Vicipaedia
lawiki
https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima
MediaWiki 1.47.0-wmf.15
first-letter
Media
Specialis
Disputatio
Usor
Disputatio Usoris
Vicipaedia
Disputatio Vicipaediae
Fasciculus
Disputatio Fasciculi
MediaWiki
Disputatio MediaWiki
Formula
Disputatio Formulae
Auxilium
Disputatio Auxilii
Categoria
Disputatio Categoriae
Porta
Disputatio Portae
Adumbratio
Disputatio Adumbrationis
TimedText
TimedText talk
Modulus
Disputatio Moduli
Event
Event talk
Carolus Magnus
0
158
3981534
3978365
2026-08-16T00:25:46Z
LilyKitty
18316
de Rolando
3981534
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Karl der Grosse - Pippin von Italien.jpg|thumb|Carolus Magnus cum filio suo maiore natu [[Pippinus (rex Italiae)|Pippino]]]]
'''Carolus Magnus''', etiam '''Karolus Magnus''' appellatus ([[Francogallice]] ''Charlemagne''; [[Theodisce]] ''Karl der Große'') ([[742]]–[[814]]), fuit [[Reges Franciae|Rex Francorum]] ex anno [[768]] et [[Imperatores Romani Sacri|Imperator Romanorum]] ex anno [[800]] ad [[mors|mortem]]. Regnum [[Franci|Francorum]] in [[Imperium Carolingianum|imperium]] auxit quod multas partes [[Europa Occidentalis|Europae Occidentalis]] et [[Europa Media|Mediae]] complexus est. Per suum [[regnum]] et imperium, [[Regnum Italiae (medii aevi)|Italiam]] vicit, et nomine ''Imperatore Augusto''<ref>Pleniore titulo ''Carolus Serenissimus Augustus a Deo coronatus, magnus pacificus imperator, qui et per misericordiam Dei rex Francorum et Longobardorum.'' "Karoli ad Fulradum abbatem epistola" (anno 806) [http://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost08/CarolusMagnus/kar_epfu.html ''bibliotheca Augustana'' apud www.hs-augsburg.de].</ref> [[diadema]] e [[manus|manibus]] [[Leo III|Leonis Papae III]] die [[25 Decembris]] [[800]] [[Impositio diadematis Imperatori Romano Sacro|accepit]].
[[Fasciculus:Charlemagne autograph.svg|thumb|100px|left|Monogramma imperatoris Caroli Magni]]
Coniungitur eius dominatus cum [[Renascentia Carolingiana]], recreatione [[ars|artis]], [[religio]]nis, [[cultura]]e, [[Ecclesia Catholica]] adiuvante. Ipse per victorias externas et correctiones internas [[Europa Occidentalis|Europam Occidentalem]] et [[Media Aeva Europaea]] definire adiuvit. '''Carolus I''' in indicibus regnalibus [[Germania]]e, [[Sacrum Romanum Imperium|Sacri Romani Imperii]], et [[Index monarcharum Francorum|Franciae]] numeratur.
Carolus, [[filius]] Regis [[Pippinus III (maior domus)|Pippini Brevis]] et [[Bertrada Lauduni|Bertradae Lauduni]], reginae Francicae, [[pater|patri]] anno [[768]] succedens, primum cum [[Carlomannus I (rex Austrasiae)|Carlomanno I]] [[frater|fratre]] rexit. Saepe subicitur coniunctio fratrum infelix fuisse, sed etiam subiciuntur impedimenta ab annalium [[scriptor]]ibus<!--chroniclers--> in maius extulisse.<ref name=McKitterick>{{harvnb|McKitterick|2008|pp=80–81}}.</ref>
== Vita ==
Carolus [[Heristalium|Heristali]] natus est die [[2 Aprilis]] [[742]],<ref>Vel [[1 Aprilis]] [[747]], vel post [[15 Aprilis]] [[747]], vel [[1 Aprilis]] [[748]].</ref> filius [[Pippinus III (maior domus)|Peppini Iunioris]] ("Brevis") et [[Bertrada Laonis|Bertradae Laonis]]. [[Eginhardus]] scripsit Carolum hominem esse cui corpus bene constitutum erat.
Anno [[773]], Caroli auxilio a [[papa]] [[Hadrianus I|Hadriano I]] petito contra [[Langobardi|Langobardos]], qui terris [[Civitas Ecclesiae|Civitatis Ecclesiae]] minati sunt, Carolus regem Langobardorum [[Desiderius|Desiderium]] profligavit et [[Papia]]m, [[caput]] eius regni, cepit.
Postea gentes [[Saxonia|Saxones]] quae a Francorum dominio defecerant domuit.
Anno [[797]], [[Irenia Atheniensis]] [[filius|filium]] suum [[Constantinus VI|Constantinum VI]] [[Imperatores Constantinopolitani|Imperatorem Romanum Orientalem]] deposuit et se imperatricem fecit. [[Papa]] [[Leo III]] recusavit Ireniam imperatricem [[Imperium Romanum Orientale|Imperii Romani Orientalis]] recognoscere. Ergo die [[25 Decembris]] [[800]], papa [[Leo III]] Caroli Magni capiti [[corona]]m [[imperium|imperialem]] imposuit. Carolus [[Aquisgranum|Aquisgrani]] obiit die [[28 Ianuarii]] [[814]].
{{Citatio| ''Corpore fuit amplo atque robusto, statura eminenti, quae tamen iustam non excederet - nam septem suorum pedum proceritatem eius constat habuisse mensuram -, apice capitis rotundo, oculis praegrandibus ac vegetis, naso paululum mediocritatem excedenti, canitie pulchra, facie laeta et hilari. Unde formae auctoritas ac dignitas tam stanti quam sedenti plurima adquirebatur; quamquam cervix obesa et brevior venterque proiectior videretur, tamen haec ceterorum membrorum celabat aequalitas. Incessu firmo totaque corporis habitudine virili; voce clara quidem, sed quae minus corporis formae conveniret''|[[Eginhardus|Eginhardi]] ''[[Vita Karoli Magni]]'' c. 22}}
{{Historia Franciae}}
== Familia ==
Ex [[concubina]] nomine Himiltrude unum [[filius|filium]] genuit, nomine [[Pipinus Gibbus|Pippinum]], qui postea, mutata veste et tonsuratus, in [[Prumia]] [[monasterium]] trusus est.
Prima Caroli Magni [[uxor]] fuit filia [[Desiderius|Desiderii]] [[rex|regis]] [[Langobardi|Langobardorum]] cuius nomen nobis incognitum est (scilicet [[Desiderata]] aut [[Gerperga]]).
Secundam uxorem ex gente [[Suebi|Sueborum]] duxit, nomine [[Hildegarda (Caroli Magni uxor)|Hildegardem]], cuius [[pater]] Geroldus comes fuit. Ex ea multos liberos genuit. [[Tres]] filios, [[Carolus (rex Francorum)|Carolum]], Carlomannum (ab anno 781 [[Pippinus (rex Italiae)|Pippinus]] nuncupatus), et [[Ludovicus Pius|Hludovicum]], atque tres filias, nominibus Hruodtrudis (Rotrudis), Berhta (Berta), et Gisla (Gisela). Tres liberi eius nominibus Adalhaidis, Hlotharius et Hildegardis in albis iam de hac luce migraverunt.
Rorico ex filia maior Rotrude filium nomine Hludovicum genuit.
[[Angilbertus Centulensis|Angilbertus]] primicerius palatii et minister Karoli Magni ex secunda filia nomine Berta duos filios genuit, quorum nomina fuerunt Hartnidus et [[Nithardus]].
Post Hildegardae mortem Carolus [[Fastrada]]m in matrimonium duxit.
== Fortuna ==
Anno [[1165]], [[antipapa]] [[Paschalis III]] Carolum Magnum [[sanctus|sanctum]] creavit, sed anno [[1179]] [[Concilium Lateranense Tertium]] omnia decreta huius antipapae III nulla declaravit. Carolus Magnus etiam persona carminorum epicorum [[La chanson de Roland|''La chanson de Roland'']] atque ''[[Orlando furioso|Orlando Furioso]]'' [[Ludovicus Ariostus|Ludovici Ariosti]] est.
{{NexInt}}
* [[Opus Caroli regis contra synodum]]
* [[Praemium Caroli Magni]]
* [[Bayardus equus]]
* [[Codex Aureus Laureshamensis]]
* [[Rolandus]]
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Fontes ==
* [[Eginhardus|Eginhardi]] ''[[Vita Karoli Magni]]'' ([http://www.thelatinlibrary.com/ein.html Latine]; [https://web.archive.org/web/20031001165702/http://charlemagne.celtic-twilight.com/einhard/index.htm Latine et Anglice])
* [[Notker Balbulus|Notkeri Balbuli]] (ut videtur) ''[[Gesta Karoli Magni]]'' ([http://mdz10.bib-bvb.de/~db/bsb00000692/images/index.html?seite=3 Latine])
[[Fasciculus:Charlemagne and Pope Adrian I.jpg|thumb|200 px|Carolus Magnus et Papa [[Hadrianus I]]: imago posterioris aetatis]]
== Bibliographia ==
* [[Alexander Barbero|Barbero, Alessandro]]. [[2002]]. ''Carlo Magno, un padre dell'Europa.'' [[Roma]]e.
* [[Alexander Barbero|Barbero, Alessandro]]. [[2004]]. ''Charlemagne: Father of a Continent.'' Liber conversus ab Allan Cameron. Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-23943-1.
* {{cite book | last=Becher|first=Matthias|title=Charlemagne | url=https://archive.org/details/charlemagne0000bech| year=[[2003]] | others=trans. David S. Bachrach | publisher=Yale University Press | location=Portu Novo | isbn=0-300-09796-4}}
* {{cite book | ref=harv | first=Roger | last=Collins | title=The Basques | url=https://archive.org/details/basques0000coll | location=Novi Eboraci | publisher=Basil Blackwell Inc | year=[[1987]] | origyear=1986}}
* {{cite book | ref=harv | title=Charlemagne | url=https://archive.org/details/charlemagne0000coll | first=Roger | last=Collins | location=Toronti | publisher=University of Toronto Press | year=[[1998]]}}
* {{cite book | ref=harv | title=Visigothic Spain, 409-711 | first=Roger | last=Collins | location=Malden, Mass.; Oxford | publisher=Blackwell Pub. | year=[[2004]] | series=History of Spain}}
* {{cite book | ref=harv | title=Amerikanuak: Basques in the New World | first=William A | last=Douglass | first2=Jon | last2=Bilbao | location=Reno; Las Vegas | publisher=University of Nevada Press | year=[[2005]] | series=The Basque series }}
* {{cite book | ref=harv | author=Einhard, putative | year=741-829 | title=Annales Regni Francorum (Annales Laurissenses Maiores) | work=Medieval Latin | publisher=The Latin Library | url=http://www.thelatinlibrary.com/annalesregnifrancorum.html}}
* {{cite book | ref=harv | author=Einhard| authorlink=Einhard | title=The Life of Charlemagne | year=[[1999]] | origyear=1880 | others=trans. Samuel Epes Turner | editor-first=Paul | editor-last=Halsall | location=Novi Eboraci | publisher=Harper & Brothers; Medieval Sourcebook, Fordham University | url=http://www.fordham.edu/halsall/basis/einhard.html}}
* Epperlein, S. [[1978]]. ''Karl der Grosse: eine Biographie.'' [[Berolinum|Berolini]].
* {{cite book|last=Ganshof|first=F. L.| authorlink=François-Louis Ganshof|title=The Carolingians and the Frankish Monarchy: Studies in Carolingian History|url=https://archive.org/details/carolingiansfran0000gans|year=[[1971]]|others=trans. Janet Sondheimer|publisher=Cornell University Press|location=Ithacae Novi Eboraci | isbn=0-8014-0635-8}}
* [[Ludovicus Halphen|Louis Halphen]]. [[1921]]. ''Études critiques sur l'histoire de Charlemagne.''
* {{cite book | ref=harv | last=James | first=David | coauthors=Ibn al-Qu?iyya | title=Early Islamic Spain: The History of Ibn al-Qu?iyya: a study of the unique Arabic manuscript in the Bibliothèque Nationale de France, Paris, with a translation, notes and comments | location=Londinii et Novi Eboraci | publisher=Routledge | year=[[2009]]}}
* {{cite book|last=Langston|first=Aileen Lewers|coauthors=and J. Orton Buck, Jr (eds.)|title=Pedigrees of Some of the Emperor Charlemagne's Descendants|year=1974|publisher=Genealogical Pub. Co.|location=Baltimorae}}
* Longnon, Auguste, "[https://archive.org/details/charlemagne00vt/page/516 Sur la géographie de l'empire de Charlemagne]" in Alphonse Vétault et al., ''Charlemagne'' (Tours : A. Mame, 1877) pp. 517-537
* {{cite book| ref=harv | last=McKitterick|first=R.|authorlink=Rosamond McKitterick|title=Charlemagne: The Formation of a European Identity|year=[[2008]]|publisher=Cambridge University Press|location=Cantabrigiae}}
* {{cite journal|last=Molina Figueras |first=Joan |year=[[2004]] |title= Arnau de Montrodon y la catedral de San Carlomagno: sobre la imagen y el culto al emperador carolingio en Gerona |language= |journal=Anuario de Estudios Medievales |volume=34 |issue=1 |pages= 417–454}}
* Morrissey, Robert. 1997. ''L'Empereur à la barbe fleurie: Charlemagne dans la mythologie et l'histoire de France''. Lutetiae: Gallimard. ISBN 2-07-073127-8
* {{cite book| ref=harv | last=Oman|first=Charles|authorlink=Charles Oman|title=The Dark Ages, 476–918| url=https://archive.org/details/b24868577_0002 |year=[[1914]]|edition=ed. 6a.|publisher=Rivingtons|location=Londinii}}
* {{cite book|last=Painter|first=Sidney|authorlink=Sidney Painter|title=A History of the Middle Ages, 284-1500|url=https://archive.org/details/historyofmiddlea0000pain|year=[[1953]]|publisher=Knopf|location=Novi Eboraci}}
* {{cite book | ref=harv | title=Mohammed and Charlemagne | first=Henri | last=Pirenne | authorlink=Henri Pirenne | edition=Dover | location=Mineolae Novi Eboraci | publisher=Dover Publications | year=[[2001]] | origyear=1937 posthumous}}
* {{cite book| ref=harv | last=Riché | first=Pierre | year=[[1993]] | title=The Carolingians: A Family Who Forged Europe | url=https://archive.org/details/carolingiansfami0000rich | series=Middle Ages Series | location=Philadelphiae | publisher=University of Pennsylvania Press | isbn=0-8122-1342-4}}
* {{cite book | ref=harv | first=Charles Edward | last=Russell | title=Charlemagne, first of the moderns | url=https://archive.org/details/charlemagnefirst00russ | year=[[1930]] | location=Bostoniae et Novi Eboraci | publisher=Houghton Mifflin Co.}}
* {{cite book|last=Santosuosso|first=Antonio|authorlink=Antonio Santosuosso|title=Barbarians, Marauders, and Infidels: The Ways of Medieval Warfare|url=https://archive.org/details/barbariansmaraud0000sant_p1u4|year=2004|publisher=Westview Press|location=Boulder, Colorati|isbn=0-8133-9153-9}}
* {{cite book|last=Scholz|first=Bernhard Walter|coauthors=with Barbara Rogers|title=Carolingian Chronicles: Royal Frankish Annals and Nithard's Histories|url=https://archive.org/details/carolingianchron0000scho_c2n5|year=[[1970]]|publisher=University of Michigan Press|location=Ann Arbor|isbn=0-472-08790-8}} [comprehendit ''Annales regni Francorum'' opusque Nithardi de filiis Ludovici]
* {{cite book|last=Sypeck|first=Jeff|title=Becoming Charlemagne: Europe, Baghdad, and The Empires of A.D. 800|url=https://archive.org/details/becomingcharlema0000sype|year=[[2006]]|publisher=Ecco/HarperCollins|location=Novi Eboraci|isbn=0-06-079706-1}}
* {{cite book|last=Tierney|first=Brian|title=The Crisis of Church and State 1050–1300|url=https://archive.org/details/crisisofchurchst0000tier_j3c7|year=[[1964]]|publisher=University of Toronto Press|location=Toronto|isbn=0802067018}}
* Vétault, Alphonse, et al., ''Charlemagne''. Tours : A. Mame, 1877 [https://archive.org/details/charlemagne00vt Textus] apud ''Internet Archive''
* {{cite book|last=Wilson|first=Derek|title=Charlemagne: The Great Adventure|url=https://archive.org/details/charlemagnegreat0000wils|year=[[2005]]|publisher=Hutchinson|location=Londinii|isbn=0-09-179461-7}}
== Nexus externi ==
{{Communia|Carolus Magnus|Carolum Magnum}}
{{Vicifons|Scriptor:Carolus Magnus|Carolum Magnum}}
* [http://www.britannica.com/eb/article-256627/Charlemagne Charlemagne: Biographies and general studies], from ''[[Encyclopædia Britannica]].''
{{Imperatores SRI}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Homines}}
[[Categoria:Nati 742]]
[[Categoria:Mortui 814]]
[[Categoria:Carolingi]]
[[Categoria:Carolus Magnus|!]]
[[Categoria:Imperatores Romani Sacri]]
[[Categoria:Personae Orlando Innamorato et Orlando Furioso]]
[[Categoria:Reges Francorum]]
[[Categoria:Guillelmus Gellonensis]]
[[Categoria:Rolandus]]
[[Categoria:Alcuinus]]
mnsgq7aw3eo1vz95aletf00qcaexf6f
Lingua Latina
0
428
3981570
3970084
2026-08-16T06:33:52Z
Grufo
64423
+fontes
3981570
wikitext
text/x-wiki
{{L-1}}
{{pro pagina discretiva vide|Latina}}
{{Capsa linguae
| nomen = Lingua Latina
| pronuntiatus = ˈlin.ɡʷa laˈtiː.na
| color familiae = lawngreen
| familia = [[Linguae Indoeuropaeae|Lingua Indoeuropaea]] [[Linguae Italicae|Italicae]] familiae
| fabulantes = Incolae [[Libera res publica Romana|Liberae rei publicae Romanae]] et [[Imperium Romanum|Imperii Romani]] inter saecula [[saeculum 5 a.C.n.|5 a.C.n.]] et [[saeculum 8|8 p.C.n.]]
| fabulantes2 = Hodie [[Lingua Latina botanica|lingua botanica]] et [[Lingua Latina zoologica|zoologica]]; lingua publica [[Ecclesia Catholica|ecclesiae Catholicae]] et [[Civitas Vaticana|Civitatis Vaticanae]]
| nationes = [[Sancta Sedes]]
| civitas = [[Roma]] et [[Imperium Romanum]]
| scriptura = [[Abecedarium Latinum]]
| litteratura = [[Litterae Latinae]]
| procuratio = Nulla (classice)<br/>[[Ecclesia Catholica]] (ecclesice)
| iso1 = la
| iso2 = lat
| iso3 = lat
| tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis picta]]
| syllabus = [[Linguae mundi|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| tabula2 =
| syllabus2 =
}}
{{res|Latinum}}<ref>{{*Cfr}} [[Marcus Tullius Cicero|Cic.]], {{Op|[[Tusculanae disputationes]]}}, {{Vf|Tusculanae disputationes/Liber III|XIV|3.14.29}}: “licet enim, ut saepe facimus, in {{lectio|Latinum}} illa convertere”.</ref>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{*Cfr}} [[Marcus Fabius Quintilianus|Quint.]], {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Institutio oratoria||en|qid=Q3010439}}}}, {{Vf|Institutio oratoria/Liber II/Caput I|4|2.1.4}}: “quam in {{lectio|Latinum}} transferentes litteraturam vocaverunt”.|2=Q3010439}}<ref>{{*Cfr}} “Lătīnum, {{pns|i|n}}”, sub voce {{L&S|Latium|Lătĭum}}.</ref>{{LTL ref|Latinus|39|Latinus, -a, -um}}{{Gaffiot ref|Latinus|891|Latinus, -a, -um}} ({{pns|i|n|Latinum}}), sive {{res|lingua Latīna}}<ref>[[Cicero]], ''[[De finibus bonorum et malorum]]'' [http://latin.packhum.org/loc/474/48/3/218-223@1#3 1.10].</ref> seu {{res|sermo Latinus}},<ref>Cicero, ''[[De oratore]]'' [http://latin.packhum.org/loc/474/37/26/286-301@1#26 2.28].</ref> est [[lingua Indoeuropaea]] qua primum [[Latini]] universi et [[Romani antiqui]] in primis loquebantur quamobrem interdum etiam {{res|lingua Latia}}<ref>[[Gaius Plinius Secundus|Plin.]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|Nat.]]'' 13.135; et interdum apud [[poeta]]s.</ref> (in [[Latium|Latio]] enim sueta) et {{res|lingua Rōmāna}}<ref>[[Gaius Plinius Caecilius Secundus|Plin.]] ''[[Epistulae (Plinius)|Ep.]]'' 2.10.2.</ref> (nam [[Imperium Romanum|imperii Romani]] [[sermo]] sollemnis) appellabatur. [[Nomen proprium|Nomen]] linguae ductum est a terra quam [[Latini|gentes Latine loquentes]] incolebant, [[Latium vetus]] interdum appellata, in [[paeninsula]] [[Italia|Italica]] inter [[Tiberis|Tiberim]], [[Volsci|Volscos]], [[Appenninus mons|Appenninum]], et [[Mare Tyrrhenicum|mare Inferum]] sita.
Cum populi [[Libera res publica Romana|rei publicae Romanae]] et [[imperium Romanum|imperii Romani]] lingua Latina in rebus publicis privatisque uterentur, etiam lingua Latina [[Lingua Graeca|linguam Graecam]] magnopere adfecit, nec minus haec illam. Sicut [[lingua Graeca]], Latina [[lingua flexiva]] est, ut nexus verborum non ex ordine appareat, sicut [[mos]] est [[linguae Romanicae|linguis Romanicis]] et [[Lingua Anglica|Anglicae]], sed ex [[affixum|affixis]].
Usus linguae Latinae continuo ab antiquitate usque ad tempora hodierna extenditur. Saeculis VII-IX multas peperit linguas quae [[linguae Romanicae]] vocantur, sicut [[Lingua Catalana|Catalanam]], [[Lingua Dacoromanica|Dacoromanicam]], [[Lingua Francogallica|Francogallicam]], [[Lingua Gallaica|Gallaicam]], [[Lingua Hispanica|Hispanicam]], [[Lingua Italiana|Italianam]], [[Lingua Lusitana|Lusitanam]], ne omnes afferantur.
Ex tempore [[Res Novae Franciae|rerum novarum Francicarum]], quamquam [[Ecclesia Catholica Romana]] nec non institutiones academicae saeculares adhuc lingua Latina utuntur, [[lingua mortua]] appellari solet, praesertim [[nationalismus|nationalismi]] causa, quia ex [[saeculum 18|saeculo duodevicesimo]] patrius sermo esse gradatim desiit. Attamen hodie multi homines Latine loqui sciunt. Quin etiam [[Finlandia]] iam plus viginti annos undis radiophonicis nuntios emittere pergit, sedes Latinae interretiales multiplicantur ac conventus internationales, quorum participes solo hoc sermone utuntur.
== Historia ==
{{vide-etiam|Historia Latinae}}
In subfamilia [[linguae Indoeuropaeae|linguarum Indoeuropaearum]] [[Linguae Italicae|Italica]] linguam Latinam esse constat. [[Abecedarium]] quidem eius de abecedario [[lingua Etrusca|Etrusco]] venire putatur, quod se invicem de [[Euboeica|Euboeico]] evolvit. Huius [[glottologia|linguae historia]] usque hodie sex aetates complectitur: archaicam, classicam, postclassicam, medievalem, humanisticam, et neolatinam, quae subter in tabula ostentatur.
{{Historia Linguae Latinae}}
[[Fasciculus:Lapis-niger.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Cippus]], in quo invenitur antiquissimum exemplum Latinae linguae, sub [[Lapis Niger|lapide nigro]] in [[Forum Romanum|Foro Romano]].]]
=== Archaica ===
[[Fasciculus:Hermes 16 illustration1.png|thumb|upright=0.8|''[[Inscriptio Duenos]]'' sic, ut historicus [[Hendricus Dressel]] reddit.]]
{{vide-etiam|Lingua Latina archaica}}
Lingua Latina censetur in Italiam circa [[saeculum 9 a.C.n.]] a [[migratio|migrantibus]] ex [[septentrio]]nibus lata esse, qui deinde Latium incolerent, in qua [[regio]]ne [[urbs]] [[Roma]] orta est. Ibi in linguam Latinam verba e variis linguis—[[lingua Etrusca|Etrusca]], [[lingua Graeca|Graeca]]—venerant, sicut ''persona'' (Etrusce ''perśnu''), quod est late agnitum, vel etiam talia vetustiora, ut visum est primum in [[Titus Maccius Plautus|Plauti]] et [[Publius Terentius Afer|Terentii]] operibus, qualia ''techna'' (Graece ''τέχνη'') et ''machaera'' (Graece ''μάχαιρα'').
[[Litterae Latinae]] hanc per aetatem mutatae sunt, cum exempli gratia terminationes veteres ''-os'', ''-om'', ''-oi'', et ''-osom'' aetate classica ad ''-us'', ''-um'', ''-i'' et ''-orum'' mutatae sunt. Littera intervocalica ''s'', quam [[Lingua prisca Indoeuropaea]] praeservabat, ubique in ''r'' mutata est, quod [[rhotacismus]] dicitur. Itaque, etiam ob rhotacismum genetivus ''*honos-is'' ad ''honor-is'' atque eodem modo etiam nominativus ''honos'' ad ''honor'' mutati sunt.
=== Classica sive Aurea ===
[[Fasciculus:Commentarii de Bello Gallico.jpg|thumb|upright=0.7|left|''[[Commentarii de Bello Gallico]],'' versio anno [[1783]] edita, [[liber|libri]] a [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] circa annum 40 a.C.n. scripti]]
Temporibus adversis{{dubsig}} in [[oeconomia]] et [[politica]] et [[cultura]], patricii ex Latinae colloquialis{{dubsig}} varietatibus [[lingua franca|linguam francam]] Latinam creaverunt, adhibitam in administratione et doctrina et ad [[litterae|litteras]] colendas. Hoc tempus fuit Aurea Latinae Aetas, [[saeculum 1 a.C.n.|saeculis 1 a.C.n.]]–[[saeculum 1|1 p.C.n.]].
Antequam tota Italia in dicionem Imperii Romani [[saeculum 1 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.]] redacta est, per totam paeninsulam homines utebantur sive [[Lingua Celtica]] (post huius gentis incursiones [[saeculum 4 a.C.n.|saeculo 4 a.C.n.]] trans Padum), sive illa non-Indoeuropaea lingua Etrusca, sive aliis linguis Italicis, sicut [[lingua Osca|linguis Osca]] et [[lingua Umbra|Umbra]] (appellatis "Sabellicis"), et [[lingua Falerica]], cognata linguae Latinae, qua loquebantur prope Romam ad septentriones. Sunt etiam Sicaniae aut Siculae linguarum pauca indicia, sed hae linguae modo videntur similes Latinae-Faliscae esse. [[Colonia|Coloni]] vero Graeci [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo octavo a.C.n.]] etiam suam linguam in eas Italiae partes, quas ad litora meridiana [[Sicilia]]mque orientalem colebant, tulerunt. Imperio autem Romano crescente lingua Latina ideo praeoptata erat praeter linguam Graecam, ut omnes fere hac lingua locuti sunt, praesertim in Italia meridiana.
[[Fasciculus:Prologus Ioanni - Vulgata Clementina (Verlag Friedrich Pustet, 1922, p. 197).jpg|175px|thumb|[[Biblia Sacra]] [[Christianismus|Christiana]] in Latinum ab [[Hieronymus|Sancto Hieronymo]] annis [[390]]-[[400]] conversa (versio [[Vulgata Clementina]] anno [[1605]] edita).]]
=== Post aetatem classicam ===
Lingua, qua loquebantur populi, paulatim de Latina franca Latina distulit, quam [[schola]] tenere conabatur, et de litteraria. Diutissime de [[lex|legibus]] et de rebus publicis et de aliis per totum [[Imperium Romanum]] Latine dictum est. At, quamquam opera superstantia Romana sunt paene omnino scripta Latina Classica lingua, [[Cicero]]nis [[Gaius Iulius Caesar|Caesarisque]] aliorumque opera comprehensa, vera lingua dicta in Imperio Romano occidentali erat [[Latina Vulgaris]], quae tantum [[grammatica|grammaticis]], vocabulario, et postea locutione differt.
Etiam Romani optimates linguam Graecam discere solebant, et illa uti amabant, cum eam ad [[philosophia]]m et litteras pertinere aestimassent. Alioqui Graece plurimi, praecipue in [[Imperium Romanum Orientale|Imperio Orientali]], adeo loquebantur, ut lingua Graeca, [[commercium|commercio]] et peregrinationi quasi lingua franca eo die habita est. Post ultimum discrimen inter Imperia Orientale et Occidentale anno [[395]], in Orientali demum Graeca pro Latina usui legitimo et gubernatorio substituta est, ex ea causa, quod in illis partibus omnes societatis ordines diu lingua Graeca locuti essent.
=== Mediaevalis ===
{{Vide-etiam|Latina Mediaevalis}}
[[Fasciculus:Digesta.jpg|thumb|upright=0.8|Textus digestorum [[Corpus Iuris Civilis|Corporis Iuris Civilis]] cum glossis et notis iuris consultorum medii aevi]]
[[Medium Aevum|Aevo Medio]] incipiente, lingua Latina fuit publicus multarum [[Europa|civitatum Europaearum]] sermo [[Status Pontificius|Stato Pontificio]] incluso. Quamquam autem lingua a [[schola|scholis]], [[eruditio|eruditis]], et [[civitas|civitatibus]] adhibebatur, sermones vulgares a lingua Latina magis magisque inter se differebantur, ut tandem [[Linguae Romanicae|Romanicae linguae]] ortae sunt.
In [[Ducatus Sabaudiae|Sabaudiae Ducatu]], hodierna in sola aetate, linguae novae ut sermones adhibitae, verbi gratia linguae Italica et Francogallica, linguam Latinam ab anno [[1561]] suppleverunt.{{Cdref}} Itaque, Imperii [[Austria]]ci in ''[[Croatia]]e et Slavoniae Ducatu'' lingua Latina usque ad annum [[1848]] unica officialis fuit et in ducali contione usitata est, atque leges novae Latine editae sunt. ''Ephemerides Zagrabienses'' vel acta publica hebdomadalia in urbe Zagrabia Croatiae ad annum [[1772]] Latine edita fuerunt.{{Cdref}}
[[Fasciculus:Newton-Principia-Mathematica 1-500x700.jpg|thumb|left|125px|''Philosophiae naturalis principia mathematica,'' [[liber]] ab [[Isaacus Newtonus|Isaaco Newtono]] Latine anno [[1687]] scriptus]]
=== Humanistica ===
{{Vide-etiam|Lingua Latina Renascentiae}}
Aetas humanistica censetur ex saeculo quartodecimo incipere. Post [[schisma]]ta [[Reformatio|protestantium]] scholares humanistici conati sunt linguam Latinam convertere in [[lingua internationalis|linguam internationalem]]. Lingua Latina igitur hac aetate lingua quotidiana [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae Romanae]] non tantum fuit, sed tamen [[Scientia (ratio)|scientiae]], [[Ius|iuris]], et litterarum. Pleraque nomina et [[taxinomia]]e et [[biologia]]e, et [[iurisprudentia|iuris]] ex hac lingua (et Graeca) ducta sunt. Describitur ergo ordo [[planta]]rum (id est florum herbarumque arborumque) et [[animalia|animalium]] adhuc Latine.
Nationalismus autem civitatum Europaearum magnopere per hanc aetatem quoque auctus est, quod effecit, ut civitas quaeque propriam linguam nationalem distinctamque petivisset: [[Britanniarum Regnum]] tandem [[lingua Anglica|linguam Anglicam]] habuit, [[Francia]] linguam Francogallicam, [[Hispania]] Hispanicam, [[Germania]] [[Lingua Theodisca|Theodiscam]], Italia Italicam, etc.
Demum lingua Latina ut [[lingua franca]] internationalis omnino desinit, a lingua Francogallica dimota, post [[Rerum Francicarum Eversio|Rerum Francicarum eversionem]], cum Francia revolutionem contra Ecclesiam Catholicam Romanam habuit, et imperium per [[Europa continentalis|continentem Europaeum]] extendit [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] sub [[Napoleo Bonaparte|Napoleone Bonaparte]].
=== Neolatina ===
[[Fasciculus:Wallsend platfom 2 02.jpg|thumb|upright=0.8|Omnia signa [[Statio Segedunensis|Stationis Segedunensis]] hodie et Anglice et Latine scripta sunt.]]
{{vide-etiam|Lingua Neolatina}}
Aetas neolatina saeculo undevicensimo incipere putatur. Hac aetate linguae usus definitur ab [[Lingua Latina Ecclesiastica|Ecclesia Catholica Romana]] et ab [[Lingua Latina academica|academicis secularibus]], qui mores classicos recolere volunt.
[[Lingua Latina Ecclesiastica]] sermo specialis ab Ecclesia Catholica Romana adhibitus vocatur. Lingua adhibita est in editionibus typicis librorum liturgicorum, litteris et scriptis [[papa|Papae]], praesertim illis quae [[Epistula encyclica|encyclicae]] nominantur, ceterisque scriptis et congregationum sanctae sedis et Civitatis Vaticanae. Etenim cantus et preces sacrae liturgiae saepe Latine exercentur. Hodie est enim lingua Civitatis Vaticanae, cuius tamen cives in alloquio non lingua Latina, sed lingua Italica utuntur. Etiam relinquerunt in Ecclesia Catholica nonnullae communitates quae sicut [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri]] aut [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] secundum Traditionem quam semper exercuit Ecclesiam ab Nicaei Consilio ad Vaticanum II Consilium Latinam Missam celebrunt.
[[Lingua Latina academica|Multi academici]] autem hodie etiam veram linguam aetatis classicae recreare petunt. Hi fautores neolatini praecipue modum [[latinitas viva|latinitatis vivae]] ad linguam Latinam discendam colunt, ubi discipuli linguam discunt ea utendo ad res quotidianas describendas. Quod ad propositum, fautores nova vocabula facile admittunt ad res hodiernas reddendas, multas [[Institutiones Latinae|institutiones]] ad linguam citandam statuunt, et multos [[Libri Latini|libros Latine]] scribunt.
=== Regnum Hungariae ===
Lingua Latina temporibus Neolatinis plura Europae regna non utuntur, nisi in rebus Ecclesiae operibusque scientiae. In [[Imperium Romanum Sacrum|Imperio Romano Sacro]] Italiaeque regionibus iam a [[saeculum 15|saeculo decimo quinto]] nobiles competentesque ad gubernandum non Latine, sed suae civitatis idiomate, scilicet Theodisce et Italiane his in casibus loquuntur. [[Hungaria]], quae minor in regnis Europae erat, usque ad [[1844]] multarum civitatum regni eiusque conservativismi causa in [[lex|legislatione]] in diaetis Latino sermone utebantur. Thesaurus Latinitatis Hungaricae etiam in eo demonstratur, quod regni historiae paene tota legenda gestaque, ephemerides, varii libri scientiae etc. in hoc sermone scripta sunt. Inito nationalismo multi fuerunt, qui pro Hungarorum sermone multum laboraverunt, sineque ulla animadversione variarum aliarum gentium, qui etiam in regno Hungarico vivebant hi linguarum cultores officium Hungarice discendi ad cunctas scholas amplificaverant; disputata igitur erat quaestio linguae civitatis 50 annos, a finibus saeculi duodevicensimi usque ad 1844. Contra totam solum Croati adversabantur: Croati nobiles decreverunt in diaeta provinciali anno [[25 Novembris]] [[1805]], ut "nullo tempore linguae Hungaricae, aut alterius, praeter Latinam in his regnis usus fiat."
=== Condicio linguae hodiernae ===
==== Germania ====
Secundum [[Officium Rerum Statisticarum Foederale]] in [[Germania]] in scholis 8 centesimae partes omnium discipulorum annis [[2004]] et [[2005]] Latinum sermonem didicerunt, anno [[2009]] autem 9 partes centesimae.<ref>FAZ.Net 24 Iunii 2010: Nadine Bös: "Für die Schule, nicht fürs Leben" (Scholae, non vitae). {{ling|Germanice}}</ref> Diarii, quod vulgo ''[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]'' vocatur, diurnarii moderatores de rebus personalibus triginta [[societas anonyma|societatum anonymarum]] quanti momenti apud seipsos linguae Latinae scientiam esse quaesiverunt. Diurnarii illarum societatum moderatores quaesiverunt quarum capitalis sortibus statistici utuntur ut medium pretium Germaniae syngrapharum<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/syngrapha#Latin Vide Victionarium.]</ref> et eius momentum computent. Quae societates sunt maximi momenti in [[oeconomia]] Germanica et ille sortium numerus index vocatur [[DAX]]. Responsum est{{dubsig}} e viginti duabus societatibus ex triginta quaesitis. Ex una solum societate nomine "[[Bayer AG]]" responsum acceptum est, indicans pro nonnullis rebus in societate sermonis Latini scientiam aliquid valere. Alii responderunt Latinae linguae scientiam non esse criterium,{{dubsig}} secundum quod personas in societate munus ad fungendum eligerent.
== De sermone Latino ==
:''Vide rem principalem: [[Sermo vulgaris Latinus]].''
'''Latina vulgaris''' erat sermo plebis vel ordinis inferioris societatis [[Roma antiqua|Romae antiquae]] vel in Latio. Ne [[Cicero]] quidem Latina litterata formalique in sermone vulgari fari solebat. Rudium ordo vel ineruditum vulgus tamquam minime intellegeret et loquebatur simpliciori varietate Latinae minus tenens regulas et accipiens nova elementa. Haec haud classica qua exculta ad linguas Romanicas (Francogallica, Hispanica, Italica, Lusitanica, Dacoromanica),{{dubsig}} quia, quamvis auctoritas sit classica, genuinus sermo cotidianus fuit.<ref>Gavin Betts, ''Teach Yourself Complete Latin,'' p. 7.</ref>
Quomodo sermo Latinus cotidianus classicusque sonaret, recte nescimus, quia paene omnes litterae Romanae in lingua Latina classica erant.<ref name="LKHS">[[Thorus Janson]], ''Latin: Kulturen, historien, språket'' (Wahlström & Widstrand, 2009), ISBN 978-91-46-20428-2.</ref> Sed imaginem eius accipere potes per [[comoedia]]s Romanas.<ref name=LKHS/> Hic est aliquid a [[Plautus|Plauto]] conscriptum:<ref name=LKHS/>
:<small>CLEOSTRATA</small> : Myrrhina, salve.
:<small>MYRRHINA</small> : Salve mecastor: sed quid tu's tristis, amabo?
:<small>CLEOSTRATA</small> : Ita solent omnes quae sunt male nuptae: Domi et foris aegre quod sit satis semper est. Nam ego ibam ad te.
:<small>MYRRHINA</small> : Et pol ego istuc ad te. Sed quid est, quod tuo nunc animo aegre'st? Nam quod tibi'st aegre, idem mihi'st dividiae.
"tu's" = tu es, "aegre'st" = aegre est, "tibi'st" = tibi est, et "mihi'st" = mihi est.<ref name=LKHS/> Verbum "pol" est [[maledictum]] mite, significat "apud Pollucem".<ref name=LKHS/>
== Litterae et pronuntiatus ==
{{vide-etiam|Abecedarium Latinum|Pronuntiatus Latinus}}
{| cellpadding="2" cellspacing="3" align="center" style="border: 0px; float:right;"
|-
|
{|border=0 cellspacing=0 cellpadding=4 style="margin-bottom:1em;font-size:large; text-align:center; border:0 none transparent;" summary="26 capital letters, each linked to its article"
|+ style="font-weight:normal; font-size:small; margin-top:1em;" | Litterae maiusculae
|- style="border-top:1px solid #999;"
|| [[A]]|| [[B]]|| [[C]]|| [[D]]|| [[E]]|| [[F]]|| [[G]]|| [[H]]|| [[I]]|| [[J]]||[[K]]|| [[L]]|| [[M]]
|-
| [[N]]||[[O]]||[[P]]||[[Q]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]
|}
|-
|
{|border=0 cellspacing=0 cellpadding=4 style="margin-bottom:1em; font-size:large; text-align:center; border:0 none transparent" summary="26 small letters"
|+ style="font-weight:normal; font-size:small; margin-top:1em;" | Litterae minusculae
|- style="border-top:1px solid #999;"
|| a|| b|| c|| d|| e|| f|| g|| h|| i|| j|| k|| l|| m
|-
| n||o||p||q||r||s||t||u||v||w||x||y||z
|}
|}
Aetate classica abecedarium Latinum viginti tres litteras habuit, quod excludit litteras J, U, et W. [[Medium Aevum|Medio Aevo]] additae sunt ad abecedarium et litterae J, U, W, et litterae minusculae.
Pronuntiatio litterarum aliquantum inter locutores hodie variat. Exempli gratia, litterae V et W [IPA|v] pronuntiantur apud locutores ecclesiaticos, sed semivocalis (IPA [uw] vel [w]) apud academicos. Littera J, cum adhibetur, pronuntiatur semivocalis (IPA [ij] aut [j]) aut ut 'J' aliarum linguarum (IPA [dʒ], [ʒ], aut [x]).
Lingua sex diphthongos ostendit: ae = [aɪ̯], ei = [eɪ̯], oe=[ɔɪ̯], au = [aʊ̯], eu = [ɛʊ̯], ui = [ʊɪ̯]. Ne diphthongi pronuntientur, [[diaeresis]] super secundam vocalem additur: aes (gen: aeris) versus aër (gen: aëris), heros (pl. heroës).
Lingua etiam vocales breves a longis distinguit. Antiquitate et apud multos huius diei locutores, vocales longae [[apex|apicibus]] super litteras monstrantur: breves enim scribuntur a, e, i, o, u, y, et longi á, é, í, ó, ú, ý. Sunt quoque hodie qui [[macron|macris]] vocales longas indicant scribentes: ā, ē, ī, ō, ū, ȳ.
[[Fasciculus:Hocgracili.jpg|thumb|upright=0.8|Litteratura cursiva antiqua recreata ad exemplum [[Tabulae Vindolandienses|Tabularum Vindolandiensium]]]]
Praeceptum Latinum, quo [[syllaba]]rum [[accentus]] in dictibus polysyllabis determinetur, est hoc:
# Accentus in paenultima syllaba cadit cum dictum solum duas syllabas habet, aut cum vocalis paenultima est longa, aut cum duo consonantes vocalem paenultimam sequuntur;
# Accentus aliter in antepaenultima syllaba cadit.
Cum vocalium longitudo tantum in accentu determinando et in ablativo casu interdum distinguendo refert, sunt scriptores qui praecipue vocales longas apicibus macronibusve monstrent, cum in paenultimá vel ultimá syllabá cadunt (quod hác in clausulá monstrátur). Alii scriptores, sicut [[Arcadius Avellanus]], solos accentus ipsos apícibus denotavérunt cum extra paenúltimam sýllabam caderent (quod hac in cláusula monstratur).
== Grammatica ==
[[Fasciculus:Susenbrot.JPG|thumb|upright=0.8|Grammaticae Artis Institutio ab Ioanne Susebrotum anno [[1539]] scripta]]
+[[Fasciculus:WIKITONGUES- Titus speaking Latin.webm|thumb|upright=0.8|Latine loquor.]]
{{vide-etiam|Grammatica Latina}}
Sicut linguae Graecae, sunt Latinae declinationes. Pro paradigmate nomina numerata sunt in declinationes et verba in coniugationes. In sententiis, voces sic ordinari solent:
# primae sunt [[subiectum (grammatica generalis)|subiectum]]: ''nomen'' aut ''pronomen'' casu nominativo a nominibus adiectivis et nominibus casu [[genitivus|genitivo]] descriptum,
# sequuntur [[praedicatum]]: ''verbum coniugatum'' subiectum describens, ei praefixum nomen casu accusativo, nomen casu dativo, adverbia et descriptionem adverbialem.
Quia nomina et pronomina declinantur, munus eorum casu patefit, et dictionum ordo in sententiis variare potest. More Latino, dictiones notabiles in initio vel fine sententiae ponuntur.
=== Nomina substantiva ===
[[Nomen substantivum]] est pars orationis quae sive rem, sive hominem, sive locum sive notionem nominat, et per se intellegitur:
* [[Nomen proprium]] singulum nominat hominem vel locum.
* [[Nomen appellativum]] classem nominat sive rerum sive hominum sive locorum.
* [[Nomen collectivum]] multitudinem rerum nominat singulariter.
* [[Nomen abstractum]] sive qualitatem sive statum sive actionem sive notionem nominat, sicut per se exsisteret.
[[Fasciculus:HofmanniLexiconUniversale.jpg|thumb|175px|[[Iohannes Iacobus Hofmannus|Hofmanni]] [[Lexicon Universale]] anno [[1698]] editum, quod multa nomina Latina nobis praebet]]
{{vide-etiam|Declinatio (grammatica)}}
Paene omnia nomina Latina declinantur, ut ea simul designent:
* Casus septem, qui [[nominativus]], [[vocativus]], [[accusativus]], [[genitivus]], [[dativus]], [[ablativus]], [[locativus]]que appellantur,
* Genera tria (masculinum, femininum, et neutrum), et
* Numeros duos (pluralem et singularem).
Paradigmata substantivorum divisa sunt in quinque declinationes, pro terminatione casus ablativi: ''a, o, i, e, u''
Quod ad casus grammaticos spectatur:
* Casus ''locativus'' iam quoque aetate classica, ut hodie, solus adhibitus est ad designandum quo loco aliquid exstat, utrum in ''urbe'' vel in ''[[oppidum|oppido]]'', vel in aliis locis sicut ''in urbe Roma=Romae'', ''in domo=domi'', ''in rure=ruri'', vel ''in foco=foci''. Nomina primae secundaeque declinationis ''propria'' formas speciales sumunt locativas, quae singulari numero idem sunt ut casus genetivus. Ablativus autem secundae declinationis quoque adhibitus est sensu locativo, cum ''quarto anno'' et similibus dicimus. Nominum tertiae declinationis locativus idem formatur ut dativus. Et aliarum declinationum et formarum pluralium locativus idem formatur ut ablativus. ''Tertio die'', ''pridie'', et ''hodie'', exempli gratia sunt exempla locativi quintae declinationis.
[[Fasciculus:Domine, quo vadis.jpg|thumb|200px|''Domine quo vadis?'', pictura anno [[1602]] ab [[Hannibal Carracci|Hannibale Carracci]] picta, et in [[Pinacotheca Nationalis (Londinii)|Pinacotheca Nationali Londinii]] monstrata, cuius titulus usum adverbii ''quo'' monstrat]]
* Casus ''ablativus'' quidem aetate classica multos usos complectitur: instrumentales, locativos, necnon ablativos veros ''unde'' vel ''a quo latere ortus'' significantes. Casu ''instrumentali'', quem aliae linguae Indoeuropaeae habent, lingua Latina aetate classica omnino iam caruit; munus eius et munus casus ablativi antiqui in casum ablativum classicum volvitur. Quamquam casus ablativus ''a quo latere ortus'' significare Latine solet, oportet nos notare adverbium ''quo'' a casu pronominis ablativo distinguendum esse, quia ''adverbium'' ''quo'' significat ''ad quem locum'' nec ''a quo loco'' (''unde'') nec ''in quo loco'' (''ubi''), neque ''quo tempore'' (''quando'').
[[Fasciculus:Advokat, Engelsk advokatdräkt, Nordisk familjebok.png|thumb|200px|[[Causidicus]] [[reus|reum]] in [[ius|iudicio]] accusat.]]
* Casus ''dativus'' indicat, sive quem actio verbi oblique afficit, sive cui aliquid datur, sive propter quem aliquid agitur, sive cui aliquid agendum est, sive cui aliquid licet, lubet, satis, bene, aut male sit. Dativus Latinus quoque sensu possessivo adhibitus est, ad possessionem fortiter dicendum, exempli gratia in sententia ''Nomen mihi est = Nomen meum est.''
* Casus ''genetivus'' indicat nomen quoddam alterum nomen afficere: possessionem vel materiam vel classem vel qualitatem vel quantitatem. Latine quoque genetivus fungit cum nominibus actionis
** cum nominibus substantivis scribimus e. g. "caritas tui = caritas erga te", "precatio deorum=precatio ad deos", "impetus urbis = impetus in urbem", "invidia mei= mea invidia";
** cum nominibus adiectivis, quae obiectum petunt, scribimus e. g. "avidus laudis", "memor vestri", "oblitus sui", "amor sui", "nostrae consuetudinis imperitus", "plenus fidei";
* Casum ''genetivum'' regunt
** verba memorandi vel obliviscendi, quae aut accusativum aut genetivum petunt;
** verba impersonalia, sicut refert et interest, quae petunt hominem affectatum genetivo casu reddere.
* Casus ''accusativus'' Latine, ut in aliis [[lingua synthetica|linguis syntheticis]], rem designat illam, quam verbi actio directe afficit. Quoque autem designat Latine actionis effectum, tempus dum aliquid accidit, rem aut locum ab actione petitum, subiectum in sententis indirectis, exclamationes. Omnes [[praepositio]]nes Latinae aut ablativum aut accusativum petunt.
* Casus ''nominativus'' simpliciter id aut eum designat, qui verbi actionem agit.
* Casus ''vocativus'' designat quem ab altero vocatur. Vocativus Latinus semper idem est ut nominativus, praeterquam in declinatione secunda, ubi nomina quae in ''-us'' desinunt, vocativum formant ''-e'' addendo, et ubi nomina quae in ''-ius'' desinunt, vocativum formant ''-i'' addendo.
=== Nomina adiectiva ===
''[[Nomen adiectivum]]'' dicitur nomen, quo rei vel rerum qualitas et numerus indicetur:
* [[Nomen adiunctivum]] quod qualitatem rei describit
* [[Nomen numerale]] quod quantitatem vel [[numerus|numerum]] rei dat.
Sicut qualitas et numerus haud separatim exsistere intellegitur, tamen adiectivi [[exitus]] necessario adaptatur ad substantivi descripti genus, numerum et casum. Latine autem plurima nomina numeralia sunt indeclinabilia.
Adiectivi sensus ab adverbio et nomine casu ablativo et genetivo adaptatur, ubi ablativum saepe formatur vel ex [[supinum]], e.g. "mirabile dictu."
Adiectiva ex nominibus substantivis et verbis derivantur, [[suffixum|suffixa]] ad [[thema grammatica|themata]] addendo, sicut -ulus, -culus, -osus, -tus, -eus, -alis, -arius, -orius, -ilis, -anus, -ensis, -inus, -eius, -icus, -ax, -idus, -ivus, -tivus, -ulus, -uvus, -ilis, -bilis, -tilis, et cetera. [[Participium]] specialiter dicitur adiectivum ex verbo formatum, quuod actionem quandam ad [[subiectum]] attribuit, e.g. faciens, factus, facturus. Ob naturam suam verbalem, haec adiectiva saepe argumenta casu ablativo, accusativo, et dativo additiva petunt, secundum consuetudinem verbi.
=== Comparationes ===
[[Fasciculus:BurjDubaiHeight.png|thumb|upright=0.8|[[Turris|Turres]] altae quae comparandae sunt: [[Turris Khalifa|Turris Chalifae]] (rubro colore depicta) altissima est omnium. [[Turris Taipeiensis]] est tam alta quam [[Turris Sicagoensis]] (in medio). Turris Taipeiensis autem altior est quam Turris Londoniensis (ad laevam).]]
Adiectiva generaliter tres gradus comparationis admittunt:
* Positivus: e.g. (genere masculino) bonus, malus, magnus, longus, . . .
* Comparativus: e.g. melior, peior, maior, longior, . . .
* Superlativus: e.g. optimus, pessimus, maximus, longissimus, . . .
Ut substantiva comparentur, mos est adhibere:
* casum ablativum rei comparatae
* adverbium "quam" + nomen rei comparatae (necessario cum casus rei comparatae nec nominativus nec accusativus est)
Exempli gratia "Ille est maior fratribus suis" = "Ille est maior quam fratres sui."
=== Pronomina ===
[[Pronomen]] pars orationis est, quae rem, locum, aut hominem numquam per se ''nominat'', sed nominis loco in sententiis adhibetur. Sicut nomina, pronomina pro numero, genere et casu declinatur.
In lingua Latina, omnia pronomina ex adiectivis ori putatur. Multa adiectiva enim saepe vim pronominalem in orationibus praebent.
=== Verba ===
[[Fasciculus:The Triumphs of Caesar, IX - Julius Caesar on his triumphal chariot; Andrea Mantegna (1484-92).JPG|thumb|upright=0.8|[[Suetonius]] narrat verba [[Gaius Iulius Caesar|C. Iulii Caesaris]]: "[[Triumphi Gai Iulii Caesaris|Pontico triumpho]] inter pompae fercula trium verborum praetulit titulum ''[[Veni, vidi, vici|veni: vidi: vici]],'' non acta belli significantem sicut ceteris, sed celeriter confecti notam."]]
{{vide-etiam|Coniugatio}}
''[[Verbum (temporale)|Verbum temporale sive verbum]]'' est pars orationis, quae actionem vel qualitatem rei praedicat. Quod verbum Latinum per eius [[coniugatio]]nem subiectum quoddam necessario implicat, verbum est unica orationis pars, quae perfectam orationem sola constituere potest.
Verba Latina coniugantur, ut ea simul designent:
* Modos quattuor (indicativum, infinitivum, imperativum, coniunctivum),
* Tempora tria (praesens, praeteritum, et futurum),
* Aspectus duos (imperfectum et perfectum),
* Personas tres,
* Numeros duos (pluralem et singularem),
* Genera duo (activum et passivum).
Paradigmata verborum in partes quattuor, coniugationes vocatas, divisa sunt pro terminatione infinitivi praesentis -āre, -ēre, -ere, -īre.
Ut verba Latina ampliter declinentur, saltem studendae sunt hae quattuor verbi terminationes: indicativi praesentis primae personae, infinitivi praesentis, infinitivi perfecti, supini, e. g. :
* amo, amāre, amāvisse, amātum
* moneo, monēre, monuisse, monitum
* lego, legere, lēgisse, lēctum
* capio, capere, cēpisse, captum
* audio,audīre, audīvisse, audītum
Ut verba irregularia, sicut sum, possum, eo, etc. declinantur, plures terminationes discendae sunt.
=== Adverbia ===
[[Fasciculus:Muybridge race horse animated.gif|thumb|upright=0.7|left|Quam celeriter currit equus! Hac in sententia adverbia describunt quomodo equus currat: Primum adverbium "quam" sequens adverbium "celeriter" describit, sensum eius augens.]]
[[Adverbium]] est pars orationis quae actionem describit, verborum vel adiectivorum. Adverbia respondunt ad quaestiones: quomodo? cur? quando? ubi? Exempli gratia, in oratione "Puer bene legit.", adverbium "bene" actionem verbi "legit" describit. Adverbium etiam potest adverbium describere, e.g. in oratione "Id multo bene est", "multo" "bene" describit.
Latine adverbia creare possumus libenter nominis adiectivi exitum mutando. Exempli gratia exitus ''-us'' in exitus ''-e'' aut ''-im'' mutatur, cum adiectiva primae declensionis habemus; et exitus ''-is'' in exitus ''-e'' aut ''-iter'' mutatur, cum adiectiva tertiae declensionis habemus. Videntur igitur: malus→male, seperatus→seperatim, facilis→facile, felix→feliciter.
=== Praepositiones ===
:::''Vide etiam: [[SIDSPACE]]''
Praepositiones sunt partes orationis indeclinabiles nomini, vel praenomini praepositae, quae affinitatem quandam inter ea indicant. Lingua Latina quadraginta et tres praepositiones habet.
Plurimae praepositiones ex adverbiis ortae sunt. Multa adverbia funguntur ut praepositiones, sicut "palam" et "clam". Et nonnullae praepositiones quoque vim adverbialem interdum habent, e.g. "Circum eo", "Ante eo", et "Propter eo". Interdum possumus idem dicere vi adverbiali ac vi praepositionali, e.g. "illo propter" (propter ut adverbium) = propter illum (propter ut praepositio).
=== Coniunctiones ===
[[Fasciculus:Handshake (Workshop Cologne '06).jpeg|thumb|upright=0.7|Coniunctiones dicta pariter conligant.]]
[[Coniunctio]] est pars orationis, quae alia elementa grammatica coniungit, dum relationes grammaticae inter ea praeservantur. Aliae coniunctiones ex [[adverbium|adverbiis]] ortae sunt, aliae ex pronominibus relativis praepositionibus ligatis. Nonnulla quidem adverbia Latina simul ut coniunctiones funguntur, sicut ''vel,'' ''ubi,'' ''ne,'' ''nec,'' et ''quam.''
=== Constructiones speciales ===
[[Fasciculus:Quentin Massys-Ecce Homo-1520,Doge's Palace,Venice.jpg|thumb|upright=0.7|left|''[[Ecce Homo]],'' tabula a [[Quintinus Mesius|Quintino Mesio]] ca. annum [[1520]] picta, cuius titulus usum dicti ''ecce'' monstrat, et praeclara verba nobis revocat [[Pontius Pilatus|Pontii Pilati]], cum Iesum cruciatum populo ostendit.]]
* [[Articulum]]: lingua Latina omnino articulis caret. Notandum autem est consuetudinem Latinam esse pronomine "hic" uti cum dicti declinationis casus definiuntur, pronomen "quisdam" saepe paene sensum articuli indefiniti capit, et pronomina "hic" et "ille" saepe sensum articuli definiti capiunt.
* [[Ecce]] est dictum grammaticum exclamativum quod "vide hoc!" fere significat; e.g. "ecce homo" = "vide hunc hominem"
* [[Res]] est nomen substantivum universale linguae Latinae. Dictum "res" adiectivo cuidam ligatum omnia significat, quae qualitatem adiectivo datam habeant. Hoc igitur est modus quo adiectiva in substantivum convertatur. Habemus igitur "res malae" = "omnia quae mala videntur"; "[[res informatica]]" = "omnia quae de informatica tractat"; "[[res publica]]" = "omnes res quae publice habentur" = "[[civitatis regimen]], ius, et [[mercatus]]"; [[res novae]] = "[[nuntia]]" = (in civilitate) "[[rerum eversio]]"
* Participium: est orationis pars, quae vim verbalem ostendit, dum adiectivo fungitur. In lingua Latina sunt quattuor participia:
:Praeteritum, vim passivam habens: amatus, visus, dictus, factus, sensus
:Praesens, vim activam habens: amans, videns, dicens, faciens, sentiens
:[[Gerundivum]], vim passivam habens, amandus, videndus, dicendus, sentiendus
:Futurum, vim activam habens: amaturus, visurus, dicturus, facturus, sensurus
* [[Supinum]], quod est nomen substantivum neutrum quartae declinationis ex participio praeterito formatum; habemus igitur supina: amatum, visum, factum, sensum. Addendo verbum "ire" ad supinum, Latine redditur propositum actionis quoddam. Ergo, "eam amatum it" = "it ad eam amandum" = "it ut eam amet" ~ "eam amabit". Supinum casu ablativo redditum praecipue in adiectiva modificando fungit: e.g. ''mirabile dictu''.
* [[Gerundium]], quod est nomen substantivum secundae declensionis ex participio gerundivo et infinitivo formatum.
:Gerundii significatio fere omnes significationes complectitur infinitivi, participii praesentis, et participii praeteriti. Casús nominativi loco verbi infinitivum adhibetur, loco aliorum casuum gerundivi neutri generis. Gerundii usus praecipue est in [[oratio obliqua|oratione obliqua]], [[clausula infinitiva|clausulis infinitivis]] et verborum adiectivorumque descriptionibus per genetivum. E.g. "Dicit se esse bonum", "Vivere est amare", et "Vivit amandi causa".
:Sicut gerundivum sensum normativum praebet, ita et gerundium. Habemus igitur: "homo id facit ad eam amandam" (gerundivum) = "homo id facit ad eam amandum" (gerundium) = "homo id facit eam amandi causa" (gerundium) = "homo id facit eo consilio ut eam amet" (clausula finalis)
[[Fasciculus:Diane de Versailles - Musée du Louvre AGER Ma 589.jpg|thumb|''Artemis cum damma'', [[sculptura]] Romana, quae Graecam anno [[325 a.C.n.]] a [[Leochares|Leochare]] factam simulat, monstratque venatricem [[Artemis|Artemidem]] bestiam [[damma]]m secutam (hoc est Artemis dammam iam assequitur et capit)]]
* Verba deponentia: ea dicuntur quae formá activá carent et cuius forma passiva sensum activum habent. Exempli gratia, inter verba deponentia numerantur:
::Primae coniugationis: mirari, minari, venari, recordari
::Secundae: vereri, reri, fateri
::Tertiae: sequi, loqui, uti, fungi, oblivisci, pati, frui, nasci, apisci, gradi
::Quartae: partiri, metiri, adsentiri, oriri, moriri
:Verba deponentia saepe participia sensu activo habent: e.g.
::"Homo bestiam sequens" = "homo qui nunc bestiam sequitur".
::"Homo bestiam secutus" = "homo qui iam bestiam sequitur"
::"Homini bestia sequenda" = "bestia quam hominem oportet sequi"
::"Homo bestiam secuturus" ="homo mox bestiam sequetur"
::NB. Futurum semper sensum activum habet. Quare, dicendum igitur est "Homo bestiam secuturus est" nec numquam pravum "Homo bestiam secutum it"
* Verba semi-deponentia: ea dicuntur anomala, quae partem imperfectam formae activae et partem perfectam formae passivae habent. Exempli gratia:
::Secundae: audeo, audere, ausus esse; gaudeo, gaudere, gavisus esse; soleo, solere, solitus esse
::Tertiae: fido, fidere, fisus esse; fio, fieri, factus esse
* [[Ablativus absolutus]]: est inclyta constructio Latina, ex casu ablativo instrumentali derivata, ubi participium et eius argumenta casu ablativo reddita pro [[clausula subordinata|clausulis subordinatis]] substituta sunt. Exempli gratia: "Urbe capta Aeneas fugit" = "cum urbs capta est, Aeneas fugit" = "quia urbs capta est, Aeneas fugit" = "postquam urbs capta est, Aeneas fugit." Ambiguitatem significationis quandam introducit, quam contextus sententiae solus potest resolvere.
== Auctores praeclari ==
{{vide-etiam|Libri Latini}}
[[Fasciculus:Heloïse et d'Abélard.jpg|thumb|upright=0.8|[[Petrus Abaelardus]] et Heloisa]]
[[Fasciculus:Methodus inveniendi - Leonhard Euler - 1744.jpg|thumb|upright=0.8|[[Leonhardus Eulerus]] multum de [[mathematica]] [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] scripsit.]]
[[Fasciculus:Naturalishistoria.jpg|thumb|upright=0.8|Frons ''[[Naturalis historia]]e,'' veterrima [[encyclopaedia]]e a [[Gaius Plinius Secundus|Gaio Plinio Secundo]] [[saeculum 1|primo saeculo]] scriptae]]
[[Fasciculus:Meister der Fuldaer Schule (III) 001.jpg|thumb|upright=0.8|[[Calendarium]] antiquum anni [[1000]]]]
{{div col|3}}
* [[Titus Maccius Plautus]]
* [[Publius Terentius Afer]]
* [[Marcus Porcius Cato]]
* [[Gaius Valerius Catullus]]
* [[Quintus Horatius Flaccus]]
* [[Gaius Iulius Caesar]]
* [[Marcus Tullius Cicero]]
* [[Gaius Sallustius Crispus]]
* [[Titus Lucretius Carus]]
* [[Publius Ovidius Naso]]
* [[Publius Vergilius Maro]]
* [[Titus Livius]]
* [[Gaius Plinius Secundus]]
* [[Sextus Iulius Frontinus]]
* [[Cornelius Tacitus]]
* [[Gaius Suetonius Tranquillus]]
* [[Eusebius Sophronius Hieronymus]]
* [[Augustinus|Aurelius Augustinus Hipponensis]]
* [[Isidorus Hispalensis]]
* [[Beda|Beda Venerabilis]]
* [[Anselmus Cantuariensis]] sive Augustanus
* [[Petrus Abaelardus]]
* [[Thomas Aquinas]]
* [[Ianus Secundus]]
* [[Nicolaus Copernicus]]
* [[Galilaeus Galilaei]]
* [[Franciscus Baco]]
* [[Thomas Hobbes Malmesburiensis]]
* [[Ioannes Miltonus]]
* [[Benedictus de Spinoza]]
* [[Isaacus Newtonus]]
* [[Leonhardus Eulerus]]
* [[Ioannes Pascoli]]
* [[Benedictus XVI|Benedictus PP XVI]]
{{div col end}}
== Lingua Latina et linguae aliae ==
Lingua Latina est fundamentum
* [[Calendarium Romanum|Calendarii Romani]]
* [[Calendarium Gregorianum|Calendarii Gregoriani]]
* [[Calendarium|et multorum aliorum calendariorum]]
* Linguarum praecipuarum:
** [[Lingua Latina botanica]]
** [[Lingua Latina zoologica]]
** [[Lingua Latina apothecariorum]]
* [[Linguae Romanicae|Linguarum Romanicarum]] omnium
* et linguarum arte factarum:
** [[Interlingua]]
** [[Latino sine Flexione]]
** [[Esperanto]]
** [[Ido]]
== Lingua Latina in cultura populari ==
Lingua Latina aliquando in [[Cultura popularis|cultura populari]] (ut [[series televisifica|seriebus televisificis]], [[pellicula|pelliculis]], libris, et ceteris) videtur, primum in genere [[Phantasma|phantasmate]] mediaevali, et similibus, ubi saepe ut lingua [[magia|magica]] adhibetur, exempli gratia ad incantandum aliquem aut aliquid. Ut lingua magica audiri potest exempli gratia in serie televisifica''[[The Vampire Diaries]]'' ('Diaria Vampyrorum'; [[2009]]–praesens).
=== ''Lost'' ===
Est in ''[[Lost]]'' ('Perditus'; [[2004]]-[[2010]]), serie televisifica [[Litterae mysteriae|litterarum mysteriae]] populus qui Anglice ''The Others'' ("Alii") appellatur, et nostra lingua utitur.
=== ''Star Trek'' ===
Paulum nostrae linguae in ''[[Star Trek]]'' ('Iter Stellare'), universo [[scientia ficticia|ficto]], auditur. In parte cinematographica ''The Game'' ('Ludus') seriei televisificae ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' ('Iter Stellare: Proxima Aetas'), brevis conversatio inter [[Wesley Crusher]] et [[Ioannes Lucius Picard|Ioannem Lucium Picard]] auditur:
:Picard: Quomodo tua Latinitas est?
:Wesley: Praestat quam prius.
:Picard: Oppido bonum.
Etiam sunt [[Sententiola|sententiolae]] Latinae scriptae usitataeque in universo ficto:
{|
|-
! Sententia
! Translatio Anglice
! Usus
! Pars cinematographica
|-
| Ad Astra per Aspera
| ''Reach for the Stars Through Adversity''
| Classis Spatialis Terrestris
| ENT - "These Are the Voyages..."
|-
| Audentes fortuna iuvat
| ''Fortune favors the bold''
| [[Columbia (Star Trek)|Columbia]]
| ENT - "Home", "Affliction", "Divergence"
|-
| Audentes Fortuna Imperii
| ''The bold (are) the fortune of the empire''
| [[ISS Avenger]]
| ENT - "In a Mirror", Darkly, Part II"
|-
| Caveat emptor
| ''Let the buyer beware''
| Datus et adhibitus ad ''[[Ferengi Alliance]]'' [[Data]]e
| TNG - "The Last Outpost"
|-
| Ex luna scientia
| ''From the moon, knowledge''
| [[NASA]]
| ENT - "First Flight"
|-
| Ex astris scientia
| ''From the stars, knowledge''
| ''[[Starfleet Academy]]''
| TNG - "The First Duty"
|-
| Inter Arma Enim Silent Leges
| ''In time of war, the law falls silent''
| Datus et adhibitus ad ''[[Section 31]]'' [[Gulielmus Ross|Gulielmi Ross]]
| DS9 - "Inter Arma Enim Silent Leges"
|-
| Res Gesta Per Excellentiam
| ''Achievement through excellence''
| [[NASA]]
| ENT - "First Flight"
|-
| Tempus fugit
| ''Time Flees'' vel ''Time Flies''
| [[Ducane]] locutum
| VOY - "Relativity"
|}
Plures tituli partium cinematographicarum Latini sunt:
* TNG
** Sub Rosa
* DS9
** Dramatis Personae
** Inter Arma Enim Silent Leges
* VOY
** Ex Post Facto
** Non Sequitur
** Alter Ego
* ENT
** Terra Nova
** Vox Sola
=== ''Stargate'' ===
In ''[[Stargate]]'' ('Astrorum Porta') universo [[scientia ficticia|ficto]], [[vita extraterrestris]] prudens est ''Alteri'' appellata. Ut nomen dicit, lingua Latina loquuntur, sed non nostra; alia versione linguae cuius [[Lingua Latina archaica|linguam Latinam archaicam]] agit. ''[[Stargate (machina)|Stargates]]'' ("Astrorum Portae"), quae in universo ficto videntur, Alterorum aedificabantur a pluriis [[millio]]nibus [[Annus|annis]].
Alteri duabus partibus consistunt: ''Anquietate'' ('antiquitas' Latine), Anglice autem (''The'') ''Ancients'', "antiqui", appellatur, et ''Oris'' ('di'), qui Anglice ''Ori'' (['ɒraɪ]) appellantur. Antiquitas in [[Galaxias|galaxiis]] [[Via Lactea]] et Pegaso (galaxia in constellatione [[Pegasus (constellatio)|Pegasi]] sita) [[habitatio|habitabant]], et in indicto galaxia [[deus|Dei]] habitabant.
Certo tempore antiquitas nobis hominibus terrestribus linguam suam dabat, quae tempore procedente ad nostram linguam Latinam evolvebatur.<!--?-->
{{NexInt}}
* [[Europa Latina]]
* [[Institutiones Latinae]]
* [[Latinitas viva]]
* [[Lingua Latina Renascentiae]]
* [[:Categoria: Professores rerum Classicarum]]
== Lexica et glossaria ==
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia]]
* [[:Categoria:Glossaria]]
* [[Index abbreviationum latine]]
* [[Index nominum Latine redditorum]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
=== Litterae ===
* [[Nicolaus Ostler|Ostler, Nicolaus]]. [[2007]]. ''Ad Infinitum: A Biography of Latin.'' HarperCollins in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] et Walker & Co. in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]]: Londinii et Urbe Novo Eboraco.
* Baldi, Philip. [[2002]]. ''The Foundations of Latin.'' [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] et [[Berolinum|Berolini]]: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-017208-9, ISBN 3-11-016294-6.
* [[Clemens Desessard|Desessard, Clementis]]. N.a. ''[[Lingua Latina sine molestia]].'' Assimil.
* Muriel Kasper. [[1996]]. ''Reclams Lateinisches Zitaten–Lexikon'', Philipp Reclam jun., [[Stutgardia|Stuttgart]], ISBN 3-15-029477-0.
* [[Aentius Mandruzzato|Mandruzzato, Aentii]]. [[1989]]. ''Il Piacere del latino. Per ricordarlo, impararlo, insegnarlo.'' [[Mediolanum|Mediolani]]: Mondadori.
* [[Aentius Mandruzzato|Mandruzzato, Aentii]]. [[1991]]. ''I segreti del latino.'' [[Mediolanum|Mediolani]]: Mondadori.
* Palmer, L. R. [[1954]]. {{Op|[https://archive.org/details/PalmerTheLatinLanguage The Latin Language]}}. [[Londinium|Londinii]]: Faber & Faber.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Latin language|linguam Latinam}}
{{Vicilibri|Grammatica Latina|grammatica Latina}}
{{Grc|Ῥωμαϊκὴ γλῶττα}}
* [http://www.grexlat.com/nexus/cone.html Latinitas in tela totius terrae. Hoc in indice nexus ad Latinitatem interretialem, generatim digesti, enumerantur]
* [http://ephemeris.alcuinus.net/ Ephemeris] - Acta diurna interretialis Latine
* [http://www.thelatinlibrary.com/ The Latin library] - Litterae Latinae
* [http://www.forumromanum.org/ Forum Romanum] - Litterae Latinae et historia Romana
* [http://www.vatican.va/ Vatican - The Holy See] - Pagina domestica Civitatis Vaticanae in octo variae linguae, ut Latina
* [https://web.archive.org/web/20110716211549/http://www.territorioscuola.com/tsodp/dmoz.php3?browse=%2FWorld%2FLingua_Latina%2F Opus commune, quo creetur TerritorioScuola ODP.]
* [http://la.bibliotheca.wikia.com/wiki/Pagina_prima Bibliotheca Latina]
* [http://www.youtube.com/watch?v=8y04po7Fq-0&feature=related Sermonis Latini Elogium] apud ''[[YouTube]]'' {{ling|Latine}}
* [https://web.archive.org/web/20100512051336/http://latindiscussion.com/forum/viewforum.php?f=19 Latine Loquere]
* [http://wikinfo.org/w/index.php/Themata_Latina ''Vichinfo Latina'' vel Inter-retis Encyclopaedia] {{ling|Latine|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20110411042013/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/tchmat.html#latest Latin teaching materials at Saint Louis University] {{ling|Anglice|Latine}}
* [http://www.molinarium.com Molinarium]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Morphologia Latina {{ling|Hispanice}}
* [http://kath.net/news/38847 De Pontificia Academia Latinitatis condenda] kath.net {{ling|Latine}}
;Cultura popularis
* [http://www.youtube.com/watch?v=uuIb9rUNYZw Lingua Latina] ex ''[[Lost]]'', pars I (''The others speak Latin (w/ Latin subs) - Part I'') {{ling|Latine|Anglice}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=iVz6mWYvnZ8 Lingua Latina] ex ''[[Lost]]'', pars II (''The others speak Latin - Part II'') {{ling|Latine|Anglice}}
* [http://stargate.wikia.com/wiki/Ancient_language De lingua Antiqua] Antiquitatis a ''[[Stargate]]'' apud ''[[Stargate Wiki]]''
{{Lingua Latina}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Anthropologia}}
{{Appendicula de hac pagina|{{PagMens|12|2023}} }}
[[Categoria:Lingua Latina|!]]
[[Categoria:Linguae auxiliares]]
cqlas8znig5eceganuws6nrtuem38by
3981572
3981570
2026-08-16T06:47:15Z
Grufo
64423
+pagina discretiva
3981572
wikitext
text/x-wiki
{{L-1}}
{{Vide paginam discretivam|Latinum|Latina}}
{{Capsa linguae
| nomen = Lingua Latina
| pronuntiatus = ˈlin.ɡʷa laˈtiː.na
| color familiae = lawngreen
| familia = [[Linguae Indoeuropaeae|Lingua Indoeuropaea]] [[Linguae Italicae|Italicae]] familiae
| fabulantes = Incolae [[Libera res publica Romana|Liberae rei publicae Romanae]] et [[Imperium Romanum|Imperii Romani]] inter saecula [[saeculum 5 a.C.n.|5 a.C.n.]] et [[saeculum 8|8 p.C.n.]]
| fabulantes2 = Hodie [[Lingua Latina botanica|lingua botanica]] et [[Lingua Latina zoologica|zoologica]]; lingua publica [[Ecclesia Catholica|ecclesiae Catholicae]] et [[Civitas Vaticana|Civitatis Vaticanae]]
| nationes = [[Sancta Sedes]]
| civitas = [[Roma]] et [[Imperium Romanum]]
| scriptura = [[Abecedarium Latinum]]
| litteratura = [[Litterae Latinae]]
| procuratio = Nulla (classice)<br/>[[Ecclesia Catholica]] (ecclesice)
| iso1 = la
| iso2 = lat
| iso3 = lat
| tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis picta]]
| syllabus = [[Linguae mundi|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| tabula2 =
| syllabus2 =
}}
{{res|Latinum}}<ref>{{*Cfr}} [[Marcus Tullius Cicero|Cic.]], {{Op|[[Tusculanae disputationes]]}}, {{Vf|Tusculanae disputationes/Liber III|XIV|3.14.29}}: “licet enim, ut saepe facimus, in {{lectio|Latinum}} illa convertere”.</ref>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{*Cfr}} [[Marcus Fabius Quintilianus|Quint.]], {{Op|{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Institutio oratoria||en|qid=Q3010439}}}}, {{Vf|Institutio oratoria/Liber II/Caput I|4|2.1.4}}: “quam in {{lectio|Latinum}} transferentes litteraturam vocaverunt”.|2=Q3010439}}<ref>{{*Cfr}} “Lătīnum, {{pns|i|n}}”, sub voce {{L&S|Latium|Lătĭum}}.</ref>{{LTL ref|Latinus|39|Latinus, -a, -um}}{{Gaffiot ref|Latinus|891|Latinus, -a, -um}} ({{pns|i|n|Latinum}}), sive {{res|lingua Latīna}}<ref>[[Cicero]], ''[[De finibus bonorum et malorum]]'' [http://latin.packhum.org/loc/474/48/3/218-223@1#3 1.10].</ref> seu {{res|sermo Latinus}},<ref>Cicero, ''[[De oratore]]'' [http://latin.packhum.org/loc/474/37/26/286-301@1#26 2.28].</ref> est [[lingua Indoeuropaea]] qua primum [[Latini]] universi et [[Romani antiqui]] in primis loquebantur quamobrem interdum etiam {{res|lingua Latia}}<ref>[[Gaius Plinius Secundus|Plin.]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|Nat.]]'' 13.135; et interdum apud [[poeta]]s.</ref> (in [[Latium|Latio]] enim sueta) et {{res|lingua Rōmāna}}<ref>[[Gaius Plinius Caecilius Secundus|Plin.]] ''[[Epistulae (Plinius)|Ep.]]'' 2.10.2.</ref> (nam [[Imperium Romanum|imperii Romani]] [[sermo]] sollemnis) appellabatur. [[Nomen proprium|Nomen]] linguae ductum est a terra quam [[Latini|gentes Latine loquentes]] incolebant, [[Latium vetus]] interdum appellata, in [[paeninsula]] [[Italia|Italica]] inter [[Tiberis|Tiberim]], [[Volsci|Volscos]], [[Appenninus mons|Appenninum]], et [[Mare Tyrrhenicum|mare Inferum]] sita.
Cum populi [[Libera res publica Romana|rei publicae Romanae]] et [[imperium Romanum|imperii Romani]] lingua Latina in rebus publicis privatisque uterentur, etiam lingua Latina [[Lingua Graeca|linguam Graecam]] magnopere adfecit, nec minus haec illam. Sicut [[lingua Graeca]], Latina [[lingua flexiva]] est, ut nexus verborum non ex ordine appareat, sicut [[mos]] est [[linguae Romanicae|linguis Romanicis]] et [[Lingua Anglica|Anglicae]], sed ex [[affixum|affixis]].
Usus linguae Latinae continuo ab antiquitate usque ad tempora hodierna extenditur. Saeculis VII-IX multas peperit linguas quae [[linguae Romanicae]] vocantur, sicut [[Lingua Catalana|Catalanam]], [[Lingua Dacoromanica|Dacoromanicam]], [[Lingua Francogallica|Francogallicam]], [[Lingua Gallaica|Gallaicam]], [[Lingua Hispanica|Hispanicam]], [[Lingua Italiana|Italianam]], [[Lingua Lusitana|Lusitanam]], ne omnes afferantur.
Ex tempore [[Res Novae Franciae|rerum novarum Francicarum]], quamquam [[Ecclesia Catholica Romana]] nec non institutiones academicae saeculares adhuc lingua Latina utuntur, [[lingua mortua]] appellari solet, praesertim [[nationalismus|nationalismi]] causa, quia ex [[saeculum 18|saeculo duodevicesimo]] patrius sermo esse gradatim desiit. Attamen hodie multi homines Latine loqui sciunt. Quin etiam [[Finlandia]] iam plus viginti annos undis radiophonicis nuntios emittere pergit, sedes Latinae interretiales multiplicantur ac conventus internationales, quorum participes solo hoc sermone utuntur.
== Historia ==
{{vide-etiam|Historia Latinae}}
In subfamilia [[linguae Indoeuropaeae|linguarum Indoeuropaearum]] [[Linguae Italicae|Italica]] linguam Latinam esse constat. [[Abecedarium]] quidem eius de abecedario [[lingua Etrusca|Etrusco]] venire putatur, quod se invicem de [[Euboeica|Euboeico]] evolvit. Huius [[glottologia|linguae historia]] usque hodie sex aetates complectitur: archaicam, classicam, postclassicam, medievalem, humanisticam, et neolatinam, quae subter in tabula ostentatur.
{{Historia Linguae Latinae}}
[[Fasciculus:Lapis-niger.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Cippus]], in quo invenitur antiquissimum exemplum Latinae linguae, sub [[Lapis Niger|lapide nigro]] in [[Forum Romanum|Foro Romano]].]]
=== Archaica ===
[[Fasciculus:Hermes 16 illustration1.png|thumb|upright=0.8|''[[Inscriptio Duenos]]'' sic, ut historicus [[Hendricus Dressel]] reddit.]]
{{vide-etiam|Lingua Latina archaica}}
Lingua Latina censetur in Italiam circa [[saeculum 9 a.C.n.]] a [[migratio|migrantibus]] ex [[septentrio]]nibus lata esse, qui deinde Latium incolerent, in qua [[regio]]ne [[urbs]] [[Roma]] orta est. Ibi in linguam Latinam verba e variis linguis—[[lingua Etrusca|Etrusca]], [[lingua Graeca|Graeca]]—venerant, sicut ''persona'' (Etrusce ''perśnu''), quod est late agnitum, vel etiam talia vetustiora, ut visum est primum in [[Titus Maccius Plautus|Plauti]] et [[Publius Terentius Afer|Terentii]] operibus, qualia ''techna'' (Graece ''τέχνη'') et ''machaera'' (Graece ''μάχαιρα'').
[[Litterae Latinae]] hanc per aetatem mutatae sunt, cum exempli gratia terminationes veteres ''-os'', ''-om'', ''-oi'', et ''-osom'' aetate classica ad ''-us'', ''-um'', ''-i'' et ''-orum'' mutatae sunt. Littera intervocalica ''s'', quam [[Lingua prisca Indoeuropaea]] praeservabat, ubique in ''r'' mutata est, quod [[rhotacismus]] dicitur. Itaque, etiam ob rhotacismum genetivus ''*honos-is'' ad ''honor-is'' atque eodem modo etiam nominativus ''honos'' ad ''honor'' mutati sunt.
=== Classica sive Aurea ===
[[Fasciculus:Commentarii de Bello Gallico.jpg|thumb|upright=0.7|left|''[[Commentarii de Bello Gallico]],'' versio anno [[1783]] edita, [[liber|libri]] a [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] circa annum 40 a.C.n. scripti]]
Temporibus adversis{{dubsig}} in [[oeconomia]] et [[politica]] et [[cultura]], patricii ex Latinae colloquialis{{dubsig}} varietatibus [[lingua franca|linguam francam]] Latinam creaverunt, adhibitam in administratione et doctrina et ad [[litterae|litteras]] colendas. Hoc tempus fuit Aurea Latinae Aetas, [[saeculum 1 a.C.n.|saeculis 1 a.C.n.]]–[[saeculum 1|1 p.C.n.]].
Antequam tota Italia in dicionem Imperii Romani [[saeculum 1 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.]] redacta est, per totam paeninsulam homines utebantur sive [[Lingua Celtica]] (post huius gentis incursiones [[saeculum 4 a.C.n.|saeculo 4 a.C.n.]] trans Padum), sive illa non-Indoeuropaea lingua Etrusca, sive aliis linguis Italicis, sicut [[lingua Osca|linguis Osca]] et [[lingua Umbra|Umbra]] (appellatis "Sabellicis"), et [[lingua Falerica]], cognata linguae Latinae, qua loquebantur prope Romam ad septentriones. Sunt etiam Sicaniae aut Siculae linguarum pauca indicia, sed hae linguae modo videntur similes Latinae-Faliscae esse. [[Colonia|Coloni]] vero Graeci [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo octavo a.C.n.]] etiam suam linguam in eas Italiae partes, quas ad litora meridiana [[Sicilia]]mque orientalem colebant, tulerunt. Imperio autem Romano crescente lingua Latina ideo praeoptata erat praeter linguam Graecam, ut omnes fere hac lingua locuti sunt, praesertim in Italia meridiana.
[[Fasciculus:Prologus Ioanni - Vulgata Clementina (Verlag Friedrich Pustet, 1922, p. 197).jpg|175px|thumb|[[Biblia Sacra]] [[Christianismus|Christiana]] in Latinum ab [[Hieronymus|Sancto Hieronymo]] annis [[390]]-[[400]] conversa (versio [[Vulgata Clementina]] anno [[1605]] edita).]]
=== Post aetatem classicam ===
Lingua, qua loquebantur populi, paulatim de Latina franca Latina distulit, quam [[schola]] tenere conabatur, et de litteraria. Diutissime de [[lex|legibus]] et de rebus publicis et de aliis per totum [[Imperium Romanum]] Latine dictum est. At, quamquam opera superstantia Romana sunt paene omnino scripta Latina Classica lingua, [[Cicero]]nis [[Gaius Iulius Caesar|Caesarisque]] aliorumque opera comprehensa, vera lingua dicta in Imperio Romano occidentali erat [[Latina Vulgaris]], quae tantum [[grammatica|grammaticis]], vocabulario, et postea locutione differt.
Etiam Romani optimates linguam Graecam discere solebant, et illa uti amabant, cum eam ad [[philosophia]]m et litteras pertinere aestimassent. Alioqui Graece plurimi, praecipue in [[Imperium Romanum Orientale|Imperio Orientali]], adeo loquebantur, ut lingua Graeca, [[commercium|commercio]] et peregrinationi quasi lingua franca eo die habita est. Post ultimum discrimen inter Imperia Orientale et Occidentale anno [[395]], in Orientali demum Graeca pro Latina usui legitimo et gubernatorio substituta est, ex ea causa, quod in illis partibus omnes societatis ordines diu lingua Graeca locuti essent.
=== Mediaevalis ===
{{Vide-etiam|Latina Mediaevalis}}
[[Fasciculus:Digesta.jpg|thumb|upright=0.8|Textus digestorum [[Corpus Iuris Civilis|Corporis Iuris Civilis]] cum glossis et notis iuris consultorum medii aevi]]
[[Medium Aevum|Aevo Medio]] incipiente, lingua Latina fuit publicus multarum [[Europa|civitatum Europaearum]] sermo [[Status Pontificius|Stato Pontificio]] incluso. Quamquam autem lingua a [[schola|scholis]], [[eruditio|eruditis]], et [[civitas|civitatibus]] adhibebatur, sermones vulgares a lingua Latina magis magisque inter se differebantur, ut tandem [[Linguae Romanicae|Romanicae linguae]] ortae sunt.
In [[Ducatus Sabaudiae|Sabaudiae Ducatu]], hodierna in sola aetate, linguae novae ut sermones adhibitae, verbi gratia linguae Italica et Francogallica, linguam Latinam ab anno [[1561]] suppleverunt.{{Cdref}} Itaque, Imperii [[Austria]]ci in ''[[Croatia]]e et Slavoniae Ducatu'' lingua Latina usque ad annum [[1848]] unica officialis fuit et in ducali contione usitata est, atque leges novae Latine editae sunt. ''Ephemerides Zagrabienses'' vel acta publica hebdomadalia in urbe Zagrabia Croatiae ad annum [[1772]] Latine edita fuerunt.{{Cdref}}
[[Fasciculus:Newton-Principia-Mathematica 1-500x700.jpg|thumb|left|125px|''Philosophiae naturalis principia mathematica,'' [[liber]] ab [[Isaacus Newtonus|Isaaco Newtono]] Latine anno [[1687]] scriptus]]
=== Humanistica ===
{{Vide-etiam|Lingua Latina Renascentiae}}
Aetas humanistica censetur ex saeculo quartodecimo incipere. Post [[schisma]]ta [[Reformatio|protestantium]] scholares humanistici conati sunt linguam Latinam convertere in [[lingua internationalis|linguam internationalem]]. Lingua Latina igitur hac aetate lingua quotidiana [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae Romanae]] non tantum fuit, sed tamen [[Scientia (ratio)|scientiae]], [[Ius|iuris]], et litterarum. Pleraque nomina et [[taxinomia]]e et [[biologia]]e, et [[iurisprudentia|iuris]] ex hac lingua (et Graeca) ducta sunt. Describitur ergo ordo [[planta]]rum (id est florum herbarumque arborumque) et [[animalia|animalium]] adhuc Latine.
Nationalismus autem civitatum Europaearum magnopere per hanc aetatem quoque auctus est, quod effecit, ut civitas quaeque propriam linguam nationalem distinctamque petivisset: [[Britanniarum Regnum]] tandem [[lingua Anglica|linguam Anglicam]] habuit, [[Francia]] linguam Francogallicam, [[Hispania]] Hispanicam, [[Germania]] [[Lingua Theodisca|Theodiscam]], Italia Italicam, etc.
Demum lingua Latina ut [[lingua franca]] internationalis omnino desinit, a lingua Francogallica dimota, post [[Rerum Francicarum Eversio|Rerum Francicarum eversionem]], cum Francia revolutionem contra Ecclesiam Catholicam Romanam habuit, et imperium per [[Europa continentalis|continentem Europaeum]] extendit [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] sub [[Napoleo Bonaparte|Napoleone Bonaparte]].
=== Neolatina ===
[[Fasciculus:Wallsend platfom 2 02.jpg|thumb|upright=0.8|Omnia signa [[Statio Segedunensis|Stationis Segedunensis]] hodie et Anglice et Latine scripta sunt.]]
{{vide-etiam|Lingua Neolatina}}
Aetas neolatina saeculo undevicensimo incipere putatur. Hac aetate linguae usus definitur ab [[Lingua Latina Ecclesiastica|Ecclesia Catholica Romana]] et ab [[Lingua Latina academica|academicis secularibus]], qui mores classicos recolere volunt.
[[Lingua Latina Ecclesiastica]] sermo specialis ab Ecclesia Catholica Romana adhibitus vocatur. Lingua adhibita est in editionibus typicis librorum liturgicorum, litteris et scriptis [[papa|Papae]], praesertim illis quae [[Epistula encyclica|encyclicae]] nominantur, ceterisque scriptis et congregationum sanctae sedis et Civitatis Vaticanae. Etenim cantus et preces sacrae liturgiae saepe Latine exercentur. Hodie est enim lingua Civitatis Vaticanae, cuius tamen cives in alloquio non lingua Latina, sed lingua Italica utuntur. Etiam relinquerunt in Ecclesia Catholica nonnullae communitates quae sicut [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri]] aut [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] secundum Traditionem quam semper exercuit Ecclesiam ab Nicaei Consilio ad Vaticanum II Consilium Latinam Missam celebrunt.
[[Lingua Latina academica|Multi academici]] autem hodie etiam veram linguam aetatis classicae recreare petunt. Hi fautores neolatini praecipue modum [[latinitas viva|latinitatis vivae]] ad linguam Latinam discendam colunt, ubi discipuli linguam discunt ea utendo ad res quotidianas describendas. Quod ad propositum, fautores nova vocabula facile admittunt ad res hodiernas reddendas, multas [[Institutiones Latinae|institutiones]] ad linguam citandam statuunt, et multos [[Libri Latini|libros Latine]] scribunt.
=== Regnum Hungariae ===
Lingua Latina temporibus Neolatinis plura Europae regna non utuntur, nisi in rebus Ecclesiae operibusque scientiae. In [[Imperium Romanum Sacrum|Imperio Romano Sacro]] Italiaeque regionibus iam a [[saeculum 15|saeculo decimo quinto]] nobiles competentesque ad gubernandum non Latine, sed suae civitatis idiomate, scilicet Theodisce et Italiane his in casibus loquuntur. [[Hungaria]], quae minor in regnis Europae erat, usque ad [[1844]] multarum civitatum regni eiusque conservativismi causa in [[lex|legislatione]] in diaetis Latino sermone utebantur. Thesaurus Latinitatis Hungaricae etiam in eo demonstratur, quod regni historiae paene tota legenda gestaque, ephemerides, varii libri scientiae etc. in hoc sermone scripta sunt. Inito nationalismo multi fuerunt, qui pro Hungarorum sermone multum laboraverunt, sineque ulla animadversione variarum aliarum gentium, qui etiam in regno Hungarico vivebant hi linguarum cultores officium Hungarice discendi ad cunctas scholas amplificaverant; disputata igitur erat quaestio linguae civitatis 50 annos, a finibus saeculi duodevicensimi usque ad 1844. Contra totam solum Croati adversabantur: Croati nobiles decreverunt in diaeta provinciali anno [[25 Novembris]] [[1805]], ut "nullo tempore linguae Hungaricae, aut alterius, praeter Latinam in his regnis usus fiat."
