochum]] * [[Locus Paludis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Börrstadt''; [[Palatanice]] ''Berrschdadd'')</small> * [[Löf]] * [[Lohnsfeld]] * [[Lohnweiler]] * [[Lohrheim]] * [[Löllbach]] * [[Lollschied]] * [[Longen]] * [[Longkamp]] * [[Longuich]] * [[Lonnig]] * [[Lonsheim]] * [[Lorscheid]] * [[Lörzweiler]] * [[Lösnich]] * [[Lötzbeuren]] * [[Luckenbach]] * [[Lückenburg]] * [[Ludwigshöhe]] * [[Ludwigswinkel]] * [[Lug (Pfalz)|Lug]] * [[Lünebach]] * [[Lustadt]] * [[Lütz]] * [[Lutzerath]] * [[Lützkampen]] * [[Luxem]] * [[Lykershausen]] {{div col end}} === M === {{div col|3}} * [[Macken]] * [[Mackenbach]] * [[Mackenrodt]] * [[Mähren (Occidentalis Silva)|Mähren]] * [[Maikammer]] * [[Maisborn]] * [[Maitzborn]] * [[Malberg (Eiflia)|Malberg]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Malberg (Occidentalis Silva)|Malberg]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Malbergweich]] * [[Malborn]] * [[Mammelzen]] * [[Mandel (Gemeinde)|Mandel]] * [[Mandern]] * [[Manderscheid (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Manderscheid]] <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP"/>)</small> * [[Mannebach (bei Saarburg)|Mannebach]] <small>(bei Saarburg)</small> * [[Mannebach (Eiflia)|Mannebach]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Mannweiler-Cölln]] * [[Manubach]] * [[Marienfels]] * [[Marienhausen]] * [[Marienrachdorf]] * [[Maring-Noviand]] * [[Marnheim]] * [[Maroth]] * [[Martinshöhe]] * [[Martinstein]] * [[Marzhausen (Westerwaldkreis)|Marzhausen]] * [[Masburg]] * [[Maßweiler]] * [[Mastershausen]] * [[Masthorn]] * [[Matzenbach]] * [[Matzerath]] * [[Mauchenheim]] * [[Mauden]] * [[Mauel]] * [[Mauschbach]] * [[Maxdorf]] * [[Maxsain]] * [[Mayschoß]] * [[Meckel]] * [[Meckenbach (prope Bircofeldam)|Meckenbach]] <small>(prope [[Birconfelda (Rhenania et Palatinatus)|Bircofeldam]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> * [[Meckenbach (bei Kirn)|Meckenbach]] <small>(bei Kirn)</small> * [[Meckenheim (Pfalz)|Meckenheim]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Medard (Glan)|Medard]] * [[Meddersheim]] * [[Meerfeld]] * [[Mehlbach]] * [[Mehlingen]] * [[Mehren (Eiflia)|Mehren]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Mehren (Occidentalis Silva)|Mehren]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Mehring (Mosel)|Mehring]] * [[Meinborn]] * [[Meisburg]] * [[Melsbach]] * [[Mengerschied]] * [[Menningen (an der Prüm)|Menningen]] * [[Merkelbach]] * [[Merlscheid (bei Pronsfeld)|Merlscheid]] * [[Mermuth]] * [[Merschbach]] * [[Mertesdorf]] * [[Mertesheim]] * [[Mertloch]] * [[Merxheim (Nahe)|Merxheim]] * [[Merzalben]] * [[Merzkirchen]] * [[Merzweiler]] * [[Mesenich]] * [[Messerich]] * [[Mettendorf (Eiflia)|Mettendorf]] * [[Mettenheim (Hassia Rhenana)|Mettenheim]] * [[Metterich]] * [[Mettweiler]] * [[Metzenhausen]] * [[Meudt]] * [[Meuspath]] * [[Michelbach (Tergum Caninum)|Michelbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Michelbach (Occidentalis Silva)]] * [[Miehlen]] * [[Miellen]] * [[Minden (Sauer)|Minden]] * [[Minderlittgen]] * [[Minfeld]] * [[Minheim]] * [[Misselberg]] * [[Mittelbrunn]] * [[Mittelfischbach]] * [[Mittelhof]] * [[Mittelreidenbach]] * [[Mittelstrimmig]] * [[Mogendorf]] * [[Molsberg]] * [[Mölsheim]] * [[Molzhain]] * [[Mommenheim (Hassia Rhenana)|Mommenheim]] * [[Monreal]] * [[Mons (Palatinatus)|Mons]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Berg'')</small> * [[Mons (Taunus)|Mons]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Taunus mons|Tauno]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Berg'')</small> * [[Mons (prope Arvilare)|Mons]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(prope [[Arvilare]]<ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Berg'')</small> * [[Mons Alachonis (Rhenania et Palatinatus)|Mons Alachonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Ellenberg'')</small> * [[Mons Basii]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Basberg'')</small> * [[Mons Battonis (Palatinatus)|Mons Battonis]] <small>(Theodisce ''Battenberg'')</small> * [[Mons Bilonis]]<ref name="Gensicke III 1999">Gensicke, H. (1999). Landesgeschichte des Westerwaldes (3ª ed.). [[Aquae Mattiacae|Aquis Mattiacis]]: Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Nassau.</ref> <small>(Theodisce ''Bölsberg''; dialectaliter ''Bilsbisch'' seu ''Bölsberisch'')</small> * [[Mons Busonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Busenberg'')</small> * [[Mons Coronae (prope Angulum Lutrae)|Mons Coronae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Cronenberg'')</small> * [[Mons Crampii]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Cramberg'')</small> * [[Mons Dasonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dasburg'')</small> * [[Mons Didonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Deimberg'')</small> * [[Mons Fuscus (Rhenania et Palatinatus)|Mons Fuscus]]<ref name="Karp-Schreiber 1664">Karp-Schreiber, W. (1664). ''Chronica Braunebergensis: De vineis et uvis in Iuffer sitis''. Monte Fusco: Officina Domestica.</ref> <small>(Theodisce ''Brauneberg'')</small> * [[Mons Hirci (Eiflia)|Mons Hirci]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Boxberg'')</small> * [[Mons Lucidus (Rhenania et Palatinatus)|Mons Lucidus]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Berglicht'')</small> * [[Mons Ruborum (Rhenania et Palatinatus)|Mons Ruborum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bremberg'')</small> * [[Mons Vallis (prope Cruciniacum)|Mons Vallis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dalberg'')</small> * [[Monsheim]] * [[Möntenich]] * [[Montes (prope Kyrinam)|Montes]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bergen''; [[Hunnice]] ''Berje'')</small> * [[Monzelfeld]] * [[Monzernheim]] * [[Monzingen]] * [[Moritzheim]] * [[Mörlen]] * [[Mörsbach]] * [[Mörschbach]] * [[Morscheid]] * [[Morschheim]] * [[Mörschied]] * [[Mörsdorf (Tergum Caninum)|Mörsdorf]] * [[Mörsfeld]] * [[Morshausen]] * [[Mörstadt]] * [[Mosbruch]] * [[Moschheim]] * [[Moselkern]] * [[Mückeln]] * [[Müden (Mosel)]] * [[Mudenbach]] * [[Mudersbach]] * [[Mudershausen]] * [[Mühlpfad]] * [[Mülbach]] * [[Mülheim an der Mosel]] * [[Müllenbach (bei Adenau)|Müllenbach]] <small>(bei Adenau)</small> * [[Müllenbach (bei Mayen)|Müllenbach]] <small>(bei Mayen)</small> * [[Münchwald]] * [[Münchweiler am Klingbach]] * [[Münchweiler an der Alsenz]] * [[Münchweiler an der Rodalb]] * [[Mündersbach]] * [[Münk]] * [[Münsterappel]] * [[Münster-Sarmsheim]] * [[Mürlenbach]] * [[Müsch]] * [[Müschenbach]] * [[Musweiler]] * [[Mutterschied]] * [[Mützenich (bei Prüm)|Mützenich]] * [[Muxerath]] {{div col end}} === N === {{div col|3}} * [[Nachtsheim]] * [[Nack]] * [[Nackenheim]] * [[Nannhausen]] * [[Nanzdietschweiler]] * [[Nasingen]] * [[Nattenheim]] * [[Naunheim]] * [[Nauort]] * [[Nauroth]] * [[Naurath (Eiflia)]] * [[Naurath (Wald)]] * [[Neef]] * [[Nehren (Mosel)|Nehren]] * [[Neichen]] * [[Neidenbach]] * [[Neidenfels]] * [[Neitersen]] * [[Nentershausen (Occidentalis Silva)|Nentershausen]] * [[Nerdlen]] * [[Neroth]] * [[Nerzweiler]] * [[Netzbach]] * [[Neu-Bamberg]] * [[Neuburg am Rhein]] * [[Neuendorf (Eiflia)|Neuendorf]] * [[Neuerkirch]] * [[Neuhäusel]] * [[Neuheilenbach]] * [[Neuhemsbach]] * [[Neuhofen (Pfalz)|Neuhofen]] * [[Neuhütten (Silva Alta)|Neuhütten]] * [[Neuleiningen]] * [[Neumagen-Dhron]] * [[Neunkhausen]] * [[Neunkirchen am Potzberg]] * [[Neunkirchen (Tergum Caninum)|Neunkirchen]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Neunkirchen (Occidentalis Silva)|Neunkirchen]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Neupotz]] * [[Neustadt/Westerwald]] * [[Neustadt (Wied)]] * [[Newel]] * [[Ney (Tergum Caninum)|Ney]] * [[Nickenich]] * [[Niederahr]] * [[Niederalben]] * [[Niederbachheim]] * [[Niederbreitbach]] * [[Niederbrombach]] * [[Niederburg]] * [[Niederdreisbach]] * [[Niederdürenbach]] * [[Niederelbert]] * [[Niedererbach]] * [[Niederfell]] * [[Niederfischbach]] * [[Niederhambach]] * [[Niederhausen (Nahe)|Niederhausen]] <small>(Nahe)</small> * [[Niederhausen an der Appel]] * [[Niederheimbach]] * [[Nieder-Hilbersheim]] * [[Niederhofen]] * [[Niederhorbach]] * [[Niederhosenbach]] * [[Niederirsen]] * [[Niederkirchen (Westpfalz)|Niederkirchen]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu Occidentalis]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Niederkirchen bei Deidesheim]] * [[Nieder Kostenz]] * [[Niederkumbd]] * [[Niederlauch]] * [[Niedermohr]] * [[Niedermoschel]] * [[Niederneisen]] * [[Niederöfflingen]] * [[Niederotterbach]] * [[Niederpierscheid]] * [[Niederraden]] * [[Niederroßbach]] * [[Niedersayn]] * [[Niederscheidweiler]] * [[Niederschlettenbach]] * [[Niedersohren]] * [[Niederstadtfeld]] * [[Niederstaufenbach]] * [[Niederstedem]] * [[Niedersteinebach]] * [[Niedert]] * [[Niedertiefenbach]] * [[Niederwallmenach]] * [[Niederwambach]] * [[Niederweiler (Eiflia)|Niederweiler]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Niederweiler (Tergum Caninum)|Niederweiler]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Niederweis]] * [[Niederwerth]] * [[Nieder-Wiesen]] * [[Niederwörresbach]] * [[Niederzissen]] * [[Niehl]] * [[Niersbach]] * [[Nievern]] * [[Nimshuscheid]] * [[Nimsreuland]] * [[Nister (Gemeinde)|Nister]] * [[Nisterau]] * [[Nisterberg]] * [[Nister-Möhrendorf]] * [[Nistertal]] * [[Nittel]] * [[Nitz]] * [[Nochern]] * [[Nohen]] * [[Nohn]] * [[Nomborn]] * [[Norath]] * [[Nordhofen]] * [[Norheim]] * [[Norken]] * [[Nörtershausen]] * [[Nothweiler]] * [[Novale Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berkoth'')</small> * [[Novale Beronis ad Vallemerodam]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Berod bei Wallmerod'')</small> * [[Novale Beronis prope Hachenburgum]]<ref name="Beyer 1860"/><ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Berod bei Hachenburg'')</small> * [[Novale Bonii]]<ref name="Fabricius II 1898"/> <small>(Theodisce ''Borod'')</small> * [[Novale Bononis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bonerath''; [[Franconice-Mosellanice]] ''Bönert'')</small> * [[Novale Candidum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Blankenrath''; [[Hunnice]] ''Blanggad'')</small> * [[Novale Daconis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Datzeroth'')</small> * [[Novale Danckradi]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dankerath'')</small> * [[Novale Diemundi]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Demerath'')</small> * [[Nünschweiler]] * [[Nürburg (Gemeinde)|Nürburg]] * [[Nusbaum]] * [[Nußbach (Pfalz)|Nußbach]] * [[Nußbaum]] {{div col end}} === O === {{div col|3}} * [[Oberahr]] * [[Oberalben]] * [[Oberarnbach]] * [[Oberbachheim]] * [[Oberbettingen]] * [[Oberbillig]] * [[Oberbrombach]] * [[Oberdiebach]] * [[Oberdreis]] * [[Oberdürenbach]] * [[Oberehe-Stroheich]] * [[Oberelbert]] * [[Oberelz]] * [[Obererbach (bei Montabaur)|Obererbach]] <small>(bei Montabaur)</small> * [[Obererbach (Occidentalis Silva)]] * [[Oberfell]] * [[Oberfischbach]] * [[Ober-Flörsheim]] * [[Obergeckler]] * [[Oberhaid (Occidentalis Silva)|Oberhaid]] * [[Oberhambach]] * [[Oberhausen (bei Bad Bergzabern)|Oberhausen]] <small>(bei Bad Bergzabern)</small> * [[Oberhausen an der Appel]] * [[Oberhausen an der Nahe]] * [[Oberhausen bei Kirn]] * [[Oberheimbach]] * [[Ober-Hilbersheim]] * [[Oberhonnefeld-Gierend]] * [[Oberhosenbach]] * [[Oberirsen]] * [[Oberkail]] * [[Oberkirn]] * [[Ober Kostenz]] * [[Oberlahr]] * [[Oberlascheid]] * [[Oberlauch]] * [[Oberndorf (Pfalz)|Oberndorf]] * [[Oberneisen]] * [[Obernheim-Kirchenarnbach]] * [[Obernhof]] * [[Oberöfflingen]] * [[Ober-Olm]] * [[Oberotterbach]] * [[Oberpierscheid]] * [[Oberraden]] * [[Oberreidenbach]] * [[Oberrod]] * [[Oberroßbach]] * [[Oberscheidweiler]] * [[Oberschlettenbach]] * [[Obersimten]] * [[Oberstadtfeld]] * [[Oberstaufenbach]] * [[Oberstedem]] * [[Obersteinebach]] * [[Oberstreit]] * [[Obersülzen]] * [[Obertiefenbach (Taunus)|Obertiefenbach]] * [[Oberwallmenach]] * [[Oberwambach]] * [[Oberweiler (Eiflia)|Oberweiler]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Oberweiler im Tal]] * [[Oberweiler-Tiefenbach]] * [[Oberweis]] * [[Oberwies]] * [[Oberwiesen]] * [[Oberwörresbach]] * [[Oberzissen]] * [[Obrigheim (Pfalz)]] * [[Ochtendung]] * [[Ockenfels]] * [[Ockenheim]] * [[Ockfen]] * [[Odenbach]] * [[Odernheim am Glan]] * [[Oelsberg]] * [[Offenbach an der Queich]] * [[Offenbach-Hundheim]] * [[Offenheim]] * [[Offstein]] * [[Ogilonis Novale]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eckenroth'')</small> * [[Ohlenhard]] * [[Ohlweiler]] * [[Ohmbach]] * [[Ollmuth]] * [[Olmscheid]] * [[Olsbrücken]] * [[Olsdorf (Eiflia)|Olsdorf]] * [[Ölsen]] * [[Olzheim]] * [[Onsdorf]] * [[Oppertshausen]] * [[Orbis]] * [[Orenhofen]] * [[Orfgen]] * [[Orlenbach]] * [[Ormont]] * [[Orsfeld]] * [[Osann-Monzel]] * [[Osburg]] * [[Osterspai]] * [[Otterbach (Westpfalz)|Otterbach]] * [[Ottersheim]] * [[Ottersheim bei Landau]] * [[Otterstadt]] * [[Ötzingen]] * [[Otzweiler]] {{div col end}} === P === {{div col|3}} * [[Palus (Eiflia)|Palus]]<ref name="Wampach 1935">Wampach, C. (1935). ''Urkunden- und Quellenbuch zur Geschichte der altluxemburgischen Territorien bis zur burgundischen Zeit''. St. Paulus-Druckerei.</ref> <small>(Theodisce ''Bruch'')</small> * [[Palzem]] * [[Pantenburg]] * [[Panzweiler]] * [[Partenheim]] * [[Paschel]] * [[Pascua Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkenhördt'')</small> * [[Patersberg]] * [[Peffingen]] * [[Pellingen]] * [[Pelm]] * [[Perscheid]] * [[Petersberg (Pfalz)|Petersberg]] * [[Peterslahr]] * [[Peterswald-Löffelscheid]] * [[Petra Darstonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Darstein'')</small> * [[Pfaffen-Schwabenheim]] * [[Pfalzfeld]] * [[Pfeffelbach]] * [[Philippsheim]] * [[Pickließem]] * [[Piesport]] * [[Pillig]] * [[Pintesfeld]] * [[Pittenbach]] * [[Plaidt]] * [[Plascheid]] * [[Platten (bei Wittlich)|Platten]] * [[Pleckhausen]] * [[Plein]] * [[Pleisweiler-Oberhofen]] * [[Pleitersheim]] * [[Pleizenhausen]] * [[Plütscheid]] * [[Pluwig]] * [[Pohl (Nassau)|Pohl]] * [[Pölich]] * [[Pommern (Mosel)|Pommern]] * [[Pomster]] * [[Pons (Palatinatus)|Pons]]<ref name="Lehmann 1867"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brücken'')</small> * [[Pons (prope Birconfeldam)|Pons]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(prope [[Birconfelda (Rhenania et Palatinatus)|Bircofeldam]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>(Theodisce ''Brücken'')</small> * [[Pons Alaphotis]]<ref name="Remling 1836"/> <small>(Theodisce ''Ahrbrück'')</small> * [[Pons Epternacensis]]<ref name="Camillus 1889">Camillus, W. (1889). ''Annales Epternacenses. In Monumenta Germaniae Historica'' (SS 13). [[Hannovera]]e: Impensis Bibliopolii Hahniani.