=== Condicio linguae hodiernae ===
==== Germania ====
Secundum [[Officium Rerum Statisticarum Foederale]] in [[Germania]] in scholis 8 centesimae partes omnium discipulorum annis [[2004]] et [[2005]] Latinum sermonem didicerunt, anno [[2009]] autem 9 partes centesimae.<ref>FAZ.Net 24 Iunii 2010: Nadine Bös: "Für die Schule, nicht fürs Leben" (Scholae, non vitae). {{ling|Germanice}}</ref> Diarii, quod vulgo ''[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]'' vocatur, diurnarii moderatores de rebus personalibus triginta [[societas anonyma|societatum anonymarum]] quanti momenti apud seipsos linguae Latinae scientiam esse quaesiverunt. Diurnarii illarum societatum moderatores quaesiverunt quarum capitalis sortibus statistici utuntur ut medium pretium Germaniae syngrapharum<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/syngrapha#Latin Vide Victionarium.]</ref> et eius momentum computent. Quae societates sunt maximi momenti in [[oeconomia]] Germanica et ille sortium numerus index vocatur [[DAX]]. Responsum est{{dubsig}} e viginti duabus societatibus ex triginta quaesitis. Ex una solum societate nomine "[[Bayer AG]]" responsum acceptum est, indicans pro nonnullis rebus in societate sermonis Latini scientiam aliquid valere. Alii responderunt Latinae linguae scientiam non esse criterium,{{dubsig}} secundum quod personas in societate munus ad fungendum eligerent.
== De sermone Latino ==
:''Vide rem principalem: [[Sermo vulgaris Latinus]].''
'''Latina vulgaris''' erat sermo plebis vel ordinis inferioris societatis [[Roma antiqua|Romae antiquae]] vel in Latio. Ne [[Cicero]] quidem Latina litterata formalique in sermone vulgari fari solebat. Rudium ordo vel ineruditum vulgus tamquam minime intellegeret et loquebatur simpliciori varietate Latinae minus tenens regulas et accipiens nova elementa. Haec haud classica qua exculta ad linguas Romanicas (Francogallica, Hispanica, Italica, Lusitanica, Dacoromanica),{{dubsig}} quia, quamvis auctoritas sit classica, genuinus sermo cotidianus fuit.<ref>Gavin Betts, ''Teach Yourself Complete Latin,'' p. 7.</ref>
Quomodo sermo Latinus cotidianus classicusque sonaret, recte nescimus, quia paene omnes litterae Romanae in lingua Latina classica erant.<ref name="LKHS">[[Thorus Janson]], ''Latin: Kulturen, historien, språket'' (Wahlström & Widstrand, 2009), ISBN 978-91-46-20428-2.</ref> Sed imaginem eius accipere potes per [[comoedia]]s Romanas.<ref name=LKHS/> Hic est aliquid a [[Plautus|Plauto]] conscriptum:<ref name=LKHS/>
:<small>CLEOSTRATA</small> : Myrrhina, salve.
:<small>MYRRHINA</small> : Salve mecastor: sed quid tu's tristis, amabo?
:<small>CLEOSTRATA</small> : Ita solent omnes quae sunt male nuptae: Domi et foris aegre quod sit satis semper est. Nam ego ibam ad te.
:<small>MYRRHINA</small> : Et pol ego istuc ad te. Sed quid est, quod tuo nunc animo aegre'st? Nam quod tibi'st aegre, idem mihi'st dividiae.
"tu's" = tu es, "aegre'st" = aegre est, "tibi'st" = tibi est, et "mihi'st" = mihi est.<ref name=LKHS/> Verbum "pol" est [[maledictum]] mite, significat "apud Pollucem".<ref name=LKHS/>
== Litterae et pronuntiatus ==
{{vide-etiam|Abecedarium Latinum|Pronuntiatus Latinus}}
{| cellpadding="2" cellspacing="3" align="center" style="border: 0px; float:right;"
|-
|
{|border=0 cellspacing=0 cellpadding=4 style="margin-bottom:1em;font-size:large; text-align:center; border:0 none transparent;" summary="26 capital letters, each linked to its article"
|+ style="font-weight:normal; font-size:small; margin-top:1em;" | Litterae maiusculae
|- style="border-top:1px solid #999;"
|| [[A]]|| [[B]]|| [[C]]|| [[D]]|| [[E]]|| [[F]]|| [[G]]|| [[H]]|| [[I]]|| [[J]]||[[K]]|| [[L]]|| [[M]]
|-
| [[N]]||[[O]]||[[P]]||[[Q]]||[[R]]||[[S]]||[[T]]||[[U]]||[[V]]||[[W]]||[[X]]||[[Y]]||[[Z]]
|}
|-
|
{|border=0 cellspacing=0 cellpadding=4 style="margin-bottom:1em; font-size:large; text-align:center; border:0 none transparent" summary="26 small letters"
|+ style="font-weight:normal; font-size:small; margin-top:1em;" | Litterae minusculae
|- style="border-top:1px solid #999;"
|| a|| b|| c|| d|| e|| f|| g|| h|| i|| j|| k|| l|| m
|-
| n||o||p||q||r||s||t||u||v||w||x||y||z
|}
|}
Aetate classica abecedarium Latinum viginti tres litteras habuit, quod excludit litteras J, U, et W. [[Medium Aevum|Medio Aevo]] additae sunt ad abecedarium et litterae J, U, W, et litterae minusculae.
Pronuntiatio litterarum aliquantum inter locutores hodie variat. Exempli gratia, litterae V et W [IPA|v] pronuntiantur apud locutores ecclesiaticos, sed semivocalis (IPA [uw] vel [w]) apud academicos. Littera J, cum adhibetur, pronuntiatur semivocalis (IPA [ij] aut [j]) aut ut 'J' aliarum linguarum (IPA [dʒ], [ʒ], aut [x]).
Lingua sex diphthongos ostendit: ae = [aɪ̯], ei = [eɪ̯], oe=[ɔɪ̯], au = [aʊ̯], eu = [ɛʊ̯], ui = [ʊɪ̯]. Ne diphthongi pronuntientur, [[diaeresis]] super secundam vocalem additur: aes (gen: aeris) versus aër (gen: aëris), heros (pl. heroës).
Lingua etiam vocales breves a longis distinguit. Antiquitate et apud multos huius diei locutores, vocales longae [[apex|apicibus]] super litteras monstrantur: breves enim scribuntur a, e, i, o, u, y, et longi á, é, í, ó, ú, ý. Sunt quoque hodie qui [[macron|macris]] vocales longas indicant scribentes: ā, ē, ī, ō, ū, ȳ.
[[Fasciculus:Hocgracili.jpg|thumb|upright=0.8|Litteratura cursiva antiqua recreata ad exemplum [[Tabulae Vindolandienses|Tabularum Vindolandiensium]]]]
Praeceptum Latinum, quo [[syllaba]]rum [[accentus]] in dictibus polysyllabis determinetur, est hoc:
# Accentus in paenultima syllaba cadit cum dictum solum duas syllabas habet, aut cum vocalis paenultima est longa, aut cum duo consonantes vocalem paenultimam sequuntur;
# Accentus aliter in antepaenultima syllaba cadit.
Cum vocalium longitudo tantum in accentu determinando et in ablativo casu interdum distinguendo refert, sunt scriptores qui praecipue vocales longas apicibus macronibusve monstrent, cum in paenultimá vel ultimá syllabá cadunt (quod hác in clausulá monstrátur). Alii scriptores, sicut [[Arcadius Avellanus]], solos accentus ipsos apícibus denotavérunt cum extra paenúltimam sýllabam caderent (quod hac in cláusula monstratur).
== Grammatica ==
[[Fasciculus:Susenbrot.JPG|thumb|upright=0.8|Grammaticae Artis Institutio ab Ioanne Susebrotum anno [[1539]] scripta]]
+[[Fasciculus:WIKITONGUES- Titus speaking Latin.webm|thumb|upright=0.8|Latine loquor.]]
{{vide-etiam|Grammatica Latina}}
Sicut linguae Graecae, sunt Latinae declinationes. Pro paradigmate nomina numerata sunt in declinationes et verba in coniugationes. In sententiis, voces sic ordinari solent:
# primae sunt [[subiectum (grammatica generalis)|subiectum]]: ''nomen'' aut ''pronomen'' casu nominativo a nominibus adiectivis et nominibus casu [[genitivus|genitivo]] descriptum,
# sequuntur [[praedicatum]]: ''verbum coniugatum'' subiectum describens, ei praefixum nomen casu accusativo, nomen casu dativo, adverbia et descriptionem adverbialem.
Quia nomina et pronomina declinantur, munus eorum casu patefit, et dictionum ordo in sententiis variare potest. More Latino, dictiones notabiles in initio vel fine sententiae ponuntur.
=== Nomina substantiva ===
[[Nomen substantivum]] est pars orationis quae sive rem, sive hominem, sive locum sive notionem nominat, et per se intellegitur:
* [[Nomen proprium]] singulum nominat hominem vel locum.
* [[Nomen appellativum]] classem nominat sive rerum sive hominum sive locorum.
* [[Nomen collectivum]] multitudinem rerum nominat singulariter.
* [[Nomen abstractum]] sive qualitatem sive statum sive actionem sive notionem nominat, sicut per se exsisteret.
[[Fasciculus:HofmanniLexiconUniversale.jpg|thumb|175px|[[Iohannes Iacobus Hofmannus|Hofmanni]] [[Lexicon Universale]] anno [[1698]] editum, quod multa nomina Latina nobis praebet]]
{{vide-etiam|Declinatio (grammatica)}}
Paene omnia nomina Latina declinantur, ut ea simul designent:
* Casus septem, qui [[nominativus]], [[vocativus]], [[accusativus]], [[genitivus]], [[dativus]], [[ablativus]], [[locativus]]que appellantur,
* Genera tria (masculinum, femininum, et neutrum), et
* Numeros duos (pluralem et singularem).
Paradigmata substantivorum divisa sunt in quinque declinationes, pro terminatione casus ablativi: ''a, o, i, e, u''
Quod ad casus grammaticos spectatur:
* Casus ''locativus'' iam quoque aetate classica, ut hodie, solus adhibitus est ad designandum quo loco aliquid exstat, utrum in ''urbe'' vel in ''[[oppidum|oppido]]'', vel in aliis locis sicut ''in urbe Roma=Romae'', ''in domo=domi'', ''in rure=ruri'', vel ''in foco=foci''. Nomina primae secundaeque declinationis ''propria'' formas speciales sumunt locativas, quae singulari numero idem sunt ut casus genetivus. Ablativus autem secundae declinationis quoque adhibitus est sensu locativo, cum ''quarto anno'' et similibus dicimus. Nominum tertiae declinationis locativus idem formatur ut dativus. Et aliarum declinationum et formarum pluralium locativus idem formatur ut ablativus. ''Tertio die'', ''pridie'', et ''hodie'', exempli gratia sunt exempla locativi quintae declinationis.
[[Fasciculus:Domine, quo vadis.jpg|thumb|200px|''Domine quo vadis?'', pictura anno [[1602]] ab [[Hannibal Carracci|Hannibale Carracci]] picta, et in [[Pinacotheca Nationalis (Londinii)|Pinacotheca Nationali Londinii]] monstrata, cuius titulus usum adverbii ''quo'' monstrat]]
* Casus ''ablativus'' quidem aetate classica multos usos complectitur: instrumentales, locativos, necnon ablativos veros ''unde'' vel ''a quo latere ortus'' significantes. Casu ''instrumentali'', quem aliae linguae Indoeuropaeae habent, lingua Latina aetate classica omnino iam caruit; munus eius et munus casus ablativi antiqui in casum ablativum classicum volvitur. Quamquam casus ablativus ''a quo latere ortus'' significare Latine solet, oportet nos notare adverbium ''quo'' a casu pronominis ablativo distinguendum esse, quia ''adverbium'' ''quo'' significat ''ad quem locum'' nec ''a quo loco'' (''unde'') nec ''in quo loco'' (''ubi''), neque ''quo tempore'' (''quando'').
[[Fasciculus:Advokat, Engelsk advokatdräkt, Nordisk familjebok.png|thumb|200px|[[Causidicus]] [[reus|reum]] in [[ius|iudicio]] accusat.]]
* Casus ''dativus'' indicat, sive quem actio verbi oblique afficit, sive cui aliquid datur, sive propter quem aliquid agitur, sive cui aliquid agendum est, sive cui aliquid licet, lubet, satis, bene, aut male sit. Dativus Latinus quoque sensu possessivo adhibitus est, ad possessionem fortiter dicendum, exempli gratia in sententia ''Nomen mihi est = Nomen meum est.''
* Casus ''genetivus'' indicat nomen quoddam alterum nomen afficere: possessionem vel materiam vel classem vel qualitatem vel quantitatem. Latine quoque genetivus fungit cum nominibus actionis
** cum nominibus substantivis scribimus e. g. "caritas tui = caritas erga te", "precatio deorum=precatio ad deos", "impetus urbis = impetus in urbem", "invidia mei= mea invidia";
** cum nominibus adiectivis, quae obiectum petunt, scribimus e. g. "avidus laudis", "memor vestri", "oblitus sui", "amor sui", "nostrae consuetudinis imperitus", "plenus fidei";
* Casum ''genetivum'' regunt
** verba memorandi vel obliviscendi, quae aut accusativum aut genetivum petunt;
** verba impersonalia, sicut refert et interest, quae petunt hominem affectatum genetivo casu reddere.
* Casus ''accusativus'' Latine, ut in aliis [[lingua synthetica|linguis syntheticis]], rem designat illam, quam verbi actio directe afficit. Quoque autem designat Latine actionis effectum, tempus dum aliquid accidit, rem aut locum ab actione petitum, subiectum in sententis indirectis, exclamationes. Omnes [[praepositio]]nes Latinae aut ablativum aut accusativum petunt.
* Casus ''nominativus'' simpliciter id aut eum designat, qui verbi actionem agit.
* Casus ''vocativus'' designat quem ab altero vocatur. Vocativus Latinus semper idem est ut nominativus, praeterquam in declinatione secunda, ubi nomina quae in ''-us'' desinunt, vocativum formant ''-e'' addendo, et ubi nomina quae in ''-ius'' desinunt, vocativum formant ''-i'' addendo.
=== Nomina adiectiva ===
''[[Nomen adiectivum]]'' dicitur nomen, quo rei vel rerum qualitas et numerus indicetur:
* [[Nomen adiunctivum]] quod qualitatem rei describit
* [[Nomen numerale]] quod quantitatem vel [[numerus|numerum]] rei dat.
Sicut qualitas et numerus haud separatim exsistere intellegitur, tamen adiectivi [[exitus]] necessario adaptatur ad substantivi descripti genus, numerum et casum. Latine autem plurima nomina numeralia sunt indeclinabilia.
Adiectivi sensus ab adverbio et nomine casu ablativo et genetivo adaptatur, ubi ablativum saepe formatur vel ex [[supinum]], e.g. "mirabile dictu."
Adiectiva ex nominibus substantivis et verbis derivantur, [[suffixum|suffixa]] ad [[thema grammatica|themata]] addendo, sicut -ulus, -culus, -osus, -tus, -eus, -alis, -arius, -orius, -ilis, -anus, -ensis, -inus, -eius, -icus, -ax, -idus, -ivus, -tivus, -ulus, -uvus, -ilis, -bilis, -tilis, et cetera. [[Participium]] specialiter dicitur adiectivum ex verbo formatum, quuod actionem quandam ad [[subiectum]] attribuit, e.g. faciens, factus, facturus. Ob naturam suam verbalem, haec adiectiva saepe argumenta casu ablativo, accusativo, et dativo additiva petunt, secundum consuetudinem verbi.
=== Comparationes ===
[[Fasciculus:BurjDubaiHeight.png|thumb|upright=0.8|[[Turris|Turres]] altae quae comparandae sunt: [[Turris Khalifa|Turris Chalifae]] (rubro colore depicta) altissima est omnium. [[Turris Taipeiensis]] est tam alta quam [[Turris Sicagoensis]] (in medio). Turris Taipeiensis autem altior est quam Turris Londoniensis (ad laevam).]]
Adiectiva generaliter tres gradus comparationis admittunt:
* Positivus: e.g. (genere masculino) bonus, malus, magnus, longus, . . .
* Comparativus: e.g. melior, peior, maior, longior, . . .
* Superlativus: e.g. optimus, pessimus, maximus, longissimus, . . .
Ut substantiva comparentur, mos est adhibere:
* casum ablativum rei comparatae
* adverbium "quam" + nomen rei comparatae (necessario cum casus rei comparatae nec nominativus nec accusativus est)
Exempli gratia "Ille est maior fratribus suis" = "Ille est maior quam fratres sui."
=== Pronomina ===
[[Pronomen]] pars orationis est, quae rem, locum, aut hominem numquam per se ''nominat'', sed nominis loco in sententiis adhibetur. Sicut nomina, pronomina pro numero, genere et casu declinatur.
In lingua Latina, omnia pronomina ex adiectivis ori putatur. Multa adiectiva enim saepe vim pronominalem in orationibus praebent.
=== Verba ===
[[Fasciculus:The Triumphs of Caesar, IX - Julius Caesar on his triumphal chariot; Andrea Mantegna (1484-92).JPG|thumb|upright=0.8|[[Suetonius]] narrat verba [[Gaius Iulius Caesar|C. Iulii Caesaris]]: "[[Triumphi Gai Iulii Caesaris|Pontico triumpho]] inter pompae fercula trium verborum praetulit titulum ''[[Veni, vidi, vici|veni: vidi: vici]],'' non acta belli significantem sicut ceteris, sed celeriter confecti notam."]]
{{vide-etiam|Coniugatio}}
''[[Verbum (temporale)|Verbum temporale sive verbum]]'' est pars orationis, quae actionem vel qualitatem rei praedicat. Quod verbum Latinum per eius [[coniugatio]]nem subiectum quoddam necessario implicat, verbum est unica orationis pars, quae perfectam orationem sola constituere potest.
Verba Latina coniugantur, ut ea simul designent:
* Modos quattuor (indicativum, infinitivum, imperativum, coniunctivum),
* Tempora tria (praesens, praeteritum, et futurum),
* Aspectus duos (imperfectum et perfectum),
* Personas tres,
* Numeros duos (pluralem et singularem),
* Genera duo (activum et passivum).
Paradigmata verborum in partes quattuor, coniugationes vocatas, divisa sunt pro terminatione infinitivi praesentis -āre, -ēre, -ere, -īre.
Ut verba Latina ampliter declinentur, saltem studendae sunt hae quattuor verbi terminationes: indicativi praesentis primae personae, infinitivi praesentis, infinitivi perfecti, supini, e. g. :
* amo, amāre, amāvisse, amātum
* moneo, monēre, monuisse, monitum
* lego, legere, lēgisse, lēctum
* capio, capere, cēpisse, captum
* audio,audīre, audīvisse, audītum
Ut verba irregularia, sicut sum, possum, eo, etc. declinantur, plures terminationes discendae sunt.
=== Adverbia ===
[[Fasciculus:Muybridge race horse animated.gif|thumb|upright=0.7|left|Quam celeriter currit equus! Hac in sententia adverbia describunt quomodo equus currat: Primum adverbium "quam" sequens adverbium "celeriter" describit, sensum eius augens.]]
[[Adverbium]] est pars orationis quae actionem describit, verborum vel adiectivorum. Adverbia respondunt ad quaestiones: quomodo? cur? quando? ubi? Exempli gratia, in oratione "Puer bene legit.", adverbium "bene" actionem verbi "legit" describit. Adverbium etiam potest adverbium describere, e.g. in oratione "Id multo bene est", "multo" "bene" describit.
Latine adverbia creare possumus libenter nominis adiectivi exitum mutando. Exempli gratia exitus ''-us'' in exitus ''-e'' aut ''-im'' mutatur, cum adiectiva primae declensionis habemus; et exitus ''-is'' in exitus ''-e'' aut ''-iter'' mutatur, cum adiectiva tertiae declensionis habemus. Videntur igitur: malus→male, seperatus→seperatim, facilis→facile, felix→feliciter.
=== Praepositiones ===
:::''Vide etiam: [[SIDSPACE]]''
Praepositiones sunt partes orationis indeclinabiles nomini, vel praenomini praepositae, quae affinitatem quandam inter ea indicant. Lingua Latina quadraginta et tres praepositiones habet.
Plurimae praepositiones ex adverbiis ortae sunt. Multa adverbia funguntur ut praepositiones, sicut "palam" et "clam". Et nonnullae praepositiones quoque vim adverbialem interdum habent, e.g. "Circum eo", "Ante eo", et "Propter eo". Interdum possumus idem dicere vi adverbiali ac vi praepositionali, e.g. "illo propter" (propter ut adverbium) = propter illum (propter ut praepositio).
=== Coniunctiones ===
[[Fasciculus:Handshake (Workshop Cologne '06).jpeg|thumb|upright=0.7|Coniunctiones dicta pariter conligant.]]
[[Coniunctio]] est pars orationis, quae alia elementa grammatica coniungit, dum relationes grammaticae inter ea praeservantur. Aliae coniunctiones ex [[adverbium|adverbiis]] ortae sunt, aliae ex pronominibus relativis praepositionibus ligatis. Nonnulla quidem adverbia Latina simul ut coniunctiones funguntur, sicut ''vel,'' ''ubi,'' ''ne,'' ''nec,'' et ''quam.''
=== Constructiones speciales ===
[[Fasciculus:Quentin Massys-Ecce Homo-1520,Doge's Palace,Venice.jpg|thumb|upright=0.7|left|''[[Ecce Homo]],'' tabula a [[Quintinus Mesius|Quintino Mesio]] ca. annum [[1520]] picta, cuius titulus usum dicti ''ecce'' monstrat, et praeclara verba nobis revocat [[Pontius Pilatus|Pontii Pilati]], cum Iesum cruciatum populo ostendit.]]
* [[Articulum]]: lingua Latina omnino articulis caret. Notandum autem est consuetudinem Latinam esse pronomine "hic" uti cum dicti declinationis casus definiuntur, pronomen "quisdam" saepe paene sensum articuli indefiniti capit, et pronomina "hic" et "ille" saepe sensum articuli definiti capiunt.
* [[Ecce]] est dictum grammaticum exclamativum quod "vide hoc!" fere significat; e.g. "ecce homo" = "vide hunc hominem"
* [[Res]] est nomen substantivum universale linguae Latinae. Dictum "res" adiectivo cuidam ligatum omnia significat, quae qualitatem adiectivo datam habeant. Hoc igitur est modus quo adiectiva in substantivum convertatur. Habemus igitur "res malae" = "omnia quae mala videntur"; "[[res informatica]]" = "omnia quae de informatica tractat"; "[[res publica]]" = "omnes res quae publice habentur" = "[[civitatis regimen]], ius, et [[mercatus]]"; [[res novae]] = "[[nuntia]]" = (in civilitate) "[[rerum eversio]]"
* Participium: est orationis pars, quae vim verbalem ostendit, dum adiectivo fungitur. In lingua Latina sunt quattuor participia:
:Praeteritum, vim passivam habens: amatus, visus, dictus, factus, sensus
:Praesens, vim activam habens: amans, videns, dicens, faciens, sentiens
:[[Gerundivum]], vim passivam habens, amandus, videndus, dicendus, sentiendus
:Futurum, vim activam habens: amaturus, visurus, dicturus, facturus, sensurus
* [[Supinum]], quod est nomen substantivum neutrum quartae declinationis ex participio praeterito formatum; habemus igitur supina: amatum, visum, factum, sensum. Addendo verbum "ire" ad supinum, Latine redditur propositum actionis quoddam. Ergo, "eam amatum it" = "it ad eam amandum" = "it ut eam amet" ~ "eam amabit". Supinum casu ablativo redditum praecipue in adiectiva modificando fungit: e.g. ''mirabile dictu''.
* [[Gerundium]], quod est nomen substantivum secundae declensionis ex participio gerundivo et infinitivo formatum.
:Gerundii significatio fere omnes significationes complectitur infinitivi, participii praesentis, et participii praeteriti. Casús nominativi loco verbi infinitivum adhibetur, loco aliorum casuum gerundivi neutri generis. Gerundii usus praecipue est in [[oratio obliqua|oratione obliqua]], [[clausula infinitiva|clausulis infinitivis]] et verborum adiectivorumque descriptionibus per genetivum. E.g. "Dicit se esse bonum", "Vivere est amare", et "Vivit amandi causa".
:Sicut gerundivum sensum normativum praebet, ita et gerundium. Habemus igitur: "homo id facit ad eam amandam" (gerundivum) = "homo id facit ad eam amandum" (gerundium) = "homo id facit eam amandi causa" (gerundium) = "homo id facit eo consilio ut eam amet" (clausula finalis)
[[Fasciculus:Diane de Versailles - Musée du Louvre AGER Ma 589.jpg|thumb|''Artemis cum damma'', [[sculptura]] Romana, quae Graecam anno [[325 a.C.n.]] a [[Leochares|Leochare]] factam simulat, monstratque venatricem [[Artemis|Artemidem]] bestiam [[damma]]m secutam (hoc est Artemis dammam iam assequitur et capit)]]
* Verba deponentia: ea dicuntur quae formá activá carent et cuius forma passiva sensum activum habent. Exempli gratia, inter verba deponentia numerantur:
::Primae coniugationis: mirari, minari, venari, recordari
::Secundae: vereri, reri, fateri
::Tertiae: sequi, loqui, uti, fungi, oblivisci, pati, frui, nasci, apisci, gradi
::Quartae: partiri, metiri, adsentiri, oriri, moriri
:Verba deponentia saepe participia sensu activo habent: e.g.
::"Homo bestiam sequens" = "homo qui nunc bestiam sequitur".
::"Homo bestiam secutus" = "homo qui iam bestiam sequitur"
::"Homini bestia sequenda" = "bestia quam hominem oportet sequi"
::"Homo bestiam secuturus" ="homo mox bestiam sequetur"
::NB. Futurum semper sensum activum habet. Quare, dicendum igitur est "Homo bestiam secuturus est" nec numquam pravum "Homo bestiam secutum it"
* Verba semi-deponentia: ea dicuntur anomala, quae partem imperfectam formae activae et partem perfectam formae passivae habent. Exempli gratia:
::Secundae: audeo, audere, ausus esse; gaudeo, gaudere, gavisus esse; soleo, solere, solitus esse
::Tertiae: fido, fidere, fisus esse; fio, fieri, factus esse
* [[Ablativus absolutus]]: est inclyta constructio Latina, ex casu ablativo instrumentali derivata, ubi participium et eius argumenta casu ablativo reddita pro [[clausula subordinata|clausulis subordinatis]] substituta sunt. Exempli gratia: "Urbe capta Aeneas fugit" = "cum urbs capta est, Aeneas fugit" = "quia urbs capta est, Aeneas fugit" = "postquam urbs capta est, Aeneas fugit." Ambiguitatem significationis quandam introducit, quam contextus sententiae solus potest resolvere.
== Auctores praeclari ==
{{vide-etiam|Libri Latini}}
[[Fasciculus:Heloïse et d'Abélard.jpg|thumb|upright=0.8|[[Petrus Abaelardus]] et Heloisa]]
[[Fasciculus:Methodus inveniendi - Leonhard Euler - 1744.jpg|thumb|upright=0.8|[[Leonhardus Eulerus]] multum de [[mathematica]] [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] scripsit.]]
[[Fasciculus:Naturalishistoria.jpg|thumb|upright=0.8|Frons ''[[Naturalis historia]]e,'' veterrima [[encyclopaedia]]e a [[Gaius Plinius Secundus|Gaio Plinio Secundo]] [[saeculum 1|primo saeculo]] scriptae]]
[[Fasciculus:Meister der Fuldaer Schule (III) 001.jpg|thumb|upright=0.8|[[Calendarium]] antiquum anni [[1000]]]]
{{div col|3}}
* [[Titus Maccius Plautus]]
* [[Publius Terentius Afer]]
* [[Marcus Porcius Cato]]
* [[Gaius Valerius Catullus]]
* [[Quintus Horatius Flaccus]]
* [[Gaius Iulius Caesar]]
* [[Marcus Tullius Cicero]]
* [[Gaius Sallustius Crispus]]
* [[Titus Lucretius Carus]]
* [[Publius Ovidius Naso]]
* [[Publius Vergilius Maro]]
* [[Titus Livius]]
* [[Gaius Plinius Secundus]]
* [[Sextus Iulius Frontinus]]
* [[Cornelius Tacitus]]
* [[Gaius Suetonius Tranquillus]]
* [[Eusebius Sophronius Hieronymus]]
* [[Augustinus|Aurelius Augustinus Hipponensis]]
* [[Isidorus Hispalensis]]
* [[Beda|Beda Venerabilis]]
* [[Anselmus Cantuariensis]] sive Augustanus
* [[Petrus Abaelardus]]
* [[Thomas Aquinas]]
* [[Ianus Secundus]]
* [[Nicolaus Copernicus]]
* [[Galilaeus Galilaei]]
* [[Franciscus Baco]]
* [[Thomas Hobbes Malmesburiensis]]
* [[Ioannes Miltonus]]
* [[Benedictus de Spinoza]]
* [[Isaacus Newtonus]]
* [[Leonhardus Eulerus]]
* [[Ioannes Pascoli]]
* [[Benedictus XVI|Benedictus PP XVI]]
{{div col end}}
== Lingua Latina et linguae aliae ==
Lingua Latina est fundamentum
* [[Calendarium Romanum|Calendarii Romani]]
* [[Calendarium Gregorianum|Calendarii Gregoriani]]
* [[Calendarium|et multorum aliorum calendariorum]]
* Linguarum praecipuarum:
** [[Lingua Latina botanica]]
** [[Lingua Latina zoologica]]
** [[Lingua Latina apothecariorum]]
* [[Linguae Romanicae|Linguarum Romanicarum]] omnium
* et linguarum arte factarum:
** [[Interlingua]]
** [[Latino sine Flexione]]
** [[Esperanto]]
** [[Ido]]
== Lingua Latina in cultura populari ==
Lingua Latina aliquando in [[Cultura popularis|cultura populari]] (ut [[series televisifica|seriebus televisificis]], [[pellicula|pelliculis]], libris, et ceteris) videtur, primum in genere [[Phantasma|phantasmate]] mediaevali, et similibus, ubi saepe ut lingua [[magia|magica]] adhibetur, exempli gratia ad incantandum aliquem aut aliquid. Ut lingua magica audiri potest exempli gratia in serie televisifica''[[The Vampire Diaries]]'' ('Diaria Vampyrorum'; [[2009]]–praesens).
=== ''Lost'' ===
Est in ''[[Lost]]'' ('Perditus'; [[2004]]-[[2010]]), serie televisifica [[Litterae mysteriae|litterarum mysteriae]] populus qui Anglice ''The Others'' ("Alii") appellatur, et nostra lingua utitur.
=== ''Star Trek'' ===
Paulum nostrae linguae in ''[[Star Trek]]'' ('Iter Stellare'), universo [[scientia ficticia|ficto]], auditur. In parte cinematographica ''The Game'' ('Ludus') seriei televisificae ''[[Star Trek: The Next Generation]]'' ('Iter Stellare: Proxima Aetas'), brevis conversatio inter [[Wesley Crusher]] et [[Ioannes Lucius Picard|Ioannem Lucium Picard]] auditur:
:Picard: Quomodo tua Latinitas est?
:Wesley: Praestat quam prius.
:Picard: Oppido bonum.
Etiam sunt [[Sententiola|sententiolae]] Latinae scriptae usitataeque in universo ficto:
{|
|-
! Sententia
! Translatio Anglice
! Usus
! Pars cinematographica
|-
| Ad Astra per Aspera
| ''Reach for the Stars Through Adversity''
| Classis Spatialis Terrestris
| ENT - "These Are the Voyages..."
|-
| Audentes fortuna iuvat
| ''Fortune favors the bold''
| [[Columbia (Star Trek)|Columbia]]
| ENT - "Home", "Affliction", "Divergence"
|-
| Audentes Fortuna Imperii
| ''The bold (are) the fortune of the empire''
| [[ISS Avenger]]
| ENT - "In a Mirror", Darkly, Part II"
|-
| Caveat emptor
| ''Let the buyer beware''
| Datus et adhibitus ad ''[[Ferengi Alliance]]'' [[Data]]e
| TNG - "The Last Outpost"
|-
| Ex luna scientia
| ''From the moon, knowledge''
| [[NASA]]
| ENT - "First Flight"
|-
| Ex astris scientia
| ''From the stars, knowledge''
| ''[[Starfleet Academy]]''
| TNG - "The First Duty"
|-
| Inter Arma Enim Silent Leges
| ''In time of war, the law falls silent''
| Datus et adhibitus ad ''[[Section 31]]'' [[Gulielmus Ross|Gulielmi Ross]]
| DS9 - "Inter Arma Enim Silent Leges"
|-
| Res Gesta Per Excellentiam
| ''Achievement through excellence''
| [[NASA]]
| ENT - "First Flight"
|-
| Tempus fugit
| ''Time Flees'' vel ''Time Flies''
| [[Ducane]] locutum
| VOY - "Relativity"
|}
Plures tituli partium cinematographicarum Latini sunt:
* TNG
** Sub Rosa
* DS9
** Dramatis Personae
** Inter Arma Enim Silent Leges
* VOY
** Ex Post Facto
** Non Sequitur
** Alter Ego
* ENT
** Terra Nova
** Vox Sola
=== ''Stargate'' ===
In ''[[Stargate]]'' ('Astrorum Porta') universo [[scientia ficticia|ficto]], [[vita extraterrestris]] prudens est ''Alteri'' appellata. Ut nomen dicit, lingua Latina loquuntur, sed non nostra; alia versione linguae cuius [[Lingua Latina archaica|linguam Latinam archaicam]] agit. ''[[Stargate (machina)|Stargates]]'' ("Astrorum Portae"), quae in universo ficto videntur, Alterorum aedificabantur a pluriis [[millio]]nibus [[Annus|annis]].
Alteri duabus partibus consistunt: ''Anquietate'' ('antiquitas' Latine), Anglice autem (''The'') ''Ancients'', "antiqui", appellatur, et ''Oris'' ('di'), qui Anglice ''Ori'' (['ɒraɪ]) appellantur. Antiquitas in [[Galaxias|galaxiis]] [[Via Lactea]] et Pegaso (galaxia in constellatione [[Pegasus (constellatio)|Pegasi]] sita) [[habitatio|habitabant]], et in indicto galaxia [[deus|Dei]] habitabant.
Certo tempore antiquitas nobis hominibus terrestribus linguam suam dabat, quae tempore procedente ad nostram linguam Latinam evolvebatur.<!--?-->
{{NexInt}}
* [[Europa Latina]]
* [[Institutiones Latinae]]
* [[Latinitas viva]]
* [[Lingua Latina Renascentiae]]
* [[:Categoria: Professores rerum Classicarum]]
== Lexica et glossaria ==
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia]]
* [[:Categoria:Glossaria]]
* [[Index abbreviationum latine]]
* [[Index nominum Latine redditorum]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
=== Litterae ===
* [[Nicolaus Ostler|Ostler, Nicolaus]]. [[2007]]. ''Ad Infinitum: A Biography of Latin.'' HarperCollins in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] et Walker & Co. in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]]: Londinii et Urbe Novo Eboraco.
* Baldi, Philip. [[2002]]. ''The Foundations of Latin.'' [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] et [[Berolinum|Berolini]]: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-017208-9, ISBN 3-11-016294-6.
* [[Clemens Desessard|Desessard, Clementis]]. N.a. ''[[Lingua Latina sine molestia]].'' Assimil.
* Muriel Kasper. [[1996]]. ''Reclams Lateinisches Zitaten–Lexikon'', Philipp Reclam jun., [[Stutgardia|Stuttgart]], ISBN 3-15-029477-0.
* [[Aentius Mandruzzato|Mandruzzato, Aentii]]. [[1989]]. ''Il Piacere del latino. Per ricordarlo, impararlo, insegnarlo.'' [[Mediolanum|Mediolani]]: Mondadori.
* [[Aentius Mandruzzato|Mandruzzato, Aentii]]. [[1991]]. ''I segreti del latino.'' [[Mediolanum|Mediolani]]: Mondadori.
* Palmer, L. R. [[1954]]. {{Op|[https://archive.org/details/PalmerTheLatinLanguage The Latin Language]}}. [[Londinium|Londinii]]: Faber & Faber.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Latin language|linguam Latinam}}
{{Vicilibri|Grammatica Latina|grammatica Latina}}
{{Grc|Ῥωμαϊκὴ γλῶττα}}
* [http://www.grexlat.com/nexus/cone.html Latinitas in tela totius terrae. Hoc in indice nexus ad Latinitatem interretialem, generatim digesti, enumerantur]
* [http://ephemeris.alcuinus.net/ Ephemeris] - Acta diurna interretialis Latine
* [http://www.thelatinlibrary.com/ The Latin library] - Litterae Latinae
* [http://www.forumromanum.org/ Forum Romanum] - Litterae Latinae et historia Romana
* [http://www.vatican.va/ Vatican - The Holy See] - Pagina domestica Civitatis Vaticanae in octo variae linguae, ut Latina
* [https://web.archive.org/web/20110716211549/http://www.territorioscuola.com/tsodp/dmoz.php3?browse=%2FWorld%2FLingua_Latina%2F Opus commune, quo creetur TerritorioScuola ODP.]
* [http://la.bibliotheca.wikia.com/wiki/Pagina_prima Bibliotheca Latina]
* [http://www.youtube.com/watch?v=8y04po7Fq-0&feature=related Sermonis Latini Elogium] apud ''[[YouTube]]'' {{ling|Latine}}
* [https://web.archive.org/web/20100512051336/http://latindiscussion.com/forum/viewforum.php?f=19 Latine Loquere]
* [http://wikinfo.org/w/index.php/Themata_Latina ''Vichinfo Latina'' vel Inter-retis Encyclopaedia] {{ling|Latine|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20110411042013/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/tchmat.html#latest Latin teaching materials at Saint Louis University] {{ling|Anglice|Latine}}
* [http://www.molinarium.com Molinarium]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Morphologia Latina {{ling|Hispanice}}
* [http://kath.net/news/38847 De Pontificia Academia Latinitatis condenda] kath.net {{ling|Latine}}
;Cultura popularis
* [http://www.youtube.com/watch?v=uuIb9rUNYZw Lingua Latina] ex ''[[Lost]]'', pars I (''The others speak Latin (w/ Latin subs) - Part I'') {{ling|Latine|Anglice}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=iVz6mWYvnZ8 Lingua Latina] ex ''[[Lost]]'', pars II (''The others speak Latin - Part II'') {{ling|Latine|Anglice}}
* [http://stargate.wikia.com/wiki/Ancient_language De lingua Antiqua] Antiquitatis a ''[[Stargate]]'' apud ''[[Stargate Wiki]]''
{{Lingua Latina}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Anthropologia}}
{{Appendicula de hac pagina|{{PagMens|12|2023}} }}
[[Categoria:Lingua Latina|!]]
[[Categoria:Linguae auxiliares]]
b5qp8f8v1fcbfa717q0e3v24q585cg3
Liber nubeculatus
0
441
3981413
3944200
2026-08-15T16:25:10Z
CommonsDelinker
1422
Imago Graffiti_in_Rome_-_Quarticciolo_02.JPG deleta est ex Communibus ab Jameslwoodward. Ille hanc rationem dedit: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Graffiti in Rome|]]
3981413
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas}}
[[Fasciculus:AtomicWar0234.jpg|thumb|Pagina 34 ex libro nubeculato ''Atomic War''#2 anno [[1952]] edito, imagines et dialogos in nubeculis monstrans.]]
{{res|Liber nūbēculātus}},<ref name="Words">{{Words}}</ref> {{res|libellus pictographicus}},<ref>John C. Traupman, ''Latin and English Dictionary'' (Novi Eboraci: Bantam Books, 2007), 497, s.v. ''comics'' (pl.).</ref><ref>{{Morgan}}</ref><ref name="Redmond">"''Comics'': libelli pictographici, fabulae nubeculatae": {{Redmond}}</ref> {{res|commentariolus nubeculatus}},<ref name="NSLO">Ebbe Vilborg, ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda, 2009.</ref> vel {{res|commentariolus comice pictus}},<ref name="NSLO" /> est [[commentarius periodicus pictus|medium]] [[graphica|graphicum]] quod [[fabula]]m imaginibus colloquiisque inter [[persona]]s depictas ostendit. Nomen ''nubeculatus'' venit ex ''nubeculis,'' quae [[diverbium]] super personas colloquentes continent. Libri nubeculati sunt genus [[narratio picta|narrationis pictae]].
Series librorum nubeculatorum studiosis antiquitatis nota est ''[[Asterix]],'' a [[Renatus Goscinny|Renato Goscinny]] scripta et [[Albertus Uderzo|Alberto Uderzo]] picta, quae [[bellum]] inter Romanos et [[Gallia|Gallos]] comice tractat. Cuius aliquos libros [[Carolus Rubricastellanus]] in Latinum vertit.
[[Anime]] Iaponica in forma libri nubeculati edita [[manga]] nominatur.
Libri nubeculati longiores etiam "mythistoriae graphicae" dici possunt.
==Exempla personarum huius generis==
Libri nubeculati saepius de [[superheros|superheroibus]] tractant, ut [[Superman]]. Sunt alii qui fabulas animalium continent, ut [[Michael Mus]]. Alii de personis ordinaribus tractant, ut [[Archie]]; mythistoria ''[[Commentarii de Inepto Puero]]'' talis est.
{{div col|2}}
*[[Asterix]]
*[[Avengers]]
*[[Batman]]
*[[Black Canary]]
*[[Blondie]] (''Flavula'', <ref> sic [https://www.scribd.com/document/32337161/Historia-fabulae-nubeculatae hic] nominatur</ref>) persona praecipua taeniae nubeculatae quae vitam cottidianam americanam pingebat.
*[[Captain America]]
*[[Captain Marvel]]
*[[Charlie Brown]] (Carolus Brown), puer semper anxius quem Carolus Schultz excogitavit.
*[[Cocco Bill]]
*[[Corto Maltese]] (Maltese est latine Maltensis) nauta ab italico Hugolino Pratt excogitatus, qui semper "peregrinum visit orbem".
*[[Diabolik]] fur peritissimus quem sorores Giussani excogitaverunt
*[[Dick Tracy]] (''Ricardus Tracy'') qui in fabula criminali partes agit.
*[[Donaldus Anas]]
*[[Fantastic Four]] ('latine' "homines Fantastici quattuor")
*[[Flash (comicus)|Flash]]
*[[Flash Gordon]] (''Flash' latine est ''Fulgor''), persona fabulae scientiae ficticiae quem [[Alexander Raymond]] excogitavit.
*[[Gaston]]
*[[Incredibile Hulk]]
*[[Iron Man]]
*[[Justice League]]
*[[Les Schtroumpfs]]
*[[Little Nemo]] (i.e. ''Parvulus Nemo'') quem [[Winsor McCay]] delineavit
*[[Mafalda]] puellula quem delineator argentinus Quino excogitavit.
*[[Mandrake]] (Mandrake, ''anglice'' est Mandragoras ''latine'') magus
*[[Michael Mus]]
*[[Scrugulus Anas]]
*[[Spider-Man]] (i. e. Vir Araneus)
*[[Stultus]] (Anglice ''Goofy'')
*[[Superman]]
*[[Tex Willer]] (''Tex'' pro ''Texiano''<ref> sic de animalibus ('lepus texianus' est anglice ''Texian hare'' </ref>) bubulcus, Aquila Noctis nuncupatus, quem Ioannes Ludovicus [[Bonelli]] excogitavit.
*[[The Phantom]] (''Phantom'' est phasma ''latine''
*[[The Yellow Kid]] (''Puer Flavus" <ref> sic [https://www.scribd.com/document/32337161/Historia-fabulae-nubeculatae hic] nominatur</ref>). Saepe dicitur fuisse prima persona quae in nubeculatis apparuit. Verba primum non in nubeculis, sed in personae veste scribebantur.
*[[Thor (Marvel Comics)|Thor]]
*[[Tintin]] (''latine'' Titinus <ref> sic in libris latine redditis ''De insula nigra'' et ''De sigaris Pharaonis'' </ref>) iuvenis diurnarius et investigator quem Hergé excogitavit. Semper canis Milulus (''francogallice'' Milou; <ref> Milulus, sic in libris ''De insula nigra'' et ''De sigaris Pharaonis''</ref>) eum sequitur.
*[[Wonder Woman]] (Latine ''Mulier Mirabilis'')
*[[X-Men]]
{{div col end}}
==Pinacotheca==
<gallery>
Fasciculus: 1896-11-08 Yellow Kid.jpg |Taeniae nubeculatae pagina [[The Yellow Kid]] ostendens
Fasciculus: Flash Gordon Strange Adventures December 1936.jpg|[[Flash Gordon]]
Fasciculus: Comikaze 2015 - Black Canary (22698092950).jpg |Mulier ut [[Black Canary]] vestita
Fasciculus: Lynda Carter Wonder Woman.JPG |Actrix [[Lynda Carter]] [[Wonder Woman]] personae partes agens
Fasciculus: Hercules Comic Cover.JPG |Hercules quoque persona nubeculatorum nonnullorum factus est
Fasciculus: Front cover, "Wow Comics" no. 38 (art by Jack Binder).jpg|Mary Marvel sodalis [[Captain Marvel]] herois
</gallery>
== Notae ==
<references />
== Nexus interni ==
* [[Narratio picta]]
== Nexus externi ==
* [http://www.grexlat.com/biblio/comenius/index.html Orbis sensualium pictus] quod Iohannes Amos Comenius scripsit.
* [http://www.comedix.de/ Deutsches Asterix Archiv] Lingua Tedesca cum dictionario vocabularii Latini.
* [http://www.elimagazines.com/magazines/iuvenis ''ELI Magazines'' apud www.elimagazines.com]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.scribd.com/doc/32337161/Historia-fabulae-nubeculatae Brevis historia fabulae nubeculatae] {{Ling|Latine}}
* [http://www.arretetonchar.fr/w4pl/catalogue-bd-liste-generale/ Catalogus nubeculatorum de antiquis temporibus et mythologia]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Francogallice}}
[[Categoria:Libri picti|!]]
[[Categoria:Periodica|+]]
[[Categoria:Oblectamenta]]
lnyeolv9tgwhz3i1a6zerjw1tif9s7a
3981415
3981413
2026-08-15T17:09:37Z
IacobusAmor
1163
3981415
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas}}
[[Fasciculus:AtomicWar0234.jpg|thumb|Pagina 34 ex libro nubeculato ''Atomic War'' #2, anno [[1952]] edito, imagines et dialogos in nubeculis monstrans.]]
{{res|Liber nubeculatus}},<ref name="Words">{{Words}}</ref> {{res|libellus pictographicus}},<ref>John C. Traupman, ''Latin and English Dictionary'' (Novi Eboraci: Bantam Books, 2007), 497, s.v. ''comics'' (pl.).</ref><ref>{{Morgan}}</ref><ref name="Redmond">"''Comics'': libelli pictographici, fabulae nubeculatae": {{Redmond}}</ref> {{res|commentariolus nubeculatus}},<ref name="NSLO">Ebbe Vilborg, ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda, 2009.</ref> vel {{res|commentariolus comice pictus}},<ref name="NSLO" /> est [[commentarius periodicus pictus|medium]] [[graphica|graphicum]] quod [[fabula]]m [[imago|imaginibus]] colloquiisque inter [[persona]]s epictas ostendit. Nomen ''nubeculatus'' venit ex ''nubeculis,'' quae [[diverbium]] super personas colloquentes continent. Libri nubeculati sunt genus [[narratio picta|narrationis pictae]].
Series librorum nubeculatorum studiosis antiquitatis nota est ''[[Asterix]],'' a [[Renatus Goscinny|Renato Goscinny]] scripta et [[Albertus Uderzo|Alberto Uderzo]] picta, quae [[bellum]] inter Romanos et [[Gallia|Gallos]] comice tractat. Cuius aliquos libros [[Carolus Rubricastellanus]] in Latinum vertit.
[[Anime]] Iaponica in forma libri nubeculati edita [[manga]] nominatur.
Libri nubeculati longiores etiam "mythistoriae graphicae" dici possunt.
==Exempla personarum huius generis==
Libri nubeculati saepius de [[superheros|superheroibus]] tractant, ut [[Superman]]. Sunt alii qui fabulas animalium continent, ut [[Michael Mus]]. Alii de personis ordinaribus tractant, ut [[Archie]]; mythistoria ''[[Commentarii de Inepto Puero]]'' talis est.
{{div col|2}}
*[[Asterix]]
*[[Avengers]]
*[[Batman]]
*[[Black Canary]]
*[[Blondie]] (''Flavula'', <ref>Sic [https://www.scribd.com/document/32337161/Historia-fabulae-nubeculatae hic] nominatur</ref>) persona praecipua taeniae nubeculatae quae vitam cottidianam americanam pingebat.
*[[Captain America]]
*[[Captain Marvel]]
*[[Charlie Brown]] (Carolus Brown), puer semper anxius quem Carolus Schultz excogitavit.
*[[Cocco Bill]]
*[[Corto Maltese]] (Maltese est latine Maltensis) nauta ab italico Hugolino Pratt excogitatus, qui semper "peregrinum visit orbem".
*[[Diabolik]] fur peritissimus quem sorores Giussani excogitaverunt
*[[Dick Tracy]] (''Ricardus Tracy'') qui in fabula criminali partes agit.
*[[Donaldus Anas]]
*[[Fantastic Four]] ('latine' "homines Fantastici quattuor")
*[[Flash (comicus)|Flash]]
*[[Flash Gordon]] (''Flash' latine est ''Fulgor''), persona fabulae scientiae ficticiae quem [[Alexander Raymond]] excogitavit.
*[[Gaston]]
*[[Incredibile Hulk]]
*[[Iron Man]]
*[[Justice League]]
*[[Les Schtroumpfs]]
*[[Little Nemo]] (i.e. ''Parvulus Nemo'') quem [[Winsor McCay]] delineavit
*[[Mafalda]] puellula quem delineator argentinus Quino excogitavit.
*[[Mandrake]] (Mandrake, ''anglice'' est Mandragoras ''latine'') magus
*[[Michael Mus]]
*[[Scrugulus Anas]]
*[[Spider-Man]] (i. e. Vir Araneus)
*[[Stultus]] (Anglice ''Goofy'')
*[[Superman]]
*[[Tex Willer]] (''Tex'' pro ''Texiano''<ref>Sic de animalibus ('lepus texianus' est anglice ''Texian hare'' </ref>) bubulcus, Aquila Noctis nuncupatus, quem Ioannes Ludovicus [[Bonelli]] excogitavit.
*[[The Phantom]] (''Phantom'' est phasma ''latine''
*[[The Yellow Kid]] (''Puer Flavus" <ref>Sic [https://www.scribd.com/document/32337161/Historia-fabulae-nubeculatae hic] nominatur</ref>). Saepe dicitur fuisse prima persona quae in nubeculatis apparuit. Verba primum non in nubeculis, sed in personae veste scribebantur.
*[[Thor (Marvel Comics)|Thor]]
*[[Tintin]] (''latine'' Titinus <ref>Sic in libris latine redditis ''De insula nigra'' et ''De sigaris Pharaonis'' </ref>) iuvenis diurnarius et investigator quem Hergé excogitavit. Semper canis Milulus (''francogallice'' Milou; <ref> Milulus, sic in libris ''De insula nigra'' et ''De sigaris Pharaonis''</ref>) eum sequitur.
*[[Wonder Woman]] (Latine ''Mulier Mirabilis'')
*[[X-Men]]
{{div col end}}
==Pinacotheca==
<gallery>
Fasciculus: 1896-11-08 Yellow Kid.jpg |Taeniae nubeculatae pagina [[The Yellow Kid]] ostendens
Fasciculus: Flash Gordon Strange Adventures December 1936.jpg|[[Flash Gordon]]
Fasciculus: Comikaze 2015 - Black Canary (22698092950).jpg |Mulier ut [[Black Canary]] vestita
Fasciculus: Lynda Carter Wonder Woman.JPG |Actrix [[Lynda Carter]] [[Wonder Woman]] personae partes agens
Fasciculus: Hercules Comic Cover.JPG |Hercules quoque persona nubeculatorum nonnullorum factus est
Fasciculus: Front cover, "Wow Comics" no. 38 (art by Jack Binder).jpg|Mary Marvel sodalis [[Captain Marvel]] herois
</gallery>
== Notae ==
<references />
== Nexus interni ==
* [[Narratio picta]]
== Nexus externi ==
* [http://www.grexlat.com/biblio/comenius/index.html Orbis sensualium pictus] quod Iohannes Amos Comenius scripsit.
* [http://www.comedix.de/ Deutsches Asterix Archiv] Lingua Tedesca cum dictionario vocabularii Latini.
* [http://www.elimagazines.com/magazines/iuvenis ''ELI Magazines'' apud www.elimagazines.com]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.scribd.com/doc/32337161/Historia-fabulae-nubeculatae Brevis historia fabulae nubeculatae] {{Ling|Latine}}
* [http://www.arretetonchar.fr/w4pl/catalogue-bd-liste-generale/ Catalogus nubeculatorum de antiquis temporibus et mythologia]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ling|Francogallice}}
[[Categoria:Libri picti|!]]
[[Categoria:Oblectamenta]]
[[Categoria:Periodica|+]]
iyayhhymwmyzg5kziytsknmsfzb9oia
Turcia
0
2154
3981551
3978582
2026-08-16T00:50:39Z
Cyprianus Marcus
66550
3981551
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa civitatis Vicidata}}
'''Turcia''' ([[Turcice]] ''Türkiye''), rite '''Res publica Turcica''' ([[Turcice]] ''Türkiye Cumhuriyeti''), est [[res publica]] [[Eurasia]]na in [[Asia Occidentalis|Asia Occidentali]], praecipue in [[paeninsula]] [[Anatolia]]na et in [[Thracia Orientalis|Thracia Orientali]] in [[Europa Austrorientalis|Europa Austrorientali]] sita. Finitur ab [[octo]] [[civitas sui iuris|civitatibus]]: [[Bulgaria]] ad boreoccidentem; [[Graecia]] ad [[occidens|occidentem]]; [[Georgia]] ad boreorientem; [[Armenia]], [[Atropatene (res publica)|Atropatene]] (in [[exclavum|exclavo]] [[Nakhchivan]]), et [[Irania]] ad [[oriens|orientem]]; atque [[Iraquia]] et [[Syria]] ad austrorientem. [[Mare Mediterraneum]] et [[Cyprus]] ad [[meridies|meridiem]], [[mare Aegaeum]] ad occidentem, [[Pontus Euxinus]] ad [[septentrio]]nes patent. [[Propontis]], [[Bosporus]], et [[Hellespontus]] (quae una sunt [[Freta Turcica]]) finem inter [[Thracia Orientalis|Thraciam Orientalem]] et [[Anatolia]]m signant atque [[Europa]]m et [[Asia]]m separant.<ref name="NatlGeoAtlas">{{Cite book|title=National Geographic Atlas of the World|edition=7th|year=1999|location=Washington, D.C.|publisher=[[National Geographic Society|National Geographic]]|isbn=0-7922-7528-4}} "Europe" (pp. 68–69); "Asia" (pp. 90–91): "A commonly accepted division between Asia and Europe . . . is formed by the Ural Mountains, Ural River, Caspian Sea, Caucasus Mountains, and the Black Sea with its outlets, the Bosporus and Dardanelles."</ref> [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Ancyra]].
== Historia ==
[[Fasciculus:Troy1.jpg|thumb|175px|left|Pars murorum legendariorum [[Troia|Troiae (VII)]], locus [[Bellum Troianum|Belli Troiani]] (circa [[1200 a.C.n.]]) agnitus.]]Res publica Turcia [[Imperium Ottomanicum|Imperio Ottomanico]] in partibus territorii eius mediis successit.
{{Vide-etiam|Imperium Ottomanicum}}
Turcia, quae [[civitas sui iuris]] est, [[29 Octobris|tertio die ante Kalendas Novembres]] anno [[1923]] a [[Mustapha Cemal Ataturcus|Mustapha Cemale Ataturco]] condita est. Cum [[Imperium Ottomanicum]] paene perisset et in [[Bellum Orbis Terrarum I|Primo Bello Orbis Terrarum]] succumbisset, a victoribus occupata est. A quibus dum imperator (Turcice ''sultan'') [[Mahometus VI (sultanus Ottomanicus)|Mahometus VI]], Vahdettin appellatus, adhibitus est, ne [[imperium]] se restitueret, Mustafa Kemala Pascha multis cum universis amicis civitatem servare temptavit, qua re rebellionem in [[Graecia|Graecos]] Anatoliam in occidente occupantes a victoribus adiutos inferret. [[Bellum|Bello]] gesto, imperium restituere noluit, sed [[Turcae|Turcas]] in rempublicam convertere. Itaque [[ecclesia]]m a republica separari, [[abecedarium Latinum]] pro [[Abecedarium Arabicum|Arabico]] adhiberi iussit, multa effecit, ut respublica Turcica occidenti appropinquaret.<!-- sed consilio non bene cogitato respublica in dictatura perverta est, et respublica [[libertas|libera]] appellari non iam potuit. =POV! -->
[[Fasciculus:Ottoman empire.svg|thumb|upright=0.8|left|Terrae Ottomannicae inter [[1481]] et [[1683]] captae.]]
[[Fasciculus:Edirne 7333 Nevit.JPG|thumb|[[Meschita Selimiye]] [[Edirne]] in [[urbs|urbe]] est una ex inclitissimis [[architectura Ottomannica|legata architecturae]] Imperii Ottomannici.]]
[[Fasciculus:Roosevelt Inonu Churchill.jpg|thumb|[[Franklinus D. Roosevelt|Roosevelt]], [[Ismet Inönü|Inönü]], et [[Winston Churchill|Churchill]] in [[Conloquium Cairi Secundum|Conloquio Cairi Secundo]], 4–6 Decembri [[1943]] habitum.]]
[[Fasciculus:Barack Obama addresses Turkish Parliament 4-6-09 2.JPG|thumb|[[Grand National Assembly of Turkey]] in [[Ancyra]]e per orationem [[Baracus Obama|Baraci Obama]], [[Praeses Civitatum Foederatarum|Praesidis Civitatum Foederatarum]], die [[6 Aprilis]] [[2009]].]]
[[Fasciculus:Map of the administrative divisions of Turkey.svg|thumb|[[Districtus Turciae]].]]
[[Fasciculus:Turkey topo.jpg|thumb|[[Topographia|Topographica]] Turciae tabula.]]
[[Fasciculus:Istanbul and Bosporus big.jpg|thumb|Despectus in [[Constantinopolis|Constantinopolem]] et [[Bosporus|Bosporum]]]]
[[Fasciculus:MountArarat.jpg|thumb|Despectus in Montem [[Ararat]], ex Igdir Turciae.]]
[[Fasciculus:Sultan Ahmed Mosque Istanbul Turkey retouched.jpg|thumb|[[Meschita Sultani Achmetis]] (Meschita Caerulea) Constantinopole.]]
[[Fasciculus:Orhan Pamuk 2009 Shankbone.jpg|thumb|upright|[[Orhan Pamuk]], [[unus]] ex notissimis [[scriptor]]ibus [[mythistoria]]rum, [[Praemio Nobeliano Litterarum laureati|Praemium Nobelianum Litterarum]] anno [[2006]] accepit.]]
[[Fasciculus:Sertab Erener 02.jpg|thumb|[[Sertab Erener]] et [[Demir Demirkan]].]]
Ataturco [[mors|mortuo]], [[Ismet Inönü]] reipublicae praefuit. Anno [[1960]] et [[1980]] summi [[exercitus]] viri novas res studuerunt feceruntque, quam ob rem respublica restituenda ab integro esset. Die [[23 Iulii]] [[1973]], cum [[Bülent Ecevit]] reipublicae praestitit, copiae Turcicae [[Cyprus|Cyprum]] [[septentrio]]nes oppresserunt, ut palam dixerunt, ut Turcis succurrerint in [[Cyprus|Cypro]], ubi adhuc sunt. Ibi respublica Turca Cypri septentrionalis condita est, quae a reliquibus terris orbis terrarum non agnoscitur, sed a Turcia tantum.
Hoc tempore in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] accipi cupit, sed scelera humanitatis committere crimini datum est Turciae.
== Incolae ==
[[Turcae|Turcarum]] circa {{num|43385}} milia in Turcia habitant, id est 49,5% populationis totius. [[Curdi|Carduchi]], quorum {{num|35331}} milia (40%) Turciae habitant, magna vel maior pars populationis in regionibus austroorientalibus sunt, quae [[Curdistania Turcica]] nominantur. Compositus harum [[gens|gentium]] id effecit ut saepe confligatur, praecipue inter Turcas et Carduchos. Ceterae gentes Turciae sunt [[Circassi]] (circa {{num|3000}} milia), [[Arabi]] (circa {{num|1770}} milia), [[Georgiani]], [[lingua Lazica|Lazi]], [[Armeni]] ceterique.
Magna Turcarum pars est [[Religio Islamica|Mohamedana]]. Plurimi autem Georgiani Graecique sunt [[Religio Christiana|Christiani]] [[Ecclesia Orthodoxa|orthodoxi]]..
== Geographia ==
=== Regiones ===
{{Main| Regiones geographicae Turciae}}
Anno [[1941]] Ancyrae conventus geographicus primus septem regiones (Turcice: ''Bölge'') Turciae cum viginti uno omnino sectionibus (Turcice: ''Bölüm''), aspectu geographico constituit<ref>https://web.archive.org/web/20120131123340/http://egitek.meb.gov.tr/aok/Aok_Kitaplar/AolKitaplar/Cografya_7/4.pdf</ref>.
Hae regiones sunt:
* Regio [[Propontis]] cum sectione Istrancae et sectione Agrianium et sectione Ergisci-[[Kocaeli]] et sectione Propontis Australis<ref>{{Ling|Turcice}} Marmara Bölgesi: Yıldız Bölümü, Ergene Bölümü, Çatalca - Kocaeli Bölümü, Güney Marmara Bölümü</ref>
* Regio [[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] cum sectione Ponti Euxini Occidentalis et sectione Ponti Euxini Mediani et sectione Ponti Euxini Orientalis<ref>{{Ling|Turcice}} Karadeniz Bölgesi: Batı Karadeniz Bölümü, Orta Karadeniz Bölümü, Doğu Karadeniz Bölümü</ref>
* Regio [[Mare Aegaeum|Maris Aegaei]] cum sectione Maris Aegaei et sectione Asiae Minoris Internae Occidentalis<ref>{{Ling|Turcice}} Ege Bölgesi: Ege Bölümü, İç Batı Anadolu Bölümü</ref>
* Regio Asiae Minoris Interioris cum sectione [[Iconium|Iconii]] et sectione [[Sagaris|Sangarii Superioris]] et sectione [[Halys|Halysi]] Mediani et sectione Halysi Superioris<ref>{{Ling|Turcice}} İç Anadolu Bölgesi: Konya Bölümü, Yukarı Sakarya Bölümü, Orta Kızılırmak Bölümü, Yukarı Kızılırmak Bölümü</ref>
* Regio [[Asia Minor|Asiae Minoris]] Orientalis cum sectione [[Euphrates|Euphratis]] Superioris et sectione Theodosiopolis-Anis et sectione [[Arsianias (Euphrates)|Arsianias]]is Superioris et sectione [[Van (provincia)|Vanis]] et sectione [[Hakkâri (provincia)|Hakkâri]]s<ref>{{Ling|Turcice}} Doğu Anadolu Bölgesi: Yukarı Fırat Bölümü, Erzurum-Kars Bölümü, Yukarı Murat-Van Bölümü, Hakkâri Bölümü</ref>
* Regio [[Mare Mediterraneum|Maris Mediterranei]] cum sectione [[Adana]]e et sectione [[Attalea]]e<ref>{{Ling|Turcice}} Akdeniz Bölgesi: Adana Bölümü, Antalya Bölümü</ref>
* Regio Asiae Minoris Austroorientalis cum sectione [[Euphrates|Euphratis]] Mediani et sectione [[Tigris (flumen)|Tigris]]<ref>{{Ling|Turcice}} Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Orta Fırat Bölümü, Dicle Bölümü</ref>
=== Urbes ===
{{div col|3}}
* [[Ancyra]]
* [[Antiochia]]
* [[Byzantium]] sive [[Constantinopolis]]
* [[Hadrianopolis]]
* [[Iconium]]
* [[Nicomedia]]
* [[Nicaea (Turcia)|Nicaea]]
* [[Pergamum]]
* [[Prusa]]
* [[Smyrna]]
* [[Tarsus (urbs)|Tarsus]]
* [[Zephyrium]]<ref>Et postea '''Hadrianopolis'''. Vide [[:en:Mersin]].</ref> (''Mersin'')
{{div col end}}
=== Flumina ===
{{div col|2}}
* [[Araxes (flumen)|Araxes]]
* [[Euphrates]]
* [[Halys]]
* [[Iris (flumen)|Iris]] (''Yeşilırmak'')
* [[Parthenios]] (''Bartın Çayı'')
* [[Sangarius]] (''Sakarya Nehri'')
* [[Tigris]]
{{div col end}}
=== Lacus ===
* [[Arsissa palus|Lacus Van]]
* [[Lacus Boanensis]]
=== Montes ===
{{div col|2}}
* [[Araratus]]
* [[Argaeus (Cappadocia)|Aragaeus]]
* [[Cadmus (Phrygia)|Cadmus]]
* [[Corycus (mons Ioniae)|Corycus]]
* [[Dindymon]]
* [[Ida (mons Troadis)|Ida mons]]
* [[Mimas (mons)|Mimas mons]]
* [[Mons Taurus]]
* [[Tmolus|Tmolus mons]]
{{div col end}}
== Divisio Reipublicae Turcicae administrativa ==
Dividitur Respublica Turcica in [[provincia (Respublica Turcica)|provinciam]] octoginta unam.
{{Charta Turciae designata}}
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
;Historia
* {{Cite book|title=The Turks in World History|url=https://archive.org/details/turksinworldhist0000find|first=Carter Vaughn|last=Findley|publisher=Oxford University Press, USA|year=[[2004]]|isbn=0-19-517726-6}}
* {{Cite book|title=The Ottoman Centuries: The Rise and Fall of the Turkish Empire|url=https://archive.org/details/ottomancenturies0000kinr_d1b1|first=Patrick|last=Kinross|publisher=Morrow|year=[[1977]]|isbn=0-688-03093-9}}
* {{Cite book|title=Atatürk: The Biography of the Founder of Modern Turkey|url=https://archive.org/details/ataturk0000mang_b0t1|first=Andrew|last=Mango|publisher=Overlook|year=[[2000]]|isbn=1-58567-011-1}}
* {{Cite book|title=The Oxford History of Byzantium|first=Cyril|last=Mango|publisher=Oxford University Press, USA|year=[[2002]]|isbn=0-19-814098-3}}
* {{Cite book|title=History of the Ottoman Empire and Modern Turkey|url=https://archive.org/details/historyofottoman00stan|first=Stanford Jay|last=Shaw|coauthors=Kural Shaw, Ezel|publisher=Cambridge University Press|year=[[1977]]|isbn=0-521-29163-1}}
* {{Cite book|title=Al Hind: The Making of the Indo Islamic World, Vol. 1, Early Medieval India and the Expansion of Islam, 7th–11th Centuries|first=André|last=Wink|publisher=Brill Academic Publishers|year=[[1990]]|isbn=90-04-09249-8}}
;Civilitas et consilium externum
* {{cite web|title=Upsurge amidst Political Uncertainty. Nationalism in post-2004 Turkey. SWP Research Paper 2006/RP 11, October 2006|first=Ioannis N.|last=Grigoriadis|publisher=Stiftung Wissenschaft und Politik (German Institute for International and Security Affairs)|location=Berlin|format=PDF|accessdate=[[31 Iulii]] [[2007]]|year=[[2006]]|url=http://www.swp-berlin.org/common/get_document.php?asset_id=3380}}
* {{Cite book|title = Turkish Politics and the Military|first=William Mathew|last=Hale|publisher=Routledge (UK)|year=[[1994]]|isbn=0-415-02455-2|url=http://books.google.com/?id=50O5kEzZ1JQC&pg=RA1-PA1&dq=Turkish+Armed+Forces#PRA1-PA154,M1}}
* Kosebalaban, Hasan. [[2011]]. ''Turkish Foreign Policy: Islam, Nationalism, and Globalization.'' Palgrave Macmillan.
* {{Cite book|title=Political Parties in Turkey|url=https://archive.org/details/isbn_9780714652740|first=Barry M.|last=Rubin|coauthors=Heper, Metin|publisher=Routledge (UK)|year=[[2002]]|isbn=0-7146-5274-1}}
;Coniunctiones externae et militia
* {{Cite book|title=Turkish Foreign Policy In Post Cold War Era|first=Idris|last=Bal|publisher=Universal Publishers|year=[[2004]]|isbn=1-58112-423-6|url=http://books.google.com/?id=vDzjkrTDKjYC&pg=PP1&lpg=PP1&dq=turkey+cold+war}}
* {{cite web|title=Generating Momentum for a New Era in U.S.-Turkey Relations|first=Steven A.|last=Cook|coauthors=Sherwood-Randall, Elizabeth|publisher=Council on Foreign Relations|format=PDF|accessdate=[[17 Decembris]] [[2006]]|date=[[15 Iunii]] [[2006]]|url=http://www.cfr.org/content/publications/attachments/TurkeyCSR.pdf}}
* {{Cite book|title=Outposts and Allies: U.S. Army Logistics in the Cold War, 1945–1953|first=James A.|last=Huston|publisher=Susquehanna University Press|year=[[1988]]|isbn=0-941664-84-8|url=http://books.google.com/?id=ID4E3Lm8TsgC&pg=PA198&lpg=PA198&dq=turkey+cold+war}}
* {{Cite book|title=Turkey and the European Union: Domestic Politics, Economic Integration, and International Dynamics|first=Barry M.|last=Rubin|coauthors=Çarkoglu, Ali|publisher=Routledge (UK)|year=[[2003]]|isbn=0-7146-5402-7|url=http://books.google.com/?id=1Nxy_E8Gds4C&pg=PP1&lpg=PP1&dq=Turkey+European+Union}}
;Geographia et clima
* {{cite web|title=Climate of Turkey|author=Turkish State Meteorological Service|publisher=Turkish State Meteorological Service|accessdate=2006-12-27|year=[[2006]]|url=http://classic-web.archive.org/web/20080419130806/http://www.meteor.gov.tr/2006/english/eng-climateofturkey.aspx}}
;Oeconomia
* {{cite web|title=Turkey's evolving trade integration into Pan-European markets|first=Bartolomiej|last=Kaminski|coauthors=Ng, Francis|publisher=World Bank|format=PDF|accessdate=[[27 Decembris]] [[2006]]|date=[[1 Maii]] [[2006]]|url=http://www-wds.worldbank.org/external/default/WDSContentServer/WDSP/IB/2006/05/03/000016406_20060503112446/Rendered/PDF/wps3908.pdf}}
* {{Cite book|title=Economics and Politics of Turkish Liberalization|url=https://archive.org/details/bwb_P3-CHY-585|first=Tevfik F.|last=Nas|publisher=Lehigh University Press|year=[[1992]]|isbn=0-934223-19-X}}
* {{Cite book|title=OECD Reviews of Regulatory Refom – Turkey: crucial support for economic recovery : 2002|author=Organisation for Economic Co-operation and Development|publisher=Organisation for Economic Co-operation and Development|year=[[2002]]|isbn=92-64-19808-3|url=http://books.google.com/?id=ufYU_fR7mLgC&pg=PP1&lpg=PP1&dq=Turkey}}
* {{cite web|title=Turkey Labor Market Study|author=World Bank|publisher=World Bank|format=PDF|accessdate=[[27 Decembris]] [[2006]]|year=[[2005]]|url=http://siteresources.worldbank.org/INTTURKEY/Resources/361616-1144320150009/Labor_C2.pdf}}
;Demographica
* {{Cite book|title=Religion and Politics in Turkey|first=Ali|last=Çarkoglu|publisher=Routledge (UK)|year=[[2004]]|isbn=0-415-34831-5|url=http://books.google.com/?id=t5G_zw9exMQC&pg=PP1&lpg=PP1&dq=Religion+in+Turkey}}
* {{Cite book|title=The other languages of Europe: Demographic, Sociolinguistic and Educational Perspectives|first=Guus|last=Extra|coauthors=Gorter, Durk|publisher=Multilingual Matters|year=[[2001]]|isbn=1-85359-509-8|url=http://books.google.com/?id=hvmy_skUPNYC&pg=RA1-PA422&lpg=RA1-PA422&dq=%22ethnic+groups+in+turkey%22}}
* {{Cite book|title=The Alevis in Turkey: The Emergence of a Secular Islamic Tradition|first=David|last=Shankland|publisher=Routledge (UK)|year=[[2003]]|isbn=0-7007-1606-8|url=http://books.google.com/?id=lFFRzTqLp6AC&pg=PP1&lpg=PP1&dq=Religion+in+Turkey}}
* {{Cite news|title=Türkiyedeki Kürtlerin Sayisi! (Number of Kurds in Turkey!)|work=[[Milliyet]]|date=[[6 Iunii]] [[2008]]|accessdate=2008-06-07|language=Turkish|url=http://www.milliyet.com.tr/default.aspx?aType=SonDakika&Kategori=yasam&ArticleID=873452&Date=07.06.2008&ver=16}}
* {{cite web|title=2000 Census, population by provinces and districts|author=Turkish Statistical Institute|publisher=Turkish Statistical Institute|format=XLS|accessdate=2006-12-11|year=[[2000]]|url=http://www.die.gov.tr/nufus_sayimi/2000tablo5.xls|archiveurl=http://web.archive.org/web/20061207220323/http://www.die.gov.tr/nufus_sayimi/2000tablo5.xls|archivedate=2006-12-07}}
;Cultura
* {{Cite book|title=A History of Ottoman Architecture|url=https://archive.org/details/historyofottoman0000good_u7g7|first=Godfrey|last=Goodwin|publisher=Thames & Hudson|year=[[2003]]|isbn=0-500-27429-0}}
* {{Cite book|title=Social Theory and Later Modernities: The Turkish Experience|first=Ibrahim|last=Kaya|publisher=Liverpool University Press|year=[[2003]]|isbn=0-85323-898-7|url=http://books.google.com/?id=0Iy7pJBRgjYC&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Turkish+culture}}
== Bibliographia addita ==
* Feroz Ahmad, ''Geschichte der Türkei''. Magnus, [[Assindia]]e 2005, ISBN 3-88400-433-6.
* Ciğdem Akkaya, Yasemin Özbek, Faruk Şen.[[1998]]. ''Länderbericht Türkei.'' Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt.
* Gazi Çağlar.[[2004]]. ''Die Türkei zwischen Orient und Okzident. Eine politische Analyse ihrer Geschichte und Gegenwart.'' Unrast, Münster/ ISBN 3-89771-016-1.
* Bozarslan, Hamit. [[2008]]. Turkey: Postcolonial discourse in a non-colonised state. In ''Historical Companion to Postcolonial Literatures: Continental Europe and its Colonies,'' ed. Poddar, Prem, et al. Edimburgi: Edinburgh University Press.
* Mango, Andrew. [[2004]]. ''The Turks Today.'' Overlook. ISBN 1-58567-615-2.
* Cem Özdemir, ''Die Türkei. Politik, Religion, Kultur.'' Beltz & Gelberg, Weinheim 2008 ISBN 978-3-407-75343-4.
* Pope, Hugh, et Nicole Pope. [[2004]]. ''Turkey Unveiled.'' Overlook. ISBN 1-58567-581-4.
* Revolinski, Kevin. [[2006]]. ''The Yogurt Man Cometh: Tales of an American Teacher in Turkey.'' Citlembik. ISBN 9944-424-01-3.
* Roxburgh, David J., ed. [[2005]]. ''Turks: A Journey of a Thousand Years, 600–1600.'' Londinii: Royal Academy of Arts. ISBN 1-903973-56-2.
* Christian Rumpf, ''Recht und Wirtschaft der Türkei.'' 2a ed. Global Local, Stuttgart 2009, ISBN 978-3-9811781-2-8.
* Stefan Stautner, ''Türkei. Europa oder Orient?: Repräsentation der Türkei zwischen Europa und Orient.'' Rhombos, Berlin 2004, ISBN 3-937231-33-1.
* Udo Steinbach, ''Die Türkei im 20. Jahrhundert. Schwieriger Partner Europas.'' Gustav Lübbe, [[Gladbacum Montense|Gladbaco Montensi]] 1996, ISBN 3-7857-0828-9.
* Udo Steinbach, ''Geschichte der Türkei.'' C. H. Beck, München 2007, 4a ed., ISBN 3-406-44743-0.
* Udo Steinbach, ed. [[2012]]. ''Länderbericht Türkei.'' Bonnae: Bundeszentrale für politische Bildung. ISBN 978-3-8389-0282-1
* ''Turkey: A Country Study.'' [[1996]]. Federal Research Division, Library of Congress. ISBN 0-8444-0864-6.
* Türkische Nachrichtenagentur: ''Türkei Almanach 2006.'' Ankara 2006, ISBN 975-19-3898-8.
{{NexInt}}
* [[Çatalhöyük]], [[Çayönü]], [[Göbekli Tepe]], [[Hacılar]], [[Hallan Çemi]], [[Nevali Çori]]
* [[Imperium Ottomanicum]]
* [[Eurymedon]]
* [[Index Fontium Latinorum de Turcis]]
* [[Kemal Ataturk]]
* [[Litterae Turcicae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Turkey|Turciam}}
{{Grc|Τουρκία}}
{{Fontes geographici}}
* [http://www.tccb.gov.tr/pages/ Situs publicus Praesidatus Reipublicae Turciae]
* Bibliography [https://web.archive.org/web/20080419142034/http://www.au.af.mil/au/aul/bibs/turkey07.htm ''Turkey.''] Muir S. Fairchild Research Information Center, Air University, zusammengestellt im September 2007 von Stephen B.T. Chun (engl.)
* [https://web.archive.org/web/20120609183758/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/turkey.htm Turcia] ex ''UCB Libraries GovPubs''
* [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17988453 De Turcia,] apud ''[[BBC]] News''
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/609790/Turkey De Turcia,] apud ''[[Encyclopaedia Britannica]]''
* [http://goturkey.com Situs publicus de periegesi in Turcia,]
* [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=TR "Key Development Forecasts for Turkey,"] apud ''International Futures''
{{Asia}}
{{Europa}}
{{Capsae collectae|Turcia|politica|{{Praesides Turciae}}{{Primi ministri Turciae}}{{Ministri rerum externarum Turcici}}{{Consilium Turcicum Erdoğan 2018–}}}}
[[Categoria:Condita 1923]]
[[Categoria:Respublicae]]
[[Categoria:Turcia|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}
6du9orjd9da7qrhojcaneu9iya9h6yn
1998
0
2275
3981453
3979628
2026-08-15T20:35:24Z
Cyprianus Marcus
66550
3981453
wikitext
text/x-wiki
{{Decennium|200|MCMXCVIII}}
== Eventa ==
* [[21 Maii]] - [[Indonesia]]e praesidens [[Suharto]] magistratum abdicavit, postquam multi cives id viis et foris postulaverant.
* [[3 Iunii]] - In Germania apud Eschede commune casus gravissimus ferriviarius accidit, in quo CI homines necati sunt.
*[[20 Novembris]] - [[Zaria]], prima [[Statio spatialis internationalis|stationis internationalis pars]], introducta est in spatium per [[Proton-K Rocket]] Russianum ex urbe [[Baiconur]]e.
== Nati ==
* [[19 Aprilis]] - [[Patricius Laine]], lusor [[alsulegia glacialis|alsulegiae glacialis]] [[Finnia|Finnicus]].
* [[7 Maii]] - [[MrBeast|Iacobus (MrBeast) Donaldson]], celebritas interretialis [[CFA|Americanus]].
* [[16 Iunii]] - [[Ritsu Doan]], pedilusor [[Iaponia|Iaponicus]].
* [[8 Iulii]] - [[Jaden Smith]], actor [[CFA|Americanus]].
* [[8 Augusti]] - [[Ioannes Mendes]], cantor [[Canada|Canadianus]].
* [[7 Septembris]] - [[Damianus Hardung]], actor [[Germania|Germanicus]].
* [[28 Octobris]]
** [[Nolan Gould]], actor Americanus.
** [[Sokayna Talhi]], athleta [[Marocum|Maroccana]].
== Mortui ==
=== Mense Februario ===
* [[8 Februarii|8]] - [[Enoch Powell]], politicus et philologus [[Anglia|Anglicus]]; natus est anno [[1912]].
* [[9 Februarii|9]] - [[Mauritius Schumann]], vir publicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1911]].
* [[17 Februarii|17]]
** [[Ernestus Jünger]] scriptor [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1895]].
** [[Ernestus Käsemann]], [[theologus]] [[Protestantes|Lutheranus]]; natus est anno [[1906]].
* [[27 Februarii|27]] - [[Georgius Herbertus Hitchings]], biochemicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1905]]
=== Mense Martio ===
*[[15 Martii|15]] - [[Sebastianus Rodrigues Maia]], notissimus cantor et musicus [[Brasilia|Brasiliensis]]; natus est anno [[1942]].
=== Mense Aprili ===
* [[15 Aprilis|15]] - [[Pol Pot]], dictator [[Cambosia]]nus; natus est anno [[1925]].
* [[19 Aprilis|19]] - [[Octavius Paz]], scriptor [[Mexicum|Mexicanus]]; natus est anno [[1914]].
=== Mense Maio ===
* [[2 Maii|2]] - [[Iustinus Soni Fashanu]], pedilusor [[Regnum Unitum|Britannicus]] mortem sibi conscivit; natus est anno [[1961]].
* [[4 Maii|4]] - [[Theodorus Oberländer]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[CDU]]; natus est anno [[1905]].
* [[6 Maii|6]] - [[Ericus Mende]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[FDP]]; natus est anno [[1916]].
* [[14 Maii|14]] - [[Franciscus Sinatra]], cantor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1915]].
* [[15 Maii|15]] - [[Ricardus Jaeger]], vir publicus [[Germania|Germanicus]] et sodalis [[CSU]];natus est anno [[1913]].
* [[28 Maii|28]] - [[Philippus Hartman]], comicus [[Canada|Canadianus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1948]].
=== Mense Iunio ===
* [[21 Iunii|21]] - [[Anastasius Albertus Ballestrero]], [[archiepiscopus]] [[Barium (Italia)|Barii]] et [[Taurinum|Taurini]] ac [[cardinalis]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]]; natus est anno [[1913]].
=== Mense Augusto ===
* [[5 Augusti|5]] - [[Theodorus Živkov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]]; natus est anno [[1911]].
=== Mense Septembri ===
* [[9 Septembris|9]] - [[Lucius Battisti]], cantor [[Italia|Italicus]]; natus anno [[1943]].
=== Mense Octobri ===
* [[20 Octobris|20]] - [[Gerhardus Jahn]], vir publicus [[Germania|Germanicus]] et sodalis [[SPD]]; natus est anno [[1927]].
=== Mense Novembri ===
* [[18 Novembris|18]] - [[Aurelius de Lira Tavares]], dux militum et vir publicus [[Brasilia]]nus; natus est anno [[1905]].
=== Mense Decembri ===
* [[7 Decembris|7]] - [[Martinus Rodbell]], [[biochemia]]e et [[endocrinologia]]e peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1925]].
* [[11 Decembris|11]] - [[Maximilianus Streibl]], vir publicus et praeses ministrorum [[Bavaria]]e; natus est anno [[1932]].
== Cultura popularis ==
===Radiophonia===
*''[[King Street Junior]]'' series radiophonica [[BBC Radio]] ultimo emissa (inccepta [[1985]]).
=== Musica ===
* [[Deathspell Omega]] grex musicus [[Francia|Francicus]] conditus est.
* [[GO!GO! 7188]] grex musicus [[Iaponia|Iaponicus]] conditus est.
* [[Maharishi]] [[grex musicus]] [[Cambria|Cambricus]] conditus est.
=== Ludi Electronici ===
* [[The Legend of Zelda: The Ocarina of Time]] ([[Iaponia]])
8ewgotgl55u2sphb8zgaatl2v4km6ek
Nederlandia
0
2714
3981365
3981323
2026-08-15T13:05:26Z
IacobusAmor
1163
~ (1K)
3981365
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa civitatis Vicidata}}
'''Nederlandia'''<ref>[http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/apost_letters/1992/documents/hf_jp-ii_apl_19920425_in-florenti-nederlandiae_lt.html In florenti Nederlandiae].</ref> (-ae, ''f.''), sive '''Batavia'''<ref>Standaard Woordenboek Nederlands-Latijn, Standaard Uitgeverij, 1999.</ref><ref> Apud nonnullos "[[Hollandia]]", sed haec nomen sensum restrictiorem proprie habet: {{Graesse}}—Hollandia, Hollandensis terra, Hollandria, Hollandrienses, Holandrini, Ollandia, Batavi</ref><ref>De nomine ''Belgium'' olim pro hac [[regio]]ne usitatum, vide [http://search.ugent.be/meercat/x/bkt01?q=900000161143 hic]{{Nexus deficit|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [http://www.maasniel.nl/Kaarten/belgium_foederatum_voor_1860%20info.htm hic,] et [http://books.google.com/books?id=ja0OAQAAIAAJ&q=rex+belgii++belgium&dq=rex+belgii++belgium&hl=en&sa=X&ei=svqlUcSOOYWM9ASbjIH4BA&ved=0CFQQ6AEwBQ Google Books.]</ref> ([[Batavice]] ''Nederland'' ; [[Frisice|Frisice occidentalis]] ''Nederlân''), est [[civitas]] in [[Europa Occidentalis|Europa Septentrio-Occidentali]] sita et maxima [[Regnum Nederlandense|Regni Nederlandensis]] pars. [[Civitas]] est [[monarchia constitutionalis|monarchia parlamentaria]], [[Gulielmus Alexander|Gulielmo Alexandro]] [[rex|rege]]. Terrae Nederlandenses [[Mare Germanicum]] ad [[septentrio]]nalem [[occidens|occidentemque]], [[Belgium]] ad [[meridies|meridiem]], et [[Germania]]m ad [[oriens|orientem]] adiacent, et [[Dania]]m, [[Norvegia]]m, et [[Britanniarum Regnum]] trans [[mare]]. [[Caput (urbs)|Caput]] [[regnum|regni]] [[Amstelodamum]] et sedes administrationis [[Haga]] est.
== Nomen ==
Omnis Nederlandia saepe in [[lingua|linguis]] externis '''Hollandia''' appellatur, quamquam [[Hollandia Septentrionalis]] et [[Hollandia Australis]] solum [[duo|duae]] ex reipublicae [[provincia|provinciis]] sunt.<!--(Vide [[Nederlandia (termini)|Termini ''Nederlandiae'']]).-->
== Res politicae ==
===Regnum Nederlandense===
{{main|Regnum Nederlandense}}
'''Regnum Nederlandense''' ([[Batavice]] ''Koninkrijk der Nederlanden'') est [[civitas sui iuris]] quae Nederlandiam sensu stricto, [[Aruba]]m, [[Insula Curacensis|Curacensem]], et [[Insula Sancti Martini|Insulam Sancti Martini]] (partem Batavicam) comprehendit. Territoriorum formantium numerus et extensio saepe per historiam mutaverunt. Eius [[dux civitatis]] est [[Index Principum Regumque Nederlandiae|Monarcha Nederlandensis]], in praesenti [[Gulielmus Alexander]]. Insulae [[Insula Boni Aëris|Boni Aëris]], [[Statia]]e et [[Saba (insula)|Sabae]] in [[Mare Caribaeum|Mari Caribaeo]] sitae nunc communia Nederlandiae sensu stricto sunt ac non partes sui iuris Regni Nederlandensis. <ref>Rectio Nederlandica: [https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/caribische-deel-van-het-koninkrijk/vraag-en-antwoord/waaruit-bestaat-het-koninkrijk-der-nederlanden Partes Regni] (''Batave'').</ref>
=== Regnum in Europa ===
[[Fasciculus:Netherlands.jpg|thumb|upright=1|left|Nederlandia in uno [[photographema]]te visa: multa [[vehiculum|vehicula]] praeter agrum et [[moles (agger)|molem]] ex [[palus|paludine]] factum (''Grote Polder''), [[canalis|canalem]], antiquas novasque [[ventimola]]s, et [[flos|flores]] commeant.]]
Nederlandia est una e primis [[tellus|orbis terrarum]] [[democratia|democratiis]] et una e [[civitas|civitatibus]] conditoribus [[Unio Europaea|Coniunctionis Europaeae]], [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationis ex pacto Atlantico Septentrionali]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], [[Organizatio co-operationis oeconomicae et evolutionis]], et [[Syndicatus Mercaturae Mundanae]]. Nederlandia, [[Belgica]], et [[Luxemburgia]] una sunt coniunctio [[oeconomia|oeconomica]], nomine [[Benelux]]. Nederlandia est sedes [[quinque]] fororum [[iudex|iudiciis]] inter [[civitas sui iuris|civitates sui iuris]] consecratorum: [[Perenne Arbitrationis Iudicium|Perennis Arbitrationis Iudicii]], [[Iudicium inter Civitates|Iudicii inter Civitates]], [[Iudicium Criminale inter Gentes pro Iugoslavia Pristina|Iudicii Delictorum inter Gentes pro Pristina Iugoslavia]], [[Internationale Delictorum Iudicium|Internationalis Delictorum Iudicii]], et [[Eximium Libani Tribunal|Eximii Libani Tribunalis]]. Prima quattuor iudicia [[Haga]]e sinuntur, sicut est Coniunctionis Europaeae [[scientia (ratio)|scientiae]] delictorum opera ([[Europol]]) et iudicialis auxilii opera ([[Eurojust]]); ideo [[urbs]] a multis appellatur legitimum orbis terrarum caput.<ref>Van Krieken et McKay 2005. "In the 1990s, during his term as United Nations Secretary-General, Boutros Boutros-Ghali started calling The Hague the world's legal capital."</ref> Fundamenta [[oeconomia]]e Nederlandensis sunt [[capitalismus]] in [[mercatus (oeconomia)|mercatu]] conditus, quare Nederlandia quinta decima ex 157 civitatibus numeratur, secundum [[Index Libertatis Oeconomicae|Indicem Libertatis Oeconomicae]].<ref>[https://web.archive.org/web/20080823212557/http://www.heritage.org/Index/country.cfm?id=Netherlands Netherlands], Index of Economic Freedom.</ref>
== Geographia ==
[[Fasciculus:The_Netherlands_compared_to_sealevel.svg|thumb|upright=0.8|[[Superficies]] Nederlandica, nisi aggeribus molibusque defenderetur.]]
Fere dimidia Nederlandiae pars minus quam [[unus|unum]] [[metrum]] super, circiter quarta pars sub [[maris aequor]]e sita est (apud [[Amstelodamum]] mensum). Loca plana [[moles (agger)|aggeribus]] fere 3000 [[chiliometrum|chiliometra]] procellarum fluctibus defenduntur. Summus terrae [[continens|continentis]] locus, Mons Vaals in extrema regione meridiana provinciae [[Limburgum (provincia Nederlandica)|Limburgi]] in confinio Nederlandiae cum [[Belgica]] et [[Germania]] 355.50 metra (super pagellam Amstelodami) situs est. Summus regni [[mons]] est Mons Scenery,{{dubsig}} 877 metrorum in Insula [[Saba (insula)|Saba]], quae est [[insula]] [[Antillae Nederlandiae|Antillarum Nederlandiae]] minima.
Multi tractus Nederlandiae, ut puta fere tota provincia [[Flevolandia (provincia)|Flevolandia]], [[mare|mari]] ablati sunt; istae terrae [[polra]]e appellantur,<ref>De nomine Latino vide Aubertus Miraeus, ''Opera diplomatica'', Bruxellis, anno 1734 {{Google Books|3FteAAAAcAAJ|p. 603 (cum nominativo ''polra'' ac accusativo ''polram'')}}.''</ref> [[Batavice]] ''polders''. Circiter quinta terrae pars aqua tecta est. [[Lacus]] maximus est [[IJsselmeer]], anno [[1932]] creatus cum sinus [[Mare Germanicum|Maris Germanici]] per [[moles (agger)|molem]] 29 [[chiliometra|chiliometrorum]] inclusus esset. Post [[secundum bellum mundanum]] moles apud mare nomine [[Opera Aestuarii]] constructae sunt.<ref>Van Evert et Iburg 2014.</ref>
[[Flumen|Flumina]] maxima sunt [[Rhenus]], [[Mosa]], [[Scaldis]]. Terram in partem [[septentrio]]nalem et meridianam dividunt, donec in ostio se denuo coniungunt (''Delta Rheni Mosaeque''), quae [[regio]] maximam mediamque civitatis format. Rhenus primo prope finem [[Rhenania Septentrionalis-Vestfalia|Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae]] diffunditur. Nomen Rheni in ostio ad ramos minores transit. Flumen principale in ostio initio [[Vacalus]], deinde [[Merivido]], tum Noord, denique Nieuwe Maas ([[Mosa Nova]]) vocatur. Alia ostii flumina sunt [[Nederrijn]], [[Lecca]], [[Isala]]. Mosa prius apud [[Gorichemium]] in Vacalum influebat, ab anno autem [[1904]], quod Mosae ostium deductum est, cum Rheni systemate non iam coniuncta in pristinum sinum nomine ''Hollands Diep'' ([[Depressio Hollandica]]). De Scalde tantum ostium, ab [[Antverpia]] in septentrionem versus situm, in Nederlandia est.
[[Ventus|Venti]] a parte meridiano-occidentali flare solent, qui temperiem [[caelum|caeli]] maritimi [[aestas|aestate]] [[frigus|frigida]] [[hiems|hiemeque]] temperata efficiunt. In tractu occidentali ad [[Mare Germanicum]] adiacente [[clima atlanticum]] praevalet, in [[oriens|orientem]] versus vis [[oceanus|oceani]] minuitur, ut prope finem [[Germania]]e iam [[clima subatlanticum]] invenitur [[hiems|hieme]] paulo frigidiore [[aestas|aestateque]] paulo [[calor|calidiore]].
=== Urbes maiores ===
{{main|Index communium Nederlandiae}}
* [[Amstelodamum]] aut [[Amstelodanum]]: [[caput (urbs)|caput]] Nederlandiae (ibi sunt duo academiae)
* [[Enscheda]] (cum [[universitas Tuentana|universitate Tuentana]])
* [[Apeldornium]]
* [[Daventria]]
* [[Delphi (urbs Bataviae)|Delphi]] (cum academia technologiae)
* [[Dordracum]]
* [[Endhovia]] ( cum academia technologiae)
* [[Groninga (urbs)|Groninga]] (academia)
* [[Haga]] (sedes reginae gubernationisque et complurum institutionum internationalium)
* [[Lugdunum Batavorum]] (cum academia)
* [[Roterodamum]] (academia, portus tertia mundi maximaque Europae: [[Portus Roterodami]])
* [[Tilia (Nederlandia)|Tilia]] (cum academia)
* [[Traiectum ad Rhenum]] (cum academia)
* [[Ulpia Noviomagus Batavorum|Noviomagus]] (cum academia)
* [[Traiectum ad Mosam]] (cum academia)
* [[Silva Ducis]] (caput Brabantiae Septentrionalis)
* [[Svolla]] (caput Transisalaniae)
* [[Schoonebeek|Clarum Flumen]] (major productio oleorum)
=== Provinciae ===
[[Fasciculus:Map provinces Netherlands-en.svg|thumb|upright=1|[[Provinciae Nederlandiae]].]]
{{div col|2}}
* [[Frisia (provincia)|Frisia]]
* [[Groninga (provincia)|Groninga]]
* [[Drenthia]]
* [[Transisalania]]
* [[Gelria]]
* [[Brabantia Septentrionalis]]
* [[Limburgum (provincia Nederlandica)|Limburgum]]
* [[Zelandia]]
* [[Traiectum ad Rhenum (provincia)|Traiectum ad Rhenum]] vel Ultraiectum
* [[Hollandia Septentrionalis]]
* [[Hollandia Australis]]
* [[Flevolandia (provincia)|Flevolandia]]
{{div col end}}
=== Regiones ===
* [[Baduhennae lucus]], [[Felua]] (''Veluwe'')
* [[Betuwa]], [[Bathua]], [[Batua]], [[Batavi]], [[Batavorum insula]] aut [[Batawa]] (''Betuwe'')
* [[Campina]] (''Kempen'')
* [[Hollandia]]
* [[Tubantia]] (''Twente'')
=== Insulae ===
* [[Texalia]], [[Thesla]], vel [[Texla]] (''Texel'')
* [[Flevolandia Insula|Uxalia, Flevolandia Insula]] (''Vlieland'')
* [[Skylga]] (''Terschelling'')
* [[Ambla]], [[Amblum]], [[Amelandia]] (''Ameland'')
* [[Cisterciensorum Leucophaeatorum Insula]] (''Schiermonnikoog'')
=== Flumina ===
[[Fasciculus:La2-demis-netherlands.png|thumb|upright=1|[[Flumen|Flumina]] in Nederlandia.]]
* [[Dommolia]] (''Dommel'')
* [[Isala]]
* [[Isala Hollandica]]
* [[Lecca]] aut [[Leica]] (''Lek'')
* [[Linga]] aut [[Longo aqua]] (''Linge'')
* [[Merivido]] (''Merwede'')
* [[Mosa]]
* [[Rhenus]]
* [[Scaldis]]
* [[Vaconna]], [[Vechta]] aut [[Vidrus]] (''Vecht'')
* [[Vacalus]],<ref>Caesaris ''Bell. Gall.'' 4.10.2.2.</ref> Vahal,<ref>Tac. ''Ann.'' 2.6.18; Serv. ''In Verg. Aen.'' 8.727.5.</ref> Wahalis aut Wala (''Waal'')
=== Terrae transmarinae ===
==== Terrae Regni ====
* [[Aruba]]
* [[Insula Curacensis]]
* [[Insula Sancti Martini]] (pars Batava)
==== Corpora publica (communia specialia) ====
* [[Statia]]
* [[Saba (insula)|Saba]]
* [[Insula Boni Aëris]]
== Incolae ==
Nederlandiae circiter 400 incolae pro [[chiliometrum quadratum|chiliometro quadrato]] sunt, ut inter civitates [[tellus|orbis terrarum]] densissime incultas numeretur. Anno [[2009]] Nederlandia 16 493 156 incolarum habuit,<ref>[http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/bevolking/cijfers/extra/bevolkingsteller.htm ''CBS - Bevolkingsteller - Extra'' apud www.cbs.nl] Numerus incolarum Nederlandiae. Status die [[25 Ianuarii]] [[2009]]. Fons: ''Centraal Bureau voor de Statistiek.''</ref> quorum fere dimidia pars in ''Randstad'', quae est regio densissime inculta civitatis, habitant.
[[Lingua publica]] est [[Lingua Batava]], in [[Frisia]] etiam [[Lingua Frisica]]. Cum [[Germania]] et [[Belgica]] est continuum dialectale, quod dicitur, i.e. eadem linguae genera citra et trans limites harum civitatum in usu sunt. In regni partibus trans [[mare]] sitis (in [[Mare Caribicum|Mari Caribico]]) [[Lingua Batava]] est lingua publica, ad hoc etiam [[Papiamentu]] (quae lingua ex elementis linguarum [[Lingua Hispanica|Hispanicae]], [[Lingua Lusitana|Lusitanae]] [[Lingua Batava|Batavaeque]] mixta est) vel [[Lingua Anglica]]. Ex lingua Batava deducta est [[Lingua Batava Capitensis]], una ex linguis publicis in [[Africa Australis|Africa Australi]].
Nederlandensibus nulla gens corpore grandior est: proceritas media [[mas|virorum]] 1.83 metra, [[femina (sexus)|feminarum]] 1.72 metra est. Medium [[vita]]e tempus exspectatum anno [[2005]] fuit 77 anni pro viris et 82 anni pro feminis.<ref>OECD-Factbook 2008.</ref>
In Nederlandia inter 6000 et 10 000 [[Zingari|Zingarorum]] (''Sinti'' et ''Roma'') [[habitatio|habitant]].<ref>[https://web.archive.org/web/20070807223811/http://www.sintienroma.nl/index.php?pag=main&id=2 Landelijke Sinti/Roma Organisatie], imprimis:[http://www.sintienroma.nl/main2.php?id=2&subid=38 Sinti and Roma in the Netherlands]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> atque circiter 30 000 ''woonwagenbewoners'', qui dicuntur. Contemptim etiam ''kampers'' appellantur, cum ipsi appellationem ''reizigers'' praeferant. Sedem stabilem locis stativis habentes in carris ad habitandum aptis (''caravans'') vivunt, saepe reditus operibus per occasionem oblatis quaerentes. Plurimi eorum sunt posteri colonorum [[Saeculum 18|saeculorum duodevicesimi]] [[Saeculum 19|undevicesimique]], qui ad inopiam redacti sunt. Numerus eorum a fine [[Bellum Orbis Terrarum Secundum|Belli Orbis Terrarum Secundi]] ob migrationem operariam et sumptus habitationis admodum auctos valde crescebat. Lingua eorum nomine ''Bargoens'' est lingua particularis Lingua Batava innixa, aeque ac Rotwelsch vel Jenisch<ref>Cottaar 1998a, 1998b.</ref> [[Lingua Theodisca|Linguae Theodiscae]].
Homines in Nederlandiam ex toto orbe terrarum immigrati sunt. Praeter advenas e civitatibus finitimis (e.g., [[Germania]], [[Belgica]], [[Anglia]]) multi homines ex aliis terrae partibus (e.g. e [[Marocum|Maroco]], [[Turcia]]) et e pristinis coloniis ([[Indonesia]], [[Surinamia]], et [[Mare Caribicum|Mari Caribico]]) hic vivunt.
Incolae Nederlandiae, qui ipsi vel parentes extra Nederlandiam nati sunt (2007)<ref>Ad parentes: minime pater aut mater. Fons: Magistratus centralis statisticae, 2007.</ref>:
{| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="5"
|- bgcolor="#cccccc"
! '''Civitas, Territorium'''
! '''Numerus'''
! '''Percentum'''
|-
|'''Nederlandenses autochthones'''
|align="right"|'''13 187 586'''
|align="right"|'''80.6 %'''
|-
|[[Indonesia]]
|align="right"|389 940
|align="right"|
|-
|[[Germania]]
|align="right"|381 186
|align="right"|
|-
|[[Surinamia]]
|align="right"|333 504
|align="right"|
|-
|[[Marocum]]
|align="right"|329 493
|align="right"|
|-
|[[Turcia]]
|align="right"|309 000
|align="right"|
|-
|[[Antillae Nederlandiae]] et [[Aruba]]
|align="right"|129 965
|align="right"|
|-
|[[Belgica]]
|align="right"|112 224
|align="right"|
|-
|olim [[Iugoslavia]]
|align="right"|76 465
|
|-
|[[Regnum Britanniarum]]
|align="right"|75 686
|align="right"|
|-
|[[Polonia]]
|align="right"|51 339
|align="right"|
|-
|olim [[Unio Sovietica]]
|align="right"|47 450
|align="right"|
|-
|[[Res Publica Popularis Sinarum]]
|align="right"|45 298
|align="right"|
|-
|[[Iracum]]
|align="right"|43 891
|align="right"|
|-
|[[Afgania]]
|align="right"|37 230
|align="right"|
|-
|[[Italia]]
|align="right"|36 495
|align="right"|
|-
|[[Francia]]
|align="right"|33 845
|align="right"|
|-
|[[Civitates Foederatae Americae]]
|align="right"|31 154
|align="right"|
|-
|[[Irania]]
|align="right"|28 969
|align="right"|
|-
|Ceterae civitates
|align="right"|617672
|align="right"|
|-
|}
== Religio ==
[[Fasciculus:Religie in Nederland in 2008.PNG|thumb|[[Religio]]nes in Nederlandia, [[2008]]: Romano-Catholici 29 centesimae, ''Hervormd'' (Protestantes) 9%, Ecclesia Protestantium Nederlandiae (i.e. illi Protestantes, qui sunt nec ''hervormd'' nec ''gereformeerd'') 6%, ''Gereformeerd'' (Protestantes, qui strictum Calvinismum sequuntur) 4%, Mahometani 4%, alii 4%, sine denominatione religiosa 42%.]]
[[Denominatio religiosa]] pervulgata erat [[Protestantismus]]; qui autem dechristianizatione sive [[saecularisatio]]ne [[saeculum 20|saeculi vicensimi]] ad [[religio]]nem minoritatis redactus est, ut hodie numero fidelium ab [[Ecclesia Catholica Romana]] superatur. [[Protestantes]] Nederlandiae plurimi [[Calvinismus|Calvinismum]] sequuntur.
[[Fasciculus:Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk (Dordrecht, The Netherlands).jpg|left|thumb|Ecclesia magna sive Ecclesia Beatae Mariae Virginis [[Dordracum|Dordraci]], in provincia [[Hollandia Australis|Hollandia Australi]]. Ab anno [[1572]] ecclesia olim [[Ecclesia Catholica Romana|Catholica]] in manibus [[Protestantes|Protestantium]] est. [[Calvinismus|Calvinismi]] est parcus ornatus imaginibus [[Sanctus|sanctorum]] ablatis.]]
[[Saeculum 19|Saeculo undevicesimo]], duae in Nederlandia denominationes [[Calvinismus|Calvinisticae]] profectae sunt, altera moderatior ''Hervormden Kerken'' (Ecclesia Reformata), quae numeris fidelium anteibat, altera severior ''Gereformeerde Kerken in Nederland'' (Ecclesia Reformata Nederlandiae). Ambo verba (''hervormden'' et ''gereformeerde'') ''reformatus'' valent et initio sine discrimine in usu erant. Regina ''hervormd'' est; cum autem ecclesiae [[Protestantes]] synodis reguntur, domui regiae numquam regentis locus obtiguit. Ab anno [[2004]] exstat ''Ecclesia Protestantium Nederlandiae'', quae utramque disciplinam amplectatur. Sunt autem (imprimis severiores), qui autonomi manere velint.
Secundum statisticam ecclesiarum<ref>[http://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/953535E3-9D25-4C28-A70D-7A4AEEA76E27/0/2008e16pub.pdf CBS.nl], die 12 Maii 2010</ref> religio maxima est [[Religio Christiana]]: [[Ecclesia Catholica Romana]] 27.0 centesimae et [[Protestantismus]] 16.6 centesimae. Igitur paulo minus quam 44 centesimae Nederlandensium cuivis ecclesiae adhaerebant, circiter 5.7 centesimae incolarum [[Religio Islamica|Religioni Islamicae]], circiter 1.3 centesimae [[Hinduismus|Hinduismo]] et circiter 1 centesimae [[Buddhismus|Buddhismo]]. Fere 48.4 centesimae vel fere dimidia incolarum pars nullae denominationi sive religioni adhaerebat (status die 31 Decembris [[2005]]).
Etiam annis sequentibus ecclesiae maiores fideles amissi sunt.
Aliae ecclesiae Christianae minus quam 1 centesima incolarum complectuntur. Sunt variae ecclesiae reformatae, [[Baptistae]] et [[Mennonitae]] (''Algemene Doopsgezinde Sociëteit''). Tempore [[Reformatio]]nis Nederlandia erat locus medius [[Anabaptistae|Anabaptistarum]] (vide: [[Menno Simons]]). Aliae minoris numeri denominationes sunt [[Mahometanus|Mahometani]], [[Iudaei]], [[Hinduismus|Hindu]] (imprimis e [[Surinamia]]) et [[Buddhismus|Buddhistae]].
[[Fasciculus:Nederlandgodsdienst1849-de.PNG|thumb|[[Religio]]nes Nederlandiae anno [[1849]].]]
Secundum Medium Statisticae Magistratum (Nederlandice ''CBS''), numerus Catholicorum et Protestantium paulo maior est:
* 29% [[Ecclesia Catholica Romana]]
* 21% [[Protestantismus]] (''hervormd'', et Lutherana)
* 9% Aliae religiones (5,8 % [[Religio Islamica]], 0.6% [[Hinduismus]], porro [[Buddhismus]], [[Iudaei]], et aliae ecclesiae Christianae)
* 42% Sine [[Denominatio religiosa|denominatione religiosa]]
Incolae Nederlandiae [[septentrio]]nalis et [[occidens|occidentalis]] [[Protestantes]] esse solebant, cum in regionibus meridionalibus et orientalibus [[Ecclesia Catholica Romana|Romano-Catholici]] praevalebant. Medio in territorio est ''Bijbelbelt'' (''zona biblica''), quae dicitur, ubi [[Calvinismus|Calvinismo]] severiori (''gereformeerden Kerken'') maior incolarum numerus adhaeret. Romano-Catholici adhuc in regionibus a ''zona biblica'' in meridiem versus maioritatem incolarum formant (> 70 % [[Limburgum (provincia Nederlandica)|Limburgi]]). A zona biblica in septentrionem et occidentem versus ii, qui denominatione religiosa carent, praevalent.
== Historica terrarum Nederlandiae evolutio ==
<gallery caption="Geologia Nederlandiae usque ad annum 800">
Fasciculus:5500vc ex leg.jpg|Nederlandia [[5500 a.C.n.]]
Fasciculus:3850vc ex leg copy.jpg|Nederlandia [[3850 a.C.n.]]
Fasciculus:2750vc ex leg copy.jpg|Nederlandia [[2750 a.C.n.]]
Fasciculus:500vc ex leg copy.jpg|Nederlandia [[500 a.C.n.]]
Fasciculus:50nc ex leg copy.jpg|Nederlandia anno [[50]]
Fasciculus:800nc ex leg.jpg|Nederlandia anno [[800]]
</gallery>
=== Historiae Nederlandiae ab initio usque ad Medium Aevum ===
[[Fasciculus:2005-07 Emmen Hunebed.JPG|thumb|[[Sepulcrum|Sepulcra]] praehistorica (''hunebedden'') apud ''Emmen'' in provincia [[Drenthia]].]]
Loca Nederlandiae hodiernae iam [[Aevum glaciale|Aevo glaciali]] habitata erant. Reliquiae notissimae huius temporis sunt ''hunebedden,'' magna monumenta sepulcralia [[lapis|lapidea]] [[Neolithicum|Neolithici]] in provincia [[Drenthia]].
Ab anno [[50 a.C.n.]] [[Romani antiqui|Romani]] tractus Nederlandiae meridonalis occupaverunt et primas urbes condiderunt (inter eas [[Traiectum ad Rhenum|Ultraiectum]], [[Ulpia Noviomagus Batavorum|Noviomagum]] et [[Traiectum Mosae]]; [[regio]] pars provinciae [[Germania Inferior|Germaniae Inferioris]] facta est. Cum [[Rhenus]] limes naturalis inter Romanos et barbaricum esset, [[Frisia]] et sedes aliarum gentium in territorio Nederlandiae septentrionalis habitantium extra imperium Romanum manebant.
Fere ab anno [[290]] [[Franci]] in loca a Rheno in meridiem versus invaserunt. Quibus [[Flavius Claudius Iulianus]], qui postea imperator electus est, quod depelli nequiverunt, anno [[355]] sedem conciliavit, ea condicione, ut ei foederati servirent.
[[Imperium Romanum|Imperio Romano]] lapso [[Frisi]] in litorali, [[Saxones]] in orientali, [[Franci]] autem in meridionali parte Nederlandiae habitabant. Post saecula turbulenta eaedem regiones partes [[Regnum Francorum|Regni Francorum]] factae et [[Carolus Magnus|Carolo Magno]] regnante Christianizatae sunt. Tum, postquam [[Regnum Francorum]] divisum est, ad [[Regnum Medium]] et denique ad [[Imperium Romanum Sacrum]] venerunt.
Nederlandiae [[pagus Flandrensis]] institutus fuit cuius primus [[comes]] [[Balduinus Flandriae]] electus est.
=== A saeculo quinto decimo exeunte usque ad libertatem partam (1648) ===
[[Fasciculus:William I, Prince of Orange by Adriaen Thomasz. Key Rijksmuseum Amsterdam SK-A-3148.jpg|thumb|upright=0.6|[[Gulielmus Auriacus]] princeps, ad [[1575]].]]
[[Saeculum 15|Saeculo quinto decimo]] exeunte terrae Nederlandicae hereditate [[Habsburgi]]s obtigerunt. Imperatore [[Carolus V (imperator)|Carolo V]], qui et rex [[Hispania]]e fuit, terra in sedecim provincias divisa etiam [[Belgica]]m (Principatu Episcopatu [[Leodicum|Leodiensi]] excepto) partesque [[Francia]]e septentrionalis atque [[Germania]]e occidentalis comprehendebat.
Ubi [[Philippus II (rex Hispaniae)|Philippus II]] rex, qui [[Protestantes]] Belgicis in provinciis persecutus erat, novis legibus vectigalibusque, quae omnibus locis aequalia essent, administrationem unam et unicam instituere voluit, die 15/16 Iulii [[1572]] legatos plurimarum urbium comitatus [[Hollandia]]e [[Dordracum]] (in aedificium ''Het Hof'' nominatum) convenerunt et libertatem ab [[Hispania]] decreverunt. [[Gulielmus Auriacus|Gulielmum Auriacum]] ducem fecerunt.
Post [[Unio Ultraiectensis|unionem Ultraiectensem]] (die [[23 Ianuarii]] [[1579]]) et declarationem libertatis diei [[26 Iulii]] [[1581]] bello octoginta annorum contra [[Habsburgi|Habsburgos]] confecto libertas formalis [[Instrumentum Pacis Monasteriensis|Instrumento Pacis Monasteriensi]] die 15 Maii [[1648]] sancita est, quo Nederlandia (item ac [[Helvetia]]) societatem [[Imperium Romanum Sacrum|Sacri imperii]] reliquit. Haec dies natalis Nederlandiae hodiernae habetur.
=== Belgii Confoederati Respublica ===
Exinde Nederlandia sive Germania Inferior<ref>Johann Christoph Becmann, ''Historia Orbis Terrarum, Geographica et Civilis'' (Francofurti, Lipsiae, 1698), 207. In interreti: [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/becmann/becmann1/jpg/s221.html ''Becmann, Johann Christoph: Historia Orbis Terrarum, Geographica et Civilis. - Frankfurt <Main>; Leipzig, 1698.'' apud www.uni-mannheim.de].</ref> [[Saeculum 17|saeculo septimo decimo]] sub nomine ''Belgii Confoederati Respublica''<ref>Ibidem.</ref> sive ''Respublica Belgii Uniti''<ref>Vries, Gerardus de: Historia introducti in Provincias, quas deinceps Respublica Belgii Uniti comprehendit, iuris Romani, Lugduni Batavorum 1839.</ref> (veterem appellationem ''Belgii'' ita conservans) classi forti innixus potentia maxime crevit coloniis mercaturaeque locis toto orbi terrarum condendis. Inter fundationes notissimas [[Novum Amstelodamum]], postea [[Novum Eboracum]], erat. In [[Asia|Asiá]], [[Societas Indiae Orientalis Batava|Societas Indiae Orientalis]] vim Nederlandiae propagavit, anno [[1800]] post societatis ruinam, eius [[territorium (pars administrativa)|territorium]] in coloniam nomine ''Indiarum Orientalium Nederlandiae'' ([[Batavice]] ''Nederlands-Indië'' ; nunc [[Indonesia]]) redactum est; [[liber]] celeberrimus ''Max Havelaar'' a [[Multatuli]] scriptus de his coloniis tractat. Etiam in [[America Australia|America Australi]] ([[Surinamia]]) et in [[Mare Caribicum|Caribaeo]] (Aruba, Bonus Aër, [[Insula Curacensis]],<ref>{{CathHierDiocese|will}}.</ref> [[Saba (insula)|Saba]], Sanctus Eustatius, Sanctus Martinus) coloniae constitutae sunt, quae hodie libertatem nactae ad [[Regnum Nederlandiarum]] pertinent, quae e tribus partibus constat: Nederlandia, [[Aruba]], [[Antillae Nederlandiae]].
=== Tempus Napoleonicum et saeculum undevicesimum ===
[[Fasciculus:Koninkrijk.png|thumb|Evolutio territorialis [[1806]] usque ad hunc diem.]]
Anno [[1795]], [[Francia]] adiutrice ''Respublica Batava'' condita est, quam anno [[1806]] [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo I imperator]] in ''Regnum Hollandiae'' commutavit, cuius rex Ludovicus Napoleo Bonaparte, unus e fratribus imperatoris, factus est (ut rex Hollandiae [[Ludovicus I (rex Hollandiae)|Ludovicus I]] appellatus). Quod [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleo]] non probavit, quomodo frater eius regnum novum moderaretur, anno [[1810]] ''Regno Hollandiae'' dissoluto Nederlandiam [[Francia]]e adiunxit.
Nederlandia libertatem anno [[1813]] recuperavit. [[Gulielmus I (rex Nederlandiae)|Gulielmus I.]] domus Oranje-Nassau princeps [[sui iuris]], anno [[1815]] rex Nederlandiae factus est. [[Consilium Vindobonense|Consilio Vindobonensi]] anno [[1815]] territorium [[Belgica]]e hodiernae regno adiunctum est, quo fieret, ut [[Francia]] a septentrionibus in posterum a civitate forti terminata sit. [[Constitutio]] tum sancita quamvis multis modis mutata adhuc valet. Mutatio maximi momenti fuit, cum anno [[1848]] ministri quibus res praestandae erant, introducti sunt, quo facto via ad [[Parlamentarismus|parlamentarismum]] patefacta est.
[[Belgica]] post seditionem anni [[1830]] ortam libertatem nacta est, quam [[Gulielmus I (rex Nederlandiae)|Gulielmus I]] tandem anno [[1839]] agnovit.
Rex Nederlandicus ab anno [[1815]] etiam Magnus Dux [[Luxemburgum|Luxemburgi]] erat, ubi [[Lex Salica]] feminas a regimine exclusit. Cum [[Gulielmus III (rex Nederlandiae)|Gulielmus III]], qui anno [[1890]] e vita cessit, filiis iam antea mortuiis solam filiam (reginam [[Gulielmina (regina Nederlandiae)|Gulielminam]]) reliquit, Gulielmi consobrinus [[Adolphus de Nassau]] curam Magni Ducatus suscepit.
=== Saeculum vicensimum ===
Nederlandia [[Bellum Orbis Terrarum Primum|Bello mundano primo]] [[Neutralitas|neutralis]] manebat, bello confecto [[Germania]]e imperatori [[Gulielmus II (Imperator Germaniae)|Gulielmo II]] exsilium praebebat.
Etiam [[Bellum Orbis Terrarum Secundum|Bello mundano secundo]] Nederlandia neutrius partis erat, sed [[Adolphus Hitler]] Nederlandiam, [[Belgica]]m, [[Luxemburgum]]que occupari iussit, ut [[Francia]]m a septentrionibus adgredi posset.
A mense Maio [[1940]] usque ad mensem Aprilem [[1945]], Nederlandia ab exercitu [[Germania|Germanico]] occupata est. Familia regalis in [[Anglia]]m fugaverat. ''Motus gentilicio-socialisticus'' (''Nationaal-Socialistische Beweging, NSB'') rectore ''Antonius Hadrianus Mussert'' (''Anton Adriaan Mussert'') cum copiis Germanis conlaboravit, circiter 60 000 cives Nederlandici sua sponte in exercitu nomine [[SS|Waffen-SS]] serviebant, maxima autem incolarum pars [[Nazismus|Nazismo]] inimica erat. Quare anno [[1941]], cum persecutio [[Iudaei|Iudaeorum]] ingravesceret, ad [[Iudaei|Iudaeos]] adiuvandos mense Februario [[operistitium]] exortum est, quod autem vi multoque sanguine oppressum est. Notissimus est casus [[Anna Frank|Annae Frank]].
In [[Asia|Asiá]], armis [[Iaponia|Iaponicis]] condicione positis statim (i.e., die [[17 Augusti]] [[1945]]) [[Indonesia]] libera declarata, sed tantum die [[27 Decembris]] [[1949]] pugnis crudelibus interpositis formaliter agnita est. Occidentalis insulae [[Nova Guinea|Novae Guineae]] pars usque ad annum [[1962]] Nederlandensis manebat.
Annis [[1949]]–[[1963]], aliqua communia [[Germania|Respublicae Foederatae Germaniae]] a Nederlandia administrata sunt. Consilia regiminis Nederlandici has et alias regiones Germaniae sibi adiungendi (''Consilium Bakker-Schut'') non ex sententia successerunt.
Mense Aprili [[1951]] Nederlandia, [[Germania|Respublica Foederata Germania]], [[Italia]], [[Belgica]], et [[Luxemburgum]] [[Foedus Parisianum|Foedere Parisiano]] creaverunt [[Communitas Europaea carbonis et chalybis|Communitatem Europaeam carbonis et chalybis]] (ex qua postea [[Unio Europaea]] profecta est). Hae civitates etiam inter conditores [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationis ex pacto Atlantico Septentrionali]] erant.
Mense Februario [[1953]], ingentibus procellis fluctibusque tractus meridio-occidentalis Nederlandiae devastata est, 1853 homines mortui sunt.
Nederlandia erat inter conditores unionis oeconimicae nomine [[Benelux]] (ab anno [[1944]] excogitata, die [[3 Februarii]] [[1958]] comprobata et a die [[1 Novembris]] [[1960]] in vigore).
Anno [[1980]] regina [[Beatrix (regina Nederlandiae)|Beatrix]] reginae [[Iuliana (regina Nederlandiae)|Julianae]], qui septuagensima unum annos nata resignaverat, successit.
[[Pim Fortuyn|Guilielmo (aut Pim) Fortuyn]], homine rerum politicarum perito, die [[6 Maii]] [[2002]] et [[Moderator cinematographicus|moderatore cinematographico]] [[Theodorus van Gogh|Theodoro van Gogh]] die [[2 Novembris]] [[2004]] caesis civitas maxime concussa est; ecclesiae [[Religio Islamica|islamicae]] [[Religio Christiana|christianaeque]] inflammatae sunt.
Ab anno [[2002]] in Nederlandiá [[matrimonium hominum eiusdem sexus|matrimonia inter homines eiusdem sexús]] secundum legem accepta sunt, qua re Nederlandia prima in orbe terrarum civitas ad [[homophylophilia]]m matrimonio adaequandam tradito facta est.
== Cultura ==<!--
:''Vide'' [[Cultura Nederlandiae]]-->
<gallery>
Fasciculus:VanGogh-starry night ballance1.jpg|''[[Nox stellans]],'' [[pictura]] a [[Vincentius van Gogh|Vincentio van Gogh]] (1854–1890) picta.
Fasciculus:SouvenirKlompjes1212.jpg|[[Calceus|Calcei]] [[lignum|lignei]].
Fasciculus:Molen de 1100 Roe in de sneeuw, Amsterdam.jpg|[[Mola venti]].
Fasciculus:Keukenhof tulips.JPG|[[Tulipa]]e apud [[Horti Keukenhof|Hortos Keukenhof]].
</gallery>
{{NexInt}}
* [[Associatio Esperantica Bataviae]]
* [[Historia Nederlandiae]]
* [[Index communium Nederlandiae]]
* [[Index Principum Regumque Nederlandiae]]
* [[Litterae Nederlandicae]]
* [[Portus Roterodami]]
* [[Societas Aeronautica Regalis Nederlandica]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
;Statistica
* [[Centraal Bureau voor de Statistiek]] (2006). [http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?VW=T&DM=SLEN&PA=7068eng&D1=69-134&D2=(l-11)-l&HD=081103-1603&LA=EN Health statistics,] statline.cbs.nl. Nexus die 2007-06-17 confirmatus.
* {{cite news |url=http://www.economist.com/countries/Netherlands/profile.cfm?folder=Profile%2DEconomic%20Structure |title=The Netherlands: Economic structure|publisher=''The Economist''.}}
;Topographia
* Maurits Gysseling, ''Toponymisch Woordenboek van België, Nederland, Luxemburg, Noord-Frankrijk en West-Duitsland (vóór 1226)''. 1960 [http://bouwstoffen.kantl.be/tw/ recensio interretialis]
;Commentarii
* {{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1043423.stm|title=Country profiles: The Netherlands|publisher=BBC | date=2010-03-03}}
* {{cite web|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3204.htm|title=Background Note: The Netherlands|publisher=[[United States Department of State]]}}
* {{cite news |url=http://www.economist.com/countries/Netherlands/profile.cfm?folder=Profile%2DPolitical%20Forces
|title=The Netherlands: Political forces|publisher=''The Economist''|accessdate=2007-06-20}}
* {{cite news|url=http://www.economist.com/countries/Netherlands/profile.cfm?folder=History%20in%20brief |title=The Netherlands: History in brief|publisher=''The Economist''|accessdate=2007-06-20}}
;Libri
* Arblaster, Paul. [[2006]]. ''A History of the Low Countries.'' Palgrave Essential Histories Series. Novi Eboraci: Palgrave Macmillan. ISBN 1-4039-4828-3.
* Barends, S., et al., eds. [[2005]]. ''Het Nederlandse landschap: Een historisch-geografische benadering.'' Utrecht: Matrijs.
* Berendsen, H. J. A. [[2004]]. ''De vorming van het land, Inleiding in de geologie en de geomorfologie.'' Assen: Koninklijke Van Gorcum.
* Berendsen, H. J. A. [[2005]]. ''Landschap in delen, Overzicht van de geofactoren.'' Assen: Koninklijke Van Gorcum.
* Blok, D. P., et al., eds. [[1977]]–[[1983]]. ''Algemene Geschiedenis der Nederlanden.'' Harlemiae: Fibula-Van Dishoeck.
* Blom, J. C. H., et E. Lamberts, eds. [[2006]]. ''Geschiedenis van de Nederlanden.'' Baarn: HB uitgevers.
* Blom, J. C. H., et E. Lamberts, eds. [[2006]]. ''History of the Low Countries.'' Conv. ex ''Geschiedenis van de Nederlanden'' a James C. Kennedy. Nova editio. Novi Eboraci: Berghahn Books. ISBN 1845452720.
* Cottaar, Annemarie. [[1998]]a. Dutch Travellers: Dwellings, Origins and Occupations. In ''Gypsies and Other Intinerant Groups: A Socio-Historical Approach,'' ed. Leo Lucassen, Wim Willems, et Annemarie Cottaar, 174-189. Novi Eboraci.
* Cottaar, Annemarie. [[1998]]b. The Making of a Minority: the Case of Dutch Travellers. In ''Gypsies and Other Intinerant Groups: A Socio-Historical Approach,'' ed. Leo Lucassen, Wim Willems, et Annemarie Cottaar, 114–132. Novi Eboraci.
* Encyclopædia Britannica, Ultimate Reference Suite [[2009]]: ''Netherlands, The'', Encyclopædia Britannica, Chicago.
* Israel, Jonathan. [[1995]]. ''The Dutch Republic: Its Rise, Greatness, and Fall 1477–1806.''
* Kossmann-Putto, J. A., et E. H. Kossmann. [[1987]]. ''The Low Countries: History of the Northern and Southern Netherlands.''
* Mulder, E. de, M. C. Geluk, I. Ritsema, W. E. Westerhoff, et T. E. Wong, eds. [[2003]]. ''De ondergrond van Nederland.'' Groningen: Wolters-Noordhoff.
* Wong, T. E., D. A. J. Batjes, et J. de Jager, eds. [[2007]]. ''Geology of the Netherlands''. Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences. ISBN 978-90-6984-481-7.
* van Evert, Jan, et Larry Iburg. [[2014]]. ''Deltawerken.'' Arnhemiae. ISBN 978-90-8660-174-5.
* van Krieken, Peter J., et David McKay. [[2005]]. ''The Hague: Legal Capital of the World.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 90-6704-185-8.
== Nexus externi ==
{{Communia|Nederland|Nederlandiam}}
{{Grc|Βασίλειον τῆς Βαταυίας}}
{{Fontes geographici}}
{{Europa}}
{{Unio Europaea}}
{{Capsae collectae|Nederlandia|politica|{{Reges Nederlandiae}}{{Primi ministri Nederlandiae}}{{Ministri rerum externarum Nederlandici}}{{Ministri Nederlandici Rutte 2017–}}}}
{{Capsae collectae|Nederlandia|geographica|{{Provinciae Nederlandiae}}}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}
[[Categoria:Nederlandia| ]]
[[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1581]]
[[Categoria:Europa Occidentalis]]
[[Categoria:Monarchiae constitutionales]]
4x5qpuyqmcyjlh78miji1ukgejqqn4u
Russia
0
2716
3981554
3935632
2026-08-16T00:54:19Z
Cyprianus Marcus
66550
3981554
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
{{Vide discretivam|de terra hodierna}}
{{Capsa civitatis Vicidata}}
'''Russia,'''<ref>G. Mercator, [https://web.archive.org/web/20111124003141/http://enc.lib.rus.ec/atlas/098.jpg ''Atlas sive Cosmographicæ Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura,''] s.v. RVSSIA.</ref><ref>I. Hofmannus, [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/r/books/r_1822.html ''Lexicon Universale,''] s.v. ''Russia.''</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080620082307/http://linguaeterna.com/ru/lexicon/16.html Русско-латинский словарь];[http://books.google.ru/books?id=KBctAAAAYAAJ&pg=PA1249&dq=Deutsch-lateinisches+Lexikon+Russia&cd=6#v=onepage&q=&f=false F. K. Kraft, ''Deutsch-lateinisches Lexikon'', tomus 2, p. 1249.]</ref> etiam '''Rossia'''<ref>[https://web.archive.org/web/20061016113948/http://linguaeterna.com/bibl/russia.php S. Kalegin, ''Rossia aut Russia?'']; [http://books.google.ru/books?id=beLRAAAAMAAJ&pg=PA388&dq=Rossiae&lr=&as_brr=4&cd=2#v=onepage&q=Rossiae&f=false P. G. Pallas, ''Zoographia rosso-asiatica''.]</ref> seu '''Ruthenia'''<ref>[http://books.google.ru/books?id=KBctAAAAYAAJ&pg=PA1249&dq=Deutsch-lateinisches+Lexikon+Russia&cd=6#v=onepage&q=&f=false F. K. Kraft, ''Deutsch-lateinisches Lexikon'', tomus 2, P. 1249.]</ref> ([[Russice]] Россия, [[translitteratio|tr.]] ''Rossija''), nunc publice et '''Foederatio Russica'''<ref>[https://web.archive.org/web/20040224051730/http://medlem.spray.se/celvin/latina.html ''Omnes terrai orbis in linguas quadraginta (XL)'']; [http://ephemeris.alcuinus.net/nuntius.php?id=321 EPHEMERIS: H. Novocomensis, ''De Russorum tumultibus.'']</ref> vel '''Rossica''' vel '''Ruthenica''' ([[Russice]] Российская Федерация, [[translitteratio|tr.]] ''Rossijskaja Federacija''), est [[res publica]] in [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] et [[Asia]] septentrionali, maxima [[Tellus|orbis terrarum]] [[civitas sui iuris]]. Area Russiae est 17 125 191 km<sup>2</sup>,<ref>[https://web.archive.org/web/20170826074701/https://rosreestr.ru/upload/documenty/doc_Gos-doc_2011.rar Государственный (национальный) доклад о состоянии и использовании земель в Российской Федерации в 2011 году (на 1 января 2012 года)] (с. 171) // [https://web.archive.org/web/20190403204735/https://rosreestr.ru/site/activity/gosudarstvennoe-upravlenie-v-sfere-ispolzovaniya-i-okhrany-zemel/gosudarstvennyy-monitoring-zemel/sostoyanie-zemel-rossii/gosudarstvennyy-natsionalnyy-doklad-o-sostoyanii-i-ispolzovanii-zemel-v-rossiyskoy-federatsii/ Федеральная служба государственной регистрации, кадастра и картографии (Росреестр)]</ref><ref>Cum [[Crimaea (res publica)|re publica Crimaea]] (26 081 km²) et [[Sebastopolis|Sebastopoli]] (864 km²), sine quibus est 17 098 246 km² (area Foederationis Russicae statu 1 Ianuarii 2012. Adiunctio [[Crimaea]]e ad Foederationem Russicam non internationali recognita est.</ref> numerus incolarum aestimatus est fere 146 749 milia hominum (anno [[2020]]).
Russia est [[res publica]] libera [[Foederatio|foederalis]], 85 [[divisio administrativa Russiae|subiecta Foederationis]] habens.
[[Caput (urbs)|Caput]] Russiae est [[Moscua]] ([[Moscovia (urbs)|Moscovia]]), quae etiam est urbs maxima huius terrae. Publica et divulgatissima civitatis [[lingua]] est [[lingua Russica]].
Cum gentes multae in Russia habitent, [[Russi]] gens plurima ibi sunt, 80 fere centesimas numeri hominum civitatis constituentes. Homines [[religio]]si praesertim [[Christiani]] (ut plurimum, [[Ecclesiae Orthodoxae|Orthodoxi]]) sunt.
Foederatio Russica est sodalis nonnullarum societatum internationalium, quarum sunt [[Consociatio Nationum]] (ubi Russia est membrum perpetuum [[Concilium Salutis|Concilii Salutis]]), [[Independentium Civitatum Foederatio]], etc.
== Nomen ==
[[Antiquitas|Temporibus antiquis]], pars Russiae hodiernae etiam ab auctoribus classicis dicta est ''[[Sarmatia]]'' (e Graeco incolarum nomine Σαυρόμμαται <ref>Ubi σαῦρος lacertum vocat et ὂμμα oculos (Ch. Ph. Reiff, ''Grammaire russe précédée d'une introduction sur la langue slavonne'' (Petroburgi et Lutetiae, 1851).</ref>) et ''[[Scythia]].''
Origo nominis hodiernae connecta est cum civitate antiqua, saeculo [[saeculum 9|nono]] in Europa Orientali formata, quae ipso vulgo ''Rus’'' (Русь, seu modo antiquo Рѹсь, vel etiam Рѹсьскаѧ землѧ, i.e. 'terra Russica'), in textibus Latinis Europae Occidentalis illo tempore ''Russia'', ''Ruscia'', ''Rusca'', ''Rutigia'', serius et ''[[Ruthenia]]'' nominabatur. In [[Imperium Romanum Orientale|Imperio Romano Orientali (Byzantino)]] autem civitas illa una cum gente eius ''[[Rhos|Rhōs]]'' ({{Polytonic|Ῥῶς}}) vocabatur, et in operibus [[Constantinus VII Porphyrogenitus|Constantini Porphyrogeniti]] ''[[De administrando imperio]]'' et ''[[De cerimoniis aulae Byzantinae]]'', medio saeculi [[saeculum 10|decimi]] scriptis, nomen ''Rhōsía'' ({{Polytonic|Ῥωσία}}) primo inventum est.<ref>Соловьев А. В. [http://www.hist.msu.ru/Byzantine/BB%2012%20(1957)/BB%2012%20(1957)%20136.pdf Византийское имя России] // Византийский временник. — 1957. — № 12. — С. 134–155.</ref> Abhoc originem suam ducit nomen ''Rossia'' (in orthographia antiqua Россіа et Россія, hodierna vero Россия, [[translitteratio|tr.]] ''Rossija''), quo incolae Russiae patriam suam appellant.<ref>[https://web.archive.org/web/20061016113948/http://linguaeterna.com/bibl/russia.php S. Kalegin, ''Rossia aut Russia?'']</ref>
[[Fasciculus: Blaeu 1645 - Russiæ vulgo Moscovia pars australis.jpg|thumb|left|Russiae, vulgo Moscovia, pars australis, auctore Isaaco Massa (tabula geographica, anno [[1645]] a Blaeu edita)]]
Cum ''Russia'' (''Rus’''), Latine etiam ''Roxolania'' et ''Ruthenia'',<ref name="Hofmannus-Russia">[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0107a.html I.I. Hofmannus, ''Lexicon universale'', tomus IV, P. cvij]</ref> fuit nomen omnium terrarum [[Slavi|Slavorum]] orientalium, ''Rossia'' facta est appellatio vulgaris partium aquilonis terrarum illarum, non a [[Polonia]] ac [[Magnus Ducatus Lituaniae|Magno Ducatu Lituaniae]] adiunctarum, sed a Magno Ducatu [[Moscovia]]e coniunctarum. Haec appellatio ut versio 'graecizata' nominis Russiae iam temporibus [[Ioannes III (magnus dux Moscoviae)|Ioannis III]] (magni [[duces Moscoviae|ducis Moscoviae]] "et totius [[Ruthenia|Russiae]]") utebantur, et facta est officialis cum [[Ioannes IV (tzar Russiae)|Ioannes IV]], anno [[1547]], titulum regalem [[tzar]]is ([[czar]]is) accepit, et regnum eius "Rossicum" nominatum est.<ref>Хорошкевич А. Л. Символы русской государственности. - М. :Изд-во МГУ,1993. ISBN 5-211-02521-0 — C.40</ref> In aliis terris Europaeis regnum illud saeculis sedecimo septindecimoque, nonnumquam et serius, nisi ''Russia'' (''alba'' <ref name="Hofmannus-Moscovia">[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0222b.html I.I. Hofmannus, ''Lexicon universale'', tomus III, P. 222.]</ref><ref name="Hofmannus-Russia" /> vel ''magna''<ref name="Hofmannus-Moscovia" />), sed etiam ''Moscovia''<ref>https://www.youtube.com/watch?v=B6b7WQy1Y3Q</ref><ref name="Hofmannus-Moscovia" /> (secundum metropolim suam) dicebatur.
Hoc regnum anno [[1721]] [[Imperium Russicum|imperium]], anno [[1917]] rem publicam liberam, et anno [[1918]] rem publicam liberam foederalem ([[RSFSR]]) declaratum est, quod etiam in nominibus terrae publicis notabatur. Ab anno [[1991]] haec civitas ''Russia'' (ipso vulgo ''Rossia'') seu ''Foederatio Russica (Rossica)'' officiale dicitur.
== Historia ==
Foederatio Russica hodierna est successor nonnullarum civitatum, quarum sunt:
* Civitas Russica (Ruthenica) antiqua (ab anno [[862]] ad medium saeculi [[saeculum 13|tredecimi]]), a saeculo [[saeculum 19|undevicesimo]] etiam ''[[Russia Kioviensis]]'' (Киевская Русь, [[translitteratio|tr.]] ''Kievskaja Rus’ '') nominatur, cuius metropolis initio [[Novogardia Magna]], et ab anno [[882]] [[Kiovia]] erat.
* Ducatus Russici varii (a medio [[saeculum 12|duodecimi]] ad initium saeculi [[saeculum 16|sedecimi]]), quorum metropolium [[Volodimiria]] a medio saeculi tredecimi principalis erat.
* Civitas Russica (a fine saeculi [[saeculum 15|quindecimi]] ad [[1721]]): initio Magnus Ducatus [[Moscovia]]e (Великое княжество Московское, [[translitteratio|tr.]] '' Velikoe knjažestvo Moskovskoe ''), et ab anno [[1547]] [[Regnum Russicum]] (Русское царство, [[translitteratio|tr]] ''Russkoe carstvo'') vel Regnum Rossicum (Российское царство, [[translitteratio|tr.]] ''Rossijskoe carstvo'') nominabatur. Metropolis erat [[Moscua]] (Moscovia), et ab anno [[1712]] [[Petropolis]].
* [[Imperium Russicum]], seu [[Imperium Rossicum]] (Российская империя, [[translitteratio|tr.]] ''Rossijskaja imperija''), cuius caput fuit Petropolis (et Moscua, annis 1728 – 1732), die 22 Octobris (secundum [[Calendarium Iulianum]]) [[1721]] declaratum, de iure ad 1 Septembris [[1917]] exsistebat.
* [[Res Publica Russica]], seu [[Res Publica Rossica]] (Российская республика, [[translitteratio|tr.]] ''Rossijskaja respublika''), a 1 Septembris ad 25 Octobris (secundum Calendarium Iulianum) anni 1917.
* Res Publica Russica (Rossica) [[Sovieti]]ca, [[Res Novae Octobres|Rerum Novarum Octobrium]] (25 Octobris secundum Calendarium Iulianum, vel [[7 Novembris]] secundum [[Calendarium Gregorianum|Gregorianum]], anni 1917) declarata, mense Ianuario anno [[1918]] etiam foederatio facta, cuius nomen publicum [[Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica|Russica (Rossica) Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica]] (Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика, [[translitteratio|tr.]] ''Rossijskaja Sovetskaja Federativnaja Socialističeskaja Respublika''), seu breve [[RSFSR]], metropolis autem initio Petropolis, dein (a [[12 Martii]] 1918) Moscua fuit.
* [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum]] (Союз Советских Социалистических Республик, [[translitteratio|tr.]] ''Sojuz Sovetskich Socialističeskich Respublik''), breviter [[Unio Sovietica]] ( Советский Союз, [[translitteratio|tr.]] ''Sovetskij Sojuz'') vel [[URSS]] (СССР, [[translitteratio|tr.]] ''SSSR''), quae a [[30 Decembris]] [[1922]] ad [[26 Decembris]] [[1991]] exsistebat. Eius res publica maxima fuit Russica SFSR, et caput Moscua fuit.
* Russia (Rossia), seu Foederatio Russica (Rossica), quo nomine RSFSR a [[25 Decembris]] 1991 dicitur,<ref>Lex RSFSR a 25 Decembris 1991 № 2094-I «Об изменении наименования государства Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика» (''De mutatione nominationis civitatis Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica'')</ref> Moscuam ut metropolim suam habens.
=== Praehistoria Russiae ===
[[Fasciculus:IE expansion.png|thumb|left|175px|[[Hypothesis Kurgana]]: Russia Meridiana ut [[patria linguistica]] [[Proto-Indo-Europaea|populorum Indo-Europaeaorum]].]]
Homines in terris Russiae hodiernae (e.g. in [[Siberia]] et [[Caucasus Septentrionalis|Caucaso Septentrionali]]) iam aevo [[Palaeolithicum|Palaeolithico]] habitabant. Statio [[homo sapiens|hominum sapientium]], antiquissima in mundo (circa quinquaginta milia annorum retrorsum), ''[[Kostënki (loci archaeologici)|Kostënki]]'' (''Markina gora'') nominata, sita est in [[regio Voronegiensis|regione Voronegiensi]] Russiae.<ref>M. V. Anikovich, A. A. Sinitsyn, John F. Hoffecker, Vance T. Holliday, V. V. Popov, S. N. Lisitsyn, Steven L. Forman, G. M. Levkovskaya, G. A. Pospelova, I. E. Kuz’mina, N. D. Burova, Paul Goldberg, Richard I. Macphail, Biagio Giaccio, N. D. Praslov, Early Upper Paleolithic in Eastern Europe and Implications for the Dispersal of Modern Humans. «Science» 12 January 2007.</ref>
Territorium, nunc ad Russiam pertinens, fuit locus habitationis et migrationis variarum gentium antiquarum: [[Scythae|Scytharum]], [[Sarmatae|Sarmatarum]] ([[Roxolani|Roxolanorum]], [[Alani|Alanorum]], etc.), [[Gothi|Gothorum]] atque [[Hunni|Hunnorum]]. In litoribus [[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] saeculis [[saeculum 6 a.C.n.|sexto]] – [[saeculum 5 a.C.n.|quinto]] a.Chr.n. coloniae [[Graeci|Graecorum]] conditae sunt, et postea Regna [[Scythia|Scythicum]] et [[Regnum Bosporanum|Bosporanum]] ibi exsistebant. Annis [[552]] – [[745]] pars territorii Russiae hodiernae ([[Siberia]]e meridianae) a regno Turcico (''Göktürk'') occupabatur. A saeculo [[saeculum 7|septimo]] ad saeculum [[saeculum 10|decimum]] in terris prope fluxum inferiorem [[Rha]] fluvii, in [[Caucasus Septentrionalis|Caucaso seprentrionali]] et prope [[Palus Maeotis|Maeotidem]] regnum [[Chazari|Chazarorum]] locabatur. Meridies territorii Maritimi (Primorskensis) in [[Oriens Extremus Russiae|Oriente Extremo Russiae]] initio saeculi [[saeculum 8|octavi]] pars regni ''Bohai'' (i.e. 'Maritimi') erat.
=== Civitas Russica antiqua ===
[[Fasciculus:Kievan Rus en.jpg|thumb|175px|[[Russia Kioviensis]] [[saeculum 11|saeculo undecimo]].]]
{{vide-etiam|Ruthenia}}
{{vide-etiam|Russia Kioviensis}}
Ad medium saeculi [[Saeculum 9|noni]] in septentrione hodiernae Russiae Europaeae creata est unio politica gentium [[Slavi]]carum orientalium, Finno-Ugricarum et Balticarum.
Initium huius civitatis traditione connectum est cum [[Ruricus|Rurico]], duce "ex [[Waregi]]s"<ref name="Hofmannus-Ruricus">[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0105b.html I.I. Hofmannus, ''Lexicon universale'', tomus IV, P. cv.]</ref>, qui "conditor Monarchiae Russicae"<ref name="Hofmannus-Ruricus"/> nominatus est. Secundum annales Russicas antiquas, anno [[862]] Ruricus ad thronum invitatus cum fratribus suis venit et factus est [[monarcha]], sedem suam [[Novogardia Magna|Novogardiae]] in urbe habens. Successor Rurici, [[Helgus (magnus dux Kioviensis)|Helgus]] (vulgo ''[[Oleg (magnus dux Kioviensis)|Oleg]]''), dux Novogardiensis, cum copiis suis [[Kiovia]]m urbem occupavit et metropolis regni sui ("mater urbium Russicarum") eam fecit. Sic creata est civitas, Latine ''Ruscia'', ''Russia'', ''Ruthenia'', et ipso vulgo ''Rus’'' dicitur, nunc etiam ut ''Russia Kioviensis'' nota.
[[Fasciculus:Lebedev baptism.jpg|thumb|left|175px|''[[Baptismus Kioviensium]].'' Tabula a [[Claudius Lebedev|Claudio Lebedev]] picta.]]
Cum saeculis nono decimoque terrae omnium Slavorum orientalium atque nonnullarum gentium Finno-Ugricarum, Balticarum et Turcicarum in civitatem Russicam (Ruthenicam) antiquam inclusae sunt, hoc regnum territoria Ucrainae et Rutheniae Albae partemque territorii Russiae nostri temporis comprehendit. Illo tempore Russia (Ruthenia) Kioviensis civitas Europae maxima erat, pro dominatione in Europa Orientali contra [[Imperium Byzantinum]] luctans. Annis [[988]] et [[989]], cum monarcha Russicus (Ruthenicus) erat magnus dux Kioviensis [[Vladimirus I Magnus]], [[religio Christiana]] ([[Ecclesiae Orthodoxae|ritus orientalis]]), ex Imperio Byzantino recepta, facta est religio publica Russiae Kioviensis.
=== Detritus terrarum Russicarum. Invasio Mongolo-Tatarorum ===
Saeculo [[Saeculum 12|duodecimo]], detritus regni Ruthenici uniti accidit. Formati sunt multi [[Rutheni|Ruthenorum]] ducatus [[sui iuris]] (quorum [[Ducatus Kioviensis|Kioviensis]] initio ut principalis aestimabatur), ex quibus capitibus in territorio Russiae hodiernae sunt [[Novogardia Magna]], [[Volodimiria]], [[Resania]], [[Smolenscum]], et nonnullae aliae urbes. Gradatim [[ducatus Volodimiriensis]] in Ruthenia Septentrio-Orientali principalis factus est.
Anno [[1237]], [[Mongoli]] ([[Mogoles]]) suis sociisque ex oriente invaserunt. Illi tunc ab alienigenis ''[[Tatari]]'' vel ''[[Tartari]]'' vocabantur, et nunc appellatio ''[[Mongolo-Tatari]]'' (seu ''[[Tataro-Mongoli]]'') pro denotatione illorum in usu est. Mongolo-Tatari multas eversiones affecerunt (e.g., Kiovia, Resania, [[Susdalia]], Volodimiria, et multae aliae urbes Rutheniae illo tempore ab agressoribus destructae sunt). Formaverunt regnum, Orda sive nunc [[Orda Aurea]] appellatur, cui ducatus Ruthenici [[tributum]] pendere debuerunt. Thronus Volodimiriensis ipse, in Ruthenia Septentrio-Orientali senior, ducibus Russicis mandatis [[chanis|chanorum]] Ordae dabatur. Periodus ille historicus "[[iugum Mongolo-Tartaricum]]" ("[[iugum Tartaricum]]") appellatur.
=== Moscovia. Regnum Russicum ===
[[Fasciculus:Московия макс.вел.княжество 1593 Антверпен авторы Антоний Дженкинсон и Герард де Йоде.jpg|thumb|Moscoviae maximi amplissimique ducatus chorographica descriptio]]
[[Fasciculus:Ivan III of Russia.jpg|thumb|left|155px|[[Ioannes III (magnus dux Moscoviae)|Ioannes III, Magnus Dux Moscoviae]]]]
{{vide-etiam|Moscovia|Regnum Russicum}}
Saeculo [[Saeculum 14|quarto decimo]] ascendit Rutheniae Septentrio-Orientalis ducatus [[Moscovia]]e, saeculo [[saeculum 13|tertio decimo]] formatus. [[Duces Moscoviae]] gradatim etiam thronum [[Magni duces Volodimiriae|magnorum ducum Volodimiriae]] ceperunt. [[Demetrius (magnus dux Moscoviae)|Demetrius]], magnus dux Moscoviae et Volodimiriae, anno [[1380]] copias Russicas in pugna contra Mongolo-Tataros in campo ''Kulikovo'' ad victoriam duxit, et in fine vitae suae thronos Moscoviticum et Volodimiriensem filio suo [[Basilius I (magnus dux Moscoviae)|Basilio]] sine sanctione Ordae tradidit.
Saeculo [[Saeculum 15|quinto decimo]] [[Ioannes III (magnus dux Moscoviae)|Ioannes III]], [[Duces Moscoviae|magnus dux Moscoviae]] ab anno [[1462]], multas terras adiunxit: ducatus [[ducatus Iaroslaviensis|Iaroslaviensem]] et [[ducatus Rostoviensis|Rostoviensem]], [[Ducatus Novogardiensis#Res publica Novogardiensis|rem publicam Novogardiensem]], [[ducatus Tueriensis|ducatum Tueriensem]], [[Viatca]]m, [[Permia]]m, etc. Anno [[1480]] iugum Mongolo-Tartarorum decivit. Contra [[Magnus Ducatus Lituaniae|Magnum Ducatum Lituaniae]] prospere bellabat. Ioannes III se "magnum ducem totius Russiae (Rutheniae)" proclamavit.
Exinde regnum Moscoviticum nominatur ''Rus’'' (Русь, i.e. Ruthenia seu Russia sensu antiquo), sicut regnum antiquum (haec forma ad finem saeculi [[Saeculum 17|septimi decimi]] praevalebat) seu ''Rossia'' (Россия, i.e. Russia in notione hodierna, quae forma nominis originem suam ducit e Ρωσία, nomine [[lingua Graeca|Graeco]] pro Ruthenia, fine saeculi quinti decimi in litteris Russicis primo obvia est et initio saeculi [[Saeculum 18|duodevicensimi]] facta est officialis), sed ab alienigenis Europaeis saeculis [[Saeculum 16|sexto decimo]] et [[Saeculum 17|septimo decimo]] ''Moscovia'' appellabatur.
[[Fasciculus:Ivan the Terrible (cropped).JPG|thumb|upright=0.6|left|''[[Tzar]] [[Ioannes IV (tzar Russiae)|Ioannes Severus]].'' Tabula a [[Victor Vasnetsov|Victore Vasnetsov]] picta.]]
Filius Ioanni III, magnus dux (ab anno [[1505]]) [[Basilius III (magnus dux Moscoviae)|Basilius III]], anno [[1510]] [[Pscovia]]m adiunxit. Smolenscum anno [[1514]] iniunctum est, ob bellum contra Magnum Ducatum Lituaniae ([[1512]]–[[1522]]). Ab anno [[1521]] [[ducatus Resaniensis]] est pars Russiae.
Filius Basilii III, [[Ioannes IV (tzar Russiae)|Ioannes IV]] (magnus dux "totius Rutheniae" ab anno [[1533]]) anno [[1547]] primus ''[[tzar]]'' (sive ''[[czar]]'', i.e. [[caesar (titulus)|caesar]] vel [[rex]]) Russiae factus est. [[Chanatus]] [[Casan]]ensem et [[Astrachan]]ensem atque nonnullas alias terras adiunxit.
[[Saeculum|Saeculis]] [[Saeculum 16|sexto decimo]] et [[saeculum 17|septimo decimo]], Russi [[Siberia]]e potiti sunt; [[Hermolaus Timothei filius]] Chanatum Sibericum evertit. Populus Russiae saeculo septimo decimo ineunte interventionem [[Regnum Poloniae|Poloniae]] [[Magnus Ducatus Lituaniae|Lituaniaeque]] et [[Suecia]]e repressit, quae tamen nonnullas terras huius regni occupaverunt. Anno [[1654]], [[Ucraina]] orientalis (cum [[Kiovia]]), quae fuerat pars regni Polonici, decreto [[Concilium Pereaslaviense|Concilii Pereaslaviensis]] se Russiae (regno Moscovitico) adiunxit.
[[Fasciculus:Peter der-Grosse 1838.jpg|thumb|left|175px|[[Petrus I (imperator Russiae)|Petrus Magnus]]. Tabula a [[Paulus Delaroche|Paulo Delaroche]] picta.]]
[[Fasciculus:Catherine_II_by_J.B.Lampi_(1780s,_Kunsthistorisches_Museum).jpg|thumb|155px|''[[Catharina II (imperatrix Russiae)|Catharina II]] Magna'' (1729-1796). Tabula a Ioanne Baptista Lampi<!--maiore--> picta.]]
=== Imperium Russicum ===
{{vide-etiam|Imperium Russicum}}
[[Tzar]] (ab anno [[1682]]) [[Petrus I (imperator Russiae)|Petrus I]] reformationes multas perfecit. Contra Sueciam ab anno [[1700]] ad annum [[1721]] bellabat: [[Ingria]]m partemque [[Carelia]]e (a Suecia saeculo sexto decimo occupatas) recuperivit, Estoniam et [[Livonia]]m adiunxit. Anno [[1712]] caput regni ex Moscua [[Petropolis|Petropolim]] transtulit. Anno [[1721]] Petrus I factus est primus [[Imperatores Russiae|imperator Imperii Russici]] ('[[Russorum Imperator]]').
Imperium Russicum saeculis [[Saeculum 18|duodevicensimo]] et [[Saeculum 19|undevicensimo]] territorium suum extendit, magni valoris erat. Anno [[1812]], [[Bellum Patrium]] contra [[Francia]]m invadentem gestum est; Russia agressorem vicit. Ab anno [[1853]] ad annum [[1856]], Imperium Russicum contra Turciam, [[Regnum Unitum]], Franciam, et [[Regnum Sardiniae]] in [[Bellum Crimaeanum|Bello Crimeaeno]] bellabat, sed superatum est. Annis [[1877]] et [[1878]] Russia contra Turciam bellabat, [[Bulgaria]]m liberavit.
Annis [[1904]]–[[1905]], Imperium Russicum contra [[Iaponia]]m bellabat, sed [[Bellum Russo-Iaponicum|bellum illud]] perdidit{{dubsig}} et certis territoriis capta est.
Anno [[1905]], prima [[revolutio]] Russica accidit, quae ad annum [[1907]] durabat. Publicus legumlatorum coetus, ''Duma'' nominatur, anno 1905 institutus est (ad annum [[1917]] exsistebat, nomen coeti illius anno [[1993]] factum est appellatio [[parlamentum|parlamenti]] Foederationis Russicae).
Anno [[1914]] [[primum bellum mundanum]] conflatum est, quo Russia cum [[Serbia]], Francia, Regno Unito, etc., contra [[Germania]]m, [[Imperium Austro-Hungaricum]], Turciam, et Bulgariam bellabat.
Anno 1917, [[Res Novae Russiae (1917)|res novae duae]] ([[Revolutio Februaria Russica|Revolutio Februaria]] et [[Revolutio Octobris Russica|Revolutio Octobris]]) in Russia acciderunt, et imperium factum est res publica libera. Certae Imperii Russici partes priscae (Finnia, Polonia, et nonnullae aliae) [[civitas sui iuris|civitates sui iuris]] factae sunt.
=== Russia Sovietica ===
{{vide-etiam|Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica}}
[[Fasciculus:Lenin and stalin crop.jpg|thumb|left|150px|[[Vladimirus Lenin]] et [[Iosephus Stalin]].]]
[[Fasciculus:Mir on 12 June 1998edit1.jpg|thumb|200px|[[Mir]], [[statio spatialis]] Sovietica et Russica.]]
Propter revolutionem dominatio ''[[Sovieti|Sovietorum]]'' (i.e. Conciliorum) legatorum operariorum, rusticorum et militarium declarata in Russia est. Revolutionis{{dubsig}} Octobris causa [[Factio Communistica Unionis Sovieticae|Factio Communistica (''Bolsevicorum'')]], cuius dux erat [[Vladimirus Lenin]], facta est regnatrix.
[[Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica]] (RSFSR) mense Ianuario anno [[1918]] a Tertio Omnirussico Conventu Sovietorum proclamata est. Die [[12 Martii]] [[1918]], Moscua denuo caput Russiae facta est. [[Bellum Civile Russicum|Bellum civile in Russia]] annis [[1918]]–[[1920]] durabat (locis nonnullis ad annum [[1922]] et porro manebat). Communistae cum sociis suis pugnabat contra adversarios dominationis Sovietorum et vicerunt.
=== Unio Sovietica ===
{{vide-etiam|Unio Rerum Publicarum Socialisticarum Sovieticarum}}
Anno [[1922]], Russia cum Ucraina, Ruthenia Alba et [[Foederatio Transcaucasica|Foederatione Transcaucasica]] [[Unio Rerum Publicarum Socialisticarum Sovieticarum|Unionem Rerum Publicarum Socialisticarum Sovieticarum]] (URSS) formavit, cuius unionis res publica maxima fuit.
Ab anno [[1941]] ad annum [[1945]] erat [[Bellum Magnum Patrium]] (pars [[Bellum Orbis Terrarum II|Belli Orbis Terrarum II]]) Unionis Sovieticae contra Germaniam. Anno [[1945]], post victoriam supra Germaniam, URSS cum [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] et aliis terris contra Iaponiam bellabat et recuperivit territoria, anno [[1905]] ab Imperio Russico amissa.
Anno [[1945]], Unio Sovietica fuit unus ex conditoribus [[CN|Consociationis Nationum]].
Die [[12 Iunii]] [[1990]], declaratio de plena libertate publica Russiae accepta est. Die [[12 Iunii]] [[1991]] electus est primus praeses Russicae SFSR [[Boris Ieltsin]].
Anno [[1991]], URSS dissoluta est. Mense Decembri anno illo praesides Russiae et Ucrainae praesesque Concilii Supremi Rutheniae Albae approbaverunt desintegrationem Unionis Sovieticae (cuius successor nunc Russia est), conventionem de creatione [[Independentium Civitatum Foederatio]]nis subscripserunt.
=== Foederatio Russica ===
Mense Decembri anno [[1991]], publicum civitatis nomen ''Russicae Sovieticae Foederativae Socialisticae Rei Publicae'' in nomen ''Foederationis Russicae'' mutatum est. Reformationes in terra illa peractae sunt. Mense Septembri anno [[1993]] a constulto praesidis systema Sovietorum liquidatum est; die [[12 Decembris]] eiusdem anni accepta est hodierna Constitutio Foederationis Russicae.
A die [[7 Maii]] anni [[2000]] ad diem [[7 Maii]] anni [[2008]], [[Vladimirus Putin]] praeses Russiae erat. A die 7 Maii anni [[2008]] ad diem [[7 Maii]] [[2012]] praeses Foederationis Russicae erat [[Demetrius Medvedev]] (cum Vladimiro Putin duce gubernationis), postquam Putin denuo ad officium praesidis venit.
Mense Martio anno [[2014]] [[Crimaea]], quae antea ad Ucrainam pertinebat (anno [[1954]] ei ut rei publicae Unionis Sovieticae e [[RSFSR|Russica SFSR]] translata), pars Foederationis Russicae facta est. (Ucraina multaeque aliae civitates mundi hanc adiunctionem ut legalem non agnoscunt.)
== Institutio publica ==
Institutio publica Russiae a [[Constitutio]]ne anni [[1993]] decernitur: Russia est [[respublica foederalis]] ('foederativa'). Praefectus civitatis est [[praeses]], a [[suffragium|suffragio]] communi electus, qui etiam est cum imperio copiarum Russiae. Praeses ministrum primum Gubernationis Foederationis Russicae assignat, consensu institutorum legum latoris.
Institutum [[lex|legum]] latoris supremus reipublicae est Concilium Foederale (Russice Федеральное Собрание, [[translitteratio|tr.]] ''Federal’noe Sobranie'') Foederationis Russicae, quod compositum est a partibus duabus, sunt Concilium Foederationis (Russice Совет Федерации, [[translitteratio|tr.]] ''Sovet Federacii'') et a populo electum Concilium Publicum vel Coetus Civitatis (Russice Государственная Дума, [[translitteratio|tr.]] ''Gosudarstvennaja Duma'').
== Divisio administrativa foederalis ==
{{vide-etiam|Divisio administrativa Russiae}}
Russia 22 res publicas autonomas, 46 [[regio]]nes (Russice, in [[nominativus|nom.]] [[singularis|sg.]], область, [[translitteratio|tr.]] ''oblast’''), [[novem]] territoria (Russice, in nom. sg., край, [[translitteratio|tr.]] ''kraj''), [[quattuor]] districtus vel circulos (Russice, in [[nominativus|nom.]] [[singularis|sg.]], округ, [[translitteratio|tr.]] ''okrug'') autonomos et [[unus|singulam]] regionem autonomam comprehendit. Moscua, Petropolis et Sebastopolis sunt "urbes dignitatis foederalis." Haec subiecta Foederationis Russicae in [[novem]] districtus (circulos) foederales instituta sunt.
[[Fasciculus:Carte-physique-de-la-Russie.png|thumb|left|Tabula geographica Russiae.]]
[[Fasciculus:Elbrus North 195.jpg|thumb|150px|[[Mons Elbrus]], summum cacumen in [[Caucasus|Caucaso]], Russia.]]
== Geographia ==
Russia, fines terrestres cum [[Norvegia]], [[Finnia]], [[Estonia]], [[Lettonia]], [[Lituania]], [[Polonia]], [[Ruthenia Alba]], [[Ucraina]], [[Abasgia]],<ref name="26.08.2008">Die [[26 Augusti]] [[2008]] Foederatio Russica [[libertas|libertatem]] Abasgiae et Ossetiae Meridionalis e Georgia rite agnovit.</ref> [[Georgia]], [[Ossetia Meridionalis]],<ref name="26.08.2008"/> [[Atropatene (res publica)|Atropatene]], [[Kazachstania]], [[Mongolia]], [[Respublica Populi Sinarum|Sinis]], et [[Respublica Populi Democratica Coreae|Corea Boreali]] habens, montes ([[Caucasus]], [[Urales]], [[Altai]], [[Saiani]], etc.) [[silva]]eque cuius plurimam ruris partem complent, terras [[Europa Orientalis|Europae Orientalis]] [[Asia]]eque Septentrionalis plurimas possedit. Medium geographicum Russiae in [[alta planities|alta planitie]] [[Putorana]] situm est.
Area Russiae, secundum fontes varias, est 17 098 242<ref name=autogenerated1>[https://web.archive.org/web/20121018030426/http://www.gks.ru/bgd/free/b10_107/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctab1-01-09.xls Административно-территориальное деление по субъектам Российской Федерации на 1 января 2010 года. Росстат (14 июля 2010).xls]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20131021142143/http://www.gks.ru/bgd/regl/b09_13/IssWWW.exe/Stg/html1/02-01.htm По данным Росреестра с сайта Росстата по состоянию на 01.01.2009 г.]</ref> aut 17 075 400<ref>[https://web.archive.org/web/20181225132249/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_03.xls По данным Федеральной службы геодезии и картографии России по состоянию на 01.01.1986 г.]</ref> km², quorum 90,5% terra et 9,5% aqua format.
=== Lacus et flumina ===
{{vide-etiam|Index fluminum Russiae maximorum|Index lacuum Russiae maximorum}}
In Russia, quae enim nonnullos [[lacus]] (quorum amplissimi sunt [[Mare Caspium]], [[Lacus Baical|Baical]], [[Lacus Ladoga|Ladoga]] et [[Lacus Onega|Onega]]) stagnaque continet, multa [[flumen|flumina]] fluunt (quorum [[Lena]], [[Obius]], [[Rha]], [[Ienisea]], [[Amur]], [[Rhymnus]], [[Olenecus]], [[Danapris]], [[Colyma]], [[Tanais]] ac [[Petschora]] longissima sunt<ref>[https://web.archive.org/web/20220314045844/http://vsereki.ru/interesnoe-o-rekax/samye-dlinnye-reki-rossii Самые длинные реки России = Flumina longissima Russiae]</ref>).
=== Maria ===
{{vide-etiam|Maria Russiae}}
[[Litus|Litora]] Russiae a sex [[mare|maribus]] [[Oceanus Arcticus|Oceani Arctici]] (qui in Russia "[[oceanus Glacialis Septentrionalis|Glacialis Septentrionalis]]" vocatur), tribus maribus [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] et tribus maribus [[Oceanus Pacificus|Oceani Pacifici]] circumluuntur.
=== Insulae ===
Ad Russiam [[insula]]e multae pertinent, quarum maximae sunt [[Nova Zembla]], [[Sachalina]], [[Insulae Sibiriae Novae]], [[Terra Borealis]], [[Terra Francisci Iosephi]], [[Insulae Curilenses]] et [[Insula Wrangelii]].<ref>[http://worldgeo.ru/russia/islands/ Крупные острова России = Magnae insulae Russiae]</ref>
[[Fasciculus:Archangelsk taiga.JPG|thumb|left|150px|[[Silva]] [[taiga]] [[hiems|hieme]] visa, [[regio Archangelopolitana]].]]
=== Clima ===
Russia, in [[Eurasia]] septentrionali sita, ut plurimum [[clima continentale]] habet, sed etiam nonnullas terras cum climatibus [[clima polare|polari]] (in [[Arctica]]), [[Clima alpinum|alpino]] (in montibus) et [[Clima aridum|arido]] (in desertis prope [[Mare Caspium]]) tenet.
Varietas [[biotopus|biotoporum]] Russiae maxima est in parte eius Europaea, ubi a septentrio ad meridiem zonae desertorum arcticorum, [[tundra]]e, [[silvitundra]]e, silvarum piniferarum ('[[taiga]]' nominantur), silvarum mixtarum, [[silvisteppa]]e, [[tesqua|steppae]] et semidesertorum sequuntur. Ad orientem tamen clima plurumque continentale est, et numerus biotoporum per spatium latitudinis minor est.
Temperaturae mediae in variis partibus Russiae mense Ianuario ab +6 ad −50 °C, mense Iulio autem ab +1 ad +25 °C sunt, cum lapsu ab 150 ad 2000 mm per annum. Temperatura maxima, in territorio Russiae hodiernae nota, est +45,4 °C, die [[12 Iulii]] [[2010]] in vico ''Utta'' [[Calmuccia]]e permensa; minima nam est −71,2 °C, in vico ''Ojmjakon'' [[Iacutia]]e hieme anni [[1924]] nota. Differentia maxima temperaturarum 116,6 °C est.
[[Fasciculus:Birches near Novosibirsk in Autumn.jpg|thumb|150px|[[Silva]] [[arbor]]um [[genus (taxinomia)|generis]] ''[[Betula]]e'' prope [[Novosibirscum]]. ''Betula'' est [[arbor civitatis]] Russica{{dubsig}}.]]
[[Fasciculus:Medved mzoo.jpg|thumb|left|150px|''[[Ursus arctos]]'' est [[Ursus Russicus|popularis Russiae signum]], praecipue in Occidente.]]
=== Flora et fauna ===
{{vide-etiam|Flora Russiae}}
{{vide-etiam|Fauna Russiae}}
Flora Russiae circa 24 700 species plantarum habet. Varietas specierum plantarum in Russia maxima est in [[Caucasus|Caucaso]] (6000) et [[Oriens Extremus Russiae|Oriente Extremo]] (1900–2000), minima in insulis arcticis [[Siberia]]e (100—150) est.<ref>[https://web.archive.org/web/20111026180117/http://www.novrosen.ru/Russia/nature/vegetation.htm Растительность=Vegetatio]</ref> Silvae plus quam 40 centesimas terrae occupant, partem quintam omnium silvarum mundi formantes.
[[Species (taxinomia)|Species]] [[animal]]ium etiam variae sunt. Circiter 1300 species [[Chordata|Chordatum]] et 70 milia species [[Insecta|Insectorum]] in Russia [[habitatio|habitant]].
Russia 41 [[Saeptum nationale|saepta nationalia]] et 103 [[reservatum|reservata]] habet.
== Homines ==
=== Numerus ===
Secundum censum qui mense Octobri anno 2010 in Russia perfectum est, numerus incolarum Russiae erat 142 856 536 homines.<ref>{{cite web|url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm|title=Население, учтённое при Всероссийской переписи населения 2010 года|publisher=Федеральная служба государственной статистики|accessdate=2013-05-10|archiveurl=http://www.webcitation.org/6GVoIZini|archivedate=2013-05-10}}.</ref> Ergo, Foederatio Russica "populationem" maximam inter terras Europaeas habet, numero incolarum locum nonum inter civitates mundi tenens.
Circa 78 centesimae incolarum Russiae in [[Russia Europaea|parte eius Europaea]] habitant, quae minus quam 25 centesimas territorii civitatis format.
Densitas populi mediocris est circa 8.36 homines per km². Densitas maxima Moscuae est plus quam 4626 homines per km², minima vero in [[Districtus autonomus Tschucoticus|Districtu Autonomo Tschucotico]], minus quam 0.07 homines per km².
Circa 73 centesimae numeri incolarum Foederationis Russicae in [[Urbes Russiae|urbibus]] anno [[2010]] habitabant. Statu{{dubsig}} [[Ianuarii]] [[2023]], 170 urbes Russicae plus quam centum milia incolarum quaelibet habent, e quibus sunt sedecim urbes, plus quam decies centena milia incolarum habentes:
[[Fasciculus:Kutuzov Avenue.jpg|thumb|Moscua, metropolis et maxima urbs Russica, circa 13 decies centena milia incolarum habet.]]
# [[Moscua]] — 13 274 285<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года">[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года. Федеральная служба государственной статистики (25 апреля 2025).]</ref> homines;
# [[Petropolis]] — 5 652 922<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Novosibirscum]] — 1 637 266<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Catharinopolis]] — 1 548 187<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Casanum]] — 1 329 825<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Crasnoiarium]] — 1 256 204<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Novogardia Inferior]] — 1 198 245<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Celiabinsca]] — 1 176 770<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Ufa]] — 1 166 098<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Crasnodaria]] — 1 154 885<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines.
# [[Samara (Russia)|Samara]] — 1 154 322<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Rostovia ad Tanaim]] — 1 143 123<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Omium]] — 1 101 367<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Voronegia]] — 1 041 722<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Permia]] — 1 027 518<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
# [[Volgogradum]] — 1 012 219<ref name="Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года" /> homines;
{{vide-etiam|Index urbium Russiae}}
=== Gentes ===
Secundum censum anni 2010, plus quam ducentas gentes in Russia habitant, inter quas sunt:
{| class="wikitable"
! Gens||Portio<br />(anno 2002)<ref name="census2010"/>||Portio<br /> (anno 2010)<ref name="census2010">[http://www.rg.ru/2011/12/16/stat.html Российская газета. Вот какие мы — россияне. Об итогах Всероссийской переписи населения 2010 года]</ref>
|-
|[[Russi]]||align="right"|80,64 %||align="right"|80,90 %
|-
|[[Tatari]]||align="right"|3,87 %||align="right"|3,87 %
|-
|[[Ucraini]]||align="right"|2,05 %||align="right"|1,41 %
|-
|[[Baschkiri]]||align="right"|1,16 %||align="right"|1,15 %
|-
|[[Tschuvaschi]]||align="right"|1,14 %||align="right"|1,05 %
|-
|[[Tsetseni]]||align="right"|0,95 %||align="right"|1,04 %
|-
|[[Armeni]]||align="right"|0,79 %||align="right"|0,86 %
|-
|[[Avares]]||align="right"|0,57 %||align="right"|0,66 %
|-
|[[Mordua]]||align="right"|0,59 %||align="right"|0,54 %
|-
|[[Kazachi]]||align="right"|0,46 %||align="right"|0,47 %
|-
|[[Atropatenici]]||align="right"|0,43 %||align="right"|0,44 %
|-
|[[Dargini]]||align="right"|0,35 %||align="right"|0,43 %
|-
|[[Udmurti]] (olim [[Votiaci]])||align="right"|0,44 %||align="right"|0,40 %
|-
|[[Mari (gens)|Mari]] (olim [[Czeremissi]] seu [[Tscheremissi]])||align="right"|0,42 %||align="right"|0,40 %
|-
|[[Osseti]]||align="right"|0,36 %||align="right"|0,39 %
|-
|[[Rutheni Albi]]||align="right"|0,56 %||align="right"|0,38 %
|-
|[[Cabardini]]||align="right"|0,36 %||align="right"|0,38 %
|-
|[[Kumyki]]||align="right"|0,29 %||align="right"|0,37 %
|-
|[[Iacuti]]||align="right"|0,31 %||align="right"|0,35 %
|-
|[[Lesghi]]||align="right"|0,29 %||align="right"|0,35 %
|-
|[[Buriati]]||align="right"|0,31 %||align="right"|0,34 %
|-
|[[Inguschi]]||align="right"|0,29 %||align="right"|0,32 %
|-
|aliae||align="right"|3,40 %||align="right"|3,51 %
|-
|cum gente non nota<br />atque homines, secundum<br /> fontes administrativas describentes,<br /> decies centena milia hominum||align="right"|1,46||align="right"|5,63
|}
[[Fasciculus:Kazan church edit1.jpg|thumb|150px|''[[Templum Omnium Religionum]]'' [[Casan]]i in urbe multiculturali.]]
=== Linguae ===
Gentes Russiae plus quam centum linguis et dialectis, ad [[Linguae Indoeuropaeae|Indoeuropaeas]], [[Linguae Altaicae|Altaicas]], [[Linguae Uralicae|Uralicas]], [[Linguae Caucasicae|Caucasicas]] et [[Linguae Palaeosibericae|Palaeosibericas]] pertinentibus, loquuntur. Lingua divulgatissima est [[lingua Russica|Russica]], pro circa 130 decies centenis milibus (92%) incolarum Russiae natalis, quae est lingua publica Foederationis Russicae (quum res publicae Foederationis etiam linguas alias ut publicas suas habere possunt).
=== Religio ===
Russia est terra publice saecularis. Cives quamlibet aut nullam religionem confiteri possunt. Homines religiosi Russiae praecipue sunt [[Religio Christiana|Christiani]] (principaliter [[Ecclesiae Orthodoxae|Orthodoxi]], ut plurimum ad [[Ecclesia Orthodoxa Russica|Ecclesiam Orthodoxam Russicam]] pertinentes), alii sunt [[Religio Islamica|Musulmani]], [[Religio Iudaica|Iudaei]], [[Religio Buddhistica|Buddhisti]], etc. [[Atheismus|Atheistae]] in Russia etiam multi sunt.
[[Fasciculus:M.V. Lomonosov by L.Miropolskiy after G.C.Prenner (1787, RAN).jpg|thumb|left|150px|upright=0.75|[[Michael Lomonosov]], [[polymathes]] [[scientista]], [[inventor]], [[poeta]], [[artifex]].]]
[[Fasciculus:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|upright=0.75|thumb|150px|[[Leo Tolstoj]], [[scriptor]] [[mythistoria]]rum et [[philosophus]].]]
== Cultura ==
{{vide-etiam|Litterae Russiae}}
Russia, a gentibus multis inhabitata, gradum magnum varietatis culturalis habet. Cultura Russica, temporibus variis, subiecta est contagione religionis Christianae Orthodoxae (cum influentia quaedam religionis gentilitatis etiam praeservata) atque culturarum externarum (inter alia, Mongolo-Tataricae et Europaeae Occidentalis).
Russia est patria terraque actionum multorum hominum [[cultura]]e scientiaeque emeritorum, quorum sunt, e.g., eruditus et poeta [[Michael Lomonosov]], poetae [[Alexander Puškin]] et [[Michael Lermontov]], scriptores [[Nicolaus Gogol]], [[Theodorus Dostoevskij]] et [[Leo Tolstoj]], compositor [[Petrus Čajkovskij]], chemicus [[Demetrius Mendeleev]], physiologus [[Ioannes Pavlov]] et multi alii.
== Oeconomia ==
E visceris Russiae [[petroleum]], [[gasium naturale]], [[lithanthrax]], [[metallum|metalla]], [[apatitum|apatita]], [[adamas|adamantes]], aliaeque opes naturales extrahuntur. [[Energia]] [[electricitas|electrica]] in officinis electricis terrae huius productur.
Russia est terra [[industria]]lis cum{{dubsig}} [[oeconomia]] crescenti. Surculi industriae Russiae sunt constructio [[machina]]rum, [[metallurgia]], industriae chemica naphtochemicaque, [[silva]]tica, [[textum|textiles]], [[cibus|cibaria]], et aliae. [[Agricultura]] et [[pecuaria]] in terra etiam evolutae sunt. Russia [[alimentum|alimenta]] [[ignis]], machinas, materias rudes exportat.
[[Moneta (pecunia)|Moneta]] Russiae est [[rubelus Russicus|rubelus]].
[[Fasciculus:Russian-Matroshka2.jpg|thumb|upright=0.6|Pupa ''Matrëška'' (Matroncula) exposita.]]
{{NexInt}}
* [[Index locorum in Russia]]
* [[Lingua Russica]]
* [[Litterae Russiae]]
* [[Suprematismus]]
* [[Supremus]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
;Generalia<!--ex de et ru-->
* Большая российская энциклопедия : в 30 т.. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004. — Т. «Россия». — 1007 с. — ISBN 5-85270-326-5.
* Россия // Большая советская энциклопедия. — М., 1972. — Т. 10. — С. 539—556.
* Ullrich, Volker, ed. [[2005]]. ''Russland und der Kaukasus.'' Fischer Weltalmanach aktuell (mit Analysen und Reportagen aus der ZEIT und Zahlen, Daten und Fakten aus dem Fischer Weltalmanach). Francofurti: Fischer Taschenbücher, vol. 72303. ISBN 3-596-72303-5.
;Geographia et geopolitica<!-- ex fr-->
* Avioutskii, Viatcheslav. [[2005]]. ''Géopolitique du Caucase.'' ISBN 2200268432.
* Brunet, Roger. [[1996]]. ''La Russie et les pays proches, in Géographie Universelle t. 10 : Europes orientales, Russie, Asie centrale.'' Belin-Reclus. ISBN 978-2-7011-1673-0.
* Brunet, Roger. [[2001]]. ''La Russie. Dictionnaire géographique.'' Dynamiques du territoire. Lutetiae: La Documentation française. ISBN 978-2-11-004882-0.
* Cabanne, Claude, et Elena Tchistiakova.[[2005]]. ''La Russie, perspectives économiques et sociales.'' Ed. secunda. ISBN 978-2-200-26972-2.
* Channon. [[1997]]. ''Atlas historique de la Russie.'' Autrement; Édition : Éd rév et préf. par Marie-Hélène Mandrillon. ISBN 978-2-86260-714-6.
* Ciattoni, Annette, ed. [[2007]]. ''La Russie.'' Sedes. ISBN 978-2-301-00000-2.
<!--* Collectif. [[2007]]. ''Politique étrangère, hors-série 2007: La Russie.'' Armand Colin. ISBN 978-2-200-92415-7.-->
* Dréano, Bernard. [[2009]]. ''Guerres et paix au Caucase: Empires, peuples et nations.'' Éditions Non Lieu. ISBN 978-2-35270-058-6.
* Eckert, Denis. [[2005]]. ''Le Monde russe.'' ISBN 978-2-01-145965-7.
* Ferro, Marc, et Marie-Hélène Mandrillon. [[2005]]. ''Russie, peuples et civilisations.'' La Découverte. ISBN 978-2-7071-4547-5.
* Giuliani, Jean-Dominique. [[2007]]. ''Géoéconomie, N° 43, automne 2007: La Russie et l'Europe.'' Institut Choiseul pour la politique internationale et la géoéconomie. ISBN 978-2-916722-10-8.
* [[Pascal Marchand|Marchand, Pascal]]. [[2007]]a. ''Atlas géopolitique de la Russie: Puissance d'hier, puissance de demain.'' Autrement. ISBN 978-2-7467-1051-1.
* [[Pascal Marchand|Marchand, Pascal]]. [[2007]]b. ''Géopolitique de la Russie.'' Ellipse. ISBN 978-2-7298-3258-2.
* Portal, Roger. [[1950]]. ''L'[[Oural]] au XVIIIe siècle : Étude d'histoire économique et sociale.'' Lutetiae: Institut d'études slaves.
* [[Ioannes Radvanyi|Radvanyi, Jean]]. [[2008]]. ''La Nouvelle Russie.'' ISBN 978-2-200-35289-9.
* [[Ioannes Radvanyi|Radvanyi, Jean]]. [[2010]]. ''Atlas géopolitique du Caucase: Russie, Géorgie, Arménie, Azerbaïdjan: un avenir commun possible?'' ISBN 978-2-246-75391-9.
* Razoux, Pierre. [[2009]]. ''Histoire de la Géorgie: la clé du Caucase.'' Perrin. ISBN 978-2-262-02645-5.
* Rey, Violette. [[1998]]. ''Les territoires centre-européens: Dilemmes et défis: L'Europe médiane en question.'' La Découverte. ISBN 978-2-7071-2834-8.
* Thorez, Pierre, Vladimir Kolossov, Andreï Treïvich, Yvette Vaguet, Samuel Deprez (cartographus). [[2007]]. ''La Russie.'' Éditions Sedes. ISBN 978-2-301-00010-1.
* Vandermotten, Christian, Julien Vandeburie , Collectif, Quentin Rombaux (cartographus), et Pablo Medina Lockhart (cartographus). [[2005]]. ''Territorialités et politique.'' Universitas Bruxellensis. ISBN 978-2-8004-1358-7.
* [[Nicolaus Werth|Werth, Nicolas]]. [[2008]]. ''Histoire de l'Union soviétique: De l'empire russe à la communauté des États indépendants 1900-1991.'' Presses universitaires de France. ISBN 978-2-13-056120-0.
;Civilitas<!--ex de-->
* Kanet Roger E., ed. [[2011]]. ''Russian Foreign Policy in the 21st century.'' Palgrave Macmillan.
* [[Margareta Mommsen|Mommsen, Margarita]]. [[2004]]. ''Wer herrscht in Russland? Der Kreml und die Schatten der Macht.'' Ed. secunda. Monaci: Beck. ISBN 3-406-51118-X.
* Pleines, Heiko, et Hans-Henning Schröder, eds. [[2010]]. [http://www.bpb.de/publikationen/KUL8ES,0,0,L%E4nderbericht_Russland.html ''Länderbericht Russland.''] Bonnae: Bundeszentrale für politische Bildung, Schriftenreihe (Bd. 1066).
* Stachow, D., L. Shevtsova, Roland Götz, J. Scherrer, et E.-M. Auch. [[2006]]. [http://www.bpb.de/publikationen/GMT5VH,0,Russland.html ''Aus Politik und Zeitgeschichte: Russland''], Beilage zur Wochenzeitung ''Das Parlament.'' Bonnae: Bundeszentrale für politische Bildung (13 Martii). [http://www.bpb.de/files/HM5NZ3.pdf PDF]).
;Historia<!--ex ru et de-->
* [[Nicolaus Karamzin|Карамзин Н. М.]] История государства Российского. [https://web.archive.org/web/20130520185712/http://www.magister.msk.ru/library/history/karamzin/index.htm], [https://web.archive.org/web/20130516082430/http://web-local.rudn.ru/web-local/uem/autor/hist/his/KARAMZIN/KARAHIST.HTM]
* [[Basilius Ključevskij|Ключевский В. О.]] Курс русской истории [http://runivers.ru/lib/detail.php?ID=60654], [https://web.archive.org/web/20101115034055/http://www.magister.msk.ru/library/history/kluchev/index.htm], [https://web.archive.org/web/20130516072155/http://web-local.rudn.ru/web-local/uem/autor/hist/his/KLUCHEV/KLUCHLEC.HTM]
* [[Nicolaus Kostomarov|Костомаров Н. И.]] Русская история в жизнеописаниях её главнейших деятелей [https://web.archive.org/web/20160305225113/http://magister.msk.ru/library/history/kostomar/index.htm], [https://web.archive.org/web/20130516075312/http://web-local.rudn.ru/web-local/uem/autor/hist/his/KOSTOMAR/KOSTLEC.HTM]
* [[Sergius Platonov|Платонов С. Ф.]] Полный курс лекций по русской истории [https://web.archive.org/web/20151031212605/http://www.magister.msk.ru/library/history/platonov/plats001.htm]
* [[Sergius Solov'ëv|Соловьёв С. М.]] История России с древнейших времен [http://runivers.ru/lib/detail.php?ID=60694] [https://web.archive.org/web/20130513183224/http://www.magister.msk.ru/library/history/solov/index.htm], [https://web.archive.org/web/20130516070615/http://web-local.rudn.ru/web-local/uem/autor/hist/his/SOLOV/SOLOVLEC.HTM]
* [[Christophorus Schmidt|Schmidt, Christoph]]. [[2009]]. ''Russische Geschichte 1547–1917.'' Ed. secunda. Monaci: Oldenbourg Wissenschaftsverlag. ISBN 3-486-56704-7.
* [[Carsten Goehrke|Goehrke, Carsten]]. [[2000]]. ''Russland. Eine Strukturgeschichte.'' Paderborn: Schöningh Verlag. ISBN 978-3-506-76763-9. [https://web.archive.org/web/20120112161223/http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/id%3D13618%26count%3D9842%26recno%3D7%26type%3Drezbuecher%26sort%3Ddatum%26order%3Ddown Recensio].
* [[Ricardus Pipes|Pipes, Richard]]. [[1977]]. ''Russland vor der Revolution: Staat und Gesellschaft im Zarenreich.'' Monaci.<!--Melius: editio Anglica-->
* Ascher, Abraham. [[2005]]. ''Geschichte Russlands.'' [[Assindia]]e: Magnus-Verlag. ISBN 3-88400-432-8.
* [[Timotheus Guldimann|Guldimann, Tim]]. [[1984]]. ''Moral und Herrschaft in der Sowjetunion. Erlebnis und Theorie.'' Francofurti: Suhrkamp. ISBN 3-518-11240-6.