</ref> <small>(Theodisce ''Echternacherbrück'')</small> * [[Porta (Rhenania et Palatinatus)|Porta]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dohr'')</small> * [[Pottum]] * [[Pracht]] * [[Prath]] * [[Pratum Amplum (Occidentalis Silva)|Pratum Amplum]]<ref name="Gensicke III 1999"/> <small>(Theodisce ''Breitenau'')</small> * [[Pratum Fagineum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bockenau'')</small> * [[Preischeid]] * [[Preist]] * [[Pronsfeld]] * [[Prümzurlay]] * [[Puderbach]] * [[Pünderich]] {{div col end}} === Q === {{div col|3}} * [[Queidersbach]] * [[Quercetum (Occidentalis Silva)|Quercetum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eichen'')</small> * [[Quercirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eichenbach'')</small> * [[Quiddelbach]] * [[Quirnbach (Occidentalis Silva)|Quirnbach]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Quirnbach/Pfalz]] * [[Quirnheim]] {{div col end}} === R === {{div col|3}} * [[Racksen]] * [[Ralingen]] * [[Ramberg (Pfalz)|Ramberg]] * [[Rammelsbach]] * [[Ramsen (Pfalz)|Ramsen]] * [[Ranschbach]] * [[Ransweiler]] * [[Rascheid]] * [[Rathskirchen]] * [[Rathsweiler]] * [[Ratzert]] * [[Raubach]] * [[Raumbach]] * [[Ravengiersburg]] * [[Raversbeuren]] * [[Rayerschied]] * [[Rech]] * [[Reckenroth]] * [[Reckershausen]] * [[Rehbach (bei Sobernheim)|Rehbach]] * [[Rehborn]] * [[Rehe (Occidentalis Silva)|Rehe]] * [[Rehweiler]] * [[Reich (Tergum Caninum)|Reich]] * [[Reichenbach (bei Baumholder)|Reichenbach]] * [[Reichenbach-Steegen]] * [[Reichenberg (Rheinland-Pfalz)|Reichenberg]] * [[Reichsthal]] * [[Reichweiler]] * [[Reidenhausen]] * [[Reifenberg]] * [[Reiferscheid]] * [[Reiff]] * [[Reiffelbach]] * [[Reifferscheid]] * [[Reil]] * [[Reimerath]] * [[Reinsfeld]] * [[Reipeldingen]] * [[Reipoltskirchen]] * [[Reitzenhain (Taunus)|Reitzenhain]] * [[Relsberg]] * [[Rengsdorf]] * [[Retterath]] * [[Rettersen]] * [[Rettershain]] * [[Rettert]] * [[Reudelsterz]] * [[Reuth (Eiflia)|Reuth]] * [[Rhaunen]] * [[Rheinbreitbach]] * [[Rheinbrohl]] * [[Rheinzabern]] * [[Rhodt unter Rietburg]] * [[Riedelberg]] * [[Rieden (Eiflia)|Rieden]] * [[Riegenroth]] * [[Rieschweiler-Mühlbach]] * [[Riesweiler]] * [[Rimsberg]] * [[Rinnthal]] * [[Rinzenberg]] * [[Riol]] * [[Rittersdorf (Eiflia)|Rittersdorf]] * [[Rittersheim]] * [[Rivenich]] * [[Riveris]] * [[Rivulus Becheri (Palatinatus)|Rivulus Becheri]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Becherbach'')</small> * [[Rivulus Bedonis]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bedesbach'')</small> * [[Rivulus Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berenbach'')</small> * [[Rivus Amplus (Palatinatus)|Rivus Amplus]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Breitenbach'')</small> * [[Rivus Becheri prope Kyrinam]]<ref name="Hontheim 1750"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Becherbach bei Kirn'')</small> * [[Rivus Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birlenbach'')</small> * [[Rivus Bisonis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bosenbach'')</small> * [[Rivus Bottonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bottenbach'')</small> * [[Rivus Budonis (Circulus Rheni et Tergi Canini)|Rivus Budonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC">Fingitur nomen "Circulus Rheni et Tergi Canini" -Theodisce ''Rhein-Hunsrück-Kreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-Kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latinis toponymis "[[Rhenus]]" et "[[Tergum Caninum]]", vide {{Graesse}}. De Latinā huius circuli versione, confer aliarum linguarum versiones ''Distrito de Rin-Hunsrück'' et ''Arrondissement de Rhin-Hunsrück'' et ''Distrito do Reno-Hunsrück'' et ''Circondario del Reno-Hunsrück'' et ''Zemský okres Rýn-Hunsrück'' et Рейн-Хунсрюк.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Budenbach''; [[Hunnice]] ''Burebach'')</small> * [[Rivus Budonis (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Rivus Budonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Circulus terrae Birkenfeldensis|Circulo terrae Birkenfeldensi]]<ref name="Circulus terrae"/><ref>Nomen Latinum completum "Circulus terrae Birkenfeldensis".</ref><ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bundenbach''; [[Hunnice]] ''Bundebach'')</small> * [[Rivus Caeruleus]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Blaubach'')</small> * [[Rivus Calidus (Rhenania et Palatinatus)|Rivus Calidus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Callbach'')</small> * [[Rivus Columbae (Occidentalis Silva)|Rivus Columbae]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Daubach'')</small> * [[Rivus Columbae (Tergum Caninum)|Rivus Columbae]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Daubach'')</small> * [[Rivus Dammarum (prope Bircofeldam)|Rivus Dammarum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dambach'')</small> * [[Rivus Dedonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dedenbach'')</small> * [[Rivus Deronis (ad Tabernas Montanas)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> (ad [[Tabernae Montanae|Tabernas Montanas]]<ref name="Graesse"/>) <small>(Theodisce ''Dierbach'')</small> * [[Rivus Deronis (Circulus terrae Neowidensis)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Circulus terrae Neowidensis|Circulo terrae Neowidensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Neowidensis" -Theodisce ''Landkreis Neuwied'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Neowidensis-e" Theodiscum toponymum ''Neuwied'' vertit. Quo de gentilicio, vide [https://www.rheinische-geschichte.lvr.de/Persoenlichkeiten/maximilian-alexander-philipp-prinz-zu-wied-neuwied-/DE-2086/lido/57c92ef68392a6.35258846 ], ubi dicitur "(...) Sein Ma­nu­skript „Fau­na Neo­wi­den­sis“, 1847 voll­endet, ist die ers­te Re­gio­nal­fau­na für den Mit­tel­rhein. Die Ver­öf­fent­li­chung ein­zel­ner Er­kennt­nis­se über­ließ er je­doch an­de­ren, vor al­lem dem Neu­wie­der Apo­the­ker Franz Pe­ter Brahts (...)". Quo de Latino toponymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z'']</ref></small> <small>(Theodisce ''Dernbach'')</small> * [[Rivus Deronis (Occidentalis Silva)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dernbach'')</small> * [[Rivus Deronis (Palatinatus)|Rivus Deronis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dernbach'')</small> * [[Rivus Dictilonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dichtelbach''; [[Hunnice]] ''Dieschdelbach'')</small> * [[Rivus Dusonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Deuselbach'')</small> * [[Rivus Fundi]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bodenbach'')</small> * [[Rivus Hirundinis]] <small>(Theodisce ''Burgschwalbach'')</small> * [[Rivus Longus in Monte]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Berglangenbach'')</small> * [[Rivus Novalis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Brachbach'')</small> * [[Rivus Oneris]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Bürdenbach'')</small> * [[Rivus Pirorum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birnbach'')</small> * [[Rivus Profundus (prope Vitelliacum)|Rivus Profundus]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Diefenbach'')</small> * [[Rivus Purgans (Eiflia)|Rivus Purgans]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Burbach'')</small> * [[Rivus Siccus (Rhenania et Palatinatus)|Rivus Siccus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dörrenbach''; [[Palatinice]] ''Derrebach'')</small> * [[Rivus Spissus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dickesbach'')</small> * [[Rivus Tumuli]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Bollenbach'')</small> * [[Rivus Ursorum (Tergum Caninum)|Rivus Ursorum]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bärenbach'')</small> * [[Rockeskyll]] * [[Rodder]] * [[Rödelhausen]] * [[Rodenbach (Westpfalz)|Rodenbach]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu Occidentali]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Rodenbach bei Puderbach]] * [[Rödern (Tergum Caninum)|Rödern]] * [[Rodershausen]] * [[Rödersheim-Gronau]] * [[Roes]] * [[Röhl]] * [[Rohrbach (bei Baumholder)|Rohrbach]] <small>(bei Baumholder)</small> * [[Rohrbach (Tergum Caninum)|Rohrbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Rohrbach (Pfalz)|Rohrbach]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Römerberg (Pfalz)|Römerberg]] * [[Rommersheim]] * [[Rorodt]] * [[Roschbach]] * [[Roscheid]] * [[Rosenheim (Landkreis Altenkirchen)|Rosenheim]] * [[Rosenkopf]] * [[Roßbach (Occidentalis Silva)|Roßbach]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Roßbach (Wied)|Roßbach]] <small>(Wied)</small> * [[Rota Barwardi]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Barbelroth'')</small> * [[Rotenhain]] * [[Roth (Landkreis Altenkirchen)|Roth]] <small>(Landkreis Altenkirchen)</small> * [[Roth (bei Stromberg)|Roth]] <small>(in [[Circulus terrae Cruciniacensis|Circulo terrae Cruciniacensi]]<ref name="CTCru"/>)</small> * [[Roth (Rhein-Hunsrück-Kreis)|Roth]] <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small> * [[Roth (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Roth]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> * [[Roth an der Our]] * [[Roth bei Prüm]] * [[Rothenbach]] * [[Rothselberg]] * [[Rötsweiler-Nockenthal]] * [[Rott (Occidentalis Silva)|Rott]] * [[Roxheim]] * [[Rüber]] * [[Rückeroth]] * [[Rückweiler]] * [[Rüdesheim (Nahe)|Rüdesheim]] * [[Rülzheim]] * [[Rumbach]] * [[Rümmelsheim]] * [[Rupes Abietum]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dannenfels'')</small> * [[Ruppach-Goldhausen]] * [[Ruppertsecken]] * [[Ruppertsberg]] * [[Ruppertshofen (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Ruppertshofen]] * [[Ruppertsweiler]] * [[Ruschberg]] * [[Rüscheid]] * [[Rüssingen]] * [[Ruthweiler]] * [[Rutsweiler am Glan]] * [[Rutsweiler an der Lauter]] {{div col end}} === S === {{div col|3}} * [[Saalstadt]] * [[Saffig]] * [[Salm (Eiflia)|Salm]] * [[Salmtal]] * [[Salz (Occidentalis Silva)|Salz]] * [[Salzburg (Occidentalis Silva)|Salzburg]] * [[Sankt Alban (Pfalz)|Sankt Alban]] * [[Sankt Aldegund]] * [[Sankt Johann (bei Mayen)|Sankt Johann]] <small>(bei Mayen)</small> * [[Sankt Johann (Hassia Rhenana)|Sankt Johann]] <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small> * [[Sankt Julian]] * [[Sankt Katharinen (prope Cruciniacum)|Sankt Katharinen]] <small>(prope [[Cruciniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Sankt Katharinen (Landkreis Neuwied)]] * [[Sankt Martin (Pfalz)|Sankt Martin]] * [[Sankt Sebastian (am Rhein)|Sankt Sebastian]] * [[Sankt Thomas (Eiflia)|Sankt Thomas]] * [[Sargenroth]] * [[Sarmersbach]] * [[Sassen (Eiflia)|Sassen]] * [[Sauerthal]] * [[Saulheim]] * [[Saxler]] * [[Saxum Balduini]]<ref name="Böhmer 1839">Böhmer, J. F. (1839). ''Regesta chronologico-diplomatica metropolitae Moguntinae: inde a primo archiepiscopo usque ad seculi decimi sexti finem''. F. Varrentrapp.</ref> <small>(Theodisce ''Balduinstein'')</small> * [[Saxum Ulmeum]]<ref name="Browerus & Masenius 1670"/> <small>(Theodisce ''Elmstein'')</small> * [[Schalkenbach]] * [[Schalkenmehren]] * [[Schallodenbach]] * [[Schankweiler]] * [[Scharfbillig]] * [[Schauerberg]] * [[Schauren (bei Blankenrath)|Schauren]] <small>(bei Blankenrath)</small> * [[Schauren (bei Idar-Oberstein)|Schauren]] <small>(bei Idar-Oberstein)</small> * [[Scheibenhardt]] * [[Scheid (Eiflia)|Scheid]] * [[Scheidt (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Scheidt]] * [[Scheitenkorb]] * [[Schellweiler]] * [[Schenkelberg]] * [[Scheuerfeld]] * [[Scheuern]] * [[Schiersfeld]] * [[Schiesheim]] * [[Schillingen]] * [[Schindhard]] * [[Schladt]] * [[Schleich]] * [[Schleid (prope Bedense Castrum)|Schleid]] * [[Schlierschied]] * [[Schloßböckelheim]] * [[Schmalenberg]] * [[Schmidthachenbach]] * [[Schmißberg]] * [[Schmitshausen]] * [[Schmitt (Eiflia)|Schmitt]] * [[Schmittweiler]] * [[Schneckenhausen]] * [[Schneppenbach]] * [[Schnorbach]] * [[Schoden]] * [[Schömerich]] * [[Schönau (Pfalz)]] * [[Schönbach (Eiflia)|Schönbach]] * [[Schönberg (bei Thalfang)|Schönberg]] * [[Schönborn (Tergum Caninum)|Schönborn]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Schönborn (Pfalz)|Schönborn]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Schönborn (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Schönborn]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> * [[Schöndorf (an der Ruwer)|Schöndorf]] * [[Schöneberg (Tergum Caninum)|Schöneberg]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Schöneberg (Occidentalis Silva)|Schöneberg]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Schönecken]] * [[Schönenberg-Kübelberg]] * [[Schopp]] * [[Schornsheim]] * [[Schuld (Ahr)|Schuld]] * [[Schüller]] * [[Schürdt]] * [[Schutz (Eiflia)|Schutz]] * [[Schutzbach]] * [[Schwabenheim an der Selz]] * [[Schwall (Rhein-Hunsrück-Kreis)|Schwall]] * [[Schwanheim (Pfalz)|Schwanheim]] * [[Schwarzen]] * [[Schwarzenborn (Eiflia)|Schwarzenborn]] * [[Schwarzerden]] * [[Schwedelbach]] * [[Schwegenheim]] * [[Schweigen-Rechtenbach]] * [[Schweighausen]] * [[Schweighofen]] * [[Schweinschied]] * [[Schweisweiler]] * [[Schweix]] * [[Schweppenhausen]] * [[Schwerbach]] * [[Schwirzheim]] * [[Schwollen]] * [[Seck]] * [[Seelbach (Nassau)|Seelbach]] <small>(Nassau)</small> * [[Seelbach bei Hamm (Sieg)]] * [[Seelbach (Occidentalis Silva)]] * [[Seelen]] * [[Seesbach]] * [[Seffern]] * [[Sefferweich]] * [[Sehlem (Eiflia)|Sehlem]] * [[Seibersbach]] * [[Seifen (Occidentalis Silva)|Seifen]] * [[Seinsfeld]] * [[Seiwerath]] * [[Selbach (Sieg)]] * [[Selchenbach]] * [[Sellerich]] * [[Selzen]] * [[Sembach]] * [[Sengerich]] * [[Senheim]] * [[Senscheid]] * [[Sensweiler]] * [[Serrig]] * [[Sessenbach]] * [[Sessenhausen]] * [[Sevenig bei Neuerburg]] * [[Sevenig (Our)]] * [[Sicca Muschella]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dörrmoschel'')</small> * [[Siebeldingen]] * [[Siebenbach]] * [[Siefersheim]] * [[Sien]] * [[Sienhachenbach]] * [[Sierscheid]] * [[Siershahn]] * [[Siesbach]] * [[Silva Fagina (Occidentalis Silva)|Silva Fagina]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Buchholz'')</small> * [[Silz (Pfalz)|Silz]] * [[Simmern (Occidentalis Silva)|Simmern]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Simmertal]] * [[Singhofen]] * [[Sinspelt]] * [[Sippersfeld]] * [[Sitters]] * [[Sohren]] * [[Sohrschied]] * [[Sommerau (an der Ruwer)|Sommerau]] * [[Sommerloch (prope Cruciniacum)|Sommerloch]] * [[Sonnenberg-Winnenberg]] * [[Sonnschied]] * [[Sörgenloch]] * [[Sörth]] * [[Sosberg]] * [[Spabrücken]] * [[Spall]] * [[Spangdahlem]] * [[Spanhemium]]<ref name="Trithemius 1601"/> <small>(Theodisce ''Burgsponheim'')</small> * [[Spay]] * [[Spesenroth]] * [[Spessart (Brohltal)|Spessart]] * [[Spiesheim]] * [[Spinifex Mons]] <small>(Theodisce ''Dörnberg'')</small> * [[Spinifex Theodericidomus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dorn-Dürkheim'')</small> * [[Spinosi Nemoris Casae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dornholzhausen'')</small> * [[Spirkelbach]] * [[Sponheim]] * [[Sprendlingen]] * [[Stadecken-Elsheim]] * [[Stadtkyll]] * [[Stahlberg]] * [[Stahlhofen (Occidentalis Silva)|Stahlhofen]] <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Stahlhofen am Wiesensee]] * [[Standenbühl]] * [[Starkenburg (Mosel)|Starkenburg]] * [[Statio Danonis-Domus Scauerni]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dannstadt-Schauernheim'')</small> * [[Staudernheim]] * [[Staudt]] * [[Stebach]] * [[Steffeln]] * [[Steimel]] * [[Steinalben]] * [[Steinbach (Tergum Caninum)|Steinbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Steinbach am Donnersberg]] * [[Steinbach am Glan]] * [[Stein-Bockenheim]] * [[Steinborn]] * [[Steinebach an der Wied]] * [[Steinebach/Sieg]] * [[Steineberg]] * [[Steinefrenz]] * [[Steinen (Occidentalis Silva)|Steinen]] * [[Steineroth]] * [[Steinfeld (Pfalz)|Steinfeld]] * [[Steiningen]] * [[Stein-Neukirch]] * [[Steinsberg (Rheinland-Pfalz)|Steinsberg]] * [[Steinweiler]] * [[Steinwenden]] * [[Stein-Wingert]] * [[Stelzenberg]] * [[Stetten (Pfalz)|Stetten]] * [[Stipshausen]] * [[Stockem (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Stockem]] * [[Stockhausen-Illfurth]] * [[Stockum-Püschen]] * [[Straßenhaus]] * [[Streithausen]] * [[Strickscheid]] * [[Strohn]] * [[Strotzbüsch]] * [[Strüth]] * [[Stürzelbach]] * [[Sülm]] * [[Sulzbach (Tergum Caninum)|Sulzbach]] <small>(bei Idar-Oberstein)</small> * [[Sulzbach (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Sulzbach]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> * [[Sulzheim (Hassia Rhenana)|Sulzheim]] {{div col end}} === T === {{div col|3}} * [[Taben-Rodt]] * [[Talling]] * [[Tawern]] * [[Tellig]] * [[Temmels]] * [[Teschenmoschel]] * [[Thaleischweiler-Fröschen]] * [[Thalfang]] * [[Thalhausen]] * [[Thallichtenberg]] * [[Theisbergstegen]] * [[Theodericenovale]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dörth'')</small> * [[Theoderici Separatio]]<ref name="Lamprecht I 1886">Lamprecht, K. (1886). ''Deutsches Wirtschaftsleben im Mittelalter: Untersuchungen über die Entwicklung der materiellen Kultur des platten Landes auf Grund der Quellen zunächst des Mosellandes'' (Vol. 1). Alphons Dürr.</ref> <small>(Theodisce ''Dierscheid'')</small> * [[Theodericicella]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dorsel'')</small> * [[Theodericidivisa |Theodericidivisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dörscheid'')</small> * [[Theodericidivisa (Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis)|Theodericidivisa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis|Circulo terrae Magniacensi et Confluentensi]]<ref name="CTMEC">Fingitur nomen "Circulus terrae Magniacensis et Confluentensis" -Theodisce ''Landkreis Mayen-Koblenz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Magniacensis-e" et "Confluentensis-e" ad urbes [[Magniacum (Germania)|Magniacum]] et [[Confluentes (Germania)|Confluentes]] referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Ditscheid'')</small> * [[Theodericidomium]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dintesheim'')</small> * [[Theodericidomus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dorsheim'')</small> * [[Theodericidomus et Coryletum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dittelsheim-Heßloch'')</small> * [[Theodericifons (Circulus Montis Iovis)|Theodericifons]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus Montis Iovis|Circulo Montis Iovis]]<ref name="Egli 1893"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dreisen''; [[Palatinice]] ''Drase'')</small> * [[Theodericifons (Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci)|Theodericifons]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci|Circulo terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci]]<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Tabernarum Mosellanicarum-Cusae et Vitelliaci" -Theodisce ''Landkreis Bernkastel-Wittlich'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latinis toponymis "[[Tabernae Mosellanicae-Cusa|Tabernae Mosellanicae-Cusa]]" et "[[Vitelliacum]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Dreis'')</small> * [[Theodericifons et Pons]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dreis-Brück'')</small> * [[Theodericifusum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dünfus''; dialectaliter Duenfusensice<ref name="Duenfusensice">Adverbium in gentilicio "Duenfusensis-e" fundatur. Quo de gentilicio, vide: Görz, A. (1874). ''Mittelrheinische Regesten: oder chronologische Zusammenstellung der Quellenbriefe für die Geschichte der Territorien der heutigen Regierungsbezirke Coblenz und Trier''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: Denkert & Groos.</ref> ''Dimmes'')</small> * [[Theodericinga]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dietrichingen'')</small> * [[Theodericirivus (Circulus terrae Cruciniacensis)|Theodericirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Cruciniacensis|Circulo terrae Cruciniacensi]]<ref name="CTCru">Fingitur nomen "Circulus terrae Cruciniacensis" -Theodisce ''Landkreis Bad Kreuznach'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cruciniacum]]" -ad quod gentilicium "Cruciniacensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Dörrebach'')</small> * [[Theodericirivus (Circulus terrae Eiflae Vulcanicae)|Theodericirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus terrae Eiflae Vulcanicae|Circulo terrae Eiflae Vulcanicae]]<ref name="CTEV">Fingitur nomen "Circulus terrae Eiflae Vulcanicae" -Theodisce ''Vulkaneifel'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum toponymum "[[Eifla]]" Theodiscum lexema ''-eifel'' et Latinum adiectivum "[[Mons ignifer|vulcanicus-a-um]]" Theodiscum praefixum ''Vulkan-'' vertit. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Duppach'')</small> * [[Theodericirivus (Occidentalis Silva)|Theodericirivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Occidentalis Silva|Occidentali Silva]]<ref name="Hofmann"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dreisbach''; dialectaliter ''Draasbich'')</small> * [[Theodericisedes]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Donsieders''; [[Palatanice]] ''Dunsiters'')</small> * [[Theodericistreia]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dirmstein'')</small> * [[Theodericivilla (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Theodericivilla]] <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dörsdorf'')</small> * [[Theodericivilla (Circulus Rheni et Tergi Canini)|Theodericivilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dillendorf''; [[Hunnice]] ''Dilledoref'')</small> * [[Theodericocampus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Döttesfeld'')</small> * [[Theodericohardus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Diethardt'')</small> * [[Theodericorivus (Palatinatus)|Theodericorivus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dimbach'')</small> * [[Theodericovilla]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dittweiler'')</small> * [[Thomae et Lamberti Villa]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dohm-Lammersdorf'')</small> * [[Thomm]] * [[Thörlingen]] * [[Thörnich]] * [[Thulinkircha]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Dielkirchen'')</small> * [[Thür]] * [[Tiefenbach (Tergum Caninum)|Tiefenbach]] <small>(in [[Tergum Caninum|Tergo Canino]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Tiefenthal (Pfalz)|Tiefenthal]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Tiefenthal (Hassia Rhenana)|Tiefenthal]] <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small> * [[Todenroth]] * [[Torrens Ursorum (prope Idaram-Supra Petra)|Torrens Ursorum]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(prope [[Idara-Supra Petra|Idaram-Supra Petra]]<ref name="Steininger 1834"/><ref name="Beyer 1860"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bärenbach'')</small> * [[Traisen (Nahe)|Traisen]] * [[Trassem]] * [[Trechtingshausen]] * [[Treis-Karden]] * [[Tricampia]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce 'Dreifelden''')</small> * [[Tricclesiae]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Dreikirchen'')</small> * [[Trierscheid]] * [[Trierweiler]] * [[Trimbs]] * [[Trimport]] * [[Trippstadt]] * [[Trittenheim]] * [[Troneccum]]<ref name="Linden 1852"/> <small>(Theodisce ''Dhronecken'')</small> * [[Trulben]] {{div col end}} === U === {{div col|3}} * [[Übereisenbach]] * [[Udenheim]] * [[Üdersdorf]] * [[Udilonis Fons]]<ref name="Pokorny 1959 & 1989">Pokorny, J. (1959). ''Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch''. Francke Verlag; et: Pokorny, J. (1989). ''Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch''. Francke Verlag. </ref> <small>(Theodisce ''Eitelborn'')</small> * [[Udler]] * [[Uelversheim]] * [[Uersfeld]] * [[Ueß]] * [[Uhler]] * [[Ulmet]] * [[Uminis Domus]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Eimsheim'')</small> * [[Undenheim]] * [[Uniclivium]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Einöllen'')</small> * [[Unicum (Rhenania et Palatinatus)|Unicum]]<ref name="Lamprecht I 1886"/> <small>(Theodisce ''Einig'')</small> * [[Unkenbach]] * [[Unnau]] * [[Unterjeckenbach]] * [[Untershausen]] * [[Unzenberg]] * [[Uppershausen]] * [[Urbach (Occidentalis Silva)|Urbach]] * [[Urbar (bei Koblenz)|Urbar]] <small>(bei Koblenz)</small> * [[Urbar (Rhein-Hunsrück-Kreis)|Urbar]] <small>(in [[Circulus Rheni et Tergi Canini|Circulo Rheni et Tergi Canini]]<ref name="CRETC"/>)</small> * [[Urmersbach]] * [[Urmitz]] * [[Urschmitt]] * [[Ürzig]] * [[Usch (Eiflia)|Usch]] * [[Utscheid]] * [[Üttfeld]] * [[Utzenhain]] * [[Utzerath]] * [[Üxheim]] {{div col end}} === V === {{div col|3}} * [[Vallemeroda]]<ref name="Steininger 1836"/> <small>(Theodisce ''Wallmerod'')</small> * [[Vallis Ampla (Tergum Caninum)|Vallis Ampla]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Breitenthal''; [[Hunnice]] ''Bränel'' seu ''Brään'l'')</small> * [[Vallis Bodonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bobenthal'')</small> * [[Vallis Domus (Hassia Rhenana)|Vallis Domus]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dalheim'')</small> * [[Vallis Domus (Rhenania et Palatinatus)|Vallis Domus]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Dahlheim'')</small> * [[Vallis Picta]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Bundenthal'')</small> * [[Vallis Pontis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Brücktal'')</small> * [[Vallis Servitutis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dienethal'')</small> * [[Valwig]] * [[Veitsrodt]] * [[Veldenz]] * [[Vendersheim]] * [[Venningen]] * [[Vettelschoß]] * [[Vetus Ecclesia (Palatinatus)|Vetus Ecclesia]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Altenkirchen'')</small> * [[Vetus Lininga]]<ref name="Binterim & Mooren II 1831"/> <small>(Theodisce ''Altleiningen'')</small> * [[Vicus Beronis (Eiflia)|Vicus Beronis]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Berndorf'')</small> * [[Vielbach]] * [[Vierherrenborn]] * [[Villa Ampla (Rhenania et Palatinatus)|Villa Ampla]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Breitenheim'')</small> * [[Villa Baltrammi]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bermersheim'')</small> * [[Villa Bassonis]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bassenheim'')</small> * [[Villa Beconis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bechenheim'')</small> * [[Villa Bellonis]]<ref name="Lehmann 1857"/> <small>(Theodisce ''Bellheim''; [[Palatinice]] ''Bellem'')</small> * [[Villa Bermari]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bermersheim vor der Höhe'')</small> * [[Villa Bertolfi]]<ref name="Roth, Stolper & von Bechtolsheim 2007">Roth, M. T., Stolper, M. W., & von Bechtolsheim, P. (2007). ''Studies presented to Robert D. Biggs, June 4, 2000''. The Oriental Institute of the University of Chicago.</ref> <small>(Theodisce ''Bechtolsheim'')</small> * [[Villa Bettonis (Taunus)|Villa Bettonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bettendorf'')</small> * [[Villa Bibilonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Biebelsheim'')</small> * [[Villa Bickonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bickendorf'')</small> * [[Villa Bieri]]<ref name="Kyll 1988">Kyll, T. (1988). ''Biersdorf - Eine kleine Chronik: Dorfgeschichte von den Anfängen bis zur Gegenwart''. Villae Bieri.</ref> <small>(Theodisce ''Biersdorf am See'')</small> * [[Villa Bilca]]<ref name="Vogel 1843">Vogel, C. D. (1843). ''Beschreibung des Herzogthums Nassau''. [[Aquae Mattiacae|Aquis Mattiacis]]: Beyerle.</ref> <small>(Theodisce ''Bilkheim'')</small> * [[Villa Billingi et Ingeni]]<ref name="Lehmann 1867">Lehmann, I. G. (1867). ''Urkundliche Geschichte der Burgen und Bergschlösser in den ehemaligen Gauen, Grafschaften und Herrschaften der bayerischen Pfalz''. [[Caesarea Lutra|Caesareae Lutrae]]: Tascher: et; Lehmann, I. G. (1867). ''Urkundliche Geschichte der Klöster in der vormaligen Pfalz''. Verlag der J. J. Tascher'schen Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Billigheim-Ingenheim'')</small> * [[Villa Bizzirichi]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bissersheim'')</small> * [[Villa Bobonis (Palatinatus)|Villa Bobonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Böbingen'')</small> * [[Villa Bocconis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Bockenheim an der Weinstraße''; [[Palatinice]] ''Bockrem'')</small> * [[Villa Bodonis]]<ref name="Kaufmann 1976">Kaufmann, H. (1976). ''Rheinhessische Ortsnamen''. Monaci: Wilhelm Fink Verlag.</ref> <small>(Theodisce ''Bodenheim'')</small> * [[Villa Bousonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Bausendorf'')</small> * [[Villa Brachiti]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Brecht'')</small> * [[Villa Brachti]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Brachtendorf'')</small> * [[Villa Bubilonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Biebelnheim'')</small> * [[Villa Budonis (Eiflia)|Villa Budonis]]<ref name="">Meiller, A. von. (1866). ''Regesta archiepiscoporum Maguntinensium: Regesten zur Geschichte der Mainzer Erzbischöfe''. [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner’sche Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>(Theodisce ''Biesdorf'')</small> * [[Villa Crassa]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dickendorf'')</small> * [[Villa Deghonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dexheim'')</small> * [[Villa Dinonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dienheim'')</small> * [[Villa Fontis (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Villa Fontis]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(in [[Circulus Rhenanus et Lauganensis|Circulo Rhenano et Lauganensi]]<ref name="CREL">Fingitur nomen "Circulus Rhenanus et Lauganensis" -Theodisce ''Rhein-Lahn-Kreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-Kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Rhenanus-a-um" et "Lauganensis-e" ad flumina [[Rhenus|Rhenum]] et [[Laugana]]m referuntur. De primo hydronymo, vide {{Graesse}}; de secundo, vide {{Murray}}. De Latinā huius circuli versione, confer aliarum linguarum versiones ''Distrito de Rin-Lahn'' et ''Arrondissement de Rhin-Lahn'' et ''Distrito do Reno-Lano'' et ''Circondario del Reno-Lahn'' et ''Zemský okres Rýn-Lahn'' et Рейн-Лан.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Bornich'')</small> * [[Villa Fontis (Hassia Rhenana)|Villa Fontis]]<ref name="Kaufmann 1976"/> <small>(in [[Hassia Rhenana]]<ref name="Hassia Rhenana">Vide [https://dn790008.ca.archive.org/0/items/a608058900schuuoft/a608058900schuuoft.pdf ''Status dioecesium catholicarum in Austria germanica''], ubi dicitur "(...) Hassia rhenana (ubi jus francogallicum valet) (...)".</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Bornheim'')</small> * [[Villa Fontis (Palatinatus)|Villa Fontis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Bornheim'')</small> * [[Villa Solitaria (Rhenania et Palatinatus)|Villa Solitaria]]<ref name="Böhmer 1870">Böhmer, J. F. (1870). ''Regesta Archiepiscoporum Maguntinensium''. Wagner.