* [[Andreas Kappeler|Kappeler, Andreas]]. [[2003]]. ''Russland als Vielvölkerreich: Entstehung, Geschichte, Zerfall.'' Ed. secunda. Monaci: Beck. ISBN 3-406-36472-1.
* [[Andreas Kappeler|Kappeler, Andreas]]. [[2005]]. ''Russische Geschichte.'' Ed. quarta. Monaci: Beck. ISBN 3-406-47076-9.
* Wagensohn, Tanja. [[2001]]. ''Russland nach dem Ende der Sowjetunion.'' Regensburg: Pustet. ISBN 3-7917-1751-0.
;Cultura et sociologia
* Figes, Orlando. [[2003]]. ''Nataschas Tanz: Eine Kulturgeschichte Russlands.'' Berolini: Berlin Verlag. ISBN 3-8270-0487-X.
* Franz, Norbert, ed. [[2002]]. ''Lexikon der russischen Kultur.'' Darmstadt: Primus. ISBN 3-89678-413-7.
* Goehrke, Carsten. [[2003]] ''Russischer Alltag.'' Turici: Chronos. ISBN 3-0340-0583-0.
* Dimitris Michalopoulos, ''Russia under Communism: Bulgakov, his Life and his Book'', Saarbruecken: Lambert, 2014, <nowiki>ISBN 978-3-659-53121-7</nowiki>.
* Redepenning, Dorothea. [[1994]]. ''Geschichte der russischen und sowjetischen Musik: Das 19. und 20. Jahrhundert in 2 Bänden.'' Laaber: Laaber-Verlag. ISBN 978-3-89007-206-7.
== Nexus externi ==
{{communia|Россия|Russiam}}
{{Grc|Ῥωσσία}}
{{Fontes geographici}}
* [http://books.google.ru/books?id=gd3hnWzGE4UC&pg=RA3-PA1&dq=Historiae+Ruthenicae+Scriptores+Exteri&cd=1#v=onepage&q=&f=false ''Historiae Ruthenicae scriptores exteri saeculi XVI'', tomus I.]
* [http://books.google.ru/books?id=f4VnmN45vGEC&printsec=frontcover&dq=%22Russia+seu+Moscovia%22&lr=&as_brr=4&cd=3#v=onepage&q=&f=false ''Russia seu Moscovia itemque Tartaria: commentario topographico atque politico illustratae'']
* [http://books.google.ru/books?id=ezs8AAAAcAAJ&pg=RA4-PT205&dq=Rerum+Moscoviticarum&as_brr=4&cd=1#v=onepage&q=&f=false S. Herberstein, ''Rerum Moscoviticarum Commentarii'']
* [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/m/books/m_4793.html I. Hofmannus, ''Lexicon Universale'': ''Moscovia, et Moschovia'']
* [http://ephemeris.alcuinus.net/archi2004/homines/homo_sep3/index.php Ephemeris: ''Caesar unius Russiae'']
;Generalia
* [https://web.archive.org/web/20081022164202/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/russia.htm Russia] apud ucblibraries.colorado.edu (UCB Libraries GovPubs)
* [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17839672 Russia,] apud www.bbc.co.uk ([[BBC News]])
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia Russia,] apud www.britannica.com (''[[Encyclopædia Britannica]]'')
* [https://web.archive.org/web/20170220131239/http://bigenc.ru/geography/text/3515925 Россия (Russia),] apud bigenc.ru (''Encyclopaedia Russica Magna'')
;Administratio
* [http://www.gov.ru/index_en.html Situs publicus administrationis Russiae,] www.gov.ru
* [https://web.archive.org/web/20120926195007/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html "Chief of State and Cabinet Members,"] www.cia.gov
* [http://en.rian.ru/ Russian News Agency "Ria Novosti,"] en.rian.ru
* [https://web.archive.org/web/20110513104203/http://english.ruvr.ru/2010/09/24/22168374.html Vox Russiae,] english.ruvr.ru
;Miscellanea
* [http://repository.library.georgetown.edu/handle/10822/552653 Post-Soviet Problems] from the [http://repository.library.georgetown.edu/handle/10822/552494/browse?type=title Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives,] repository.library.georgetown.edu
* [http://rbth.ru/ "Russia Beyond the Headlines,"] rbth.ru
* [https://web.archive.org/web/20150206181434/http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html "Way to Russia: An Introduction to Russia and Russian People,"] www.waytorussia.net
* [http://russiatrek.org Urbes et regiones Russicae,] russiatrek.org
* [http://www.russia-travel.com "Official Russia Travel Guide,"] www.russia-travel.com
* [http://russianconsulate.com Consulatus Russicus,] russianconsulate.com
* [https://web.archive.org/web/20170228045752/http://www.moscow-russia-insiders-guide.com/ "Moscow Russia Insider's Guide,"] www.moscow-russia-insiders-guide.com<!--Moscow and Russia through Muscovite's eyes-->
{{Europa}}
{{Asia}}
{{Capsae collectae|Russia|politica|{{Praesides Russiae}}{{Primi ministri Russiae}}{{Ministri rerum externarum Russici}}{{Consilium Russicum Medvedev}}}}
{{Capsae collectae|Russia|historica|{{Ductores Factionis Communisticae Unionis Sovieticae}}}}
{{Myrias|Geographia}}
{{1000 paginae}}
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 862]]
[[Categoria:Condita 1917]]
[[Categoria:Condita 1991]]
[[Categoria:Independentium Civitatum Foederatio]]
[[Categoria:Russia| ]]
px8k0hdyme47ttokaqbp2wlwiajvcgi
Carolus (discretiva)
0
2907
3981604
2852108
2026-08-16T09:42:06Z
Grufo
64423
Paginas “[[Carolus (discretiva)]]” et “[[Carolus]]” unii
3981604
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Carolus]]
{{De hac redirectione|olim=2852108}}
k0jktlkbaxfqbzrgkqjza600j012fq6
Primum bellum mundanum
0
6998
3981546
3955604
2026-08-16T00:44:48Z
Cyprianus Marcus
66550
3981546
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}{{Infobox military conflict
|conflict=Primum bellum mundanum
|image=[[Fasciculus:WWI.png|thumb|300px|Participes belli: <span style="color:green">'''Civitates foederatae'''</span> et <span style="color:orange">'''Imperia centralia'''</span> et <span style="color:grey">'''Neutrales'''</span>]]
|caption=
|date=[[28 Iulii]] [[1914]]–[[11 Novembris]] [[1918]] (indutiae)<br/>[[Foedus Versaliis sancitum (1919)]] [[28 Iunii]] [[1919]] compositum<br/>[[Foedus Fanum Sancti Germani in Laya|Foedus Fani Sancti Germani in Laya]] [[10 Septembris]] [[1919]] compositum<br/>[[Foedus Noviliacum ad Sequanum|Noviliaci ad Sequanum]] [[27 Novembris]] [[1919]] signatum<br/>[[Foedus apud Trianonium sanctum]] [[4 Iunii]] [[1920]] compositum<br/>[[Foedus Separae]] [[10 Augusti]] [[1920]] signatum
|place=[[Europa]], [[Africa]], [[Medius Oriens]], [[Oceanus Pacificus]], [[Sina (regio)|Sina]], [[mare|maria]] ante [[litus]] [[America]]e [[America Australis|Australis]] et [[America Septentrionalis|Septentrionalis]]
|casus=Caedes Archiducis Francisci Ferdinandi (28 Iunii), denuntiatio belli Austro-Hungarica contra Serbiam (28 Iulii) et mobilitatio Russica contra Austro–Hungariam (29 Iulii)
|result=Victoria foederatarum
* Finis imperiorum [[Germania|Germanici]], [[Imperium Russicum|Russici]], [[Imperium Ottomanicum|Ottomanici]], [[Imperium Austro-Hungaricum|Austro-Hungarici]]
* Novae civitates in Europa et Medio Oriente conditae
* Translatio [[coloniae Germanae|coloniarum Germanarum]] et [[Partitio Imperii Ottomanici|regionum Imperii Ottomanici]] ad alia imperia
* Institutio [[Confoederatio Nationum|Confoederationis Nationum]]
|combatant1='''Foederatae'''<br/>
[[Francia]]<br/>
[[Imperium Britannicum]]<br/>
* [[Australia]]
* [[Canada]]
* [[India Britannica]]
* [[Terra Nova et Labrador]]
* [[Nova Zelandia]]
* [[Unio Africae Australis]]
[[Imperium Russicum]] <small>(1914–17)</small><br/>
[[Regnum Italiae (1861-1946)|Regnum Italiae]] <small>(1915–18)</small><br/>
[[Civitates Foederatae]] <small>(1917–18)</small><br/>
[[Romania|Regnum Romanicum]] <small>(1916–18)</small><br/>
[[Iaponia|Imperium Iaponiense]]<br/>
[[Serbia]]<br/>
[[Belgium]]<br/>
[[Graecia|Regnum Graecum]] <small>(1917–18)</small><br/>
[[Foederati primi belli mundani|et alii]]
|combatant2='''Imperia centralia'''
[[Imperium Germanicum]]<br/>
[[Imperium Austro-Hungaricum]]<br/>
[[Imperium Ottomanicum]]<br/>
[[Bulgaria|Regnum Bulgaricum]] <small>(1915–18)</small><br/>
----
[[Imperia centralia#Alii motus|Varii compugnantes]]
|commander1='''Imperatores et duces'''<br/>
'''Francia:'''<br/>
[[Raimundus Poincaré]]<br/>
[[Georgius Clemenceau]]<br/>
[[Ferdinandus Foch]]<br/>
'''Imperium Britannicum:'''<br>
[[Herbertus Henricus Asquith]]<br/>
[[David Lloyd George]]<br/>
[[Douglas Haig]]<br/>
'''Imperium Russicum:'''<br/>
[[Nicolaus II (imperator Russiae)|Nicolaus II]]<br/>
[[Grandis Dux Nicolaus Nicolai filius Russiae (1856–1929)|Nicolaus Nicolai filius]]<br/>
'''Regnum Italicum:'''<br/>
[[Victorius Emmanuel III (rex Italiae)|Victor Emanuel III]]<br/>
[[Antonius Salandra]]<br/>
[[Victor Emanuel Orlando|Victor Orlando]]<br/>
[[Ludovicus Cadorna]]<br/>
'''Civitates Foederatae:'''<br/>
[[Woodrow Wilson]]<br/>
[[Ioannes J. Pershing]]<br/>
'''Regnum Romaniae:'''<br/>
[[Ferdinandus I Romaniae|Ferdinandus I]]<br/>
''[[Allies of World War I#Leaders|et alii]]''
|commander2='''Imperatores et duces'''<br/>
'''Imperium Germanicum:'''<br/>
[[Gulielmus II (Imperator Germaniae)|Gulielmus II]]<br/>
[[Paulus de Hindenburg]]<br/>
[[Ericus Ludendorff]]<br/>
'''Imperium Austro-Hungaricum:'''<br/>
[[Franciscus Iosephus]]<br/>
[[Carolus I (imperator Austriae)|Carolus I]]<br/>
[[Conradus von Hötzendorf]]<br/>
'''Imperium Ottomanicum:'''<br/>
[[Mahometus V (sultanus Ottomanicus)|Mahometus V]]<br/>
[[Enver Pasha]]<br/>
[[Mustapha Cemal Ataturcus|Mustapha Cemal]]<br/>
'''Regnum Bulgariae:'''<br/>
[[Ferdinandus I Bulgariae|Ferdinandus I]]<br/>
[[Nicolaus Zhekov]]<br/>
''[[Imperia centralia#Duces militares|et alii]]''
|strength1='''Foederatae'''(Tucker & Roberts 2005:273)
Imperium Russicum: 12 000 000<br>
[[Britanniarum Regnum]]: 8 841 541<ref>[http://www.1914-1918.net/faq.htm British Army statistics of the Great War].</ref><ref>Numeri pro Imperio Britannico.</ref><br>
Francia: 8 660 000<ref>Numeri pro Francia Metropolitana et eius colonis.</ref><br>
Italia: 5 093 140<br>
Civitates Foederatae: 4 743 826<br>
Romania: 1 234 000<br>
Iaponia: 800 000<br>
Serbia: 707 343<br>
Belgium: 380 000<br>
Graecia: 250 000<br>
''Summa: 42 959 850''
|strength2='''[[Imperia centralia]]''' (Tucker 2005:273)
[[Imperium Germanicum]]: 13 250 000<br>
[[Imperium Austro-Hungaricum]]: 7 800 000<br>
[[Imperium Ottomanicum]]: 2 998 321<br>
[[Bulgaria|Regnum Bulgaricum]]: 1 200 000<br>
''Summa: 25 248 321''
|casualties1='''Milites occisi:'''<br/>5 525 000<br/>'''Milites vulnerati:'''<br />12 831 500<br/>'''Milites amissi:'''<br/>4 121 000<br/>'''Summa:'''<br/>22 477 500}}
[[Fasciculus:Map_Europe_alliances_1914-la.svg|thumb|Europa anno [[1914]].]]
[[Fasciculus:Drei Kaiser Bund.jpg|thumb|Tres Imperatores: [[Gulielmus II (Imperator Germaniae)|Gulielmus II]], [[Mahometus V (sultanus Ottomanicus)|Mahometus V]], [[Franciscus Iosephus I]].]]
[[Fasciculus:HMS Dreadnought 1906 H61017.jpg|thumb|HMS ''Dreadnought'' (1906). [[Cursus armorum]] [[navis|navalis]] inter Britanniarum Regnum et Germaniam fiebat.]]
[[Fasciculus:Austro-Hungarian_fleet_on_maneuvers.jpg|thumb|Grandis Britanniae classis in [[Proelium ante Iutlandia|Proelio ante Iutlandiam]].]]
[[Fasciculus:Guetteur au poste de l'écluse 26.jpg|thumb|[[Miles]] hostem observans in fossa latet.]]
[[Fasciculus:The Way to the Front.jpg|thumb|Ruinae post Tertium [[Ypra]]e Proelium ab [[21 Iulii]] ad [[6 Novembris]] [[1917]] pugnatum.]]
'''Primum bellum mundanum''',<ref>[http://ephemeris.alcuinus.net/archi2005/biographiae/zweig/index.php ''Ephemeris'' 2005],
[http://ephemeris.alcuinus.net/archi2006/nuntius1.php?id=78 2006],
[http://ephemeris.alcuinus.net/inorbe.php?id=489 2008].</ref> vel '''primum bellum orbis terrarum''',<ref>Pavlina Bobic, ''War and Faith: The Catholic Church in Slovenia, 1914–1918'', Balkan Studies Library (Brill Academic Publishing, 2012, ISBN 978-90-04-20219-1), 150: rem "Promemoria Bela Peč pro anno 1918, de tempore belli orbis terrarum" appellatam citans.</ref> similiter '''primum bellum plurimarum totius orbis gentium''',<ref>Apud [[Ioannes XXIII|Ioannem Papam XXIII]]: "Cum primum illud atque immane plurimarum totius orbis gentium bellum tandem conquievit", [http://www.vatican.va/holy_father/john_xxiii/encyclicals/documents/hf_j-xxiii_enc_28111959_princeps_lt.html Princeps Pastorum], litterae encyclicae die [[28 Novembris]] [[1959]] prolatae.</ref> fuit [[bellum mundanum]] praecipue in [[Europa]] ab [[28 Iulii]] [[1914]] ad [[11 Novembris]] [[1918]] gestum. Quo [[bellum|bello]] fere omnes implicatae sunt [[tellus|orbis terrarum]] [[civitas praepotens|civitates praepotentes]], quae participes belli in duas consociationes contrarias divisae erant:
* [[Civitates foederatae Primi belli mundani|Civitates foederatae]]: [[Britanniarum Regnum]], [[Francia]], [[Russia]] [[Consensus triplex|triplici consensu]] coniuncta
* [[Imperia centralia]]: primum [[Germania]], [[Imperium Austro-Hungaricum]], [[Italia]] [[Societas triplex (1882)|societate triplici]] coniuncta; sed Italia, quia Austro-Hungaria se contra pactum gesserat, a societate recessit.
Quae consociationes et commutatae sunt et creverunt, cum aliae [[civitas sui iuris|civitates]] [[bellum]] committerent. Ad extremum plus quam 70 [[millio]]nes militum, inter quos 60 milliones [[Europaei|Europaeorum]], ad [[arma]] convocati sunt in unum ex maximis bellis umquam gestis.<ref>Bade & Brown 2003:167–168; Keegan 1988:8.</ref> Plus quam 9 [[millio]]nes pugnatorum interfecti sunt. Tam multa caedes facta est propter quod novae [[technologia|artes]] nova [[arma]], sicut [[arma chemica]] a militibus Germaniae, et quidem exitiosiora produxerant, cum pares tutelae, mobilitatis, [[medicina]]e emendationes deessent. Primum bellum mundanum tam cruenta caede commissum est, ut quattuor tantum bella umquam gesta etiam plures occisos numerarent; quo factum est ut variae mutationes [[societas humana|politicae]], nec non [[res novae]] in multis civitatibus belli excidio adfectis initium caperent.
Multas ob causas coepit bellum. Quarum una et quidem diutina fuit [[imperialismus|imperii amplificandi studium]], quod praepotentibus inerat civitatibus Europaeis: [[Imperium Germanicum|Imperio Germanico]], [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperio Austro-Hungarico]], [[Italia]]e, [[Imperium Ottomanicum|Imperio Ottomanico]], [[Imperium Russicum|Imperio Russico]], [[Imperium Britannicum|Imperio Britannico]], [[Francia|Reipublicae Francicae]]. Sed ea ipsa ansa belli, qua omnes fere ut causa paene iucunda utebantur, fuit quod [[Franciscus Ferdinandus (archidux Austriae)|Franciscus Ferdinandus]], [[archidux]] [[Austria]]e heresque [[Imperium Austro-Hungaricum|Austro-Hungariae]], a [[Gabriel Princip|Gabriele Princip]], [[Iugoslavismus|nationalista Iugoslavico]], [[insidiae Seraiensis|insidiis factis]] [[Seraium|Seraii]], in [[Bosnia et Herzegovina]], die [[28 Iunii]] [[1914]] occisus erat. Quo facto, haec [[discrimen mensis Iulii|conflictatio]] quasi per causarum concatenationem exarsit, cum foedera prioribus facta decenniis invocata essent. Austro-Hungaria, [[ultimatum|ultimato]] edicto<ref>Djokic 2003:24; Taylor 1998:80–93.</ref> [[Serbia]]e bellum indixit. Itaque imperia praepotentia bellis invicem indictis intra unum mensem proelia faciebant, quae per [[colonia]]s imperiorum circum orbem terrarum mox extendebantur.
Die [[28 Iulii]], Austro-Hungaria Serbiae,<ref>Evans 2004:12; Martel 2003:xii.</ref> Germania [[Belgium|Belgio]], [[Luxemburgum|Luxemburgo]] [[Francia]]eque, ac Russia Germaniae bellum intulerunt. Itinere [[Lutetia]]m Germanorum represso fossisque sclopetariis ductis [[Europa Occidentalis|frons occidentalis]] facta est, in qua [[bellum stativum|stativum]] et [[bellum exhaustivum|exhaustivum]] bellum diu gestum est. In [[Europa Orientalis|orientali]] autem fronte exercitus Russicus cum copiis Austro-Hungaricis prospere pugnavit, sed cum [[Borussia Orientalis|Borussiam Orientalem]] invadere contenderet, a Germanis arctus est. Postquam [[Imperium Ottomanicum]] anno [[1914]] bellum suscepit, apertae sunt frontes in oriente. Deinde Italia et Bulgaria anno [[1915]], denique [[Romania]] anno [[1916]] ad bellum consurrexerunt. Imperium Russicum mense Martio 1917 conlapsum est, et Russia post [[res novae Octobres|res novas Octobres]] eodem anno bellum deposuit. Anno [[1918]] Germani [[incursus vernalis (1918)|incursu]] in frontem occidentalem facto a Foederatis impetibus prosperis repulsi sunt. Etiam copiae [[Civitates Foederatae Americae]] fossas sclopetarias intrare coeperunt. Itaque Germania, quae tunc cives suos seditiosos inpugnabat, indutias die [[11 Novembris]] [[1918]] iniit. Foederati tandem victores bellum confecerunt.
Domesticae frontis eventus non minus tumultuosi fuerunt quam in acie militari, cum bellatores hominibus rebusque conarentur ad bellum universum uti. Bello finito quattuor imperia ([[Imperium Germanicum|Germanum]], [[Imperium Russicum|Russicum]], [[Imperium Austro-Hungaricum|Austro-Hungaricum]], [[Imperium Ottomanicum|Ottomanicum]]) exsistere desierunt. Civitates quae Germanico et Russico imperiis successerunt multas amiserunt terras, cum Austro-Hungaricum et Ottomanicum imperia omnino diruerentur. Itaque [[geographia]] [[Europa Media|Europae Mediae]] commutata est.<ref>Keegan 1988:7.</ref> [[Confoederatio Nationum]] ad prohibendum aliud certamen tantae magnitudinis constituta est. At in cassum ceciderunt haec quoque consilia, nam [[nationalismus]] Europaeus bello imperiorumque dissolutione amplificabatur. Et Germani, qui se sub iugum missos sentiebant, [[Foedus Versaliis sancitum (1919)|foedere Versaliensi]] adgravati satisfactionem paulatim moliebantur. Quibus de causis evenerunt ea quae postea ad [[secundum bellum mundanum]] inductura essent.<ref>Keegan 1988:11.</ref>
== De nominibus ==
Tempore [[interbellum|interbelli]] hoc bellum variis linguis modo ''bellum mundanum'' modo ''bellum magnum'' appellabatur. Secundo autem magno [[secundum bellum mundanum|bello]] anno [[1939]] conflato opus erat de duobus [[bellum mundanum|bellis mundanis]] loqui. Variis linguis suus cuique mos. Itaque historici Britannici et Canadienses ''First World War'' dicunt, cum [[Americani]] ''World War I'' ('Bellum Orbis Terrarum I') praeferant. Theodisce autem nomen ''Erster Weltkrieg'' primum Septembri 1914 ab [[Ernestus Haeckel|Ernesto Haeckel]], [[philosophia|philosopho]] [[Germania|Germano]], adhibitum est.<ref>Shapiro 2006:329.</ref> ''The First World War'' fuit nomen libri historici a [[Carolus à Court Repington|Carolo à Court Repington]], praefecto et diurnario, anno [[1920]] divulgati.
== Scaena ==
[[Saeculum 19|Saeculo undevicensimo]], maiora imperia Europaea strenue enitebantur, ut [[aequilibrium potestatis]] per [[continens|continentem]] obtinerent, quod iam ante [[1900]] multiplex foederum civilium militariumque complexus effecerat. Haec foedera anno [[1815]] coeperant, in [[Foedus Sanctum|Foedere Sancto]] inter [[Borussia]]m, Russiam, et Austriam. Tum, [[October|Octobri]] mense [[1873]], [[Otto von Bismarck]], [[cancallarius Germaniae|cancellarius Germanus]], [[Foedus Imperatorum Trium]] ([[Theodisce]] ''Dreikaiserbund'') inter [[monarcha]]s Austro-Hungariae, Russiae, et Germaniae composuit. Hoc foedus autem defecit quia Austro-Hungaria et Russia consiliis in [[Balcania]] consentire non poterant; quo facto, Germania et Austro-Hungaria foedus inter se anno [[1879]] composuerunt, [[Foedus Duplex (1879)|Foedus Duplex]] appellatum. Quod visum est modus quo Germania et Austro-Hungaria pondus Russicum in [[Balcania]] resistere posset, cum [[Imperium Ottomanicum]] debilitari persistebat. Anno [[1882]], expansum est hoc foedus, ut [[Italia]]m comprehenderet, in re quae [[Foedus Triplex (1882)|Foedus Triplex]] facta est.<ref>Keegan 1998:52.</ref>
Post [[1870]], certamen in [[Europa]] praecipue per accurate excogitatum foederum rete a Bismarck instructum inter Imperium Germanicum et reliquium Europae diu aversum est; qui praesertim laborabat ut Russia cum Germania consisteret ad prohibendum bellum frontium binorum contra Franciam et Russiam. Cum autem [[Gulielmus II (Imperator Germaniae)|Gulielmus II]] regnum ut imperator Germanicum exciperet, Bismarck se a munere removere coactus est, cuius compositio foederum paulatim neglegebatur. Exempli gratia, imperator anno [[1890]] [[Foedus Detrimentum Resartum]] cum Russia renovare noluit. Anno [[1892]], [[Foedus Franco-Russicum]] ad resistendam [[vis|vim]] Foederis Triplicis compositum est. Anno [[1904]], Britanniarum Regnum et Francia [[Conventum Come]], seriem pactorum, atque anno [[1907]], Britanniarum Regnum et Russia [[Pactum Anglo-Russicum]] composuerunt. Haec pacta, cum societatem inter Britanniarum Regnum et Franciam atque inter Britanniarum Regnum et Russiam non instituerent, efficienter fecerunt ut ingressio Britannica in certamen futurum quod Franciam vel Russiam implicaret veri similis esset; unde compositio conectorum pactorum bilateralium [[Conventum Triplex]] appellari coepit.
Germania [[coniunctio Germana|coniuncta, imperioque anno 1871 condito]], Germanica [[industria]]e et [[oeconomia]]e vis magnopere creverat; quibus fundamentis administratio Gulielmi II a medio [[decennium 190|decennio 190]] usa est ad adsignandas multas [[opes naturales]] et [[oeconomia|oeconomicas]] amplificationi [[Imperialis Classis Germana]]e, ab Admirale [[Alfredus von Tirpitz|Alfredo von Tirpitz]] constitutae, Britannicam [[Classis Regalis|Classem Regalem]] pro dominatu [[oceanus|oceanorum]] [[tellus|orbis terrarum]] aemulantis.
=== Certamina militaria navaliaque ===
Germania, tunc novissima respublica Europaea, multas naves longas fecit, sic [[Imperium Britannicum|Britanniam]], rem publicam maximae potestatis maritimae, commovens.
=== Res Balcaniae ===
Austro-Hungaria [[Serbia]]m in suam dicionem redegit.<!-- . . . -->
=== Insidiae Seraienses ===
Initium belli fuit cum [[Franciscus Ferdinandus]], heres regni Austro-Hungarici, a [[Gabriel Princip|Gabriele Princip]], socio [[Manus Atrae]], [[Seraium|Seraii]] necatus est.
=== Denuntiationes ===
Administratio [[Imperium Austro-Hungaricum|Austro-Hungariae]], post consultationem cum una Germania nec cum Italia, bellum contra Serbiam mox induxit. Tunc, ob multa foedera Europaea, Imperium Russicum bellum contra Austro-Hungriam gerebat; ita alterum Imperium Germanicum Bellum gessit contra Russiam et tandem Francia et Anglia, contra Germaniam. Italia se neutrius partis esse declaravit.
== Bellum ==
=== Bellum mobile ===
Exeunte anno [[1914]] et ineunte [[1915]] copiae Germanicae Belgium ingressae ceperunt praeter portus circa [[Dunquerca]]m et tunc in limites Franciae, [[Lutetia]]m capiendi causa. Nihilominus, apud [[Matrona]]m copiae Francicae una cum Britannicae non solum iis Germanicis repugnaverunt sed eas repulserunt. Simul, copiae Russicae in [[Borussia orientalis|Borussiam]] intraverunt, sed in [[Masuria]] a Germanis repulsi sunt, et Austriaci [[Belgradum]] non ceperunt. Ita limes belli in fossis et vallis inter [[Flandria]]m et [[Rhenus|Rhenum]] et inter [[Borussia]]m, [[Galicia]]m et [[Croatia]]m creatus est. Etiam [[Generis Armenorum occidio]] in Imperio Ottomanico fuit.
=== Bellum stativum ===
Inter annos [[1915]] et [[1917]], non civitates axiales nisi Civitates Confoederatae limites fossarum vallorumque superarunt, et continenter milites impetus fecerunt, sed tunc defensores novum impetum faciebant. Italiae autem descensus in aciem occupavit, quidem multas legiones civitatum axialium et imperium eis reddidit facile iter ad [[vectigal]]ia et munitiones.
[[Revolutio Octobris Russica|Rebus novis Russicis]] mense Novembri [[1917]] factis, Italiani in [[Caporetum|Caporeto]], oppressis a militibus qui antea in orientalibus partibus fuerant, profligati sunt et terga verterunt, neque prius fugere destiterunt quam ad flumen [[Plavis|Plavem]] pervenerunt. Hic restiterunt.
=== Finis belli ===
Anno [[1917]], in Russia [[Revolutio Octobris Russica|Revolutio Octobris]] fuit et [[3 Martii]] [[1918]] [[Instrumentum pacis Bressiciensis]] bellum inter Germaniam et Russiam finivit. Ita Germania non omnes sed multos milites e fronte orientali in Franciam movere potuit. Italiani autem apud [[Victorius Venetorum|Victorium Venetorum]] optime vicerunt. [[Americani]] autem in bellum eodem anno intraverunt. Tunc Civitates Confoederatae maiores copias habebant; itaque Germani superati sunt die [[11 Novembris]] [[1918]] ab [[indutiae|indutis]] [[Compendium|Compendio]]. Hodie [[dies recordationis]] hac die celebratur.
=== Deliberatio de pace componenda; foedera ===
Victores de pace componenda Lutetiae a die [[18 Ianuarii]] [[1919]] [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|deliberaverunt]]. His deliberationibus factis, quinque foedera composita sunt: [[Foedus Versaliis sancitum (1919)|Versaliis]] cum Germania die [[28 Iunii]] [[1919]]; [[Foedus Sancti Germani in Laya|Sancti Germani in Laya]] in oppido cum [[Austria]] (successore Austro-Hungariae) die [[10 Septembris]] [[1919]]; [[Foedus Noviliaci|Noviliaci ad Sequanam]] cum Bulgaria die [[27 Novembris]] [[1919]]; in [[domus regia|palatio]] [[Foedus apud Trianonum sanctum|Trianon]] cum [[Hungaria]] die [[4 Iunii]] [[1920]]; [[Foedus Suavedriae|Suavedriae]] cum Imperio Ottomanico die [[10 Augusti]] [[1920]].
== Pugnantes ==
[[Fasciculus:Drei Kaiser Bund.jpg|thumb|Tres Imperatores: [[Gulielmus II (Imperator Germaniae)|Gulielmus II]], [[Mahometus V (sultanus Ottomanicus)|Mahometus V]], [[Franciscus Iosephus I]]]]
[[Fasciculus:Ferdinand Max Bredt Frühstück zu Kriegszeiten 1918.jpg|thumb|[[Ientaculum tempore belli sumptum]] (''Frühstück zu Kriegszeiten'') a [[Ferdinanud Max Bredt|Ferdinando Max Bredt]] anno [[1918]] pictum]]
[[Fasciculus:The Way to the Front.jpg|thumb|Ruinae post Tertium [[Ypra]]e Proelium ab [[21 Iulii]] ad [[6 Novembris]] [[1917]] pugnatum.]]
[[Fasciculus:Mustard gas burns.jpg|thumb|Vir ab [[Yperitum|Yperito]] subiectus est.]]
=== Imperia centralia ===
Imperia centralia erant civitates inter [[Imperium Russicum]] et [[Francia]]m sitae.
* {{Vexillum|Germania|imperium}}
* {{Vexillum|Imperium Austro-Hungaricum}}
* {{Vexillum|Bulgaria}}
* {{Vexillum icon|Turcia}} [[Imperium Ottomanicum]]
=== Foederati ===
Foederati fuerunt civitates quae se foederi posterius iunxerunt.
* {{Regnum Italicum (1861-1946)Vex}}
* {{FrancogalliaVex}}
* {{BelgicaVex}}
* {{LuxemburgumVex}}
* [[Image:State Flag of Serbia (1882-1918).svg|20px|Vexillum Serbiae (1882-1918)]] [[Serbia]]
* {{IaponiaVex}}
* [[Image:Flag_of_Montenegro (1905–1918).svg|20px|Vexillum Montis Nigri (1905-1918)]] [[Mons Niger]]
* {{BrasiliaVex}}
* {{LiberiaVex}}
* {{Imperium BritannicumVex}}
** {{BritanniaVex}}
** [[Image:Red Ensign of South Africa (1912–1951).svg|20px|Vexillum Africae Australis (1912-1951)]] [[Africa Australis]]
** [[Image:Flag of Canada (1868–1921).svg|20px|Vexillum Canadae (1868-1921)]] [[Canada]]
** [[Image:British_Raj_Red_Ensign.svg|20px|Vexillum Indiae (1880–1947)]] [[India]]
** {{AustraliaVex}}
** {{Nova ZelandiaVex}}
* {{RussiaVex}} (ad [[1917]])
* {{PoloniaVex}} (ad [[1918]])
==Reipublicae serotinae==<!--Pars inter "Belligerentes" in capsa positura?-->
Reipublicae quae se bello post [[1914]] coniuxerunt:
* [[Italia]] (ex [[1915]])
* [[Res publica Sancti Marini]] (ex [[1915]])
* [[Romania]] (ab [[1916]] ad [[1918]], repetit postquam in [[1918]])
* [[Portugallia]] (ex [[1916]])
* [[Graecia]] (ex [[1917]])
* [[Civitates Foederatae Americae]] (ex [[1917]])
* [[Panama]] (ex [[1917]])
* [[Sina (regio)|Sina]] (ex [[1917]])
* [[Thailandia|Siam]] (ex [[1917]])
* [[Cuba]] (ex [[1917]])
* [[Guatemala]] (ex [[1918]])
* [[Honduria]] (ex [[1918]])
* [[Nicaragua]] (ex [[1918]])
* [[Costa Rica]] (ex [[1918]])
== Memoria ==
[[Fasciculus:High Wood cemetery, France.jpg|thumb|[[Monumentum]] Alta Arbor in [[Francia]] situm.]]
[[Monumentum|Monumenta]] memoriae belli dicata in multis milibus [[oppidum|oppidorum]] [[urbs|urbiumque]] erecta sunt. Etiam [[Dies recordationis]] decreta est. [[Erfordia]]e in [[Germania]] inveniebatur [[Ergastulum militare in platea Sancti Ioannis]], quod inter maximis phylacis Germaniae pro militibus peregrinis numerabatur.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Berghahn, Volker R. [[2003]]. ''Der Erste Weltkrieg.'' Monaci: C. H. Beck. ISBN 3-406-48012-8. {{Ling|Theodisce}}
* Deutschlandfunk, ed. 1999. ''Feldpostbriefe / Lettres de poilus'' 1914-1918 (Audio CD). Bearbeitung: Peter Lieck, Philipp Schepmann, Cedrik Piquard. Berolini. ISBN 978-3-89813-027-1.<!-- (Gemeinsame Hörfunk-Produktion von Radio France et Deutschlandfunk, gesendet 1998).--> {{Ling|Theodisce}}
* Farndale, Martin. [[1986]]. ''Western front, 1914–18.'' Londinii. ISBN 1-870114-00-0. {{Ling|Anglice}}
* Fellner, Fritz, Heidrun Maschl, et Brigitte Mazohl-Wallnig, eds. [[1994]]. "Der Zerfall der Donaumonarchie in weltgeschichtlicher Perspektive" et "Der Vertrag von St. Germain." In ''Vom Dreibund zum Völkerbund: Studien zur Geschichte der internationalen Beziehungen 1882–1919.'' Monaci: R. Oldenbourg. ISBN 3-486-56091-3. {{Ling|Theodisce}}
* Ferguson, Niall. [[2001]]. ''Der falsche Krieg: Der Erste Weltkrieg und das 20. Jahrhundert.'' Monaci. ISBN 3-423-30808-7. {{Ling|Theodisce}}
* Fischer, Fritz. ([[1961]]) [[2000]]. ''Griff nach der Weltmacht.'' Düsseldorf. ISBN 3-7700-0902-9. {{Ling|Theodisce}}
* Fischer, Fritz. [[1970]]. ''Krieg der Illusionen. Die Deutsche Politik von 1911–1914.'' Ed. 2a. Düsseldorf. ISBN 3-7700-0913-4. {{Ling|Theodisce}}
* Geiss, Imanuel, ed. [[1986]]. ''Juli 1914: Die europäische Krise und der Ausbruch des Ersten Weltkrieges.'' Ed. 3a. Monaci. ISBN 3-423-02921-8. {{Ling|Theodisce}}
* Geiss, Imanuel. [[1991]]. ''Der lange Weg in die Katastrophe: Die Vorgeschichte des Ersten Weltkrieges 1815–1914.'' Ed. 2a. Mopnaci. ISBN 3-492-10943-8. {{Ling|Theodisce}}
* [[Sebastianus Haffner|Haffner, Sebastian]]. [[2001]]. ''Die sieben Todsünden des Deutschen Reiches im Ersten Weltkrieg.'' [[Gladbacum Montense|Gladbaco Montensi]]. {{Ling|Theodisce}}
* Hamilton, Richard F., et Holger H. Herwig. [[2004]]. ''The Origins of World War I.'' Cantabrigiae. ISBN 0-521-81735-8. {{Ling|Anglice}}
* Hirschfeld, Gerhard, Gerd Krumeich, et Irina Renz, cum Markus Pöhlmann, ed. [[2003]]. ''Enzyklopädie Erster Weltkrieg.'' Paderborn: Ferdinand Schöningh. ISBN 3-506-73913-1. {{Ling|Theodisce}}
* Hirschfeld, Gerhard, Gerd Krumeich, et Irina Lenz, eds. [[1993]]. ''"Keiner fühlt sich hier mehr als Mensch": Erlebnis und Wirkung des Ersten Weltkrieges.'' [[Assindia]]e. ISBN 3-596-13096-4. {{Ling|Theodisce}}
* Howard, Michael. [[2005]]. ''Kurze Geschichte des Ersten Weltkriegs.'' Monaci. ISBN 3-492-04588-X. {{Ling|Theodisce}}
* Keegan, John. [[2003]]. ''Der Erste Weltkrieg. Eine europäische Tragödie.'' Ed. 2a. Reinbek bei Hamburg. ISBN 3-499-61194-5. {{Ling|Theodisce}}
* Kennan, George F. [[1990]]. ''Die schicksalhafte Allianz: Frankreich und Rußland am Vorabend des Ersten Weltkrieges.'' Coloniae: Kiepenheuer & Witsch. ISBN 3-462-02036-6. {{Ling|Theodisce}}
* Lichem, Heinz von. [[1986]]. ''Der Tiroler Hochgebirgskrieg 1915–1918 im Luftbild.'' Innsbruck: Steiger. ISBN 3-85423-052-4. {{Ling|Theodisce}}
* Liulevicius, Vejas Gabriel. [[2002]]. ''Kriegsland im Osten: Eroberung, Kolonisierung und Militärherrschaft im Ersten Weltkrieg 1914–1918.'' Hamburgi. ISBN 3-930908-81-6. {{Ling|Theodisce}}
* Michalka, Wolfgang Michalka, ed. [[1997]]. ''Der Erste Weltkrieg: Wirkung—Wahrnehmung—Analyse.'' Weyarn: Genehmigte Lizenzausgabe für Seehamer Verlag. ISBN 3-932131-37-1. {{Ling|Theodisce}}
* Mommsen, Wolfgang J. [[2002]]. ''Der Grosse Krieg und die Historiker. Neue Wege der Geschichtsschreibung über den Ersten Weltkrieg.'' [[Assindia]]e. ISBN 3-89861-098-5. {{Ling|Theodisce}}
* Mommsen, Wolfgang J. [[2002]]. ''Die Urkatastrophe Deutschlands: Der Erste Weltkrieg 1914–1918''. Ed. 10a. Handbuch der deutschen Geschichte, 17. Stutgardiae. ISBN 3-608-60017-5. {{Ling|Theodisce}}
* Mommsen, Wolfgang J. [[2004]]. ''Der Erste Weltkrieg—Anfang vom Ende des bürgerlichen Zeitalters.'' Bonnae. ISBN 3-596-15773-0. {{Ling|Theodisce}}
* Neitzel, Sönke. [[2003]]. ''Blut und Eisen.'' Turici. ISBN 3-85842-448-X. {{Ling|Theodisce}}
* Neitzel, Sönke. [[2008]]. ''Weltkrieg und Revolution.'' Deutsche Geschichte im 20. Jahrhundert, 3. Bebra-Verlag. ISBN 978-3-89809-403-0. {{Ling|Theodisce}}
* Piekalkiewicz, Janusz. [[1988]] ''Der Erste Weltkrieg.'' Düsseldorf, Vindobonae, Novi Eboraci: Econ Verlag. ISBN 3-430-17481-3. {{Ling|Theodisce}}
* Reizler, Kurt. [[1972]]. ''Tagebücher-Aufsätze-Dokumente.'' Conversus a Karl Dietrich Erdmann. Gottingenae. ISBN 3-525-35817-2. {{Ling|Theodisce}}
* Stevenson, David. [[2006]]. ''1914–1918: Der Erste Weltkrieg.'' Düsseldorf. ISBN 3-538-07214-0. {{Ling|Theodisce}}
* Stone, Norman. ([[1975]]) [[1998]]. ''The Eastern Front 1914–1917.'' Londinii: Penguin Books. ISBN 0-14-026725-5.
* Strachan, Hew. [[2003]]. ''The First World War: Vol. 1: To Arms.'' Oxford University Press. ISBN 0-19-820877-4.
* Strachan, Hew. [[2006]]. ''Der Erste Weltkrieg: Eine neue illustrierte Geschichte.'' Monaci: Pantheon Verlag. ISBN 3-570-55005-2. {{Ling|Theodisce}}
* Tuchman, Barbara. [[2001]]. ''August 1914.'' Ed. 2a. Francofurti: Verlag Fischer. ISBN 3-596-15395-6. {{Ling|Theodisce}}
* Ulrich, Bernd, et Benjamin Ziehmann, eds. [[1994]]. ''Frontalltag im Ersten Weltkrieg: Quellen und Dokumente.'' Francofurti ISBN 3-596-12544-8. {{Ling|Theodisce}}
* Wolff, Theodor. [[1984]]. ''Tagebücher 1914–1919: Der Erste Weltkrieg und die Entstehung der Weimarer Republik in Tagebüchern, Leitartikeln und Briefen des Chefredakteurs am "Berliner Tageblatt" und Mitbegründer der "Deutschen Demokratischen Partei."'' 2 voll. Ed. Bernd Sösemann. Babardiae. ISBN 3-7646-1835-3. {{Ling|Theodisce}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|World War I|Bellum Orbis Terrarum Primum}}
* [http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Main_Page Archivum Documentorum Belli Orbis Terrarum I,] wwi.lib.byu.edu (Universitas Brigham Young).
* [https://web.archive.org/web/20050213101606/http://www.greatwar.nl/ Heredium Magni Belli,] www.greatwar.nl (photographemata colorata, picturae, musica).
* [http://www.firstworldwar.com Historia belli multis mediis ostenta,] www.firstworldwar.com.
* [https://web.archive.org/web/20130120172237/http://www.great-war-assoc.org/gwa_units/5thmar_67.htm Societas Magni Belli,] www.great-war.assoc.org<!--reenacting-->.
* [https://web.archive.org/web/20140705003752/http://maps.omniatlas.com/europe/19140905/ Tabulae Europaeae per historiam Belli Orbis Terrarum,] maps.omniatlas.com.
{{WWI}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Historia}}
[[Categoria:Primum bellum mundanum|!]]
0xpqhho96y0j6igchzpds49i371ef3p
Sudania
0
10466
3981548
3958476
2026-08-16T00:47:56Z
Cyprianus Marcus
66550
3981548
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{Capsa civitatis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Sudan in its region (claimed).svg|thumb|upright=0.8|left|Sudaniae tabula.]]
{{res|Sudania}}<ref>[[Reijo Pitkäranta]], [http://www.yleradio1.fi/haku.php?action=page&id=190160&search=Sudania ''Rerum status in Sudania: Nuntii Latini.'']{{Nexus deficit|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>''Sudania, -ae,'' f.; {{Google Books|-ft0MIKWqPwC|de nomine Latino vide pp. 425-427}}</ref> ([[Arabice]] السودان ''as-Sūdān''), rite {{res|Res Publica Sudanensis}}<ref>"Placet ergo in Republica Sudanensi Apostolicam Nuntiaturam statui, cuius sedes in urbe Khartum ponatur": [http://w2.vatican.va/content/paul-vi/la/apost_letters/documents/hf_p-vi_apl_19720429_maiores-nostri.pdf ''Litterae Apostolicae'' (PDF).]</ref> seu {{res|plene=Res Publica Sudaniensis|Sudaniensis}}<ref>"Fines et loca Rerum Publicarum Sudaniensis, Gibutensis, Somaliensis": [http://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/la/apost_letters/1992/documents/hf_jp-ii_apl_19920326_suo-iam-pridem.pdf ''Litterae Apostolicae'' (PDF).]</ref> (Arabice جمهورية السودان ''Jumhūriyyat as-Sūdān''), est [[civitas sui iuris]] in [[Africa Septentrionalis et Orientalis|Africa Septentrionali et Orientali]] sita. Fines cum [[Res publica Africae Mediae|Republica Africae]] ad [[meridies|australem]] et [[occidens|occidentem]], [[Tzadia]] ad occidentem, [[Aegyptus|Aegypto]] ad [[septentrio]]nes, [[Erythraea]] ad septentriones et [[oriens|orientem]], [[Aethiopia]] ad australem et orientem, [[Libya]] ad septentriones et occidentem, [[Sudania Australis|Sudania Australi]] ad australem versus, ac [[Mare Rubrum|Mari Rubro]] communicat. [[Nilus]], longissimum [[orbis terrarum]] [[flumen]], terram Sudaniensem in latera orientalia et occidentalia dividit.<ref>Robert O. Collins, ''A History of Modern Sudan'' (Cambridge University Press, 2008), p. 3.</ref> Septentrionalis Sudaniae [[regio]] [[lingua Latina|lingua Latina]] classica [[Nubia]] notus est. Numerus [[incola]]rum anno 2022 fuit 45.70 [[millio]]nes hominum<ref>{{cite web |url=https://worldpopulationreview.com/countries/sudan-population/ |title=Sudan Population 2021 (Live) |website=worldpopulationreview.com |access-date=26 Iulii 2021 }}.</ref> et [[civitas]] 1 886 068 [[chiliometrum quadratum|chiliometra quadrata]] occupat, ut [[area (geometria)|area]] [[superficies|superficiali]] sit tertia a maxima civitate in [[Africa]], et tertia a maxima in [[Foedus Arabicum|Foedere Arabico]]. Sudania area superficiali erat maxima [[civitas]] in Africa usque ad [[2011]], cum [[Sudania Australis]] secessit,<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html#su |title=Area |work=The World Factbook |publisher=U.S. Central Intelligence Agency |access-date=13 Maii 2018 |archive-date=26 Decembris 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226211750/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html#su |url-status=dead }}.</ref> ex quo tempore ambo insignia ab [[Algeria]] tenentur. [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Khartum]], et urbs frequentissima est [[Omdurman]], occidentalis areae metropolitae Khartum pars.
[[Fasciculus:Sudan Meroe Pyramids 2001.JPG|thumb|[[Pyramis (aedificium)|Pyramides]] Nubianae in [[Meroë]] in urbe sitae.]]
[[Historia Sudaniae]] [[Aegyptus antiqua|tempore pharaonico]] coepit, cum [[cultura Kermana|regnum Kermanum]]{{dubsig}} (circa [[2500 a.C.n.|2500]]–[[1500 a.C.n.]] vigebat, postquam [[Regnum Novum Aegypti|Novum Regnum Aegyptianum]] (circa 1500–[[1070 a.C.n.]] et [[Regnum Kush]]{{dubsig}} (circa [[785 a.C.n.|785]]–[[350 p.C.n.]]) exoriebantur, quorum hic totum Aegyptum paene [[saeculum|saeculo]] regebat. Kush{{dubsig}} autem everso, [[Nubiani]] [[Nobatia]]m, [[Makuria]]m, et [[Alodia]]m constituerunt, tria [[regnum|regna]] [[Christianismus|Christiana]], quorum Makuria et Alodia usque ad [annum [[1500]] fere durabant. [[Saeculum|Saeculis]] [[saeculum 14|quarto decimo]] et [[saeculum 15|quinto decimo]], plurimum terrarum Sudaniae a [[Beduini|nomadibus Arabicis]] gradatim [[colonia|occupabatur]]. Saeculis a [[saeculum 16|sexto decimo]] ad [[saeculum 19|undevicensimum]], [[Sultanatus Sennar]] in Sudania media et orientali dominabatur, cum [[Sultanatus Darfurensis]]{{dubsig}} occidentalem, [[Ottomani]]que orientalem partes regerent.
Temporibus [[Mamluci|Mamlucorum]] et [[Ottomanidae|Ottomanidarum]], [[commercium]] [[servus|servorum]] magnas partes in Sudania agebat, et quidem tributum servorum ex ''kashif''{{dubsig}} Sudaniae legitime postulabatur. Anno [[1811]], Mamluci civitatem apud [[Dunqulah]] ad servos venditandos condiderunt. Sub dicione Turco-Aegyptia post annos [[1820]], commercium servorum secundum axem a septentrionibus ad australem institutum est, ubi incursiones servos petendos in australibus civitatis regionibus fiebant, et ex quo servi ad Aegyptum et [[Imperium Ottomanicum]] mittebantur.<ref>{{Cite book |last1=Walz |first1=Terence |url=https://oxfordre.com/abstract/10.1093/acrefore/9780190277734.001.0001/acrefore-9780190277734-e-8 |title=Oxford Research Encyclopedia of African History |year=[[2018]] |isbn=978-0-19-027773-4 |chapter=Egyptian‐Sudanese Trade in the Ottoman Period to 1882 |doi=10.1093/acrefore/9780190277734.013.8}}.</ref>
== Res Publica ==
[[Fasciculus:Omar al-Bashir, 12th AU Summit, 090131-N-0506A-342.jpg|thumb|[[Omar Hassan al-Bashir]], Praeses Sudaniae.]]
Praeses et [[dux civitatis]] olim fuit [[Omar Hassan al-Bashir]], praeses a die [[30 Iunii]] [[1989]] ad [[2019]].
== Historia ==
Sudania anno [[1956]] [[libertas|libertatem]] a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] et [[Aegyptus|Aegypto]] accepit. In [[Sudania Australis|Sudania Australi]] longum [[Bellum civile in Sudania Australe|bellum civile]] erat usque ad annum [[2004]]. Nunc in [[regio]]ne [[Darfur]]ensi bellum civile est. A die [[9 Iulii]] [[2011]], Sudania Australis civitas libera est. A die [[15 Aprilis]] [[2003]], [[bellum civile]] inter [[copiae militares|copias militares]] et vim auxilii rapidi (RSF) fit, quod discrimen humanitarianum pessimum parit.<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cy01d1g0rrjo Sudan civil war: A chronicle of Sudan's war pours in as trapped reporters phone turn off]</ref>
== Linguae ==
[[Lingua Arabica]] est [[lingua publica]]. Aliae linguae in Sudania adhibitae sunt [[linguae Niloticae]] sicut ''Nuer-Dinka,'' [[linguae Nubicae]], [[lingua Bejica]], lingua ''Azande,'' lingua ''Bari.'' Gentes Sudaniae sunt [[Arabi]], Africani nigri [[Dinkae]] et [[Nueri]] et [[Nubae]] et multi alii. Et [[Religio Islamica|Musulmani]] et [[Religio Christiana|Christiani]] in Sudania [[habitatio|habitant]].
== Populi (greges ethnici) Sudanenses ==
{{div col|5}}
* [[Ababda]]
* [[Abddallab]]
* [[Acholi]]
* [[Arakeien]]
* [[Ashraf]]
* [[Azande]]
* [[Baggara]]
* [[Bari (populus)|Bari]]
* Bataheen
* [[Bedzae]]
* Berti
* Baka
* Bideiria Dahmshiia
* Chollo
* Danagla
* [[Dinka tribus|Dinka]]
* [[Fulbe]]
* [[Fur (populus)|Fur]]
* [[Gaalin]]
* Goran (Toubou)
* Halfaween
* Hamar
* [[Hausa (populus)|Hausa]]
* [[Hasania]]
* Horefaen
* Hawara
* [[Ja'Alin]]
* [[Kakwa (populus)|Kakwa]]
* Kinouz
* [[Kuku (populus)|Kuku]]
* Lahaweyen
* [[Luo (familia gregum ethnicorum)|Luo]]
* [[Mabaan]]
* Madi
* [[Mahas]]
* [[Manasir]]
* [[Masalit]]
* [[Mundari (tribus)|Mundari]]
* [[Nuba]]
* [[Nubian]]
* [[Nuer (tribus)|Nuer]]
* [[Nyangwara]]
* [[Nyimang|Nymang]]
* [[Pojulu (populus)|Pojulu]]
* [[Rashaida (populus)|Rashaida]]
* [[Rubatab]]
* [[Shaigiya]]
* [[Shilluk]]
* Shokrya
* [[Sudanese Arabs]]
* [[Tama (populus)]]
* [[Azande|Zande]]
* [[Zaghawa]]
{{div col end}}
== Divisio administrativa ==
In 18 ''vilaiet'', i.e. provincias vel civitates, Sudania divisa est:
{{div col|4}}
* [[Cassala (provincia)|Cassala]]
* [[Cordofania Australis]]<ref>[[Alphonsus Pyramus de Candolle]], [https://books.google.ru/books?id=FcGsfbUsNw4C&q=Cordofania#v=snippet&q=Cordofania&f=false ''Prodromus systematis naturalis regni vegetabilis'', pars 15, sectio posterior, Lutetiae 1862-6, pp. 668, 755, 762, 865, 869]. etc.</ref>
* [[Cordofania Borealis]]
* [[Cordofania Occidentalis]]
* [[Darfuria Australis]]{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Henricus Clay Trumbull||en|qid=Q15487146}} [https://books.google.ru/books?id=J_goAAAAYAAJ&q=darfuria#v=snippet&q=darfuria&f=false ''The Threshold Covenant..'', Novi Eboraci 1896, p. 249].|2=Q15487146}}
* [[Darfuria Borealis]]
* [[Darfuria Media]]
* [[Darfuria Occidentalis]]
* [[Darfuria Orientalis]]
* [[Gadarif]]
* [[Insula (provincia)|Insula]] (vel Gezira)
* [[Khartum (provincia)|Khartum]]
* [[Mare Rubrum (provincia)|Mare Rubrum]]
* [[Nilus (provincia)|Nilus]]
* [[Nilus Albus (provincia)|Nilus Albus]]
* [[Nilus Caeruleus (provincia)|Nilus Caeruleus]]
* [[Provincia Borealis]]
* [[Sennar]]
{{div col end}}
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Sudan n3.jpg|thumb|upright=0.8|Unus ex antiquis [[rex|regibus]] Nubicis.]]
* Chiari, Bernhard, ed. [[2008]]. ''Wegweiser zur Geschichte: Sudan.'' Ferdinand Schöningh, Paderborn unter anderem.
* Clammer, Paul. ''Sudan: The Bradt Travel Guide.'' ISBN 1-84162-114-5.
* Collins, Robert O. [[2008]]. ''A History of Modern Sudan.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-67495-9.
* Elliesie, Hatem M. [[2005]]. "Friedensprozess und Verfassungsentwicklung im Sudan." In ''Verfassung und Recht in Übersee.'' Law and Politics in Africa, Asia and Latin America, 38 (3): 276–307. Baden-Baden et Hamburg. ISSN 0506-7286.
* Evans-Pritchard, Blake, et Violetta Polese. ''Sudan: The City Trail Guide.'' ISBN 0-9559274-0-4.
* Fadlalla, Mohamed. [[2007]]. ''Sudan: der große Unbekannte am Nil: Biographie eines Landes.'' Marburgi: Tectum Verlag. ISBN 978-3-8288-9463-1.
* Jok, Madut Jok.<!--?--> ''Sudan: Race, Religion and Violence.'' Oneworld Publications. ISBN 1-85168-366-6.
* 'Karari: The Sudanese Account of the Battle of Omdurman, 'Ismat Hasan Zulfo.'' [[1980]]. Convertit Peter Clark. Londinii: Frederick Warne.
* Mwakikagile, Godfrey. [[2001]]. "Slavery in Mauritania and Sudan: The State Against Blacks." In ''The Modern African State: Quest for Transformation.'' Huntington, Novi Eboraci: Nova Science Publishers, Inc.
* O'Fahey, R. S, et J. L. Spauling. [[1974]]. ''Kingdoms of the Sudan.'' Methuen, Londinii.
* Prunier, Gérard. [[2007]]. ''Darfur; The Ambiguous Genocide.'' Cornell University Press.
* ''Quo Vadis bilad as-Sudan? The Contemporary Framework for a National Interim Constitution.'' [[2005]]. ''Law in Africa'' 8: 63–82. ISSN 1435-0963.
* Richter, Ina. [[2008]]. ''Öl: Sudans Fluch und Segen.'' Marburgi: Tectum Verlag. ISBN 978-3-8288-9786-1.
* Thielke, Thilo. [[2006]]. ''Krieg im Lande des Mahdi: Darfur und der Zerfall des Sudan.'' [[Assindia]]e. ISBN 3-88400-505-7.
* Welsby, D. A. [[2002]]. ''The Medieval Kingdoms of Nubia.'' The British Museum Press.
* ''Short History Of Sudan.'' [[2004]]. iUniverse, Inc. (30 Aprilis). ISBN 978-0-595-31425-6.
* ''The Problem of Dar Fur.'' [[2005]]. iUniverse, Inc. (21 Iulii). ISBN 978-0-595-36502-9.
* ''UN Intervention in Dar Fur.'' [[2007]]. iUniverse, Inc. (9 Februarii). ISBN 978-0-595-42979-0.
{{NexInt}}
* [[Historia Sudaniae]]
* [[Montes Nuba]]
{{Africa}}
{{Capsae collectae|Sudania|politica|{{Praesides Sudaniae}}{{Primi ministri Sudaniae}}{{Ministri rerum externarum Sudanenses}}}}
[[Categoria:Condita 1956]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Respublicae]]
[[Categoria:Sudania|!]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}
6am4rgukcw0i03ydlac4q94ijq5n5ug
Avienus
0
14556
3981556
3711785
2026-08-16T00:56:46Z
Cyprianus Marcus
66550
3981556
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
'''Postumius Rufius Festus Avienus''' fuit [[poeta]] [[Romanus]] [[saeculum 4|saeculi quarti]] qui [[floruit]] circa annum [[360]] coaequalis imperatoris [[Julianus Apostata|Iuliani Apostatae]] (confer infra Fiedler, p. 9, et Zehnacker). Eius vitam ample describit Soubiran (vide infra) in parte editionis carminum Arateorum, quae dicitur "introduction" (p. 7 sqq.); quo loco testimonia vitae (e.g., inscriptio Africae septentrionalis [[Bulla Regia|Bullae Regiae]]) disseruntur. Fortasse Avienus paene culmen cursus honorum adeptus est (cf. Soubiran, p. 15 sqq.).
De nomine vero Avieni "adhuc sub iudice lis est" (utrum Avienus an Avienius appellatus sit, incertum; sed cf. symbolam viri docti Cameron infra). Interdiu false habitus est pro fabularum poeta [[Avianus|Aviano]].
Avieni opera nobis tradita sunt carmina Aratea, descriptio orbis terrae secundum verba [[Dionysius Periegetes|Dionysi Periegetae]], ora maritima, sed et innotuit nobis fragmentum de [[cometes|cometis]] in commentariis [[Servius|Servii]] ad [[Publius Vergilius Maro|Vergilium]] traditum. Textuum traditio autem funesta paene dici potest, cum nonnisi editio princeps anni [[1488]], quam duo tantum codices praecedunt partem magnam vel totum opus continentes (Soubiran, p. 75 sqq.); quibusdam locis textus emendari potest secundum codices carminum Arateorum [[Germanicus|Germanici Caesaris]].
Avienus ipse nequaquam [[Christianitas|Christianis]] annumerari potest, sed morem maiorum secutus est. In carminibus suis, Arateis philosophorum theologorumque opiniones commiscuit (quod nos hodie [[syncretismus|syncretismum]] dicere solemus): unus [[deus]] (quam opinionem religiosam [[henotheismus|henotheismum]] vocant) quasi numen rerum naturam penetrans dirigit atque gubernat variis sub speciebus, ut ita dicam. Gnosis vero praecellens elementum est poematum eius, quod Weber (v. infra) disserere conata est.
== De libris ==
Confer indicem extensum (in primis in carmina Aratea, sed et in alios textus astrologicos) apud Fiedler, p. 19 sqq.
=== De textibus versionibusque ===
* A. Berthelot: ''Ora maritima''. Lutetiae, 1934. (textus praeferendus)
* E. Despois, Edouard Saviot: ''Rufus Festus Avienus''. Lutetiae, 1843. [http://books.google.fr/books?id=wWwOAAAAQAAJ&ots=Oozj5pMSBb&dq=Avienus%20Ora%20maritima&pg=PA3#v=onepage&q&f=false Textus apud Google books]
* G. Fischer, F. Köppner: ''Der gestirnte Himmel. Versuch einer Übersetzung der Phaenomena Aratea des Rufus Festus Avienus''. In: Programm des Communal-Obergymnasiums in Komotau, Komotau 1893.
* G. Fischer: ''Der gestirnte Himmel. Versuch einer Übersetzung der Phaenomena Aratea des Rufus Festus Avienus''. In: Programm des Communal-Obergymnasiums in Komotau, Komotau 1896.
* A. Holder: ''Rufi Festi Avieni Carmina''. Innsbruck 1887. (editio operum omnium, sed obsoleta)
* J. Mangas, D. Placido, P. Villalba y Varneda: ''Testimonia Hispaniae antiqua I: Avieno''. 1986 [http://books.google.fr/books?id=DVimXgcW1AwC&lpg=PA30&ots=ZZiytNKd3i&dq=Avienus%20Ora%20maritima&pg=PP1#v=onepage&q&f=false Textus imperfectus apud Google books] [http://ddd.uab.cat/pub/faventia/02107570v7n1p33.pdf Textus praefationis a P. Villalba y Varneda scriptae]
* {{GGM}} vol. 2 pp. 178-189
* J. P. Murphy: ''Ora maritima or Description of the seacoast''. Chicago 1977.
* A. A. Raschieri: ''L'orbis terrae di Avieno''. Bonanno, Acireale-Roma 2010.
* [[Adolphus Schulten|A. Schulten]]: ''Avieni Ora maritima; periplus Massiliensis saec. VI. a. C.'' Barcelona 1922.
* J. Soubiran: ''Aviénus: Les Phénomènes d'Aratos''. CUF, Paris 1981. (textus praeferendus)
* D. Stichtenoth: ''Ora maritima, lateinisch und deutsch''. Darmstadt 1968. (textus latinus editionis principis ideoque non utendus)
* P. van de Woestijne: ''Descriptio orbis terrae''. Brugge 1961. (textus praeferendus)
=== De commentariis symbolisque ===
* F. Bellandi, E. Berti und M. Ciappi: ''"Iustissima Virgo": Il mito della Vergine in Germanico e in Avieno (saggio di commento a Germanico Arati Phaen''. 96 - 139 e Avieno Arati Phaen. 273 - 352), Pisa 2001
* A. Cameron: ''Avienus or Avienius?'' In: ZPE 108 (1995), S. 252-262
* ''Concordantia in Rufium Festum Avienum''. Curavit Manfred WACHT. G. Olms Verlag 1995
* M. Fiedler: ''Kommentar zu V. 367-746 von Aviens Neugestaltung der Phainomena Arats''. Stuttgart Saur 2004
* C. Ihlemann: ''De Avieni in vertendis Arateis arte et ratione''. Diss. Göttingen 1909
* H. Kühne: ''De arte grammatica Rufi Festi Avieni''. [[Assindia]]e 1905
* F. Martins Sarmiento: ''R. Festus Avienus: Ora maritima: estudo d'este poema na parte respectiva à Galliza e Portugal''. 1880 [http://www.archive.org/stream/rfestusavienuso00sarmgoog Textus apud archive.org]
* K. Smolak: ''Postumius Rufius Festus Avienus''. In: Handbuch der lateinischen Literatur der Antike, hrsg. von R. Herzog und P. L. Schmidt, Fünfter Band. Restauration und Erneuerung. Die lateinische Literatur von 284 bis 374 n. Chr., München 1989, S. 320-327
* D. Weber: ''Aviens Phaenomena, eine Arat-Bearbeitung aus der lateinischen Spätanike. Untersuchungen zu ausgewählten Partien''. Dissertationen der Universität Wien 173, Wien 1986
* P. van de Woestijne: ''De vroegste uitgaven van Avienus' Descriptio orbis terrae (1488-1515)''. 1959
* H. Zehnacker: ''D'Aratos à Aviénus: Astronomie et idéologie''. Illinois Classical Studies 44 (1989), S. 317-329
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20070516042738/http://www.gltc.leidenuniv.nl/index.php3?m=57&c=122 librorum index ad [[Aratus Solensis|Aratum Solensem]] versionesque latinas Arateorum]
* [http://www.thelatinlibrary.com/avienus.html textus geographici Avieni]
* [http://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost04/Avienus/avi_oram.html Textus apud] [[Bibliotheca Augustana]]
* [http://remacle.org/bloodwolf/erudits/avienus/univers.htm Versio Francogallica ''Orae maritimae'' anni 1843]
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Geographi Latini antiqui]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Nati saeculo 4]]
[[Categoria:Mortui saeculo 4 aut 5]]
[[Categoria:Poetae didactici]]
8rsmrhbuk4a0d5knixvfu8yw03dtyag
Budapestinum
0
18321
3981384
3926874
2026-08-15T14:05:51Z
Smoothcheeks
154123
/* Clari cives */ +1
3981384
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Budapestinum'''<ref>Confer [http://www.vatican.va/holy_father/pius_xii/encyclicals/documents/hf_p-xii_enc_28101956_luctuosissimi-eventus_lt.html Luctuosissimi Eventus (1956)].</ref> seu '''Budapestum'''<ref>Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1326.</ref> ([[Hungarice]] ''Budapest''), sivefortasse '''Aquincum'''<ref>[https://micmap.org/dicfro/search/gaffiot/Aquincum Res.]</ref>, positum late super utram [[Danubius|Danubii]] ripam, est [[caput (urbs)|caput]] et maxima [[Hungaria]]e [[civitas]]. Hanc urbem circiter 1 737 000<ref>[http://www.nepszamlalas.hu/files/sharedUploads/Anyagok/2012/04_ho/nepszelo2011.pdf KSH]{{Nexus deficitur|date=October [[2022]] |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> homines incolunt.
Danubius Budapestinum perfluit et urbem in partes duas dividit.Urbs pro [[thermae|thermis]] celebratur.
== Historia ==
[[Fasciculus:BP parliament at night BÅn.JPG|thumb|[[Parlamentum]] [[Hungaria|Hungaricum]] Budapestini [[nox|nocte]] visum.]]
Condita est die [[1 Ianuarii]] [[1873]] ex tribus civitatibus vel urbibus: [[Buda]], [[Óbuda]], [[Pestinum|Pestino]].Horum omnium vetustissima est Buda, qua ab anno [[1261]] [[Regnum Hungariae|regni Hungariae]] caput erat. Antiquissima Budae pars posita est in monte. Ibi clarissima Budae aedificia sunt: [[Arx|arx regis]], ubi [[Sancta Hedvigis (regina)|sancta Hedvigis]] nata est et [[Ecclesia Beatae Mariae|ecclesia Beatae Mariae Virginis]], vulgo ''ecclesia Mathiae'' appellata (ab nomine [[Matthias Corvinus|Matthiae Corvini]] regis Hungariae).
Ab anno [[1541]] usque ad [[1686]], cum [[Carolus V (dux Lotharingiae)|Carolus V, dux Lotharingiae]], urbem expugnavit, Turci locum istum occupaverunt. Hodie quoque ruinae urbis Romanae appellatae [[Aquincum]] in finibus Budapestini reperiuntur.
== Attractiones ==
* [[Aedificium Parlamenti]]
* [[Insula Margherita]]
* [[Mons Gerardus]]
== Clari cives ==
* [[Catharina Kováts]], [[mathematica]]
* [[Gabriel Kósa]], orientalista (1971)
* [[Emericus Kálmán]], [[compositor]] (1882-1953)
* [[Esther Besenyei-Merger]], esperantista
* [[Franciscus Fejtő]], [[historicus]] et [[diurnarius]] (1909-2008)
* [[Franciscus Molnár]], [[scriptor]] (1878-1952)
* [[Georgius Tabori]], scriptor (1914-2007)
* [[Iosephus Mindszenty]], [[cardinalis]] (1892-1975)
* [[Iuditha Polgár]], [[scacci|magistra grandis scaccorum]] (1976)
* [[Petrus Nadas]], scriptor (1942)
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Longley, Norm. [[2015]]. [http://www.theguardian.com/travel/2015/jun/20/budapest-guide-hungary-restaurants-bars-hotels "Budapest city guide: what to do, plus the best bars, restaurants and hotels."] ''[[The Guardian]],'' 20 Iunii 2015.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Budapest|Budapestinum}}
{{Coord|47|29|54|N|19|2|27|E|display=title}}
{{Urbes Europae maximae}}
{{Urbes Europae capitales}}
[[Categoria:Budapestinum|!]]
[[Categoria:Condita 1873]]
[[Categoria:Capita]]
[[Categoria:Urbes milies milium incolarum]]
{{Myrias|Geographia}}
kes0xov47w38li17rv1dsqw00vcikhp
Santander
0
19048
3981377
3868178
2026-08-15T13:26:28Z
IacobusAmor
1163
3981377
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Santander.Ayuntamiento edited.jpg|thumb|250 px|[[Curia municipalis]]]]
'''Santander'''<ref>Cf. ''Dioecesis Santanderiensis'' apud situm {{CathHierDiocese|sntn}}.</ref> aut '''Andreapolis'''<ref>{{Lexfons}}</ref> aut '''Portus Sancti Emetherii'''<ref>''Resumen de gramática latina. Apéndice al diccionario ilustrado latino-español español-latino''. Palaestra Latina. Pagina 63.</ref> aut fortasse '''Portus Victoriae'''<ref>Vide [[Disputatio:Santander]].</ref> ([[Hispanice]] ''Santander'') est [[urbs]] 181 589 incolarum (anno [[2010]]) in Hispania, regionis [[Cantabria]]e maxima.
== Clari cives==
=== Nati ===
* [[1781]] - [[Iosephus de Madrazo y Agudo]], [[pictor]] (mortuus [[1859]])
* [[1896]] - [[Gerardus Diego]], [[scriptor]] (mortuus [[1987]])
* [[1919]] - [[Matilde Camus]], [[scriptrix]] (mortua [[2012]])
== Institutio publica ==
Anno [[1972]] in hoc urbe [[Universitas Cantabriae]] condita est.
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Cantabria]]
[[Categoria:Urbes Hispaniae]]
tayc4e407kyzqgoucq41q7306dyanb2
Carolus
0
19133
3981603
3977935
2026-08-16T09:41:53Z
Grufo
64423
Paginas “[[Carolus (discretiva)]]” et “[[Carolus]]” unii
3981603
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina discretiva nominis}}
{{Nomen
| genus = Masculinum
| origo = Lingua Proto-Germanica
| significatio = “Vir” / “Exercitus”
| dies = 4 Novembris
| imago = Carol I of Romania king.jpg
| capitulum = [[Carolus I (rex Romaniae)|Carolus I]], [[Romania]]e rex.
}}
{{res|Carolus}}<ref>{{Riddlefons}}</ref> {{victio|Carolus|i|m}} est [[nomen]] masculinum vel a nomine [[Germanice|Germanico]] (praesertim [[Franci]]co) ''Karl'' quod [[vir]]um significat, vel a verbo etiam Germanico ''heri'', quod [[pedes|peditum]] aut [[exercitus|exercitum]] significat, derivatum.<ref>[http://www.behindthename.com/php/search.php?terms=charles&nmd=n&gender=both&operator=or Etymologia nominis Caroli]</ref>
== Homines ==
Multi homines nomine ''Carolo'' appellantur. Alii praecipui hic nominantur.
* Imperatores Sacri Imperii Romani
** [[Carolus Magnus]] (I)
** [[Carolus Calvus]] (II)
** [[Carolus III (imperator)|Carolus Crassus]] (III)
** [[Carolus IV a Luxemburgio|Carolus IV]]
** [[Carolus V (imperator)|Carolus V]]
** [[Carolus VI (imperator)|Carolus VI]]
** [[Carolus VII Albertus]]
* Imperator Austriae
** [[Carolus I (imperator Austriae)|Carolus I]] (ut rex Hungariae et Croatiae idem est Carolus IV, ut rex Bohemiae autem Carolus III)
* Reges [[Anglia]]e
** [[Carolus I (rex Anglicus)]]
** [[Carolus II (rex Anglicus)]]
* Reges [[Francia|Franciae]]
** [[Carolus Magnus]] (I)
** [[Carolus Calvus]] (II)
** [[Carolus III (imperator)|Carolus Crassus]] (III)
** [[Carolus IV (rex Franciae)|Carolus IV]]
** [[Carolus V (rex Franciae)|Carolus V]]
** [[Carolus VI (rex Franciae)|Carolus VI]]
** [[Carolus VII (rex Franciae)|Carolus VII]]
** [[Carolus VIII (rex Franciae)|Carolus VIII]]
** [[Carolus IX (rex Franciae)|Carolus IX]]
** [[Carolus X]]
* Reges [[Hispania]]e
** [[Carolus V (imperator)|Carolus I]]
** [[Carolus II (rex Hispaniae)|Carolus II]]
** [[Carolus III (rex Hispaniae)|Carolus III]]
** [[Carolus IV (rex Hispaniae)|Carolus IV]]
* Reges [[Navarra]]e
* Reges [[Portugallia]]e
* Reges [[Romania]]e
** [[Carolus I (rex Romaniae)|Carolus I Romaniae]]
** [[Carolus II (rex Romaniae)|Carolus II Romaniae]]
* Reges [[Suecia]]e
** [[Carolus VIII (rex Sueciae)|Carolus VIII]]
** [[Carolus IX (rex Sueciae)|Carolus IX]]
** [[Carolus X Gustavus (rex Sueciae)|Carolus X Gustavus]]
** [[Carolus XI (rex Sueciae)|Carolus XI]]
** [[Carolus XII (rex Sueciae)|Carolus XII]]
** [[Carolus XIII (rex Sueciae)|Carolus XIII]]
** [[Carolus XIV (rex Sueciae)|Carolus XIV]]
** [[Carolus XV (rex Sueciae)|Carolus XV]]
** [[Carolus XVI Gustavus (rex Sueciae)|Carolus XVI Gustavus]]
* [[Sanctus|Sancti]]
** [[Carolus Borromaeus]]
* Alii
** [[Carolus Aznavour]]
** [[Carolus Philippus Emanuel Bach|Carolus Bach]]
** [[Carolus Barks]]
** [[Carolus Baudelaire]]
** [[Carolus Borromaeus]]
** [[Carolus Chaplin]]
** [[Carolus Collodi]]
** [[Carolus Robertus Darwin]]
** [[Carolus Dickens]]
** [[Carolus du Fresne, Dominus du Cange]]
** [[Carolus Goldonius]]
** [[Carolus Gounod]]
** [[Carolus Leclerc]]
** [[Carolus Linnaeus]]
** [[Carolus Gustavus Aemilius Mannerheim]]
** [[Carolus Marxius]]
** [[Carolus Michel]]
** [[Carolus Montesquieu]]
** [[Carolus Perraultius]]
** [[Carolus Ruaeus]]
** [[Carolus Saavedra Lamas]]
** [[Carolus Sagan]]
** [[Carolus Ioannes Ståhlberg]]
** [[Carolus Tunberg]]
** [[Carolus Wojtyła]], vel P.P. Ioannes Paulus II
== Fontes ==
<references/>
{{NexInt}}
* [[Carolus Albertus]]
* [[Ioannes Carolus]]
[[Categoria:Nomina]]
[[Categoria:Praenomina masculina]]
[[ca:Carles]]
[[fi:Kaarle]]
de53cul3gewfbmst2kruq43e2jgk227
402
0
21844
3981417
3975305
2026-08-15T17:20:00Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Eventa */
3981417
wikitext
text/x-wiki
{{decennium|41|CDII}}
== Eventa ==
* [[1 Ianuarii]] - [[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] V et [[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] V [[Consul|consules]] [[Magistratus|magistratum]] inierunt.
* [[6 Aprilis]] - [[Stilicho]] [[magister militum]] [[Visigothi|Visigothos]] sub rege [[Alaricus I (rex Visigothorum)|Alarico]] apud [[Pollentia]]m in Italia septentrionali vicit. Sed Alaricus in Italia mansit.
* [[6 Decembris]] - [[Honorius (imperator)|Honorius]] imperator occidentalis [[Ravenna|Ravennae]], in novo capite imperii Romani occidentalis, primum decretum promulgavit. Eo imperator regiam transtulerat, quod Visigothi iterum iterumque [[Mediolanum]] obsidebant. Ravenna paludibus magnis contra Barbaros tuta esse videbatur.
== Nati ==
{{Nati desiderati}}
== Mortui ==
* [[Quintus Aurelius Symmachus]] vir publicus et orator; natus est circa annum [[342]].
gdebzhj2dz3witx4y4rp8z3qvalyqvr
Ideologia
0
23775
3981549
3958644
2026-08-16T00:49:44Z
Cyprianus Marcus
66550
3981549
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas}}
{{Civilitas}}
[[Fasciculus:Destutt de Tracy.jpg|thumb|upright=0.8|[[Antonius Destutt de Tracy]] ([[1754]]–[[1836]]), qui primus verbo ''ideologia'' usus est.]]
[[Fasciculus:Karl Marx.jpg|thumb|upright=0.8|[[Carolus Marx]] dicit praevalentem [[societas humana|societatis]] ideologiam esse necessariam suae superstructurae pars.]]
'''Ideologia'''<ref>Ioannis Pauli PP. II [http://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/la/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_01051991_centesimus-annus.html "Centesimus annus"], litterae encyclicae, 1991.</ref> ([[Graece]] ἰδεολογία 'dogma de cogitationibus sententiisque') est [[unus|una]] ex multis [[cogitatio]]nibus sententiisque de [[universum|universo]] mundi vel earum rerum [[systema sociale|systematibus]]. Quae notio in usu in [[philosophia]], [[civilitas|politica]], [[sociologia]], [[oeconomia]] est. Notio nonnumquam solummodo describere vult, nonnumquam autem [[cogitatio]]nes et [[sententia]]s castigat.
Ideologia secundum [[Ludovicus Althusser|Ludovicum Althusserum]], [[philosophus|philosophum]] [[Marxismus|Marxisticum]] [[Francia|Francicum]], est [[res|rerum]] [[exsistentia]] [[animus|animo]] ficta (sive [[idea]]) sicut ad veras exsistentiae condiciones pertinet."<ref>[[Anglice]] "the imagined existence (or idea) of things as it relates to the real conditions of existence."</ref>
[[Unus|Singulae]] ideologiae partes etiam [[ideologema]]ta appellantur.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
{{div col|2}}
*[[Communismus]]
*[[Conservapedia]]
*[[Conservatismus]]
*[[Cosmotheoria]]
*''[[Die deutsche Ideologie]]''
*[[Dogma]]
*[[Factio politica]]
*[[Idealismus]]
*[[Ideologia viridis]]
*[[Liberalismus]]
*[[Opinio]]
*[[Philosophia socialis]]
{{div col end}}
==Bibliographia==
<small>{{div col|2}}
*[[Theodorus Adorno|Adorno, Theodor W.]] (1954) [[1995]]. "Beitrag zur Ideologienlehre." Soziologische Schriften I. Suhrkamp Taschenbuch Verlag. ISBN 3-518-27906-8.
*[[Ludovicus Althusser|Althusser, Louis]]. [[1971]]. ''Ideology and Ideological State Apparatuses: Lenin and Philosophy and Other Essays.'' Monthly Review Press. ISBN 1-58367-039-4.
*Althusser, Louis. [[1977]]. ''Ideologie und ideologische Staatsapparate.'' ISBN 3-87975-109-9.
*Bau, Hansjörg, et Christof Hamann, eds. [[1995]]. ''Ideologie nach ihrem ‚Ende‘: Gesellschaftskritik zwischen Marxismus und Postmoderne.'' Westdeutscher Verlag. ISBN 3-322-94214-7.
*Becker, Manuel. [[2009]]. ''Ideologiegeleitete Diktaturen in Deutschland: Zu den weltanschaulichen Grundlagen im Dritten Reich und in der DDR.'' Bonnae: Bouvier ISBN 978-3-416-03272-8.
*Belloni, Claudio. [[2013]]. ''Per la critica dell’ideologia: Filosofia e storia in Marx.'' Mediolani-Udine: Mimesis.
*Caruso, Sergio. [[1979]]. ''La galassia ideologica: Per un approccio storico-problematico ai significati di "ideologia."'' Sassari: Libreria Dessì Éditrice.
*Duncker, Christian, ed. [[2008]]. ''Ideologiekritik Aktuell: Ideologies Today.'' Vol. 1. Londinii. ISBN 978-1-84790-015-9.
*Duncker, Christian. [[2006]]. ''Kritische Reflexionen Des Ideologiebegriffes.'' ISBN 1-903343-88-7.
*Eagleton, Terry. [[1991]]. ''Ideology: An introduction.'' Verso. ISBN 0-86091-319-8.
*Ellul, Jacques. (1965) [[1973]]. ''Propaganda: The Formation of Men's Attitudes.'' Conv. Konrad Kellen et Jean Lerner. Novi Eboraci: Knopf, 1965. Novi Eboraci: Random House / Vintage.
*Freeden, Michael. [[1996]]. ''Ideologies and Political Theory: A Conceptual Approach.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-829414-6.
*Feuer, Lewis S. [[2010]]. ''Ideology and Ideologists.'' Novi Brunscivi Novae Caesareae: Transaction Publishers. ISBN 9781412814423, ISBN 1412814421.
*Gries, Peter Hays. [[2014]]. ''The Politics of American Foreign Policy: How Ideology Divides Liberals and Conservatives over Foreign Affairs.'' Stanford University Press.
*Haas, Mark L. [[2005]]. ''The Ideological Origins of Great Power Politics, 1789–1989.'' Cornell University Press. ISBN 0-8014-7407-8.
*Habermas, Jürgen. [[2003]]. ''Wissenschaft und Technik als Ideologie.'' Ed. 18a. ISBN 3-518-10287-7.
*Hall, Stuart. [[2004]]. ''Ideologie, Identität, Repräsentation.'' Hamburgi. ISBN 3-88619-326-8.
*Hauck, Gerhard. ''Einführung in die Ideologiekritik.'' ISBN 3-88619-209-1.
*Hawkes, David. [[2003]]. ''Ideology.'' Ed. 2a. Londinii et Novi Eboraci: Routledge. ISBN 0-415-29012-0, ISBN 0415290112.
*Horkheimer, Max. "Ideologie und Handeln." ''Kritische Theorie der Gesellschaft'' 4.
*James, Paul, et Mandred Steger. [[2010]]. ''Ideologies of Globalism.'' Globalization and Culture, 4. Londinii: Sage Publications.
*Kelsen, Hans. [[1964]]. ''Aufsätze zur Ideologiekritik.'' Praefatio Ernst Topitsch. Neowedae.
*Kofler, Leo. [[1975]]. ''Soziologie des Ideologischen.'' ISBN 3-17-001958-9.
*Larrain, Jorge A. [[1992]]. ''The Concept of Ideology.'' Modern Revivals in Philosophy. ISBN 0-7512-0049-2.
*Lenk, Kurt, ed. ''Ideologie: Ideologiekritik und Wissenschaftssoziologie.'' ISBN 3-593-33428-3.
*Lieber, Hans-Joachim. [[1985]]. ''Ideologie: eine historisch-systematische Einführung.'' Verlag F. Schöningh. ISBN 3-506-99232-5.
*Lukács, Georg. [[1919]]–[[1923]]. ''History and Class Consciousness.
*Malesevic, Sinisa, et Iain Mackenzie, eds. ''Ideology after Poststructuralism.'' Londinii: Pluto Press.
*Mannheim, Karl. [[1936]]. ''Ideology and Utopia.'' Routledge.
*[[Herbertus Marcuse|Marcuse, Herbert]]. [[2004]]. ''Der eindimensionale Mensch.'' Studien zur Ideologie der fortgeschrittenen Industriegesellschaft. Monaci: DTV. ISBN 3-423-34084-3.
*[[Carolus Marx|Marx, Karl]]. (1845–46) [[1932]]. ''The German Ideology.''
*Minar, David M. [[1961]]. "Ideology and Political Behavior." ''Midwest Journal of Political Science.'' Midwest Political Science Association.
*Minogue, Kenneth. [[1985]] ''Alien Powers: The Pure Theory of Ideology.'' Londinii: Palgrave Macmillan. ISBN 0-312-01860-6.
*Mullins, Willard A. [[1972]]. "On the Concept of Ideology in Political Science." ''The American Political Science Review.'' American Political Science Association.
*Owen, John. [[2011]]. ''The Clash of Ideas in World Politics: Transnational Networks, States, and Regime Change, 1510-2010.'' Princeton University Press. ISBN 0-691-14239-4.
*Pinker, Steven. [[2002]]. ''The Blank Slate: The Modern Denial of Human Nature.'' Novi Eboraci: Penguin Group. ISBN 0-670-03151-8.
*[[Carolus Popper|Popper, Karl]]. ''Die Offene Gesellschaft und ihre Feinde.'' ISBN 3-16-145951-2 (vol. 1), ISBN 3-8252-1725-6 (vol. 2).
*Rehmann, Jan. [[2008]]. ''Einführung in die Ideologietheorie.'' Hamburgi. ISBN 978-3-88619-337-0.
*Salamun, Kurt. [[1988]]. ''Ideologie und Aufklärung: Weltanschauungstheorie und Politik.'' Böhlau. ISBN 3-205-05126-2.
*Schlieben-Langem Brigitte. [[2000]]. ''Idéologie: Zur Rolle von Kategorisierungen im Wissenschaftsprozeß.'' Schriften der Philosophisch-historischen Klasse der Heidelberger Akademie der Wissenschaften, 18. Heidelbergae: C. Winter Universitätsverlag. ISBN 3-8253-0917-7.
*Sorce Keller, Marcello. [[2007]]. "Why is Music so Ideological, Why Do Totalitarian States Take It So Seriously: A Personal View from History, and the Social Sciences." ''Journal of Musicological Research'' 36 (2-3): 91–122.
*Steger, Manfred B., et Paul James. [[2013]]. "Levels of Subjective Globalization: Ideologies, Imaginaries, Ontologies." ''Perspectives on Global Development and Technology'' 12 (1–2): 17–40. doi:10.1163/15691497-12341240.
*Thompson, John B. [[1984]]. ''Studies in the Theory of Ideology.'' Stanfordiae: University of California Press.
*Thompson, John B. [[1991]]. ''Ideology and Modern Culture.'' Stanfordiae: University of California Press.
*Topitsch, Ernst. [[1958]]. ''Vom Ursprung und Ende der Metaphysik.'' Vindobonae.
*Topitsch, Ernst. [[1973]]. ''Gottwerdung und Revolution.'' Monaci.
*Topitsch, Ernst. [[1979]]. ''Erkenntnis und Illusion.'' Hamburgi.
*Topitsch, Ernst. [[1990]]. ''Heil und Zeit: Ein Kapitel zur Weltanschauungsanalyse.'' Tubingae.
*Verschueren, Jef. [[2012]]. ''Ideology in Language Use: Pragmatic Guidelines for Empirical Research.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-69590-0.
*Žižek, Slavoj. [[1989]] ''The Sublime Object of Ideology.'' Londinii et Novi Eboraci: Verso Books. ISBN 0-86091-971-4, ISBN 0-86091-256-6.
*Žižek, Slavoi, ed. [[2012]]. ''Mapping Ideology.'' Londinii et Novi Eboraci: Verso Books. ISBN 978-1-84467-554-8.
{{div col end}}</small>
==Nexus externi==
*Rejai, Mostafa. "Ideology." [http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaGenText/tei/DicHist2.xml;chunk.id=dv2-60;toc.depth=1;toc.id=dv2-60;brand=default;query=ideology#1 ''Dictionary of the History of Ideas.'']{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*Schnädelbach, Herbert. [[1969]]. [https://web.archive.org/web/20240616044300/https://www.rote-ruhr-uni.com/cms/IMG/pdf/Schnadelbach_Ideologie.pdf "Was ist Ideologie? Versuch einer Begriffsklärung."] ''Das Argument'' 50. PDF.
*Sypnowich, Christine. [http://plato.stanford.edu/entries/law-ideology/ Law and Ideology.]
*Vogt, Jochen. [[2003]]. "Ideologiekritik." In ''Einladung zur Literaturwissenschaft,'' ed Jochen Vogt. [[Assindia]]e. [https://www.uni-due.de/einladung/index.php?option=com_content&view=article&id=109%3A3-1-ideologiekritik&catid=38%3Akapitel-3&Itemid=53 uni-due.de.]
*Wolf, Dieter. [http://www.dieterwolf.net/pdf/Warenfetisch_Geldfetisch_Sein_Bewusstsein.pdf ''Wie der Waren- und Geldfetisch den Zusammenhang von gesellschaftlichem Sein und Bewusstsein bestimmt.''] PDF.
{{1000 paginae}}<!-- + ex en:Critical theory-->
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Cogitatio]]
[[Categoria:Epistemologia]]
[[Categoria:Notiones philosophicae]]
[[Categoria:Oeconomia]]
[[Categoria:Philosophia politica]]
[[Categoria:Philosophia saeculi 20]]
[[Categoria:Res politicae]]
[[Categoria:Societas hominum]]
[[Categoria:Sociologia]]
[[Categoria:Marxiana]]
[[Categoria:Termini philosophici]]
[[Categoria:Theoria critica]]
[[Categoria:Theoriae philosophicae]]
[[Categoria:Ideologia|!]]
1rgjj9bmjof6q3b4thcd183urf8mgll
Vincentius van Gogh
0
25929
3981559
3940782
2026-08-16T01:15:13Z
Cyprianus Marcus
66550
3981559
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas|-1}}
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Vincentius van Gogh}}, vulgo plene ''Vincent Willem van Gogh'' ([[30 Martii]] [[1853]]–[[29 Iulii]] [[1890]]) fuit [[Nederlandia|Nederlandicus]] generis [[postimpressionismus|postimpressionistici]] [[pictor]]. Opera eius numquam inter vitam delecta sunt, sed post mortem inclaruit. Hodie inter maximos artifices numeratur.
== De vita ==
[[Fasciculus:Van_Gogh_self_portrait_as_an_artist.jpg|thumb|left|Imago Vincentii De Gogh a se ipso picta.]]
Natus est Vincentius van Gogh die [[30 Martii]] anno [[1853]] apud vicum Zundert, in [[Nederlandia]], [[pastor]]is [[Protestantes|Protestantis]] [[filius]]. Inde a [[puer]]o indolem prae se tulit morosiorem atque animum fortem; unde [[artifex]] exstitit singulari praeditus inventionis [[vis|vi]], sed perturbatae [[mens|mentis]]. [[Adolescentia|Adolescens]] operam navavit in pinacopolio{{dubsig}}. Postea, fervore [[religio]]so correptus, se [[theologia]]e studio dedit; mox divini verbi minister receptus, animarum curam inter [[carbo]]num fossores in pago {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petit Wasmes||en|qid=Q7178381}}, in [[Belgica]] exercuit. Vincentius cum fossoribus cui curavit convixit atque pauperiem fossorum participavit, sed [[ecclesia|ecclesica]] capita Vincentii ineptiam religiosam dignationem pervertere putavit. Vulgares homines et scaenae Vincentium movere coeperunt, et hic imagines illorum pinxit. Tandem frater Theodorus Vincentium pingere studere introduxit.<!--?-->
Vincentius anno [[1880]] apud Scholam Artis Regalem (''Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten'') studuit, ubi [[anatomia]]m et formam et perspectum didicit. Vincentio ad [[Etten]] moto, cum parentibus vivebat. Cum Kee, consobrina vidua, coniungere rogavit, sed negatus est. Anno [[1882]] cum Anton Mauve studuit, sed seposuerunt cum Anton Vincentium cum concubina Sien convivere invenisset. Vincentius cum Sien unum annum mansit.
=== Emergens artifex ===
[[Fasciculus:Van-willem-vincent-gogh-die-kartoffelesser-03850.jpg|thumb|''De Aardappeleters'' (1885) apud Van Gogh Museum.]]
[[Ver]]e anno [[1885]] primum magnum opus, ''De Aardappeleters'' ("[[Patata]]phagi") pinxit. Aestate haec pictura [[Haga]]e exhibita est. Annos duos multas [[natura mortua|naturas mortuas]]<!--still lifes--> pinxit, sed nemo picturas emere volavit. Theodor Vincentium non vivatis coloribus, sed hebetibus coloribus pingere dixit. Museos visitavit et colores quos [[Petrus Paulus Rubens]] et alii clarissimi artifices usi sunt studuit.
=== Lutetia ===
Anno demum [[1886]], [[Lutetia|Lutetiam Parisiorum]] petivit, ut ibi fratris Theodori contubernio frueretur, qui picturarum mercaturam haud parvo sucessu exercebat.
Lutetiae Vincentius ''[[ukiyo-e]]'', ligneas picturas Iaponicas, conlegit et ille has simulare amavit.