</ref> <small>(Theodisce ''Einselthum''; [[Palatinice]] ''Oinseldumm'')</small> * [[Villa Vallis (prope Bedense Castrum)|Villa Vallis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dahlem'')</small> * [[Villare ad Casas (Eiflia)|Villare ad Casas]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>(Theodisce ''Beuren'')</small> * [[Villare ad Casas (Silva Alta)|Villare ad Casas]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(in Silva Alta<ref name="Steininger 1836"/>)</small> <small>(Theodisce ''Beuren'')</small> * [[Villare Battonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Battweiler'')</small> * [[Villare Bavonis (Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis)|Villare Bavonis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(in [[Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis|Circulo Eiflensi Bedensi et Prumiensi]]<ref name="CEBEP">Fingitur nomen "Circulus Eiflensis Bedensis et Prumiensis" -Theodisce ''Eifelkreis Bitburg-Prüm'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Eiflensis-e" et "Bedensis-e" et "Prumiensis-e" ad [[Eifla]]m et "Bedense castrum" et "[[Prumia (monasterium)|Prumiam]]" referuntur. Omnibus de his toponymis, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>(Theodisce ''Bauler'')</small> * [[Villare Belgicum]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Belgweiler''; [[Hunnice]] ''Bellischwilla'')</small> * [[Villare Benzonis]]<ref name="Görz 1886"/> <small>(Theodisce ''Benzweiler''; [[Hunnice]] ''Bensad'')</small> * [[Villare Berichonis prope Bemondulam]]<ref name="Hontheim 1750"/><ref name="Stadt Baumholder"/> <small>(Theodisce ''Berschweiler bei Baumholder'')</small> * [[Villare Berichonis prope Kyrinam]]<ref name="Hontheim 1750"/><ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Berschweiler bei Kirn''; [[Hunnice]] ''Berschwilla'')</small> * [[Villare Beronis]]<ref name="Beyer 1860"/> <small>(Theodisce ''Barweiler'')</small> * [[Villare Betularum]]<ref name="Bärsch 1844"/> <small>(Theodisce ''Birkweiler'')</small> * [[Villare Bruningis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Breunigweiler'')</small> * [[Villare Brunonis]]<ref name="Lehmann 1841"/> <small>(Theodisce ''Braunweiler'')</small> * [[Villare Dannonis-Rivus Dominicus]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Dennweiler-Frohnbach'')</small> * [[Villare Dassonis]]<ref name="Schannat 1723"/> <small>(Theodisce ''Daxweiler'')</small> * [[Villare Dintzonis]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Dienstweiler'')</small> * [[Villare in Monte]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bergweiler'')</small> * [[Villare Paludosum]]<ref name="Wampach 1935"/> <small>(Theodisce ''Bruchweiler''; [[Hunnice]] ''Bruchwilla'')</small> * [[Villare Ursi]]<ref name="Hontheim 1750"/> <small>(Theodisce ''Bärweiler'')</small> * [[Vinningen]] * [[Virneburg]] * [[Völkersweiler]] * [[Volkerzen]] * [[Volkesfeld]] * [[Vollmersbach]] * [[Vollmersweiler]] * [[Volxheim]] {{div col end}} === W === {{div col|3}} * [[Wachenheim (Pfrimm)|Wachenheim]] * [[Wagenhausen (Eiflia)|Wagenhausen]] * [[Wahlbach (Tergum Caninum)|Wahlbach]] * [[Wahlenau]] * [[Wahlheim]] * [[Wahlrod]] * [[Wahnwegen]] * [[Waigandshain]] * [[Waldalgesheim]] * [[Waldböckelheim]] (Theodisce ''Waldböckelheim''; [[Hunnice]] ''Beggelum'') * [[Waldbreitbach]] * [[Waldesch]] * [[Waldfischbach-Burgalben]] * [[Waldgrehweiler]] * [[Waldhambach (Pfalz)|Waldhambach]] * [[Waldhof-Falkenstein]] * [[Waldlaubersheim]] * [[Waldleiningen]] * [[Waldmühlen]] * [[Waldorf (Rheinland-Pfalz)|Waldorf]] * [[Waldrach]] * [[Waldrohrbach]] * [[Waldsee (Pfalz)|Waldsee]] * [[Waldweiler]] * [[Walhausen]] * [[Wallenborn]] * [[Wallendorf (Eiflia)|Wallendorf]] * [[Wallersheim (Eiflia)|Wallersheim]] * [[Wallertheim]] * [[Wallhalben]] * [[Wallhausen (prope Cruciniacum)|Wallhausen]] * [[Wallmenroth]] * [[Wallscheid]] * [[Walsdorf (Eiflia)|Walsdorf]] * [[Walshausen]] * [[Walsheim]] * [[Walterschen]] * [[Warmsroth]] * [[Wartenberg-Rohrbach]] * [[Wasenbach]] * [[Wassenach]] * [[Wasserliesch]] * [[Wattenheim]] * [[Watzerath]] * [[Wawern (Eiflia)|Wawern]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Wawern (Saar)|Wawern]] <small>(Saar)</small> * [[Waxweiler]] * [[Wehr (Eiflia)|Wehr]] * [[Weibern (Eiflia)|Weibern]] * [[Weiden (Circulus terrae Birkenfeldensis)|Weiden]] * [[Weidenbach (Eiflia)|Weidenbach]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Weidenbach (Taunus)|Weidenbach]] <small>(in [[Taunus mons|Tauno]]<ref name="Hofmann"/>)</small> * [[Weidenhahn]] * [[Weidenthal]] * [[Weidingen]] * [[Weiler (bei Mayen)|Weiler]] <small>(bei Mayen)</small> * [[Weiler (bei Ulmen)|Weiler]] <small>(bei Ulmen)</small> * [[Weiler bei Bingen]] * [[Weiler bei Monzingen]] * [[Weilerbach]] * [[Weinähr]] * [[Weingarten (Pfalz)]] * [[Weinolsheim]] * [[Weinsheim (prope Cruciniacum)|Weinsheim]] <small>(prope [[Cruciniacum]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Weinsheim (Eiflia)|Weinsheim]] <small>(in [[Eiflia]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Weisel (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Weisel]] * [[Weisenheim am Berg]] * [[Weisenheim am Sand]] * [[Weitefeld]] * [[Weitersbach]] * [[Weitersborn]] * [[Weitersburg]] * [[Weitersweiler]] * [[Welcherath]] * [[Welchweiler]] * [[Welgesheim]] * [[Welkenbach]] * [[Wellen (Mosel)|Wellen]] * [[Welling]] * [[Welschbillig]] * [[Welschenbach]] * [[Welschneudorf]] * [[Welterod]] * [[Weltersburg]] * [[Wendelsheim]] * [[Werkhausen]] * [[Wernersberg]] * [[Weroth]] * [[Wershofen]] * [[Weselberg]] * [[Westernohe]] * [[Westheim (Pfalz)]] * [[Westhofen]] * [[Wettlingen]] * [[Weyer (Circulus Rhenanus et Lauganensis)|Weyer]] * [[Weyerbusch]] * [[Weyher in der Pfalz]] * [[Wickenrodt]] * [[Wiebelsheim]] * [[Wied (bei Hachenburg)|Wied]] * [[Wierschem]] * [[Wiersdorf (Eiflia)|Wiersdorf]] * [[Wiesbach (Pfalz)|Wiesbach]] * [[Wiesbaum]] * [[Wiesemscheid]] * [[Wiesweiler]] * [[Wilgartswiesen]] * [[Willingen (Occidentalis Silva)|Willingen]] * [[Willmenrod]] * [[Willroth]] * [[Willwerscheid]] * [[Wilsecker]] * [[Wiltingen]] * [[Wilzenberg-Hußweiler]] * [[Wimbach]] * [[Wincheringen]] * [[Winden (Nassau)|Winden]] <small>(Nassau)</small> * [[Winden (Pfalz)|Winden]] <small>(in [[Palatinatus|Palatinatu]]<ref name="Graesse"/>)</small> * [[Windesheim]] * [[Windhagen]] * [[Winkel (Eiflia)]] * [[Winkelbach]] * [[Winnen]] * [[Winnerath]] * [[Winningen]] * [[Winnweiler]] * [[Winringen]] * [[Winterbach (Pfalz)]] * [[Winterbach (Soonwald)|Winterbach]] <small>(Soonwald)</small> * [[Winterborn (Pfalz)|Winterborn]] * [[Winterburg]] * [[Winterscheid]] * [[Wintersheim]] * [[Winterspelt]] * [[Winterwerb]] * [[Wintrich]] * [[Wirft]] * [[Wirfus]] * [[Wirscheid]] * [[Wirschweiler]] * [[Wißmannsdorf]] * [[Wittgert]] * [[Woldert]] * [[Wölferlingen]] * [[Wolfsheim (Gemeinde)|Wolfsheim]] * [[Wolken (bei Koblenz)|Wolken]] * [[Wollmerath]] * [[Wöllstein]] * [[Wölmersen]] * [[Wolsfeld]] * [[Womrath]] * [[Wonsheim]] * [[Woppenroth]] * [[Würrich]] * [[Würzweiler]] * [[Wüschheim (Tergum Caninum)|Wüschheim]] {{div col end}} === Z === {{div col|3}} * [[Zehnhausen bei Rennerod]] * [[Zehnhausen bei Wallmerod]] * [[Zeiskam]] * [[Zellertal]] * [[Zeltingen-Rachtig]] * [[Zemmer]] * [[Zendscheid]] * [[Zerf]] * [[Zettingen]] * [[Ziegenhain (Occidentalis Silva)|Ziegenhain]] * [[Zilshausen]] * [[Zimmerschied]] * [[Zornheim]] * [[Zotzenheim]] * [[Züsch]] * [[Zweifelscheid]] {{div col end}} ==Notae== <references /> [[Categoria: Urbes Rhenaniae-Palatinatus]] 2t1akogyxlswgm9ack3x1s6y9w7zxc1 0 324187 3954234 3952623 2026-04-11T01:19:50Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954234 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Scotica | significatio = “homo ecclesiae” | imago = Saxophonist Kirk Whalum in 1987.jpg | capitulum = [[Kirkius Whalum]], saxophonista Americanus }} {{res|Kirkius}},<ref>{{Opus | cognomen 1 = Gross | nomen 1 = Nicolaus | titulus = Invectiones antisemiticae. Kirkium Douglas Melvino Gibsono commendare consultationem spiritualem | annus = 2006 | domus editoria = Ephemeris | url = http://ephemeris.alcuinus.net/archi2006/nuntius.php?id=215 }}: “His verbis Kirkius respondit Melvino”.</ref> vulgo ''Kirk'' seu ''Kirke'', est [[cognomen]], nomen atque [[praenomen]] masculinum [[Anglicum]], [[Scotia|Scotica]] origine, ductum e vocabulo quod “[[Ecclesia|ecclesiam]]” significat.<ref>''Behind the Name'', s.v. [https://www.behindthename.com/name/kirk “Kirk”]. {{Ling|Anglice}}</ref><ref>K. M. Sheard, ''Llewellyn's Complete Book of Names'' (2011): 331 [https://books.google.com/books?id=FVyHTUQnnBgC&q=kirk#v=snippet&q=kirk&f=false]. {{Ling|Anglice}}</ref> == Qui hoc cognomen habuerint == * [[Carolus Kirk]] == Qui hoc nomen habuerint == * [[Michaël Kirkius Douglas]] * [[Iacobus Kirke Paulding]] == Qui hoc praenomen habuerint == * [[Kirk Bloodsworth]] * [[Kirkius Douglas]] * [[Kirk Fordice]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Kirkius Whalum||en|qid=Q1493594}} == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Iacobus Tiberius Kirk]], persona ficticia [[Categoria:Cognomina]] [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] k3l94n2m0xwyyro7dq9b0gkmd3phnze 0 324189 3954236 3952638 2026-04-11T01:23:13Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954236 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva nominis}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Arabica | significatio = “vir rarus” | imago = A portrait of Nadir Shah on horseback, Persia, late 18th century.jpg | capitulum = [[Nadir (sachus)|Nadir]], sachus Persiae }} {{res|Nadir}},<ref>“Est sultanus sultanorum mundi, rex regum, Nâdir, dominus conjunctionis”; Gulielmus Marsden, ''Numismata Orientalia Illustrata. The Oriental Coins, Ancient and Modern, of His Collection, Described and Historically Illustrated, Volume 2'' (Londinii, 1825): 478 [https://www.google.it/books/edition/Numismata_Orientalia_Illustrata/KVNMAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Nadir+rex+regum&pg=PA478&printsec=frontcover].</ref> sive {{res|Nadirus}},<ref>“Nadirus enim cum videret [...] Symboli Schiitici usu interdixit”; ''Commentationes Societatis Regiae Scientiarum Gottingensis, vol. X'' (Gottingae, 1790): 128 [https://www.google.it/books/edition/Commentationes_Societatis_Regiae_Scienti/bsVCAQAAMAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Nadirus+persiae&pg=RA3-PA34&printsec=frontcover].</ref> est nomen atque praenomen masculinum Arabicum ([[Arabice]] نادر, ''Nādir'') atque Persicum ([[Persice]] نادر, ''Nāder''), quod “rarum” significat.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/nadir Nadir]”. {{Ling|Anglice}}</ref><ref name=":0">Saladinus Ahmed, ''A Dictionary of Muslim Names'', C. Hurst & Co. Publishers, 1999: 147 [https://books.google.it/books?hl=it&id=LqDPAwLU6YUC&q=nadir#v=snippet&q=nadir&f=false]. {{Ling|Anglice}}</ref> {{res|Nadira}} est forma muliebris praenominis.<ref name=":0" /> == Qui hoc nomen habuerint == * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Nadir (sachus)||fa|qid=Q192868}} * [[Abdülkerim Nadir Pascha]] == Qui hoc praenomen habuerint == * [[Nadir al-ʿArbāwī]] * [[Nadir Belhadj]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Nadir Mirza||en|qid=Q1988284}} == In operibus artificiosis == Nadir est [[piscator]] in [[Melodrama (musica)|melodrama]] ''[[Les pêcheurs de perles]]'' ('Piscatores margaritarum') a [[Georgius Bizet|Georgio Bizet]] anno 1863 compositum. == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] izl4vgqjuisce50rlhdyifmdww7khpi 0 324209 3954242 3952830 2026-04-11T01:52:37Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954242 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva nominis}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Arabica | significatio = “lux fidei” | imago = Nur ad-Din Zangi.jpg | capitulum = [[Noradinus (dux)|Noradinus]], sultanus Damasci }} {{res|Noradinus}},<ref>“Noradinus [...] maximus nominis et fidei Christianae persecutor”; Eduardus Gibbon, ''The” History of the Decline and Fall of the Roman Empire, Volume 6'' (Londinii, 1902): 336 [https://www.google.it/books/edition/The_History_of_the_Decline_and_Fall_of_t/mnLpir5MFeEC?hl=it&gbpv=1&dq=Noradinus+zangi&pg=PA336&printsec=frontcover].</ref> sive {{res|Norandinus}},<ref>“Quadam vero die, cum maximum cum Saracenis commisissent praelium, captus est dominus Balduinus a Norandino principe Damasci, qui de voluntate suo-rum Saracenorum suam filiam unicam, Norandinam nomine, recepta Christianitate illi supposuit”; ''Cronache del secoli XIII e XIV'' (Florentiae, 1876): 615 [https://www.google.it/books/edition/Cronache_del_secoli_XIII_e_XIV/bRsHDL1ZcGUC?hl=it&gbpv=1&dq=Norandino+principe+damasci&pg=PA615&printsec=frontcover].</ref> seu etiam {{res|Nuraldinus}}<ref>“Nuraldinus cum hominibus paucis [...] servati sunt”; Joannes Godofredus Ludovicus Kosegarten, ''Supplementa syntaxeos syriacae'' (Gryphisvaldiae, 1834): 55 [https://www.google.it/books/edition/Supplementa_syntaxeos_syriacae/v5NFAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Nuraldinus&pg=PA55&printsec=frontcover].</ref> et {{res|Nureddinus}},<ref>“Mortuo Asadoddino, Ægypti imperium a Nureddino consessum Saladino, qui, ut ejus Vicarius, id tenebat”; ''The Anti-Jacobin Review and Magazine Or Monthly Political and Literary Censor, Volume 15'' (Londinii, 1803): 177 [https://www.google.it/books/edition/The_Anti_Jacobin_Review_and_Magazine_Or/IwNdAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Nureddinus&pg=PA177&printsec=frontcover].</ref> est nomen atque praenomen masculinum Arabicum ([[Arabice]] نور الدين, ''Nūr al-Dīn'') atque Turcicum ([[Turcice]] ''Nurettin''), quod “lucem fidei” significat, e vocabulis Arabicis ''nūr'' (نور, 'lux') et ''dīn'' (دين, 'fides') ductum.<ref>''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/nur00ad01din Nur ad-Din]”. {{Ling|Anglice}}</ref><ref name=":0">Saladinus Ahmed, ''A Dictionary of Muslim Names'', C. Hurst & Co. Publishers, 1999: 156 [https://books.google.it/books?hl=it&id=LqDPAwLU6YUC&q=Nur-ud-Din#v=snippet&q=Nur-ud-Din&f=false]. {{Ling|Anglice}}</ref> == Homines == * [[Noradinus (Saladini filius)|Noradinus]], filius Saladini * [[Noradinus Badawī]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Noradinus Faarax||so|qid=Q323344}} * [[Djamius|Noradinus Abdarramanus Djamius]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Noradinus Zengī||tr|qid=Q312973}} == In operibus artificiosis == [[Norandinus et Lucina|Norandinus]] est persona, sponsus Lucinae, in poëmate epico ''[[Orlando furioso]]'' a scriptore Italico [[Ludovicus Ariostus|Ludovico Ariosto]] saeculo XVI scripto. == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] n04b1lbmw6dcc5tdo2m9pt8152qrb4n 0 324219 3954260 3953800 2026-04-11T02:32:57Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954260 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} {{Videdis|Xenocrates}} {{res|Xenocrates Aphrodisiensis}}, [[Graece]] {{Polytonic|Ξενοκράτης Άφροδισιεύς}}, fuit scriptor medicus et diaeteticus. [[Aphrodisias|Aphrodisiadi]] [[Cilicia]]e natus, saeculo I p.C.n. floruit. Opera eius e fragmentis tantum nobis cognoscuntur. [[Plinius maior]], Xenocrati coaevus, opus eius semel citavit: “Xenocrates pulei ramum lana involutum in tertianis ante accessionem olfactandum dari aut stragulis subici et ita collocari aegrum inter remedia tradit” (''[[Naturalis Historia]]'' 22.155). Posteriores plures citant: [[Clemens Alexandrinus]], [[Galenus]], [[Artemidorus Daldianus]] onirocriticus, [[Oribasius]], [[Aëtius Amidenus]], [[Alexander Trallianus]]. == Opera == * ''De alimento ex aquatilibus'' (opusculum apud Oribasium servatum; fortasse pars fuit sequentis) * ''De alimento ex animalibus''<ref>[[Clemens Alexandrinus]], ''[[Stromata]]'' 7</ref> * ''De medicamentis quae ex hominibus animalibusque derivantur'' == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1559 : [[Conradus Gesnerus]], ed., ''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ianus Dubravius|Iani Dubrauii|en|qid=Q722649}} ... De piscinis et piscium in eis aluntur naturis libri quinque ... item Xenocratis De alimento ex aquatilibus Graecè & Latinè nunc primùm aeditus'' Io. Baptista Rosario interprete]. 1559 ([[editio princeps]]) [https://archive.org/details/bub_gb_G1coX1N3B30C/ Textus] * 1794 : Caietanus de Ancora, ed., ''Xenocratis de alimento ex aquatilibus, cum Latina înterpretatione Jo. Bapt. Rasarii, scholîis Conradi Gesneri et notis integris Jo. Friderici Franzii''. Neapoli: Typis Regiis, 1794; [https://archive.org/details/gxenokrtouspert00gesngoog/ Textus apud Internet Archive] * 1814 : [[Adamantius Coraes]], ed., ''[Xenocratis et Galeni de alimento ex aquatilibus]''. Parisiis: Théophile Barrois, 1814; [https://archive.org/details/b29337203/ Textus apud Internet Archive] * 1841 : [[Iulius Ludovicus Ideler]], ed., ''Physici et medici Graeci minores'' vol. 1 (Berolini: Reimer, 1841) [https://archive.org/details/physicietmedicig01ideluoft/page/n129/mode/2up pp. 121-133] ; Critica * Ben Cartlidge, “Juvenal 5.104: text and intertext” in ''Classical Quarterly'' n.s. vol. 69 (2019) pp. 370-377 [https://www.jstor.org/stable/26852176 JSTOR] * D'Arcy W. Thompson, “Fish in Tiber” in ''Classical Review'' vol. 52 (1938) pp. 166-167 [https://www.jstor.org/stable/703113 JSTOR] == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * [https://cmg.bbaw.de/epubl/online/cmg_06_01_01.php Vide p. 47:] textus opusculi ''De alimento ex aquatilibus'' intra textum Oribasii editus [[Categoria:Medici Graeci antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 1]] [[Categoria:Mortui saeculo 1]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae Graecoromanae]] [[Categoria:Scriptores de re cibaria]] [[Categoria:Auctores Graeci antiqui]] 3ga65y2bqtxnrhhplqzx6pnzfi956k5 0 324220 3954124 3953817 2026-04-10T14:23:01Z Andrew Dalby 1084 + 3954124 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander ergo auctor fuit operum plurum. Horum melius cognitum, cuius titulus est ''Therapeutica'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006. (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10.) ISBN 0-907764-32-0 * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] f4et9v3qks0eyyj66rdsonezm1rwgtk 3954144 3954124 2026-04-10T15:35:48Z Andrew Dalby 1084 + 3954144 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009)</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] 4cgagm1c6q9secv2h6ja5npgxsaqehi 3954145 3954144 2026-04-10T15:36:46Z Andrew Dalby 1084 3954145 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] 31svyq1bvjumcbx94p8dlvfuk7jf2t9 3954151 3954145 2026-04-10T15:46:21Z Andrew Dalby 1084 3954151 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * Textus Latinus: MS. Cantab. coll. Gonvill. 400/729: [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-GONVILLE-AND-CAIUS-00400-00729/1 series imaginum] * Textus Latinus: MS. BNF Lat. 9332: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b60004321 series imaginum] [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] hp0as1xp1u41zq3usnb82fz3b4eylpt 3954152 3954151 2026-04-10T15:53:38Z Andrew Dalby 1084 bibl 3954152 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1886 : Theodor Puschmann, ed., ''Nachträge zu Alexander Trallianus. Fragmente aus Philumenus und Philagrius, nebst einer Bisher noch ungedruckten Abhandlung über Augenkrankheiten''. Berolini: Calvary; [https://archive.org/details/nachtrgezualexan00pusc Textus apud Internet Archive] * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * Textus Latinus: MS. Cantab. coll. Gonvill. 400/729: [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-GONVILLE-AND-CAIUS-00400-00729/1 series imaginum] * Textus Latinus: MS. BNF Lat. 9332: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b60004321 series imaginum] [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] dmwnn2ld6buw8vq0tnds9wwdypkp8wh 3954153 3954152 2026-04-10T16:07:36Z Andrew Dalby 1084 + 3954153 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Opera == * ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'' in libros duodecim divisa ** versio Latina antiqua ''Practica'' nuncupata * ''De febribus'' * ''Epistula de vermibus intestinis'' * ''De morbis oculorum'' * ''De pulsibus et urinis'' ** versio Latina antiqua * ''Dynameron'' (dubium)<ref name="Guardasole nota 3">{{qc|id= Guardasole (2004)}} p. 220 nota 3</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1886 : Theodor Puschmann, ed., ''Nachträge zu Alexander Trallianus. Fragmente aus Philumenus und Philagrius, nebst einer Bisher noch ungedruckten Abhandlung über Augenkrankheiten''. Berolini: Calvary; [https://archive.org/details/nachtrgezualexan00pusc Textus apud Internet Archive] * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * {{ec|id= Guardasole (2004)|c= Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 }} * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * Textus Latinus: MS. Cantab. coll. Gonvill. 400/729: [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-GONVILLE-AND-CAIUS-00400-00729/1 series imaginum] * Textus Latinus: MS. BNF Lat. 9332: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b60004321 series imaginum] [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] by0c2johd8p3o822oizfwve9wdxzd10 3954159 3954153 2026-04-10T16:19:29Z Andrew Dalby 1084 3954159 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius Stephani<ref>J.R. Martindale et al., ''The Prosopography of the Later Roman Empire'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1992), vol. 3B, 1183, Stephanus 1</ref> medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Opera == * ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'' in libros duodecim divisa ** versio Latina antiqua ''Practica'' nuncupata * ''De febribus'' * ''Epistula de vermibus intestinis'' * ''De morbis oculorum'' * ''De pulsibus et urinis'' ** versio Latina antiqua * ''Dynameron'' (dubium)<ref name="Guardasole nota 3">{{qc|id= Guardasole (2004)}} p. 220 nota 3</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1886 : Theodor Puschmann, ed., ''Nachträge zu Alexander Trallianus. Fragmente aus Philumenus und Philagrius, nebst einer Bisher noch ungedruckten Abhandlung über Augenkrankheiten''. Berolini: Calvary; [https://archive.org/details/nachtrgezualexan00pusc Textus apud Internet Archive] * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * {{ec|id= Guardasole (2004)|c= Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 }} * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * Textus Latinus: MS. Cantab. coll. Gonvill. 400/729: [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-GONVILLE-AND-CAIUS-00400-00729/1 series imaginum] * Textus Latinus: MS. BNF Lat. 9332: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b60004321 series imaginum] [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] rxcpz4mvxd559buyk6zpx6dbbasofi2 3954167 3954159 2026-04-10T17:05:05Z Andrew Dalby 1084 bibl 3954167 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius Stephani<ref>J.R. Martindale et al., ''The Prosopography of the Later Roman Empire'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1992), vol. 3B, 1183, Stephanus 1</ref> medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Opera == * ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'' in libros duodecim divisa ** versio Latina antiqua ''Practica'' nuncupata * ''De febribus'' * ''Epistula de vermibus intestinis'' * ''De morbis oculorum'' * ''De pulsibus et urinis'' ** versio Latina antiqua * ''Dynameron'' (dubium)<ref name="Guardasole nota 3">{{qc|id= Guardasole (2004)}} p. 220 nota 3</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1886 : Theodor Puschmann, ed., ''Nachträge zu Alexander Trallianus. Fragmente aus Philumenus und Philagrius, nebst einer Bisher noch ungedruckten Abhandlung über Augenkrankheiten''. Berolini: Calvary; [https://archive.org/details/nachtrgezualexan00pusc Textus apud Internet Archive] * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * {{ec|id= Guardasole (2004)|c= Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 }} * Alessia Guardasole, "Sur l'editio princeps d'Alexandre de Tralles" in V. Boudon-Millot, G. Cobolet, edd., ''Lire les medecins grecs à la Renaissance. Aux origines de l’édition médicale. Actes du colloque international de Paris, 19–20 septembre 2003'' (Lutetiae: Bibliotheques interuniversitaires de médicine, 2005) pp. 323–337 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Barbara Zipser, "Die Therapeutica des Alexander Trallianus: ein medizinisches Handbuch und seine Uberlieferung" in R.-M. Piccione, M. Perkams, edd., ''Selecta colligere, II. Beitrage zur Technik des Sammelns und Kompilierens griechischer Texte von der Antike bis zum Humanismus'' (Alexandriae Pedemontii: Dell'Orso, 2005) pp. 211–234 * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * Textus Latinus: MS. Cantab. coll. Gonvill. 400/729: [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-GONVILLE-AND-CAIUS-00400-00729/1 series imaginum] * Textus Latinus: MS. BNF Lat. 9332: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b60004321 series imaginum] [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] d8x1uztx1bem5kphr9pnz3odi6bze26 3954168 3954167 2026-04-10T17:05:58Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3954168 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius Stephani<ref>J.R. Martindale et al., ''The Prosopography of the Later Roman Empire'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1992), vol. 3B, 1183, Stephanus 1</ref> medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Opera == * ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'' in libros duodecim divisa ** versio Latina antiqua ''Practica'' nuncupata * ''De febribus'' * ''Epistula de vermibus intestinis'' * ''De morbis oculorum'' * ''De pulsibus et urinis'' ** versio Latina antiqua * ''Dynameron'' (dubium)<ref name="Guardasole nota 3">{{qc|id= Guardasole (2004)}} p. 220 nota 3</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1886 : Theodor Puschmann, ed., ''Nachträge zu Alexander Trallianus. Fragmente aus Philumenus und Philagrius, nebst einer Bisher noch ungedruckten Abhandlung über Augenkrankheiten''. Berolini: Calvary; [https://archive.org/details/nachtrgezualexan00pusc Textus apud Internet Archive] * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * {{ec|id= Guardasole (2004)|c= Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 }} * Alessia Guardasole, "Sur l'editio princeps d'Alexandre de Tralles" in V. Boudon-Millot, G. Cobolet, edd., ''Lire les medecins grecs à la Renaissance. Aux origines de l’édition médicale. Actes du colloque international de Paris, 19–20 septembre 2003'' (Lutetiae: Bibliotheques interuniversitaires de médicine, 2005) pp. 323–337 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Barbara Zipser, "Die Therapeutica des Alexander Trallianus: ein medizinisches Handbuch und seine Uberlieferung" in R.-M. Piccione, M. Perkams, edd., ''Selecta colligere, II. Beitrage zur Technik des Sammelns und Kompilierens griechischer Texte von der Antike bis zum Humanismus'' (Alexandriae Pedemontii: Dell'Orso, 2005) pp. 211–234 * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * Textus Latinus: MS. Cantab. coll. Gonvill. 400/729: [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-GONVILLE-AND-CAIUS-00400-00729/1 series imaginum] * Textus Latinus: MS. BNF Lat. 9332: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b60004321 series imaginum] [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] 5kc2z4ca3cuyxxdjivo8z8n89zlj1fx 3954172 3954168 2026-04-10T17:36:34Z Andrew Dalby 1084 /* Nexus externi */ 3954172 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius Stephani<ref>J.R. Martindale et al., ''The Prosopography of the Later Roman Empire'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1992), vol. 3B, 1183, Stephanus 1</ref> medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Opera == * ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'' in libros duodecim divisa ** versio Latina antiqua ''Practica'' nuncupata * ''De febribus'' * ''Epistula de vermibus intestinis'' * ''De morbis oculorum'' * ''De pulsibus et urinis'' ** versio Latina antiqua * ''Dynameron'' (dubium)<ref name="Guardasole nota 3">{{qc|id= Guardasole (2004)}} p. 220 nota 3</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1886 : Theodor Puschmann, ed., ''Nachträge zu Alexander Trallianus. Fragmente aus Philumenus und Philagrius, nebst einer Bisher noch ungedruckten Abhandlung über Augenkrankheiten''. Berolini: Calvary; [https://archive.org/details/nachtrgezualexan00pusc Textus apud Internet Archive] * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * {{ec|id= Guardasole (2004)|c= Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 }} * Alessia Guardasole, "Sur l'editio princeps d'Alexandre de Tralles" in V. Boudon-Millot, G. Cobolet, edd., ''Lire les medecins grecs à la Renaissance. Aux origines de l’édition médicale. Actes du colloque international de Paris, 19–20 septembre 2003'' (Lutetiae: Bibliotheques interuniversitaires de médicine, 2005) pp. 323–337 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Barbara Zipser, "Die Therapeutica des Alexander Trallianus: ein medizinisches Handbuch und seine Uberlieferung" in R.-M. Piccione, M. Perkams, edd., ''Selecta colligere, II. Beitrage zur Technik des Sammelns und Kompilierens griechischer Texte von der Antike bis zum Humanismus'' (Alexandriae Pedemontii: Dell'Orso, 2005) pp. 211–234 * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * Textus Latinus: MS. Cantab. coll. Gonvill. 400/729: [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-GONVILLE-AND-CAIUS-00400-00729/1 series imaginum] * Textus Latinus: MS. BNF Lat. 9332: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b60004321 series imaginum] * Valerie Knight, ''[https://www.academia.edu/35632128/The_De_podagra_On_Gout_a_pre_Gariopontean_treatise_excerpted_from_the_Latin_translation_of_the_Greek_Therapeutica_by_Alexander_of_Tralles_A_thesis_submitted_to_the_University_of_Manchester_for_the_degree_of_Doctor_of_Philosophy_in_the_Faculty_of_Humanities_2015_ The 'De podagra' ('On Gout'): a pre-Gariopontean treatise excerpted from the Latin translation of the Greek 'Therapeutica' by Alexander of Tralles]'' (dissertatio Universitatis Mancuniensis, 2015) [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] 4q1q83ud8718c1nl6ecplb6ito6c1u2 3954174 3954172 2026-04-10T17:48:05Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3954174 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius Stephani<ref>J.R. Martindale et al., ''The Prosopography of the Later Roman Empire'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1992), vol. 3B, 1183, Stephanus 1</ref> medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290] Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Opera == * ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'' in libros duodecim divisa ** versio Latina antiqua ''Practica'' nuncupata * ''De febribus'' * ''Epistula de vermibus intestinis'' * ''De morbis oculorum'' * ''De pulsibus et urinis'' ** versio Latina antiqua * ''Dynameron'' (dubium)<ref name="Guardasole nota 3">{{qc|id= Guardasole (2004)}} p. 220 nota 3</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1886 : Theodor Puschmann, ed., ''Nachträge zu Alexander Trallianus. Fragmente aus Philumenus und Philagrius, nebst einer Bisher noch ungedruckten Abhandlung über Augenkrankheiten''. Berolini: Calvary; [https://archive.org/details/nachtrgezualexan00pusc Textus apud Internet Archive] * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * {{ec|id= Guardasole (2004)|c= Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 }} * Alessia Guardasole, "Alexandre de Tralles et les remedes naturels" in F. Collard, E. Samama edd., "Mires, physiciens, barbiers et charlatans: les marges de la medicine de l’Antiquite au XVIe siècle'' (Lingonis: D. Gueniot, 2004) pp. 81–99 * Alessia Guardasole, "Sur l'editio princeps d'Alexandre de Tralles" in V. Boudon-Millot, G. Cobolet, edd., ''Lire les medecins grecs à la Renaissance. Aux origines de l’édition médicale. Actes du colloque international de Paris, 19–20 septembre 2003'' (Lutetiae: Bibliotheques interuniversitaires de médicine, 2005) pp. 323–337 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Giuseppe Ongaro, "La patologia epatica nel pensiero di Alessandro di Tralle" in ''Rivista di storia della medicina'' vol. 10 (1996) pp. 58–73 * John Scarborough, "Early Byzantine Pharmacology" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (1984) pp. 213–232, praecipue 226–228 * John Scarborough, "The Life and Times of Alexander of Tralles" in ''Expedition'' vol. 39 ii (1997) * Barbara Zipser, "Die Therapeutica des Alexander Trallianus: ein medizinisches Handbuch und seine Uberlieferung" in R.-M. Piccione, M. Perkams, edd., ''Selecta colligere, II. Beitrage zur Technik des Sammelns und Kompilierens griechischer Texte von der Antike bis zum Humanismus'' (Alexandriae Pedemontii: Dell'Orso, 2005) pp. 211–234 * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * Textus Latinus: MS. Cantab. coll. Gonvill. 