[[Henricus de Toulouse-Lautrec|Henricum de Toulouse-Lautrec]], qui de Vincentio picturam pinxit, et alios discipulos invenit. Anno [[1887]], Vincentius et Theodorus in [[Paulus Gauguin|Paulum Gauguin]] inciderunt. Vincentius, Henricus de Toulouse-Lautrec, et alii ostentationem suorum operum in taberna composuerunt, et Vincentius picturas cum Paulo Gauguin summutavit.
Februario anno [[1888]] emeritus vitae Luteticae demisit. Binos annos dum aderat, praeterquam ducentae picturae pinxit.
=== Inventus artificiosus ===
[[Fasciculus:The Bedroom 1889 Vincent van Gogh.jpg|thumb|''Slaapkamer te Arles'' ("Cubiculum Arelati") (1888).]]
Inde anno [[1888]] in Provinciam [[Gallica (provincia)|Gallicam]] sive [[Galloliguria]]m profectus, sedem [[Arelate|Arelati]] fixit. Arelate barbarus locus esse putavit scribens "mihi omnes esse animalia ex alio mundo videtur."<ref>Hughes, Robert. ''Nothing If Not Critical.'' London: The Harvill Press, 1990. ISBN 0-14-016524-X</ref> Arelate autem Vincentium excitavit; imprimis claram lucem amavit. Picturae eius dehinc [[flavus|flavis]] et [[lividus|lividis]] et [[roseus|roseis]] compositae sunt.
Suasit Arelati comitare [[Paulus Gauguin|Paulum Gauguin]], et illo pictore, quem [[Lutetia]]e inter pictorum conciliabula cognoverat. Quo tempore Vincentius suas tabulas coloribus mire saturatis induere coepit, imprimis flavo, viridi, caeruleo. At spatio bimestri vix confecto, exortae sunt rixae truculentae inter Vincentium et Paulum Gauguin. Tandem factum est die quodam ut concitato iurgio, Vincentius Paulo novacula minitaretur, nocteque insequenti sibi ipse furens excideret aurem. Detinetur Vincentius dies paucos in manicomio Arelatensi; mox ad [[Sanctus Remus (vicus)|Sancti Remici]] vicum commigrat, haud longe inde semotum, ubi annum totum in valetudinarium [[psychiatria|psychiatricum]] permansit. Quo tempore etsi haud raros patiebatur insaniae insultus, tamen tabulas pingere sedulo perrexit.
=== Auvers-sur-Oise ===
Postea menses tres in vico [[Auvers-sur-Oise]] degit, prope Parisios, curae [[Paulus Ferdinandus Gachet|Pauli Gachet]] medici commissus, viri animo in Vincentium amicissmo, cuius extant imagines nonnullae ab ipso artifice pictae. Eodem in vico die [[27 Iulii]], anno [[1890]], recrudescente melancholica insania, Vincentius ictum sclopeto sibi misit, dieque tertio ([[29 Iulii]]) in complexu fratris efflavit animum, annos natus vix 37.
Epistulas plus 700 ad Theodorum fratrem conscripsit, nempe momentum pretiosissimum, unde mira vitae mentisque artificis notitia hauriri potest. Tabulas pinxit ad 900, delineationes circiter 1100 confecit. Artifex prodromus et quasi antesignanus, Vincent van Gogh incredibilem<!--!--> exercuit vim in saeculi vicensimi picturam artesque, omnes<!--!--> ad visum pulchrumque nunc<!--Sentence borders on a POV; he was rejected in his own day; maybe "nunc" will help.--> spectantes.
== Opera ==
[[Fasciculus:VanGogh-starry_night.jpg|thumb|''[[Nox stellans]].'']]
[[Fasciculus:Portrait_of_Dr._Gachet.jpg|thumb|[[Paulus Gachet|Pauli Gachet]] medici imago.]]
Quaedam picturae fama notissimae:
*Series ''[[Helianthus|Helianthorum]]'' (huius seriei permultas pinxit tabulas)
*''[[Ager frumenti cum corvis]]]''
*''[[Caupona cafearia nocturna]]'
*''Domus Vincentii Arelati sita''
*''[[Nox stellans]]''
{{NexInt}}
*[[4457 van Gogh]]
== Nexus externi ==
* [http://www.vangoghmuseum.nl Van Gogh Museum ] [[Amstelodamum|Amstelodami]]
* [http://www.vggallery.com/international/catalan La Galeria de Vincent van Gogh. [[Catalanice]]]
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
;Opera generalia
* Beaujean, Dieter. [[1999]]. ''Vincent van Gogh: Life and Work''. Könemann. ISBN 3-8290-2938-1.
* Bernard, Bruce, ed. [[2004]]. ''Vincent by Himself''. Londinii: Time Warner.
* Callow, Philip. [[1990]]. ''Vincent van Gogh: A Life.'' Ivan R. Dee. ISBN 1-56663-134-3.
* Erickson, Kathleen Powers. [[1998]]. ''At Eternity's Gate: The Spiritual Vision of Vincent van Gogh''. ISBN 0-8028-4978-4.
* Gayford, Martin. [[2006]]. "The Yellow House: Van Gogh, Gauguin, and Nine Turbulent Weeks in Arles". Penguin. ISBN 0-670-91497-5.
* Grossvogel, David I. [[2001]]. ''Behind the Van Gogh Forgeries: A Memoir by David I. Grossvogel''. Authors Choice Press. ISBN 0-595-17717-4.
* Hammacher, A. M. [[1985]]. ''Vincent van Gogh: Genius and Disaster''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Harry N. Abrams. ISBN 0-8109-8067-3.
* Hughes, Robert. [[1990]]. ''Nothing If Not Critical.'' Londinii: The Harvill Press. ISBN 0-14-016524-X.
* Hulsker, Jan. [[1990]]. ''Vincent and Theo van Gogh: A dual biography.'' Ann Arbor: Fuller Publications. ISBN 0-940537-05-2
* Hulsker, Jan. [[1980]]. ''The Complete Van Gogh.'' Oxoniae: Phaidon. ISBN 0-7148-2028-8.
* Lubin, Albert J. [[1972]]. ''Stranger on the earth: A psychological biography of Vincent van Gogh''. Holt, Rinehart and Winston. ISBN 0-03-091352-7.
* Pomerans, Arnold. [[1978]]. ''The Letters of Vincent van Gogh''. Penguin Classics. ISBN 0-14-044674-5.
* Rewald, John. [[1978]]. ''Post-Impressionism: From van Gogh to Gauguin''. Secker & Warburg. ISBN 0-436-41151-2.
* Rewald, John. [[1986]]. ''Studies in Post-Impressionism.'' Novi Eboraci: Abrams. ISBN 0-8109-1632-0.
* Tralbaut, Marc Edo. ([[1969]]) [[1974]], [[1982]]. ''Vincent van Gogh, le mal aimé.'' Macmillan, 1974, et Alpine Fine Art Collections. ISBN 0-933516-31-2.
* van Heugten, Sjraar. [[2005]]. ''Van Gogh The Master Draughtsman.'' Thames and Hudson. ISBN 978-0-500-23825-7.
* Walther, Ingo F., et Metzger, Rainer. [[1997]]. ''Van Gogh: the Complete Paintings''. Benedikt Taschen. ISBN 3-8228-8265-8.
;Opera de historia artis
* Boime, Albert. [[1989]]. ''Vincent van Gogh: Die Sternennacht: Die Geschichte des Stoffes und der Stoff der Geschichte.'' [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti ad Moenum]]: Fischer. ISBN 3-596-23953-2. ISBN 3-634-23015-0 (CD-ROM 1995).
* Cachin, Françoise, et Bogomila Welsh-Ovcharov. [[1988]]. ''Van Gogh à Paris.'' Ex. cat. Lutetiae: Musée d'Orsay. RMN, [[Lutetia]]e. ISBN 2-7118-2159-5.
* Dorn, Roland. [[1990]]. ''Décoration: Vincent van Goghs Werkreihe für das Gelbe Haus in Arles'', Olms Verlag, [[Hildesia]]e, [[Turicum|Turici]] et [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]. ISBN 3-487-09098-8.
* Dorn, Roland, Fred Leeman, et al. [[1990]]. ''Vincent van Gogh and Early Modern Art, 1890–1914.'' Ex. cat. [[Assindia]]e et [[Amstelodamum|Amstelodami]]. ISBN 3-923641-33-8. ISBN 3-923641-31-1. ISBN 90-6630-247-X.
* Dorn, Roland, George S. Keyes, et al. [[2000]]. ''Van Gogh Face to Face: The Portraits.'' Ex. cat. [[Detroitum|Detroiti]], [[Bostonia]]e, [[Philadelphia]]e: Thames & Hudson. [[Londinium|Londinii]] et [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]. ISBN 0-89558-153-1
* Druick, Douglas, Pieter Kort Zegers, et al. [[2001]]. ''Van Gogh and Gauguin: The Studio of the South.'' Ex. cat. [[Sicagum|Sicagi]] et [[Amstelodamum|Amstelodami]]. Thames & Hudson, London & New York. ISBN 0-500-51054-7.
* Geskó, Judit, ed. [[2006]]. ''Van Gogh in Budapest.'' Ex. cat. Vince Books, Budapest. ISBN 978-963-7063-34-3 (Anglice). ISBN 963-7063-33-1 (Hungarice).
* Ives, Colta, Susan Alyson Stein, et al. [[205]]. ''Vincent van Gogh: The Drawings.'' Ex. cat. Novi Eboraci: [[Yale University Press]]; [[Novus Portus (Connecticuta)|Novi Porti]] et [[Londinium|Londinii]]. ISBN 0-300-10720-X.
* Kōdera, Tsukasa. [[1990]]. ''Vincent van Gogh: Christianity versus Nature.'' John Benjamins, [[Amstelodamum|Amstelodami]] et [[Philadelphia]]e. ISBN 90-272-5333-1.
* Pickvance, Ronald. [[1974]]. ''English Influences on Vincent van Gogh.'' Ex. cat. Londinii: Arts Council.
* Pickvance, Ronald. [[1984]]. ''Van Gogh in Arles.'' Ex. cat. [[Metropolitan Museum of Art]], New York). Novi Eboraci: Abrams. ISBN 0-87099-375-5.
* Pickvance, Ronald. [[1986]]. ''Van Gogh In Saint-Rémy and Auvers.'' Ex. cat. [[Metropolitan Museum of Art]], Novi Eboraci). Novi Eboraci: Abrams. ISBN 0-87099-477-8.
* Orton, Fred, et Griselda Pollock. [[1996]]. "Rooted in the Earth: A Van Gogh Primer." In ''Avant-Gardes and Partisans Reviewed.'' Londinii: Redwood Books. ISBN 0-7190-4398-0.
* Schaefer, Iris, Caroline von Saint-George, et Katja Lewerentz. [[2008]]. ''Painting Light: The hidden techniques of the Impressionists.'' Ex. cat. [[Colonia Agrippina|Coloniae]] et [[Florentia]]e. Skira, [[Mediolanum|Mediolani]]. ISBN 88-6130-609-8.
* Van der Wolk, Johannes. [[1986]]. ''De schetsboeken van Vincent van Gogh.'' Amstelodami: Meulenhoff/Landshoff. ISBN 90-290-8154-6. Anglice: ''The Seven Sketchbooks of Vincent van Gogh: a facsimile edition'', Harry Abrams Inc, Novi Eboraci, 1987.
* Van Heugten, Sjraar. [[1995]]. "Radiographic images of Vincent van Gogh's paintings in the collection of the Van Gogh Museum," ''Van Gogh Museum Journal'' 63–85. ISBN 90-400-9796-8.
* Van Heugten, Sjraar. [[1996]]. ''Vincent van Gogh: Drawings, vol. 1'', V+K Publishing / Inmerc, Bussum. ISBN 90-6611-501-7.
* Van Uitert, Evert, & al. [[1987]]. ''Van Gogh in Brabant: Paintings and drawings from Etten and Nuenen''. Exhibition catalog. 's-Hertogenbosch. Waanders, Zwolle. ISBN 90-6630-104-X.
;De fortuna
* Nina Siegal, "[https://www.nytimes.com/2017/03/19/arts/design/van-gogh-museum-theft-octave-dunham.html As Stolen Van Goghs Return to View, a Thief Tells All]" in ''[[New York Times]]'' (19 Martii 2017)
{{DEFAULTSORT:Van Gogh, Vincentius}}
[[Categoria:Pictores Nederlandiae]]
[[Categoria:Pictores Franciae]]
[[Categoria:Nati 1853]]
[[Categoria:Mortui 1890]]
[[Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt]]
[[Categoria:Vincentius van Gogh|!]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Homines}}
2niwmmmog6m46m9unfk6wvsirbkkezr
Ludovicus IV Bavaricus
0
26860
3981541
3481766
2026-08-16T00:34:45Z
Cyprianus Marcus
66550
3981541
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{capsa hominis Vicidata}}
''' Ludovicus IV Bavaricus ''' (natus fine anno 1281/incipit 1282 in [[Monacum|Monaci]] - obiit die [[11 Octobris]] [[1347]]) in [[Puch]] fuit ab anno [[1294]] dux [[Bavaria]]e, ab [[1314]] [[Rex Romanorum]] et ab anno [[1328]] [[Imperium Romanum Sacrum|S.I.R.]] [[imperator]].
== Vita ==
Die [[20 Octobris]] 1314 [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti]] rex a parte electorum creatus est, sed iam pridie [[Aquisgranum|Aquisgrani]] ceteri electores [[Fridericus Pulcher|Fridericum III]] e [[Domus Habsburgensis|Domu Habsburgensi]] elegerunt. Die [[28 Septembris]] [[1322]] Ludovicus copias Friderici apud [[Muhldorpium ad Aenum]] vicit. Imperator, qui ab anno [[1324]] a [[papa]] [[Avenio]]nis [[Ioannes XXII|Ioanne XXII]] sacra interdictus erat, die [[12 Maii]] [[1328]] [[Petrus Rainalducci|Petrum Rainalducci]] antipapam cum [[nomen|pontificale nomine]] [[Nicolaus V|Nicolaum V]] creari fecit.
Die [[15 Ianuarii]] [[1329]] Ludovicus IV Bavaricus [[Azzo Vicecomes|Azzoni Vicecomes]] titulum [[vicarius|vicarium]] imperialem [[Mediolanum|Mediolani]] vendidit, ut mercenarios velut [[Compagnia Cerrulii|Compagniam Cerrulii]] persolverit.
== Bibliographia ==
* Benker, Gertrud: ''Ludwig der Bayer. Ein Wittelsbacher auf dem Kaiserthron, 1282-1347.'' München 1997. ISBN 3-424-01316-1
* Jaroschka, Walter u.a.: ''Ludwig der Bayer als bayerischer Landesherr. Probleme und Stand der Forschung.'' Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte. Beck, München 60.1997,1.{{ISSN|0044-2364}}
* Kaufhold Martin: ''Gladius spiritualis. Das päpstliche Interdikt über Deutschland in der Regierungszeit Ludwigs des Bayern.'' Heidelberg 1994. ISBN 3-8253-0192-3
* Lohmer, Christian (Hrsg.): ''Geschichte Ludwigs des Bayern'', 2Bde. [[Assindia]]e et [[Stutgardia]]e 1987
* Menzel Michael: ''Ludwig der Bayer. Der letzte Kampf zwischen Kaisertum und Papsttum.''In: Alois Schmid, Katharina Weigand (Hrsg.): ''Die Herrscher Bayerns. 25 historische Porträts von Tassilo III. bis Ludwig III.'' München 2001, S.134-148. ISBN 3-406-48230-9
{{Imperatores SRI}}
[[Categoria:Reges]]
[[Categoria:Imperatores Romani Sacri]]
[[Categoria:Duces Bavariae]]
[[Categoria:Nati saeculo 13]]
[[Categoria:Mortui 1328]]
h96cmlkavllso4nlgoomjp7hle44hec
Ovum
0
27345
3981352
3981321
2026-08-15T12:54:30Z
IacobusAmor
1163
~ (10K)
3981352
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Oeufs002b.jpg|thumb|Ova [[species|specierum]] variarum.]]
'''Ovum''' in multis [[reptilia|reptilibus]] est [[cellula ovum]] a masculo fecundata, quam eruditi [[zygotum]] (ex [[vocabulum|vocabulo]] [[Lingua Graeca|Graeco]] ζυγωτόν) appellant. Ovum ergo est forma simulque momentum progressionis [[vita]]e novi animantis.
Ovum [[animal]]e, omnino [[gallus|galli]], in hominibus solitaneus [[cibus]] est. Dicere licet id confectum esse a tribus partibus, quarum una est [[cortex]], qui id tegit, deinde [[vitellus]], id est circus pulpae flavae [[adeps|adipum]] et [[proteinum|proteinorum]] qui in eo situs est, et [[albumen]], [[liquor]] translucidus qui eum circumdat.
== Bibliographia ==
* Gosler, Andrew G., James P. Higham. et S. James Reynolds. [[2005]]. "Why are birds' eggs speckled?" ''Ecology Letters'' 8 (10): 1105–13. doi:10.1111/j.1461-0248.2005.00816.x.
* Meijer, Hanneke. [[2017]]. [https://www.theguardian.com/science/2017/oct/11/duck-egg-blue-and-oviraptor-green-study-reconstructs-colour-of-dinosaur-eggs "Duck egg blue and oviraptor green: study reconstructs colour of dinosaur eggs."] ''[[The Guardian]]: Science,'' 11 Octobris 2017.
* Wiemann, J., et al. [[2017]]. [https://peerj.com/articles/3706/ "Dinosaur origin of egg color: oviraptors laid blue-green eggs."] ''PeerJ'' no. 3706 (29 Augusti 2017). 5:e37062017.
{{NexInt}}
* [[Doctor Eggman]]
* [[Nidus]]
* [[Oologia]]
* [[Ovarium]]
* [[Ovulum]]
* [[Ovum Colombinum]]
* [[Ovum paschale]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Eggs|ova}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Nile crocodile eggs.jpg|Ova ''[[Crocodylus niloticus|crocodili Nilotici]]''
Fasciculus:Tortoise-Hatchling.jpg|[[Testudinidae|Pullus testudineus]] ex ovo oriturus
Fasciculus:Emu Egg.JPG|Ovum ''[[Dromaius novaehollandiae|Dromaii novaehollandiae]]''
Fasciculus:White chicken egg.jpg|Ovum [[Albus|album]] ''[[Gallus gallus domesticus|Galli galli domestici]]''
</gallery>
{{Myrias|Biologia}}
[[Categoria:Ova| ]]
[[Categoria:Zoologia]]
dsk5erx97t0t9ecstmhhtcz9ygve1km
Ericus XIV (rex Sueciae)
0
30463
3981535
3842092
2026-08-16T00:26:57Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Bibliographia */
3981535
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Erik XIV (1533-1577) (Domenicus Verwilt) - Nationalmuseum - 17913.tif|thumb|Ericus XIV, rex Sueciae,]]
'''Ericus XIV''' ([[Suecice]] ''Erik XIV,'' [[Holmia]]e natus die [[13 Decembris]] [[1533]]; in Örbyhus apud [[Upsalia (Suecia)|Upsaliam]] mortuus die [[26 Februarii]] [[1577]]) fuit primus filius [[Gustavus I (rex Sueciae)|Gustavi I]] regis [[Suecia]]e et eius uxoris primae.
Catharinae de Saxonia-Lauenburg-Ratzeburg,{{dubsig}} [[Suecia|Suecorum]], Gothorum, Vandalorumque haereditarius rex fuit ab anno [[1560]] usque ad annum [[1568]], cum abdicare debuit, quia [[insania|insanus]] putabatur. Sententia eius erat: ''Deus dat cui vult''.
== Vita ==
Ericus, animus cultus, [[Latine]], [[Lingua Italiana|Italiane]], [[Hispanice]], Germanice, et [[Lingua Finnica|Finnice]] loquebatur. [[Elizabeth I Angliae Regina|Elisabetham]], [[regina]]m [[Anglia]]e, ducere volebat.
==Bibliographia==
* Green, Vivian. [[2006]]. ''The Madness of Kings.'' Editio Theodisca, ''Macht und Wahn,'' cap. VIII, ''Eine schwedische Saga,'' pp. 154 et segg. [[Assindia]]e.
{{bio-stipula}}
[[Categoria:Nati 1533]]
[[Categoria:Mortui 1577]]
[[Categoria:Reges Sueciae]]
[[Categoria:Vasae]]
m3mmrid0a49uatzzsmsh6chcpjsxdu0
Flavius Stilicho
0
32801
3981416
3974569
2026-08-15T17:18:40Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De vita */
3981416
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
[[Imago:Stilico diptych.jpg|right|thumb|200px|[[Diptychon consulare]] Stilichonis anni circiter [[400]], [[Modicia]]e in thesauro ecclesiae cathedralis conservatum. Monstrat autem Stilichonem cum uxore [[Serena]] et filio [[Eucherius (filius Stilichonis)|Eucherio]]. Puerorum in clipeo Stilichonis sculptorum sunt qui [[Arcadius|Arcadii]] [[Honorius|Honoriique]] fratrum Augustorum imagines esse doceant, ut quorum pro tutela atque patrono Stilicho se gesserit.]]
{{res|Flavius Stilicho}} (anno [[359]] circiter natus anno [[408]] die [[22 Augusti|22 mensis Augusti]] [[Ravenna]]e iussu [[Heraclianus|Heracliani]] ducis exercitus [[imperator]]is [[Flavius Augustus Honorius|Honorii]] supplicio adfectus) fuit [[magister militum]] originis [[barbari]]cae et [[Comes|comes stabuli]] et [[consul]] annorum [[400]] et [[405]]. Testis atque interpres rerum a Stilichone gestarum maximus [[Claudianus]] poeta extat in carminibus 2–28 et nonnullis carminibus minoribus. Contra ab [[Orosius|Orosio]] Stilichonis facta depinguntur ut vituperanda. Quod [[Vandali|Vandalus]] erat, etiam [[Arianismus|Arianus]]. Revera propter aetatem teneram et postea timiditatem Honorii Augusti partem occidentalem Imperii Romani inter 395 et 408 paene solus rexit.
== De familia ==
Uxor ei fuit [[Serena]]<ref>[[Claudius Claudianus|Claudianus]], ''Laus Serenae''.</ref> neptis [[Theodosius I|Theodosii I]] quae cum maritus hostis publicus iudicatus est una cum eo periit. E qua genuit Eucherium<ref>[[Zosimus (historicus)|Zosimus]] V.32-37.</ref> filium et filias Mariam, quae Imperatori Honorio anno [[395]] nupsit<ref>[[Claudius Claudianus|Claudianus]], ''Epithalamium dictum Honorio Augusto et Mariae''.</ref> et sive 407 sive 408 obiit, et Termantiam quae eidem Honorio nupsit post sororis mortem. Matrimonium paucos menses duravit et patre damnato repudiata est<ref>Zosimus V.28, 35, 37.</ref>.
==De vita==
Stilicho in hodierna [[Germania]] a patre [[Vandali|Vandalo]]<ref>[[Orosius]] VII.38.1.</ref> natus est, auxiliario in exercitu Romano<ref>''De consulatu Stilichonis'' I.35-9.</ref>, et matre quae civis [[Roma|Romana]] erat<ref>Ita [[Hieronymus]] (Ep. 123.16) eum semibarbarum dicit.</ref>. Tamen semper se Romanum putavit etiamsi erat, sicut plurimi Germani, [[Arianismus|arianus]], ergo putatus [[Haeresis|haereticus]]. Correcte tres linguas principales illius temporis loquebatur: [[Lingua Germanica|Germanicam]] communem, [[Lingua Latina|Latinam]] [[Lingua Graeca|Graecamque]]. In [[historiographia]] vir multum ambiguus depingitur: putatus dux fidelis causae Imperii Romani, egit negative{{dubsig}} pro se. Nam [[Alaricus|Alaricum]] non pepulit neque limitem ad flumen [[Rhenus|Rhenum]] servavit.
[[Theodosius I|Theodosio I]] regnante, qui ultimus utriusque partis Imperi imperator fuit, tribunus praetorianus militaris fuit qui circa [[384]] eum 'vix primaevum' ad regem Persarum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Sapor III|Saporem III|en|qid=Q310267}} misit, ut de pace et partitione [[Armenia|Armeniae]] ageret<ref>''De consulatu'' I.51-68</ref>. Legatio felix fuit et Stilicho, cum Theodosium [[Constantinopolis|Constantinopoli]] adisset, comes sacri stabuli et mox comes domesticorum<ref>Ausonius, ''Laus Serenae'' 90-94.</ref> (385-392) ac postremo circa 392 magister militum factus est, ut limites a [[Visigothi|Visigothis]] defenderet: ita hoc negotium per circa viginta annos<ref>Viginti tres si [[Zosimus (historicus)|Zosimi]] computationi credimus (V.34.6).</ref> habuit. Theodosius quia virtutem eius videbat, ei [[Serena|Serenam]] suam neptem uxorem dedit<ref>''De consulatu'' I.69-83 et ''Laus Serenae''.</ref>, quae postea filia adoptiva fuit. Eo coniugio nati sunt filius [[Eucherius]] et duae filiae, Maria et Termantia, quae uxores imperatoris [[Honorius|Honorii]] fuerunt .
[[Fasciculus:Rione XV Esquilino, Roma, Italy - panoramio (49).jpg|thumb| Nomen Stilichonis in porta Honoriana Romae legitur (CIL VI.1189)]]
Imperatore [[Valentinianus II|Valentiniano II]] anno [[392]] interfecto, Stilicho exercitum paravit qui, Theodosio duce, [[Eugenius (imperator)|Flavium Eugenium]] proelio ad flumen Frigidum vicit (sept. 394). In hac quoque pugna Stilicho imperavit, cum haberet subordinatum [[Alaricus I (rex Visigothorum)|Alaricum]] Visigothum (deinde suum inimicum), qui magnam auxiliariorum [[Gothi|Gothorum]] copiam ducebat. Deinde magister utriusque militiae in parte occidentali imperii nominatur. Simul Honorium iussu Theodosii custodiebat atque ita Theodosio mortuo occidentalibus partibus imperabat ut [[Flavius Rufinus|Rufinus]] orientalibus<ref>Zosimus IV.59.1. [[Orosius]] VII.37.1: ''interea cum a Theodosio imperatore seniore singulis potissimis infantum cura et disciplina utriusque palatii commissa esset, hoc est Rufino orientalis aulae, Stiliconi occidentalis imperii''... Eunapius fr. 62. Iohannes Antiochensis fr.188.</ref>. Quia tum (395) magna pars exercitus orientalis in eius manu erat quia Eugenium pugnatum venerat curam totius imperii sibi vindicavit<ref>Zosimus V.4.3. [[Ausonius]], ''In Rufinum'' II.4-6: ''Tibi credita fratrum utraque maiestas geminaeque exercitus aulae''.</ref>. Exercitum adversus Alarici Visigothos in Graeciam ducebat cum ab Arcadio, Rufino auctore, sibi remittere et in occidentem retro cedere iussus est<ref>Zosimus V.7. ''In Rufinum'' II.202sqq.</ref>. Quod fecit sed eodem tempore eorum duci Gainae Rufinum occidendum mandasse videtur. Annis 396/7 ad flumen [[Rhenus|Rhenum]] venit ac deinde in [[Peloponnesus|Peloponnesum]] adpulit ad Alaricum impugnandum sed iterum recedere ab Arcadio iussus est qui tum [[Eutropius (consul)|Eutropio]] morem gerebat. Qua de causa etiam hostis publicus a senatu [[Constantinopolis|Constantinopolitano]] iudicatus est<ref>Zosimus V.7 et 11.1. Ausonius, ''de Quarto consulatu Honorii'' 459sqq.</ref>. Eodem anno rebellionem [[Gildo|Gildonis]] in Africa oppressit fratre ipsius Mascezel nomine adversus eum misso<ref>Ausonius, ''de Bello Gildonis''. Zosimus V.11.2-5, Orosius VII.36.2-13.</ref>. Nam ob teneram Honorii aetatem occidentalem imperii partem ipse regebat ut Eutropius orientalem pro Arcadio.
Anno [[400]] una cum [[Aurelianus (consul 400)|Aureliano]] [[consul|consulatum]] gessit. Autumno 401 Alaricus Italiam invadit sed Stilicho eum duabus pugnis apud [[Pollentia (Marchia Anconitana)|Pollentiam]] et [[Verona|Veronam]] anno [[402]] vicit<ref>[[Claudius Claudianus|Claudianus]] ''[[De bello Gothico|de Bello Gothico]]'' et ''de VI consulatu Honorii'' 127sqq. [[Orosius]] VII.37.2, [[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' II.696-720, [[Iordanes (scriptor)|Iordanes]] ''[[De origine actibusque Getarum|Getica]]'' 154.</ref>. Anno [[405]] consul iterum fuit cum [[Flavius Anthemius|Flavio Anthemio]] praefecto praetorio per Orientem. Hoc ipso anno [[Radagaisus]] Italiam invadit sed iam anno 407 a Stilichone [[Faesulae|Faesulis]] profligatur<ref>Zosimus V.26.3-5, Orosius VII.37.4-16, [[Iordanes (scriptor)|Iordanes]] ''[[De origine actibusque Getarum|Getica]]''. [[Augustinus Hipponensis|Augustinus]] ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' V.23.</ref>. Eodem anno [[Illyricum]] in suam dicionem redigere cupiens Alaricum [[magister militum|magistrum militum]] suum fecit et Iovium praefectum praetorio per Illyricum nominavit. Mox tamen nuntiato Constantino usurpatore e [[Britannia (provincia Romana)|Britannia]] in Galliam traiecisse a proposito deterritus est<ref>Zosimus V.27.2-3. [[Sozomenus|Sozomenos]] VII.25.</ref>. Iam Alaricum aliosque duces adversus Constantinum missurus erat et [[Arcadius|Arcadio]] mortuo orientales res ordinandas sibi mandari volebat cum ab Olympio accusatus quod filium Eucherium usque ad imperatoriam dignitatem extollere in animo haberet iussu Honorii adprehensus et celeriter mense Augusto 408 necatus est. Bonis publicatis hostis publicus declaratus est et fautores eius persequebantur<ref>Zosimus V.32-37. Sozomenus IX.4. Philostratus XI.3 et XII.1, Orosius VII.38, Iordanes ''[[De origine actibusque Romanorum (Iordanes)|Romana]]'' 322. Olympiodorus fr. 2.</ref>. Post duos annos Alaricus Romam urbem cepit et diripuit.
== De hominis iudicio ==
Mortuus Stilicho avaritiae et corruptionis accusatus est<ref>Eunapius fr. 62. Zosimus V.1.1-3. Johannes Antiochensis fr. 188.</ref>, praevaricationis cum Alarico atque etiam quod barbaros ad impetum in imperium faciendum incitasset<ref>Iordanes, ''Getica'' 115, Orosius VII.38. [[Hieronymus]], ''Epistulae'' 123.16 </ref>. Econtra Zosimus proditionis pro filio crimen verum esse negabat et integrum in fiscalibus officiis eum dicebat<ref>''[[Historia nova]]'' V.34.</ref>
[[Monumentum]] [[marmor]]eum annis circa 400 factum et dictum sepulcrum Stilichonis in [[basilica]] sancti [[Ambrosius|Ambrosii]] [[Mediolanum|Mediolani]] exstat, sed Stilichonem hac in urbe sepultum esse vix veri simile videtur. Nam primo testimonia desunt, deinde omnino corpus illis temporibus inquietissimis ac bellicosis a loco supplicii Mediolanum tralatum esse a multis viris doctis denegatur.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
*[[CIL]] V.6250, VI.1188-1190, VI.1730-4, VI.31987-9, IX,4051, XIV.165. [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/inschrift/suche Hic textus quaerere potes (Literature)] [[L'Année épigraphique|AE]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/inschrift/suche?literatur=1926,%200124 1926,124]
* [[Claudius Claudianus|Claudianus]], ''De consulatu Stilichonis'', ''In Rufinum'' et alia poemata
* ''[[Codex Theodosianus]]''
* [[Zosimus (historicus)|Zosimus]], ''[[Historia nova]]''
* [[Orosius|Paulus Orosius]], ''[[Historiae adversum paganos]]''
* [[Claudius Rutilius Namatianus]], ''De reditu suo''
* [[Quintus Aurelius Symmachus|Symmachus]], ''Epistulae'' IV.1-14
== Plura legere si cupis ==
*Emma Burrell, "[https://www.jstor.org/stable/4436726 A Re-Examination of Why Stilicho Abandoned His Pursuit of Alaric in 397]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2004: 251-256
* Alan Cameron, "[https://www.academia.edu/25506845/Theodosius_the_Great_and_the_Regency_of_Stilico Theodosius the Great and the regency of Stilico]", ''Harvard Studies'', 1969: 247-280
*Emilienne Demougeot, "[https://www.jstor.org/stable/44168669 Note sur la politique orientale de Stilichon de 405 à 407]", ''Byzantion'', 1950(II): 27-37
* [[Eduardus Gibbon]], ''The Decline and Fall of the Roman Empire''
* Ian Hughes, ''Stilicho : the Vandal who saved Rome'', Pen and Sword Military, 2021 [https://books.google.fr/books?id=79TIDwAAQBAJ&pg=PT74&hl=fr&source=gbs_selected_pages&cad=1#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/852/mode/2up 853-858]
*Rudolf Keller, ''[https://books.google.fr/books?id=jMDTNtkscXQC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Stilicho, oder, Die Geschichte des weströmischen Reiches von 395-408]'', Berolini, 1884
*Giulia Marolla, "[https://storicamente.org/marolla-stilicone-generale Dagli altari alla polvere. Stilicone da parens Augusti a semibarbarus proditor]", ''Storicamente'', 2018: 30.
*[[Theodorus Mommsenus|Theodorus Mommsen]], "[https://www.jstor.org/stable/4472880 Stilicho und Alarich]", ''Hermes'', 1903: 101-115
* Bruno Pottier, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2005_num_117_1_10947 Un pamphlet contre Stilichon dans l’Histoire Auguste : la vie de Maximin Le Thrace]", ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2005 (117-1): 223-267
* Santo Mazzarino, ''Stilicone. La Crisi Imperiale dopo Teodosio'', [[1942]] (Rizzoli ISBN 978-88-17-33616-1) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1942_num_11_2_2700_t1_0335_0000_2 Recensio critica]
* Heinricus Richter, ''[https://books.google.fr/books?hl=fr&lr=&id=ponfsh4ruPkC&oi=fnd&pg=PA1&dq=serena+stilichonis&ots=vaSabmKd8r&sig=kMRQOGElZOJXCFoqw6FoLMeZj2U&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Stilichone et Rufino]'', Halis Saxonum, 1860 '''LATINE'''
*Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367
*Paulus Schulz, ''[https://books.google.fr/books?hl=fr&lr=&id=kv6unNYVlEUC&oi=fnd&pg=PA1&dq=serena+stilichonis&ots=zPymhMZ5rA&sig=LlWeNoL9PBOQcOJSI22m7f53z88&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Stilichone iisque qui de eo agunt fontibus, Claudiano imprimis et Zosimo]'', Regimonti, 1864 '''LATINE'''
*Lucien Sigayret, "[https://books.openedition.org/pupvd/29079 Les deux voyages de Stilichon]" in ''Bouleversants voyages'', Presses universitaires de Perpignan, 2000: 85-100
*Michaël Vannesse, "[https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2010_num_88_1_7794 L’armée romaine en Occident sous Stilichon (395-408 ap. J.-C.) : le témoignage des décrets impériaux]", ''Revue belge de Philologie et d'Histoire'', 2010: 99-112
* Edmundus Vogt, ''[https://archive.org/details/clclaudianicarmi00vogt/mode/2up Cl. Claudiani carminum quae Stiliconem praedicant fides historica ex comparatione ceterorum fontium recensetur]'', Bonnae, 1863 '''LATINE'''
== Nexus externi ==
{{communia|Stilicho|Flavium Stilichonem}}
* Guillaume Vincent, ''Stilicon, architecte de la victoire: un examen du rôle stratégique du général lors de la bataille de la rivière Frigidus'' [https://mastersfdl.hypotheses.org/6020 Investigatio]
{{Index consulum sub principatu electorum|
praedecessores=[[Eutropius (consul)|Eutropius]] et [[Flavius Mallius Theodorus]]|
annus= 400<br />cum<br />[[Aurelianus (consul 400)|Aureliano]]|
successores=[[Flavius Fravitta]] et [[Flavius Vincentius]]}}
{{Index consulum sub principatu electorum|
praedecessores=[[Honorius (imperator)|Imp. Caesar Flavius Honorius Augustus]] VI et [[Aristaenetus]]|
annus= 405<br />cum<br />[[Flavius Anthemius|Flavio Anthemio]]|
successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] VI et [[Anicius Flavius Petronius Probus]]}}
{{Lifetime|saeculo 4|408|Stilicho, Flavius}}
[[Categoria:Ductores exercitus]]
[[Categoria:Milites Romani antiqui]]
[[Categoria:Morte damnati]]
3hscfp9js4nnbup5ci4njqez2evh7nu
Quintus Aurelius Symmachus
0
41444
3981370
3981282
2026-08-15T13:16:01Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De homine litterato */
3981370
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]]
'''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>.
Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in [[controversia de ara Victoriae]] affirmavit.
== De familia ==
Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quinti pater Lucius [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] fuit et [[princeps senatus]]: consul designatus circa 377 mortuus est. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus.
A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>.
== De cursu honorum ==
* Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>.
*364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus.
* anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur.
* 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>.
* anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>.
*377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref>
* anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref>
* anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>.
* anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat.
* iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref>
* anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref>
*anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur.
* annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit.
*Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>.
In summa munera honorifica multa absolvit, vix tamen umquam in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. Cursum honorum patri simillimum peregit.
== De homine litterato ==
E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit<ref>Alessio Ruta, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/27316497 Forme e funzioni delle citazioni virgiliane nell’epistolario di Simmaco]", ''Museum Helveticum'', 2023: 306-317. P.Tchernajew, ''Terentiana II: Apulée, Ausone, et Symmaque comme imitateurs de Térence'', Kazan, 1900 </ref>. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref>
Nonnulli historici moderni notionem 'circuli Symmachorum' introduxerunt ad homines designandos quo convivarum Macrobii modo ad litteras antiquas paganas servandas nitebantur et quibus lauta manuscripta ut [[Vergilius Vaticanus|Vergilium Vaticanum]] tribuunt. Quod propositum etiam apud posteros Christianos factos illarum familiarum viguise existimant. Alii historici de tali circulo et eius actione dubitant.
In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Symmachus Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse.
== De operibus ==
Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes:
* '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] (ut videtur) publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Maio]] inventae sunt<ref> ''[https://archive.org/details/qaureliisummach00symmgoog/page/n8/mode/2up Q. Avrelii Svmmachi V. C. Octo Orationum Ineditarum Partes]'' invenit notisque declaravit Angelvs Maivs ... Accedunt Additamenta Quaedam, Francofurti ad Moenum, in libraria Hermanniana, 1816</ref> , antea a septimo saeculo deperditae atque etiamnunc fragmentatae. Nonnullae aliae orationes quas antiquitus publicatas per epistulas scimus non exstant: inter alia panegyrici Maximi et Theodosii (bis 388 et 391) necnon oratiuncula contra Polybii filium et altera de [[censura]] non restituenda<ref>Epistulae IV.29 et 45, V.9, VII.58. Cf Otto Seeck pp.VI-VII.</ref>
*'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit<ref>Domenico Vera, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/41530470 Sulle edizioni antiche delle Relationes di Simmaco]", ''Latomus'', 1977: 1003-1036 </ref> inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent.
*'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409<ref>Quia epistulae ad [[Priscus Attalus|Priscum Attalum]] non suppressae sunt.</ref> a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur.
Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat<ref>Jennifer V. Ebbeler, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/25598390 Religious Identity and the Politics of Patronage: Symmachus and Augustine]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2007: 230-242 </ref>. Rarius de [[litteratura|litteris]] aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref>
== De genere dicendi et iudiciis ==
Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat:
<blockquote><poem>
Symacus in uerbis parcus sed mente profundus,
Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans
Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus,
Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref>
</poem></blockquote>
Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]:
<blockquote>
''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref>
</blockquote>
[[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit:
<blockquote>
''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref>
</blockquote>
Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet.
In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>.
== De primis editionibus==
*[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> .
*1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes.
*[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref>
''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref>
* anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit.
* anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>.
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
*[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347
*[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII
*[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.
* [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]''
*[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]''
== Editiones criticae et commentarii ==
*Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893
[[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]]
*[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica]
** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica]
* Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica]
*Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica]
* Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987
** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983
*Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica]
*Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica]
*Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981
* Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981
== Plura legere si cupis ==
*Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208
*Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica]
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24816439 Gloria noui saeculi: Symmaque et le siècle de Gratien (Epist. 1, 13)]", ''Museum Helveticum'', 1987: 134-149
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44079105 Libanios, Symmaque et son père Avianus: Culture littéraire dans les cercles païens tardifs]", ''Ancient Society'', 1990: 17-31
*JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217
*Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica]
*Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium]
*Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE'''
*Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica]
* Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172
* Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica]
*C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320
*A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871]
*Gavin Kelly, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/26322501 Pliny and Symmachus]", ''Arethusa'', 2013: 261-287
* R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica]
* Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE'''
*Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE'''
* Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3
*J. F. Matthews, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/299176 Symmachus and the Oriental Cults]", ''The Journal of Roman Studies'', 1973: 175-195
*John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942
* Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021
*Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE'''
* F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986
** "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4434878 Reflexions sur l'idéal religieux de Symmaque]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1965: 215-235
*S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114
*Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364
* Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE'''
* Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6
*Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939]
{{NexInt}}
* [[Controversia de ara Victoriae]]
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant
*[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem]
* [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi]
* {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}}
* [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii]
{{Index consulum sub principatu electorum|
praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]|
annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]|
successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}}
{{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]]
[[Categoria:Gens Symmachia]]
[[Categoria:Scriptores Imperii Romani]]
[[Categoria:Gens Aurelia]]
5icehgla8g0y1w9feqkggmtzny7s39e
3981373
3981370
2026-08-15T13:16:46Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De homine litterato */
3981373
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]]
'''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>.
Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in [[controversia de ara Victoriae]] affirmavit.
== De familia ==
Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quinti pater Lucius [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] fuit et [[princeps senatus]]: consul designatus circa 377 mortuus est. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus.
A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>.
== De cursu honorum ==
* Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>.
*364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus.
* anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur.
* 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>.
* anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>.
*377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref>
* anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref>
* anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>.
* anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat.
* iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref>
* anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref>
*anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur.
* annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit.
*Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>.
In summa munera honorifica multa absolvit, vix tamen umquam in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. Cursum honorum patri simillimum peregit.
== De homine litterato ==
E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit<ref>Alessio Ruta, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/27316497 Forme e funzioni delle citazioni virgiliane nell’epistolario di Simmaco]", ''Museum Helveticum'', 2023: 306-317. P.Tchernajew, ''Terentiana II: Apulée, Ausone, et Symmaque comme imitateurs de Térence'', Kazan, 1900 </ref>. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref>
Nonnulli historici moderni notionem 'circuli Symmachorum' introduxerunt ad homines designandos qui convivarum Macrobii modo ad litteras antiquas paganas servandas nitebantur et quibus lauta manuscripta ut [[Vergilius Vaticanus|Vergilium Vaticanum]] tribuunt. Quod propositum etiam apud posteros Christianos factos illarum familiarum viguise existimant. Alii historici de tali circulo et eius actione dubitant.
In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Symmachus Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse.
== De operibus ==
Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes:
* '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] (ut videtur) publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Maio]] inventae sunt<ref> ''[https://archive.org/details/qaureliisummach00symmgoog/page/n8/mode/2up Q. Avrelii Svmmachi V. C. Octo Orationum Ineditarum Partes]'' invenit notisque declaravit Angelvs Maivs ... Accedunt Additamenta Quaedam, Francofurti ad Moenum, in libraria Hermanniana, 1816</ref> , antea a septimo saeculo deperditae atque etiamnunc fragmentatae. Nonnullae aliae orationes quas antiquitus publicatas per epistulas scimus non exstant: inter alia panegyrici Maximi et Theodosii (bis 388 et 391) necnon oratiuncula contra Polybii filium et altera de [[censura]] non restituenda<ref>Epistulae IV.29 et 45, V.9, VII.58. Cf Otto Seeck pp.VI-VII.</ref>
*'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit<ref>Domenico Vera, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/41530470 Sulle edizioni antiche delle Relationes di Simmaco]", ''Latomus'', 1977: 1003-1036 </ref> inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent.
*'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409<ref>Quia epistulae ad [[Priscus Attalus|Priscum Attalum]] non suppressae sunt.</ref> a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur.
Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat<ref>Jennifer V. Ebbeler, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/25598390 Religious Identity and the Politics of Patronage: Symmachus and Augustine]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2007: 230-242 </ref>. Rarius de [[litteratura|litteris]] aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref>
== De genere dicendi et iudiciis ==
Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat:
<blockquote><poem>
Symacus in uerbis parcus sed mente profundus,
Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans
Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus,
Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref>
</poem></blockquote>
Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]:
<blockquote>
''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref>
</blockquote>
[[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit:
<blockquote>
''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref>
</blockquote>
Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet.
In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>.
== De primis editionibus==
*[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> .
*1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes.
*[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref>
''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref>
* anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit.
* anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>.
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
*[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347
*[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII
*[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.
* [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]''
*[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]''
== Editiones criticae et commentarii ==
*Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893
[[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]]
*[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica]
** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica]
* Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica]
*Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica]
* Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987
** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983
*Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica]
*Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica]
*Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981
* Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981
== Plura legere si cupis ==
*Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208
*Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica]
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24816439 Gloria noui saeculi: Symmaque et le siècle de Gratien (Epist. 1, 13)]", ''Museum Helveticum'', 1987: 134-149
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44079105 Libanios, Symmaque et son père Avianus: Culture littéraire dans les cercles païens tardifs]", ''Ancient Society'', 1990: 17-31
*JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217
*Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica]
*Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium]
*Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE'''
*Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica]
* Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172
* Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica]
*C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320
*A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871]
*Gavin Kelly, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/26322501 Pliny and Symmachus]", ''Arethusa'', 2013: 261-287
* R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica]
* Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE'''
*Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE'''
* Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3
*J. F. Matthews, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/299176 Symmachus and the Oriental Cults]", ''The Journal of Roman Studies'', 1973: 175-195
*John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942
* Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021
*Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE'''
* F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986
** "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4434878 Reflexions sur l'idéal religieux de Symmaque]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1965: 215-235
*S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114
*Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364
* Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE'''
* Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6
*Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939]
{{NexInt}}
* [[Controversia de ara Victoriae]]
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant
*[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem]
* [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi]
* {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}}
* [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii]
{{Index consulum sub principatu electorum|
praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]|
annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]|
successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}}
{{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]]
[[Categoria:Gens Symmachia]]
[[Categoria:Scriptores Imperii Romani]]
[[Categoria:Gens Aurelia]]
3rhaqf5xtl2rt81kwfekwygi98pq1im
3981375
3981373
2026-08-15T13:21:14Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De homine litterato */
3981375
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]]
'''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>.
Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in [[controversia de ara Victoriae]] affirmavit.
== De familia ==
Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quinti pater Lucius [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] fuit et [[princeps senatus]]: consul designatus circa 377 mortuus est. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus.
A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>.
== De cursu honorum ==
* Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>.
*364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus.
* anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur.
* 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>.
* anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>.
*377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref>
* anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref>
* anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>.
* anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat.
* iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref>
* anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref>
*anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur.
* annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit.
*Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>.
In summa munera honorifica multa absolvit, vix tamen umquam in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. Cursum honorum patri simillimum peregit.
== De homine litterato ==
E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit<ref>Alessio Ruta, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/27316497 Forme e funzioni delle citazioni virgiliane nell’epistolario di Simmaco]", ''Museum Helveticum'', 2023: 306-317. P.Tchernajew, ''Terentiana II: Apulée, Ausone, et Symmaque comme imitateurs de Térence'', Kazan, 1900 </ref>. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref>
Nonnulli ''historici moderni notionem 'circuli Symmachorum'<ref>Nicolas Cavuoto-Denis, "[https://shs.cairn.info/revue-de-philologie-litterature-et-histoire-anciennes-2022-1-page-77?lang=frbLa transmission des savoirs dans le « cercle de Symmaque ». L’activité éditoriale comme marqueur social]", ''Revue de philologie, de littérature et d'histoire anciennes'', 2022: 77-98</ref> introduxerunt ad homines designandos qui convivarum Macrobii modo ad litteras antiquas paganas servandas nitebantur et quibus lauta manuscripta ut [[Vergilius Vaticanus|Vergilium Vaticanum]] tribuunt. Quod propositum etiam apud posteros Christianos factos illarum familiarum viguise existimant. Alii historici de tali circulo et eius actione dubitant.
In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Symmachus Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse.
== De operibus ==
Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes:
* '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] (ut videtur) publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Maio]] inventae sunt<ref> ''[https://archive.org/details/qaureliisummach00symmgoog/page/n8/mode/2up Q. Avrelii Svmmachi V. C. Octo Orationum Ineditarum Partes]'' invenit notisque declaravit Angelvs Maivs ... Accedunt Additamenta Quaedam, Francofurti ad Moenum, in libraria Hermanniana, 1816</ref> , antea a septimo saeculo deperditae atque etiamnunc fragmentatae. Nonnullae aliae orationes quas antiquitus publicatas per epistulas scimus non exstant: inter alia panegyrici Maximi et Theodosii (bis 388 et 391) necnon oratiuncula contra Polybii filium et altera de [[censura]] non restituenda<ref>Epistulae IV.29 et 45, V.9, VII.58. Cf Otto Seeck pp.VI-VII.</ref>
*'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit<ref>Domenico Vera, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/41530470 Sulle edizioni antiche delle Relationes di Simmaco]", ''Latomus'', 1977: 1003-1036 </ref> inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent.
*'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409<ref>Quia epistulae ad [[Priscus Attalus|Priscum Attalum]] non suppressae sunt.</ref> a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur.
Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat<ref>Jennifer V. Ebbeler, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/25598390 Religious Identity and the Politics of Patronage: Symmachus and Augustine]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2007: 230-242 </ref>. Rarius de [[litteratura|litteris]] aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref>
== De genere dicendi et iudiciis ==
Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat:
<blockquote><poem>
Symacus in uerbis parcus sed mente profundus,
Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans
Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus,
Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref>
</poem></blockquote>
Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]:
<blockquote>
''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref>
</blockquote>
[[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit:
<blockquote>
''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref>
</blockquote>
Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet.
In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>.
== De primis editionibus==
*[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> .
*1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes.
*[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref>
''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref>
* anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit.
* anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>.
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
*[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347
*[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII
*[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.
* [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]''
*[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]''
== Editiones criticae et commentarii ==
*Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893
[[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]]
*[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica]
** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica]
* Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica]
*Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica]
* Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987
** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983
*Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica]
*Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica]
*Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981
* Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981
== Plura legere si cupis ==
*Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208
*Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica]
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24816439 Gloria noui saeculi: Symmaque et le siècle de Gratien (Epist. 1, 13)]", ''Museum Helveticum'', 1987: 134-149
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44079105 Libanios, Symmaque et son père Avianus: Culture littéraire dans les cercles païens tardifs]", ''Ancient Society'', 1990: 17-31
*JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217
*Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica]
*Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium]
*Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE'''
*Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica]
* Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172
* Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica]
*C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320
*A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871]
*Gavin Kelly, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/26322501 Pliny and Symmachus]", ''Arethusa'', 2013: 261-287
* R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica]
* Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE'''
*Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE'''
* Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3
*J. F. Matthews, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/299176 Symmachus and the Oriental Cults]", ''The Journal of Roman Studies'', 1973: 175-195
*John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942
* Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021
*Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE'''
* F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986
** "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4434878 Reflexions sur l'idéal religieux de Symmaque]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1965: 215-235
*S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114
*Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364
* Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE'''
* Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6
*Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939]
{{NexInt}}
* [[Controversia de ara Victoriae]]
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant
*[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem]
* [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi]
* {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}}
* [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii]
{{Index consulum sub principatu electorum|
praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]|
annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]|
successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}}
{{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]]
[[Categoria:Gens Symmachia]]
[[Categoria:Scriptores Imperii Romani]]
[[Categoria:Gens Aurelia]]
inu58ti6jha92zcpzmh8b2sb5ra90gq
3981378
3981375
2026-08-15T13:30:45Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De homine litterato */
3981378
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]]
'''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>.
Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in [[controversia de ara Victoriae]] affirmavit.
== De familia ==
Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quinti pater Lucius [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] fuit et [[princeps senatus]]: consul designatus circa 377 mortuus est. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus.
A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>.
== De cursu honorum ==
* Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>.
*364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus.
* anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur.
* 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>.
* anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>.
*377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref>
* anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref>
* anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>.
* anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat.
* iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref>
* anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref>
*anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur.
* annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit.
*Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>.
In summa munera honorifica multa absolvit, vix tamen umquam in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. Cursum honorum patri simillimum peregit.
== De homine litterato ==
E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit<ref>Alessio Ruta, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/27316497 Forme e funzioni delle citazioni virgiliane nell’epistolario di Simmaco]", ''Museum Helveticum'', 2023: 306-317. P.Tchernajew, ''Terentiana II: Apulée, Ausone, et Symmaque comme imitateurs de Térence'', Kazan, 1900 </ref>. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref>
Nonnulli ''historici moderni notionem 'circuli Symmachi'<ref>Nicolas Cavuoto-Denis, "[https://shs.cairn.info/revue-de-philologie-litterature-et-histoire-anciennes-2022-1-page-77?lang=frbLa transmission des savoirs dans le « cercle de Symmaque ». L’activité éditoriale comme marqueur social]", ''Revue de philologie, de littérature et d'histoire anciennes'', 2022: 77-98</ref> introduxerunt ad homines designandos qui convivarum Macrobii modo ad litteras antiquas paganas servandas nitebantur et quibus lauta manuscripta ut [[Vergilius Vaticanus|Vergilium Vaticanum]] tribuunt. Quod propositum etiam apud posteros Christianos factos illarum familiarum viguise existimant. Alii historici de tali circulo et eius actione dubitant<ref>A. Cameron (2011) pp.353-398: "The Real Circle of Symmachus".</ref>.
In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Symmachus Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse.
== De operibus ==
Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes:
* '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] (ut videtur) publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Maio]] inventae sunt<ref> ''[https://archive.org/details/qaureliisummach00symmgoog/page/n8/mode/2up Q. Avrelii Svmmachi V. C. Octo Orationum Ineditarum Partes]'' invenit notisque declaravit Angelvs Maivs ... Accedunt Additamenta Quaedam, Francofurti ad Moenum, in libraria Hermanniana, 1816</ref> , antea a septimo saeculo deperditae atque etiamnunc fragmentatae. Nonnullae aliae orationes quas antiquitus publicatas per epistulas scimus non exstant: inter alia panegyrici Maximi et Theodosii (bis 388 et 391) necnon oratiuncula contra Polybii filium et altera de [[censura]] non restituenda<ref>Epistulae IV.29 et 45, V.9, VII.58. Cf Otto Seeck pp.VI-VII.</ref>
*'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit<ref>Domenico Vera, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/41530470 Sulle edizioni antiche delle Relationes di Simmaco]", ''Latomus'', 1977: 1003-1036 </ref> inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent.
*'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409<ref>Quia epistulae ad [[Priscus Attalus|Priscum Attalum]] non suppressae sunt.</ref> a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur.
Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat<ref>Jennifer V. Ebbeler, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/25598390 Religious Identity and the Politics of Patronage: Symmachus and Augustine]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2007: 230-242 </ref>. Rarius de [[litteratura|litteris]] aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref>
== De genere dicendi et iudiciis ==
Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat:
<blockquote><poem>
Symacus in uerbis parcus sed mente profundus,
Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans
Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus,
Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref>
</poem></blockquote>
Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]:
<blockquote>
''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref>
</blockquote>
[[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit:
<blockquote>
''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref>
</blockquote>
Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet.
In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>.
== De primis editionibus==
*[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> .
*1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes.
*[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref>
''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref>
* anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit.
* anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>.
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
*[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347
*[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII
*[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.
* [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]''
*[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]''
== Editiones criticae et commentarii ==
*Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893
[[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]]
*[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica]
** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica]
* Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica]
*Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica]
* Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987
** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983
*Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica]
*Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica]
*Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981
* Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981
== Plura legere si cupis ==
*Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208
*Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica]
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24816439 Gloria noui saeculi: Symmaque et le siècle de Gratien (Epist. 1, 13)]", ''Museum Helveticum'', 1987: 134-149
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44079105 Libanios, Symmaque et son père Avianus: Culture littéraire dans les cercles païens tardifs]", ''Ancient Society'', 1990: 17-31
*JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217
*Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica]
*Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium]
*Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE'''
*Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica]
* Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172
* Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica]
*C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320
*A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871]
*Gavin Kelly, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/26322501 Pliny and Symmachus]", ''Arethusa'', 2013: 261-287
* R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica]
* Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE'''
*Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE'''
* Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3
*J. F. Matthews, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/299176 Symmachus and the Oriental Cults]", ''The Journal of Roman Studies'', 1973: 175-195
*John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942
* Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021
*Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE'''
* F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986
** "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4434878 Reflexions sur l'idéal religieux de Symmaque]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1965: 215-235
*S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114
*Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364
* Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE'''
* Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6
*Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939]
{{NexInt}}
* [[Controversia de ara Victoriae]]
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant
*[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem]
* [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi]
* {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}}
* [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii]
{{Index consulum sub principatu electorum|
praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]|
annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]|
successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}}
{{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]]
[[Categoria:Gens Symmachia]]
[[Categoria:Scriptores Imperii Romani]]
[[Categoria:Gens Aurelia]]
0mvc2lxjc8ggcqk25khlasya5za9ji2
3981380
3981378
2026-08-15T13:31:40Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De homine litterato */
3981380
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]]
'''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>.
Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in [[controversia de ara Victoriae]] affirmavit.
== De familia ==
Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quinti pater Lucius [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] fuit et [[princeps senatus]]: consul designatus circa 377 mortuus est. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus.
A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>.
== De cursu honorum ==
* Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>.
*364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus.
* anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur.
* 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>.
* anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>.
*377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref>
* anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref>
* anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>.
* anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat.
* iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref>
* anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref>
*anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur.
* annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit.
*Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>.
In summa munera honorifica multa absolvit, vix tamen umquam in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. Cursum honorum patri simillimum peregit.
== De homine litterato ==
E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit<ref>Alessio Ruta, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/27316497 Forme e funzioni delle citazioni virgiliane nell’epistolario di Simmaco]", ''Museum Helveticum'', 2023: 306-317. P.Tchernajew, ''Terentiana II: Apulée, Ausone, et Symmaque comme imitateurs de Térence'', Kazan, 1900 </ref>. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref>
Nonnulli historici moderni notionem 'circuli Symmachi'<ref>Nicolas Cavuoto-Denis, "[https://shs.cairn.info/revue-de-philologie-litterature-et-histoire-anciennes-2022-1-page-77?lang=frbLa transmission des savoirs dans le « cercle de Symmaque ». L’activité éditoriale comme marqueur social]", ''Revue de philologie, de littérature et d'histoire anciennes'', 2022: 77-98</ref> introduxerunt ad homines designandos qui convivarum Macrobii modo ad litteras antiquas paganas servandas nitebantur et quibus lauta manuscripta ut [[Vergilius Vaticanus|Vergilium Vaticanum]] tribuunt. Quod propositum etiam apud posteros Christianos factos illarum familiarum viguise existimant. Alii historici de tali circulo et eius actione dubitant<ref>A. Cameron (2011) pp.353-398: "The Real Circle of Symmachus".</ref>.
In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Symmachus Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse.
== De operibus ==
Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes:
* '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] (ut videtur) publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Maio]] inventae sunt<ref> ''[https://archive.org/details/qaureliisummach00symmgoog/page/n8/mode/2up Q. Avrelii Svmmachi V. C. Octo Orationum Ineditarum Partes]'' invenit notisque declaravit Angelvs Maivs ... Accedunt Additamenta Quaedam, Francofurti ad Moenum, in libraria Hermanniana, 1816</ref> , antea a septimo saeculo deperditae atque etiamnunc fragmentatae. Nonnullae aliae orationes quas antiquitus publicatas per epistulas scimus non exstant: inter alia panegyrici Maximi et Theodosii (bis 388 et 391) necnon oratiuncula contra Polybii filium et altera de [[censura]] non restituenda<ref>Epistulae IV.29 et 45, V.9, VII.58. Cf Otto Seeck pp.VI-VII.</ref>
*'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit<ref>Domenico Vera, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/41530470 Sulle edizioni antiche delle Relationes di Simmaco]", ''Latomus'', 1977: 1003-1036 </ref> inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent.
*'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409<ref>Quia epistulae ad [[Priscus Attalus|Priscum Attalum]] non suppressae sunt.</ref> a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur.
Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat<ref>Jennifer V. Ebbeler, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/25598390 Religious Identity and the Politics of Patronage: Symmachus and Augustine]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2007: 230-242 </ref>. Rarius de [[litteratura|litteris]] aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref>
== De genere dicendi et iudiciis ==
Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat:
<blockquote><poem>
Symacus in uerbis parcus sed mente profundus,
Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans
Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus,
Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref>
</poem></blockquote>
Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]:
<blockquote>
''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref>
</blockquote>
[[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit:
<blockquote>
''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref>
</blockquote>
Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet.
In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>.
== De primis editionibus==
*[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> .
*1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes.
*[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref>
''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref>
* anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit.
* anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>.
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
*[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347
*[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII
*[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.
* [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]''
*[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]''
== Editiones criticae et commentarii ==
*Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893
[[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]]
*[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica]
** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica]
* Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica]
*Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica]
* Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987
** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983
*Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica]
*Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica]
*Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981
* Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981
== Plura legere si cupis ==
*Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208
*Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica]
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24816439 Gloria noui saeculi: Symmaque et le siècle de Gratien (Epist. 1, 13)]", ''Museum Helveticum'', 1987: 134-149
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44079105 Libanios, Symmaque et son père Avianus: Culture littéraire dans les cercles païens tardifs]", ''Ancient Society'', 1990: 17-31
*JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217
*Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica]
*Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium]
*Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE'''
*Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica]
* Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172
* Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica]
*C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320
*A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871]
*Gavin Kelly, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/26322501 Pliny and Symmachus]", ''Arethusa'', 2013: 261-287
* R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica]
* Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE'''
*Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE'''
* Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3
*J. F. Matthews, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/299176 Symmachus and the Oriental Cults]", ''The Journal of Roman Studies'', 1973: 175-195
*John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942
* Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021
*Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE'''
* F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986
** "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4434878 Reflexions sur l'idéal religieux de Symmaque]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1965: 215-235
*S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114
*Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364
* Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE'''
* Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6
*Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939]
{{NexInt}}
* [[Controversia de ara Victoriae]]
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant
*[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem]
* [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi]
* {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}}
* [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii]
{{Index consulum sub principatu electorum|
praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]|
annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]|
successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}}
{{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]]
[[Categoria:Gens Symmachia]]
[[Categoria:Scriptores Imperii Romani]]
[[Categoria:Gens Aurelia]]
tmk6x3pwylizjvx0ta8qiw071jo1ltp
3981383
3981380
2026-08-15T13:35:36Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
3981383
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]]
'''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>.
Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in [[controversia de ara Victoriae]] affirmavit.
== De familia ==
Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quinti pater Lucius [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] fuit et [[princeps senatus]]: consul designatus circa 377 mortuus est. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus.
A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditario accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>.
== De cursu honorum ==
* Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>.
*364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus.
* anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur.
* 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>.
* anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>.
*377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref>
* anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref>
* anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>.
* anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat.
* iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref>
* anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref>
*anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur.
* annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit.
*Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>.
In summa munera honorifica multa absolvit, vix tamen umquam in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. Cursum honorum patri simillimum peregit.
== De homine litterato ==
E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit<ref>Alessio Ruta, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/27316497 Forme e funzioni delle citazioni virgiliane nell’epistolario di Simmaco]", ''Museum Helveticum'', 2023: 306-317. P.Tchernajew, ''Terentiana II: Apulée, Ausone, et Symmaque comme imitateurs de Térence'', Kazan, 1900 </ref>. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref>
Nonnulli historici moderni notionem 'circuli Symmachi'<ref>Nicolas Cavuoto-Denis, "[https://shs.cairn.info/revue-de-philologie-litterature-et-histoire-anciennes-2022-1-page-77?lang=frbLa transmission des savoirs dans le « cercle de Symmaque ». L’activité éditoriale comme marqueur social]", ''Revue de philologie, de littérature et d'histoire anciennes'', 2022: 77-98</ref> introduxerunt ad homines designandos qui convivarum Macrobii modo ad litteras antiquas paganas servandas nitebantur et quibus lauta manuscripta ut [[Vergilius Vaticanus|Vergilium Vaticanum]] tribuunt. Quod propositum etiam apud posteros Christianos factos illarum familiarum viguise existimant. Alii historici de tali circulo et eius actione dubitant<ref>A. Cameron (2011) pp.353-398: "The Real Circle of Symmachus".</ref>.
In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Symmachus Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse.
== De operibus ==
Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes:
* '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] (ut videtur) publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Maio]] inventae sunt<ref> ''[https://archive.org/details/qaureliisummach00symmgoog/page/n8/mode/2up Q. Avrelii Svmmachi V. C. Octo Orationum Ineditarum Partes]'' invenit notisque declaravit Angelvs Maivs ... Accedunt Additamenta Quaedam, Francofurti ad Moenum, in libraria Hermanniana, 1816</ref> , antea a septimo saeculo deperditae atque etiamnunc fragmentatae. Nonnullae aliae orationes quas antiquitus publicatas per epistulas scimus non exstant: inter alia panegyrici Maximi et Theodosii (bis 388 et 391) necnon oratiuncula contra Polybii filium et altera de [[censura]] non restituenda<ref>Epistulae IV.29 et 45, V.9, VII.58. Cf Otto Seeck pp.VI-VII.</ref>
*'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit<ref>Domenico Vera, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/41530470 Sulle edizioni antiche delle Relationes di Simmaco]", ''Latomus'', 1977: 1003-1036 </ref> inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent.
*'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409<ref>Quia epistulae ad [[Priscus Attalus|Priscum Attalum]] non suppressae sunt.</ref> a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur.
Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat<ref>Jennifer V. Ebbeler, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/25598390 Religious Identity and the Politics of Patronage: Symmachus and Augustine]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2007: 230-242 </ref>. Rarius de [[litteratura|litteris]] aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref>
== De genere dicendi et iudiciis ==
Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat:
<blockquote><poem>
Symacus in uerbis parcus sed mente profundus,
Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans
Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus,
Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref>
</poem></blockquote>
Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]:
<blockquote>
''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref>
</blockquote>
[[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit:
<blockquote>
''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref>
</blockquote>
Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet.
In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>.
== De primis editionibus==
*[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> .
*1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes.
*[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref>
''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref>
* anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit.
* anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>.
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
*[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347
*[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII
*[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.
* [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]''
*[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]''
== Editiones criticae et commentarii ==
*Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893
[[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]]
*[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica]
** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica]
* Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica]
*Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica]
* Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987
** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983
*Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica]
*Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica]
*Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981
* Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981
== Plura legere si cupis ==
*Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208
*Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica]
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24816439 Gloria noui saeculi: Symmaque et le siècle de Gratien (Epist. 1, 13)]", ''Museum Helveticum'', 1987: 134-149
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44079105 Libanios, Symmaque et son père Avianus: Culture littéraire dans les cercles païens tardifs]", ''Ancient Society'', 1990: 17-31
*JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217
*Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica]
*Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium]
*Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE'''
*Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica]
* Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172
* Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica]
*C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320
*A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871]
*Gavin Kelly, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/26322501 Pliny and Symmachus]", ''Arethusa'', 2013: 261-287
* R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica]
* Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE'''
*Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE'''
* Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3
*J. F. Matthews, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/299176 Symmachus and the Oriental Cults]", ''The Journal of Roman Studies'', 1973: 175-195
*John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942
* Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021
*Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE'''
* F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986
** "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4434878 Reflexions sur l'idéal religieux de Symmaque]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1965: 215-235
*S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114
*Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364
** "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2010_act_428_1_9861 Symmachus’ ideal of secular friendship]", in ''Les frontières du profane dans l’Antiquité tardive'', 2010:247-272
* Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE'''
* Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6
*Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939]
{{NexInt}}
* [[Controversia de ara Victoriae]]
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant
*[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem]
* [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi]
* {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}}
* [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii]
{{Index consulum sub principatu electorum|
praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]|
annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]|
successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}}
{{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]]
[[Categoria:Gens Symmachia]]
[[Categoria:Scriptores Imperii Romani]]
[[Categoria:Gens Aurelia]]
3vtd0d6ps8bkz85q1abyt3x7p188nbu
3981405
3981383
2026-08-15T15:36:45Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De familia */
3981405
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]]
'''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>.
Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in [[controversia de ara Victoriae]] affirmavit.
== De familia ==
Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quinti pater Lucius [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] fuit et [[princeps senatus]]: consul designatus circa 377 mortuus est. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus.
A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditarie accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>.
== De cursu honorum ==
* Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>.
*364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus.
* anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur.
* 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>.
* anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>.
*377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref>
* anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref>
* anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>.
* anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat.
* iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref>
* anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref>
*anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur.
* annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit.
*Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>.
In summa munera honorifica multa absolvit, vix tamen umquam in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. Cursum honorum patri simillimum peregit.
== De homine litterato ==
E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit<ref>Alessio Ruta, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/27316497 Forme e funzioni delle citazioni virgiliane nell’epistolario di Simmaco]", ''Museum Helveticum'', 2023: 306-317. P.Tchernajew, ''Terentiana II: Apulée, Ausone, et Symmaque comme imitateurs de Térence'', Kazan, 1900 </ref>. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref>
Nonnulli historici moderni notionem 'circuli Symmachi'<ref>Nicolas Cavuoto-Denis, "[https://shs.cairn.info/revue-de-philologie-litterature-et-histoire-anciennes-2022-1-page-77?lang=frbLa transmission des savoirs dans le « cercle de Symmaque ». L’activité éditoriale comme marqueur social]", ''Revue de philologie, de littérature et d'histoire anciennes'', 2022: 77-98</ref> introduxerunt ad homines designandos qui convivarum Macrobii modo ad litteras antiquas paganas servandas nitebantur et quibus lauta manuscripta ut [[Vergilius Vaticanus|Vergilium Vaticanum]] tribuunt. Quod propositum etiam apud posteros Christianos factos illarum familiarum viguise existimant. Alii historici de tali circulo et eius actione dubitant<ref>A. Cameron (2011) pp.353-398: "The Real Circle of Symmachus".</ref>.
In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Symmachus Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse.
== De operibus ==
Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes:
* '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] (ut videtur) publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Maio]] inventae sunt<ref> ''[https://archive.org/details/qaureliisummach00symmgoog/page/n8/mode/2up Q. Avrelii Svmmachi V. C. Octo Orationum Ineditarum Partes]'' invenit notisque declaravit Angelvs Maivs ... Accedunt Additamenta Quaedam, Francofurti ad Moenum, in libraria Hermanniana, 1816</ref> , antea a septimo saeculo deperditae atque etiamnunc fragmentatae. Nonnullae aliae orationes quas antiquitus publicatas per epistulas scimus non exstant: inter alia panegyrici Maximi et Theodosii (bis 388 et 391) necnon oratiuncula contra Polybii filium et altera de [[censura]] non restituenda<ref>Epistulae IV.29 et 45, V.9, VII.58. Cf Otto Seeck pp.VI-VII.</ref>
*'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit<ref>Domenico Vera, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/41530470 Sulle edizioni antiche delle Relationes di Simmaco]", ''Latomus'', 1977: 1003-1036 </ref> inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent.
*'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409<ref>Quia epistulae ad [[Priscus Attalus|Priscum Attalum]] non suppressae sunt.</ref> a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur.
Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat<ref>Jennifer V. Ebbeler, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/25598390 Religious Identity and the Politics of Patronage: Symmachus and Augustine]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2007: 230-242 </ref>. Rarius de [[litteratura|litteris]] aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref>
== De genere dicendi et iudiciis ==
Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat:
<blockquote><poem>
Symacus in uerbis parcus sed mente profundus,
Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans
Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus,
Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref>
</poem></blockquote>
Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]:
<blockquote>
''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref>
</blockquote>
[[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit:
<blockquote>
''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref>
</blockquote>
Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet.
In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>.
== De primis editionibus==
*[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> .
*1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes.
*[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref>
''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref>
* anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit.
* anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>.
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
*[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347
*[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII
*[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.
* [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]''
*[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]''
== Editiones criticae et commentarii ==
*Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893
[[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]]
*[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica]
** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica]
* Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica]
*Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica]
* Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987
** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983
*Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica]
*Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica]
*Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981
* Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981
== Plura legere si cupis ==
*Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208
*Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica]
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24816439 Gloria noui saeculi: Symmaque et le siècle de Gratien (Epist. 1, 13)]", ''Museum Helveticum'', 1987: 134-149
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44079105 Libanios, Symmaque et son père Avianus: Culture littéraire dans les cercles païens tardifs]", ''Ancient Society'', 1990: 17-31
*JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217
*Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica]
*Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium]
*Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE'''
*Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica]
* Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172
* Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica]
*C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320
*A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871]
*Gavin Kelly, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/26322501 Pliny and Symmachus]", ''Arethusa'', 2013: 261-287
* R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica]
* Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE'''
*Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE'''
* Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3
*J. F. Matthews, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/299176 Symmachus and the Oriental Cults]", ''The Journal of Roman Studies'', 1973: 175-195
*John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942
* Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021
*Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE'''
* F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986
** "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4434878 Reflexions sur l'idéal religieux de Symmaque]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1965: 215-235
*S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114
*Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364
** "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2010_act_428_1_9861 Symmachus’ ideal of secular friendship]", in ''Les frontières du profane dans l’Antiquité tardive'', 2010:247-272
* Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE'''
* Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6
*Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939]
{{NexInt}}
* [[Controversia de ara Victoriae]]
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant
*[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem]
* [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi]
* {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}}
* [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii]
{{Index consulum sub principatu electorum|
praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]|
annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]|
successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}}
{{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]]
[[Categoria:Gens Symmachia]]
[[Categoria:Scriptores Imperii Romani]]
[[Categoria:Gens Aurelia]]
hoxlxkxmhyyf736g5x65pb4ta2dvp0y
3981425
3981405
2026-08-15T19:08:20Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De homine litterato */
3981425
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG|thumb|Consecratio Symmachi (ut vulgo putatur). Nam hoc dimidium [[Diptychon consulare|diptychum]] [[ebur|eburneum]] [[Monogramma|monogramma]] Symmachorum fert et circa 400 scalptum est.]]
'''Quintus Aurelius Symmachus''' signo '''Eusebius''' (natus circa annum [[342]] - obiit anno [[402]]/[[403|3]]), filius [[Lucius Aurelius Avianius Symmachus|Lucii Aurelii Avianii Symmachi]] fuit [[Senatus|senator]], [[consul]], [[praefectus urbi Romae]] annis [[384]] et [[385]] et orator. Vulgo pro opulentissimo oratore aetatis suae habitus absque nonnullis ipsi [[Cicero]]ni comparatus est<ref>Etiam ab adversariis ut [[Prudentius]], ''Contra Symmachum'': I.632-642.</ref>.
Notus est imprimis commendationis indulgentiae in omnes religiones causa, quam in [[controversia de ara Victoriae]] affirmavit.
== De familia ==
Primus ex illa gente avus Quinti Symmachi, Aurelius Valerius Tullianus Symmachus, [[Consul|consulatus]] insignia "severitatis merito" anno [[330]] accepit; nova familia igitur in ordine senatorio erant Symmachi. Eo magis praerogativas ordinis vindicare visi sunt. Quinti pater Lucius [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] fuit et [[princeps senatus]]: consul designatus circa 377 mortuus est. Quintus sororem unam<ref>''Ep''. VIII.49</ref> et tres fratres habuit qui omnes ante ipsum obierunt<ref>Nam circa 380 de Celsino Titiano ita scripsit: ''tertius hic mihi de optimis fratribus luctus est'' (''ep''. III.6).</ref>. Circa 370 Quintus Rusticianam, filiam praefecti [[Memmius Vitrasius Orfitus|Orfiti]], uxorem duxit. Filia eis fuit ignoto nomine nomine<ref>''Ep''. VI.12, 67, 79</ref> quae [[Nicomachus Flavianus iunior|Nicomacho Flaviano iuniori]] nupsit, ita adfinitatem inter duos e maximis scriptoribus illius aetatis firmans, et aliquanto postea filius [[Quintus Fabius Memmius Symmachus]] operum patris sui editor posthumus.
A maioribus multa [[Immobile|bona immobilia]] hereditarie accepit: tres domus Romae, unam [[Capua (urbs antiqua)|Capuae]], quindecim [[villa|villas]] plerumque in Italia meridionali sitas, praedia quoque in [[Samnium|Samnio]], [[Apulia]], [[Sicilia (provincia Romana)|Sicilia]], [[Mauretania (discretiva)|Mauretania]]. Inter tamen senatores modice divites numerabatur et ad munera [[Praetor|praetoria]] filii sui duo milia argenti pondo erogasse dicitur<ref>[[Olympiodorus Thebanus|Olympiodorus]], Fragmentum 44.</ref>.
== De cursu honorum ==
* Annis incertis [[Quaestor|quaesturam]] et [[praetor|praeturam]] gessit. Circa idem tempus [[pontifex |pontifex maior]] cooptatus est<ref>''Epistulae'' I.49, 51 ;II.53 ; IX.147-8.</ref> nec aliud sacerdotium umquam suscepit, quamvis studiosus paganismi defensor<ref>CIL VI, 1699, stela a filio erecta quae cursum honorum Symmachi nobis servavit.</ref>.
*364-5 tum cum pater [[Praefectus urbi Romae|praefectus urbi]] erat ipse corrector [[Lucania|Lucaniae]] et [[Bruttium|Brittiorum]] fit<ref>Cf ''Epistulae'' II.48.</ref>. Tum vetustissimas epistulas scribit quas quidem adhuc habeamus.
* anno 369 [[Panegyricus|panegyricos]] [[Valentinianus I|Valentiniani I]] et [[Gratianus|Gratiani]] coram principibus pronuntiat<ref>''Orationes'' I-III.</ref>. In Gallia apud Valentinianum usque ad annum 370 mansit ubi [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonium]] cognovit cuius amicitiam coluit<ref>''Epistulae'' I.14 et 32.</ref>. Mox [[comes]] tertii ordinis renuntiatur.
* 373-4 [[Fasti proconsulum Africae|proconsul Africae]] fit, officium honorificum sine vera potentia<ref>CIL VIII, 24584 et 5347 inscriptiones in [[Africa (provincia Romana)|Africa]] repertae. Cf ''Epistulae'' VIII.5 et 20. X.1.2-3.</ref>.
* anno 376 Gratiani nuntium de morte [[Flavius Maximinus|Maximini]] in senatu recitat<ref>''Epistulae'' I.13 et X.2</ref>. Die 9 Ianuarii orationem ''Pro Trygetio'' in senatu habuit gratias agens quod patrem plebe seditiosa expulsum honorifice revocassent<ref>''Oratio'' V. Cf ''Epistulae'' I.44</ref>.
*377-8 Aegrotavit<ref>''Epistulae'' I.20 et 85. III.47.</ref>
* anno 382 legatus senatorum ad Gratianum missus [[Ara Victoriae|aram Victoriae]] in [[Curia Hostilia|curia]] restituendam poscere volebat sed aditu principis prohibitus est<ref>Ambrosius, ''Epistulae'' 17.10</ref>
* anno 384 [[Valentinianus II|Valentiniano II]] cum matre [[Iustina]] imperante [[Praefectus urbi Romae|praefectus Urbi]] ''sub aestatis exordio''<ref>''Relatio'' 25.3</ref> fit. Tum iterum arae Victoriae restitutionem petiit<ref>''Relatio'' tertia.</ref> sed ab [[Ambrosius|Ambrosio]] episcopo victus est. Praeterea annonae angustiae eum ad magistratum deponendum incitaverunt (februario 385)<ref>Eventa huius praefecturae ab ipsius ''relationibus'' nota sunt. Vide etiam ''Epistulas'' II.36 et 55, III.28.</ref>. In praefectura [[Augustinus Hipponensis|Augustinum]] magistrum rhetoricae nominavit<ref>''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]'' V.13.</ref>.
* anno 387 partes usurpatoris [[Magnus Maximus|Magni Maximi]] oratione quidem non armis<ref>[[Gennadius Scholasticus|Gennadius]], ''De Viris illustribus'' 49.</ref> sequitur quo mox a Theodosio victo veniam quidem impetrat (et Theodosio in oratione hodie deperdita gratias agebat<ref>''Epistulae'' II.13, 28, 30-32.</ref>) sed eius dignitas aliquantum imminuta est<ref>[[Libanius]], ''Epistulae'' 1008</ref>. Revera [[Novatianus|Novatianorum]] intercessio episcopi ei saluti fuerat.
* iamdiu orator disertissimus velut praeco senatorum erat et anno incerto [[princeps senatus]] publice nominatur<ref>[[Socrates Scholasticus]] V.14.6.</ref>
* anno 390 cum Theodosio in gratiam redit et ad [[consul|consulatum ordinarium]] anni proximi designatur<ref>[[Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]'' I.622-5. Cf ''Epistulae'' II.62-4. V.15. IX.149. </ref>
*anno 391 gratiarum actionem in aula Mediolani habet sed quia aram Victoriae memoravit a Theodosio ex urbe expellitur.
* annis 392-4 ab [[Eugenius|Eugenii]] [[Arbogastes|Arbogastis]]que usurpatione ipse abstinet sed filius quaestor, gener praefectus Urbi sunt et amicus Virius Nicomachus Flavius post cladem sibi mortem voluntariam conscivit.
*Usque ad annum 398 in umbra remanet. 396/7 aegrotavit<ref>''Epistulae'' III.38-39, V.58 etc.</ref>, anno 398 plebe irata expulsus est ac postea revocatus<ref>''Epistulae'' VI.66, VIII.64-5, IX.81.</ref>. Ab illo anno cursui honorum Memmi filii (sc. praeturae) operam dat<ref>''Ep''. IV.7, 8, 12, 58, 59, 60, 63 etc. </ref> et usque ad mortem [[Flavius Stilicho|Stilichoni]] tum in Occidente dominanti satis propinquus est<ref>''Epistulae'' IV.1-14.</ref>.
In summa munera honorifica multa absolvit, vix tamen umquam in aula apud principes vitam egit. Plerumque Romae aut in villis tempus litteris terebat. Itaque ad res magnas decidendas momentum non habuit. Cursum honorum patri simillimum peregit.
== De homine litterato ==
E litteris igitur et facultate dicendi pleramque auctoritatem suam ducebat. In litteris ut in republica aut religione [[mos maiorum|morem maiorum]] imprimis venerabatur. Ita [[Vergilius|Vergilium]], [[Cicero|Ciceronem]], [[Titus Maccius Plautus|Plautum]], [[Publius Terentius Afer|Terentium]], [[Horatius|Horatium]] imprimis amat quorum sententiarum saepe in ''Epistulis'' meminit<ref>Alessio Ruta, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/27316497 Forme e funzioni delle citazioni virgiliane nell’epistolario di Simmaco]", ''Museum Helveticum'', 2023: 306-317. P.Tchernajew, ''Terentiana II: Apulée, Ausone, et Symmaque comme imitateurs de Térence'', Kazan, 1900 </ref>. Amplam bibliothecam sibi pararat: novimus enim apud Symmachum fuisse Titum Livium integrum quem emendare coeperat<ref>''Epistulae'' IX.13.</ref>, necnon [[Plinius Maior|Plinium Maiorem]] aut ''[[Commentarii de Bello Gallico|Commentarios de Bello Gallico]]''. Ita quodam modo 'litteras classicas' iam invenerat quas spreta lingua suae aetatis colebat<ref>De Symmachi studiis vide G. Kroll(1891).</ref> et litteras amatas ut posteris traderentur curabat. Librarii enim apud Symmachos textus duplicabant. Adulescentes suae aetatis quoque ad rhetoricam studendam hortabatur<ref>[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.</ref> et filio instituendo ipse operam dedit<ref>''Ep''. V.5 et VI.61</ref>
Nonnulli historici moderni notionem 'circuli Symmachi'<ref>Nicolas Cavuoto-Denis, "[https://shs.cairn.info/revue-de-philologie-litterature-et-histoire-anciennes-2022-1-page-77?lang=frb La transmission des savoirs dans le « cercle de Symmaque ». L’activité éditoriale comme marqueur social]", ''Revue de philologie, de littérature et d'histoire anciennes'', 2022: 77-98</ref> introduxerunt ad homines designandos qui convivarum Macrobii modo ad litteras antiquas paganas servandas nitebantur et quibus lauta manuscripta ut [[Vergilius Vaticanus|Vergilium Vaticanum]] tribuunt. Quod propositum etiam apud posteros Christianos factos illarum familiarum viguise existimant. Alii historici de tali circulo et eius actione dubitant<ref>A. Cameron (2011) pp.353-398: "The Real Circle of Symmachus".</ref>.
In ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalibus]]''<ref>I.24.8.</ref> Symmachus Vergilium non tantum litterarum sed etiam [[Theologia|theologiae]] et [[ritus|rituum]] magistrum esse contendebat. Non minus enim a novitatibus orientalibus in [[Polytheismus|polytheismum]] nuper introductis abhorrebat quam a Christianismo. Vetus Romanus volebat esse.
== De operibus ==
Tria genera operum reliquit Symmachus, epistulas, relationes, orationes:
* '''orationes''' octo ab ipso circa [[376]] (ut videtur) publicatae sunt quae ad patrem, Valentinianos principes et alios homines nobiles pertinent. Anno [[1815]] in [[Palimpsestus|palimpsesto]] ab [[Angelus Mai|Angelo Maio]] inventae sunt<ref> ''[https://archive.org/details/qaureliisummach00symmgoog/page/n8/mode/2up Q. Avrelii Svmmachi V. C. Octo Orationum Ineditarum Partes]'' invenit notisque declaravit Angelvs Maivs ... Accedunt Additamenta Quaedam, Francofurti ad Moenum, in libraria Hermanniana, 1816</ref> , antea a septimo saeculo deperditae atque etiamnunc fragmentatae. Nonnullae aliae orationes quas antiquitus publicatas per epistulas scimus non exstant: inter alia panegyrici Maximi et Theodosii (bis 388 et 391) necnon oratiuncula contra Polybii filium et altera de [[censura]] non restituenda<ref>Epistulae IV.29 et 45, V.9, VII.58. Cf Otto Seeck pp.VI-VII.</ref>
*'''relationes''' 49 statim post praefecturam circa [[385]] edidit<ref>Domenico Vera, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/41530470 Sulle edizioni antiche delle Relationes di Simmaco]", ''Latomus'', 1977: 1003-1036 </ref> inter quas celeberrima tertia relatio de ara Victoriae versatur. Illae relationes illius actionem in magistratu gerendo recensent.
*'''epistulae''' plus quam nongentae in decem libros digestae magnum opus eius faciunt. Liber primus paulo post 385 in lumen prodisse vulgo creditur (epistulas ad patrem et fratrem continet necnon ad poetam [[Ausonius|Ausonium]] filiumque eius Hesperium et ad amicum [[Vettius Agorius Praetextatus|Praetextatum]], fratrem in paganismo). Cetera post mortem auctoris sed ante annum 409<ref>Quia epistulae ad [[Priscus Attalus|Priscum Attalum]] non suppressae sunt.</ref> a filio Memmio edita putantur. In septem primis libris epistulae per personas quibus missae sunt disponuntur sine ulla [[Chronologia|chronologica]] aut [[Thema (litterae)|thematica]] ordinatione. In octavo et nono sine ordine miscentur epistulae (pars maxima decimi deperdita est), ne personae quidem quibus mittuntur semper indicantur. Unde eruditi coniecerunt auctorem editionem usque ad septimum librum praeparasse, postea filium solum relictum ut potuit reliqua edidisse<ref>S. Roda, "Alcune ipotesi sulla prima edizione dell'epistolario di Simmaco", ''La Parola des Passato'', 1979: 31-54.</ref>. Certe Nicomachi non parvam partem epistularum recipiunt: liber secundus totus [[Virius Nicomachus Flavianus|Virio Nicomacho Flaviano]] dicatur, sextum librum ceteri inter se Nicomachi partiuntur.
Lectorem modernum in illis epistulis paupertas [[thema|thematum]] offendit: etenim de rebus publicis aut religiosis scribendi tum libertas nulla erat et delatores speculabantur. Etiam retrorsus censura agebat: ita Memmius epistulas ad [[Usurpatio|usurpatores]] [[Magnus Maximus|Maximum]], [[Eugenius (imperator)|Eugenium]], [[Arbogastes|Arbogastem]] suppressit. Nuntii secreti et periculosi tabellariis maximae fidei mandabantur qui oraliter eos referebant, numquam scribebantur. Brevissimae igitur sunt epistulae Symmachi. Plerumque de mera salutatione et amicitiae professione agebatur aut [[Salus|salutis]] inquisitione et officiorum reciprocitate in epistularum commercio. Saepe simul propinquos et homines bene meritos [[Magistratus|magistratibus]] amicis commendabat<ref>Jennifer V. Ebbeler, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/25598390 Religious Identity and the Politics of Patronage: Symmachus and Augustine]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2007: 230-242 </ref>. Rarius de [[litteratura|litteris]] aut senatu consulto et annona Urbis aliquid scribebat aut de peregrinationibus in villas suas. Semel et iterum de lite apud iudices<ref>Federico-Alberto Poglio, "[https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_2008_num_120_1_10422 Una lite giudiziaria tra Aurelio Simmaco e Petronio Probo : a proposito di Symm., Epp. 2, 28; 30-31 e 3, 4]" in ''Mélanges de l'école française de Rome'', 2008 (120-1): 149-161.</ref>. Omnia cursim sine excursu. Itaque spem lectoris saepe decipit. Ipse tenuis materiae sibi conscius erat: ''Quousque enim'', Nicomacho inquiebat, ''dandae ac reddendae salutationis verba blaterabimus, cum alia stylo materia non suppetat?''.<ref>''Ep''. II.35.</ref>
== De genere dicendi et iudiciis ==
Stilus Symmachi non facile finitur. Duodecimo saeculo [[Alanus ab Insulis]] brevitatem eius evidentem extollens eum 'verbis parcum' sed 'mente profundum' dicebat:
<blockquote><poem>
Symacus in uerbis parcus sed mente profundus,
Prodigus in sensu, uerbis angustus, habundans
Mente, sed ore minor, fructu, non fronde beatus,
Sensus diuicias uerbi breuitate coartat.<ref>''Anticlaudianus'' III.236-9</ref>
</poem></blockquote>
Nec dubium quin sententiae breves subiunctionem vitantes alienissimae sunt a [[periodus|periodico]] stilo quem in Ciceronis orationibus legimus sed non minus a sermone familiari quo utebatur magnus orator in epistulis abhorrent. Ipse ''ingenii sui maciem'' causabatur<ref>I.81. Cf ibidem I.14 ad Ausonium: ''Sed ego qui sum paupertini ingenii mei mihi conscius, Laconicae malo studere brevitati, quam multijugis paginis infantiae maciem publicare''.</ref>. Coaevi tamen stilum floridum et pinguem potius laudabant verisimile quia nomina et adiectiva magna densitate spissantur et plenitudinis speciem praebent. Ita [[Macrobius]]:
<blockquote>
''Quattuor sunt, inquit Eusebius, genera dicendi: copiosum, in quo Cicero dominatur: breve, in quo Salustius regnat: siccum, quod Frontoni ascribitur: pingue et floridum in quo Plinius Secundus quondam et nunc nullo veterum minor noster Symmachus luxuriatur.''<ref>''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]'' V.1.7.</ref>
</blockquote>
[[Rhythmus|Numeris]] sophisticis<ref>Johannes Möller, ''De clausulis a Q. Aurelio Symmacho adhibitis'', Aschendorff, 1912. Louis Havet, ''[https://archive.org/details/laprosemtriqued00havegoog/page/n15/mode/2up La prose métrique de Symmaque et les origines métriques du cursus]'', Lutetiae, Emile Bouillon, 1892</ref> et splendido exquisitoque [[Vocabularium|vocabulario]] nitebat Symmachi [[prosa]] quae summam artem redolebat in variationibus circa exilem materiam innumeris. Amicus Ausonius [[Dithyrambus|dithyrambum]] ei composuit:
<blockquote>
''Haud quisquam ita nitet, ut comparatus tibi non sordeat. Quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Socratis conclusiones, enthymemata Demosthenis, aut opulentiam Tullianam, aut proprietatem nostri Maronis accedat?'' <ref>''Ep.'' V.32 ab Ausonio Symmacho missa et in epistolarium eius introducta.</ref>
</blockquote>
Sed et adversarii "Romani decus eloquii" attollebant ut poeta Christianus Prudentius qui eum supra Ciceronem ponebat<ref>''Contra Symmachum'' I.632-5.</ref> atque eo magis eum pigebat quod pereuntes deos et sordidos defendere mallet.