400/729: [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-GONVILLE-AND-CAIUS-00400-00729/1 series imaginum] * Textus Latinus: MS. BNF Lat. 9332: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b60004321 series imaginum] * Valerie Knight, ''[https://www.academia.edu/35632128/The_De_podagra_On_Gout_a_pre_Gariopontean_treatise_excerpted_from_the_Latin_translation_of_the_Greek_Therapeutica_by_Alexander_of_Tralles_A_thesis_submitted_to_the_University_of_Manchester_for_the_degree_of_Doctor_of_Philosophy_in_the_Faculty_of_Humanities_2015_ The 'De podagra' ('On Gout'): a pre-Gariopontean treatise excerpted from the Latin translation of the Greek 'Therapeutica' by Alexander of Tralles]'' (dissertatio Universitatis Mancuniensis, 2015) [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] 5z88xksjr2pag9h4xdrs7nycketk3gr 3954175 3954174 2026-04-10T17:51:06Z Andrew Dalby 1084 3954175 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius Stephani<ref>J.R. Martindale et al., ''The Prosopography of the Later Roman Empire'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1992), vol. 3B, 1183, Stephanus 1</ref> medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor in ''[[Historiae (Agathias)|Historiis]]'' (5.6) his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus (''Historiae'' 5.6).<ref>[[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290]</ref> Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Opera == * ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'' in libros duodecim divisa ** versio Latina antiqua ''Practica'' nuncupata * ''De febribus'' * ''Epistula de vermibus intestinis'' * ''De morbis oculorum'' * ''De pulsibus et urinis'' ** versio Latina antiqua * ''Dynameron'' (dubium)<ref name="Guardasole nota 3">{{qc|id= Guardasole (2004)}} p. 220 nota 3</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1886 : Theodor Puschmann, ed., ''Nachträge zu Alexander Trallianus. Fragmente aus Philumenus und Philagrius, nebst einer Bisher noch ungedruckten Abhandlung über Augenkrankheiten''. Berolini: Calvary; [https://archive.org/details/nachtrgezualexan00pusc Textus apud Internet Archive] * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * {{ec|id= Guardasole (2004)|c= Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 }} * Alessia Guardasole, "Alexandre de Tralles et les remedes naturels" in F. Collard, E. Samama edd., "Mires, physiciens, barbiers et charlatans: les marges de la medicine de l’Antiquite au XVIe siècle'' (Lingonis: D. Gueniot, 2004) pp. 81–99 * Alessia Guardasole, "Sur l'editio princeps d'Alexandre de Tralles" in V. Boudon-Millot, G. Cobolet, edd., ''Lire les medecins grecs à la Renaissance. Aux origines de l’édition médicale. Actes du colloque international de Paris, 19–20 septembre 2003'' (Lutetiae: Bibliotheques interuniversitaires de médicine, 2005) pp. 323–337 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Giuseppe Ongaro, "La patologia epatica nel pensiero di Alessandro di Tralle" in ''Rivista di storia della medicina'' vol. 10 (1996) pp. 58–73 * John Scarborough, "Early Byzantine Pharmacology" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (1984) pp. 213–232, praecipue 226–228 * John Scarborough, "The Life and Times of Alexander of Tralles" in ''Expedition'' vol. 39 ii (1997) * Barbara Zipser, "Die Therapeutica des Alexander Trallianus: ein medizinisches Handbuch und seine Uberlieferung" in R.-M. Piccione, M. Perkams, edd., ''Selecta colligere, II. Beitrage zur Technik des Sammelns und Kompilierens griechischer Texte von der Antike bis zum Humanismus'' (Alexandriae Pedemontii: Dell'Orso, 2005) pp. 211–234 * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * Textus Latinus: MS. Cantab. coll. Gonvill. 400/729: [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-GONVILLE-AND-CAIUS-00400-00729/1 series imaginum] * Textus Latinus: MS. BNF Lat. 9332: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b60004321 series imaginum] * Valerie Knight, ''[https://www.academia.edu/35632128/The_De_podagra_On_Gout_a_pre_Gariopontean_treatise_excerpted_from_the_Latin_translation_of_the_Greek_Therapeutica_by_Alexander_of_Tralles_A_thesis_submitted_to_the_University_of_Manchester_for_the_degree_of_Doctor_of_Philosophy_in_the_Faculty_of_Humanities_2015_ The 'De podagra' ('On Gout'): a pre-Gariopontean treatise excerpted from the Latin translation of the Greek 'Therapeutica' by Alexander of Tralles]'' (dissertatio Universitatis Mancuniensis, 2015) [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] 4m0b4c06drr4rxkrzodsafvuoewig91 3954176 3954175 2026-04-10T17:53:56Z Andrew Dalby 1084 3954176 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{Videdis|Alexander (nomen)}} '''Alexander Trallianus''', [[Graece]] {{Polytonic|Ἀλέξανδρος ὁ Τραλλιανός}}, scriptor de re medica Graecus, saeculo VI medio floruit. Opus eius [[Latine]] et [[Arabice]] versum per [[Europa Occidentalis|Europam occidentalem]] [[Asia occidentalis|Asiamque occidentalem]] [[Medium Aevum|medio aevo]] receptum est. [[Tralles|Trallibus]] in urbe [[Phrygia]]e meridianae natum esse liquet, filius Stephani<ref>J.R. Martindale et al., ''The Prosopography of the Later Roman Empire'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1992), vol. 3B, 1183, Stephanus 1</ref> medici, frater grammatici Metrodori iurisconsultique Olympii medicique Dioscori et [[architectus|architecti]] [[Anthemius Trallensis|Anthemii]] (hic iussu imperatoris [[Iustinianus|Iustiniani]] de restitutione [[ecclesia Sanctae Sophiae (Constantinopolis)|ecclesiae S. Sophiae]] [[Constantinopolis|Constantinopolitanae]], anno [[532]] motu telluris delapidatae, agebat). De vita fratrum [[Agathias]] rerum gestarum scriptor his verbis disseruit: :Atqui Anthemio huic patria quidem fuit urbs Tralles, ars vero inventiones machinarum fabricatoribus usitatae, qui linearem speculationem ad materiam traducentes, imitationes quasdam et veluti simulacra rerum vere existentium fabricantur. Excellens vero hac in arte fuit, et in mathematica scientia eximius, quemadmodum et in iis, qui grammatici vocantur, frater ipsius Metrodorus. Et certe felicem iudicaverim ipsorum matrem, quae adeo varia eruditione refertam prolem ediderit, duos enim hosce viros peperit, et Olympium, legum exercitatione et forensium controversiarum tractatione peritiaque clarum; praeterea Dioscorum et Alexandrum, utrumque medicae artis peritissimum. Atque ex his quidem Dioscorus in patria vixit, et praeclara edidit artis suae documenta; alter vero in veteri Roma habitavit, honorifice admodum evocatus ([[Agathias]], ''[[Historiae (Agathias)|Historiae]]'' 5.6).<ref>[[Bartholdus Georgius Niebuhrius]], ed., ''Agathiae Myrinaei historiarum libri quinque'' (Bonnae: Weber, 1828. ''Corpus scriptorum historiae Byzantinae'', 1) [https://archive.org/details/corpusscriptorum01niebuoft/page/288/mode/2up pp. 289-290]</ref> Alexander [[Hispania]]m, [[Gallia]]m necnon [[Corcyra]]m visitaverat; [[Roma]]e degebat, ubi fortasse a praepositis [[imperium Byzantinum|Byzantinis]] post victorias [[Belisarius|Belisarii]] convocatus est. Auctor fuit operum plurum quae tam Graece quam Latine servantur. Opus melius cognitum, cuius titulus est ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'', non [[Claudius Galenus|Galeni]] placita aliorumve, sed potius methodum ab auctore evolutam describit. Textus Latinus, fortasse iam saeculo VI conscriptus, variis locis lectiones meliores praebet.<ref>{{qc|id= Nutton (2009) }}</ref> == Opera == * ''[[Therapeutica (Alexander Trallianus)|Therapeutica]]'' in libros duodecim divisa ** versio Latina antiqua ''Practica'' nuncupata * ''De febribus'' * ''Epistula de vermibus intestinis'' * ''De morbis oculorum'' * ''De pulsibus et urinis'' ** versio Latina antiqua * ''Dynameron'' (dubium)<ref name="Guardasole nota 3">{{qc|id= Guardasole (2004)}} p. 220 nota 3</ref> == Notae == <references /> == Bibliographia == ; Editiones operum * 1504 : ''Practica Alexandri yatros Greci cum expositione glose interlinearis Jacobi de partibus et Januensis in margine posite [versio Latina mediaevalis]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53991b Textus apud Gallica] * 1533 : Albanus Torinus, interpr., ''Alexandri Tralliani ... De singularum corporis partium, ab hominis coronide ad imum usque calcaneum, vitiis, aegritudinibus, et injuriis, libri ad unguem V''. Basileae: Henricus Petrus [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k608592 Textus apud Gallica] * 1548 : [[Iacobus Goupylus]], ed., Ἀλεξάνδρους Τραλλιανοῦ ἰατροῦ βιϐλία δυοκαίδεκα. Ῥαζῆ λόγος περὶ λοιμικῆς ἀπὸ τῆς Σύρων διαλέκτου ἐξελληνισθείς = ''Alexandri Tralliani medici lib. XII; Rhazae de pestilentia libellus ex Syrorum lingua in Graecam translatus''. Lutetiae: ex officina Rob. Stephani ([[editio princeps]] textus Graeci); [https://archive.org/details/hin-wel-all-00000538-001 textus apud Internet Archive]; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k52969x Textus apud Gallica] {{Google Books|-b8Hk1jxRgoC}} * 1556 : [[Ioannes Guinterius]], ed. et interpr., ''Alexandri Tralliani Libri XII Graeci et Latini, multo quam antea auctiores et integriores''. Basileae: per Henr. Petrum {{Google Books|mdOBzOVTWx8C}} ** 1560 : editio Lugdunensis; [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k538587 Textus apud Gallica] ** 1576 : editio adnotationibus [[Iacobus Molinaeus|Iacobi Molinaei]] aucta [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53807b Textus apud Gallica] * 1557 : {{Creanda|d|Q112414298|Sebastianus Colinus|Sebastien Colin}}, interpr., ''L'onziesme livre d'Alexandre Trallian traittant des gouttes. La practique et méthode de guérir les gouttes''. Poitiers: par Enguilbert de Marnef [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k53842v Textus apud Gallica] * 1878-1879 : Theodor Puschmann, ed., ''Alexander von Tralles: Original-Text und Übersetzung''. 2 voll. Vindobonae: Braumüller; [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11370198 Vol. 1], [https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11385329 vol. 2] apud Monacenses * 1886 : Theodor Puschmann, ed., ''Nachträge zu Alexander Trallianus. Fragmente aus Philumenus und Philagrius, nebst einer Bisher noch ungedruckten Abhandlung über Augenkrankheiten''. Berolini: Calvary; [https://archive.org/details/nachtrgezualexan00pusc Textus apud Internet Archive] * 1933-1937 : F. Brunet, interpr., ''Œuvres médicales d'Alexandre de Tralles''. Lutetiae: Geuthner ; Critica et historica * {{Creanda|de|Iwan Bloch|Ioannes Bloch|Iwan Bloch}}, "Alexandros von Tralleis" in Max Neuberger, Julius Pagel, edd., ''Handbuch der Geschichte der Medizin'' vol. 1 (Ienae: Fischer, 1902) pp. 535–544 * Petros Bouras-Vallianatos, "Modelled on Archigenes "theiotatos": Alexander of Tralles and his Use of Natural Remedies ("physika")" in ''Mnemosyne'' 4a ser. vol. 69 (2016) pp. 382-396 [https://www.jstor.org/stable/24772054 JSTOR] * Isabel Grimm-Stadelmann, ''Untersuchungen zur Iatromagie in der byzantinischen Zeit'' (Berolini: De Gruyter, 2020. ISBN 978-3-11-061292-9) pp. 187–536 * {{ec|id= Guardasole (2004)|c= Alessia Guardasole, "[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2004_act_15_1_1093 L'héritage de Galien dans l'œuvre d'Alexandre de Tralles]" in ''Publications de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' vol. 15 (2004) pp. 219-234 }} * Alessia Guardasole, "Alexandre de Tralles et les remedes naturels" in F. Collard, E. Samama edd., "Mires, physiciens, barbiers et charlatans: les marges de la medicine de l’Antiquite au XVIe siècle'' (Lingonis: D. Gueniot, 2004) pp. 81–99 * Alessia Guardasole, "Sur l'editio princeps d'Alexandre de Tralles" in V. Boudon-Millot, G. Cobolet, edd., ''Lire les medecins grecs à la Renaissance. Aux origines de l’édition médicale. Actes du colloque international de Paris, 19–20 septembre 2003'' (Lutetiae: Bibliotheques interuniversitaires de médicine, 2005) pp. 323–337 * Valerie Knight, "Simon and the Tradition of the Latin Alexander of Tralles" in Barbara Zipser, ed., ''Simon of Genoa's Medical Lexicon'' (Berolini: De Gruyter, 2014) pp. 99–128 * {{ec|id= Langslow (2006)|c= D. R. Langslow, ''The Latin Alexander Trallianus: The Text and Transmission of a Late Latin Medical Book''. Londinii: Society for the Promotion of Roman Studies, 2006 (''Journal of Roman Studies Monograph'' no. 10). ISBN 0-907764-32-0 }} * {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, "From Galen to Alexander, Aspects of Medicine and Medical Practice in Late Antiquity" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (''Symposium on Byzantine Medicine''. 1984) pp. 1-14 [https://www.jstor.org/stable/1291489 JSTOR] * {{ec|id= Nutton (2009) |c= {{Creanda|en|Vivian Nutton|Vivianus Nutton|Vivian Nutton}}, recensio operis {{qc|id= Langslow (2006)}} in ''Bulletin of the History of Medicine'' vol. 83 (2009) pp. 388-389 [https://www.jstor.org/stable/44448766 JSTOR] }} * Giuseppe Ongaro, "La patologia epatica nel pensiero di Alessandro di Tralle" in ''Rivista di storia della medicina'' vol. 10 (1996) pp. 58–73 * John Scarborough, "Early Byzantine Pharmacology" in ''Dumbarton Oaks Papers'' vol. 38 (1984) pp. 213–232, praecipue 226–228 * John Scarborough, "The Life and Times of Alexander of Tralles" in ''Expedition'' vol. 39 ii (1997) * Barbara Zipser, "Die Therapeutica des Alexander Trallianus: ein medizinisches Handbuch und seine Uberlieferung" in R.-M. Piccione, M. Perkams, edd., ''Selecta colligere, II. Beitrage zur Technik des Sammelns und Kompilierens griechischer Texte von der Antike bis zum Humanismus'' (Alexandriae Pedemontii: Dell'Orso, 2005) pp. 211–234 * Barbara Zipser, "Alexandros von Tralleis" in Manfred Landfester, ed., ''Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon'' (''Der Neue Pauly. Supplemente'', 2. Stutgardiae: Metzler, 2007) pp. 29–30 == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * Textus Latinus: MS. Cantab. coll. Gonvill. 400/729: [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/MS-GONVILLE-AND-CAIUS-00400-00729/1 series imaginum] * Textus Latinus: MS. BNF Lat. 9332: [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b60004321 series imaginum] * Valerie Knight, ''[https://www.academia.edu/35632128/The_De_podagra_On_Gout_a_pre_Gariopontean_treatise_excerpted_from_the_Latin_translation_of_the_Greek_Therapeutica_by_Alexander_of_Tralles_A_thesis_submitted_to_the_University_of_Manchester_for_the_degree_of_Doctor_of_Philosophy_in_the_Faculty_of_Humanities_2015_ The 'De podagra' ('On Gout'): a pre-Gariopontean treatise excerpted from the Latin translation of the Greek 'Therapeutica' by Alexander of Tralles]'' (dissertatio Universitatis Mancuniensis, 2015) [[Categoria:Medici Byzantini]] [[Categoria:Nati saeculo 6]] [[Categoria:Mortui saeculo 6 aut 7]] [[Categoria:Scriptores Anatoliae mediaevalis]] [[Categoria:Auctores Graeci mediaevales]] t1sz373v4sz8y2xo31dxolnwguyhr4w 0 324224 3954243 3952965 2026-04-11T01:54:33Z Grufo 64423 {{[[Formula:Creanda|creanda]]}} → {{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3954243 wikitext text/x-wiki {{Disnomen}} {{Nomen | genus = Masculinum | origo = Germanica | significatio = “regens clare” | imago = Valdemar atterdag dk.jpg | capitulum = [[Valdemarus IV]], rex Daniae }} {{res|Valdemarus}}, seu {{res|Waldemarus}},<ref>De forma praenominis vide imaginem nostram.</ref> vel {{res|Waldemarius}},<ref>Gerhardus Oelrichs, ''Collectio dissertationum iuris publici in academiis belgicis habitarum. Tom. I.'' (Bremae, 1781): 261 [https://www.google.it/books/edition/Collectio_dissertationum_iuris_publici_i/NsxTAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq=Waldemarius+rex&pg=PA261&printsec=frontcover].</ref> est nomen atque [[praenomen]] masculinum, ut videtur forma [[Germanica]] nominis Slavici ''[[Vladimirus|Vladimiri]]'': e vocabulis Germanicis ''walt'' ('[[auctoritas]]') et ''mari'' ('praeclarus') originem ducit.