In electione verborum archaismos apud Plautum aut Terentium inventos saepe adfectat, ut e.g. ''fors fuat an'' in classici 'forsitan' loco. Poeticas locutiones quoque non contemnit. Modernus rursus videtur cum nomina [[Abstractio|abstracta]] e verbis ducta multiplicat aut etiam [[Neologismus|neologismos]] procudit<ref>E. Schulze (1884).</ref>.
== De primis editionibus==
*[[Editio princeps]] a Bartolomeo Cynischo curata anno [[1503]] [[Venetiae|Venetiis]] in lucem prodiit e [[Manuscriptum|manuscripto]] qui defloratiunculam tantummodo continebat. Rarissimus est hodie hic liber<ref>James E. Dunlap, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/265035 The Earliest Editions of the Letters of Symmachus]", ''Classical Philology'', 1937: 329-340.</ref> .
*1510/1 quattuor reeditiones [[Argentoratum|Argentorati]] apud Iohannem Grunigerum<ref>[https://books.google.fr/books?id=V41TNWAo4fMC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Symmachi Cons. Ro. Epistolae Familiares...]</ref>, Ioannem Schottum<ref>[https://sammlungen.ulb.uni-muenster.de/hd/content/titleinfo/794134?lang=de]</ref>, Iohannem Knoblouchum<ref>[https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb10981912?page=4,5]</ref>, H. Baldingum sese invicem imitantes.
*[[1549]] editio [[Basilea|Basilensis]] [[Sigismundus Gelenius|Sigismundi Gelenii]] 49 relationes prima addidit<ref>
''Epistolarum Symmachi libri duo D. Ambrosii epistolae in Symmachum II...'', Basileae, Froben, 1549</ref>
* anno [[1580]] [[Franciscus Iuretus]] e novo manuscripto [[Divio|Divione]] in abbatia sancti Benigni servato primus decem libros epistolarum integros publicat<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_GXOsKR2l-NcC/page/n3/mode/2up Q. Aurelii Symmachi, ... epistolarum ad diuersos libri decem. Ex Bibliotheca coenobij S. Benigni Diuionensis magna parte in integrum restituti. Cura & studio Francisci Iureti, cuius etiam notae adiectae sunt]'', Parisiis, apud Nicolaum Chesneau, 1580.</ref>. Alios manuscriptos quoque recensere et comparare potuit.
* anno [[1608]] [[Gasparus Scioppius]] ad novam editionem [[Moguntiacum|Moguntiaci]] editam<ref>''[https://archive.org/details/bub_gb_ru86H_ixgUYC/page/n1/mode/2up Symmachi Epistolarum noua editio. Gasp. Scioppius recensuit]'', Moguntiaci, 1608</ref> ignotos adhuc manuscriptos et deflorationes adhibuit e quibus nonnulli hodie non iam supersunt<ref>JP Callu (2006).</ref>. Certe eius editionem optimam mansisse usque ad Ottonem Seeck iudicabat JP Callu<ref>[[Collection des Universités de France|Collection des Unibersités de France]] t.I p.32.</ref>.
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
*[[Corpus inscriptionum Latinarum|CIL]] [https://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/foto/F010361 VI, 1699] ; VIII, 24584 ; VIII, 5347
*[[Ambrosius]], ''Epistulae'' XVII et XVIII
*[[Libanius]], ''Epistula'' 1004.
* [[Macrobius]], ''[[Saturnalia (Macrobius)|Saturnalia]]''
*[[Aurelius Prudentius Clemens|Prudentius]], ''[[Contra Symmachum]]''
== Editiones criticae et commentarii ==
*Otto Seeck, ''[https://archive.org/details/qaureliisymmach00seecgoog/page/n8/mode/2up Q. Aurelii Symmachi quae supersunt]'' ([[Monumenta Germaniae historica|Monumenta Germaniae Historica]]), Berolini, 1893
[[Fasciculus:Base statua di Quinto Aurelio Simmaco - Musei Capitolini.jpg|thumb|CIL VI, 1699 = basis statuae a filio Memmio patri in [[Mons Caelius|monte Caelio]] erectae ubi eorum domus erat: cursum honorum brevem legere licet.]]
*[[Collection des Universités de France]]: J.P. Callu, ''Symmaque. Correspondance.'' Les Belles Lettres, 1972-2002 (quattuor tomi) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1973_num_42_1_1704_t1_0288_0000_5 Recensio critica]
** ''Symmaque. Discours. Rapports'', ibidem, 2009 (tomus V operum) [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2013_num_82_1_3841_t17_0359_0000_2 Recensio critica]
* Giovanni Alberto Cecconi, ''Commento storico al libro II dell'Epistolario di Q. Aurelio Simmaco : con introduzione, testo, traduzione e indici'', Pisae, 2002 [https://bmcr.brynmawr.edu/2003/2003.11.17 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2004_num_73_1_2554_t1_0408_0000_2 Altera recensio critica] [https://www.academia.edu/84769725/Giovanni_Alberto_Cecconi_Commento_storico_al_libro_II_dellepistolario_di_Q_Aurelio_Simmaco_Con_introduzione_testo_traduzione_e_indici Tertia recensio critica]
*Maria Lubello, ''[https://flore.unifi.it/retrieve/5f4d48db-5049-487b-ac42-4092ba20a52a/Lubello_Maria_Commento_storico_libri_VII-VIII_2024.pdf Commento storico ai libri VII e VIII dell’epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, testo, traduzione, commento storico]'', Florentiae, 2024 [https://flore.unifi.it/handle/2158/1374992 Dissertatio academica]
* Arnaldo Marcone, ''Commento storico al libro IV dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco: introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1987
** Commento storico al libro VI dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco: Introd., commento storico, teste, traduzione, indici, Pisae, 1983
*Andrea Pellizzari, ''Commento storico al libro III dell epistolario di Q. Aurelio Simmaco. Introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1983. [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2003_num_72_1_2530_t1_0416_0000_2 Recensio critica]
*Paola Rivolta Tiberga, ''Commento storico al libro V dell'epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione, indici'', Pisae, 1982 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1996_num_65_1_1262_t1_0346_0000_2 Recensio critica]
*Sergio Roda, ''Commento storico al libro IX dell' epistolario di Q. Aurelio Simmaco : introduzione, commento storico, testo, traduzione e indici'', Pisae, 1981
* Domenico Vera, ''Commento storico alle "relationes" di Quinto Aurelio Simmaco: introduzione, commento, testo, traduzione, appendice sul libro X, 1-2, indici'', Pisae, 1981
== Plura legere si cupis ==
*Marco Bertolini, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24182889 Sull' attegiamento religioso di Q. A. Simmaco]", ''Studi Classici e Orientali'', 1987: 189-208
*Philippe Bruggisser, ''Symmaque ou le rituel épistolaire de l'amitié littéraire. Recherches sur le premier livre de la correspondance'', Fribourg, 1993 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0337_0000_2 Recensio critica]
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/24816439 Gloria noui saeculi: Symmaque et le siècle de Gratien (Epist. 1, 13)]", ''Museum Helveticum'', 1987: 134-149
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/44079105 Libanios, Symmaque et son père Avianus: Culture littéraire dans les cercles païens tardifs]", ''Ancient Society'', 1990: 17-31
*JP Callu, "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2006_ant_361_1_11709 En marge des vieux livres : les manuscrits perdus de Symmaque]", ''Revue d’histoire des textes'', 1976: 197-217
*Alan Cameron, ''The Last Pagans of Rome'', Oxford University Press, 2011 [https://books.google.fr/books?id=AIQ8DwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www.academia.edu/117724893/The_Last_Pagans_of_Rome_By_Alan_Cameron Recensio critica] [https://bmcr.brynmawr.edu/2011/2011.12.35 Altera recensio critica]
*Nicolas Cavuoto-Denis, ''Vsus scribendi : le projet littéraire de Symmaque dans les Lettres, les Discours et les Rapports'', Turnhout, Brepols, 2023 [https://www.academia.edu/71771621/Vsus_scribendi_le_projet_litt%C3%A9raire_de_Symmaque_dans_les_Lettres_les_Discours_et_les_Rapports Summarium]
*Octavius Clason, ''[https://books.google.fr/books?id=QywUAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false De Symmachi epistularum codice Parisino]'', Bonnae, [1867] '''LATINE'''
*Gerd Haverling, ''Studies on Symmachus' Language and Style'', [[Gothoburgum|Gothoburgi]], 1988 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1990_num_59_1_2300_t1_0385_0000_2 Recensio critica]
* Gaëlle Hébert de la Portbarré-Viard, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2018_num_197_1_1925 Symmaque dans le ''Contra Symmachum'' de Prudence : enjeux et significations d’une mise à mort littéraire]", ''Vita Latina'', 2018: 148-172
* Bettina Hecht, ''Störungen der Rechtslage in den Relationen des Symmachus : Verwaltung und Rechtsprechung in Rom 384/385 n. Chr'', Berolini, 2006 [https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7767/zrgra.2008.125.1.775/html Recensio critica]
*C. Hermann,"[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RTO5IXPCZRH6TI34MRUXMKLIHBPSGMLS Die Ausgaben des Symmachus]", in ''Festschrift zu dem funfzigjährigen Jubiläum der Königstädtischen Realschule zu Berlin'', 1882: 293-320
*A.H.M. Jones; J. R. Martindale; J. Morris. ''The Prosopography of the Later Roman Empire'', Cambridge, 1971, t.I: [https://archive.org/details/plre-01-260-395/PLRE01_260-395/page/864/mode/2up 865-871]
*Gavin Kelly, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/26322501 Pliny and Symmachus]", ''Arethusa'', 2013: 261-287
* R. Klein, Symmachus, ''Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 1971 [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1972_num_74_1_3927_t1_0322_0000_1 Recensio critica]
* Otto Koren, ''[https://books.google.fr/books?id=4akiGJ2DkE8C&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Quaestiones Symmachianae]'', Vindobonae, 1874 '''LATINE'''
*Guilelmus Kroll, ''[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015024459482&seq=5 De Q. Aurelii Symmachi studiis graecis et latinis]'', Vratislaviae, 1891 '''LATINE'''
* Federico Lizzani, ''Il patrimonio di Q. Aurelius Symmachus a Roma e nel Lazio : una restituzione archeologica dall'epistolario'', Romae, "L'Erma" di Bretschneider, 2024 ISBN 978-88-913-3294-3
*J. F. Matthews, "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/299176 Symmachus and the Oriental Cults]", ''The Journal of Roman Studies'', 1973: 175-195
*John Alexander McGeachy, ''Quintus Aurelius Symmachus and the Senatorial Aristocracy of the West'', University of Chicago, 1942
* Jill Mitchell, ''[https://www.academia.edu/118514477/The_Religious_world_of_Quintus_Aurelius_Symmachus The Religious World of Quintus Aurelius Symmachus]'', Trivent Publishing, 2021
*Eugenius Morin, ''[https://books.google.fr/books?id=6c9gM4kqQkIC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Disquisitio chronologica de dimidia altera quarti saeculi parte juxta Symmachum]'', Parisiis, excudebat Panckoucke, 1847 '''LATINE'''
* F. Paschoud (curator), ''Colloque genevois sur Symmaque : à l'occasion du mille six centième anniversaire du conflit de l'autel de la Victoire'', [1984], Les Belles lettres, 1986
** "[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4434878 Reflexions sur l'idéal religieux de Symmaque]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1965: 215-235
*S. Roda, "Simmaco nel gioco politico del suo tempo", ''Studia et Documenta Historiae et Iuris'', 1973: 53-114
*Michele Renee Salzman, "[https://www.jstor.org/stable/4436821 Symmachus and the "Barbarian" Generals]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2006: 352-367
**"[https://www-jstor-org.wikipedialibrary.idm.oclc.org/stable/4436116 Reflections on Symmachus' Idea of Tradition]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1989: 348-364
** "[https://www.persee.fr/doc/efr_0223-5099_2010_act_428_1_9861 Symmachus’ ideal of secular friendship]", in ''Les frontières du profane dans l’Antiquité tardive'', 2010:247-272
* Ernestus Theodorus Schulze, ''[https://books.google.fr/books?id=hIhHAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false De Q. Aurelii Symmachi vocabulorum formationibus ad sermonem vulgarem pertinentibus]'', Halis Saxonum, 1884 '''LATINE'''
* Ramón Teja, ''La más antigua polémica sobre la tolerancia religiosa: el debate entre San Ambrosio de Milán y el senador Símaco sobre el Altar de la Victoria'', Matriti, 2023 ISBN 978-84-19782-23-6
*Cristiana Sogno, ''Q. Aurelius Symmachus : a political biography'', University of Michigan Press, 2006 [https://books.google.fr/books?id=N3qFtZRLuXgC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum]
*L. M. A. Viola, ''Quinto Aurelio Simmaco : lo splendore della romanitas : la perfezione dell'uomo religioso romano-italiano e la costituzione della civiltà universale della pace'', Forii, Victrix, 2010 [https://bibcatalogo.uca.es/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=870445&shelfbrowse_itemnumber=2642939]
{{NexInt}}
* [[Controversia de ara Victoriae]]
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Quintus_Aurelius_Symmachus Quintum Aurelium Symmachum] spectant
*[https://la.wikisource.org/wiki/Libri_Decem_Epistolarum Libri decem epistolarum apud Vicifontem]
* [http://www.fh-augsburg.de/~Harsch/Chronologia/Lspost04/Symmachus/sym_re03.html Tertia Relatio Symmachi]
* {{BBKL|s/s4/symmachus_a|auctor=Wolfgang Kuhoff|commentatio=SYMMACHUS EUSEBIUS, Q. AURELIUS|tomus=11|columnae=363-366}}
* [https://web.archive.org/web/20090814190634/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/sym-amb/ambrepf.html Ambrosius, Epistulae xvii et xviii]
{{Index consulum sub principatu electorum|
praedecessores= [[Valentinianus II|Imp. Caesar Flavius Valentinianus Augustus]] IV et [[Flavius Neoterius]]|
annus= 391<br />cum<br />[[Flavius Eutolmius Tatianus|Flavio Eutolmio Tatiano]]|
successores=[[Arcadius|Imp. Caesar Flavius Arcadius Augustus]] II et [[Flavius Rufinus]]}}
{{Lifetime|saeculo 4|402|Aurelius Symmachus, Quintus}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Praefecti urbi Romae antiqui]]
[[Categoria:Gens Symmachia]]
[[Categoria:Scriptores Imperii Romani]]
[[Categoria:Gens Aurelia]]
0y9q1atxcelfyxk9p0s2ddl6lf13yub
Alanus Delon
0
51387
3981412
3846359
2026-08-15T16:12:52Z
CommonsDelinker
1422
Imago Alain_Delon_in_Lost_Command.jpg deleta est ex Communibus ab Jameslwoodward. Ille hanc rationem dedit: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Lost Command (trailer screenshots)|]]
3981412
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Alanus Delon''', pleno [[nomen proprium|nomine]] nativo ''Alain Fabien Maurice Marcel Delon''<ref>"Alain Fabien Maurice Marcel Delon" fide ''[https://www.britannica.com/biography/Alain-Delon Encyclopaediae Britannicae].''</ref> (natus [[Cellae (Alta Sequanae)|Cellis]] in urbe regionis [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insulae Franciae]] die [[8 Novembris]] [[1935]], mortuus die [[18 Augusti]] [[2024]]<ref>[https://orf.at/stories/3366859/ "Alain Delon ist tot"] - apud: orf.at, 18.8.2024</ref>), fuit [[histrio]] [[Francia|Francicus]] [[theatrum|scaenicus]] et [[cinematographia|cinematographicus]].
== Pelliculae selectae ==
* [[1960]]: ''[[Rocco e i suoi fratelli]]''
* [[1963]]: ''[[Il Gattopardo (pellicula)|Il Gattopardo]] ''
* [[1966]]: ''[[Paris brûle-t-il?]]''
* [[1971]]: ''[[La Veuve Couderc]]''
* [[2008]]: ''[[Astérix aux Jeux olympiques]]''
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
*{{Imdb name|0001128|Alano Delon}}
* [https://web.archive.org/web/20110429033818/http://www.alaindelon.com/ Situs interretialis Alani Delon proprius.]
* [http://www.whoswho.de/templ/te_bio.php?PID=167&RID=1 Vita apud ''Who's Who'' Germanorum.]
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1935|2024|Delon, Alanus}}
[[Categoria:Actores Franciae]]
{{Myrias|Homines}}
2ir3c9ihfchvsbfiqitultbdnvb8jnt
Castra Vetera
0
51662
3981539
3858911
2026-08-16T00:31:11Z
Cyprianus Marcus
66550
3981539
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Limes1.png|thumb|Limes Romanus cum "CVT" et "Vetera I & II".]]
'''Castra Vetera''' (vel etiam '''Vetera Castra''' aut breviter '''Vetera''') erant [[castrum]] [[Roma antiqua|Romanum]] in provincia [[Germania Inferior|Germania inferiore]] apud [[Colonia Ulpia Traiana|Coloniam Ulpiam Traianam]] (breviter CUT sive CVT) et in agro praesentis urbis [[Xantum|Xanti]] ad ripam fluminis [[Rhenus|Rheni]].
== Fontes ==
Nomen ''Vetera'' a [[Publius Cornelius Tacitus|Cornelio Tacito]] citatur.<ref>Publius Cornelius Tacitus: ''[[Historiae (Tacitus)|Historiae]]'' 4, 21: ''Civilis adventu veteranarum cohortium iusti iam exercitus ductor, sed consilii ambiguus et vim Romanam reputans, cunctos qui aderant in verba Vespasiani adigit mittitque legatos ad duas legiones, quae priore acie pulsae in '''Vetera castra''' concesserant, ut idem sacramentum acciperent.'' ''Ibidem'' 5, 14: ''At Civilis post malam in Treviris pugnam reparato per Germaniam exercitu apud '''Vetera castra''' consedit, tutus loco, et ut memoria prosperarum illic rerum augescerent barbarorum animi.''</ref>
{{NexInt}}
* [[Limes Germanicus inferior]]
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20080705012844/http://www.livius.org/x/xanten/vetera.html De castris veteris apud livius.org]
== Literatur ==
* Norbert Hanel: ''Die Militärlager von Vetera I und ihre Lagersiedlungen''. In: Martin Müller, Hans-Joachim Schalles, Norbert Zieling: ''Colonia Ulpia Traiana. Xanten und sein Umland in römischer Zeit''. Mainz 2008. ISBN 978-3-8053-3953-7, p. 93–107.
* Julia Obladen-Kauder: ''Spurensuche in Xanten. Ein archäologischer Wanderführer''. Köln 2005. ISBN 3-88094-927-1.
* Werner Böcking: ''Die Römer am Niederrhein. Geschichte und Ausgrabungen''. [[Assindia]]e. 2005. ISBN 3-89861-427-1.
* Norbert Hanel: ''Vetera I. Die Funde aus den römischen Lagern auf dem Fürstenberg bei Xanten''. Köln 1995; Habelt, Bonn 1995. ISBN 3-7927-1248-2.
* Norbert Hanel: ''Zum antiken Namen der Legionslager auf dem Fürstenberg bei Xanten: Vetera castra''. In: ''Xantener Berichte''. Sammelband 5, Rheinland Verlag, Köln 1994. ISBN 3-7927-1415-9, p. 263–265.
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Urbes antiquae Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae]]
[[Categoria:Urbes Germaniae Romanae]]
[[Categoria:Condita saeculo 1]]
[[Categoria:Architectura militaris Romana]]
[[Categoria:Rhenus]]
mpiqfq8x04mrnlj8rjuhxofi1knp68x
Historiae (Curtius)
0
51995
3981544
3961951
2026-08-16T00:40:44Z
Cyprianus Marcus
66550
3981544
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:Curtius Rufus.jpg|thumb|Incipit versio Italiana ''Historiarum'' Q. Curtii Rufi (1478)]]
'''''Historiae''''' sive ''De gestis Alexandri regis Macedonum'' est opus [[Latine]] a [[Quintus Curtius Rufus|Q. Curtio Rufo]] primo secundove saeculo p.C.n. scriptum, e quo libri primus et secundus nobis perditi sunt. Opus sine iudicio scribitur, sed fluenter, ignorantiam autem scientiarum geographicae, chronologicae, et militaris ostendit cum spectaret potius ad indolem.
== Bibliographia ==
; Editiones et versiones
* John E. Atkinson, ed.; Tristano Gargiulo, interpr., ''Quinto Curzio Rufo: Storie di Alessandro Magno''. 2 voll. Arnoldo Mondadori Editore, 1998-2000. ISBN 88-04-43468-6, ISBN 88-04-47408-4 {{Ling|Latine|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
* H. Bardon, ed. et interpr., ''Quinte-Curce: Histoires''. 2 voll. Lutetiae: Les Belles Lettres, 1947-1948. (''[[Collection Budé]]'') {{Ling|Latine|Francogallice}}
* Konrad Müller, ed.; Herbert Schönfeld, interpr., ''Geschichte Alexanders des Großen''. Monaci: Heimeran, 1954. {{Ling|Latine|Theodisce}}
* John C. Rolfe, ed. et interpr., ''Quintus Curtius''. Cambridge: Harvard University Press, 1946. 2 voll. (''[[Loeb Classical Library]]'') {{Ling|Latine|Anglice}}
* Johannes Siebelis, interpr., ''Alexandergeschichte. Die Geschichte Alexanders des Großen''. [[Assindia]]e: Phaidon, 1987. ISBN 3-88851-036-8 {{Ling|Theodisce}}
** ''Geschichte Alexanders des Großen ... nach der Übersetzung von Johannes Siebelis überarbeitet und kommentiert''. Vol. 1- . Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 2007. ISBN 978-3-534-18120-9 {{Ling|Latine|Theodisce}}
* Theodor Vogel, ed., ''Q. Curti Rufi Historiarum Alexandri Magni Macedonis libri qui supersunt''. 2 voll. Lipsiae: Teubner, 1903-1906. 2002 reimpressum. ISBN 3-487-11556-5 (1880, ''[[Bibliotheca Teubneriana]]'') {{Ling|Latine}}
* John C. Yardley, interpr. cum commentario Waldemar Heckel, ''Quintus Curtius Rufus: The History of Alexander''. Londinii: Penguin, 2004. (''[[Penguin Classics]]'') {{Ling|Anglice}}
; Eruditio
* Elizabeth Baynham, ''Alexander the Great: The Unique History of Quintus Curtius''. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1998
* {{ec|id= Errington (1970)|c= R. M. Errington, "From Babylon to Triparadeisos, 323-320 B.C." in ''Journal of Hellenic studies'' vol. 90 (1970) pp. 49-77 [https://www.jstor.org/stable/629753 JSTOR] }}
* N. G. L. Hammond, ''Three Historians of Alexander the Great: the so-called Vulgate authors, Diodorus, Justin, Curtius''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1983 {{Google Books|tsgKkO5y-noC|Paginae selectae}}
* Philip Huyse, "[https://web.archive.org/web/20101201110454/http://iranica.com/articles/curtius-rufus-quintus-probably-fl Curtius Rufus, Quintus]" in ''[[Encyclopaedia Iranica|Encyclopaedia Iranica Online]]'' {{Ling|Anglice}}
* Holger Koch, ''Hundert Jahre Curtius-Forschung (1899–1999). Eine Arbeitsbibliographie''. Sanctae Catharinae: Scripta Mercaturae, 2000. ISBN 3-89590-103-2
; De manuscriptis
* Scott McKendrick, ed., ''The History of Alexander the Great: an illuminated manuscript of Vasco da Lucena's French translation of the ancient text by Quintus Curtius Rufus''. Malibu: J. Paul Getty Museum, 1996. ISBN 0-89236-371-1
{{NexInt}}
* [[Fontes rerum gestarum Alexandri Magni]]
== Nexus externi ==
{{vicifons|Quintus Curtius Rufus}}
* [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Curtius/home.html Textus] {{Ling|Latine}}
* [https://web.archive.org/web/20100120055606/http://pot-pourri.fltr.ucl.ac.be/files/AClassFTP/TEXTES/Quinte%5FCurce/ Textus et versio] {{Ling|Latine|Francogallice}}
{{lit-stipula}}
[[Categoria:Libri de Alexandro Magno]]
[[Categoria:Litterae Latinae aetatis Imperii]]
rt3qdjs1xuyuk21ccq3hi8hmdoxo728
Pontificia Commissio Ecclesia Dei
0
55636
3981536
3402042
2026-08-16T00:27:58Z
Cyprianus Marcus
66550
3981536
wikitext
text/x-wiki
'''Ecclesia Dei''' est [[curia Romana|curiae Romanae]] commissionis nomen.
''Pontificia Commissio Ecclesia Dei'' post motu proprio ''[[Ecclesia Dei (Motu proprio)|Ecclesia Dei]]'' a [[papa]] [[Ioannes Paulus II|Ioanne Paulo II]] condita est, ut reconciliati sint episcopi, qui erant ordinati sine papae consensu. Commissio die [[17 Ianuarii]] [[2019]] a papa [[Franciscus (papa) |Francisco]] abolita est.
== Praeses et secretarii commissionis Ecclesia Dei ==
* Praeses
** 1988 – 1991: [[Paulus Augustinus Mayer]] (* 1911)
** 1991 – 1995: [[Antonius Innocenti]] (1915 – 2008)
** 1995 – 2000: [[Angelus Felici]] (1919 – 2007)
** 2000 - 2009: [[Darius Castrillon Hoyos]] (* 1929)
** 2009 - 2012: [[Gulielmus Iosephus Levada]] (* 1936)
** ab anno 2012: [[Gerhardus Ludovicus Müller]] (* 1947)
* Praeses vicarius:
** 2008 - 2009: [[Camillus Perl]] (* 1938)
** ab anno 2012: [[Augustinus Di Noia]]
* Secretarii
** 1988 – 2008: [[Camillus Perl]] (* 1938)
** 2008 - 2009: [[Marius Marini]] (* 1936)
** ab anno 2009: [[Guido Pozzo]] (* 1951)
== Lege etiam ==
* [[Camillus Perl]]: ''Die Päpstliche Kommission „Ecclesia Dei“''. In: In unum congregati, Festgabe für Augustinus Kardinal Mayer OSB. Abtei-Verlag, Metten 1991, 549-555. ISBN 3-9801820-5-3.
* R. Scheulen: ''Die Rechtsstellung der Priesterbruderschaft „St. Petrus“. Eine kritische Untersuchung auf dem Hintergrund der geltenden Struktur und Disziplin der Lateinischen Kirche''. Ludgerus, [[Assindia]]e 2001, ISBN 3-87497-233-X
== Nexus externi ==
* [http://www.vatican.va/roman_curia/pontifical_commissions/ecclsdei/documents/rc_com_ecclsdei_pro_20051996_en.html De commisione „ECCLESIA DEI“] {{Ling| Anglice}}
[[Categoria:Curia Romana]]
pwnwcfs24k92yp3cgws1i5o3g5lukih
Universitas Catholica Lovaniensis
0
63162
3981560
3841094
2026-08-16T01:17:31Z
Cyprianus Marcus
66550
3981560
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Sedes Sapientiae Univ. Cathol. Lovaniensis, U.C.L. 1909.png|thumb|Sigillum Universitatis catholicae Lovaniensis, conditae anno 1834 [[Mechlinia]]e, cum falso numero 1425 falsi anni conditionis secundum eius falsificatam historiam.{{Fons?}}]]
[[Fasciculus:Gregory XVI.jpg|thumb|Papa [[Gregorius XVI]] conditor cum episcopis Belgicis Universitatis Catholicae Mechliensis postea nuncupatae Lovaniensis per breve datum die 13 decembris 1833.]]
[[Fasciculus:Pierre François Xavier de Ram.jpg|thumb|right|Dominus [[Petrus de Ram]], primus rector magnificus novae Universitatis Catholicae Mechliniensis et postea Universitatis Catholicae Lovaniensis, conditae anno 1834]]
[[Fasciculus:Souvenir 25 eme anniversaire de la Fondation Université catholique de Louvain novembre 1859.jpg|thumb|Book celebrating the 25 anniversary of the founding of the Catholic University of Louvain, November 3, 1859.]]
[[Fasciculus:Leuven-University-Library.jpg|thumb|Bibliotheca Universitatis Catholicae Lovaniensis ita ut erat anno 2005]]
[[Fasciculus:Interior of the Famous Library at Louvain destroyed during World War I.jpg|thumb|Bibliotheca Universitatis Catholicae Lovaniensis anno 1914 fere omnino deleta]]
{|width="200px" align="right" style="clear:both; text-align:center; border:1px solid #99b3ff; background-color:#fff8dc;margin-left:25px;margin-bottom:20px;"
|-
| style="color:#000;background-color:#ffcc00;border-bottom:2px solid #000;padding-left:1px; padding-right:1px;"|
'' '''<small>DOCUMENTUM</small>: <br>Epistola Papae Gregorii XVI de conditione Universitatis Catholicae in Belgio, anno 1833 (Mechliniae, Archiepiscopale Archivum)''' ''
|-style="font-size: 90%;"
|
Gregorius P.P. xvj
Venerabiles Fratres Salutem et Apostolicam Benedictionem. Majori certe solatio affici non possumus, quam cum eos, qui in partem solicitudinis Nostrae sunt vocati, pastorali zelo flagrare, acriterque ad spirituale commissarum sibi Ovium bonum novimus vigilare. Licet porro praecipuam Fraternitatum Vestrarum virtutem satis jam multa declarassent eaque de causa jure Nobis laetari liceret ; conceptam tamen animo Nostro opinionem confirmarunt, Nostrumque gaudium abunde auxerunt obsequentissimae Litterae, quas die decimaquarta proxime elapsi Mensis ad Nos dedistis, et quibus ne dum Vestrum de Catholica in Belgio constituenda, et a Vobis tantum regenda Studiorum Universitate consilium significastis, sed etiam expositis commodis, quae tum animarum salus, tum Religio ipsa inde possunt accipere, Apostolica Nostra Auctoritate probari illud voluistis. Hanc Vos rationem sequuti, id egistis, quod ab antiquis temporibus consuetudo induxit, quodque debita huic Sanctae Sedi reverentia et observantia merito exigit. Cum enim ad Romanos Pontifices pro concredito Ipsis Apostolici Officii munere maxime pertineat Catholicam Fidem tueri sanctaeque ejus doctrinae depositum integrum ac intemeratum custodire; Eorum quoque esse debet Sacrarum Disciplinarum, quae publice in Universitatibus traditur<ref>Sic: "traditur" pour "traduntur".</ref>, institutionem moderari. Atque haec causa fuit cur Catholici etiam Principes, cum de hujusmodi Academiis, seu Universitatibus Studiorum statuendis cogitarunt, Apostolicam Sedem consulendam, Ejusque Auctoritatem exquirendam duxerint. Hinc celebriores, illustrioresque Europae Universitates nonnisi ex sententia et assensu Romanorum Pontificum fuisse constitutas gravissimae illarum historiae amplissime testantur. Nobis itaque quibus persuasum est ex recte comparatis Studiorum Universitatibus plurimum emolumenti in Christianam [[res publica|Rem publicam]] dimanare, jucundius nihil accidere potest, quam ut Vobis gratificemur et ad litterarum praesertim Sacrarum praesidium et incrementum Supremae Nostrae auctoritatis robur adjiciamus, atque hinc sapientissimum, quod una simul inivistis consilium, adprobamus, Vestramque ea de re solicitudinem summa laude, ac commendatione prosequimur. Eo autem libentius Vestris votis annuimus, quo certius Vestra industria, opera et cura futurum confidimus, ut quotquot ad istam Universitatem convenient bene morati juvenes, non scientia, quae inflat, sed scientia, quae cum charitate aedificat, non sapientia hujus saeculi, sed sapientia cujus initium timor Domini est, imbuantur. At illud probe intelligitis, Venerabiles Fratres, memoratam mox Universitatem ita quidem constitui oportere, ut nihil prorsus derogetur juribus, quae singulis Episcopis circa Clericorum in suis Dioecesanis seminariis institutionem, eorumque in Litteris, et disciplinis maxime Theologicis eruditionem Tridentini Patres adjudicarunt. Agite igitur, et Ille, a quo omne datum optimum, ac omne donum perfectum est, dexter Vobis, propitiusque adsit, et quae salubriter cogitastis, feliciter possitis implere. Interim Apostolicam Benedictionem Paternae Nostrae charitatis, et benevolentiae testimonium erga Fraternitates Vestras, peramanter Vobis impertimur.
Datum Romae apud S. Petrum die 13 Decembris An. 1833. Pontificatus Nostri An. III.
'''Gregorius PP XVI'''
|}
'''Universitas Catholica Lovaniensis''' ([[Francice]] ''Université catholique de Louvain'' ; [[Nederlandice]] ex anno [[1930]] ''[[Katholieke Universiteit Leuven|Katholieke Universiteit te Leuven]]'') est nova [[universitas studiorum]]<ref>Monendum est hanc ''Universitatem Catholicam Lovaniensem'', revera conditam Mechliniae anno [[1834]], non esse confundendam cum vetere et illustri [[Studium generale Lovaniense|Studio Generali Lovaniensi]] (1425-1797), quocum ne unam quidem conexionem [[historia|historicam]] habet. Apud [[iudicium]] Curiae Supremae Cassationis Belgicae die [[26 Novembris]] anno [[1846]] etenim latum: ''"Universitas Catholica Lovaniensis nullo pacto reputari potest ut continuans vetus Studium Generale Lovaniense.''" Vide ''Table générale alphabétique et chronologique de la Pasicrisie Belge contenant la jurisprudence du Royaume de 1814 à 1850'' (Bruxellis: 1855), p. 585, columna 1, a linea 2. Vide quoque ''Bulletin Usuel des Lois et Arrêtés'' (1861), p.166). Ecce hoc iudicium Curiae Cassationis die [[26 Novembris]] [[1846]], quod vetat quin ''Universitas Catholica Lovaniensis'' sese ut continuatricem veteris [[Studium Generale Lovaniense|Studii Generalis Lovaniensis]] praesentet: "''L'université catholique de Louvain ne peut être considérée comme continuant l'ancienne université de Louvain; et lorsqu'un acte de fondation a désigné pour collateur un professeur de cette ancienne université, il y a lieu d'y pourvoir par le gouvernement,''" ''Table générale alphabétique et chronologique de la Pasicrisie Belge contenant la jurisprudence du Royaume de 1814 à 1850'' (Bruxellis: 1855), p. 585, columna 1, a linea 2. Similiter vode ''Bulletin Usuel des Lois et Arrêtés'' (1861), p.166.
Vide etiam hoc iudicium Curiae Revocationis anni 1844: ''La Belgique Judiciaire,'' [[28 Iulii]] 1844, n° 69, p. 1: "Cour d’Appel de Bruxelles. Deuxième chambre. L'université libre de Louvain ne représente pas légalement l’antique université de cette ville. Attendu que cette université (l’ancienne Université de Louvain), instituée par une bulle papale, de concert avec l'autorité souveraine, formait un corps reconnu dans l'État, ayant différentes attributions, dont plusieurs même lui étaient déléguées par le pouvoir civil; Attendu que ce corps a été supprimé par les lois de la république française; Attendu que l'université existant actuellement à Louvain ne peut être considérée comme continuant celle qui existait en 1457, ces deux établissemens ayant un caractère bien distinct, puisque l'université actuelle, non reconnue comme personne civile, n'est qu'un établissement tout-à-fait privé, résultat de la liberté d'enseignement , en dehors de toute action du pouvoir et sans autorité dans l'État."</ref> Belgica, anno [[1834]] condita ab [[episcopus|episcopis]] Belgicis per breve [[Roma]]e [[13 Decembris]] [[1833]] a Papa [[Gregorius XVI|Gregorio XVI]] datum, [[Mechlinia]]e in [[urbs|urbe]] et quae postea [[Lovanium]] migravit.
== Historia ==
=== Conditio in urbe [[Mechlinia]]e anno 1834 ===
Universitas Catholica Lovaniensis, primum [[Universitas catholica Belgii]] appellata, Mechliniae in urbe anno 1834 condita est.
Universitas Catholica Belgii<ref>Petrus De Ram, ''Universitas Catholica Belgii'' (1834). Documenta VIII, "Statuts de l'Université catholique de Belgique". Vide etiam "L'Ami de la religion", volumen 81 (1834), p. 329: "connu par plusieurs écrits et entr'autres par un discours dont nous avons parlé sur l'affaire de l'école libre à la chambre des pairs; M. de Coux, qui vient d'être nommé à une chaire dans l'Université catholique de Belgique." Nomisma incusum est cum sententia "<small>UNIVERSITAS CATHOLICA BELGII</small> Mechliniae inaugurata": ''Catalogue des monnaies et médailles formant le cabinet de feu M. J.B. De Jonghe'' (Bruxellis, 1860), p. 172, n° 3289. Vide etiam Petrus De Ram, ''Universitas Catholica Belgii, Oratio quam die IV mensis novembris anni MDCCCXXXIV, in aede metropolitana Mechliniensi habuit Petrus-Franc.-Xav. De Ram, . . . quum illustrissimus ac reverendissimus Dominus Engelbertus, archiepiscopus Mechliniensis primas Belgii oblato solemni ritu missae sacrificio '''Universitatem Catholicam''' inauguraret'' (Lovanii: 16. Nov. 1834).</ref>, vulgo Universitas Catholica Mechliniensis appellata, est [[universitas studiorum]] quae [[Mechlinia]]e in Belgica die [[8 Novembris]] [[1834]] ab episcopis [[Ecclesia Catholica|Catholicis]] Belgicis cum licentia papae [[Gregorius XVI|Gregorii XVI]] data per breve 13 Decembris 1833 condita est.
Tunc temporis enim, episcopi voluerunt universitatem studiorum novam in [[Belgica|Regno Belgico]] condere ad "integram doctrinam de Sancta Sede apostolica manantem accipiendam et ad respuenda omnia quae non ab hoc augusto fonte scaturiebant."
Primus rector magnificus ut aiunt, huius universitatis fuit Dominus [[Petrus de Ram]], sed post unum annum [[Lovanium]] migravit, qua in urbe nomen novum sibi selegit, quod est Universitas Catholica Lovaniensis.
Multi Belgae, qui [[liberalismus|liberalismo]] favebant, aegre tulerunt hanc universitatem conditam esse, atque timentes ne [[Ecclesia Catholica]] totam [[educatio]]nem populi usurpareretur, tumultus publicos [[Gandavum|Gandavi]], [[Lovanium|Lovanii]], Leodiique in magnis urbibus incitaverunt.
=== Translatio sedis in urbem Lovanii ===
Haec universitas sedem suam in urbem [[Lovanium]] convertit, qua in urbe sollemniter inaugurata est [[1 Decembris|Kalendis Decembribus]] anno 1835, nomenque ei ab hoc temporis momento inditum est ''Universitas Catholica Lovaniensis.''
Episcopi eligerunt urbem Lovanium quia olim iam fuerunt in hac urbe duae celebres universitates quae abolitae sunt:
* primum fuit Lovanii '''[[Studium generale Lovaniense]]''' sive '''Universitas Studiorum Lovaniensis,''' anno [[1425]] a [[Ioannes IV, dux Brabantiae|Ioanne IV, duce Brabantiae,]] cum licentia [[Martinus V|Martini Papae Quinti]] condita et ab auctoritate publica anno [[1797]] definitice abolita.
* secundum fuit Lovanii [[Universitas publica Lovaniensis]], anno [[1817]] condita et ab auctoritate publica anno [[1835]] abolita.
Anno [[1859]], [[dies Iovis|Iovis die]] [[3 Novembris]], Universitas Catholica Lovaniensis diem anniversarium conditionis vicensimum quintum sollemniter celebravit.<ref>''Souvenir du '''XXVe anniversaire de la fondation''' de l'Université catholique: Novembre 1859'' (Lovanii: typographie Vanlinthout et Cie, 1860), p. 5: « Fêtes du '''vingt-cinquième anniversaire de la fondation''' de l'Université catholique: Solennités du 3 novembre» [https://books.google.be/books?id=brlLAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=fr#v=onepage&q&f=false Lire en ligne].</ref> et viginti quinque annos existentiae suae.<ref>Ibidem, ''Souvenir du '''XXVe anniversaire de la fondation''' de l'Université catholique: Novembre 1859'' (Lovanii, typographiae Vanlinthout et Cie, 1860), p. 5: "Inaugurée à Malines, le 4 novembre 1834, l'Université catholique a célébré à Louvain, le jeudi 3 novembre 1859, sa vingt-cinquième année d'existence."</ref> Die [[23 Novembris]] [[1859]], in recordationem vicensimorum quintorum annorum conditionis, alumni opiparas epulas apparaverunt in honorem rectoris et [[professor]]um in magnâ aulâ Academiae Musicae Lovaniensis.<ref>''Souvenir du '''XXVe anniversaire de la fondation''' de l'Université catholique: Novembre 1859'', p. 24 : "Banquet offert par les étudiants au Recteur et au Corps professoral le 23 novembre"; et Emiel Lamberts, Jan Roegiers, et alii, ''Leuven University: The Catholic University" (Lovanii, 1990), p. 199 (illustratio 11).</ref>
Anno [[1884]] Universitas Catholica Lovaniensis sollemniter quinquagesimum diem anniversarium conditionis celebravit.<ref>E. Descamps, ''Université catholique de Louvain: Liber Memorialis: 1834-1884'' (Lovanii: Peeters, 1887), p. V: "les fêtes du cinquantième anniversaire de l'Université catholique de Louvain ont eu un brillant éclat et un immense retentissement."</ref>
Ab anno 1834 usque ad tempora nostra, Universitas Catholica perrexit docere, sed anno [[1968]] divisa est in partes duas, [[Universitas Catholica Lovaniensis (KUL)|unam Flandro-Belgicam]], quae Lovanii remansit, et [[Universitas Catholica Lovaniensis (UCLouvain)|alteram Gallo-Belgicam]], quae, a novis [[lex|legibus]] [[linguistica|linguisticis]] expulsa, migrare coacta est ad urbem novam [[Novum Lovanium]] sive [[Neolovanium]] et ad [[Bruxellae (regio)|Bruxellas]] anno [[1972]].
== Historia sigilli Universitatis Catholicae Lovaniensis ==
Anno 1834, haec universitas, sub patrocinio Beatae Virginis Mariae esse cupiens, sibi ut [[insigne]] sigillum rotundum in cuius media parte litterae maiusculae SMR (Sancta Maria Regina) delineabantur elegit, super quas [[corona]] [[radius|radiique]] gloriae eminebant, cum hac [[inscriptio]]ne in margine scripta: "Sigillum univ. cath. in opp. Lov."
Postea, anno [[1909]], ad celebrandum diem anniversarium septuagesimum quintum conditus sui, universitas novum sigillum sibi creavit, in quo repraesentabatur "Sedes Sapientiae," modo neomediaevali delineata.
== Historia Universitatis Catholicae Mechliniensis postea Lovaniensis nuncupatae ==
=== 1834-1900 ===
* [[1834]] : episcopi Belgici cupientes Universitatem catholicam condere in regno Belgico, eam inauguraverunt in urbe Mechliniae die 8 mensis novembris anno 1834.
* [[1835]] : kalendibus decembribus anno 1835, haec [[Universitas catholica Mechliniensis]] mutavit sedem Lovanium. Haec Universitas non dependet a re publica et maior pars professorum sacerdotes et clerici sunt. Primus rector magnificus Petrus De Ram fuit.
* [[1845]] : schola pharmaciae est condita.
* [[1865]] : scholae speciales ad ingeniaros docendos creatur.
* [[1867]] : Facultas philosophiae et bonarum litterarum a Facultate scientiarum separatur.
* [[1878]] : Institum agronomicum, instigantibus agrorum possessoribus catholicis, creatur. Hoc anno etiam "Societas generalis Alumnorum" creatur, in quam tam Flandri quam Gallo-Belgae confluxerunt.
=== XX° saeculo ===
* [[1909]] : creatur Schola scientiarum colonialisticarum.
* [[1911]] : prima vici cursus dividuntur inter sectiones neerlandicam et francogallicam..
* a noctu diei 25 ad diem 26 mensis augusti, milites theotisci igne delent bibliothecam universitariam et magnam partem urbis, mactantque multos incolas tam viros quam feminas et infantes.
* [[1920]] : primum puellae admittuntur ad studia perficenda.
* [[1933]] : canonicus Georges Lemaître palam exposuit theoriam expansionis universi, quae vocatur "Big Bang".
* [[1951]] : Universitas Catholica Lovaniensis condit in Congo Belgico universitatem cui nomen Lovanium cuius lapis angularis votivus anno 1954 ponitur.
* [[1968]] : tumultibus linguisticis flagrantibus, Universitas Catholica Lovaniensis dividitur in partes duas. Pars neerlanica Lovanii remansit, pars francogallica migratura est in urbem novam construendam, cui nomen datur Neolovanium.
* die 2 mensis februarii anni [[1971]], ponitur primus lapis votivus urbis novae Lovanii-Novi in parte romanica Belgicae.
== Rectores Magnifici Universitatis Catholicae Mechliniensis et postea Universitatis Catholicae Lovaniensis ==
* ab anno [[1834]] ad annum 1865 : Dominus [[Petrus de Ram]] ([[1804]]-[[1865]]), [[historicus]].
* [[1865]] -1872 : Dominus [[Nicolas Joseph Laforêt]] ([[1823]]-[[1872]])
* [[1872]]-1881 : Dominus [[Alexandre Joseph Namèche]] (1811-1893), historicus.
* [[1882]]-1887 : Dominus [[Constantin Joseph Pieraerts]] ([[1835]]-[[1887]])
* [[1888]] ad 1897 : Dominus [[Jean-Baptiste Abbeloos]] ([[1836]]-[[1906]]), orientalista
* [[1898]] ad 1909 : Dominus [[Adolphe Hebbelynck]] ([[1859]]-1939), orientalista.
* [[1909]] ad 1940 : Dominus [[Paulinus Ladeuze]] ([[1870]]-1940), orientalista.
* [[1940]] ad 1962 : Dominus [[Honoré Van Waeyenbergh]] (1891-1971)
* [[1962]] ad 1968 : Dominus [[Albertus Campaneus]] (1916-1980)
Ab anno 1969, unaquaeque pars Universitatis, pars flandro-belgica parsque gallo-belgica suum proprium Rectorem Magnificum habet.
== Viri feminaeque illustres Universitatis Catholicae Lovaniensis ==
=== Professores ===
* [[Petrus Iosephus van Beneden]] (1809-1894), zoologus.
* [[Ioannes Dabin]] ([[1889]]-[[1971]], iurisconsultus.
* Baro [[Aemilius van Dievoet]], (1886-1967), iurisconsultus et vir politicus factionis flandricae.
* [[Christianus de Duve]] ([[1917]]), medicus Pretio Nobeliano honoratus anno 1974.
* [[Leo van der Essen]] ([[1883]]-[[1963]]), historicus.
* [[Alfredus van der Essen]] ([[1914]]-[[2005]]), historicus.
* [[Marcus Eyskens]] ([[1933]]) vir politicus fuit princeps administer anno 1981.
* [[Leopoldus Genicot]] ([[1914]]-[[1995]]) historicus, peritus de temporibus mediaevalibus.
* [[Philippus Godding]], natus anno 1926, iuris historicus.
* [[Fernandus Van Goethem]] ([[1895]]-[[1974]]), professor iuris.
* [[Carolus de Harlez]] ([[1832]]-[[1899]]), belga, orientalista.
* [[Franciscus Houtart]] ([[1925]]-), sociologus, peritus de quaestione Tertii Mundi et conditor Centri Tricontinentalis.
* [[Iosephus IJsewijn]] ([[1932]]-[[1998]]) philologus latinus.
* [[Franciscus Alfonsus Janssens]] [[1865]]-[[1924]] biologus.
* [[Georgius Jackson Mivart]] ([[1827]]-[[1900]]), biologus britannus
* [[Ioannes Ladrière]] ([[1921]]-[[2007]]), philosophus.
* [[Iacobus Leclercq]] ([[1891]]-[[1971]]), theologus.
* [[Raimundus M. Lemaire]] ([[1921]]-[[1997]]), professor et architectus.
* [[Georgius Lemaître]] ([[1894]]-[[1966]]), physicus et sacerdos, auctor theoriae Big Bang.
* [[Alfonsus Meunier]] ([[1857]]-[[1918]]), botanista.
* [[Andreas Molitor]] ([[1912]]-[[2005]]), regis Balduini a secretis.
* [[Gaspardus Michael Pagani]] (1796-1855), mathematicus.
* [[Theodoricus Sacré]] ([[1957]]), philologus latinus.
* [[Carolus Steel]] ([[1944]]), philosophiae historicus.
* [[Iacobus Taminiaux]] ([[1928]]), philosophus.
* [[Carolus Ioannes de La Vallée Poussin]] ([[1866]]-[[1962]]), mathematicus.
* [[Michael Woitrin]] ([[1919]]-[[2008]]),professor et administrator generalis.
* [[Paulus Van Zeeland]] ([[1893]]-[[1973]]), princeps administer ab anno [[1935]] ad annum [[1937]]
=== Alumni famosi ===
* [[Ioannes Ambrosius Fleming]] ([[1848]]-[[1945]]), physicus britannus.
* [[Paulus Otlet]] ([[1868]]-[[1944]]) documentalista.
* [[Georgius Lemaître]] ([[1894]]-[[1966]]), sacerdos catholicus, astronomus et physicus.
* [[Arthurus Masson]] ([[1896]]-[[1970]]), scriptor fabellarum Milesiarum natione Belga.
* [[Ioannes Duvieusart]] (1900-1977) princeps administer.
* [[Carolus De Koninck]] ([[1906]]-[[1965]])
*[[Felicianus Marceau]] ([[1913]]-[[2012]]), scriptor.
* [[Leo Tindemans]] ([[1922]]), princeps minister ab anno [[1974]] ad annum [[1978]].
* [[Fredericus Kiesel]] ([[1923]]-[[2007]]), poeta, scriptor et diurnalista, natione Belga.
* [[Ioannes Mallinger]] (1904-1982), advocatus et fautor doctrinae Pythagoricae.
* [[Dionysius Szabo]] ([[1929]]), criminologus natione Canadensis.
* Sœur Sourire (Soror a Subrisu) ([[1933]]-[[1985]]), nonna quae celebris facta est cantiuncula famosa "Dominice, Dominice".
* [[Robertus Triffin]] ([[1911]]-[[1993]]) praesidis americani [[John Kennedy]] a consiliis, et professor in Universitate Yale.
* [[Simon Leys]] ([[1935]]), scriptor, et sinologus natione Belga
* [[Leon Degrelle]], natione Belga, vir politicus catholicus, scriptor, diurnalista, fautor atrocissimae tyrannidis Nazisticae, militavit in infamibus cohortibus Hitlerianis S.S., capite damnatus post bellum aufugit in Hispaniam.
== Index bibliographicus ==
* R. Mathes, ''Löwen und Rom. Zur Gründung der Katholischen Universität Löwen unter besonderer Berücksichtigung der Kirchen-und Bildungspolitik Papst Gregors XVI'', [[Assindia]]e, 1975.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Bibliotheca Universitaria Lovaniensis]]
* [[Collegium Trilingue]]
* [[Insula Latina Neolovaniensis]]
* [[Index rectorum Studii Generalis Lovaniensis]]
* [[Katholieke Universiteit Leuven]]
* [[Studium generale Lovaniense]]
* [[Universitas catholica Mechliniensis]]
* [[Universitas publica Lovaniensis]]
* [[Universitates studiorum Lovanienses]]
* [[Michael Woitrin]]
[[Categoria:Constituta 1834]]
[[Categoria:Universitas Catholica Lovaniensis|!]]
nnmulovib7bcc5udemhik61pdw1uvd8
Đồng Khánh
0
66599
3981366
3981334
2026-08-15T13:08:58Z
IacobusAmor
1163
3981366
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:DongKhanh.jpg|thumb|Imperator Đồng Khánh]]
'''Đồng Khánh''' ([[scriptura hán tự]] 同慶; nomine primordiali ''Nguyễn Cảnh Tông''; postea ''Nguyễn Phúc Ưng Kỷ'' 阮福膺祺 et ''Nguyễn Phúc Biện'' 阮福昪; natus die [[19 Februarii]] [[1864]]; mortuus die [[28 Ianuarii]] [[1889]]), [[filius]] principis [[Nguyễn Phúc Hồng Cai]], fuit a die [[19 Septembris]] [[1885]] iussu [[Francia|Francorum]] successor vel usurpator imperii [[Annam]]itici antea a fratre [[Hàm Nghi]] detenti, qui cum repugnatoribus in montes [[Laotia]]e fugerat ibique contra [[Franci|Francos]] tres annos pugnabat. Mortuo Đồng Khánh, successor imperii fuit [[Thành Thái]].
== Biographia ==
Đồng Khánh natus est die 19 Februarii anno 1864 in [[Huế|urbe Huế]]. Puerilibus annis cognomen erat '''Chánh Mông,''' nam nutriebatur in palatio Chánh Mông. [[Principis Nguyễn Phúc Hồng Cai]] maximus natu, [[Thiệu Trị]] regis, et eius concubinae Bùi Thị Thanh filius erat.
Nullo regi avunculoque suo [[Tự Đức]] libero, adoptatus est nominatusque '''Kiên Giang quận công''' (Dux Kiên Giang).
{{Bio-stipula}}
{{Lifetime|1864|1889|Dong Khanh}}
[[Categoria:Imperatores Annamitici]]
kzo8kx9sltb8g99hk9rjv3x3x2drln1
Clara Zetkin
0
73666
3981537
3965548
2026-08-16T00:29:10Z
Cyprianus Marcus
66550
3981537
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Clara Zetkin.jpg|thumb|upright=0.8|Clara Zetkin anno [[1897]].]]
'''Clara Zetkin''' (nata ''Clara Eißner'' [[Regiosilva-Wideravia|Regiosilvae-Wideraviae]] in [[oppidum|oppido]] [[Saxonia]]e die [[5 Iulii]] [[1857]]; mortua exsul in Archangelskoje iuxta [[Moscua]]m die [[20 Iunii]] [[1933]]) fuit [[politicus|politicorum perita]] [[Germania|Germanica]] [[Socialis Democratica Factio Germaniae|Socialis Democraticae Factionis Germaniae]] et postea inter [[Res Publica Vimariana|Rem Publicam Vimarianam]] [[Communismus|Communisticae]] et "[[Foedus Spartaci|Gregis Spartaci]]" cum [[Carolus Liebknecht|Carolo Liebknecht]] et [[Rosa Luxemburg]]. Etiam fuit [[feminismus|feministria]] quae [[dies internationalis feminarum|diem internationalem feminarum]] decrevit.
== Cursus honorum ==
Annis ab [[1920]] ad [[1933]], Zetkin legata [[Dieta Imperii Germanici|Dietae Imperii Germanici]] [[Factio Communistica Germanica|factionis Communistarum Germanicae]] meruit.
==Bibliographia==
*Hervé, Florence, ed. [[2007]]. ''Clara Zetkin oder: Dort kämpfen, wo das Leben ist.'' Berolini: Karl Dietz Verlag. ISBN 978-3-320-02096-5.
*Puschnerat, Tânia. [[2003]]. ''Clara Zetkin: Bürgerlichkeit und Marxismus.'' [[Assindia]]e: Klartext-Verlagsgesellschaft. ISBN 3-89861-200-7.
== Nexus externi ==
* {{PND|118636618}}
* [http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/ZetkinClara/ Brevis biographia] in Museo historico Germaniae ''(Deutsches Historisches Museum'')
* [http://www.marxists.org/deutsch/archiv/zetkin/index.htm Orationes et opera] apud ''Marxists Internet Archive''
* [http://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/clara-zetkin/ De Clara Zetkin apud ''FemBio'']
* [http://www.dhm.de/lemo/html/dokumente/zetkin/index.html Oratio Clarae Zetkin praesidis parlamenti die 30 Augusti 1932], Museo historico Germaniae ''(Deutsches Historisches Museum'') ([[RealPlayer]])
{{DEFAULTSORT:Zetkin, Clara}}
[[Categoria:Nati 1857]]
[[Categoria:Mortui 1933]]
[[Categoria:Legati Dietae Imperii Germaniae (Res publica Vimariana)]]
[[Categoria:Mulieres]]
[[Categoria:Politici Germaniae]]
kb17g1vj8gmz5ypocqa8q8lwgt2g15h
Vulgus
0
79515
3981525
3634268
2026-08-16T00:05:19Z
LilyKitty
18316
de psychologia sociali
3981525
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:G20 crowd.jpg|thumb|Vulgus, [[Londinium|Londini]]]]
'''Vulgus''' dicitur multitudo hominis statu dimisso societatis [[proletariatus|proletarii]] seu multitudo [[plebs|plebium]].
{{NexInt}}
*[[demagogus]]
*[[mobile vulgus]]
*[[ochlocratia]]
*[[philosophia socialis]]
*[[psychologia socialis]]
*[[tyrannis maioritatis]]
==Bibliologia==
*[[Elias Canetti]], ''Masse und Macht'', anno 1960
*[[Sergius Moscovici]], ''L'âge des foules'', anno 1981
*[[Sigismundus Freud]], ''[[Massenpsychologie und Ich-Analyse]], anno 1921
*[[Iosephus Ortega y Gasset]], ''Ra rebelión des las massas'', anno 1929
[[Categoria:Societas hominum]]
4x1dnqm24tkdt974pt24o04pixvwtif
Theodorus Thomas
0
80647
3981520
3732082
2026-08-15T23:54:59Z
Cyprianus Marcus
66550
3981520
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Theodore thomas.jpg|thumb|200 px|Theodorus Thomas]]
''' Theodorus Thomas''' (natus [[Esena]]e die [[11 Octobris]] [[1835]]; [[Sicagum |Sicagi]] propter [[pneumonia]]m mortuus die [[4 Ianuarii]] [[1905]]) fuit [[concentus magister]] et fidiculae fidicularum psaltes [[CFA|Americanus]], qui inter alia ab anno [[1877]] usque ad annum [[1891]] ''[[New York Philharmonic ]]'' et postea [[Chicago Symphony Orchestra| Orchestram symphonicam Sicagensem]] duxit.
== Lege etiam ==
* [[Carolus Eduardus Russell]], ''The American Orchestra and Theodore Thomas''
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20110717183339/http://www.ostfriesischelandschaft.de/obio/detail.php?id=353 De Theodoro Thomas] in ''Biographischen Lexikon für Ostfr''iesland
* [http://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Thomas,_Theodore De Theodoro Thomas] in Encyclopaedia Britannica anno 1911
{{bio-stipula}}
{{Duces orchestrae philharmonicae Neo-Eboracensis}}
{{Duces orchestrae symphonicae Chicagoensis}}
{{DEFAULTSORT:Thomas, Theodorus}}
[[Categoria:Nati 1835]]
[[Categoria:Mortui 1905]]
[[Categoria:Incolae Germaniae]]
[[Categoria:Musici Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Musici Germaniae]]
[[Categoria:Duces orchestrae Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Duces orchestrae Germaniae]]
n8tj6nzm46xzz47rblyu4e5eyylcgvc
Aurelius Arkenau
0
82066
3981533
3711735
2026-08-16T00:25:27Z
Cyprianus Marcus
66550
3981533
wikitext
text/x-wiki
'''Aurelius Arkenau''' (natus [[Assini]]s -Theodisce ''Essen''- die [[7 Ianuarii]] [[1900]]; mortuus in Bedburg-Kirchherten die [[19 Octobris]] [[1991]]), [[dominicani|dominicanus]], inter [[secundum bellum mundanum]] [[Iudaei|Iudaeos]] et alios [[tyrannis|tyrannidis]] adversarios a [[NSDAP|nazistis]] oppressos [[Lipsia]]e sub [[monasterium|monasterii]] [[Sanctus Albertus|Sancto Alberto]] dicati tecto occultavit. Itaque die [[20 Decembris]] [[1998]] decoratus est titulo ''iusto inter gentes''.<ref>[http://db.yadvashem.org/righteous/family.html?language=en&itemId=4013727 Aurelius Arkenau] - [[Yad Vashem]]</ref>
== Nexus externus ==
* {{PND|119427540}}
* [https://web.archive.org/web/20100925105105/http://www.dominikaner.de/geschichte/ns/arkenau.htm Dominicani sub tyrannia nazistarum]
==Notae==
<references />
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Arkenau, Aurelius}}
[[Categoria:Incolae Germaniae]]
[[Categoria:Dominicani]]
[[Categoria:Nati 1900]]
[[Categoria:Mortui 1991]]
[[Categoria:Iusti inter gentes]]
51o8c2c7hz6mnp675cz13h07fmnkxxl
Iulius Romains
0
83335
3981350
3981320
2026-08-15T12:52:28Z
IacobusAmor
1163
~
3981350
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Jules_Romains.jpg|thumb|Iulius Romains (anno [[1936]]), imago a [[Carolus van Vechten|Carolo van Vechten]] capta.]]
'''Iulius Romains'''<ref>[[Pseudonymum]] est.</ref> (natus '' Louis Henri Jean Farigoule'' Sancti Iuliani Captolii [[Arvernia]]e die [[26 Augusti]] [[1885]]; mortuus [[Lutetia]]e die [[14 Augusti]] [[1972]]) fuit [[poeta]] et [[ludus scaenicus|fabularum scaenicarum]] [[mythistoria]]rumque [[scriptor[[ [[Francia|Francicus]]. Notionem {{Creanda|en|Unanism|Unanimus|Unanimismi}}<ref>Ex [[lingua Francogallica|Francica]] ''unanime'', quod vocabulum 'uno corde' [[significatio (linguistica)|significat]].</ref> more [[humanismus|humanismo]] creavit. Ab anno [[1936]] ad annum [[1939]], praeses [[PEN Internationalis]] fuit. In [[Academia Francica|Academiam Francicam]] anno [[1946]] cooptatus est.
Alumnus [[Schola normalis superior (Lutetia)|Scholae normalis superioris]] fuit.
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Jules Romains|Iulium Romains}}
* [https://web.archive.org/web/20080204153907/http://www.academie-francaise.fr/immortels/base/academiciens/fiche.asp?param=594 De Iulio Romains apud Academiae Francicae paginas interretiales]
{{scriptor-stipula}}
{{Lifetime|1885|1972|Romains, Iulius}}
[[Categoria:Auctores Francogallici]]
[[Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[Categoria:Scriptores Franciae]]
[[Categoria:Scriptores mythistoriarum Franciae]]
[[Categoria:Scriptores pseudonymi]]
[[Categoria:Scriptores scaenici]]
[[Categoria:Socii Academiae Francicae]]
pgk4wnf4nyxfah3r1249nlohi1418dr
3981388
3981350
2026-08-15T14:36:10Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3981388
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Jules_Romains.jpg|thumb|Iulius Romains (anno [[1936]]), imago a [[Carolus van Vechten|Carolo van Vechten]] capta.]]
'''Iulius Romains'''<ref>[[Pseudonymum]] est.</ref> (natus '' Louis Henri Jean Farigoule'' Sancti Iuliani Captolii [[Arvernia]]e die [[26 Augusti]] [[1885]]; mortuus [[Lutetia]]e die [[14 Augusti]] [[1972]]) fuit [[poeta]] et [[ludus scaenicus|fabularum scaenicarum]] [[mythistoria]]rumque [[scriptor]] [[Francia|Francicus]]. Notionem {{Creanda|en|Unanism|Unanimus|Unanimismi}}<ref>Ex [[lingua Francogallica|Francica]] ''unanime'', quod vocabulum 'uno corde' [[significatio (linguistica)|significat]].</ref> more [[humanismus|humanismo]] creavit. Ab anno [[1936]] ad annum [[1939]], praeses [[PEN Internationalis]] fuit. In [[Academia Francica|Academiam Francicam]] anno [[1946]] cooptatus est.
Alumnus [[Schola normalis superior (Lutetia)|Scholae normalis superioris]] fuit.
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Jules Romains|Iulium Romains}}
* [https://web.archive.org/web/20080204153907/http://www.academie-francaise.fr/immortels/base/academiciens/fiche.asp?param=594 De Iulio Romains apud Academiae Francicae paginas interretiales]
{{scriptor-stipula}}
{{Lifetime|1885|1972|Romains, Iulius}}
[[Categoria:Auctores Francogallici]]
[[Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[Categoria:Scriptores Franciae]]
[[Categoria:Scriptores mythistoriarum Franciae]]
[[Categoria:Scriptores pseudonymi]]
[[Categoria:Scriptores scaenici]]
[[Categoria:Socii Academiae Francicae]]
a6wgrwvzosxbflrusfvytyzohghqj65
Augustus Junke
0
97075
3981491
2755505
2026-08-15T22:02:56Z
Cyprianus Marcus
66550
3981491
wikitext
text/x-wiki
'''Augustus''' (''August'') '''Junke''' (natus [[23 Aprilis]] [[1877]] [[Aldendorpevilla]]e, mortuus [[21 Novembris]] [[1926]] [[Brunsvicum|Brunsvici]] vir publicus [[Germania]]e et sodalis primo [[SPD]], deinde [[USPD]] erat.
== Iuventus et munus ==
Junke post scholam finitam tirocinium metallici fecit et hoc munere Brunsvici ab anno [[1885]] fungebatur. Anno [[1919]]/[[1920]] mercator Brunsvici laborabat et ab anno 1922 caupo Brunsvici fuit.
== Cursus honorum ==
Ante [[primum bellum mundanum]] coeptum Junke sodalis SPD factus est, sed anno [[1917]] ad factionem USPD accessit. Postquam [[8 Novembris]] [[Ducatus Brunsvici]] abolitus est, Junke legatus populi et a mense Aprili [[1919]] administer institutionis publicae erat. Ab anno [[1918]] et legatus senatus terrae [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] fuit. Mense Iunio 1920 administer Brunsvici iustitiae factus est et mense Novembri [[1921]] praeses ministrorum Brunsvici electus est. Martio [[1922]] hoc magistratum et legaturam senatus terrae valetudinis causa deposuit. Eodem anno iterum ad SPD factionem reversus est.
{{Praesides Ministrorum Brunsvici}}
{{DEFAULTSORT:Junke, Augustus}}
[[Categoria:Nati 1877]]
[[Categoria:Praesides ministrorum Brunsvici]]
[[Categoria:Mortui 1926]]
i36hm1v2pq590qhf84t6oomodr2lnpo
Ioannes Lehmann
0
98255
3981532
3798501
2026-08-16T00:24:03Z
Cyprianus Marcus
66550
3981532
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Jens Lehmann.JPG|thumb|200 px|Ioannes Lehmann]]
'''Ioannes Lehmann''' (natus [[Assindia]]e die [[10 Novembris]] [[1969]]) est [[athleta]] [[Germania|Germanicus]] qui fuit clarus [[pedilusor]] accurate ianitor. Lehamnn exempli gratia cum turmis ''[[Arsenal Football Club|Arsenal FC]]'' et ''[[Borussia Dortmund]]'' et ''[[VfB Stuttgart]]'' lusit, sed etiam [[Turma Pedilusoria Nationalis Germanica|Turmae Pedilusoriae Nationalis Germanicae]] lusor fuit.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [https://web.archive.org/web/20091217111901/http://www.hefleswetzkick.de/VFB/20_Personen/01_Spieler/L/Lehmann_Jens.htm Spielerdaten Pedilusoris statisticae]
* [http://vfb.de/de/teams/spieler/2009/jens-lehmann.php Pedilusoris statisticae apud vfb.de]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1969||Lehmann, Jens}}
[[Categoria:Pedilusores Germaniae]]
0579hsve4mh6o2thlppvvk12bt0jszv
Iohannes Maria Wellen
0
112186
3981547
3627673
2026-08-16T00:46:01Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Vita */
3981547
wikitext
text/x-wiki
'''Iohannes Maria Wellen''' (natus [[Clivia]]e anno [[1932]]; mortuus [[Emmerich]]{{dubsig}} in urbe mense Septembri [[1992]]) fuit [[musicus]], [[compositor|compositor musicae]], et [[magister cappellae]] [[Germania|Germanicus]], qui eleganter [[organum (instrumentum musicum)|organo]] musico ludebat et locutor [[scriptor]]que [[lingua Latina|nostrae linguiae]]fuit. Seminaria Latina concentibus musicis pulchre ornare solebat. Fuit etiam fidelis [[francomurarius]].
==Vita==
Post studia musicae, Germanisticae et [[philologia classica|philologiae classicae]] [[Colonia Agrippinensis|Coloniae Agrippinensi]] ab anno [[1954]] ad annum [[1957]] perfecta, factus est alumnus musici Bernardi Aloisii Zimmermann.
Postea docuit in urbibus Hagen, Emmerich, et ab anno [[1971]] in Magna Schola sebus Cliviae. Ab anno [[1974]] docuit in Magna Schola Folkwang [[Assindia]]e.
== Bibliographia ==
* 1977: ''Der Benediktinermönch Gregor Schwake, seine Bedeutung und sein Wirken in der liturgischen Choralbewegung des 20. Jahrhunderts''. In: ''Mitteilungen der Arbeitsgemeinschaft für Rheinische Musikgeschichte'', Heft 54, mense decembri 1977, pp. 51-61.
* 1980: ''Die Bedeutung der Musik in der Freimaurerei''. In: ''Quatuor-Coronati-Jahrbuch'', Nr. 17, Bayreuth: Q.C. 1980, S. 197-208. (De significatione musicae in [[Ordo Massonicus|Ordine Massonico]].
* 1992: "In memoriam amici nostri Iohannes Mariae Wellen", in ''[[Melissa]]'', n° 50, anno 1992, p. 15.
== Eius opera musica ==
* 1954: Missa "Non confundar in aeternum"
* 1958: Sonata ad violinum et clavicymbalum.
* 1959: "Szenen zu einem imaginären Ballett"
* 1959: Genesis III, concentus
* 1959: "Signale"
* 1956: "Te Deum"
* 1962: Quattro Ricercari
* 1963: "Veni Creator Spiritus",
* 1963: "amplitudes"
* 1967: Epitaphium
* 1967: Psalmi
* 1970: "Contra me"
* 1971: Dies irae
* 1972: Signa Temporum
* 1974: Signa vitreis transparentia, ad organa musica
* 1974: "Zikadenklänge"
* 1975: Hymnus ad Materiam
* 1978: Antiphonoi
* 1979: "Ad vesperas"
* 1981: "Ave verum" motetum pro choro mixto
* 1982: Cantata V
* 1984: Tableaux I-III
{{Lifetime|1932|1992|Wellen, Iohannes Maria}}
[[Categoria:Auctores Latini hodierni]]
[[Categoria:Francomurarii]]
[[Categoria:Musici Germaniae]]
[[Categoria:Scriptores Melissae]]
phdr4kup6deg5sg3349mfoazsidpyhz
Index communium praefecturae Vosegi
0
123776
3981474
3980864
2026-08-15T21:40:19Z
Pippobuono
54500
nomen latinum
3981474
wikitext
text/x-wiki
Hic est index [[commune|communium]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] praefecturae [[Francia|Francicae]], cui subsunt communia 515 numero.
[[Fasciculus:Vosges-Position.png|thumb|Situs praefecturae]]
[[Fasciculus: Senones vu du Petit Paris.jpg|thumb|Despectus in ''[[ Senones ]]'']]
{| class="wikitable sortable"
! [[INSEE|Numerus INSEE]]
! [[Numerus cursualis]]
! [[Commune]]
|-
| 88001
| 88270
| [[Les Ableuvenettes]]
|-
| 88002
| 88500
| [[Ahéville]]
|-
| 88003
| 88140
| [[Aingeville]]
|-
| 88004
| 88320
| [[Ainvelle (Vosegus)|Ainvelle]]
|-
| 88005
| 88110
| [[Allarmont]]
|-
| 88006
| 88500
| [[Ambacuria]]
|-
| 88007
| 88410
| [[Ameuvelle]]
|-
| 88008
| 88700
| [[Anglemont]]
|-
| 88009
| 88650
| [[Anould]]
|-
| 88010
| 88170
| [[Aouze]]
|-
| 88011
| 88380
| [[Arches (Vosegus)|Arches]]
|-
| 88012
| 88380
| [[Archettes]]
|-
| 88013
| 88170
| [[Aroffe]]
|-
| 88014
| 88430
| [[Arrentès-de-Corcieux]]
|-
| 88015
| 88300
| [[Attignéville]]
|-
| 88016
| 88260
| [[Attigny (Vosegus)|Attigny]]
|-
| 88017
| 88300
| [[Aulnois]]
|-
| 88018
| 88640
| [[Aumontzey]]
|-
| 88019
| 88300
| [[Autigny-la-Tour]]
|-
| 88020
| 88300
| [[Autreville (Vosegus)|Autreville]]
|-
| 88021
| 88700
| [[Autrey (Vosegus)|Autrey]]
|-
| 88022
| 88140
| [[Auzainvilliers]]
|-
| 88023
| 88500
| [[Avillers (Vosegus)|Avillers]]
|-
| 88024
| 88130
| [[Avrainville (Vosegus)|Avrainville]]
|-
| 88025
| 88630
| [[Avranville]]
|-
| 88026
| 88600
| [[Aydoilles]]
|-
| 88027
| 88330
| [[Badménil-aux-Bois]]
|-
| 88028
| 88460
| [[La Baffe]]
|-
| 88029
| 88240
| [[Bains-les-Bains]]
|-
| 88030
| 88270
| [[Bainville-aux-Saules]]
|-
| 88031
| 88170
| [[Balléville]]
|-
| 88032
| 88520
| [[Ban-de-Laveline]]
|-
| 88033
| 88210
| [[Ban-de-Sapt]]
|-
| 88106
| 88230
| [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]]
|-
| 88035
| 88640
| [[Barbey-Seroux]]
|-
| 88036
| 88300
| [[Barville (Vosegus)|Barville]]
|-
| 88037
| 88120
| [[Basse-sur-le-Rupt]]
|-
| 88038
| 88130
| [[Battexey]]
|-
| 88039
| 88500
| [[Baudricourt]]
|-
| 88040
| 88150
| [[Bayecourt]]
|-
| 88041
| 88270
| [[Bazegney]]
|-
| 88042
| 88700
| [[Bazien]]
|-
| 88043
| 88500
| [[Bazoilles-et-Ménil]]
|-
| 88044
| 88300
| [[Bazoilles-sur-Meuse]]
|-
| 88045
| 88300
| [[Beaufremont]]
|-
| 88046
| 88600
| [[Beauménil]]
|-
| 88047
| 88270
| [[Begnécourt]]
|-
| 88048
| 88370
| [[Bellefontaine (Vosegus)|Bellefontaine]]
|-
| 88049
| 88260
| [[Belmont-lès-Darney]]
|-
| 88050
| 88600
| [[Belmont-sur-Buttant]]
|-
| 88051
| 88800
| [[Belmont-sur-Vair]]
|-
| 88052
| 88260
| [[Belrupt]]
|-
| 88053
| 88210
| [[Belval (Vosegus)|Belval]]
|-
| 88054
| 88520
| [[Bertrimoutier]]
|-
| 88055
| 88450
| [[Bettegney-Saint-Brice]]
|-
| 88056
| 88500
| [[Bettoncourt]]
|-
| 88057
| 88490
| [[Le Beulay]]
|-
| 88058
| 88170
| [[Biécourt]]
|-
| 88059
| 88430
| [[Biffontaine]]
|-
| 88060
| 88500
| [[Blémerey (Vosegus)|Blémerey]]
|-
| 88061
| 88410
| [[Bleurville]]
|-
| 88062
| 88320
| [[Blevaincourt]]
|-
| 88063
| 88270
| [[Bocquegney]]
|-
| 88064
| 88600
| [[Bois-de-Champ]]
|-
| 88065
| 88260
| [[Bonvillet]]
|-
| 88066
| 88500
| [[Boulaincourt]]
|-
| 88068
| 88470
| [[La Bourgonce]]
|-
| 88069
| 88270
| [[Bouxières-aux-Bois]]
|-
| 88070
| 88130
| [[Bouxurulles]]
|-
| 88071
| 88270
| [[Bouzemont]]
|-
| 88073
| 88130
| [[Brantigny]]
|-
| 88074
| 88350
| [[Brechainville]]
|-
| 88075
| 88250
| [[La Bresse]]
|-
| 88076
| 88600
| [[Brouvelieures]]
|-
| 88077
| 88700
| [[Brû]]
|-
| 88078
| 88600
| [[Bruyères]]
|-
| 88079
| 88140
| [[Boloniacivilla]]
|-
| 88080
| 88700
| [[Bult]]
|-
| 88081
| 88540
| [[Bussang]]
|-
| 88082
| 88110
| [[Celles-sur-Plaine]]
|-
| 88083
| 88300
| [[Certilleux]]
|-
| 88084
| 88130
| [[Chamagne]]
|-
| 88085
| 88640
| [[Champdray]]
|-
| 88086
| 88600
| [[Ducis Campus|Champ-le-Duc]]
|-
| 88087
| 88000
| [[Chantraine (commune)|Chantraine]]
|-
| 88088
| 88240
| [[La Chapelle-aux-Bois]]
|-
| 88089
| 88600
| [[La Chapelle-devant-Bruyères]]
|-
| 88090
| 88130
| [[Carpinia]]
|-
| 88091
| 88460
| [[Charmois-devant-Bruyères]]
|-
| 88092
| 88270
| [[Charmois-l'Orgueilleux]]
|-
| 88093
| 88210
| [[Châtas]]
|-
| 88094
| 88330
| [[Châtel-sur-Moselle]]
|-
| 88095
| 88170
| [[Châtenois (Vosegus)|Châtenois]]
|-
| 88096
| 88410
| [[Châtillon-sur-Saône]]
|-
| 88097
| 88500
| [[Chauffecourt]]
|-
| 88098
| 88390
| [[Chaumousey]]
|-
| 88099
| 88150
| [[Chavelot]]
|-
| 88100
| 88500
| [[Chef-Haut]]
|-
| 88101
| 88460
| [[Cheniménil]]
|-
| 88102
| 88630
| [[Chermisey]]
|-
| 88103
| 88270
| [[Circourt]]
|-
| 88104
| 88300
| [[Circourt-sur-Mouzon]]
|-
| 88105
| 88410
| [[Claudon]]
|-
| 88107
| 88630
| [[Clérey-la-Côte]]
|-
| 88108
| 88240
| [[Le Clerjus]]
|-
| 88109
| 88120
| [[Cleurie]]
|-
| 88110
| 88700
| [[Clézentaine]]
|-
| 88111
| 88100
| [[Coinches]]
|-
| 88113
| 88490
| [[Combrimont]]
|-
| 88114
| 88140
| [[Gundrecivilla]]
|-
| 88115
| 88430
| [[Corcieux]]
|-
| 88116
| 88310
| [[Cornimont]]
|-
| 88117
| 88170
| [[Courcelles-sous-Châtenois]]
|-
| 88118
| 88630
| [[Cussiacum (Vosegus)|Cussiacum]]
|-
| 88119
| 88140
| [[Crainvilliers]]
|-
| 88120
| 88520
| [[La Croix-aux-Mines]]
|-
| 88121
| 88330
| [[Damas-aux-Bois]]
|-
| 88122
| 88270
| [[Damas-et-Bettegney]]
|-
| 88123
| 88320
| [[Damblain]]
|-
| 88124
| 88260
| [[Darney]]
|-
| 88125
| 88170
| [[Darney-aux-Chênes]]
|-
| 88126
| 88390
| [[Darnieulles]]
|-
| 88127
| 88700
| [[Deinvillers]]
|-
| 88128
| 88210
| [[Denipaire]]
|-
| 88129
| 88270
| [[Derbamont]]
|-
| 88130
| 88600
| [[Destord]]
|-
| 88131
| 88600
| [[Deycimont]]
|-
| 88132
| 88000
| [[Deyvillers]]
|-
| 88133
| 88000
| [[Dignonville]]
|-
| 88134
| 88000
| [[Dinozé]]
|-
| 88135
| 88460
| [[Docelles]]
|-
| 88136
| 88000
| [[Dogneville]]
|-
| 88137
| 88170
| [[Dolaincourt]]
|-
| 88138
| 88260
| [[Dombasle-devant-Darney]]
|-
| 88139
| 88500
| [[Dombasle-en-Xaintois]]
|-
| 88140
| 88140
| [[Dombrot-le-Sec]]
|-
| 88141
| 88170
| [[Dombrot-sur-Vair]]
|-
| 88144
| 88500
| [[Domèvre-sous-Montfort]]
|-
| 88142
| 88390
| [[Domèvre-sur-Avière]]
|-
| 88143
| 88330
| [[Domèvre-sur-Durbion]]
|-
| 88145
| 88600
| [[Domfaing]]
|-
| 88146
| 88800
| [[Domjulien]]
|-
| 88147
| 88390
| [[Dommartin-aux-Bois]]
|-
| 88148
| 88200
| [[Domnus Martinus (Romaricus Mons)]]
|-
| 88149
| 88260
| [[Dommartin-lès-Vallois]]
|-
| 88150
| 88170
| [[Dommartin-sur-Vraine]]
|-
| 88151
| 88270
| [[Donoparium]]
|-
| 88152
| 88600
| [[Dompierre (Vosegus)|Dompierre]]
|-
| 88153
| 88700
| [[Domptail]]
|-
| 88154
| 88630
| [[Domnum Remigium]]
|-
| 88155
| 88500
| [[Domvallier]]
|-
| 88156
| 88700
| [[Doncières]]
|-
| 88157
| 88220
| [[Dounoux]]
|-
| 88158
| 88510
| [[Éloyes]]
|-
| 88159
| 88650
| [[Entre-deux-Eaux]]
|-
| 88160
| 88000
| [[Spinalium]]
|-
| 88161
| 88260
| [[Escles]]
|-
| 88162
| 88260
| [[Esley]]
|-
| 88163
| 88130
| [[Essegney]]
|-
| 88164
| 88500
| [[Estrennes]]
|-
| 88165
| 88480
| [[Étival-Clairefontaine]]
|-
| 88166
| 88450
| [[Évaux-et-Ménil]]
|-
| 88167
| 88460
| [[Faucompierre]]
|-
| 88168
| 88700
| [[Fauconcourt]]
|-
| 88169
| 88600
| [[Fays (Vosegus)|Fays]]
|-
| 88170
| 88360
| [[Ferdrupt]]
|-
| 88171
| 88410
| [[Fignévelle]]
|-
| 88172
| 88600
| [[Fiménil]]
|-
| 88173
| 88130
| [[Florémont]]
|-
| 88174
| 88390
| [[Fomerey]]
|-
| 88175
| 88600
| [[Fontenay (Vosegus)|Fontenay]]
|-
| 88176
| 88240
| [[Fontiniacum]]
|-
| 88177
| 88530
| [[La Forge (Vosegus)|La Forge]]
|-
| 88178
| 88390
| [[Les Forges (Vosegus)|Les Forges]]
|-
| 88179
| 88320
| [[Fouchécourt (Vosegus)|Fouchécourt]]
|-
| 88180
| 88320
| [[Frain]]
|-
| 88181
| 88230
| [[Fraize]]
|-
| 88182
| 88490
| [[Frapelle]]
|-
| 88183
| 88630
| [[Frebécourt]]
|-
| 88184
| 88600
| [[Fremifontaine]]
|-
| 88185
| 88500
| [[Frenelle-la-Grande]]
|-
| 88186
| 88500
| [[Frenelle-la-Petite]]
|-
| 88187
| 88270
| [[Frénois (Vosegus)|Frénois]]
|-
| 88188
| 88160
| [[Fresse-sur-Moselle]]
|-
| 88189
| 88350
| [[Fréville (Vosegus)|Fréville]]
|-
| 88190
| 88440
| [[Frizon]]
|-
| 88192
| 88270
| [[Gelvécourt-et-Adompt]]
|-
| 88193
| 88520
| [[Gemaingoutte]]
|-
| 88194
| 88170
| [[Gemmelaincourt]]
|-
| 88195
| 88140
| [[Gendreville]]
|-
| 88196
| 88400
| [[Gérardmer]]
|-
| 88197
| 88120
| [[Gerbamont]]
|-
| 88198
| 88430
| [[Gerbépal]]
|-
| 88199
| 88320
| [[Gignéville]]
|-
| 88200
| 88390
| [[Gigney]]
|-
| 88201
| 88390
| [[Girancourt]]
|-
| 88202
| 88500
| [[Gircourt-lès-Viéville]]
|-
| 88203
| 88600
| [[Girecourt-sur-Durbion]]
|-
| 88205
| 88340
| [[Girmont-Val-d'Ajol]]
|-
| 88206
| 88170
| [[Gironcourt-sur-Vraine]]
|-
| 88208
| 88410
| [[Godoncourt]]
|-
| 88209
| 88190
| [[Golbey]]
|-
| 88210
| 88270
| [[Gorhey]]
|-
| 88212
| 88350
| [[Grand (Vosegus)|Grand]]
|-
| 88213
| 88490
| [[Magna Fossa]]
|-
| 88215
| 88210
| [[Grandrupt]]
|-
| 88214
| 88240
| [[Grandrupt-de-Bains]]
|-
| 88216
| 88600
| [[Grandvillers]]
|-
| 88218
| 88640
| [[Granges-sur-Vologne]]
|-
| 88219
| 88630
| [[Greux]]
|-
| 88220
| 88410
| [[Grignoncourt]]
|-
| 88221
| 88240
| [[Gruey-lès-Surance]]
|-
| 88222
| 88600
| [[Gugnécourt]]
|-
| 88223
| 88450
| [[Gugney-aux-Aulx]]
|-
| 88224
| 88330
| [[Hadigny-les-Verrières]]
|-
| 88225
| 88220
| [[Hadol]]
|-
| 88226
| 88270
| [[Hagécourt]]
|-
| 88227
| 88300
| [[Hagnéville-et-Roncourt]]
|-
| 88228
| 88330
| [[Haillainville]]
|-
| 88229
| 88300
| [[Harchéchamp]]
|-
| 88230
| 88700
| [[Hardancourt]]
|-
| 88231
| 88800
| [[Haréville]]
|-
| 88232
| 88300
| [[Harmonville]]
|-
| 88233
| 88270
| [[Harol]]
|-
| 88234
| 88240
| [[Harsault]]
|-
| 88235
| 88240
| [[Hautmougey]]
|-
| 88236
| 88240
| [[La Haye (Vosegus)|La Haye]]
|-
| 88237
| 88270
| [[Hennecourt]]
|-
| 88238
| 88260
| [[Hennezel]]
|-
| 88239
| 88130
| [[Hergugney]]
|-
| 88240
| 88600
| [[Herpelmont]]
|-
| 88241
| 88170
| [[Houécourt]]
|-
| 88242
| 88300
| [[Houéville]]
|-
| 88243
| 88700
| [[Housseras]]
|-
| 88244
| 88430
| [[La Houssière]]
|-
| 88245
| 88210
| [[Hurbache]]
|-
| 88246
| 88500
| [[Hymont]]
|-
| 88247
| 88150
| [[Igney (Vosegus)|Igney]]
|-
| 88248
| 88320
| [[Isches]]
|-
| 88249
| 88300
| [[Jainvillotte]]
|-
| 88250
| 88550
| [[Jarménil]]
|-
| 88251
| 88700
| [[Jeanménil]]
|-
| 88252
| 88260
| [[Jésonville]]
|-
| 88253
| 88000
| [[Jeuxey]]
|-
| 88254
| 88500
| [[Jorxey]]
|-
| 88255
| 88630
| [[Jubainville]]
|-
| 88256
| 88640
| [[Jussarupt]]
|-
| 88257
| 88500
| [[Juvaincourt]]
|-
| 88258
| 88320
| [[Marchia (Vosegus)|Marchia]]
|-
| 88259
| 88300
| [[Landaville]]
|-
| 88260
| 88130
| [[Langley (Vosegus)|Langley]]
|-
| 88261
| 88600
| [[Laval-sur-Vologne]]
|-
| 88262
| 88600
| [[Laveline-devant-Bruyères]]
|-
| 88263
| 88640
| [[Laveline-du-Houx]]
|-
| 88264
| 88270
| [[Légéville-et-Bonfays]]
|-
| 88265
| 88300
| [[Lemmecourt]]
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
! [[INSEE|Numerus INSEE]]
! [[Numerus cursualis]]
! [[Commune]]
|-
| 88266
| 88600
| [[Lépanges-sur-Vologne]]
|-
| 88267
| 88260
| [[Lerrain]]
|-
| 88268
| 88490
| [[Lesseux]]
|-
| 88269
| 88400
| [[Liézey]]
|-
| 88270
| 88350
| [[Liffol-le-Grand]]
|-
| 88271
| 88800
| [[Lignéville]]
|-
| 88272
| 88410
| [[Lironcourt]]
|-
| 88273
| 88000
| [[Longchamp (Vosegus)|Longchamp]]
|-
| 88274
| 88170
| [[Longchamp-sous-Châtenois]]
|-
| 88275
| 88490
| [[Lubine]]
|-
| 88276
| 88490
| [[Lusse]]
|-
| 88277
| 88110
| [[Luvigny]]
|-
| 88278
| 88170
| [[Maconcourt]]
|-
| 88279
| 88270
| [[Madecourt]]
|-
| 88280
| 88450
| [[Madegney]]
|-
| 88281
| 88270
| [[Madonne-et-Lamerey]]
|-
| 88283
| 88140
| [[Malini curia]]
|-
| 88284
| 88650
| [[Mandray]]
|-
| 88285
| 88800
| [[Manderae]]
|-
| 88286
| 88130
| [[Mareinvilla]]
|-
| 88287
| 88320
| [[Mariacum (Vosegus)|Mariacum]]
|-
| 88288
| 88270
| [[Monroniscurtis]]
|-
| 88289
| 88320
| [[Martiniacum (Vosegus)|Martiniacum]]
|-
| 88290
| 88300
| [[Martigny-les-Gerbonvaux]]
|-
| 88291
| 88410
| [[Martinvelle]]
|-
| 88292
| 88500
| [[Mataincuria]]
|-
| 88293
| 88630
| [[Maxey-sur-Meuse]]
|-
| 88294
| 88150
| [[Mazeley]]
|-
| 88295
| 88500
| [[Maceriolae]]
|-
| 88296
| 88140
| [[Madonis villa]]
|-
| 88297
| 88600
| [[Méménil]]
|-
| 88298
| 88700
| [[Menardi Mons]]
|-
| 88302
| 88160
| [[Le Ménil]]
|-
| 88300
| 88210
| [[Ménil-de-Senones]]
|-
| 88299
| 88500
| [[Mansile in Sanctesio]]
|-
| 88301
| 88700
| [[Ménil-sur-Belvitte]]
|-
| 88303
| 88630
| [[Mudrevallis]]
|-
| 88304
| 88500
| [[Mirecurtium]]
|-
| 88305
| 88630
| [[Moncel-sur-Vair]]
|-
| 88306
| 88210
| [[Le Mont]]
|-
| 88309
| 88800
| [[Monthureux-le-Sec]]
|-
| 88310
| 88410
| [[Monthureux-sur-Saône]]
|-
| 88307
| 88320
| [[Mont-lès-Lamarche]]
|-
| 88308
| 88300
| [[Montes ante Novum Castrum]]
|-
| 88311
| 88240
| [[Montmotier]]
|-
| 88312
| 88170
| [[Morelli Domus]]
|-
| 88313
| 88330
| [[Murini villa]]
|-
| 88314
| 88320
| [[Morizécourt]]
|-
| 88315
| 88600
| [[Mors Agni]]
|-
| 88316
| 88140
| [[Maurivilla]]
|-
| 88317
| 88210
| [[Moussey (Vosegus)|Moussey]]
|-
| 88318
| 88700
| [[Medius Mons (Vosegus)|Medius Mons]]
|-
| 88319
| 88420
| [[Medianum Monasterium]]
|-
| 88320
| 88100
| [[Nayemont-les-Fosses]]
|-
| 88321
| 88300
| [[Neocastrum (Francia)|Neocastrum]]
|-
| 88322
| 88600
| [[La Neuveville-devant-Lépanges]]
|-
| 88324
| 88170
| [[La Neuveville-sous-Châtenois]]
|-
| 88325
| 88800
| [[La Neuveville-sous-Montfort]]
|-
| 88326
| 88100
| [[Neuvillers-sur-Fave]]
|-
| 88327
| 88440
| [[Nomexy]]
|-
| 88328
| 88470
| [[Nompardivilla]]
|-
| 88330
| 88260
| [[Novilla (Vosegus)|Novilla]]
|-
| 88331
| 88600
| [[Nontiavilla]]
|-
| 88332
| 88800
| [[Noretum]]
|-
| 88333
| 88700
| [[Nossoncourt]]
|-
| 88334
| 88500
| [[Ollevilla]]
|-
| 88335
| 88500
| [[Offroicourt]]
|-
| 88336
| 88170
| [[Audoleni villa]]
|-
| 88338
| 88700
| [[Ortonis curia]]
|-
| 88340
| 88700
| [[Padua (Vosegus)|Padua]]
|-
| 88341
| 88100
| [[Pair-et-Grandrupt]]
|-
| 88342
| 88330
| [[Pallegney]]
|-
| 88343
| 88800
| [[Paretum (Vosegus)|Paretum]]
|-
| 88344
| 88350
| [[Pargniacum subtus Mirevallem]]
|-
| 88345
| 88490
| [[La Petite-Fosse]]
|-
| 88346
| 88210
| [[La Petite-Raon]]
|-
| 88347
| 88270
| [[Petraficta (Vosegus)|Petraficta]]
|-
| 88348
| 88600
| [[Petreus Pons]]
|-
| 88349
| 88230
| [[Plenifesium]]
|-
| 88350
| 88170
| [[Pluvesia]]
|-
| 88351
| 88370
| [[Plumberae]]
|-
| 88352
| 88300
| [[Pomperra (Vosegus)|Pomperra]]
|-
| 88353
| 88260
| [[Pons iuxta Undinovilla]]
|-
| 88354
| 88500
| [[Pont-sur-Madon]]
|-
| 88355
| 88330
| [[Portus Caelorum]]
|-
| 88356
| 88600
| [[Les Poulières]]
|-
| 88357
| 88500
| [[Portus Suavis]]
|-
| 88358
| 88550
| [[Pouxeux]]
|-
| 88359
| 88600
| [[Prey (Vosegus)|Prey]]
|-
| 88360
| 88260
| [[Provenchères-lès-Darney]]
|-
| 88361
| 88490
| [[Provenchères-et-Colroy]]
|-
| 88362
| 88210
| [[Le Puid]]
|-
| 88363
| 88630
| [[Purneretum]]
|-
| 88364
| 88500
| [[Puzieux (Vosegus)|Puzieux]]
|-
| 88365
| 88270
| [[Racécourt]]
|-
| 88366
| 88170
| [[Radalli villa]]
|-
| 88367
| 88700
| [[Rambervilleriae]]
|-
| 88368
| 88500
| [[Rancuria]]
|-
| 88369
| 88160
| [[Romarici campus]]
|-
| 88370
| 88270
| [[Radonis curtis]]
|-
| 88371
| 88220
| [[Rapo ad Silvas]]
|-
| 88372
| 88110
| [[Rapo ad Stationem]]
|-
| 88373
| 88110
| [[Raon-sur-Plaine]]
|-
| 88374
| 88130
| [[Rapey]]
|-
| 88375
| 88520
| [[Raves (Vosegus)|Raves]]
|-
| 88376
| 88300
| [[Ribovilla]]
|-
| 88377
| 88410
| [[Rainharii villa]]
|-
| 88378
| 88450
| [[Regney]]
|-
| 88379
| 88330
| [[Ranconis curtis]]
|-
| 88380
| 88640
| [[Rehaupal]]
|-
| 88381
| 88260
| [[Relangia]]
|-
| 88382
| 88500
| [[Rimacuria]]
|-
| 88383
| 88200
| [[Romarici Mons]]
|-
| 88386
| 88100
| [[Remomeix]]
|-
| 88385
| 88800
| [[Romulficuria]]
|-
| 88387
| 88170
| [[Ramaldi villa]]
|-
| 88388
| 88390
| [[Renauvoid]]
|-
| 88389
| 88500
| [[Reparium]]
|-
| 88390
| 88320
| [[Roberticuria]]
|-
| 88391
| 88120
| [[Rochesson]]
|-
| 88394
| 88320
| [[Romania ad Silvas]]
|-
| 88395
| 88700
| [[Rotmundum]]
|-
| 88398
| 88600
| [[Les Rouges-Eaux]]
|-
| 88399
| 88460
| [[Le Roulier]]
|-
| 88400
| 88500
| [[Ruvera in Sanctesio]]
|-
| 88401
| 88170
| [[Roverium (Vosegus)|Roverium]]
|-
| 88402
| 88700
| [[Rovilla ad Quercus]]
|-
| 88403
| 88500
| [[Roserota]]
|-
| 88404
| 88320
| [[Roseriae supra Mosunam]]
|-
| 88406
| 88130
| [[Rugney]]
|-
| 88407
| 88630
| [[Ruppes]]
|-
| 88408
| 88360
| [[Rupt-sur-Moselle]]
|-
| 88409
| 88120
| [[Saint-Amé]]
|-
| 88411
| 88260
| [[Sanctus Basolimons]]
|-
| 88412
| 88700
| [[Sanctus Benedictus (Vosegus)|Sanctus Benedictus]]
|-
| 88413
| 88100
| [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctus Deodatus]]
|-
| 88410
| 88700
| [[Sancta Barbara (Vosegus)|Sancta Barbara]]
|-
| 88418
| 88700
| [[Sancta Helena (Vosegus)|Sancta Helena]]
|-
| 88424
| 88100
| [[Sancta Margareta (Vosegus)|Sancta Margareta]]
|-
| 88415
| 88200
| [[Sanctus Stephanus ultra Mosellam]]
|-
| 88416
| 88700
| [[Sanctus Genesius (Vosegus)|Sanctus Genesius]]
|-
| 88417
| 88700
| [[Sanctus Gorgonius (Vosegus)|Sanctus Gorgonius]]
|-
| 88419
| 88210
| [[Saint-Jean-d'Ormont]]
|-
| 88421
| 88410
| [[Sanctus Iulianus (Vosegus)|Sanctus Iulianus]]
|-
| 88423
| 88650
| [[Sanctus Leonardus (Vosegus)|Sanctus Leonardus]]
|-
| 88425
| 88700
| [[Sanctus Mauricius (Vosegus)|Sanctus Mauricius]]
|-
| 88426
| 88560
| [[Saint-Maurice-sur-Moselle]]
|-
| 88427
| 88170
| [[Sanctus Memmius (Vosegus)|Sanctus Memmius]]
|-
| 88428
| 88470
| [[Saint-Michel-sur-Meurthe]]
|-
| 88429
| 88200
| [[Sanctus Nabor (Vosegus)|Sanctus Nabor]]
|-
| 88430
| 88140
| [[Sanctus Audoenus (Vosegus)|Sanctus Audoenus]]
|-
| 88431
| 88170
| [[Sanctus Paulus (Vosegus)|Sanctus Paulus]]
|-
| 88432
| 88700
| [[Sanctus Petrimons]]
|-
| 88433
| 88500
| [[Sanctus Pancratius (Vosegus)|Sanctus Pancratius]]
|-
| 88434
| 88800
| [[Sancti Remigii Mons (Vosegus)|Sancti Remigii Mons]]
|-
| 88435
| 88480
| [[Sanctus Remigius (Vosegus)|Sanctus Remigius]]
|-
| 88436
| 88210
| [[Sanctus Stephanus (Vosegus)|Sanctus Stephanus]]
|-
| 88437
| 88270
| [[Sanctus Valerius (Vosegus)|Sanctus Valerius]]
|-
| 88438
| 88470
| [[La Salle (Vosegus)|La Salle]]
|-
| 88439
| 88390
| [[Sanchey]]
|-
| 88440
| 88170
| [[Sandaucuria]]
|-
| 88441
| 88260
| [[Sans-Vallois]]
|-
| 88442
| 88120
| [[Sapois (Vosegus)|Sapois]]
|-
| 88443
| 88300
| [[Sartes]]
|-
| 88444
| 88210
| [[Le Saulcy]]
|-
| 88445
| 88580
| [[Salicetum (Vosegus)|Salicetum]]
|-
| 88446
| 88140
| [[Salsurae (Vosegus)|Salsurae]]
|-
| 88447
| 88290
| [[Salsuriae]]
|-
| 88448
| 88140
| [[Seivilla]]
|-
| 88449
| 88130
| [[Saviniacum (Vosegus)|Saviniacum]]
|-
| 88450
| 88320
| [[Senagda]]
|-
| 88451
| 88210
| [[Senonia (Vosegus)|Senonia]]
|-
| 88452
| 88260
| [[Senonges]]
|-
| 88453
| 88630
| [[Seromons]]
|-
| 88454
| 88600
| [[Sarcus (Vosegus)|Sarcus]]
|-
| 88455
| 88320
| [[Sirecuria]]
|-
| 88456
| 88320
| [[Serocourt]]
|-
| 88457
| 88630
| [[Seona (Vosegus)|Seona]]
|-
| 88458
| 88130
| [[Solicuria]]
|-
| 88459
| 88170
| [[Soncuria]]
|-
| 88460
| 88630
| [[Solicia]]
|-
| 88461
| 88140
| [[Serewavilla]]
|-
| 88462
| 88120
| [[Le Syndicat]]
|-
| 88463
| 88100
| [[Tinctorivus]]
|-
| 88464
| 88460
| [[Tendon (Vosegus)|Tendon]]
|-
| 88465
| 88150
| [[Tado]]
|-
| 88466
| 88800
| [[Tillia]]
|-
| 88467
| 88290
| [[Thiéfosse]]
|-
| 88468
| 88160
| [[Le Thillot]]
|-
| 88469
| 88500
| [[Tirocuria]]
|-
| 88470
| 88530
| [[Le Tholy]]
|-
| 88471
| 88410
| [[Les Thons]]
|-
| 88472
| 88260
| [[Thuillières]]
|-
| 88473
| 88320
| [[Tignécourt]]
|-
| 88474
| 88300
| [[Tellum (Vosegus)|Tellum]]
|-
| 88475
| 88320
| [[Toteleni curtis]]
|-
| 88476
| 88500
| [[Totoni villa]]
|-
| 88477
| 88350
| [[Trampodium]]
|-
| 88478
| 88300
| [[Tranculfi villa]]
|-
| 88479
| 88240
| [[Trémonzey]]
|-
| 88480
| 88130
| [[Ubexy]]
|-
| 88481
| 88220
| [[Uriménil]]
|-
| 88482
| 88140
| [[Eurivilla]]
|-
| 88483
| 88390
| [[Ursiniacum]]
|-
| 88484
| 88220
| [[Usminga]]
|-
| 88485
| 88140
| [[La Vacheresse-et-la-Rouillie]]
|-
| 88486
| 88120
| [[Vainiacum]]
|-
| 88487
| 88340
| [[Le Val-d'Ajol]]
|-
| 88488
| 88270
| [[Valefridicurtis]]
|-
| 88489
| 88270
| [[Vallis Regia (Vosegus)|Vallis Regia]]
|-
| 88490
| 88800
| [[Vallis Regia Sicca]]
|-
| 88491
| 88260
| [[Tres Valesii]]
|-
| 88492
| 88230
| [[Le Valtin]]
|-
| 88493
| 88450
| [[Varmonzey]]
|-
| 88494
| 88500
| [[Vaubexy]]
|-
| 88495
| 88000
| [[Waldinivilla]]
|-
| 88496
| 88140
| [[Valdonis curtis (Vosegus)|Valdonis curtis]]
|-
| 88497
| 88330
| [[Wauxoncuria]]
|-
| 88498
| 88200
| [[Vecoux]]
|-
| 88499
| 88270
| [[Velotte-et-Tatignécourt]]
|-
| 88500
| 88310
| [[Ventron]]
|-
| 88501
| 88210
| [[Le Vermont]]
|-
| 88502
| 88600
| [[Vervezelle]]
|-
| 88503
| 88110
| [[Vexaincourt]]
|-
| 88504
| 88170
| [[Vicherey]]
|-
| 88505
| 88430
| [[Vienville]]
|-
| 88506
| 88210
| [[Vieux-Moulin (Vosegus)|Vieux-Moulin]]
|-
| 88507
| 88500
| [[Villers (Vosegus)|Villers]]
|-
| 88508
| 88270
| [[Ville-sur-Illon]]
|-
| 88509
| 88150
| [[Villoncourt]]
|-
| 88510
| 88320
| [[Villotte]]
|-
| 88511
| 88350
| [[Villouxel]]
|-
| 88512
| 88600
| [[Viménil]]
|-
| 88513
| 88450
| [[Vincey]]
|-
| 88514
| 88170
| [[Viocourt]]
|-
| 88515
| 88260
| [[Vioménil]]
|-
| 88516
| 88800
| [[Vittel]]
|-
| 88517
| 88260
| [[Vivarium (Vosegus)|Vivarium]]
|-
| 88518
| 88500
| [[Viverium]]
|-
| 88519
| 88470
| [[La Voivre (Vosegus)|La Voivre]]
|-
| 88520
| 88240
| [[Les Voivres]]
|-
| 88521
| 88700
| [[Vomécourt]]
|-
| 88522
| 88500
| [[Vomécourt-sur-Madon]]
|-
| 88523
| 88170
| [[Vouxey]]
|-
| 88524
| 88140
| [[Vrécourt]]
|-
| 88525
| 88500
| [[Vroville]]
|-
| 88526
| 88520
| [[Wisembach]]
|-
| 88527
| 88700
| [[Xaffévillers]]
|-
| 88528
| 88460
| [[Xamontarupt]]
|-
| 88529
| 88130
| [[Xaronval]]
|-
| 88530
| 88220
| [[Scatiniacum]]
|-
| 88531
| 88400
| [[Xonrupt-Longemer]]
|-
| 88532
| 88330
| [[Zincourt]]
|}
{{Indices communium praefecturarum Franciae}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi|!]]
mzcnj6602y24kokvnwv4vfiwg61dytt
Helminthopsis
0
129372
3981376
3866509
2026-08-15T13:24:01Z
IacobusAmor
1163
3981376
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:Helminthopsis01.JPG|thumb|upright=0.8|Ichnofossilia ''Helminthopsis'' in Formatione Loganiana (Carboniferum Inferius) Wooster in oppido [[Ohium|Ohii]].]]