<ref name=":0">''Behind the Name'', s.v. “[https://www.behindthename.com/name/waldemar Waldemar]”. {{Ling|Anglice}}</ref> == Homines == * [[Christianus Valdemarus Henricus Ioannes]], princeps Daniae * [[Waldemarius Kraft]] * [[Alexander-Valdemarus Osteneck]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Valdemarus Psilander||da|qid=Q722230}} * [[Helimutus Henricus Valdemarus Schmidt]] === Reges Daniae === * [[Valdemarus I (rex Daniae)|Valdemarus I]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Valdemarus II (rex Daniae)|Valdemarus II|da|qid=Q157799}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Valdemarus III (rex Daniae)|Valdemarus III|da|qid=Q381082}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Valdemarus IV (rex Daniae)|Valdemarus IV|da|qid=Q216630}} == Notae == <references /> [[Categoria:Nomina]] [[Categoria:Praenomina masculina]] nqr6tvuxj3ayw011robplmy62de2rea 0 324237 3954119 3953103 2026-04-10T14:10:09Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3954119 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes aut ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat et saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] kzyj5cj0fbigyus17grmt8dglw9wmdv 3954120 3954119 2026-04-10T14:12:44Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3954120 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] 2slr5zvnxurgiqtzj2lw41od5aqyufx 3954123 3954120 2026-04-10T14:21:19Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3954123 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per aequationes notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] 5a1ewm2e8pjw97r7yn3fsoon6qob2lp 3954125 3954123 2026-04-10T14:24:26Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus */ 3954125 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per aequationes notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas uranium in radum mutat sic notatur: {{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + α. == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] 9pl0ls3f8qbmqtisfufrty4ddf52uzf 3954126 3954125 2026-04-10T14:27:15Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus */ 3954126 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per aequationes notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He|2+}} (sc. particula α). == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] lzhcnl4036er1vcuk2dnivauat0l2cd 3954127 3954126 2026-04-10T14:27:56Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus */ 3954127 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per aequationes notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He|2+}} (sc. particula α). == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] s62kvwmqk86lc1y97ius6zei93jr21t 3954133 3954127 2026-04-10T14:29:50Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus nuclearibus */ 3954133 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per aequationes notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He}} (sc. particula α). Aequatio nuclida potius quam atomos respicit. == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] 7r8c8kd1gv302750mpcd5ahzvkfh4j1 3954134 3954133 2026-04-10T14:30:39Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus nuclearibus */ 3954134 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per [[aequatio|aequatione]]s notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He}} (sc. particula α). Aequatio nuclida potius quam atomos respicit. == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] 31d5k44muzuyft28v9c9ditd6wee7gp 3954135 3954134 2026-04-10T14:36:03Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus nuclearibus */ 3954135 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per [[aequatio|aequatione]]s notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He}} (sc. particula α). Aequatio nuclida potius quam atomos respicit. Aut cum calcium-41 electrone capto kalium fit: :{{chem|41|20|Ca|}} + {{chem|0|-1|e}}e → {{chem|41|19|K|}} == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] 57ct5bwswtpvdbits0lroth3djtp0mo 3954136 3954135 2026-04-10T14:41:03Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3954136 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per [[aequatio|aequationes]]<ref>[https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/21-2-nuclear-equations Chemistry 2e].</ref> notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He}} (sc. particula α). Aequatio nuclida potius quam atomos respicit. Aut cum calcium-41 electrone capto kalium fit: :{{chem|41|20|Ca|}} + {{chem|0|-1|e}}e → {{chem|41|19|K|}} == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] r5wp58o0d36jmscw7kcolkvjvotzm3f 3954137 3954136 2026-04-10T14:44:51Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus nuclearibus */ 3954137 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per [[aequatio|aequationes]]<ref>[https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/21-2-nuclear-equations Chemistry 2e].</ref> notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He}} (sc. particula α). Aequatio nuclida potius quam atomos respicit. Aut cum calcium-41 electrone capto kalium fit: :{{chem|41|20|Ca|}} + {{chem|0|-1|e}}e → {{chem|41|19|K|}} Aut cum oxygenium-15 emisso positrone nitrogenium-15 fit: :{{chem|15|8|O|}} → {{chem|15|7|K|}} + {{chem|0|+1|e}}e == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] bhdzzqz1pe7lod2hg3w7wfeznis8v34 3954138 3954137 2026-04-10T14:46:35Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus nuclearibus */ 3954138 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per [[aequatio|aequationes]]<ref>[https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/21-2-nuclear-equations Chemistry 2e].</ref> notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He}} (sc. particula α). Aequatio nuclida potius quam atomos respicit. Aut cum calcium-41 electrone capto kalium fit: :{{chem|41|20|Ca|}} + {{chem|0|-1|e}}e → {{chem|41|19|K|}} Aut cum oxygenium-15 emisso positrone nitrogenium-15 fit: :{{chem|15|8|O|}} → {{chem|15|7|K|}} + ⁰₊₁e == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] 6zvfopgje6dxvext6qj07baa3xwjdws 3954139 3954138 2026-04-10T14:46:55Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus nuclearibus */ 3954139 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per [[aequatio|aequationes]]<ref>[https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/21-2-nuclear-equations Chemistry 2e].</ref> notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He}} (sc. particula α). Aequatio nuclida potius quam atomos respicit. Aut cum calcium-41 electrone capto kalium fit: :{{chem|41|20|Ca|}} + {{chem|0|-1|e}}e → {{chem|41|19|K|}} Aut cum oxygenium-15 emisso positrone nitrogenium-15 fit: :{{chem|15|8|O|}} → {{chem|15|7|N|}} + ⁰₊₁e == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] abr0w2bstnmov5ppy75r7c1sdreh77t 3954140 3954139 2026-04-10T14:48:34Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus nuclearibus */ 3954140 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per [[aequatio|aequationes]]<ref>[https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/21-2-nuclear-equations Chemistry 2e].</ref> notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He}} (sc. particula α). Aequatio nuclida potius quam atomos respicit. Aut cum calcium-41 electrone capto kalium fit: :{{chem|41|20|Ca|}} + {{chem|0|-1|e}}e → {{chem|41|19|K|}} Aut cum oxygenium-15 emisso positrone nitrogenium-15 fit: :{{chem|15|8|O|}} → {{chem|15|7|N|}} + ⁰₊₁e == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] dox50a9flminbnoy89xhzp22pdikzs0 3954154 3954140 2026-04-10T16:09:39Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus nuclearibus */ 3954154 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per [[aequatio|aequationes]]<ref>[https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/21-2-nuclear-equations Chemistry 2e].</ref> notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He}} (sc. particula α). Aequatio nuclida potius quam atomos respicit. Aut cum [[calcium]]-41 electrone capto [[kalium]] fit: :{{chem|41|20|Ca|}} + {{chem|0|-1|e}}e → {{chem|41|19|K|}} Aut cum [[Oxygenium|oxygenium-]]15 emisso positrone [[nitrogenium]]-15 fit: :{{chem|15|8|O|}} → {{chem|15|7|N|}} + ⁰₊₁e Et anno [[1919]] Rutherford atomos nitrogenii per fusionem cum particulis alpha in oxygenium-17 sic transmutavit: : {{chem|14|7|N|}} + {{chem|4|2|He}} → {{chem|17|8|O|}} + {{chem|1|1|p}}[[proton|p]] == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] 7dms45zeu2n2aj9d49g97g9f1h18l2w 3954155 3954154 2026-04-10T16:10:10Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De aequationibus nuclearibus */ 3954155 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Nu chem 2.jpg|thumb|Aequatio nuclearis carbonii-14 dissilientis in nitrogenium-14 et electronem. Massa servata est, numero atomico mutato.]] '''Reactio nuclearis''' est mutatio intra [[Nucleus atomi|atomorum nucleos]] facta praecipue in [[Neutron|neutronum]] et [[Proton|protonum]] numero quae etiam ad [[Massa atomica|massam]] et [[Elementum chemicum|elementi naturam]] pertinere potest. A [[Reactio chemica|reactione chemica]] multum differt eo quod non ad [[Electron|electronum]] orbes nec ad [[Vinculum chemicum|vincula]] spectat sed saepe ipsum elementum in aliud mutatur ([[transmutatio nuclearis]]: ita [[carbonium]]-14 in [[nitrogenium]]-14 mutari solet). Econtra in reactionibus chemicis elementa integra servantur. Praeterea [[Isotopus|isotopi]], e.g. carbonium-12 et carbonium-14, circiter eisdem reactionibus chemicis obnoxii sunt, reactionibus autem nuclearibus ex toto diversis. Praeterea reactiones nucleares plurimam energiam liberant, multo magis quam [[combustio]]. Reactiones nucleares naturaliter sive per [[Radioactivitas|radioactivitatem]] in nucleis instabilibus fiunt, sive per electronis capturam, sive collidentibus invicem particulis et nuclidis in media [[stella|stellarum]] parte, quae nucleosynthesis stellaris appellatur. Artificialiter quoque hodie in laboratoriis fiunt ubi per [[Particularum acceleratrum|particularum acceleratra]] magna vi in varios nucleos immittuntur atque ita illis nucleis inseruntur. Magis quam 2700 nuclida artificialia circiter 270 in natura rerum inventis sic addita sunt. == De aequationibus nuclearibus == Ut reactiones chemicae reactiones nucleares per [[aequatio|aequationes]]<ref>[https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/21-2-nuclear-equations Chemistry 2e].</ref> notantur in quibus dextra laevaque massa et [[Onus electricum|onera electrica]] aequari debent. Exempli gratia cum radioactivitas [[uranium]] emissa particula alpha in [[radon]] mutat sic notatur: :{{chem|226|88|Ra|}} → {{chem|222|86|Rn|}} + {{chem|4|2|He}} (sc. particula α). Aequatio nuclida potius quam atomos respicit. Aut cum [[calcium]]-41 electrone capto [[kalium]] fit: :{{chem|41|20|Ca|}} + {{chem|0|-1|e}}e → {{chem|41|19|K|}} Aut cum [[Oxygenium|oxygenium-]]15 emisso positrone [[nitrogenium]]-15 fit: :{{chem|15|8|O|}} → {{chem|15|7|N|}} + ⁰₊₁e Et anno [[1919]] Rutherford atomos nitrogenii per [[Fusio nuclearis|fusionem]] cum particulis alpha in oxygenium-17 sic transmutavit: : {{chem|14|7|N|}} + {{chem|4|2|He}} → {{chem|17|8|O|}} + {{chem|1|1|p}}[[proton|p]] == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *F. Haddad, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0928125824003589 Production des radionucléides - Partie 2 : les accélérateurs de particules]", ''Médecine Nucléaire'', 2025: 33-36 * I. E. McCarthy, ''Nuclear reactions'', Pergamon Press, 1970 [https://books.google.fr/books?id=OepPDAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nuclear_reactions reactiones nucleares] spectant. [[Categoria:Physica nuclearis]] [[Categoria:Radioactivitas]] o3n9gjg4g5rizwnccb83mw3jnnckiyd 0 324278 3954198 3953845 2026-04-10T22:41:21Z Pseudo-philodoxia 207639 Nexus adduntur, etiam expressio quaedam lenitur 3954198 wikitext text/x-wiki [[Imago:Topologist's sine curve.svg|thumb|upright=1.5|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Topologistarum curva sini||en|qid=Q1148367}} est inclitum exemplum in topologia classium punctorum: nam figura est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Conexio (mathematica)|conexa|en|qid=Q1491995}} quamquam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|conexio itinere|itinere conexa|fr|qid=Q3487687}} non sit.]] {{res|Topologia classium punctorum}} seu {{res|topologia generalis}} est pars [[Mathematica|mathematicae]] quae circa {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|fr|qid=Q3487687}} versatur. Haec sunt [[Classis (mathematica)|classes]] in quibus “topologia” definitur, quae notionem “clausarum subclassium” indicat, vel, aequivalenter, “apertarum subclassium”—quoniam cuiusque classis apertae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Complementum (theoria classium)|complementum|en|qid=Q242767}} est classis clausa, et vice versa. “Topologia” multis aequivalentibus rationibus definiri potest. Consuetum est dicere <math>\mathcal{O} \subseteq \mathcal{P}(X)</math> esse topologiam super <math>X</math> quotienscumque <math>\mathcal{O}</math> omnes uniones omnesque finitas intersectiones suorum elementorum includat. Tunc <math>\mathcal{O}</math> intellegitur ''aggregatio classium apertarum in X''.<ref>{{qc|Dixmier, 2008}}, pp. 4–5.</ref> Eadem notio topologiae etiam per quattuor ''axiomata Kuratovii'' definiri potest. Sint enim <math>A, B \subseteq X</math> classes punctorum in <MATH>X</MATH> et <math>\diamond: \mathcal{P}(X) \rightarrow \mathcal{P}(X)</math> functio subclassium <MATH>X</MATH>; tunc axiomata Kuratovii hoc modo definiri possunt: * <math>\diamond \emptyset = \emptyset</math> * <math>A \subseteq \diamond A</math> * <math>\diamond \diamond A = \diamond A</math> * <math>\diamond (A \lor B) = \diamond A \lor \diamond B</math> Nexus inter duas has definitiones hoc est, quod classis <math>A</math> est ''clausa'' quotienscumque <math>\diamond A = A</math>. <math>\diamond</math> sibi idem vult, sicut in [[logica modalis|logica modali]]. Etenim axiomata Kuratovii axiomatibus S4 in logica modali aequivalent; ergo quaeque logica modalis spatio topologico respondet, et e converso.<ref>Strictius dictum: omnis ''algebra'' logicae modalis (algebra nempe [[Algebra_Booleana_(logica)|Booleana]] cum operator possibilitatis <math>\diamond</math>) quae satisficat axiomata S4 topologiae respondet, et e converso.</ref> Ea spatia magis studiuntur quae quasdam condiciones satisficiunt, exempli gratia condicionem Hausdorffianam (quae dicit quibusque punctis <math>x,y</math> respondere classes apertae <math>A \ni x,B \ni y</math>, a se in vicem sejunctae), vel condicio compactionis imperfectae ([[Anglice]] {{barbarice|lingua=en|quasi-compactness}})<ref>{{qc|Stacks}}, [https://stacks.math.columbia.edu/tag/0059| tag 0059].</ref> (quae dicit omnes celationes spatii—{{*ie}} omnes aggregationes classium apertarum, quarum totum spatium unio est—habere subcelationem finitam). == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Dixmier, 2008 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Dixmier | nomen auctoris = Iacobus | titulus = General Topology | annus = 1984 | domus editoria = Springer-Verlag | locus = [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]], [[Berolinum|Berolini]], [[Heidelberga|Heidelbergae]], [[Tokium|Tokii]] | isbn = 0-387-90972-9 }} }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Viro | nomen auctoris 1 = Oleg Yanovich | cognomen auctoris 2 = Ivanov | nomen auctoris 2 = Oleg Aleksandrovich | cognomen auctoris 3 = Kharlamov | nomen auctoris 3 = Viatcheslav Mikhaĭlovich | cognomen auctoris 4 = Netsvetaev | nomen auctoris 4 = Nikita Yur’evich | nomenclatura = compendiaria | titulus = Elementary Topology Problem Textbook | annus = 2008 | isbn = 9780821845066 | url = https://www.math.stonybrook.edu/~oleg/easymath/topoman/eng-book-nopfs.pdf }} * {{Ecce citatio | id = Stacks | c = {{Opus | nomen auctoris = The | cognomen auctoris = Stacks Project Authors | titulus = The Stacks Project | url = https://stacks.math.columbia.edu | annus = 2026 }} }} {{NexInt}} * [[Logica modalis]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium Hausdorffianum||en|qid=Q326908}} * [[Continuitas_(mathematica)|Continuitas]] * [[Theoria classium]] * [[Topologia]] == Notae == <references /> [[Categoria:Topologia|!]] {{Myrias|Mathematica}} h1n7y8vpfs2kuca5ogcv1nxy99xyj5h 3954201 3954198 2026-04-10T22:45:30Z Pseudo-philodoxia 207639 corrigitur nexus 3954201 wikitext text/x-wiki [[Imago:Topologist's sine curve.svg|thumb|upright=1.5|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Topologistarum curva sini||en|qid=Q1148367}} est inclitum exemplum in topologia classium punctorum: nam figura est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Conexio (mathematica)|conexa|en|qid=Q1491995}} quamquam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|conexio itinere|itinere conexa|fr|qid=Q3487687}} non sit.]] {{res|Topologia classium punctorum}} seu {{res|topologia generalis}} est pars [[Mathematica|mathematicae]] quae circa {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|en|qid=Q179899}} versatur. Haec sunt [[Classis (mathematica)|classes]] in quibus “topologia” definitur, quae notionem “clausarum subclassium” indicat, vel, aequivalenter, “apertarum subclassium”—quoniam cuiusque classis apertae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Complementum (theoria classium)|complementum|en|qid=Q242767}} est classis clausa, et vice versa. “Topologia” multis aequivalentibus rationibus definiri potest. Consuetum est dicere <math>\mathcal{O} \subseteq \mathcal{P}(X)</math> esse topologiam super <math>X</math> quotienscumque <math>\mathcal{O}</math> omnes uniones omnesque finitas intersectiones suorum elementorum includat. Tunc <math>\mathcal{O}</math> intellegitur ''aggregatio classium apertarum in X''.