[[Fasciculus:Helminthopsis02.jpg|thumb|upright=0.8|Ichnofossilia ''Helminthopsis'' in nucleo e Belridge Diatomite (Miocaenum Superius) in Lost Hills Oil Field [[California]]e.]]
'''''Helminthopsis''''' est {{Creanda|en|Ichnotaxon|ichnogenus}} cuiusdam {{Creanda|en|Trace fossil|Ichnofossile|Ichnofossilis}} quod in [[planities|planitiebus]] [[saxum|saxorum]] [[sedimentum|sedimentariorum]] reperitur. Eius proprietates maximi momenti sunt vestigia brevia, curvilinearia, non ramificata, lateribus parallelis, sine lineis in [[superficies|superficiebus]] saxosis. Repraesentare putatur submarina vescendi vestigia ab [[organismus|organismo]] [[invertebrata|invertebrato]] facta qui [[victus]] petens superficies substratorum lutulentorum colebat.<ref>Fillion et Pickerall 1990.</ref><ref>Buatois et al 1998.</ref> A ''{{Creanda|en|Gordia|Gordia}}'' (flexuosa, lateribus parallelis, sine lineis) distinguitur quia se numquam transgreditur.<ref>Wang et al. 2009.</ref><!--The similar sounding, but now obsolete, ichnogenus ''[[Helminthoida]]'' refers to a somewhat similar trace characterized by regular, back-and-forth meanders, whereas ''Helminthopsis'' tra~~ces are irregular.<ref name="carmona2008" />-->
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Buatois, L. A., M. G. Mángano, C. G. Maples, et W. P. Lanier. [[1998]]. Ichnology of an Upper Carboniferous fluvio-estuarine paleovalley: The Tonganoxie sandstone, Buildes Quarry, eastern Kansas, USA. ''Journal of Paleontology'' 72:152–180.
* Carmona, N. B., L. A. Buatois, M. A. Mángano, et R. G. Bromley. [[2008]]. [http://www.scielo.org.ar/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0002-70142008000100007 Ichnology of the Lower Miocene Chenque Formation, Patagonia, Argentina: animal - substrate interactions and the Modern Evolutionary Fauna.] ''Ameghinian'' 45(1).
* Fillion, D., et R. K. Pickerall. [[1990]]. Ichnology of the Upper Cambrian? to Lower Ordovician Bell Island and Waban groups of eastern Newfoundland, Canada. ''Palaeontographica Canadian'' 7: 1–41.
* Wang, Y., J. P. Lin, Y. L. Zhao, et P. J. Orr. [[2009]]. "Palaeoecology of the trace fossil Gordia and its interaction with nonmineralizing taxa from the early Middle Cambrian Kaili Biota, Guizhou Province, South China." ''Palaeogeography Palaeoclimatology Palaeoecology'' 277: 141–148. doi:10.1016/j.palaeo.2009.02.017.
[[Categoria:Fossilia vestigialia]]
[[Categoria:Palaeozoologia]]
bua08nbyqq61bh583pg6ec89cta9jk6
Manfredus Carstens
0
129855
3981401
3947387
2026-08-15T15:23:08Z
Cyprianus Marcus
66550
3981401
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Bundesarchiv B 145 Bild-F088851-0010, Bonn, BMF, Empfang Ernennung Bundesbankpräsident.jpg|thumb|Manfredus Carstens anno 1991 (in centro)]]
'''Manfredus''' (Theod. ''Manfred'') '''Carstens''' (natus die [[23 Februarii]] [[1943]] vico ''Molbergen'' apud [[Brema]]m) vir publicus [[Germania|Germanicus]] et sodalis factionis [[CDU]] est.
== Iuventus et munus ==
Carstens post scholam finitam tirocinium argentarii fecit et deinde in argentariis diversis operam dedit. Ab anno [[1967]] director argentariae communi [[Emphstece|Emphstece]] (Theodisce ''Emstek'') erat.
== Familia ==
Carstens uxorem duxit et tres liberos habet.
== Cursus honorum ==
Ab anno [[1962]] sodalis CDU est, anno [[1972]] primo legatus ad [[Dieta Foederalis Germaniae|Dietam Foederalem Germaniae]] electus est et ad annum [[2005]] mansit. Annis [[1985]] - [[2009]] praeses factionis suae [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgi]] fuit et adhuc praeses honoris causae est<ref>[http://www.neue-mitmach-zeitung.de/emstek/menschen/manfred-carstens-fuer-abschaffung-des-solidaritaetszuschlags-d6191.html Neue Zeitung zum Mitmachen 28 Iunii 2011]</ref>. Anno [[1989]] secretarius statalis apud [[Administer Foederalis Aerarii Publici|Administerium Foederale Aerarii Publici]] nominatus est, anno [[1993]] ad [[Administer Foederalis Commeatus et Aedificiorum|Administerium Foederalem Commeatus]] transiit, anno [[1997]] denique etiam secretarius statalis apud [[Administer Foederalis Rerum Internarum|Administerium Foederale Rerum Internarum]] nominatus est. Anno [[1998]] electione a CDU/CSU perdita dimissus est<ref>[http://webarchiv.bundestag.de/archive/2007/0206/mdb/mdb15/bio/C/carstma0.html Curriculum vitae in pagina Dietae Foederalis Germaniae (lingua Theodisca)]</ref>.
== Nexus externi ==
{{commonscat|Manfred Carstens}}
* [http://www.munzinger.de/search/portrait/Manfred+Carstens/0/21462.html Curriculum vitae in Archivio Munzinger (lingua Theodisca)]
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
{{Lifetime|1943||Carstens, Manfredus}}
[[Categoria:Legati Diaetae foederalis Germaniae]]
341lod3h64yzfoe8yk0j8n848dmseo1
Lima lima
0
132000
3981573
3625903
2026-08-16T06:59:42Z
Llez
36531
3981573
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Lima lima''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Mollusca]]
| classis = [[Bivalvia]]
| ordo = [[Limoida]]
| familia = [[Limidae]]
| genus = ''[[Lima (genus)|Lima]]''
| species = '''''L. lima'''''
| binomial = ''Lima lima''
| binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]])
}}
'''''Lima lima''''' est [[species (taxinomia)|species]] [[bivalvia|bivalvium]] [[mare|marinorum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Limidae|Limidarum]], in [[aqua|aquis]] [[Mare Caribicum|Caribicis]] a [[Florida]] meridiana ad [[Indiae Occidentales|Indias Occidentales]] et [[Bermuda]]m [[endemismus|endemica]].<ref>R. T. Abbott, et P. A. Morris, ''A Field Guide to Shells: Altantic and Gulf Coasts and the West Indies'' (Novi Eboraci: Houghton Mifflin, 1995), 32.</ref>
<div align=center>
Valvulae dextra et sinistra eiusdem speciminis:
<gallery mode="packed" length="400">
Lima lima 01.jpg|Valvula dextra
Lima lima 02.jpg|Valvula sinistra
</gallery>
</div align=center>
<div align=center>
Iuvenilis
<gallery mode="packed" length="400">
Lima lima 04.jpg|Valvula sinistra
</gallery>
</div align=center>
==Bibliographia==
<references/>
==Nexus externi==
{{Fontes biologici}}
{{Bivalvia-stipula}}
[[Categoria:Limidae]]
[[Categoria:Species animalium]]
[[Categoria:Taxa Linnaei]]
[[Categoria:Taxa 1758]]
coys289wsznlaiou5ctmlxjkjillhf5
Pinacotheca Shakesperiana Boydell
0
132920
3981540
3724598
2026-08-16T00:32:13Z
Cyprianus Marcus
66550
3981540
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:British Institution at 52 Pall Mall.jpg|thumb|Aedificium olim pinacothecae dedicatum, anno 1851 in [[Institutum Britannicum]] conversum]]
[[Fasciculus:Reynolds-Puck.JPG|thumb|''[[Puck (Reynolds)|Puck]]'', tabula a [[Iosue Reynolds]] anno 1789 ad Pinacothecam Shakesperianam Boydell picta]]
'''Pinacotheca Shakesperiana Boydell''',{{Convertimus}} vulgo ''Boydell Shakespeare Gallery'', [[Londinium|Londinii]] in domo no. 52 ''[[Pall Mall]]'' [[Westmonasterium|Westmonasterii]] mense Novembri [[1786]] condita est ab editore [[Ioannes Boydell|Ioanne Boydell]], qui et volumina imaginum divulgare voluit et editionem operum [[Gulielmus Shakesperius|Gulielmi Shakesperii]] illustratam. Anno [[1805]], his libris editis, pinacotheca terminata est.
== Shakesperius Pictura et Poësi sectatoribus ==
Sculptura "Shakesperius Pictura et Poësi sectatoribus", quae olim ad frontem aedificii videbatur, a [[Thomas Banks|Thomasso Banks]] iussu Ioannis Boydell confecta est.
== Editiones operum in pinacotheca ostensorum ==
* 1802 : George Steevens, ed., ''The Dramatic Works of Shakespeare''. London: Shakespeare Printing Office, for John and Josiah Boydell and George W. Nicol
* 1805 : ''Collection of Prints, From Pictures Painted for the Purpose of Illustrating the Dramatic Works of Shakspeare, by the Artists of Great-Britain''. Londinii: John and Josiah Boydell
* 1864 : ''The Shakespeare Gallery: A Reproduction Commemorative of the Tercentenary Anniversary, MDCCCLXIV''. Londinii: Routledge [http://www.archive.org/details/TheShakespeareGallery Textus apud archive.org]
* 1968 : ''The Boydell Shakespeare Prints''. New York: Benjamin Blom
* 1996 : Walter Pape, Frederick Burwick, edd., ''The Boydell Shakespeare Gallery''. Bottrop: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4 [https://web.archive.org/web/20120308224326/http://shakespeare-gesellschaft.de/en/publications/boydell-catalogue.html Praefatio et commentationes huius editionis] apud ''Deutsche Shakespeare-Gesellschaft''
{{NexInt}}
* [[Index operum in Pinacotheca Shakesperiana Boydell ostensorum]]
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Boydell Shakespeare Gallery|Pinacothecam Shakesperianam Boydell}}
* ''[https://web.archive.org/web/20100611183330/http://shakespeare.emory.edu/illustrated_index.cfm Shakespeare Illustrated]'' apud Universitatem Emory
* [https://web.archive.org/web/20111008231523/http://www.folger.edu/template.cfm?cid=2475 The Boydell Gallery (1789-1805) and Beyond] apud [[Bibliotheca Shakesperiana Folger|Bibliothecam Shakesperianam Folger]]
== Bibliographia ==
*[[Richard Altick|Altick, Richard D.]] ''Paintings from Books: Art and Literature in Britain, 1760–1900''. Columbus: Ohio State University Press, 1985. ISBN 0-8142-0380-9.
*Boase, T.S.R. "Illustrations of Shakespeare's Plays in the Seventeenth and Eighteenth Centuries". ''Journal of the Warburg and Courtauld Institutes'' 10 (1947): 83–108.
*Bruntjen, Sven Hermann Arnold. ''John Boydell (1719–1804): A Study of Art Patronage and Publishing in Georgian London''. New York: Garland Publishing, 1985. ISBN 0-8240-6880-7.
*Burwick, Frederick. "[https://web.archive.org/web/20150527081600/http://www.shakespeare-gesellschaft.de/en/publications/boydell-catalogue/frederick-burwick.html Introduction]" in Walter Pape, Frederick Burwick, edd., ''The Boydell Shakespeare Gallery'' (Bottrop: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4)
*Burwick, Frederick. "The Romantic Reception of the Boydell Shakespeare Gallery: Lamb, Coleridge, Hazlitt" in Walter Pape, Frederick Burwick, edd., ''The Boydell Shakespeare Gallery'' (Bottrop: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4)
*Dobson, Michael. ''The Making of the National Poet: Shakespeare, Adaptation, and Authorship, 1660–1769''. Oxford: Clarendon Press, 1992. ISBN 0-19-811233-5.
*Egerton, Judy. National Gallery Catalogues (new series): ''The British School'', 1998, ISBN 1-85709-170-1
*Franklin, Colin. ''Shakespeare Domesticated: The Eighteenth-century Editions''. Hants, England: Scolar Press, 1991. ISBN 0-85967-834-2.
*Friedman, Winifred H. ''Boydell's Shakespeare Gallery''. New York: Garland Publishing Inc., 1976. ISBN 0-8240-1987-3.
*Gage, John. "Boydell’s Shakespeare and the Redemption of British Engraving". ''The Boydell Shakespeare Gallery''. Eds. Walter Pape and Frederick Burwick. Bottrop, [[Assindia]]e: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4.
*Hammerschmidt-Hummel, Hildegard. "Boydell’s Shakespeare Gallery and Its Role in Promoting English History Painting". ''The Boydell Shakespeare Gallery''. Eds. Walter Pape and Frederick Burwick. Bottrop, Essen: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4.
*Hartmann, Sadakichi. [http://books.google.com/books?id=Vm8jqW88EIwC ''Shakespeare in Art'']. Art Lovers' Series. Boston: L. C. Page & Co., 1901.
*Lennox-Boyd, Christopher. "The Prints Themselves: Production, Marketing, and their Survival". ''The Boydell Shakespeare Gallery''. Eds. Walter Pape and Frederick Burwick. Bottrop, Essen: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4.
*McCalman, Iain. ''An Oxford Companion to the Romantic Age: British Culture, 1776–1832''. Oxford: Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-924543-6.
*Merchant, W. Moelwyn. ''Shakespeare and the Artist''. London: Oxford University Press, 1959.
*Salaman, Malcolm C. [http://search.live.com/results.aspx?q=%22Boydell%20Shakespeare%20Gallery%22&mkt=en-US&scope=books&FORM=BBRE#q=%22Shakespeare%20in%20Pictorial%20Art%22&filter=all&page=1&t=SJ96evQ-xRDm33pVERaUwg&sq=%22Shakespeare%20in%20Pictorial%20Art%22 ''Shakespeare in Pictorial Art'']. Ed. Charles Holme. 1916. New York: Benjamin Blom, Inc., 1971.
*Santaniello, A. E. "Introduction" in ''The Boydell Shakespeare Prints''. New York: Benjamin Blom, 1968.
*Sheppard, F.H.W. ''[[Survey of London]]: [http://www.british-history.ac.uk/source.aspx?pubid=292 Volumes 29 and 30: St James Westminster, Part 1]''. London: Athlone Press for London County Council, 1960. Retrieved on 2 February 2008.
*Sherbo, Arthur. ''The Achievement of George Steevens''. New York: Peter Lang, 1990.
*[[Gary Taylor (English literature scholar)|Taylor, Gary]]. ''Reinventing Shakespeare: A Cultural History, from the Restoration to the Present''. New York: Weidenfeld & Nicolson, 1989. ISBN 1-55584-078-7.
*Wenner, Evelyn Wingate. ''George Steevens and the Boydell Shakespeare''. Diss. George Washington University, 1951.
*West, Shearer. "John Boydell". ''[[Grove Dictionary of Art]].'' Ed. Jane Turner. London; New York: Grove/Macmillan, 1996. ISBN 1-884446-00-0. Retrieved on 26 November 2007.
[[Categoria:Gulielmus Shakesperius]]
[[Categoria:Constituta 1786]]
[[Categoria:Pinacotheca Shakesperiana Boydell|!]]
qmrqdgvsir2m7ml884znhke8gjow9x0
3981545
3981540
2026-08-16T00:43:14Z
Cyprianus Marcus
66550
3981545
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:British Institution at 52 Pall Mall.jpg|thumb|Aedificium olim pinacothecae dedicatum, anno 1851 in [[Institutum Britannicum]] conversum]]
[[Fasciculus:Reynolds-Puck.JPG|thumb|''[[Puck (Reynolds)|Puck]]'', tabula a [[Iosue Reynolds]] anno 1789 ad Pinacothecam Shakesperianam Boydell picta]]
'''Pinacotheca Shakesperiana Boydell''',{{Convertimus}} vulgo ''Boydell Shakespeare Gallery'', [[Londinium|Londinii]] in domo no. 52 ''[[Pall Mall]]'' [[Westmonasterium|Westmonasterii]] mense Novembri [[1786]] condita est ab editore [[Ioannes Boydell|Ioanne Boydell]], qui et volumina imaginum divulgare voluit et editionem operum [[Gulielmus Shakesperius|Gulielmi Shakesperii]] illustratam. Anno [[1805]], his libris editis, pinacotheca terminata est.
== Shakesperius Pictura et Poësi sectatoribus ==
Sculptura "Shakesperius Pictura et Poësi sectatoribus", quae olim ad frontem aedificii videbatur, a [[Thomas Banks|Thomasso Banks]] iussu Ioannis Boydell confecta est.
== Editiones operum in pinacotheca ostensorum ==
* 1802 : George Steevens, ed., ''The Dramatic Works of Shakespeare''. London: Shakespeare Printing Office, for John and Josiah Boydell and George W. Nicol
* 1805 : ''Collection of Prints, From Pictures Painted for the Purpose of Illustrating the Dramatic Works of Shakspeare, by the Artists of Great-Britain''. Londinii: John and Josiah Boydell
* 1864 : ''The Shakespeare Gallery: A Reproduction Commemorative of the Tercentenary Anniversary, MDCCCLXIV''. Londinii: Routledge [http://www.archive.org/details/TheShakespeareGallery Textus apud archive.org]
* 1968 : ''The Boydell Shakespeare Prints''. New York: Benjamin Blom
* 1996 : Walter Pape, Frederick Burwick, edd., ''The Boydell Shakespeare Gallery''. Bottrop: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4 [https://web.archive.org/web/20120308224326/http://shakespeare-gesellschaft.de/en/publications/boydell-catalogue.html Praefatio et commentationes huius editionis] apud ''Deutsche Shakespeare-Gesellschaft''
{{NexInt}}
* [[Index operum in Pinacotheca Shakesperiana Boydell ostensorum]]
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Boydell Shakespeare Gallery|Pinacothecam Shakesperianam Boydell}}
* ''[https://web.archive.org/web/20100611183330/http://shakespeare.emory.edu/illustrated_index.cfm Shakespeare Illustrated]'' apud Universitatem Emory
* [https://web.archive.org/web/20111008231523/http://www.folger.edu/template.cfm?cid=2475 The Boydell Gallery (1789-1805) and Beyond] apud [[Bibliotheca Shakesperiana Folger|Bibliothecam Shakesperianam Folger]]
== Bibliographia ==
*[[Richard Altick|Altick, Richard D.]] ''Paintings from Books: Art and Literature in Britain, 1760–1900''. Columbus: Ohio State University Press, 1985. ISBN 0-8142-0380-9.
*Boase, T.S.R. "Illustrations of Shakespeare's Plays in the Seventeenth and Eighteenth Centuries". ''Journal of the Warburg and Courtauld Institutes'' 10 (1947): 83–108.
*Bruntjen, Sven Hermann Arnold. ''John Boydell (1719–1804): A Study of Art Patronage and Publishing in Georgian London''. New York: Garland Publishing, 1985. ISBN 0-8240-6880-7.
*Burwick, Frederick. "[https://web.archive.org/web/20150527081600/http://www.shakespeare-gesellschaft.de/en/publications/boydell-catalogue/frederick-burwick.html Introduction]" in Walter Pape, Frederick Burwick, edd., ''The Boydell Shakespeare Gallery'' (Bottrop: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4)
*Burwick, Frederick. "The Romantic Reception of the Boydell Shakespeare Gallery: Lamb, Coleridge, Hazlitt" in Walter Pape, Frederick Burwick, edd., ''The Boydell Shakespeare Gallery'' (Bottrop: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4)
*Dobson, Michael. ''The Making of the National Poet: Shakespeare, Adaptation, and Authorship, 1660–1769''. Oxford: Clarendon Press, 1992. ISBN 0-19-811233-5.
*Egerton, Judy. National Gallery Catalogues (new series): ''The British School'', 1998, ISBN 1-85709-170-1
*Franklin, Colin. ''Shakespeare Domesticated: The Eighteenth-century Editions''. Hants, England: Scolar Press, 1991. ISBN 0-85967-834-2.
*Friedman, Winifred H. ''Boydell's Shakespeare Gallery''. New York: Garland Publishing Inc., 1976. ISBN 0-8240-1987-3.
*Gage, John. "Boydell’s Shakespeare and the Redemption of British Engraving". ''The Boydell Shakespeare Gallery''. Eds. Walter Pape and Frederick Burwick. Bottrop, [[Assindia]]e: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4.
*Hammerschmidt-Hummel, Hildegard. "Boydell’s Shakespeare Gallery and Its Role in Promoting English History Painting". ''The Boydell Shakespeare Gallery''. Eds. Walter Pape and Frederick Burwick. Bottrop, [[Assindia]]e: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4.
*Hartmann, Sadakichi. [http://books.google.com/books?id=Vm8jqW88EIwC ''Shakespeare in Art'']. Art Lovers' Series. Boston: L. C. Page & Co., 1901.
*Lennox-Boyd, Christopher. "The Prints Themselves: Production, Marketing, and their Survival". ''The Boydell Shakespeare Gallery''. Eds. Walter Pape and Frederick Burwick. [[Bottorpium|Bottorpii]], [[Assindia]]e: Verlag Peter Pomp, 1996. ISBN 3-89355-134-4.
*McCalman, Iain. ''An Oxford Companion to the Romantic Age: British Culture, 1776–1832''. Oxford: Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-924543-6.
*Merchant, W. Moelwyn. ''Shakespeare and the Artist''. London: Oxford University Press, 1959.
*Salaman, Malcolm C. [http://search.live.com/results.aspx?q=%22Boydell%20Shakespeare%20Gallery%22&mkt=en-US&scope=books&FORM=BBRE#q=%22Shakespeare%20in%20Pictorial%20Art%22&filter=all&page=1&t=SJ96evQ-xRDm33pVERaUwg&sq=%22Shakespeare%20in%20Pictorial%20Art%22 ''Shakespeare in Pictorial Art'']. Ed. Charles Holme. 1916. New York: Benjamin Blom, Inc., 1971.
*Santaniello, A. E. "Introduction" in ''The Boydell Shakespeare Prints''. New York: Benjamin Blom, 1968.
*Sheppard, F.H.W. ''[[Survey of London]]: [http://www.british-history.ac.uk/source.aspx?pubid=292 Volumes 29 and 30: St James Westminster, Part 1]''. London: Athlone Press for London County Council, 1960. Retrieved on 2 February 2008.
*Sherbo, Arthur. ''The Achievement of George Steevens''. New York: Peter Lang, 1990.
*[[Gary Taylor (English literature scholar)|Taylor, Gary]]. ''Reinventing Shakespeare: A Cultural History, from the Restoration to the Present''. New York: Weidenfeld & Nicolson, 1989. ISBN 1-55584-078-7.
*Wenner, Evelyn Wingate. ''George Steevens and the Boydell Shakespeare''. Diss. George Washington University, 1951.
*West, Shearer. "John Boydell". ''[[Grove Dictionary of Art]].'' Ed. Jane Turner. London; New York: Grove/Macmillan, 1996. ISBN 1-884446-00-0. Retrieved on 26 November 2007.
[[Categoria:Gulielmus Shakesperius]]
[[Categoria:Constituta 1786]]
[[Categoria:Pinacotheca Shakesperiana Boydell|!]]
8v8jstyfihcc40n7otf388nacae6d0e
Circulus terrae Cellensis
0
159199
3981452
3981251
2026-08-15T20:34:28Z
Cyprianus Marcus
66550
3981452
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Circulus terrae Cellensis'''<ref name="Circulus terrae">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit</ref><ref name="Egli 1893">Quo de Latino gentilicio, vide: Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Quamquam auctor Egli vocabulum “Comitatus” adhibet ad reddendum terminum Germanicum ''(Land)kreis'', in hoc articulo praeferendum est vocabulum “Circulus (terrae)”, quo utitur Petrus Lucusaltianus in suo opere ''Lexicum Latinum Hodiernum''.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Celle''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Celle''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[1 Aprilis]] [[1885]] conditus est. Caput circuli [[Cella (Germania)|Cella]] urbs est.
== Communia circuli ==
[[Fasciculus:Municipalities in CE.svg|300px|right|Communia in circulo Cellensi]]
Circulus Cellensis 23 communia habet, quae partim ad "communia generalia" (Theodisce "Samtgemeinden") coniuncta sunt. Haec dunt:
* [[Cella (Germania)|Cella]] urbs
* [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'') [[urbs]]
* [[Faßberg]]
* [[Hambühren]]
* [[Südheide]]
* [[Wietze]]
* [[Winsenia ad Alaram]]
* [[Eschede (commune generale)|Eschede]] ([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'') (commune generale)
** [[Eschede]] ([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')
** [[Habighorst]]
** [[Höfer]]
** [[Scharnhorst]]
* [[Flotwedel (commune generale)|Flotwedel]] (commune generale)
** [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> ([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')
** [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')
** [[Langlingen]]
** [[Wienhausen]]
* [[Lachendorf (commune generale)|Lachendorf]] (commune generale)
** [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')
** [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> ([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')
** [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')
** [[Hohne]]
** [[Lachendorf]]
* [[Wathlingen (commune generale)|Wathlingen]] (commune generale)
** [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref>
** [[Nienhagen]]
** [[Wathlingen]]
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Cella]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
ij2nxmmqofxwqnwoc3gnh3eum6xn5ez
Eschede (commune generale)
0
159465
3981447
3505286
2026-08-15T20:28:43Z
Cyprianus Marcus
66550
3981447
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Eschede''' ([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]] erat.
== Historia ==
Anno [[1967]] commune generale condita est. Ab anno [[1973]] ex communibus [[Eschede|Eschedi]] ([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche''), [[Habighorst]], [[Höfer]] et [[Scharnhorst]] constituit. Die [[31 Decembris]] [[2013]] commune generale Eschede dissolutum atque eius communia cum Eschede coniuncti sunt.
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia antiqua Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1967]]
[[Categoria:Dissoluta 2013]]
oedniovwkagu8bgp457fwm724entj77
Eschede
0
159501
3981446
3505287
2026-08-15T20:27:31Z
Cyprianus Marcus
66550
3981446
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Eschede''' ([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'') oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]] est.
== Historia ==
Eschede anno [[1227]] primo tabulis descriptum est. Anno [[1967]] [[Eschede (commune generale)|commune generale Eschede]] conditum erat. Ab anno [[1973]] ex communibus Eschede, [[Habighorst]], [[Höfer]] et [[Scharnhorst]] constituit. Die [[3 Iunii]] [[1988]] casus magnus ferroviarius hoc in communi accidit, quo 101 homines necati sunt. Die [[31 Decembris]] [[2013]] commune generale Eschede dissolutum atque eius communia cum Eschedi coniuncti sunt.
== Nexus externi ==
{{commonscat}}
* [http://www.eschede.de/ www.eschede.de]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 13]]
rn0facnrud7fa9iif6me3ql3ixjheqa
Habighorst
0
159504
3981449
3505288
2026-08-15T20:30:20Z
Cyprianus Marcus
66550
3981449
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Habighorst''' commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]] erat.
== Historia ==
Habighorst anno [[1291]] primo tabulis descriptum est. Anno [[1967]] [[Eschede (commune generale)|commune generale Eschede]] conditum est. Ab anno [[1973]] ex communibus [[Eschede|Eschedi]], Habighorst, [[Höfer]] et [[Scharnhorst]] constuit. Die [[31 Decembris]] [[2013]] commune generale Eschede dissolutum atque eius communia cum Eschedi coniuncti sunt.
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Urbes antiquae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 13]]
[[Categoria:Dissoluta 2013]]
8yuiwutumt33icfix4t0pljnylkst8n
Höfer
0
159515
3981451
3505289
2026-08-15T20:33:21Z
Cyprianus Marcus
66550
3981451
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Höfer''' oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]] erat.
== Historia ==
Höfer anno [[1022]] primo tabulis ab [[Henricus II (imperator)|Henrico II]] imperatoris compositis descriptum est. Anno [[1967]] [[Eschede (commune generale)|commune generale Eschede]] conditum est. Ab anno [[1973]] ex communibus [[Eschede|Eschedi]], [[Habighorst]], Höfer et [[Scharnhorst]] constuit. Die [[31 Decembris]] [[2013]] commune generale Eschede dissolutum atque eius communia cum Eschedi coniuncti sunt.
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Hoefer}}
[[Categoria:Urbes antiquae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 11]]
[[Categoria:Dissoluta 2013]]
ny3yyq87z7u2fqx6er7cvg8qwb9qkfs
Scharnhorst
0
159565
3981450
3505290
2026-08-15T20:31:27Z
Cyprianus Marcus
66550
3981450
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Höfer''' oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] 697 incolarum in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]] erat.
== Historia ==
Ab anno [[1973]] Scharnhorst una cum [[Eschede|Eschedi]], [[Habighorst]], Höfer ad [[Eschede (commune generale)|commune generale Eschede]] pertinuit. Die [[31 Decembris]] [[2013]] commune generale Eschede dissolutum atque eius communia cum Eschedi coniuncti sunt.
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Urbes antiquae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Dissoluta 2013]]
3hnsorvr7mx2own7mkayp4i2pieuo21
Circulus Hamelensis et Pyrmontiensis
0
159876
3981374
3979223
2026-08-15T13:20:41Z
Cyprianus Marcus
66550
3981374
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Circulus Hamelensis et Pyrmontiensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Hamelensis et Pyrmontiensis" -Theodisce ''Landkreis Hameln-Pyrmont'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Hamelensis-e" et "Pyrmontiensis-e" ad [[Hamala|Hamela]]m seu Hamalam et ad [[Pyrmontium]] referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}} et -auctore Egli, J. J. (1893)- ''Nomina geographica: Sprach- und sacherklärung von 42,000 geographischen namen aller erdteile'', respective.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Hameln-Pyrmont''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Hameln-Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Landkreis Hameln-Purmunt''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[1 Aprilis]] [[1922]] conditus est. Caput circuli [[Hamala]] urbs est, quae autem annis [[1923]] - [[1973]] ad circulum non pertinuit.
== Communia circuli ==
[[Fasciculus:Municipalities in HM.svg|300px|right|Communia in Circulo Hamelensi et Pyrmontiensi.]]
Circulus Hamelensis et Pyrmontiensis 8 communia habet. Quae sunt:
* [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'') oppidum
* [[Hamala]] (Hameln)
* [[Munimeri]] (Theodisce ''Bad Münder'')
* [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'') commune sui iuris et [[urbs]
* [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'') oppidum
* [[Salzhemmendorf]]
* [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')
* [[Vicus Vetus Hassicus]] (Hessisch Oldendorf)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Hamala-Petrimons]]
[[Categoria:Constituta 1922]]
adktr6o2tzh2j11se4hmzzsq8gyw53o
Vallis Ambrae
0
160200
3981371
3505310
2026-08-15T13:16:08Z
Cyprianus Marcus
66550
3981371
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Vallis Ambrae'''<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hamelensis et Petrimontensis|Circulo Hamelensi et Petrimontensi]] est. Cepit nomen a parvo fluvio [[Ambra (flumen)|Ambra]]<ref name="Ambra"/>.
== Historia ==
Vallis Ambrae vicus die [[1 Ianuarii]] [[1973]] cum aliis vicis ad commune maius eiusdem nominis coniunctus est.
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
jplyu5nuj73lxqtbc1agaufrhwt1uhw
3981372
3981371
2026-08-15T13:16:32Z
Cyprianus Marcus
66550
3981372
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Vallis Ambrae'''<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hamelensis et Petrimontensis|Circulo Hamelensi et Petrimontensi]] est. Cepit nomen a parvo fluvio [[Ambra (flumen)|Ambra]]<ref name="Ambra"/>.
== Historia ==
Vallis Ambrae vicus die [[1 Ianuarii]] [[1973]] cum aliis vicis ad commune maius eiusdem nominis coniunctus est.
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
2i6yrnyywnylpbosuyxchtjnaz9h19h
Freden
0
164420
3981606
3505354
2026-08-16T11:01:54Z
Cyprianus Marcus
66550
3981606
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Freden''' oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]] est. Ad Freden vicus [[Everode]] etiam pertinet.
== Historia ==
Freden anno [[1068]] nomine ''Fredenon'' primo in tabulis [[Henricus IV (imperator)|Henrici IV]] imperatoris ad [[Dioecesis Hildesiensis|episcopum Hildesiensem]] Bernwardum descripta est. Anno [[1949]] vici "Groß Freden" et "Klein Freden" coniuncti sunt. Ab anno [[1965]] ad [[Freden (commune generale)|eiusdem nominis]] commune generale pertinet. Hic et sedes administrationis est. A [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2016]], antiquum commune [[Everode]] pars communis Freden factum est.
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 11]]
2zx2poet0xa4rstgge27cvuydboivng
Musica minimalistica
0
164905
3981563
3723017
2026-08-16T01:23:01Z
Cyprianus Marcus
66550
3981563
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Infobox music genre
| name = Musica minima
| color = black
| bgcolor = silver
| stylistic_origins= [[Musica experimentalis]], [[musica duodecim tonorum]], [[serialismus]], [[musica processualis]], [[Indian classical music]]
| cultural_origins = [[Civitates Foederatae]]
| instruments = [[Piano]], [[orchestra]], [[Percussion instrument|tuned percussion]], [[electronic musical instrument]]s, electronic postproduction equipment
| popularity = Minima
| derivatives = [[Postminimalismus]], [[totalismus]]
| subgenrelist =
| subgenres =
| fusiongenres =
| regional_scenes =
| local_scenes =
| other_topics =
}}-->
'''Musica minima''' est [[genus (ars)|genus]] [[musica]]e cum [[aesthetica|aestheticis]] [[compositor]]um [[La Monte Young]], [[Terry Riley]], [[Stephanus Reich|Stephani Reich]], et [[Philippus Glass|Philippi Glass]] conatibus in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] consociatus.<ref>Mertens (1983: 11)</ref><ref>Michael Nyman, praefatio libri Mertensiani modum appellat "so called minimal music" (ibid, p. 8).</ref><ref>"The term 'minimal music' is generally used to describe a style of music that developed in America in the late 1960s and 1970s; and that was initially connected with the composers La Monte Young, Terry Riley, Steve Reich, and Philip Glass." L. Sitsky, ''Music of the twentieth-century avant-garde: a biocritical sourcebook'' (Westport, Connecticutae: Greenwood Press, 2002), 361.</ref><ref name="young2000">[[La Monte Young|Young, La Monte]], [http://www.google.com/search?q=cache:www.melafoundation.org/theatre.pdf "Notes on The Theatre of Eternal Music and ''The Tortoise, His Dreams and Journeys''"] (original [http://www.melafoundation.org/theatre.pdf PDF file]), 2000, Mela Foundation, http://www.melafoundation.org.</ref> Hic modus musicae in [[musica downtown|scaena ''downtown'']] [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] [[decennium 197|decennio 197]] ortus est, et primum considerabatur genus [[musica experimentalis|musicae experimentalis]] New York Hypnotic School ('Schola Hypnotica Novi Eboraci') appellatum.<ref>Kostelanetz et Flemming 1997: 114–116.</ref> Inter praestantes generis proprietates sunt [[consonantia et dissonantia|harmonia consonans]], pulsus constans (si non ''[[pedale]]''<!--?drone--> immobile), stasis vel transformatio per graduus<!--gradual-->, et saepe iteratio [[phrasis (musica)|phrasium]] musicarum vel unitatum minorum, sicut [[figura (musica)|figurae]], [[motif (musica)|''motifs'']], et [[cellula (musica)|cellulae]]. Genus multas proprietates potest comprehendere sicut processus additi<!--additive--> et permutatio phasium.<!--phase shifting--> Compositiones minimae quae rationibus processualibus<!--process techniques--> habent,<!--rely on--> regulas rigide sequentes, usitate [[vocabulum|vocabulis]] describuntur ''[[musica processualis]].''
A [[decennium 197|decennio 197]] ineunte in adflicta scaena subterranea in spatiis "alternis"<!--alternative--> [[Franciscopolis|Franciscopoli]] cenaculisque<!--lofts--> Novi Eboraci, [[minimalismus]] factus est genus musicum experimentale populo gratissimum [[saeculum 20|saeculi 20]] exeunte. Motus primum nonnullos denos{{dubsig}} compositorum implicavit, sed solum [[quinque]] (Young, Riley, [[Stephanus Reich]], [[Philippus Glass]], et deinde [[Ioannes Adams (compositor)|Ioannes Adams]]) emersunt ut cum musica minima Civitatum Foederatarum aperte fierent. In [[Europa]], musica [[Ludocivucus Andriessen|Ludovici Andriessen]], [[Carolus Goeyvaerts|Caroli Goeyvaerts]], [[Michael Nyman|Michaelis Nyman]], [[Gavin Bryars]], [[Stephanus Martland|Stephani Martland]], [[Henricus Górecki|Henrici Górecki]], [[Arvo Pärt]], et [[Ioannes Kenneth Tavener|Ioannis Tavener]] proprietates minimalistas exhibet.
Incertum est ubi locutio ''musica minima'' ortum esset. [[Stephanus Reich]] subiecit id Michaeli Nyman adsignari potesse—consilium quod [[duo]] eruditi, Ionathan Bernard et Dan Warburton, in eorum scriptis fecerunt. [[Philippus Glass]] credit [[Thomas Johnson (compositor)|Thomam Johnson]] locutionem excogitasse.<ref>Kostelanetz et Flemming 1997: 114.</ref><ref name="Bernard 1993: 87 et 126">Bernard 1993: 87 et 126.</ref><ref>Warburton 1988: 141.</ref><!--PLUS IN EN:-->
{{NexInt}}
* [[Minimalismus]]
* [[Musica decantata]]<!--Repetitive music-->
* [[Musica pedalis]]<!--Drone music--> <!-- =the drone-based, "sustained tone branch of minimalism"<ref name="young2000"/> -->
* [[Musica processualis]]
* [[Musicologia]]
* [[Postminimalismus]]
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
== Bibliographia ==
* Bernard, Jonathan W. [[1993]]. The Minimalist Aesthetic in the Plastic Arts and in Music. ''Perspectives of New Music'' 31(1):86–132.
* Bernard, Jonathan W. [[2003]]. Minimalism, Postminimalism, and the Resurgence of Tonality in Recent American Music. ''American Music'' 21(1:112–133.
* Cope, David. [[1997]]. ''Techniques of the Contemporary Composer.'' Novi Eboraci: Schirmer Books. ISBN 0-02-864737-8.
* Fink, Robert. [[2005]]. ''Repeating Ourselves: American Minimal Music as Cultural Practice''. Berkeleiae: University of California Press. ISBN 0-520-24036-7 (cloth). ISBN 0-520-24550-4 (pbk).
* [[Kyle Gann|Gann, Kyle]]. [[1987]]. "Let X = X: Minimalism vs. Serialism." ''Village Voice'' (24 Februarii): 76.
* Gann, Kyle. [[1997]]. ''American Music in the Twentieth Century.'' Novi Eboraci: Schirmer. ISBN 0-02-864655-X.
* Gann, Kyle. [[2001]]. [https://web.archive.org/web/20110604040811/http://www.newmusicbox.org/article.nmbx?id=1536 Minimal Music, Maximal Impact: Minimalism's Immediate Legacy: Postminimalism]. ''New Music Box: The Web Magazine from the American Music Center'' (November 1).
* Gann, Kyle. [[2006]]. ''Music Downtown: Writings from the Village Voice.'' Berkeleiae: University of California Press. ISBN 0-520-22982-7.
* Garland, Peter, et La Monte Young. [[2001]]. "Jennings, Terry". ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians,'' ed. Stanley Sadie et John Tyrrell. Londinii: Macmillan.
* Gotte, Ulli. [[2000]]. Minimal Music: Geschichte, Asthetik, Umfeld. ''Taschenbucher zur Musikwissenschaft'' 138. Wilhelmshaven: Noetzel. ISBN 3-7959-0777-2.
* Johnson, Timothy A. [[1994]]. "Minimalism: Aesthetic, Style, or Technique?" ''Musical Quarterly'' 78(4):742–773.
* Johnson, Tom. [[1989]]. ''The Voice of New Music: New York City 1972-1982 – A Collection of Articles Originally Published by the Village Voice.'' Eindhoven, Nederlandiae: Het Apollohuis. ISBN 90-71638-09-X.
* Kostelanetz, Richard, et R. Flemming. 1997. ''Writings on Glass: Essays, Interviews, Criticism''. Berkeleiae et Angelopoli: University of California Press; Novi Eboraci: Schirmer Books.
* Linke, Ulrich. [[1997]]. ''Minimal Music: Dimensionen eines Begriffs''. Folkwang-Texte, 13. [[Assindia]]e: Die blaue Eule. ISBN 3-89206-811-9.
* Lovisa, Fabian R. [[1996]]. ''Minimal-music: Entwicklung, Komponisten, Werke.'' Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.
* MacDonald, Ian. [[2003]]. "The People's Music". Londinii: Pimlico Publishing. ISBN 1-84413-093-2.
* Mertens, Wim. [[1983]]. ''American Minimal Music: La Monte Young, Terry Riley, Steve Reich, Philip Glass.'' Liber conversus a J. Hautekiet; praefatio Michael Nyman. Londinii: Kahn & Averill; Novi Eboraci: Alexander Broude. ISBN 0-900707-76-3
* [[Leonardus B. Meyer|Meyer, Leonard B]]. [[1994]]. ''Music, the Arts, and Ideas: Patterns and Predictions in Twentieth-Century Culture.'' Ed. 2a. Sicagi et Londiniin: University of Chicago Press. ISBN 0-226-52143-5.
* [[Michael Nyman|Nyman, Michael]]. 1968. Minimal Music. ''The Spectator'' 221(7320), 11 Octobris: 518–519.
* Nyman, Michael. [[1974]]. ''Experimental Music: Cage and Beyond.'' Londinii: Studio Vista ISBN 0-289-70182-1; reimpressus 1999, Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-65383-5.
* Perlein, Gilbert, et Bruno Corà (eds). [[2000]]. ''Yves Klein: Long Live the Immaterial!'' Catalogus exhibitionis in Musée d'art moderne et d'art contemporain, Nice, habitae, 28 Aprilis—4 Septembris, 2000, et Museo Pecci, Prato, 23 Septemberis 2000 – 10 Ianuarii 2001. Novi Eboraci: Delano Greenidge Editions, 2000. ISBN 978-0-929445-08-3.
* Potter, Keith. [[2000]]. ''Four Musical Minimalists: La Monte Young, Terry Riley, Steve Reich, Philip Glass.'' Music in the Twentieth Century series. Cantabrigiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 0-521-48250-X.
* Potter, Keith. [[2001]]. Minimalism. ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians.'' Ed. 2a, ed. Stanley Sadie et John Tyrrell. Londinii: Macmillan Publishers; Novi Eboraci: Grove's Dictionaries of Music.
* Rose, Barbara. [[1965]]. ABC Art. ''Art in America'' 53(5):57–69.
* Schönberger, Elmer. [[2001]]. Andriessen: (4) Louis Andriessen. ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians.'' Ed. 2a, ed. Stanley Sadie et John Tyrrell. Londinii: Macmillan Publishers; Novi Eboraci: Grove's Dictionaries of Music.
* Schwarz, K. Robert. [[1996]]. ''Minimalists.'' 20th Century Composers Series. Londinii: Phaidon. ISBN 0-7148-3381-9.
* Strickland, Edward. [[1993]]. ''Minimalism: Origins.'' Bloomington: Indiana University Press. ISBN 0-253-35499-4 (cloth); ISBN 0-253-21388-6 (pbk). Impressio emendata et aliquantulum retractata, 2000. Capitulum T, pp. 241–56, Strickland 1997 impressum.
* Strickland, Edward. [[1997]]. Minimalism: T (1992). In ''Writings on Glass: Essays, Interviews, Criticism,'' ed. Richard Kostelanetz et Robert Flemming, 113–130. Berkeleiae et Angelopoli: University of California Press; Novi Eboraci: Schirmer Books. ISBN 0-520-21491-9. Capitulum ex Strickland 1993 retractatum.
* Sweeney-Turner, Steve. [[1995]]. Weariness and Slackening in the Miserably Proliferating Field of Posts. ''Musical Times'' 136(1833, November): 599–601.
* Warburton, Dan. [[1988]]. A Working Terminology for Minimal Music. ''Intégral'' 2: 135–159.
== Nexus externi ==
* [http://artofthestates.org/cgi-bin/genresearch.pl?genre=minimalist Opera minima a compositoribus Americanis facta, inter quae exempla auditoris,] artofthestates.org
* [https://web.archive.org/web/20060211134326/http://arted.osu.edu/160/11_MinimalMusic.php Art and Music Since 1945: Introduction to Minimal Music,] arted.osu.edu (Pars Educationis Artis, [[Universitas Civitatis Ohiensis]])
* [[Kyle Gann|Gann, Kyle]], [https://web.archive.org/web/20110804213027/http://www.newmusicbox.org/page.nmbx?id=31tp00 Minimal Music, Maximal Impact,] www.newmusicbox.org, cum indice minimalistarum primarum
<!--PRO TEM; M. minima is rightly a subclass of it-->
<!--PRO TEM; M. minima is rightly a subclass of it-->
[[Categoria:Musica classica]]
[[Categoria:Genera musica]]
<!--PRO TEM; vide supra-->
{{Myrias|Ars}}
58ky8874ep30tt52qe3mpls7u0z5hab
3981599
3981563
2026-08-16T08:28:27Z
Grufo
64423
Grufo movit paginam [[Musica minima]] ad [[Musica minimalistica]]: Si genus “minimalismus” appellatur, tum musica appellatur “minimalistica”
3981563
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Infobox music genre
| name = Musica minima
| color = black
| bgcolor = silver
| stylistic_origins= [[Musica experimentalis]], [[musica duodecim tonorum]], [[serialismus]], [[musica processualis]], [[Indian classical music]]
| cultural_origins = [[Civitates Foederatae]]
| instruments = [[Piano]], [[orchestra]], [[Percussion instrument|tuned percussion]], [[electronic musical instrument]]s, electronic postproduction equipment
| popularity = Minima
| derivatives = [[Postminimalismus]], [[totalismus]]
| subgenrelist =
| subgenres =
| fusiongenres =
| regional_scenes =
| local_scenes =
| other_topics =
}}-->
'''Musica minima''' est [[genus (ars)|genus]] [[musica]]e cum [[aesthetica|aestheticis]] [[compositor]]um [[La Monte Young]], [[Terry Riley]], [[Stephanus Reich|Stephani Reich]], et [[Philippus Glass|Philippi Glass]] conatibus in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] consociatus.<ref>Mertens (1983: 11)</ref><ref>Michael Nyman, praefatio libri Mertensiani modum appellat "so called minimal music" (ibid, p. 8).</ref><ref>"The term 'minimal music' is generally used to describe a style of music that developed in America in the late 1960s and 1970s; and that was initially connected with the composers La Monte Young, Terry Riley, Steve Reich, and Philip Glass." L. Sitsky, ''Music of the twentieth-century avant-garde: a biocritical sourcebook'' (Westport, Connecticutae: Greenwood Press, 2002), 361.</ref><ref name="young2000">[[La Monte Young|Young, La Monte]], [http://www.google.com/search?q=cache:www.melafoundation.org/theatre.pdf "Notes on The Theatre of Eternal Music and ''The Tortoise, His Dreams and Journeys''"] (original [http://www.melafoundation.org/theatre.pdf PDF file]), 2000, Mela Foundation, http://www.melafoundation.org.</ref> Hic modus musicae in [[musica downtown|scaena ''downtown'']] [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] [[decennium 197|decennio 197]] ortus est, et primum considerabatur genus [[musica experimentalis|musicae experimentalis]] New York Hypnotic School ('Schola Hypnotica Novi Eboraci') appellatum.<ref>Kostelanetz et Flemming 1997: 114–116.</ref> Inter praestantes generis proprietates sunt [[consonantia et dissonantia|harmonia consonans]], pulsus constans (si non ''[[pedale]]''<!--?drone--> immobile), stasis vel transformatio per graduus<!--gradual-->, et saepe iteratio [[phrasis (musica)|phrasium]] musicarum vel unitatum minorum, sicut [[figura (musica)|figurae]], [[motif (musica)|''motifs'']], et [[cellula (musica)|cellulae]]. Genus multas proprietates potest comprehendere sicut processus additi<!--additive--> et permutatio phasium.<!--phase shifting--> Compositiones minimae quae rationibus processualibus<!--process techniques--> habent,<!--rely on--> regulas rigide sequentes, usitate [[vocabulum|vocabulis]] describuntur ''[[musica processualis]].''
A [[decennium 197|decennio 197]] ineunte in adflicta scaena subterranea in spatiis "alternis"<!--alternative--> [[Franciscopolis|Franciscopoli]] cenaculisque<!--lofts--> Novi Eboraci, [[minimalismus]] factus est genus musicum experimentale populo gratissimum [[saeculum 20|saeculi 20]] exeunte. Motus primum nonnullos denos{{dubsig}} compositorum implicavit, sed solum [[quinque]] (Young, Riley, [[Stephanus Reich]], [[Philippus Glass]], et deinde [[Ioannes Adams (compositor)|Ioannes Adams]]) emersunt ut cum musica minima Civitatum Foederatarum aperte fierent. In [[Europa]], musica [[Ludocivucus Andriessen|Ludovici Andriessen]], [[Carolus Goeyvaerts|Caroli Goeyvaerts]], [[Michael Nyman|Michaelis Nyman]], [[Gavin Bryars]], [[Stephanus Martland|Stephani Martland]], [[Henricus Górecki|Henrici Górecki]], [[Arvo Pärt]], et [[Ioannes Kenneth Tavener|Ioannis Tavener]] proprietates minimalistas exhibet.
Incertum est ubi locutio ''musica minima'' ortum esset. [[Stephanus Reich]] subiecit id Michaeli Nyman adsignari potesse—consilium quod [[duo]] eruditi, Ionathan Bernard et Dan Warburton, in eorum scriptis fecerunt. [[Philippus Glass]] credit [[Thomas Johnson (compositor)|Thomam Johnson]] locutionem excogitasse.<ref>Kostelanetz et Flemming 1997: 114.</ref><ref name="Bernard 1993: 87 et 126">Bernard 1993: 87 et 126.</ref><ref>Warburton 1988: 141.</ref><!--PLUS IN EN:-->
{{NexInt}}
* [[Minimalismus]]
* [[Musica decantata]]<!--Repetitive music-->
* [[Musica pedalis]]<!--Drone music--> <!-- =the drone-based, "sustained tone branch of minimalism"<ref name="young2000"/> -->
* [[Musica processualis]]
* [[Musicologia]]
* [[Postminimalismus]]
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
== Bibliographia ==
* Bernard, Jonathan W. [[1993]]. The Minimalist Aesthetic in the Plastic Arts and in Music. ''Perspectives of New Music'' 31(1):86–132.
* Bernard, Jonathan W. [[2003]]. Minimalism, Postminimalism, and the Resurgence of Tonality in Recent American Music. ''American Music'' 21(1:112–133.
* Cope, David. [[1997]]. ''Techniques of the Contemporary Composer.'' Novi Eboraci: Schirmer Books. ISBN 0-02-864737-8.
* Fink, Robert. [[2005]]. ''Repeating Ourselves: American Minimal Music as Cultural Practice''. Berkeleiae: University of California Press. ISBN 0-520-24036-7 (cloth). ISBN 0-520-24550-4 (pbk).
* [[Kyle Gann|Gann, Kyle]]. [[1987]]. "Let X = X: Minimalism vs. Serialism." ''Village Voice'' (24 Februarii): 76.
* Gann, Kyle. [[1997]]. ''American Music in the Twentieth Century.'' Novi Eboraci: Schirmer. ISBN 0-02-864655-X.
* Gann, Kyle. [[2001]]. [https://web.archive.org/web/20110604040811/http://www.newmusicbox.org/article.nmbx?id=1536 Minimal Music, Maximal Impact: Minimalism's Immediate Legacy: Postminimalism]. ''New Music Box: The Web Magazine from the American Music Center'' (November 1).
* Gann, Kyle. [[2006]]. ''Music Downtown: Writings from the Village Voice.'' Berkeleiae: University of California Press. ISBN 0-520-22982-7.
* Garland, Peter, et La Monte Young. [[2001]]. "Jennings, Terry". ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians,'' ed. Stanley Sadie et John Tyrrell. Londinii: Macmillan.
* Gotte, Ulli. [[2000]]. Minimal Music: Geschichte, Asthetik, Umfeld. ''Taschenbucher zur Musikwissenschaft'' 138. Wilhelmshaven: Noetzel. ISBN 3-7959-0777-2.
* Johnson, Timothy A. [[1994]]. "Minimalism: Aesthetic, Style, or Technique?" ''Musical Quarterly'' 78(4):742–773.
* Johnson, Tom. [[1989]]. ''The Voice of New Music: New York City 1972-1982 – A Collection of Articles Originally Published by the Village Voice.'' Eindhoven, Nederlandiae: Het Apollohuis. ISBN 90-71638-09-X.
* Kostelanetz, Richard, et R. Flemming. 1997. ''Writings on Glass: Essays, Interviews, Criticism''. Berkeleiae et Angelopoli: University of California Press; Novi Eboraci: Schirmer Books.
* Linke, Ulrich. [[1997]]. ''Minimal Music: Dimensionen eines Begriffs''. Folkwang-Texte, 13. [[Assindia]]e: Die blaue Eule. ISBN 3-89206-811-9.
* Lovisa, Fabian R. [[1996]]. ''Minimal-music: Entwicklung, Komponisten, Werke.'' Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.
* MacDonald, Ian. [[2003]]. "The People's Music". Londinii: Pimlico Publishing. ISBN 1-84413-093-2.
* Mertens, Wim. [[1983]]. ''American Minimal Music: La Monte Young, Terry Riley, Steve Reich, Philip Glass.'' Liber conversus a J. Hautekiet; praefatio Michael Nyman. Londinii: Kahn & Averill; Novi Eboraci: Alexander Broude. ISBN 0-900707-76-3
* [[Leonardus B. Meyer|Meyer, Leonard B]]. [[1994]]. ''Music, the Arts, and Ideas: Patterns and Predictions in Twentieth-Century Culture.'' Ed. 2a. Sicagi et Londiniin: University of Chicago Press. ISBN 0-226-52143-5.
* [[Michael Nyman|Nyman, Michael]]. 1968. Minimal Music. ''The Spectator'' 221(7320), 11 Octobris: 518–519.
* Nyman, Michael. [[1974]]. ''Experimental Music: Cage and Beyond.'' Londinii: Studio Vista ISBN 0-289-70182-1; reimpressus 1999, Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-65383-5.
* Perlein, Gilbert, et Bruno Corà (eds). [[2000]]. ''Yves Klein: Long Live the Immaterial!'' Catalogus exhibitionis in Musée d'art moderne et d'art contemporain, Nice, habitae, 28 Aprilis—4 Septembris, 2000, et Museo Pecci, Prato, 23 Septemberis 2000 – 10 Ianuarii 2001. Novi Eboraci: Delano Greenidge Editions, 2000. ISBN 978-0-929445-08-3.
* Potter, Keith. [[2000]]. ''Four Musical Minimalists: La Monte Young, Terry Riley, Steve Reich, Philip Glass.'' Music in the Twentieth Century series. Cantabrigiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 0-521-48250-X.
* Potter, Keith. [[2001]]. Minimalism. ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians.'' Ed. 2a, ed. Stanley Sadie et John Tyrrell. Londinii: Macmillan Publishers; Novi Eboraci: Grove's Dictionaries of Music.
* Rose, Barbara. [[1965]]. ABC Art. ''Art in America'' 53(5):57–69.
* Schönberger, Elmer. [[2001]]. Andriessen: (4) Louis Andriessen. ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians.'' Ed. 2a, ed. Stanley Sadie et John Tyrrell. Londinii: Macmillan Publishers; Novi Eboraci: Grove's Dictionaries of Music.
* Schwarz, K. Robert. [[1996]]. ''Minimalists.'' 20th Century Composers Series. Londinii: Phaidon. ISBN 0-7148-3381-9.
* Strickland, Edward. [[1993]]. ''Minimalism: Origins.'' Bloomington: Indiana University Press. ISBN 0-253-35499-4 (cloth); ISBN 0-253-21388-6 (pbk). Impressio emendata et aliquantulum retractata, 2000. Capitulum T, pp. 241–56, Strickland 1997 impressum.
* Strickland, Edward. [[1997]]. Minimalism: T (1992). In ''Writings on Glass: Essays, Interviews, Criticism,'' ed. Richard Kostelanetz et Robert Flemming, 113–130. Berkeleiae et Angelopoli: University of California Press; Novi Eboraci: Schirmer Books. ISBN 0-520-21491-9. Capitulum ex Strickland 1993 retractatum.
* Sweeney-Turner, Steve. [[1995]]. Weariness and Slackening in the Miserably Proliferating Field of Posts. ''Musical Times'' 136(1833, November): 599–601.
* Warburton, Dan. [[1988]]. A Working Terminology for Minimal Music. ''Intégral'' 2: 135–159.
== Nexus externi ==
* [http://artofthestates.org/cgi-bin/genresearch.pl?genre=minimalist Opera minima a compositoribus Americanis facta, inter quae exempla auditoris,] artofthestates.org
* [https://web.archive.org/web/20060211134326/http://arted.osu.edu/160/11_MinimalMusic.php Art and Music Since 1945: Introduction to Minimal Music,] arted.osu.edu (Pars Educationis Artis, [[Universitas Civitatis Ohiensis]])
* [[Kyle Gann|Gann, Kyle]], [https://web.archive.org/web/20110804213027/http://www.newmusicbox.org/page.nmbx?id=31tp00 Minimal Music, Maximal Impact,] www.newmusicbox.org, cum indice minimalistarum primarum
<!--PRO TEM; M. minima is rightly a subclass of it-->
<!--PRO TEM; M. minima is rightly a subclass of it-->
[[Categoria:Musica classica]]
[[Categoria:Genera musica]]
<!--PRO TEM; vide supra-->
{{Myrias|Ars}}
58ky8874ep30tt52qe3mpls7u0z5hab
3981601
3981599
2026-08-16T08:36:49Z
Grufo
64423
Paginam redintegravi
3981601
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Infobox music genre
| name = Musica minima
| color = black
| bgcolor = silver
| stylistic_origins= [[Musica experimentalis]], [[musica duodecim tonorum]], [[serialismus]], [[musica processualis]], [[Indian classical music]]
| cultural_origins = [[Civitates Foederatae]]
| instruments = [[Piano]], [[orchestra]], [[Percussion instrument|tuned percussion]], [[electronic musical instrument]]s, electronic postproduction equipment
| popularity = Minima
| derivatives = [[Postminimalismus]], [[totalismus]]
| subgenrelist =
| subgenres =
| fusiongenres =
| regional_scenes =
| local_scenes =
| other_topics =
}}-->
{{res|Musica minimalistica}} est [[genus (ars)|genus]] [[musica]]e cum [[aesthetica|aestheticis]] [[compositor]]um [[La Monte Young]], [[Terry Riley]], [[Stephanus Reich|Stephani Reich]], et [[Philippus Glass|Philippi Glass]] conatibus in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] consociatus.<ref>Mertens (1983: 11)</ref><ref>Michael Nyman, praefatio libri Mertensiani modum appellat "so called minimal music" (ibid, p. 8).</ref><ref>"The term 'minimal music' is generally used to describe a style of music that developed in America in the late 1960s and 1970s; and that was initially connected with the composers La Monte Young, Terry Riley, Steve Reich, and Philip Glass." L. Sitsky, ''Music of the twentieth-century avant-garde: a biocritical sourcebook'' (Westport, Connecticutae: Greenwood Press, 2002), 361.</ref><ref name="young2000">[[La Monte Young|Young, La Monte]], [http://www.google.com/search?q=cache:www.melafoundation.org/theatre.pdf "Notes on The Theatre of Eternal Music and ''The Tortoise, His Dreams and Journeys''"] (original [http://www.melafoundation.org/theatre.pdf PDF file]), 2000, Mela Foundation, http://www.melafoundation.org.</ref> Hic modus musicae in [[musica downtown|scaena ''downtown'']] [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] [[decennium 197|decennio 197]] ortus est, et primum considerabatur genus [[musica experimentalis|musicae experimentalis]] New York Hypnotic School ('Schola Hypnotica Novi Eboraci') appellatum.<ref>Kostelanetz et Flemming 1997: 114–116.</ref> Inter praestantes generis proprietates sunt [[consonantia et dissonantia|harmonia consonans]], pulsus constans (si non ''[[pedale]]''<!--?drone--> immobile), stasis vel transformatio per graduus<!--gradual-->, et saepe iteratio [[phrasis (musica)|phrasium]] musicarum vel unitatum minorum, sicut [[figura (musica)|figurae]], [[motif (musica)|''motifs'']], et [[cellula (musica)|cellulae]]. Genus multas proprietates potest comprehendere sicut processus additi<!--additive--> et permutatio phasium.<!--phase shifting--> Compositiones minimae quae rationibus processualibus<!--process techniques--> habent,<!--rely on--> regulas rigide sequentes, usitate [[vocabulum|vocabulis]] describuntur ''[[musica processualis]].''
A [[decennium 197|decennio 197]] ineunte in adflicta scaena subterranea in spatiis "alternis"<!--alternative--> [[Franciscopolis|Franciscopoli]] cenaculisque<!--lofts--> Novi Eboraci, [[minimalismus]] factus est genus musicum experimentale populo gratissimum [[saeculum 20|saeculi 20]] exeunte. Motus primum nonnullos denos{{dubsig}} compositorum implicavit, sed solum [[quinque]] (Young, Riley, [[Stephanus Reich]], [[Philippus Glass]], et deinde [[Ioannes Adams (compositor)|Ioannes Adams]]) emersunt ut cum musica minima Civitatum Foederatarum aperte fierent. In [[Europa]], musica [[Ludocivucus Andriessen|Ludovici Andriessen]], [[Carolus Goeyvaerts|Caroli Goeyvaerts]], [[Michael Nyman|Michaelis Nyman]], [[Gavin Bryars]], [[Stephanus Martland|Stephani Martland]], [[Henricus Górecki|Henrici Górecki]], [[Arvo Pärt]], et [[Ioannes Kenneth Tavener|Ioannis Tavener]] proprietates minimalistas exhibet.
Incertum est ubi locutio ''musica minima'' ortum esset. [[Stephanus Reich]] subiecit id Michaeli Nyman adsignari potesse—consilium quod [[duo]] eruditi, Ionathan Bernard et Dan Warburton, in eorum scriptis fecerunt. [[Philippus Glass]] credit [[Thomas Johnson (compositor)|Thomam Johnson]] locutionem excogitasse.<ref>Kostelanetz et Flemming 1997: 114.</ref><ref name="Bernard 1993: 87 et 126">Bernard 1993: 87 et 126.</ref><ref>Warburton 1988: 141.</ref><!--PLUS IN EN:-->
{{NexInt}}
* [[Minimalismus]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Musica assidua||en|qid=Q1443395}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Musica minimalistica cum burdonibus||en|qid=Q650316}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ostinato||en|qid=Q216745}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Musica processualis||en|qid=Q3512282}}
* [[Burdo (musica)]]
* [[Musicologia]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Postminimalismus||en|qid=Q2394116}}
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
== Bibliographia ==
* Bernard, Jonathan W. [[1993]]. The Minimalist Aesthetic in the Plastic Arts and in Music. ''Perspectives of New Music'' 31(1):86–132.
* Bernard, Jonathan W. [[2003]]. Minimalism, Postminimalism, and the Resurgence of Tonality in Recent American Music. ''American Music'' 21(1:112–133.
* Cope, David. [[1997]]. ''Techniques of the Contemporary Composer.'' Novi Eboraci: Schirmer Books. ISBN 0-02-864737-8.
* Fink, Robert. [[2005]]. ''Repeating Ourselves: American Minimal Music as Cultural Practice''. Berkeleiae: University of California Press. ISBN 0-520-24036-7 (cloth). ISBN 0-520-24550-4 (pbk).
* [[Kyle Gann|Gann, Kyle]]. [[1987]]. "Let X = X: Minimalism vs. Serialism." ''Village Voice'' (24 Februarii): 76.
* Gann, Kyle. [[1997]]. ''American Music in the Twentieth Century.'' Novi Eboraci: Schirmer. ISBN 0-02-864655-X.
* Gann, Kyle. [[2001]]. [https://web.archive.org/web/20110604040811/http://www.newmusicbox.org/article.nmbx?id=1536 Minimal Music, Maximal Impact: Minimalism's Immediate Legacy: Postminimalism]. ''New Music Box: The Web Magazine from the American Music Center'' (November 1).
* Gann, Kyle. [[2006]]. ''Music Downtown: Writings from the Village Voice.'' Berkeleiae: University of California Press. ISBN 0-520-22982-7.
* Garland, Peter, et La Monte Young. [[2001]]. "Jennings, Terry". ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians,'' ed. Stanley Sadie et John Tyrrell. Londinii: Macmillan.
* Gotte, Ulli. [[2000]]. Minimal Music: Geschichte, Asthetik, Umfeld. ''Taschenbucher zur Musikwissenschaft'' 138. Wilhelmshaven: Noetzel. ISBN 3-7959-0777-2.
* Johnson, Timothy A. [[1994]]. "Minimalism: Aesthetic, Style, or Technique?" ''Musical Quarterly'' 78(4):742–773.
* Johnson, Tom. [[1989]]. ''The Voice of New Music: New York City 1972-1982 – A Collection of Articles Originally Published by the Village Voice.'' Eindhoven, Nederlandiae: Het Apollohuis. ISBN 90-71638-09-X.
* Kostelanetz, Richard, et R. Flemming. 1997. ''Writings on Glass: Essays, Interviews, Criticism''. Berkeleiae et Angelopoli: University of California Press; Novi Eboraci: Schirmer Books.
* Linke, Ulrich. [[1997]]. ''Minimal Music: Dimensionen eines Begriffs''. Folkwang-Texte, 13. [[Assindia]]e: Die blaue Eule. ISBN 3-89206-811-9.
* Lovisa, Fabian R. [[1996]]. ''Minimal-music: Entwicklung, Komponisten, Werke.'' Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.
* MacDonald, Ian. [[2003]]. "The People's Music". Londinii: Pimlico Publishing. ISBN 1-84413-093-2.
* Mertens, Wim. [[1983]]. ''American Minimal Music: La Monte Young, Terry Riley, Steve Reich, Philip Glass.'' Liber conversus a J. Hautekiet; praefatio Michael Nyman. Londinii: Kahn & Averill; Novi Eboraci: Alexander Broude. ISBN 0-900707-76-3
* [[Leonardus B. Meyer|Meyer, Leonard B]]. [[1994]]. ''Music, the Arts, and Ideas: Patterns and Predictions in Twentieth-Century Culture.'' Ed. 2a. Sicagi et Londiniin: University of Chicago Press. ISBN 0-226-52143-5.
* [[Michael Nyman|Nyman, Michael]]. 1968. Minimal Music. ''The Spectator'' 221(7320), 11 Octobris: 518–519.
* Nyman, Michael. [[1974]]. ''Experimental Music: Cage and Beyond.'' Londinii: Studio Vista ISBN 0-289-70182-1; reimpressus 1999, Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-65383-5.
* Perlein, Gilbert, et Bruno Corà (eds). [[2000]]. ''Yves Klein: Long Live the Immaterial!'' Catalogus exhibitionis in Musée d'art moderne et d'art contemporain, Nice, habitae, 28 Aprilis—4 Septembris, 2000, et Museo Pecci, Prato, 23 Septemberis 2000 – 10 Ianuarii 2001. Novi Eboraci: Delano Greenidge Editions, 2000. ISBN 978-0-929445-08-3.
* Potter, Keith. [[2000]]. ''Four Musical Minimalists: La Monte Young, Terry Riley, Steve Reich, Philip Glass.'' Music in the Twentieth Century series. Cantabrigiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press. ISBN 0-521-48250-X.
* Potter, Keith. [[2001]]. Minimalism. ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians.'' Ed. 2a, ed. Stanley Sadie et John Tyrrell. Londinii: Macmillan Publishers; Novi Eboraci: Grove's Dictionaries of Music.
* Rose, Barbara. [[1965]]. ABC Art. ''Art in America'' 53(5):57–69.
* Schönberger, Elmer. [[2001]]. Andriessen: (4) Louis Andriessen. ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians.'' Ed. 2a, ed. Stanley Sadie et John Tyrrell. Londinii: Macmillan Publishers; Novi Eboraci: Grove's Dictionaries of Music.
* Schwarz, K. Robert. [[1996]]. ''Minimalists.'' 20th Century Composers Series. Londinii: Phaidon. ISBN 0-7148-3381-9.
* Strickland, Edward. [[1993]]. ''Minimalism: Origins.'' Bloomington: Indiana University Press. ISBN 0-253-35499-4 (cloth); ISBN 0-253-21388-6 (pbk). Impressio emendata et aliquantulum retractata, 2000. Capitulum T, pp. 241–56, Strickland 1997 impressum.
* Strickland, Edward. [[1997]]. Minimalism: T (1992). In ''Writings on Glass: Essays, Interviews, Criticism,'' ed. Richard Kostelanetz et Robert Flemming, 113–130. Berkeleiae et Angelopoli: University of California Press; Novi Eboraci: Schirmer Books. ISBN 0-520-21491-9. Capitulum ex Strickland 1993 retractatum.
* Sweeney-Turner, Steve. [[1995]]. Weariness and Slackening in the Miserably Proliferating Field of Posts. ''Musical Times'' 136(1833, November): 599–601.
* Warburton, Dan. [[1988]]. A Working Terminology for Minimal Music. ''Intégral'' 2: 135–159.
== Nexus externi ==
* [http://artofthestates.org/cgi-bin/genresearch.pl?genre=minimalist Opera minima a compositoribus Americanis facta, inter quae exempla auditoris,] artofthestates.org
* [https://web.archive.org/web/20060211134326/http://arted.osu.edu/160/11_MinimalMusic.php Art and Music Since 1945: Introduction to Minimal Music,] arted.osu.edu (Pars Educationis Artis, [[Universitas Civitatis Ohiensis]])
* [[Kyle Gann|Gann, Kyle]], [https://web.archive.org/web/20110804213027/http://www.newmusicbox.org/page.nmbx?id=31tp00 Minimal Music, Maximal Impact,] www.newmusicbox.org, cum indice minimalistarum primarum
<!--PRO TEM; M. minima is rightly a subclass of it-->
<!--PRO TEM; M. minima is rightly a subclass of it-->
[[Categoria:Musica classica]]
[[Categoria:Genera musica]]
<!--PRO TEM; vide supra-->
{{Myrias|Ars}}
tlv7evh13ruhzljnuxlxpbhi47b1iz5
Circulus Holtisminnensis
0
166033
3981459
3981110
2026-08-15T21:07:29Z
Cyprianus Marcus
66550
3981459
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Circulus Holtisminnensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Holzminden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Holzminden''; [[Saxonice]] ''Landkreis Holtsminne''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[12 Octobris]] [[1832]] a [[Gulielmus (Dux Brunsvici)|Gulielmo]] duce [[Ducatus Brunsvici|Brunsvici]] conditus est. Caput circuli urbs [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> est.
== Historia ==
Circulus primo ad Ducatum, deinde ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinebat. A die [[1 Novembris]] [[1941]] circulus Holtisminnensis pars provinciae Hannoverae [[Borussia]]e erat. Anno [[1945]] ad terram Hannoveram, ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Hodie disputatur, an circulus cum finitimo [[Circulus terrae Northemiensis|Circulo Northemiensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Northemiensis" -Theodisce ''Landkreis Northeim'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Northemiensis-e" ad urbem [[Northemium]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> coniungendus sit.
== Communia circuli ==
[[Fasciculus:Municipalities in HOL.svg|300px|right|Communia in circulo Holtisminnensi.]]
Circulus Holtisminnensis 32 communia habet, quae maxima parte ad "communia generalia" (Theodisce "Samtgemeinden") coniuncta sunt. Haec sunt:
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'') oppidum (8142 incolae)
* [[Holtisminni]] urbs, caput circuli (19.939)
* [[Bevernense Castrum (commune generale)|Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern''), commune generale (6056)
** [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'') (3946)
** [[Golmbach]] (979)
** [[Holenberg]] (440)
** [[Negenborn]] (691)
* [[Bodonis Insula-Collis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref><ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder-Polle''), commune generale (15.375)
** [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'') urbs (5546)
** [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'') (718)
** [[Halle (Holtisminni)|Halle]] (1590)
** [[Hehlen]] (1912)
** [[Heinsen]] (861)
** [[Heyen]] (482)
** [[Kirchbrak]] (1089)
** [[Ottenstein]] (1189)
** [[Pegestorf]] (428)
** [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') oppidum (1102)
** [[Vahlbruch]] (458)
* [[Boffeshusium (commune generale)|Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen''), commune generale (7042)
** [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (2701)
** [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> ([[Theodisce]] ''Derental'') (671)
** [[Fürstenberg]] (1167)
** [[Lauenförde]] (2503)
* [[Eschershausen-Stadtoldendorf]], commune generale (15.375)
** [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'') (391)
** [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') (1511)
** [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') (812)
** [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (996)
** [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen''), urbs (3415)
** [[Heinade]] (920)
** [[Holzen]] (629)
** [[Lenne]] (673)
** [[Lüerdissen]] (448)
** [[Stadtoldendorf]] (5457)
** [[Wangelnstedt]] (617)
Praeterea sunt loca quaedam, quae ad nullum commune pertinent. Quae omnia hominibus deserta sunt:
* Boffeshusium<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (23,40 km²)
* Eimen (12,91 km²)
* Eschershausen (4,92 km²)
* Grünenplan (22,71 km²)
* [[Holtisminni]] (15,01 km²)
* Merxhausen (22,50 km²)
* Wenzen (15,84 km²)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
{{geo-stipula}}
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Holtisminni]]
[[Categoria:Constituta 1832]]
l7utc6oz23cup5v3e6rcp91j14qv7nf
3981482
3981459
2026-08-15T21:49:59Z
Cyprianus Marcus
66550
3981482
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Circulus Holtisminnensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Holzminden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Holzminden''; [[Saxonice]] ''Landkreis Holtsminne''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[12 Octobris]] [[1832]] a [[Gulielmus (Dux Brunsvici)|Gulielmo]] duce [[Ducatus Brunsvici|Brunsvici]] conditus est. Caput circuli urbs [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> est.
== Historia ==
Circulus primo ad Ducatum, deinde ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinebat. A die [[1 Novembris]] [[1941]] circulus Holtisminnensis pars provinciae Hannoverae [[Borussia]]e erat. Anno [[1945]] ad terram Hannoveram, ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Hodie disputatur, an circulus cum finitimo [[Circulus terrae Northemiensis|Circulo Northemiensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Northemiensis" -Theodisce ''Landkreis Northeim'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Northemiensis-e" ad urbem [[Northemium]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> coniungendus sit.
== Communia circuli ==
[[Fasciculus:Municipalities in HOL.svg|300px|right|Communia in circulo Holtisminnensi.]]
Circulus Holtisminnensis 32 communia habet, quae maxima parte ad "communia generalia" (Theodisce "Samtgemeinden") coniuncta sunt. Haec sunt:
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'') oppidum (8142 incolae)
* [[Holtisminni]] urbs, caput circuli (19.939)
* [[Bevernense Castrum (commune generale)|Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern''), commune generale (6056)
** [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'') (3946)
** [[Golmbach]] (979)
** [[Holenberg]] (440)
** [[Negenborn]] (691)
* [[Bodonis Insula-Collis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref><ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder-Polle''), commune generale (15.375)
** [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'') urbs (5546)
** [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'') (718)
** [[Halle (Holtisminni)|Halle]] (1590)
** [[Hehlen]] (1912)
** [[Heinsen]] (861)
** [[Heyen]] (482)
** [[Kirchbrak]] (1089)
** [[Ottenstein]] (1189)
** [[Pegestorf]] (428)
** [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') oppidum (1102)
** [[Vahlbruch]] (458)
* [[Boffeshusium (commune generale)|Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen''), commune generale (7042)
** [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (2701)
** [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> ([[Theodisce]] ''Derental'') (671)
** [[Fürstenberg]] (1167)
** [[Lauenförde]] (2503)
* [[Eschershusa-Aldendorpevilla]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf''), commune generale (15.375)
** [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'') (391)
** [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') (1511)
** [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') (812)
** [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (996)
** [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen''), urbs (3415)
** [[Heinade]] (920)
** [[Holzen]] (629)
** [[Lenne]] (673)
** [[Lüerdissen]] (448)
** [[Stadtoldendorf]] (5457)
** [[Wangelnstedt]] (617)
Praeterea sunt loca quaedam, quae ad nullum commune pertinent. Quae omnia hominibus deserta sunt:
* Boffeshusium<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (23,40 km²)
* Eimen (12,91 km²)
* Eschershausen (4,92 km²)
* Grünenplan (22,71 km²)
* [[Holtisminni]] (15,01 km²)
* Merxhausen (22,50 km²)
* Wenzen (15,84 km²)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
{{geo-stipula}}
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Holtisminni]]
[[Categoria:Constituta 1832]]
nto02tol2o6j2hdpymf34nreooi7h6w
3981492
3981482
2026-08-15T22:04:26Z
Cyprianus Marcus
66550
3981492
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Circulus Holtisminnensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Holzminden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Holzminden''; [[Saxonice]] ''Landkreis Holtsminne''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[12 Octobris]] [[1832]] a [[Gulielmus (Dux Brunsvici)|Gulielmo]] duce [[Ducatus Brunsvici|Brunsvici]] conditus est. Caput circuli urbs [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> est.
== Historia ==
Circulus primo ad Ducatum, deinde ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinebat. A die [[1 Novembris]] [[1941]] circulus Holtisminnensis pars provinciae Hannoverae [[Borussia]]e erat. Anno [[1945]] ad terram Hannoveram, ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Hodie disputatur, an circulus cum finitimo [[Circulus terrae Northemiensis|Circulo Northemiensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Northemiensis" -Theodisce ''Landkreis Northeim'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Northemiensis-e" ad urbem [[Northemium]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> coniungendus sit.
== Communia circuli ==
[[Fasciculus:Municipalities in HOL.svg|300px|right|Communia in circulo Holtisminnensi.]]
Circulus Holtisminnensis 32 communia habet, quae maxima parte ad "communia generalia" (Theodisce "Samtgemeinden") coniuncta sunt. Haec sunt:
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'') oppidum (8142 incolae)
* [[Holtisminni]] urbs, caput circuli (19.939)
* [[Bevernense Castrum (commune generale)|Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern''), commune generale (6056)
** [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'') (3946)
** [[Golmbach]] (979)
** [[Holenberg]] (440)
** [[Negenborn]] (691)
* [[Bodonis Insula-Collis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref><ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder-Polle''), commune generale (15.375)
** [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'') urbs (5546)
** [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'') (718)
** [[Halle (Holtisminni)|Halle]] (1590)
** [[Hehlen]] (1912)
** [[Heinsen]] (861)
** [[Heyen]] (482)
** [[Kirchbrak]] (1089)
** [[Ottenstein]] (1189)
** [[Pegestorf]] (428)
** [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') oppidum (1102)
** [[Vahlbruch]] (458)
* [[Boffeshusium (commune generale)|Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen''), commune generale (7042)
** [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (2701)
** [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> ([[Theodisce]] ''Derental'') (671)
** [[Fürstenberg]] (1167)
** [[Lauenförde]] (2503)
* [[Eschershusa-Aldendorpevilla]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf''), commune generale (15.375)
** [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') urbs (5457)
** [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'') (391)
** [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') (1511)
** [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') (812)
** [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (996)
** [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen''), urbs (3415)
** [[Heinade]] (920)
** [[Holzen]] (629)
** [[Lenne]] (673)
** [[Lüerdissen]] (448)
** [[Wangelnstedt]] (617)
Praeterea sunt loca quaedam, quae ad nullum commune pertinent. Quae omnia hominibus deserta sunt:
* Boffeshusium<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (23,40 km²)
* Eimen (12,91 km²)
* Eschershausen (4,92 km²)
* Grünenplan (22,71 km²)
* [[Holtisminni]] (15,01 km²)
* Merxhausen (22,50 km²)
* Wenzen (15,84 km²)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
{{geo-stipula}}
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Holtisminni]]
[[Categoria:Constituta 1832]]
h5obkm79na2e3rylnhwtgiziddp6jm5
3981499
3981492
2026-08-15T22:18:51Z
Cyprianus Marcus
66550
3981499
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Circulus Holtisminnensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Holzminden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Holzminden''; [[Saxonice]] ''Landkreis Holtsminne''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], die [[12 Octobris]] [[1832]] a [[Gulielmus (Dux Brunsvici)|Gulielmo]] duce [[Ducatus Brunsvici|Brunsvici]] conditus est. Caput circuli urbs [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> est.