<ref>{{qc|Dixmier, 2008}}, pp. 4–5.</ref> Eadem notio topologiae etiam per quattuor ''axiomata Kuratovii'' definiri potest. Sint enim <math>A, B \subseteq X</math> classes punctorum in <MATH>X</MATH> et <math>\diamond: \mathcal{P}(X) \rightarrow \mathcal{P}(X)</math> functio subclassium <MATH>X</MATH>; tunc axiomata Kuratovii hoc modo definiri possunt: * <math>\diamond \emptyset = \emptyset</math> * <math>A \subseteq \diamond A</math> * <math>\diamond \diamond A = \diamond A</math> * <math>\diamond (A \lor B) = \diamond A \lor \diamond B</math> Nexus inter duas has definitiones hoc est, quod classis <math>A</math> est ''clausa'' quotienscumque <math>\diamond A = A</math>. <math>\diamond</math> sibi idem vult, sicut in [[logica modalis|logica modali]]. Etenim axiomata Kuratovii axiomatibus S4 in logica modali aequivalent; ergo quaeque logica modalis spatio topologico respondet, et e converso.<ref>Strictius dictum: omnis ''algebra'' logicae modalis (algebra nempe [[Algebra_Booleana_(logica)|Booleana]] cum operator possibilitatis <math>\diamond</math>) quae satisficat axiomata S4 topologiae respondet, et e converso.</ref> Ea spatia magis studiuntur quae quasdam condiciones satisficiunt, exempli gratia condicionem Hausdorffianam (quae dicit quibusque punctis <math>x,y</math> respondere classes apertae <math>A \ni x,B \ni y</math>, a se in vicem sejunctae), vel condicio compactionis imperfectae ([[Anglice]] {{barbarice|lingua=en|quasi-compactness}})<ref>{{qc|Stacks}}, [https://stacks.math.columbia.edu/tag/0059| tag 0059].</ref> (quae dicit omnes celationes spatii—{{*ie}} omnes aggregationes classium apertarum, quarum totum spatium unio est—habere subcelationem finitam). == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Dixmier, 2008 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Dixmier | nomen auctoris = Iacobus | titulus = General Topology | annus = 1984 | domus editoria = Springer-Verlag | locus = [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]], [[Berolinum|Berolini]], [[Heidelberga|Heidelbergae]], [[Tokium|Tokii]] | isbn = 0-387-90972-9 }} }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Viro | nomen auctoris 1 = Oleg Yanovich | cognomen auctoris 2 = Ivanov | nomen auctoris 2 = Oleg Aleksandrovich | cognomen auctoris 3 = Kharlamov | nomen auctoris 3 = Viatcheslav Mikhaĭlovich | cognomen auctoris 4 = Netsvetaev | nomen auctoris 4 = Nikita Yur’evich | nomenclatura = compendiaria | titulus = Elementary Topology Problem Textbook | annus = 2008 | isbn = 9780821845066 | url = https://www.math.stonybrook.edu/~oleg/easymath/topoman/eng-book-nopfs.pdf }} * {{Ecce citatio | id = Stacks | c = {{Opus | nomen auctoris = The | cognomen auctoris = Stacks Project Authors | titulus = The Stacks Project | url = https://stacks.math.columbia.edu | annus = 2026 }} }} {{NexInt}} * [[Logica modalis]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium Hausdorffianum||en|qid=Q326908}} * [[Continuitas_(mathematica)|Continuitas]] * [[Theoria classium]] * [[Topologia]] == Notae == <references /> [[Categoria:Topologia|!]] {{Myrias|Mathematica}} es3capo2p53iv1ojp8unhtco7hae40s 3954206 3954201 2026-04-10T22:52:35Z Pseudo-philodoxia 207639 Nexus additur ad paginem creandam "Topologia_(systema classium)" 3954206 wikitext text/x-wiki [[Imago:Topologist's sine curve.svg|thumb|upright=1.5|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Topologistarum curva sini||en|qid=Q1148367}} est inclitum exemplum in topologia classium punctorum: nam figura est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Conexio (mathematica)|conexa|en|qid=Q1491995}} quamquam {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|conexio itinere|itinere conexa|fr|qid=Q3487687}} non sit.]] {{res|Topologia classium punctorum}} seu {{res|topologia generalis}} est pars [[Mathematica|mathematicae]] quae circa {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|en|qid=Q179899}} versatur. Haec sunt [[Classis (mathematica)|classes]] in quibus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Topologia_(systema classium)|topologia|en|qid=Q18786106}}” definitur, quae notionem “apertarum subclassium” indicat, vel, aequivalenter, “clausarum subclassium”—quoniam cuiusque classis apertae {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Complementum (theoria classium)|complementum|en|qid=Q242767}} est classis clausa, et vice versa. “Topologia” multis aequivalentibus rationibus definiri potest. Consuetum est dicere <math>\mathcal{O} \subseteq \mathcal{P}(X)</math> esse topologiam super <math>X</math> quotienscumque <math>\mathcal{O}</math> omnes uniones omnesque finitas intersectiones suorum elementorum includat. Tunc <math>\mathcal{O}</math> intellegitur ''aggregatio classium apertarum in X''.<ref>{{qc|Dixmier, 2008}}, pp. 4–5.</ref> Eadem notio topologiae etiam per quattuor ''axiomata Kuratovii'' definiri potest. Sint enim <math>A, B \subseteq X</math> classes punctorum in <MATH>X</MATH> et <math>\diamond: \mathcal{P}(X) \rightarrow \mathcal{P}(X)</math> functio subclassium <MATH>X</MATH>; tunc axiomata Kuratovii hoc modo definiri possunt: * <math>\diamond \emptyset = \emptyset</math> * <math>A \subseteq \diamond A</math> * <math>\diamond \diamond A = \diamond A</math> * <math>\diamond (A \lor B) = \diamond A \lor \diamond B</math> Nexus inter duas has definitiones hoc est, quod classis <math>A</math> est ''clausa'' quotienscumque <math>\diamond A = A</math>. <math>\diamond</math> sibi idem vult, sicut in [[logica modalis|logica modali]]. Etenim axiomata Kuratovii axiomatibus S4 in logica modali aequivalent; ergo quaeque logica modalis spatio topologico respondet, et e converso.<ref>Strictius dictum: omnis ''algebra'' logicae modalis (algebra nempe [[Algebra_Booleana_(logica)|Booleana]] cum operator possibilitatis <math>\diamond</math>) quae satisficat axiomata S4 topologiae respondet, et e converso.</ref> Ea spatia magis studiuntur quae quasdam condiciones satisficiunt, exempli gratia condicionem Hausdorffianam (quae dicit quibusque punctis <math>x,y</math> respondere classes apertae <math>A \ni x,B \ni y</math>, a se in vicem sejunctae), vel condicio compactionis imperfectae ([[Anglice]] {{barbarice|lingua=en|quasi-compactness}})<ref>{{qc|Stacks}}, [https://stacks.math.columbia.edu/tag/0059| tag 0059].</ref> (quae dicit omnes celationes spatii—{{*ie}} omnes aggregationes classium apertarum, quarum totum spatium unio est—habere subcelationem finitam). == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Dixmier, 2008 | c = {{Opus | cognomen auctoris = Dixmier | nomen auctoris = Iacobus | titulus = General Topology | annus = 1984 | domus editoria = Springer-Verlag | locus = [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]], [[Berolinum|Berolini]], [[Heidelberga|Heidelbergae]], [[Tokium|Tokii]] | isbn = 0-387-90972-9 }} }} * {{Opus | cognomen auctoris 1 = Viro | nomen auctoris 1 = Oleg Yanovich | cognomen auctoris 2 = Ivanov | nomen auctoris 2 = Oleg Aleksandrovich | cognomen auctoris 3 = Kharlamov | nomen auctoris 3 = Viatcheslav Mikhaĭlovich | cognomen auctoris 4 = Netsvetaev | nomen auctoris 4 = Nikita Yur’evich | nomenclatura = compendiaria | titulus = Elementary Topology Problem Textbook | annus = 2008 | isbn = 9780821845066 | url = https://www.math.stonybrook.edu/~oleg/easymath/topoman/eng-book-nopfs.pdf }} * {{Ecce citatio | id = Stacks | c = {{Opus | nomen auctoris = The | cognomen auctoris = Stacks Project Authors | titulus = The Stacks Project | url = https://stacks.math.columbia.edu | annus = 2026 }} }} {{NexInt}} * [[Logica modalis]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium Hausdorffianum||en|qid=Q326908}} * [[Continuitas_(mathematica)|Continuitas]] * [[Theoria classium]] * [[Topologia]] == Notae == <references /> [[Categoria:Topologia|!]] {{Myrias|Mathematica}} a43i22laotqlyxsvb3id7hlvfjmlsmh 1 324283 3954203 3953716 2026-04-10T22:49:27Z Pseudo-philodoxia 207639 /* Novam addere paginam de spatiis topologicis */ nova pars 3954203 wikitext text/x-wiki == Nomen: "Topologia" vel "Analysis situs"? == Postquam hanc scripsi paginam, memini quod Gauss, Poincare, et alii utuntur non "topologia" sed "analysis situs". Ergo nescio utrum debet haec pagina moveri ad "analysis situs generale", etiam quia "topologia" solet uti pro objectum mathematicale et ambaginem quamdam videtur afferre quando utimur pro ambobus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 17:50, 7 Aprilis 2026 (UTC) : Iam est pagina [[Topologia]]. Quicquid eligamus, nomenclatura nostrarum paginarum manere debet uniformis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:43, 7 Aprilis 2026 (UTC) ::Ignosce, oportuit mihi rogare huius in disputatione paginae. Sed quandoquidem texti primi de topologia (e.g. Henrici Poincari et Osvaldi Vebleni) utuntur nomen "analysis situs", fortasse videtur nomen "topologii" appropinquare magis ad neologismum. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 19:01, 7 Aprilis 2026 (UTC) == Nexus in Vicidata == @Grufo Videtur mihi quod non convenit haec pagina necti in Vicidata donec nomen "Topologiam" vertitur in "Topologia". Ignosce autem: adhuc non possum sic movere paginam. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 19:27, 7 Aprilis 2026 (UTC) : Noster Demetrius titulum correxit. Si paginam nectis et postea movebitur, nexus ad Vicidata sponte redintegrabitur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:15, 7 Aprilis 2026 (UTC) == Verba obscura == Dicitur quasdam expressiones esse obscuras quae de classibus apertis versantur. Quatenus corrigitur per meam recensionem? Ignoscete, quod praecipito editam est a me, priusquam correxi partem quamdam textus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:35, 8 Aprilis 2026 (UTC) :@Grufo: Duo classes sunt ''sejunctae'' quando intersectionem earum est vacua classis. Fortasse non est terma consueta, etiamsi videbatur mihi quod erat. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:32, 8 Aprilis 2026 (UTC) :: Verbum igitur abest: “elementa {{verba inserta|classium}} apertarum seiunctarum”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:57, 8 Aprilis 2026 (UTC) :::Intelligo. Etiam mutavi, magis concretam et facilem faciendo. Gratias tibi ago! [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 05:14, 8 Aprilis 2026 (UTC) == Novam addere paginam de spatiis topologicis == Volo addere novas nuntiolas de topologia, exempli gratia de arca-topologia, producta-topologia, et topologia uniformae convergentia, sed videtur mihi melius esse si in propria pagina de spatiis topologicis et non in pagina de analysi-situs generali (sicut distinguitur paginam "grex" inter et paginam "theoria gregum"). Quid videtur vobis? Etiam: annon aliquae ibi debent moveri ad hanc novam paginam, quando creabitur? [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 22:49, 10 Aprilis 2026 (UTC) 67fczbui3v77s7wh44r4e4zgy3qcb55 3954204 3954203 2026-04-10T22:50:01Z Pseudo-philodoxia 207639 /* Novam addere paginam de spatiis topologicis */ ignosce, oblitus fui subscribere 3954204 wikitext text/x-wiki == Nomen: "Topologia" vel "Analysis situs"? == Postquam hanc scripsi paginam, memini quod Gauss, Poincare, et alii utuntur non "topologia" sed "analysis situs". Ergo nescio utrum debet haec pagina moveri ad "analysis situs generale", etiam quia "topologia" solet uti pro objectum mathematicale et ambaginem quamdam videtur afferre quando utimur pro ambobus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 17:50, 7 Aprilis 2026 (UTC) : Iam est pagina [[Topologia]]. Quicquid eligamus, nomenclatura nostrarum paginarum manere debet uniformis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 18:43, 7 Aprilis 2026 (UTC) ::Ignosce, oportuit mihi rogare huius in disputatione paginae. Sed quandoquidem texti primi de topologia (e.g. Henrici Poincari et Osvaldi Vebleni) utuntur nomen "analysis situs", fortasse videtur nomen "topologii" appropinquare magis ad neologismum. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 19:01, 7 Aprilis 2026 (UTC) == Nexus in Vicidata == @Grufo Videtur mihi quod non convenit haec pagina necti in Vicidata donec nomen "Topologiam" vertitur in "Topologia". Ignosce autem: adhuc non possum sic movere paginam. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 19:27, 7 Aprilis 2026 (UTC) : Noster Demetrius titulum correxit. Si paginam nectis et postea movebitur, nexus ad Vicidata sponte redintegrabitur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:15, 7 Aprilis 2026 (UTC) == Verba obscura == Dicitur quasdam expressiones esse obscuras quae de classibus apertis versantur. Quatenus corrigitur per meam recensionem? Ignoscete, quod praecipito editam est a me, priusquam correxi partem quamdam textus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:35, 8 Aprilis 2026 (UTC) :@Grufo: Duo classes sunt ''sejunctae'' quando intersectionem earum est vacua classis. Fortasse non est terma consueta, etiamsi videbatur mihi quod erat. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:32, 8 Aprilis 2026 (UTC) :: Verbum igitur abest: “elementa {{verba inserta|classium}} apertarum seiunctarum”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:57, 8 Aprilis 2026 (UTC) :::Intelligo. Etiam mutavi, magis concretam et facilem faciendo. Gratias tibi ago! [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 05:14, 8 Aprilis 2026 (UTC) == Novam addere paginam de spatiis topologicis == Volo addere novas nuntiolas de topologia, exempli gratia de arca-topologia, producta-topologia, et topologia uniformae convergentia, sed videtur mihi melius esse si in propria pagina de spatiis topologicis et non in pagina de analysi-situs generali (sicut distinguitur paginam "grex" inter et paginam "theoria gregum"). Quid videtur vobis? Etiam: annon aliquae ibi debent moveri ad hanc novam paginam, quando creabitur? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 22:49, 10 Aprilis 2026 (UTC) 1yceaz7hy0b7ovp7vj4jde17c8sbzpf 0 324336 3954130 2026-04-10T14:28:38Z Andrew Dalby 1084 Andrew Dalby movit paginam [[Bartholdus Georgius Niebuhr]] ad [[Bartholdus Georgius Niebuhrius]]: nomen Latine usitatum 3954130 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bartholdus Georgius Niebuhrius]] jbpdepzbs28zu718mmilt1td2f2bkqb 1 324337 3954132 2026-04-10T14:28:38Z Andrew Dalby 1084 Andrew Dalby movit paginam [[Disputatio:Bartholdus Georgius Niebuhr]] ad [[Disputatio:Bartholdus Georgius Niebuhrius]]: nomen Latine usitatum 3954132 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Disputatio:Bartholdus Georgius Niebuhrius]] kw9fmbetn2jn0zizrlabq6ogtz4njkh