== Historia ==
Circulus primo ad Ducatum, deinde ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinebat. A die [[1 Novembris]] [[1941]] circulus Holtisminnensis pars provinciae Hannoverae [[Borussia]]e erat. Anno [[1945]] ad terram Hannoveram, ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Hodie disputatur, an circulus cum finitimo [[Circulus terrae Northemiensis|Circulo Northemiensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Northemiensis" -Theodisce ''Landkreis Northeim'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Northemiensis-e" ad urbem [[Northemium]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> coniungendus sit.
== Communia circuli ==
[[Fasciculus:Municipalities in HOL.svg|300px|right|Communia in circulo Holtisminnensi.]]
Circulus Holtisminnensis 32 communia habet, quae maxima parte ad "communia generalia" (Theodisce "Samtgemeinden") coniuncta sunt. Haec sunt:
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'') oppidum (8142 incolae)
* [[Holtisminni]] urbs, caput circuli (19.939)
* [[Bevernense Castrum (commune generale)|Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern''), commune generale (6056)
** [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'') (3946)
** [[Golmbach]] (979)
** [[Holenberg]] (440)
** [[Negenborn]] (691)
* [[Bodonis Insula-Collis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref><ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder-Polle''), commune generale (15.375)
** [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'') urbs (5546)
** [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'') (718)
** [[Halle (Holtisminni)|Halle]] (1590)
** [[Hehlen]] (1912)
** [[Heinsen]] (861)
** [[Heyen]] (482)
** [[Kirchbrak]] (1089)
** [[Ottenstein]] (1189)
** [[Pegestorf]] (428)
** [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'') oppidum (1102)
** [[Vahlbruch]] (458)
* [[Boffeshusium (commune generale)|Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen''), commune generale (7042)
** [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (2701)
** [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> ([[Theodisce]] ''Derental'') (671)
** [[Fürstenberg]] (1167)
** [[Lauenförde]] (2503)
* [[Eschershusa-Aldendorpevilla]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf''), commune generale (15.375)
** [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') urbs (5457)
** [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'') (391)
** [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') (1511)
** [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') (812)
** [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (996)
** [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen''), urbs (3415)
** [[Heinade]] (920)
** [[Holzen]] (629)
** [[Lenne]] (673)
** [[Lüerdissen]] (448)
** [[Wangelnstedt]] (617)
Praeterea sunt loca quaedam, quae ad nullum commune pertinent. Quae omnia hominibus deserta sunt:
* Boffeshusium<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'') (23,40 km²)
* Eima<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (12,91 km²)
* Eschershusa<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'') (4,92 km²)
* Grünenplan (22,71 km²)
* [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'') (15,01 km²)
* Merxhausen (22,50 km²)
* Wenzen (15,84 km²)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
{{geo-stipula}}
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris|Holtisminni]]
[[Categoria:Constituta 1832]]
digfvfe78s33xe0slvauv5qthanjbbj
Virgo consecrata
0
167156
3981562
3865060
2026-08-16T01:21:36Z
Cyprianus Marcus
66550
3981562
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Painting of Ste Genevieve in the Church of Ste Genevieve in Ste Genevieve MO.jpg|thumb|''Consecratio [[Genovefa Parisiensis|Genovefae Parisiensis]].'' Imago in ecclesia Sanctae Genovefae in [[Missuria]], 1821.]]
'''Virgo consecrata''' in [[Ecclesia Catholica|Catholica Ecclesia]] est femina, quae ab [[episcopus|episcopo]] dioecesis suae [[Christus|Christo]] consecrata et ita Christi sponsa facta publice se vitam virginalem, pauperem, et oboedientem victuram esse profitetur. Aut in [[monasterium|monasterio]] una cum [[religiosus|religiosis]], aut sola in mundo vivere potest, ubi quamlibet [[ars|artem]] exercet, ut victum quaerat. Accipit autem, dum consecrata est, [[velum]], [[lumen]], [[annulum]], et [[Divinum Officium|librum Liturgiae Horarum]].
== Historia ==
Secundum traditionem catholicam in [[evangelium|evangeliis]] sunt [[consilia Evangelica]], quae obligant eos, qui ad vitam consecratam vocati sunt, inter quae consilium [[Christus|Christi]] ad adolescentem divitem: "Si vis perfectus esse, vade, vende, quae habes, et da pauperibus ... et veni, sequere me" ([[Evangelium secundum Matthaeum|Mt]] 19,21) et verba: "Non omnes capiunt verbum istud, sed quibus datum est. Sunt enim eunuchi, qui de matris utero sic nati sunt; et sunt eunuchi qui seipsos castraverunt propter regnum caelorum. Qui potest capere capiat" (Mt 19,12).
Cum homines haec verba sequenda conati sint, mox variae formae [[monachus|monachesimi]] vitaeque [[monasterium|monasticae]] creverunt, alii autem, imprimis feminae, in mundo vel in familia [[vita consecrata|vitam consecratam]] vivere voluerunt. [[Hagiographia]] Christiana multas virgines [[martyr]]es novit, inter quas [[Agnes Romana|Agnetem Romanam]] et [[Lucia Syracusana|Luciam Syracusanam]]. In historia prima consecratio nota est [[Marcellina (Sancta)|Sanctae Marcellinae]] anno [[353]], ab [[Ambrosius|Ambrosio]] fratre in libro 'De Virginibus' memoriae tradita. Etiam [[Genovefa Parisiensis]] (fere [[422]] – fere [[512]]) virgo consecrata fuit. [[Medium aevum|Medio aevo]] ritus consecrationis in ordinibus monasticis supravixit, tum paulatim omissa est.
== Aevum modernum ==
Ritus consecrations virginum pro feminis, quae in mundo vivere volunt, anno [[1970]] a [[Paulus VI|Paulo VI papa]] restitutus est. In [[Litterae Apostolicae|Litteris Apostolicis]] nomine [[Vita consecrata (Litterae Apostolicae)|Vita consacrata]] [[Ioannes Paulus II]] anno [[1996]] loquitur de 'ordine virginum', cuius sodales ecclesiam ut sponsam Christi repraesentant: ''Vera est laetandi beneque sperandi causa quod iterum hodie efflorescere videtur antiquus virginum Ordo quem christianae communitates exinde a temporibus apostolicis testificantur. Ab Episcopo dioecesis consecratae, hae virgines peculiare cum Ecclesia vinculum suscipiunt cuius ministerio se dicant, quamquam in mundo remanent. Solae aut consociatae, singularem praebent eschatologicam Sponsae caelestis imaginem vitaeque venturae, cum denique amorem plenissime erga Christum sponsum vivet Ecclesia''.<ref>[https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/la/apost_exhortations/documents/hf_jp-ii_exh_25031996_vita-consecrata.html Vita Consecrata] 7-8.</ref>
[[Codex Iuris Canonici]] (Can. 604, 1-2) dicit: ''§ 1 Hisce vitae consecratae formis accedit ordo virginum quae, sanctum propositum emittentes Christum pressius sequendi, ab Episcopo dioecesano iuxte probatum ritum liturgicum Deo consecrantur, Christo Dei Filio mystice desponsantur et Ecclesiae servitio dedicantur. § 2 Ad suum propositum fidelius servandum et ad servitium Ecclesiae, proprio statui consonum, mutuo adiutorio perficiendum, virgines consociari possunt.''
Die [[4 Iulii]] anno [[2018]] [[Dicasterium pro Institutis vitae consecratae et Societatibus vitae Apostolicae]] instructionem nomine 'Ecclesiae Sponsae Imago' publicavit, quae est primum ecclesiae documentum ordinem virginum consecratarum prolixe explicans.<ref>[https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2018/07/04/180704d.html Ecclesiae Sponsae Imago] in situ Sanctae Sedis interretiali (Anglice).</ref>
Secundum numerationem anno [[2015]] a [[Sancta Sedes|Sancta Sede]] factam in toto orbe terrarum sunt fere 4000 virgines consecratae, quarum 67 centesimae in [[Europa]].<ref>Florence Motte, ''Studie zu gottgeweihten Jungfrauen'', Zenit, 3. Febr. 2016, visum die 3 Decembris anno 2020.</ref>
== Notae ==
<references/>
{{NexInt}}
* [[Caelibatus]]
== Si plus legere vis ==
* Pontificale Romanum ex decreto Sacrosancti Oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Pauli PP. II promulgatum. Ordo consecrationis Virginum. Editio typica. Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano 1978.
* Barbara Albrecht, ''Dimensionen christlicher Jungfräulichkeit'', Meitingen: Kyrios 1976, ISBN 3-7838-0138-9 (Theologie und Leben 31).
* Suso Mayer OSB, ''Braut des Königs. Jungfräulichkeit in Kloster und Welt und Jungfrauenweihe'', Beuron: Beuroner Kunstverlag 1956.
* Bernhard Sven Anuth, ''Gottgeweihte Jungfrauen nach Recht und Lehre der römisch-katholischen Kirche'', [[Assindia]]e: Ludgerus-Verlag 2009, ISBN 978-3-87497-268-0 (Münsterischer Kommentar zum Codex iuris canonici. Beiheft 54).
[[Categoria:Ecclesia Catholica]]
[[Categoria:Feminae]]
[[Categoria:Sacra supellex]]
ij99u0han4dcuxu08m3vc2r54v5flos
Eschershusa-Aldendorpevilla
0
169494
3981464
3981109
2026-08-15T21:31:24Z
Cyprianus Marcus
66550
3981464
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Eschershusa-Aldendorpevilla'''<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Die [[1 Ianuarii]] [[2011]] commune generale Eschershusa-Aldendorpevilla<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') constitutum est, cum Aldendorpevilla atque Eschershusa communia generalia coniuncta essent.
== Communia ad Eschershausen-Stadtoldendorf pertinentes ==
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'') (391 incolae)
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') (1511)
* [[Dielmissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') (812)
* [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (996)
* [[Eschershausen]], urbs (3415)
* [[Heinade]] (920)
* [[Holzen]] (629)
* [[Lenne]] (673)
* [[Lüerdissen]] (448)
* [[Stadtoldendorf]] (5457)
* [[Wangelnstedt]] (617)
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 2011]]
ikkno2o6kwiapv0bbkvgz7d7f30mxl6
3981465
3981464
2026-08-15T21:33:39Z
Cyprianus Marcus
66550
3981465
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Eschershusa-Aldendorpevilla'''<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Die [[1 Ianuarii]] [[2011]] commune generale Eschershusa-Aldendorpevilla<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') constitutum est, cum Aldendorpevilla atque Eschershusa communia generalia coniuncta essent.
== Communia ad Eschershausen-Stadtoldendorf pertinentes ==
* [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') urbs (5457)
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'') (391 incolae)
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') (1511)
* [[Dielmissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') (812)
* [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (996)
* [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen''), urbs (3415)
* [[Heinade]] (920)
* [[Holzen]] (629)
* [[Lenne]] (673)
* [[Lüerdissen]] (448)
* [[Wangelnstedt]] (617)
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 2011]]
2b6vtrywlcmjhusv1oyzzko3490ersj
3981466
3981465
2026-08-15T21:34:12Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Eschershausen-Stadtoldendorf]] ad [[Eschershusa-Aldendorpevilla]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981465
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Eschershusa-Aldendorpevilla'''<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Die [[1 Ianuarii]] [[2011]] commune generale Eschershusa-Aldendorpevilla<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') constitutum est, cum Aldendorpevilla atque Eschershusa communia generalia coniuncta essent.
== Communia ad Eschershausen-Stadtoldendorf pertinentes ==
* [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') urbs (5457)
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'') (391 incolae)
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') (1511)
* [[Dielmissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') (812)
* [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (996)
* [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen''), urbs (3415)
* [[Heinade]] (920)
* [[Holzen]] (629)
* [[Lenne]] (673)
* [[Lüerdissen]] (448)
* [[Wangelnstedt]] (617)
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 2011]]
2b6vtrywlcmjhusv1oyzzko3490ersj
3981483
3981466
2026-08-15T21:51:30Z
Cyprianus Marcus
66550
3981483
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Eschershusa-Aldendorpevilla'''<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Die [[1 Ianuarii]] [[2011]] commune generale Eschershusa-Aldendorpevilla<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') constitutum est, cum Aldendorpevilla atque Eschershusa communia generalia coniuncta essent.
== Communia ad Eschershusam-Aldendorpevillam pertinentes ==
* [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') urbs (5457)
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'') (391 incolae)
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') (1511)
* [[Dielmissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') (812)
* [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') (996)
* [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen''), urbs (3415)
* [[Heinade]] (920)
* [[Holzen]] (629)
* [[Lenne]] (673)
* [[Lüerdissen]] (448)
* [[Wangelnstedt]] (617)
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 2011]]
6oip1itz3u8wigj55z4na32msebu259
Aroldishusium
0
169525
3981478
3973738
2026-08-15T21:45:57Z
Cyprianus Marcus
66550
3981478
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Aroldishusium'''<ref>Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus, archidiaconatuis et pagis antiquis ubi de Aroldishusio agitur''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> seu '''Aroldessen'''<ref name="P">Philippi, F. (Ed.) (1895). ''Traditiones Corbeienses: Monimenta historica ac diplomata saeculi XII de bonis et donationibus in Aroldessen'' (Vol. I, p. 204). Monasterii: Typis Theissingianis.</ref> seu '''Aroldessenum'''<ref name="P"/> seu '''Arholzium'''<ref>Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica: De antiquis pagis, ditionibus, parochiis et iurisdictiones territorii Corbeiensis ubi de Arholzio agitur''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> (Theodisce et Saxonice ''Arholzen'') commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Aroldishusium verisimile inter annos 500 et 800 conditum est, primo inter annos [[891]] et [[1037]] nomine ''Adololdeshusen'' in actis descripta est. Die [[8 Maii]] [[1150]] primo certo diei nomine ''Odololdeshem'' in scriptis nominatum est. Annis [[1807]] ad usque [[1812]] ad [[Regnum Westphaliae]], deinde ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]] et post [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Anno [[1941]] una cum [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]] ad provinciam Hannovernam [[Borussia]]e transiit. A die [[1 Ianuarii]] [[1973]] Stadtoldendorf commune generale, ab initio anni [[2011]] ad [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusam-Aldendorpevillam]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') commune generale nuper conditum pertinet.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22605 Arholzen in pagina communis generalis Eschershausen-Stadtoldendorf (lingua Theodisca)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
2znnisex6ak5rd9hr3ej2kzkhvc6d1g
3981484
3981478
2026-08-15T21:53:43Z
Cyprianus Marcus
66550
3981484
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Aroldishusium'''<ref>Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus, archidiaconatuis et pagis antiquis ubi de Aroldishusio agitur''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> seu '''Aroldessen'''<ref name="P">Philippi, F. (Ed.) (1895). ''Traditiones Corbeienses: Monimenta historica ac diplomata saeculi XII de bonis et donationibus in Aroldessen'' (Vol. I, p. 204). Monasterii: Typis Theissingianis.</ref> seu '''Aroldessenum'''<ref name="P"/> seu '''Arholzium'''<ref>Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica: De antiquis pagis, ditionibus, parochiis et iurisdictiones territorii Corbeiensis ubi de Arholzio agitur''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> (Theodisce et Saxonice ''Arholzen'') commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Aroldishusium verisimile inter annos 500 et 800 conditum est, primo inter annos [[891]] et [[1037]] nomine ''Adololdeshusen'' in actis descripta est. Die [[8 Maii]] [[1150]] primo certo diei nomine ''Odololdeshem'' in scriptis nominatum est. Annis [[1807]] ad usque [[1812]] ad [[Regnum Westphaliae]], deinde ad [[Ducatus Brunsvici|Ducatum Brunsvici]] et post [[1918]] ad [[Res Publica Brunsvicum|Rem Publicam Brunsvicum]] pertinuit. Anno [[1941]] una cum [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]] ad provinciam Hannovernam [[Borussia]]e transiit. A die [[1 Ianuarii]] [[1973]] Aldendorpevilla<ref name="Orbis Latinus A-D"/> commune generale, ab initio anni [[2011]] ad [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusam-Aldendorpevillam]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') commune generale nuper conditum pertinet.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22605 Arholzen in pagina communis generalis Eschershusae-Aldendorpevillae (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
72gi80dgei22npt6dr07rtc0dbi3ra4
Dedenhusa
0
169568
3981480
3979811
2026-08-15T21:48:11Z
Cyprianus Marcus
66550
3981480
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Dedenhusa'''<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] situm. Ad commune Dedenhusam vici [[Brake (Dedenhusam)|Brake]]<ref name="Let">Letzner, J. (1596). ''Dasselische und Einbecker Chronica: Darinnen gründlich beschrieben wird der alten Herren von Dassel Herkommen, Geschlechte, Güter, Taten und Tode''. Paul Donat.</ref> (Theodisce ''Braak''), [[Dedenhusa (vicus)|Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen"/> (Theodisce ''Deensen''), [[Schiesshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Schießhaus''), atque [[Schorbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> (Theodisce ''Schorborn'') pertinent.
== Historia ==
Quando vicus Dedenhusa conditus esset, nescimus, anno [[1226]] nomine ''Dedenhusen''<ref name="Cas">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> primo in actis descriptus est. Anno [[1483]] gens de Campe in vico bellis [[Iohannes Hus|Hussorum]] deleto castellum aedificavit. Ad usque annum [[1970]] hic sedes familiae fuit. Ab anno [[1971]] Dedenhusia ad commune generale Stadtoldendorf pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
== Cives clari ==
* [[Ioachim Henricus Campe]] (1746 - 1818), praeceptor, diurnarius et editor
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de Dedenhusa in pagina communis generalis Eschershausen-Stadtoldendorf (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Deensen}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
0h86klmoc6n9tode236l2fq9m9gs4nd
3981481
3981480
2026-08-15T21:48:59Z
Cyprianus Marcus
66550
3981481
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Dedenhusa'''<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] situm. Ad commune Dedenhusam vici [[Brake (Dedenhusam)|Brake]]<ref name="Let">Letzner, J. (1596). ''Dasselische und Einbecker Chronica: Darinnen gründlich beschrieben wird der alten Herren von Dassel Herkommen, Geschlechte, Güter, Taten und Tode''. Paul Donat.</ref> (Theodisce ''Braak''), [[Dedenhusa (vicus)|Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen"/> (Theodisce ''Deensen''), [[Schiesshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Schießhaus''), atque [[Schorbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> (Theodisce ''Schorborn'') pertinent.
== Historia ==
Quando vicus Dedenhusa conditus esset, nescimus, anno [[1226]] nomine ''Dedenhusen''<ref name="Cas">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> primo in actis descriptus est. Anno [[1483]] gens de Campe in vico bellis [[Iohannes Hus|Hussorum]] deleto castellum aedificavit. Ad usque annum [[1970]] hic sedes familiae fuit. Ab anno [[1971]] Dedenhusia ad commune generale Stadtoldendorf pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
== Cives clari ==
* [[Ioachim Henricus Campe]] (1746 - 1818), praeceptor, diurnarius et editor
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de Dedenhusa in pagina communis generalis Eschershusae-Aldendorpevillae (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Deensen}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
ojuavt7mqaayz6lpuzkqi11455fyy5w
3981490
3981481
2026-08-15T22:01:17Z
Cyprianus Marcus
66550
3981490
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Dedenhusa'''<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] situm. Ad commune Dedenhusam vici [[Brake (Dedenhusam)|Brake]]<ref name="Let">Letzner, J. (1596). ''Dasselische und Einbecker Chronica: Darinnen gründlich beschrieben wird der alten Herren von Dassel Herkommen, Geschlechte, Güter, Taten und Tode''. Paul Donat.</ref> (Theodisce ''Braak''), [[Dedenhusa (vicus)|Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen"/> (Theodisce ''Deensen''), [[Schiesshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Schießhaus''), atque [[Schorbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> (Theodisce ''Schorborn'') pertinent.
== Historia ==
Quando vicus Dedenhusa conditus esset, nescimus, anno [[1226]] nomine ''Dedenhusen''<ref name="Cas">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> primo in actis descriptus est. Anno [[1483]] gens de Campe in vico bellis [[Iohannes Hus|Hussorum]] deleto castellum aedificavit. Ad usque annum [[1970]] hic sedes familiae fuit. Ab anno [[1971]] Dedenhusia ad commune generale Aldendorpevilla<ref name="Orbis Latinus A-D"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
== Cives clari ==
* [[Ioachim Henricus Campe]] (1746 - 1818), praeceptor, diurnarius et editor
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de Dedenhusa in pagina communis generalis Eschershusae-Aldendorpevillae (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Deensen}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
927n3aoi8hb8ww5f6pt3s5ba4pkseny
3981500
3981490
2026-08-15T22:19:58Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Historia */
3981500
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Dedenhusa'''<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] situm. Ad commune Dedenhusam vici [[Brake (Dedenhusam)|Brake]]<ref name="Let">Letzner, J. (1596). ''Dasselische und Einbecker Chronica: Darinnen gründlich beschrieben wird der alten Herren von Dassel Herkommen, Geschlechte, Güter, Taten und Tode''. Paul Donat.</ref> (Theodisce ''Braak''), [[Dedenhusa (vicus)|Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen"/> (Theodisce ''Deensen''), [[Schiesshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Schießhaus''), atque [[Schorbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> (Theodisce ''Schorborn'') pertinent.
== Historia ==
Quando vicus Dedenhusa conditus esset, nescimus, anno [[1226]] nomine ''Dedenhusen''<ref name="Cas">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> primo in actis descriptus est. Anno [[1483]] gens de Campe in vico bellis [[Iohannes Hus|Hussorum]] deleto castellum aedificavit. Ad usque annum [[1970]] hic sedes familiae fuit. Ab anno [[1971]] Dedenhusia ad commune generale Aldendorpevillam<ref name="Orbis Latinus A-D"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
== Cives clari ==
* [[Ioachim Henricus Campe]] (1746 - 1818), praeceptor, diurnarius et editor
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de Dedenhusa in pagina communis generalis Eschershusae-Aldendorpevillae (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Deensen}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
m305aqfvpbni8htk8k9vs9ymj1qb9yw
Dielmissa
0
169569
3981477
3980221
2026-08-15T21:44:41Z
Cyprianus Marcus
66550
3981477
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Dielmissen.jpg|thumb|left|Dielmissa anno 2004.]]
'''Dielmissa'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Quando vicus Dielmissa conditus sit, nescimus, die [[23 Augusti]] [[1151]] nomine ''Thiedelmissen'' primo in actis descriptus est. Anno [[1483]] gens de Campe in vico bellis [[Iohannes Hus|Hussorum]] deleto castellum aedificavit. Ad annum [[1918]] pars [[Ducatus Brunsvici|Ducatus]], ad usque annum [[1941]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] fuit. Tum una cum toto circulo Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Dielmissa ad commune generale Eschershausen pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22606 Dielmissa in pagina communis generalis Eschershausen-Stadtoldendorf (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
sk0uyjdv1sdr5cn1iq9xn9mz8vvwf6i
3981489
3981477
2026-08-15T22:00:12Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Nexus externi */
3981489
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Dielmissen.jpg|thumb|left|Dielmissa anno 2004.]]
'''Dielmissa'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Quando vicus Dielmissa conditus sit, nescimus, die [[23 Augusti]] [[1151]] nomine ''Thiedelmissen'' primo in actis descriptus est. Anno [[1483]] gens de Campe in vico bellis [[Iohannes Hus|Hussorum]] deleto castellum aedificavit. Ad annum [[1918]] pars [[Ducatus Brunsvici|Ducatus]], ad usque annum [[1941]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] fuit. Tum una cum toto circulo Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Dielmissa ad commune generale Eschershausen pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22606 Dielmissa in pagina communis generalis Eschershusae-Aldendorpevillae (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
kpkxmrmgno5efinnvmpgdv67p2o5u4c
3981498
3981489
2026-08-15T22:13:29Z
Cyprianus Marcus
66550
3981498
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Dielmissen.jpg|thumb|left|Dielmissa anno 2004.]]
'''Dielmissa'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dielmissen'') commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Quando vicus Dielmissa conditus sit, nescimus, die [[23 Augusti]] [[1151]] nomine ''Thiedelmissen'' primo in actis descriptus est. Anno [[1483]] gens de Campe in vico bellis [[Iohannes Hus|Hussorum]] deleto castellum aedificavit. Ad annum [[1918]] pars [[Ducatus Brunsvici|Ducatus]], ad usque annum [[1941]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] fuit. Tum una cum toto circulo Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Dielmissa ad commune generale Eschershusam<ref name="-husa"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22606 Dielmissa in pagina communis generalis Eschershusae-Aldendorpevillae (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
qxn5u1e29md1gvalivtbwgduuqn8ebb
Eima
0
170029
3981479
3981108
2026-08-15T21:47:14Z
Cyprianus Marcus
66550
3981479
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Eima'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Eimam etiam vici [[Eima (vicus)|Eima]] (Theodisce ''Eimen''), [[Mainzholza]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Mainzholzen'') et [[Vorwohle]] (Theodisce ''Vorwohle'') pertinent.
== Historia ==
Quando commune Eima conditus esset, nescimus. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Eima ad commune generale Eschershausen pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eimen.de/ Eimen.de (lingua Theodisca)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
lvz2r8s676g4i0vd0tz7hvm597pixsd
3981497
3981479
2026-08-15T22:12:06Z
Cyprianus Marcus
66550
3981497
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Eima'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Eimen'') commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Eimam etiam vici [[Eima (vicus)|Eima]] (Theodisce ''Eimen''), [[Mainzholza]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Mainzholzen'') et [[Vorwohle]] (Theodisce ''Vorwohle'') pertinent.
== Historia ==
Quando commune Eima conditus esset, nescimus. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Eima ad commune generale Eschershusam<ref name="-husa"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eimen.de/ Eimen.de (lingua Theodisca)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
a4c85009edk18mxmfqcznbsz3rxorf2
Eschershusa
0
170054
3981454
3505406
2026-08-15T20:47:58Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Eschershausen]] ad [[Eschershusa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3505406
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Rathaus Eschershausen.jpg|thumb|left|Curia oppidi Eschershausen]]
'''Eschershausen''' oppidum est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Eschershausen etiam vici Scharfoldendorf et Wickensen pertinent.
== Historia ==
Quando oppidum Eschershausen conditus esset, nescimus. Primo anno [[1054]] in actis nomine ''Ascgereshuson'' descripta est. Anno [[1833]] ius oppidi accepit. Ad annum [[1918]] pars [[Ducatus Brunsvici|Ducatus]], ad usque annum [[1941]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] fuit. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Eschershausen ad commune generale Eschershausen pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershausen-Stadtoldendorf]] est.
=== Cives clari ===
* [[Gulielmus Raabe]] (1831 - 1910), scriptor
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22608 www.eschershausen-stadtoldendorf.de (lingua Theodisca)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
m0mvmjwzwhmjat9ff00ywtiboylr5p6
3981456
3981454
2026-08-15T20:59:36Z
Cyprianus Marcus
66550
3981456
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Rathaus Eschershausen.jpg|thumb|left|Curia urbis Eschershusae.]]
'''Eschershusa'''<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'') urbs est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Eschershusam etiam vici [[Scharfoldendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Scharfoldendorf''), [[Eschershusa (vicus)|Eschershusa]] (Theodisce ''Eschershausen'') et [[Wickensa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Wickensen'') pertinent.
== Historia ==
Quando urbs Eschershusa condita esset, nescimus. Primo anno [[1054]] in actis nomine ''Ascgereshuson'' descripta est. Anno [[1833]] ius urbis accepit. Ad annum [[1918]] pars [[Ducatus Brunsvici|Ducatus]], ad usque annum [[1941]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] fuit. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Eschershusa ad commune generale Eschershusam pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershausen-Stadtoldendorf]] est.
=== Cives clari ===
* [[Gulielmus Raabe]] (1831 - 1910), scriptor
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22608 www.eschershausen-stadtoldendorf.de (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
9cp7stblkjz8upsxqs1btb5xjfoa6bu
3981457
3981456
2026-08-15T21:00:15Z
Cyprianus Marcus
66550
3981457
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Rathaus Eschershausen.jpg|thumb|left|Curia urbis Eschershusae.]]
'''Eschershusa'''<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'') urbs est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Eschershusam etiam vici [[Scharfoldendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Scharfoldendorf''), [[Eschershusa (vicus)|Eschershusa]]<ref name="-husa"/> (Theodisce ''Eschershausen'') et [[Wickensa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Wickensen'') pertinent.
== Historia ==
Quando urbs Eschershusa condita esset, nescimus. Primo anno [[1054]] in actis nomine ''Ascgereshuson'' descripta est. Anno [[1833]] ius urbis accepit. Ad annum [[1918]] pars [[Ducatus Brunsvici|Ducatus]], ad usque annum [[1941]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] fuit. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Eschershusa ad commune generale Eschershusam pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershausen-Stadtoldendorf]] est.
=== Cives clari ===
* [[Gulielmus Raabe]] (1831 - 1910), scriptor
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22608 www.eschershausen-stadtoldendorf.de (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
arq2l548w425ybpr6yz1i2683jzni5t
3981463
3981457
2026-08-15T21:27:56Z
Cyprianus Marcus
66550
3981463
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Rathaus Eschershausen.jpg|thumb|left|Curia urbis Eschershusae.]]
'''Eschershusa'''<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'') urbs est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Eschershusam etiam vici [[Scharfoldendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Scharfoldendorf''), [[Eschershusa (vicus)|Eschershusa]]<ref name="-husa"/> (Theodisce ''Eschershausen'') et [[Wickensa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Wickensen'') pertinent.
== Historia ==
Quando urbs Eschershusa condita esset, nescimus. Primo anno [[1054]] in actis nomine ''Ascgereshuson'' descripta est. Anno [[1833]] ius urbis accepit. Ad annum [[1918]] pars [[Ducatus Brunsvici|Ducatus]], ad usque annum [[1941]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] fuit. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Eschershusa ad commune generale Eschershusam pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
=== Cives clari ===
* [[Gulielmus Raabe]] (1831 - 1910), scriptor
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22608 www.eschershausen-stadtoldendorf.de (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
3q7l9ghiibflf3q5m1uoz618uywxws1
Heinade
0
170347
3981469
3505407
2026-08-15T21:38:06Z
Cyprianus Marcus
66550
3981469
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:HeiligKreuzKirche Heinade.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Crucis]]
'''Heinade''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Heinade etiam vici Hellental et Merxhausen pertinent.
== Historia ==
Quando vicus Heinade conditus esset, nescimus. Anno [[1272]] nomine ''Henede'' primo in actis descripta est. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Heinade ad commune generale Stadtoldendorf pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22609 Pagina de Heinade in situ interretiali communis generalis Eschershausen-Stadtoldendorf]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
ic44kk7bz9wn0h22shf9oit0i6b4j56
3981485
3981469
2026-08-15T21:55:50Z
Cyprianus Marcus
66550
3981485
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:HeiligKreuzKirche Heinade.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Crucis]]
'''Heinade''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Heinade etiam vici Hellental et Merxhausen pertinent.
== Historia ==
Quando vicus Heinade conditus esset, nescimus. Anno [[1272]] nomine ''Henede'' primo in actis descripta est. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Heinade ad commune generale [[Aldendorpevilla]]m<ref name="Orbis Latinus A-D"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22609 Pagina de Heinade in situ interretiali communis generalis Eschershusae-Aldendorpevillae]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
10wm3scv03mahqqminejro9cvxf9wib
3981486
3981485
2026-08-15T21:56:23Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Nexus externi */
3981486
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:HeiligKreuzKirche Heinade.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Crucis]]
'''Heinade''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Heinade etiam vici Hellental et Merxhausen pertinent.
== Historia ==
Quando vicus Heinade conditus esset, nescimus. Anno [[1272]] nomine ''Henede'' primo in actis descripta est. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Heinade ad commune generale [[Aldendorpevilla]]m<ref name="Orbis Latinus A-D"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22609 Pagina de Heinade in situ interretiali communis generalis Eschershusae-Aldendorpevillae (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
8wqq710xhnlqwg0rvvgg8o8qh6vvts7
Holzen
0
170349
3981470
3505408
2026-08-15T21:39:11Z
Cyprianus Marcus
66550
3981470
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Holzen''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Quando vicus Holzen conditus sit, nescimus. Anno [[1004]] primo vicus ''Rothe in pago Wikanavelde'' hoc in loco in actis [[Henricus II (imperator)|Henrici II]] imperatoris descriptus est. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Heinade ad commune generale Eschershausen pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22610 Pagina de Holzen in situ interretiali communis generalis Eschershausen-Stadtoldendorf]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 10]]
4jb04vszbe8d4zseb1gn9jyw8bb8evb
3981488
3981470
2026-08-15T21:59:03Z
Cyprianus Marcus
66550
3981488
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Holzen''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Quando vicus Holzen conditus sit, nescimus. Anno [[1004]] primo vicus ''Rothe in pago Wikanavelde'' hoc in loco in actis [[Henricus II (imperator)|Henrici II]] imperatoris descriptus est. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Heinade ad commune generale Eschershausen pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22610 Pagina de Holzen in situ interretiali communis generalis Eschershusae-Aldendorpevillae (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 10]]
6x6cuooypbbdirm8xv3ahnxy8706q6b
3981496
3981488
2026-08-15T22:11:04Z
Cyprianus Marcus
66550
3981496
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Holzen''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est.
== Historia ==
Quando vicus Holzen conditus sit, nescimus. Anno [[1004]] primo vicus ''Rothe in pago Wikanavelde'' hoc in loco in actis [[Henricus II (imperator)|Henrici II]] imperatoris descriptus est. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Heinade ad commune generale Eschershusam<ref name="-husa"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.eschershausen-stadtoldendorf.de/index.php?current_id=22610 Pagina de Holzen in situ interretiali communis generalis Eschershusae-Aldendorpevillae (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 10]]
g1fj6dpqq5fvtv0i0ps02hn5ukdufzk
Lenne
0
170434
3981476
3505409
2026-08-15T21:43:04Z
Cyprianus Marcus
66550
3981476
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Lenne''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Lenne etiam vici Vorwohle et Linnenplan pertinent.
== Historia ==
Quando vicus Lenne conditus sit, nescimus. Primo anno [[1580]] in actis nomine ''Sandkuhlen'' (Latine: ''lacuna harenae'') descriptus est. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Lenne ad commune generale Stadtoldendorf pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
9gbuamuw59l09orgmxmcazqzywrtc90
3981487
3981476
2026-08-15T21:58:03Z
Cyprianus Marcus
66550
3981487
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Lenne''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Lenne etiam vici Vorwohle et Linnenplan pertinent.
== Historia ==
Quando vicus Lenne conditus sit, nescimus. Primo anno [[1580]] in actis nomine ''Sandkuhlen'' (Latine: ''lacuna harenae'') descriptus est. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Lenne ad commune generale Aldendorpevillam<ref name="Orbis Latinus A-D"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
kl3motkbhm5gsczf516ch6kl6jky75f
Lüerdissen
0
170693
3981473
3505410
2026-08-15T21:40:13Z
Cyprianus Marcus
66550
3981473
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lüerdissen.jpg|thumb|left|Lüerdissen anno 2004]]
'''Lüerdissen''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Lüerdissen etiam etiam vicus Oelkassen pertinet.
== Historia ==
Quando vicus Lüerdissen conditus sit, nescimus. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Lüerdissen ad commune generale Eschershausen pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Lueerdissen}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
allxomb99o7xoqj9t7xxgz74an9i0w2
3981494
3981473
2026-08-15T22:08:30Z
Cyprianus Marcus
66550
3981494
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lüerdissen.jpg|thumb|left|Lüerdissen anno 2004]]
'''Lüerdissen''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Lüerdissen etiam etiam vicus Oelkassen pertinet.
== Historia ==
Quando vicus Lüerdissen conditus sit, nescimus. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Lüerdissen ad commune generale [[Eschershusa]]m<ref name="-husa"> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Lueerdissen}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
okjlys4giklnd7i155i6kyxuivmhryl
3981495
3981494
2026-08-15T22:09:50Z
Cyprianus Marcus
66550
3981495
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Lüerdissen.jpg|thumb|left|Lüerdissen anno 2004]]
'''Lüerdissen''' commune est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Lüerdissen etiam etiam vicus Oelkassen pertinet.
== Historia ==
Quando vicus Lüerdissen conditus sit, nescimus. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Lüerdissen ad commune generale [[Eschershusa]]m<ref name="-husa"/> pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Lueerdissen}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
c3hw4xbql07eo12jx7h8a79s3oqm3lb
Aldendorpevilla
0
170694
3981460
3505411
2026-08-15T21:18:04Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Stadtoldendorf]] ad [[Aldendorpevilla]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3505411
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Stadtoldendorf''' oppidum est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] situm.
== Historia ==
[[Fasciculus:Braunschweig Lüneburg (Merian) 258.jpg|thumb|left|Stadtoldendorf in [[Topographia Germaniae]] depictum]]
Nomine ''Oldendorp'' anno [[1186]] primo in actis descripta est. [[1255]] oppidum (Theod. ''Stadt'') factum est et ''Stadtoldendorf'' nunc vocatum, ut dignosceretur ab aliis locis eiusdem nominis. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Lüerdissen ad commune generale Stadtoldendorf pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershausen-Stadtoldendorf]] est.
== Cives clari ==
* [[Augustus Junke]] (1877 - 1926), vir publicus factionis [[SPD]] et praeses ministrorum [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 12]]
nk4qvplfvpxubpfbpd39w67143gpq7y
3981462
3981460
2026-08-15T21:25:17Z
Cyprianus Marcus
66550
3981462
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Aldendorpevilla'''<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'') urbs est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] sita.
== Historia ==
[[Fasciculus:Braunschweig Lüneburg (Merian) 258.jpg|thumb|left|Aldendorpevilla in [[Topographia Germaniae]] depicta.]]
Aldendorpevilla nomine ''Oldendorp'' anno [[1186]] primo in actis descripta est. Anno [[1255]] urbs (Theodisce ''Stadt'') facta est et ''Stadtoldendorf'' nunc Theodisce vocatum, ut dignosceretur ab aliis locis eiusdem nominis. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Lüerdissen ad commune generale Aldendorpevillam pertinuit, nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
== Cives clari ==
* [[Augustus Junke]] (1877 - 1926), vir publicus factionis [[SPD]] et praeses ministrorum [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]]
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 12]]
8zmlmx1d2xt4ls037eua14fhr26w2cj
Gulielmus Raabe
0
170730
3981458
3773833
2026-08-15T21:05:53Z
Cyprianus Marcus
66550
3981458
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Die Gartenlaube (1888) b 469.jpg|thumb|Gulielmus Raabe anno 1888]]
'''Gulielmus Raabe''' (natus die [[8 Septembris]] [[1831]] [[Eschershusa]]e, mortuus [[15 Novembris]] [[1910]] [[Brunsvicum|Brunsvici]]) scriptor mythistoriarum [[Germania|Germanicus]] erat, qui nomine ficto ''Iacobus Corvinus'' scripsit.
Sodalis fuit [[Societas florigera ad Pegnesum|Societatis florigerae ad Pegnesum]].
{{bio-stipula}}
== Nexus externi ==
{{Commonscat|Wilhelm Raabe|Wilhelm Raabe}}
{{Wikiquote|Wilhelm Raabe|Wilhelm Raabe}}
{{Wikisource}}
* {{DNB-Portal|118597442}}
* [http://www.braunschweig.de/literaturzentrum/Domus Gulielmi Raabe Brunsvici]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.raabe-gesellschaft.de/index.html Societas internationalis Gulielmi Raabe]
{{Lifetime|1831|1910|Raabe, Gulielmus}}
[[Categoria:Scriptores Germaniae]]
mok57w3goxo69rj5ducmttnihu6uhz8
Wangelnstedt
0
170731
3981475
3890407
2026-08-15T21:41:22Z
Cyprianus Marcus
66550
3981475
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Rathaus Eschershausen.jpg|thumb|left|Curia oppidi Eschershausen]]
'''Wangelnstedt''' oppidum est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Wangelnstedt etiam vici Denkiehausen, Emmerborn atque Linnenkamp pertinent.
== Historia ==
Anno [[1251]] vicus nomine ''Wanhelist'' primo in actis descriptus est. Ad annum [[1918]] pars [[Ducatus Brunsvici|Ducatus]], ad usque annum [[1941]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] fuit. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Wangelnstedt ad commune generale Eschershausen pertinuit. Die [[1 Ianuarii]] [[1973]] vici Denkiehausen, Emmerborn atque Linnenkamp ad Wangelnstedt accessi sunt. Nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20120707065112/http://www.ff-wangelnstedt.de/html/chronik.html Chronicon vigilum voluntariorum Wangelnstedt (lingua Theodisca)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 13]]
bpnzrv4idlwrmc6qp8f20lvyqb4ts6r
3981493
3981475
2026-08-15T22:07:34Z
Cyprianus Marcus
66550
3981493
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Rathaus Eschershausen.jpg|thumb|left|Curia urbis Eschershusae<ref name="-husa"/>.]]
'''Wangelnstedt''' oppidum est [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Holtisminnensis|circulo Holtisminnensi]] est. Ad Wangelnstedt etiam vici Denkiehausen, Emmerborn atque Linnenkamp pertinent.
== Historia ==
Anno [[1251]] vicus nomine ''Wanhelist'' primo in actis descriptus est. Ad annum [[1918]] pars [[Ducatus Brunsvici|Ducatus]], ad usque annum [[1941]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] fuit. Una cum toto circulo anno [[1941]] Holtisminni ad provinciam Hannoveram pervenit. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Ab anno [[1971]] Wangelnstedt ad commune generale Eschershusam<ref name="-husa"/> pertinuit. Die [[1 Ianuarii]] [[1973]] vici Denkiehausen, Emmerborn atque Linnenkamp ad Wangelnstedt accessi sunt. Nunc pars communis generalis [[Eschershusa-Aldendorpevilla|Eschershusae-Aldendorpevillae]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> (Theodisce ''Eschershausen-Stadtoldendorf'') est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20120707065112/http://www.ff-wangelnstedt.de/html/chronik.html Chronicon vigilum voluntariorum Wangelnstedt (lingua Theodisca)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 13]]
ebafuadrjh4mbzu2y8z2vvrlhqsarlc
Circulus Guelpherbytensis
0
174922
3981433
3981227
2026-08-15T19:34:16Z
Cyprianus Marcus
66550
3981433
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in WF.svg|300px|right|Communia in circulo Guelpherbytensi]]
'''Circulus Guelpherbytensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Wolfenbüttel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Landkreis Wulfenbüttel''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] anno [[1831]] conditus est et ad annum [[1946]] ad [[Ducatus Brunsvici|Brunsvicum]] terram pertinuit. Caput circuli urbs [[Guelpherbytum]] est.
== Communia circuli ==
32 communia huius circuli magna parte in "communia generalia" coniuncti sunt:
* [[Guelpherbytum]] urbs (53.353)
* [[Schladen-Werla]] (8869)
* [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meibom 1688"/> <([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'') (12.831 incolae)
* [[Baddekenstedium (commune generale)|Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'') commune generale (10.479)
** [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'') (2891)
** [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> ([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'') (2314)
** [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'') (1649)
** [[Haverlah]] (1558)
** [[Heere]] (1155)
** [[Sehlde]] (912)
* [[Elma-Assa (commune generale)|Elma-Assa]]<ref name="Casemir 2003"/><ref name="Meibom 1688"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elm-Asse'') (18.816)
** [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> ([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'') (722)
** [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'') (3023)
** [[Hedeper]] (540)
** [[Kissenbrück]] (1770)
** [[Kneitlingen]] (823)
** [[Remlingen-Semmenstedt]] (2256)
** [[Roklum]] (460)
** [[Schöppenstedt]] oppidum (5.319, sedes administrationis)
** [[Uehrde]] (947)
** [[Vahlberg]] (781)
** [[Winnigstedt]] (761)
** [[Wittmar]] (1208)
* [[Silva Oderana (commune generale)|Silva Oderana]]<ref name="Meibom 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oderwald'') commune generale (6839)
** [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'') (2791, sedes administrationis)
** [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'') (952)
** [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'') (668)
** [[Flöthe]] (1181)
** [[Heiningen (Saxonia Inferior)|Heiningen]] (664)
** [[Ohrum]] (583)
* [[Sickte (commune generale)|Sickte]] commune generale (10.308)
** [[Dettum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'') (1174)
** [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'') (1000)
** [[Evessen]] (1297)
** [[Sickte]] (5792)
** [[Veltheim (Ohe)|Veltheim]] (1045)
== Coniunctiones pagorum ==
* Circulus vetus Brunsvicum anno [[1965]] coniunctionem cum [[Cachan]] in [[Francia]] constituit, quam etiam nunc circulus novus colit.
* Cum Powiat Wrzesiński in [[Polonia]] circulus anno [[2001]] coniunctionem coepit.
* Rhondda Cynon Taf in [[Cambria]] ab anno [[1992]] cum circulo Guelpherbytensi coniunctione coniunctus est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{Commonscat|Landkreis Wolfenbüttel|Circulus Guelpherbytensis}}
* [http://www.lk-wolfenbuettel.de/ Pagina interretialis]
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Gulpherbytensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1831]]
7ozlb3vccfimdnufcaermcp8v0bdvxv
3981434
3981433
2026-08-15T19:35:19Z
Cyprianus Marcus
66550
3981434
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in WF.svg|300px|right|Communia in circulo Guelpherbytensi]]
'''Circulus Guelpherbytensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Wolfenbüttel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Landkreis Wulfenbüttel''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] anno [[1831]] conditus est et ad annum [[1946]] ad [[Ducatus Brunsvici|Brunsvicum]] terram pertinuit. Caput circuli urbs [[Guelpherbytum]] est.
== Communia circuli ==
32 communia huius circuli magna parte in "communia generalia" coniuncti sunt:
* [[Guelpherbytum]] urbs (53.353)
* [[Schladen-Werla]] (8869)
* [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meibom 1688"/> <([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'') (12.831 incolae)
* [[Baddekenstedium (commune generale)|Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'') commune generale (10.479)
** [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'') (2891)
** [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> ([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'') (2314)
** [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'') (1649)
** [[Haverlah]] (1558)
** [[Heere]] (1155)
** [[Sehlde]] (912)
* [[Elma-Assa (commune generale)|Elma-Assa]]<ref name="Casemir 2003"/><ref name="Meibom 1688"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elm-Asse'') (18.816)
** [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> ([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'') (722)
** [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'') (3023)
** [[Hedeper]] (540)
** [[Kissenbrück]] (1770)
** [[Kneitlingen]] (823)
** [[Remlingen-Semmenstedt]] (2256)
** [[Roklum]] (460)
** [[Schöppenstedt]] oppidum (5.319, sedes administrationis)
** [[Uehrde]] (947)
** [[Vahlberg]] (781)
** [[Winnigstedt]] (761)
** [[Wittmar]] (1208)
* [[Silva Oderana (commune generale)|Silva Oderana]]<ref name="Meibom 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oderwald'') commune generale (6839)
** [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'') (2791, sedes administrationis)
** [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'') (952)
** [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'') (668)
** [[Flöthe]] (1181)
** [[Heiningen (Saxonia Inferior)|Heiningen]] (664)
** [[Ohrum]] (583)
* [[Sickte (commune generale)|Sickte]] commune generale (10.308)
** [[Dettum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'') (1174)
** [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'') (1000)
** [[Evessen]] (1297)
** [[Sickte]] (5792)
** [[Veltheim (Ohe)|Veltheim]] (1045)
== Coniunctiones pagorum ==
* Circulus vetus Brunsvicum anno [[1965]] coniunctionem cum [[Cachan]] in [[Francia]] constituit, quam etiam nunc circulus novus colit.
* Cum Powiat Wrzesiński in [[Polonia]] circulus anno [[2001]] coniunctionem coepit.
* Rhondda Cynon Taf in [[Cambria]] ab anno [[1992]] cum circulo Guelpherbytensi coniunctione coniunctus est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{Commonscat|Landkreis Wolfenbüttel|Circulus Guelpherbytensis}}
* [http://www.lk-wolfenbuettel.de/ Pagina interretialis]
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Gulpherbytensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1831]]
g3btt72ljukyig28honym792qdkezb5
Sickte (commune generale)
0
175363
3981432
3980128
2026-08-15T19:32:56Z
Cyprianus Marcus
66550
3981432
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Sickte''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Guelpherbytensis|circulo Guelpherbytensi]] est.
== Historia ==
Anno [[1974]] commune generale Sickte conditum est, cum vici infra descripti coniuncti sunt.
== Communia ad Sickte pertinentes ==
* [[Dettum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'') (1174 incolae)
* [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'') (1000)
* [[Evessen]] (1297)
* [[Sickte]] (5792, sedes administrationis)
* [[Veltheim (Ohe)|Veltheim]] (1045)
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1974]]
of2vgrw1fsh73ouh0pali3xlu42j784
Erkeroda
0
177101
3981429
3862502
2026-08-15T19:24:35Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Erkerode]] ad [[Erkeroda]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3862502
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Erkerode 035.jpg|thumb|upright=0.7|left|Rivulus qui in fines Erckerode transit.]]
'''Erkerode''' est [[commune]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]] situm, ad quod etiam ex anno [[1974]] Lucklum [[vicus]] (primum anno [[1051]] nomine ''Lucgenheim'' descriptus) pertinet.
== Historia ==
Erkerode anno [[1175]] nomine ''Erikeroth'' primo in actis descripta est. Annis ab [[1807]] ad [[1813]] Erkerode pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Ab anno [[1814]] pars [[Ducatus Brunsvici]] et ab anno [[1918]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] erat. Anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris factum est. Ex anno [[1974]] ad [[Sickte (commune generale)|Sickte]] commune generale pertinet.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [https://web.archive.org/web/20170429092317/http://www.sickte.de/content/erkerode Generalis communis situs Sickte de Erkerode scripta.]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 12]]
2wi9m5ylvff9iolmyuygqo3c4ixpbzv
3981431
3981429
2026-08-15T19:30:12Z
Cyprianus Marcus
66550
3981431
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Erkerode 035.jpg|thumb|upright=0.7|left|Rivulus qui in fines Erckerodae transit.]]
'''Erkeroda''']<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'') est [[commune]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]] situm, ad quod etiam ex anno [[1974]] [[Luckenum]]<ref name="Dob">Dobenecker, O. (1897–1933). ''Regesta diplomatica necnon epistolaria historiae Thuringiae''. [[Iena]]e.</ref> [[vicus]] (primum anno [[1051]] nomine ''Lucgenheim'' descriptum; nunc [[Theodisce]] ''Lucklum'') pertinet.
== Historia ==
Erkeroda anno [[1175]] nomine ''Erikeroth'' primo in actis descripta est. Annis ab [[1807]] ad [[1813]] Erkeroda pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Ab anno [[1814]] pars [[Ducatus Brunsvici]] et ab anno [[1918]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] erat. Anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris facta est. Ex anno [[1974]] ad [[Sickte (commune generale)|Sickte]] commune generale pertinet.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Erkerode|Erkerodam}}
* [https://web.archive.org/web/20170429092317/http://www.sickte.de/content/erkerode Generalis communis situs Sickte de Erkeroda scripta.]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 12]]
sd51r28o4oyky9immmvkndddu4hv6ef
Evessum
0
177231
3981622
3862504
2026-08-16T11:22:38Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Evessen]] ad [[Evessum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3862504
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Evessen''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]] situm. Ad Evessen etiam ab anno 1974 vici Gilzum et Hachum pertinent.
== Historia ==
[[Fasciculus:Evessen Hauptstrasse.jpg|thumb|left|Via principalis Evessen]]
Evessen anno [[952]] nomine ''Hebesheim'' primo in actis descripta est. Annis [[1807]] - [[1813]] Evessen pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Ab anno [[1814]] pars [[Ducatus Brunsvici]] et ab anno [[1918]] [[Res Publica Brunsvicum|Rei Publicae Brunsvici]] erat. Anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris factum est. Ab anno [[1974]] ad [[Sickte (commune generale)|Sickte]] commune generale pertinet.
== Nexus externi ==
{{commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20130223034540/http://www.sickte.de/content/evessen pagina communis generalis Sickte de Evessen scripta]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 10]]
6v51qpa8ns1hk1wvti4d1uj7znnn5ka
Iacobus Ramon y Cajal
0
181525
3981393
3964160
2026-08-15T15:00:55Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3981393
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Iacobus Ramon y Cajal}} ([[Hispanice]] ''Santiago Ramón y Cajal'', natus [[Navarra]]e die [[1 Maii]] [[1852]]; mortuus [[Matritum|Matriti]] die [[17 Octobris]] [[1934]]) fuit [[medicina|medicus]] [[Hispania|Hispanicus]], in [[pathologia]] et [[histologia]] peritus et investigator [[neuroscientia|neuroscientificus]] qui propter experimenta et novam [[neurologia|neurologiae doctrinam]] [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|Praemio Nobeliano Medicinae]] anno [[1906]] laureatus est.
[[Neuron|Neuronum]] doctrina quam Cajal protulit statuebat [[systema nervosum]] ex [[cellula|cellulis]] singulis componi, quae [[neuron|neura]] appellantur. Antequam Iacobi Cajal studia, [[biologia|biologi]] omnino irregulari cellularum nervosarum forma confundebantur. Cajal ut mysteriosas{{dubsig}} [[cellula]]s intelligat{{dubsig}} duabus methodis usus est: primo, cellulas investigare [[organismus|organismorum]] neonatalium, cum nondum copiosas et frequentes sint; secundo, methodum praecipuam a [[Camillus Golgi|Camillo Golgi]] inventam adhibere qua cellulae [[argentum|argenti]] [[Sal (chemia)|salibus]] tinguntur. Methodus Golgi tinguit{{dubsig}} ita, ut in cerebro neonatali per [[Microscopium|microscopio]] observato appareat cellula singula. Hae imagines etiam filamenta inter cellulas vista monstraverunt partes integras esse singulae cuiusdam cellulae. Cajal itaque procedit ut duae varietates filamentorum identificet, [[axon]]es et [[dendritum|dendrita]], et hypothesim fecit axones cum dendritis coniugari in locis specialibus quos postea [[synapsis|synapses]] [[Carolus Scott Sherrington]] appellavit. Tandem Cajal statuit quattuor doctrinas quae usque hodie neuroscientiam regunt:
# Neuri doctrina: [[neuron]] est singula cellula quae signa intra se [[Dendritum|dendritis]] recepit et signa ex se mittit [[axon|axonibus]];
# Synaptica [[rima]]: [[synapsis chemica|synapses]], loca ubi axones dendritis proximi fiunt, spatium quoddam minimum inter neurona praebent;
# Specificitas conexionum: neura non sponte sed consilio conectuntur ita ut viae speciales seu circuitus neurales statuuntur quibus signa meare possunt.
# Polarizatio dynamica: signa in neuris solummodo meant a dentritis ad axones.
Interest Golgi et Cajal, quamquam pro inventis Cajal Praemio Nobeliano una laurati sunt, eos usque Golgi mortem nihilominus conflixisse, inter se de natura neurorum et filimentorum inter ea vehementer dissidentes, tanto ut Golgi orationem suam Nobelianam contra doctrinas Cajal omnino arguere dicavit.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Santiago Ramón y Cajal|Iacobum Ramón y Cajal}}
{{Fontes biographici}}
{{Lifetime|1852|1934|Ramon y Cajal, Iacobus}}
[[Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae]]
[[Categoria:Medici Hispaniae]]
{{Myrias|Homines}}
hczi2yh9ifh7peq62zwarvtar2ld936
3981394
3981393
2026-08-15T15:03:09Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3981394
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Iacobus Ramon y Cajal}} ([[Hispanice]] ''Santiago Ramón y Cajal'', natus [[Navarra]]e die [[1 Maii]] [[1852]]; mortuus [[Matritum|Matriti]] die [[17 Octobris]] [[1934]]) fuit [[medicina|medicus]] [[Hispania|Hispanicus]], in [[pathologia]] et [[histologia]] peritus et investigator [[neuroscientia|neuroscientificus]] qui propter experimenta et novam [[neurologia|neurologiae doctrinam]] [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|Praemio Nobeliano Medicinae]] anno [[1906]] laureatus est.
[[Neuron|Neuronum]] doctrina quam Cajal protulit statuebat [[systema nervosum]] ex [[cellula|cellulis]] singulis componi, quae [[neuron|neura]] appellantur. Antequam Iacobi Cajal studia, [[biologia|biologi]] omnino irregulari cellularum nervosarum forma confundebantur. Cajal ut occultas illarum [[cellula]]rum proprietates ad liquidum redigeret duabus methodis usus est: primo, cellulas investigare [[organismus|organismorum]] neonatalium, cum nondum copiosae et frequentes sint; secundo, methodum praecipuam a [[Camillus Golgi|Camillo Golgi]] inventam adhibere qua cellulae [[argentum|argenti]] [[Sal (chemia)|salibus]] tinguntur. Methodus Golgi tinguit{{dubsig}} ita, ut in cerebro neonatali per [[Microscopium|microscopio]] observato appareat cellula singula. Hae imagines etiam filamenta inter cellulas vista monstraverunt partes integras esse singulae cuiusdam cellulae. Cajal itaque procedit ut duae varietates filamentorum identificet, [[axon]]es et [[dendritum|dendrita]], et hypothesim fecit axones cum dendritis coniugari in locis specialibus quos postea [[synapsis|synapses]] [[Carolus Scott Sherrington]] appellavit. Tandem Cajal statuit quattuor doctrinas quae usque hodie neuroscientiam regunt:
# Neuri doctrina: [[neuron]] est singula cellula quae signa intra se [[Dendritum|dendritis]] recepit et signa ex se mittit [[axon|axonibus]];
# Synaptica [[rima]]: [[synapsis chemica|synapses]], loca ubi axones dendritis proximi fiunt, spatium quoddam minimum inter neurona praebent;
# Specificitas conexionum: neura non sponte sed consilio conectuntur ita ut viae speciales seu circuitus neurales statuuntur quibus signa meare possunt.
# Polarizatio dynamica: signa in neuris solummodo meant a dentritis ad axones.
Interest Golgi et Cajal, quamquam pro inventis Cajal Praemio Nobeliano una laurati sunt, eos usque Golgi mortem nihilominus conflixisse, inter se de natura neurorum et filimentorum inter ea vehementer dissidentes, tanto ut Golgi orationem suam Nobelianam contra doctrinas Cajal omnino arguere dicavit.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Santiago Ramón y Cajal|Iacobum Ramón y Cajal}}
{{Fontes biographici}}
{{Lifetime|1852|1934|Ramon y Cajal, Iacobus}}
[[Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae]]
[[Categoria:Medici Hispaniae]]
{{Myrias|Homines}}
2w72a8u85t87ud6ojjfld9sdhs4ophq
3981403
3981394
2026-08-15T15:31:02Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3981403
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Iacobus Ramon y Cajal}} ([[Hispanice]] ''Santiago Ramón y Cajal'', natus [[Navarra]]e die [[1 Maii]] [[1852]]; mortuus [[Matritum|Matriti]] die [[17 Octobris]] [[1934]]) fuit [[medicina|medicus]] [[Hispania|Hispanicus]], in [[pathologia]] et [[histologia]] peritus et investigator [[neuroscientia|neuroscientificus]] qui propter experimenta et novam [[neurologia|neurologiae doctrinam]] [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|Praemio Nobeliano Medicinae]] anno [[1906]] laureatus est.
[[Neuron|Neuronum]] doctrina quam Cajal protulit statuebat [[systema nervosum]] ex [[cellula|cellulis]] singulis componi, quae [[neuron|neura]] appellantur. Ante Iacobi Cajal studia, [[biologia|biologi]] omnino irregulari cellularum nervosarum forma confundebantur. Cajal ut occultas illarum [[cellula]]rum proprietates ad liquidum redigeret duabus methodis usus est: primo, cellulas investigare [[organismus|organismorum]] neonatalium, cum nondum copiosae et frequentes sint; secundo, methodum praecipuam a [[Camillus Golgi|Camillo Golgi]] inventam adhibere qua cellulae [[argentum|argenti]] [[Sal (chemia)|salibus]] tinguntur. Methodus Golgi tinguit{{dubsig}} ita, ut in cerebro neonatali per [[Microscopium|microscopio]] observato appareat cellula singula. Hae imagines etiam filamenta inter cellulas vista monstraverunt partes integras esse singulae cuiusdam cellulae. Cajal itaque procedit ut duae varietates filamentorum identificet, [[axon]]es et [[dendritum|dendrita]], et hypothesim fecit axones cum dendritis coniugari in locis specialibus quos postea [[synapsis|synapses]] [[Carolus Scott Sherrington]] appellavit. Tandem Cajal statuit quattuor doctrinas quae usque hodie neuroscientiam regunt:
# Neuri doctrina: [[neuron]] est singula cellula quae signa intra se [[Dendritum|dendritis]] recepit et signa ex se mittit [[axon|axonibus]];
# Synaptica [[rima]]: [[synapsis chemica|synapses]], loca ubi axones dendritis proximi fiunt, spatium quoddam minimum inter neurona praebent;
# Specificitas conexionum: neura non sponte sed consilio conectuntur ita ut viae speciales seu circuitus neurales statuuntur quibus signa meare possunt.
# Polarizatio dynamica: signa in neuris solummodo meant a dentritis ad axones.
Interest Golgi et Cajal, quamquam pro inventis Cajal Praemio Nobeliano una laurati sunt, eos usque Golgi mortem nihilominus conflixisse, inter se de natura neurorum et filimentorum inter ea vehementer dissidentes, tanto ut Golgi orationem suam Nobelianam contra doctrinas Cajal omnino arguere dicavit.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Santiago Ramón y Cajal|Iacobum Ramón y Cajal}}
{{Fontes biographici}}
{{Lifetime|1852|1934|Ramon y Cajal, Iacobus}}
[[Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae]]
[[Categoria:Medici Hispaniae]]
{{Myrias|Homines}}
2x68f8kyxatur3zgic83yvw6q1pv2uk
Circulus Ulsenensis
0
183936
3981358
3981176
2026-08-15T12:57:25Z
Cyprianus Marcus
66550
3981358
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in UE.svg|300px|right|Communia in circulo Ulsenensi.]]
'''Circulus Ulsenensis'''<ref>Olim "res-publica Ulsenensis" {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Uelzen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Uelzen''; [[Saxonice]] ''Landkreis Ülzen'')), anno [[1885]] constitutus, usque in annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit, ab anno [[1946]] ad [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]]. Caput circuli est urbs [[Ulsena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'').
== Historia ==
Ager circuli fuit pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatus est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]] pertinuit.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'') (6626 incolae)
* [[Ulsena]] (urbs, 34.055)
* [[Augia (commune generale)|Augia]]<ref name="Augia">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1846). ''Adami Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum (Scriptores Rerum Germanicarum)''. Impensis Bibliopolii Hahniani. Gesta Hammaburgensis Ecclesiae en Archive.org.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aue'') (12.752)
** [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'') (3900)
** [[Lüder]] (1269)
** [[Soltendieck]] (1022)
** [[Wrestedt]] (sedes administrationis 6561)
* [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusa-Ebbestorpium]]<ref name="Ahlfeldt 2010"/><ref name="Jaitner 1985"/> ([[Theodisce]] ''Bevensen-Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Bemsen-Ebstörp'') (26.276)
** [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'') (1541)
** [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref>, ([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'') urbs et sedes administrationis (8693)
** [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'') (816)
** [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> (5303) ([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')
** [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'') (737)
** [[Hanstedt (Circulus Uelzen)|Hanstedt]] (897)
** [[Himbergen]] (1706)
** [[Jelmstorf]] (809)
** [[Natendorf]] (806)
** [[Römstedt]] (784)
** [[Schwienau]] (730)
** [[Weste]] (988)
** [[Wriedel]] (2466)
* [[Rosche (commune generale)|Rosche]] (6921)
** [[Oetzen]] (1207)
** [[Rätzlingen]] (499)
** [[Rosche]] (2010, sedes administrationis)
** [[Stoetze]] (644)
** [[Suhlendorf]] (2561)
* [[Suderburg (commune generale)|Suderburg]] (6934)
** [[Eimke]] ([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'') (898)
** [[Gerdau]] (1502)
** [[Suderburg]] (4534, sedes administrationis)
== Notae ==
<references />
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Ulsenensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
lus6ao4p50qt09j651b8xanrvbic1vw
Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)
0
184272
3981356
3976237
2026-08-15T12:56:38Z
Cyprianus Marcus
66550
3981356
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Bebenhusa-Ebbestorpium''''<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref><ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Samtgemeinde Bevensen-Ebstorf'' et [[Saxonice]] ''Samtgemeen Bemsen-Ebstörp'') commune generale ([[Theodisce]] ''Samtgemeinde'' et [[Saxonice]] ''Samtgemeen'') [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Bebenhusam-Ebbestorpium communia [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'') (1541 incolae), [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'') (sedes administrationis 8693), [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'') (816), [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'') (5303), [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'') (737), [[Hanstedt (Circulus Uelzen)|Hanstedt]] (897), [[Himbergen]] (1706), [[Jelmstorf]] (809), [[Natendorf]] (806), [[Römstedt]] (784), [[Schwienau]] (730), [[Weste]] (988) atque [[Wriedel]] (2466) pertinent.
== Historia ==
Commune generale Bebenhusa-Ebbestorpium anno [[2011]] e communibus generalis [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> et [[Ebbestorpium|Ebbestorpio]]<ref name="Jaitner 1985"/> conditum est.
== Nexus externi ==
* [http://www.bevensen-ebstorf.de/ Pagina Communis generalis Bebenhusae-Ebbestorpii]
==Notae==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 2011]]
pantdednsroz07m3q7hzqjucjc9z7y7
Emmendorfium
0
187904
3981351
3981348
2026-08-15T12:54:27Z
Cyprianus Marcus
66550
3981351
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Emmendorfium''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Emmendorfium etiam vici [[Emmendorfium (vicus)|Emmendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Emmendorf''), [[Heytbrake]]<ref name="Heytbrake">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/windowprintdetail.action?detailid=v5826731&utm_source=chatgpt.com ''Niedersächsisches Landesarchiv NLA HA Dep. 2 Nr. 145 I''], ubi dicitur "(...) in villis Moldessen, Otzen, Heytbrake, Versen, (...)".</ref> (Theodisce ''Heitbrack''), [[Nassennottorf]] (Theodisce ''Nassennottorf'') et [[Walmstorf]] (Theodisce ''Walmstorf'') pertinent. Ab anno [[2011]] Emmendorfium ad [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusam-Ebbestorpium]] commune generale pertinet.
== Historia ==
Die [[2 Martii]] [[1006]] Emmendorfium nomine ''Emmanthorpe'' primo in actis descripta est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Emmendorfium pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici [[Heytbrake]]<ref name="Heytbrake"> et [[Walmstorf]] cum Emmendorfio coniuncti sunt. Anno eodem Emmendorfium etiam pars communis generalis Bevenhusae factum est. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Bebenhusam-Ebbestorpium coniunctum est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Emmendorf|Emmendorfium}}
* [http://www.bevensen-ebstorf.de/desktopdefault.aspx/tabid-4917/ Pagina communis generalis Bebenhusae-Ebbestorpii de Emmendorfio scripta]
* [https://web.archive.org/web/20240912022816/http://gemeinde-emmendorf.de/ Pagina communis Emmendorfii]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 10]]
etr36hhrq3wdkxg5tvex9uvoayqgcvp
3981353
3981351
2026-08-15T12:54:54Z
Cyprianus Marcus
66550
3981353
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Emmendorfium'''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Emmendorfium etiam vici [[Emmendorfium (vicus)|Emmendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Emmendorf''), [[Heytbrake]]<ref name="Heytbrake">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/windowprintdetail.action?detailid=v5826731&utm_source=chatgpt.com ''Niedersächsisches Landesarchiv NLA HA Dep. 2 Nr. 145 I''], ubi dicitur "(...) in villis Moldessen, Otzen, Heytbrake, Versen, (...)".</ref> (Theodisce ''Heitbrack''), [[Nassennottorf]] (Theodisce ''Nassennottorf'') et [[Walmstorf]] (Theodisce ''Walmstorf'') pertinent. Ab anno [[2011]] Emmendorfium ad [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusam-Ebbestorpium]] commune generale pertinet.
== Historia ==
Die [[2 Martii]] [[1006]] Emmendorfium nomine ''Emmanthorpe'' primo in actis descripta est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Emmendorfium pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici [[Heytbrake]]<ref name="Heytbrake"> et [[Walmstorf]] cum Emmendorfio coniuncti sunt. Anno eodem Emmendorfium etiam pars communis generalis Bevenhusae factum est. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Bebenhusam-Ebbestorpium coniunctum est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Emmendorf|Emmendorfium}}
* [http://www.bevensen-ebstorf.de/desktopdefault.aspx/tabid-4917/ Pagina communis generalis Bebenhusae-Ebbestorpii de Emmendorfio scripta]
* [https://web.archive.org/web/20240912022816/http://gemeinde-emmendorf.de/ Pagina communis Emmendorfii]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 10]]
sjmyeqm9ma6u33d0f1m4yqmkzosri50
3981354
3981353
2026-08-15T12:55:25Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Historia */
3981354
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Emmendorfium'''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Emmendorfium etiam vici [[Emmendorfium (vicus)|Emmendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Emmendorf''), [[Heytbrake]]<ref name="Heytbrake">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/windowprintdetail.action?detailid=v5826731&utm_source=chatgpt.com ''Niedersächsisches Landesarchiv NLA HA Dep. 2 Nr. 145 I''], ubi dicitur "(...) in villis Moldessen, Otzen, Heytbrake, Versen, (...)".</ref> (Theodisce ''Heitbrack''), [[Nassennottorf]] (Theodisce ''Nassennottorf'') et [[Walmstorf]] (Theodisce ''Walmstorf'') pertinent. Ab anno [[2011]] Emmendorfium ad [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusam-Ebbestorpium]] commune generale pertinet.
== Historia ==
Die [[2 Martii]] [[1006]] Emmendorfium nomine ''Emmanthorpe'' primo in actis descripta est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Emmendorfium pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici [[Heytbrake]]<ref name="Heytbrake"/> et [[Walmstorf]] cum Emmendorfio coniuncti sunt. Anno eodem Emmendorfium etiam pars communis generalis Bevenhusae factum est. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Bebenhusam-Ebbestorpium coniunctum est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Emmendorf|Emmendorfium}}
* [http://www.bevensen-ebstorf.de/desktopdefault.aspx/tabid-4917/ Pagina communis generalis Bebenhusae-Ebbestorpii de Emmendorfio scripta]
* [https://web.archive.org/web/20240912022816/http://gemeinde-emmendorf.de/ Pagina communis Emmendorfii]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 10]]
1njw4rps92pe7lcny1tnl1lamlohavx
3981389
3981354
2026-08-15T14:37:49Z
Bavarese
43163
/* Historia */ ducatus, us
3981389
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Emmendorfium'''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Ulsenensis|Circuli Ulsenensis]] est. Ad Emmendorfium etiam vici [[Emmendorfium (vicus)|Emmendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Emmendorf''), [[Heytbrake]]<ref name="Heytbrake">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/windowprintdetail.action?detailid=v5826731&utm_source=chatgpt.com ''Niedersächsisches Landesarchiv NLA HA Dep. 2 Nr. 145 I''], ubi dicitur "(...) in villis Moldessen, Otzen, Heytbrake, Versen, (...)".</ref> (Theodisce ''Heitbrack''), [[Nassennottorf]] (Theodisce ''Nassennottorf'') et [[Walmstorf]] (Theodisce ''Walmstorf'') pertinent. Ab anno [[2011]] Emmendorfium ad [[Bebenhusa-Ebbestorpium (commune generale)|Bebenhusam-Ebbestorpium]] commune generale pertinet.
== Historia ==
Die [[2 Martii]] [[1006]] Emmendorfium nomine ''Emmanthorpe'' primo in actis descripta est. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto ducatu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] Emmendorfium pars Saxoniae Inferioris est. Anno 1972 vici [[Heytbrake]]<ref name="Heytbrake"/> et [[Walmstorf]] cum Emmendorfio coniuncti sunt. Anno eodem Emmendorfium etiam pars communis generalis Bevenhusae factum est. Quod autem anno [[2011]] cum aliis communibus ad commune generale Bebenhusam-Ebbestorpium coniunctum est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Emmendorf|Emmendorfium}}
* [http://www.bevensen-ebstorf.de/desktopdefault.aspx/tabid-4917/ Pagina communis generalis Bebenhusae-Ebbestorpii de Emmendorfio scripta]
* [https://web.archive.org/web/20240912022816/http://gemeinde-emmendorf.de/ Pagina communis Emmendorfii]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 10]]
fyu8ih0vp6qu7y4zucs14dqu1l1gut5
Lacus Anneciensis
0
215240
3981583
3612879
2026-08-16T07:27:56Z
Carsten Steger
146371
Aerial image of Lake Annecy inserted.
3981583
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Aerial image of Lake Annecy (view from the south).jpg|250 px|thumb|Despectus in lacum]]
'''Lacus Anneciensis''' ([[Francice]] ''Lac d’Annecy'') est [[lacus]] [[Francia|Francicus]] [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Sabaudia Superior|Sabaudiae Superioris]] in regione orientali [[Rhodanus et Alpis|Rhodano et Alpibus]].
== Urbes et vici lacui adiacentes ==
* [[Annecium]]
* [[Annecium Vetus]]
* [[Cervarium]]
* [[Duingium]]
* [[Dulciarium]]
* [[Fanum Sancti Georgii Anniciensium]]
* [[Mentho Gebennensium]]
* [[Talluriae-Mons Minus]]
* [[Viridarium (Francia)|Viridarium]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Lac d'Annecy|Lacum Anneciensem}}
* [http://annecyphotos.blogspot.com/ Lacui imagines]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Lacus Franciae]]
[[Categoria:Systema Rhodani fluminis]]
ezi1dit5xdq1656v0eyfn66scyjanid
Tyrannis maioritatis
0
215849
3981527
3874534
2026-08-16T00:06:46Z
LilyKitty
18316
de vulgo
3981527
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}
'''Tyrannis maioritatis''' est status in quo [[res politicae]] vel [[lex|leges]], ex voluntate [[vulgus|vulgi]] non aequa aut [[iura]] [[minoritas|minoritatum]] premente, decernuntur. Haec condicio pessima forma [[democratia]]e haberi solet.
[[Alexis de Tocqueville]] notionem tyrannidis maioritatis primus tractavit in opere suo ''Democratia in America''<!--Latine scripsit?--> ([[Anglice]] ''Democracy in America''). Item [[Iacobus Madison]] in commentario ''[[The Federalist]]'' (No. 10) potentiam factionum maioritarium oppugnavit.<ref>[[The Federalist]], No. 10.</ref> Postea [[Ioannes Stuart Mill]] in libro ''De Libertate''<!--Item--> (Anglice ''On Liberty'') idem argumentum persecutus est, quomodo falsa deliberatio vel iudicium vulgi libertatem individui violare possit.
[[Saeculum 20|Saeculo XX]] vero, [[Fridericus Hayek]] in opere ''Constitution of Liberty'' (''Constitutio Libertatis'') [[regnum]] legis praeponendum esse democratiae asseruit.<ref>''Constitution of Liberty'' (1960)</ref> At [[Herbertus Marcuse]], in libello ''[[Repressive Tolerance]]'', de calamitate quae ex opiniones maioritaria oriatur disseruit. Etiam [[Nelson Mandela]], in suo libro ''[[Long Walk to Freedom|Via longa ad libertatem]]'', docuit [[democratia]]m non esse decisionem{{dubsig}} mera maioritate factam, sed rem populorum universorum, nec fas esse minoritatem a maioritate opprimi.<ref>[[Nelson Mandela]], ''[[Long Walk to Freedom|Via longa ad libertatem]]''</ref>
In litteris, in ludo scaenico [[Henricus Ibsen|Henrici Ibsen]] inscripto ''En folkefiende'' (“[[Hostis populi]]”), persona medici Stockmann contra sententiam populi [[iustitia]]m tuetur, pronuntians “minoritas semper iusta” esse (in actione IV).
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* ''[[Apologia Socratis]]''
* [[Convenientia]]
* [[Demagogus]]
* [[Propaganda]]
[[Categoria:Ius]]
[[Categoria:Psychologia]]
[[Categoria:Sociologia]]
mqtuz9w651amudk63vjhvdxy1mg0u5r
Index urbium, oppidorum et communium Saxoniae Inferioris
0
216135
3981410
3981336
2026-08-15T16:03:12Z
Cyprianus Marcus
66550
3981410
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]]
'''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur.
Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communium et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur.
Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent.
Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent:
* Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent.
* Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent.
* 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent.
* 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent.
=== A ===
{{div col|3}}
* [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small>
* [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small>
* [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small>
* [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small>
* [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small>
* [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small>
* [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small>
* [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small>
* [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small>
* [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small>
* [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small>
* [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small>
* [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small>
* [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small>
* [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small>
* [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small>
* [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small>
* [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small>
* [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small>
* [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small>
* [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small>
* [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small>
* [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small>
* [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small>
* [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small>
* [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small>
* [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small>
* [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small>
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small>
* [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small>
* [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small>
* [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small>
* [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small>
* [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small>
* [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small>
* [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small>
* [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small>
* [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small>
{{div col end}}
=== B ===
{{div col|3}}
* [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small>
* [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small>
* [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small>
* [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small>
* [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small>
* [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small>
* [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small>
* [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small>
* [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small>
* [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small>
* [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small>
* [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small>
* [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small>
* [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small>
* [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small>
* [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small>
* [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small>
* [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small>
* [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small>
* [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small>
* [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small>
* [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small>
* [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small>
* [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small>
* [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small>
* [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small>
* [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small>
* [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small>
* [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small>
* [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small>
* [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small>
* [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small>
* [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small>
* [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small>
* [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small>
* [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small>
* [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small>
* [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small>
* [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small>
* [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small>
* [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small>
* [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small>
* [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small>
* [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small>
* [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small>
* [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small>
* [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small>
* [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small>
* [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small>
* [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small>
* [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small>
* [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small>
* [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small>
* [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small>
* [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small>
* [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small>
* [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small>
* [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small>
* [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small>
* [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small>
* [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small>
* [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small>
* [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small>
* [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small>
* [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small>
* [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small>
* [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small>
* [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small>
* [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small>
* [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small>
* [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small>
* [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small>
* [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small>
* [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small>
* [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small>
* [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small>
* [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small>
* [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small>
* [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small>
* [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small>
* [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small>
* [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small>
* [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small>
* [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small>
* [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small>
* [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small>
* [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small>
* [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small>
* [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small>
* [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small>
* [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small>
* [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small>
* [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small>
* [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small>
* [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small>
* [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small>
* [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small>
* [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small>
{{div col end}}
=== C ===
{{div col|3}}
* [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small>
* [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small>
* [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small>
* [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small>
* [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small>
* [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small>
* [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'')
* [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small>
* [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small>
{{div col end}}
=== D ===
{{div col|3}}
* [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small>
* [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small>
* [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small>
* [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small>
* [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small>
* [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small>
* [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small>
* [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small>
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small>
* [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small>
* [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small>
* [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small>
* [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small>
* [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small>
* [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small>
* [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small>
* [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small>
* [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small>
* [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small>
* [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small>
* [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small>
* [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small>
* [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small>
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small>
* [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small>
* [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small>
* [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small>
* [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small>
* [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small>
* [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small>
* [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small>
* [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small>
* [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small>
* [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small>
* [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small>
* [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small>
* [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small>
* [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small>
* [[Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small>
* [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small>
{{div col end}}
=== E ===
{{div col|3}}
* [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small>
* [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small>
* [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small>
* [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small>
* [[Edestorpe]]<ref name="Minden 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden (Band 1)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small>
* [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small>
* [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small>
* [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small>
* [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small>
* [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small>
* [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small>
* [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small>
* [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small>
* [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small>
* [[Elbingeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small>
* [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small>
* [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small>
* [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small>
* [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small>
* [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small>
* [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small>
* [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small>
* [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small>
* [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small>
* [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small>
* [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small>
* [[Engden]] <small>([[Theodisce]] ''Engden'', olim ''Engne''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small>
* [[Engelschoff]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small>
* [[Erkerode]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small>
* [[Esche]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Eschershausen]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Esens]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Essen (Oldenburgum)]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Esterwegen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Estorf (Landkreis Stade)|Estorf]] <small>(Lkr.Stade)</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Estorf (Weser)|Estorf]] <small>(Weser)</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small>
* [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small>
* [[Everode]]
* [[Eversmeer]]
* [[Evessen]]
* [[Eydelstedt]]
* [[Eyendorf]]
* [[Eystrup]]
{{div col end}}
=== F ===
{{div col|3}}
* [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small>
* [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small>
* [[Farven]]
* [[Faßberg]]
* [[Filsum]]
* [[Fintel]]
* [[Firrel]]
* [[Flögeln]]
* [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small>
* [[Flöthe]]
* [[Frankenfeld]]
* [[Freden]]
* [[Fredenbeck]]
* [[Freiburg/Elbe]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Freistatt]]
* [[Frellstedt]]
* [[Freren]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Fresenburg]]
* [[Friedeburg]]
* [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]
* [[Friesoythe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Fürstenau]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Furstenberga]]
{{div col end}}
=== G ===
{{div col|3}}
* [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27;
[http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small>
* [[Gandesbergen]]
* [[Garbsen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Garlstorf]]
* [[Garrel]]
* [[Garstedt]]
* [[Gartow]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Geeste]]
* [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Gehrde]]
* [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Georgsdorf]]
* [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Gerdau]]
* [[Gersten]]
* [[Getelo]]
* [[Gevensleben]]
* [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small>
* [[Geversdorf]]
* [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Giesen]]
* [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small>
* [[Gilten]]
* [[Glandorf]]
* [[Gleichen]]
* [[Gnarrenburg]]
* [[Gödenstorf]]
* [[Göhrde]]
* [[Goldenstedt]]
* [[Gölenkamp]]
* [[Golmbach]]
* [[Gorleben]]
* [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small>
* [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small>
* [[Grafhorst]]
* [[Grasberg]]
* [[Grasleben]]
* [[Grethem]]
* [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Groß Berßen]]
* [[Großefehn]]
* [[Großenkneten]]
* [[Großenwörden]]
* [[Großheide]]
* [[Groß Ippener]]
* [[Groß Meckelsen]]
* [[Groß Oesingen]]
* [[Groß Twülpstedt]]
* [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small>
* [[Grünendeich]]
* [[Guderhandviertel]]
* [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small>
* [[Gusborn]]
* [[Gyhum]]
{{div col end}}
=== H ===
{{div col|3}}
* [[Hademstorf]]
* [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small>
* [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Hagen am Teutoburger Wald]]
* [[Hagen im Bremischen]]
* [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Hagermarsch]]
* [[Hahausen]]
* [[Halbemond]]
* [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small>
* [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small>
* [[Halvesbostel]]
* [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small>
* [[Hambergen]]
* [[Hambühren]]
* [[Hämelhausen]]
* [[Hamersen]]
* [[Hammah]]
* [[Handeloh]]
* [[Handorf]]
* [[Handrup]]
* [[Hankensbüttel]]
* [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small>
* [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small>
* [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small>
* [[Harbarnsen]]
* [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Harmstorf]]
* [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Harsum]]
* [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small>
* [[Hasbergen]]
* [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Haßbergen]]
* [[Hassel (Weser)]]
* [[Hassendorf]]
* [[Haste]]
* [[Hatten]]
* [[Hattorf ad Harthicos montes]]
* [[Häuslingen]]
* [[Haverlah]]
* [[Hechthausen]]
* [[Hedeper]]
* [[Heede (Emsland)|Heede]]
* [[Heemsen]]
* [[Heere]]
* [[Heeslingen]]
* [[Heeßen]]
* [[Hehlen]]
* [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]]
* [[Heinade]]
* [[Heinbockel]]
* [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]]
* [[Heinsen]]
* [[Hellwege]]
* [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small>
* [[Helpsen]]
* [[Helvesiek]]
* [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Hemsbünde]]
* [[Hemslingen]]
* [[Hemsloh]]
* [[Hepstedt]]
* [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Herzlake]]
* [[Hesel]]
* [[Hespe]]
* [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Heuerßen]]
* [[Heyen]]
* [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small>
* [[Hilgermissen]]
* [[Hilkenbrook]]
* [[Hillerse]]
* [[Hilter am Teutoburger Wald]]
* [[Himbergen]]
* [[Himmelpforten]]
* [[Hinte]]
* [[Hipstedt]]
* [[Hittbergen]]
* [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Hodenhagen]]
* [[Höhbeck]]
* [[Hohenhameln]]
* [[Hohne]]
* [[Hohnhorst]]
* [[Hohnstorf (Albis)]]
* [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]]
* [[Holenberg]]
* [[Holle]]
* [[Hollenstedt]]
* [[Hollern-Twielenfleth]]
* [[Hollnseth]]
* [[Holste]]
* [[Holtgast]]
* [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small>
* [[Holtland]]
* [[Holzen (bei Eschershausen)|Holzen]]
* [[Hoogstede]]
* [[Hörden ad Harthicos montes]]
* [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]]
* [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Hoyerhagen]]
* [[Hoyershausen]]
* [[Hude (Oldenburg)]]
* [[Hüde]]
* [[Hülsede]]
* [[Husum (bei Nienburg)|Husum]]
* [[Hüven]]
{{div col end}}
=== I ===
{{div col|3}}
* [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small>
* [[Ihlienworth]]
* [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]]
* [[Ilsede]]
* [[Ingeleben]]
* [[Isenbüttel]]
* [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Isterberg]]
* [[Itterbeck]]
{{div col end}}
=== J ===
{{div col|3}}
* [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]]
* [[Jameln]]
* [[Jelmstorf]]
* [[Jembke]]
* [[Jemgum]]
* [[Jerxheim]]
* [[Jesteburg]]
* [[Jork]]
* [[Jühnde]]
* [[Juist]]
{{div col end}}
=== K ===
{{div col|3}}
* [[Kakenstorf]]
* [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]]
* [[Kalefeld]]
* [[Karwitz]]
* [[Katlenburg-Lindau]]
* [[Kettenkamp]]
* [[Kirchbrak]]
* [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]]
* [[Kirchgellersen]]
* [[Kirchlinteln]]
* [[Kirchseelte]]
* [[Kirchtimke]]
* [[Kirchwalsede]]
* [[Kissenbrück]]
* [[Klein Berßen]]
* [[Klein Meckelsen]]
* [[Kluse (Emsland)|Kluse]]
* [[Kneitlingen]]
* [[Köhlen]]
* [[Königsmoor]]
* [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]]
* [[Krebeck]]
* [[Krummendeich]]
* [[Krummhörn]]
* [[Kührstedt]]
* [[Küsten]]
* [[Kutenholz]]
{{div col end}}
=== L ===
{{div col|3}}
* [[Laar]]
* [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Lachendorf]]
* [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small>
* [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]]
* [[Lähden]]
* [[Lahn (Hümmling)|Lahn]]
* ''[[Lamspringe]]''
* [[Lamstedt]]
* [[Landesbergen]]
* [[Landolfshausen]]
* [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]]
* [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small>
* '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small>
* [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small>
* [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]]
* [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Langeoog]]
* [[Langlingen]]
* [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Lastrup]]
* [[Lathen]]
* [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Lauenbrück]]
* [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Lauenhagen]]
* [[Leese]]
* [[Leezdorf]]
* [[Lehe (Emsland)|Lehe]]
* [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]]
* [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Leiferde]]
* [[Lembruch]]
* [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Lemgow]]
* [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small>
* [[Lengede]]
* [[Lengenbostel]]
* [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]]
* [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]]
* [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small>
* [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small>
* [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Liebenburg]]
* [[Lilienthal]]
* [[Lindern (Oldenburg)]]
* [[Lindhorst]]
* [[Lindwedel]]
* [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Linsburg]]
* [[Lintig]]
* [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small>
* [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Lorup]]
* [[Loxstedt]]
* [[Lübberstedt]]
* [[Lübbow]]
* [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small>
* [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]]
* [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]]
* [[Lüdersburg]]
* [[Lüdersfeld]]
* [[Lüerdissen]]
* [[Luhden]]
* [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small>
* [[Lünne]]
* [[Lütetsburg]]
* ''[[Lutter am Barenberge]]''
* [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small>
{{div col end}}
=== M ===
{{div col|3}}
* [[Maasen]]
* [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Marienhagen]]
* [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]]
* [[Marklohe]]
* [[Marl (Dümmer)|Marl]]
* [[Marschacht]]
* [[Martfeld]]
* [[Marxen]]
* [[Mechtersen]]
* [[Meerbeck]]
* [[Meine]]
* [[Meinersen]]
* [[Melbeck]]
* [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Mellinghausen]]
* [[Menslage]]
* [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small>
* [[Merzen]]
* [[Messenkamp]]
* [[Messingen]]
* [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]]
* [[Misselwarden]]
* [[Mittelnkirchen]]
* [[Mittelstenahe]]
* [[Moisburg]]
* [[Molbergen]]
* [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small>
* [[Moormerland]]
* [[Moorweg]]
* [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Müden (Alara)]]
* [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]]
* [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small>
* [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== N ===
{{div col|3}}
* [[Nahrendorf]]
* [[Natendorf]]
* [[Neetze]]
* [[Negenborn]]
* [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]]
* [[Neubörger]]
* [[Neu Darchau]]
* [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small>
* [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small>
* [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small>
* [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small>
* [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small>
* [[Neuenkirchen-Vörden]]
* [[Neuharlingersiel]]
* [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]]
* [[Neukamperfehn]]
* [[Neulehe]]
* [[Neuschoo]]
* [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Neu Wulmstorf]]
* [[Niederlangen]]
* [[Niedernwöhren]]
* [[Niemetal]]
* [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]]
* [[Nienstädt]]
* [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Nordholz]]
* [[Nordleda]]
* [[Nordsehl]]
* [[Nordstemmen]]
* [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small>
* [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small>
* [[Nortmoor]]
* [[Nortrup]]
* [[Nottensdorf]]
* [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small>
* [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small>
{{div col end}}
=== O ===
{{div col|3}}
* [[Oberlangen]]
* [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]]
* [[Obernfeld]]
* [[Obernholz]]
* [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Ochtersum]]
* [[Odisheim]]
* [[Oederquart]]
* [[Oerel]]
* [[Oetzen]]
* [[Ohne]]
* [[Ohrum]]
* [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small>
* [[Oldendorf (Luhe)]]
* [[Osloß]]
* [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small>
* [[Osteel]]
* [[Osten (Oste)|Osten]]
* [[Osterbruch]]
* [[Ostercappeln]]
* [[Ostereistedt]]
* [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Osterwald]]
* [[Ostrhauderfehn]]
* [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Otter]]
* [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Ovelgönne]]
* [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small>
* [[Oyten]]
{{div col end}}
=== P ===
{{div col|3}}
* [[Padingbüttel]]
* [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Parsau]]
* [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Pegestorf]]
* [[Pennigsehl]]
* [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small>
* [[Pohle]]
* [[Pollhagen]]
* [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small>
* [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small>
* [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small>
* [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small>
* [[Prezelle]]
* [[Prinzhöfte]]
{{div col end}}
=== Q ===
{{div col|3}}
* [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Quendorf]]
* [[Querenhorst]]
* [[Quernheim]]
{{div col end}}
=== R ===
{{div col|3}}
* [[Räbke]]
* [[Radbruch]]
* [[Raddestorf]]
* [[Rastdorf]]
* [[Rastede]]
* [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]]
* [[Rechtsupweg]]
* [[Reeßum]]
* [[Regesbostel]]
* [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rehden]]
* [[Rehlingen]]
* [[Reinstorf]]
* [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]]
* [[Renkenberge]]
* [[Rennau]]
* [[Reppenstedt]]
* [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rhade]]
* [[Rhauderfehn]]
* [[Rhede (Ems)]]
* [[Rhumspringe]]
* [[Ribbesbüttel]]
* [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]]
* [[Rieste]]
* [[Ringe]]
* [[Ringstedt]]
* [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Ritterhude]]
* [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rodewald]]
* [[Rohrsen]]
* [[Roklum]]
* [[Rollshausen]]
* [[Römstedt]]
* [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Rosche]]
* [[Rosdorf]]
* [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]]
* [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small>
* [[Rötgesbüttel]]
* [[Rüdershausen]]
* [[Rühen]]
* [[Rullstorf]]
{{div col end}}
=== S ===
{{div col|3}}
* [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small>
* [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small>
* [[Salzbergen]]
* [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small>
* [[Salzhausen]]
* [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Samern]]
* [[Sandbostel]]
* [[Sande (Frisia)|Sande]]
* [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Sassenburg]]
* [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small>
* [[Sauensiek]]
* [[Schapen]]
* [[Scharnebeck]]
* [[Scheden]]
* [[Scheeßel]]
* [[Schellerten]]
* [[Schiffdorf]]
* [[Schladen-Werla]]
* [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schnega]]
* [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Scholen]]
* [[Schönewörde]]
* [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schwaförden]]
* [[Schwanewede]]
* [[Schwarme]]
* [[Schwarmstedt]]
* [[Schweindorf]]
* [[Schweringen]]
* [[Schwerinsdorf]]
* [[Schwienau]]
* [[Schwülper]]
* [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]]
* [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]]
* [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Seggebruch]]
* [[Sehlde]]
* [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]]
* [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Selsingen]]
* [[Semmenstedt]]
* [[Seulingen]]
* [[Sibbesse]]
* [[Sickte]]
* [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Sittensen]]
* [[Soderstorf]]
* [[Sögel]]
* [[Söhlde]]
* [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]]
* [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Soltendieck]]
* [[Sottrum]]
* [[Spahnharrenstätte]]
* [[Spelle]]
* [[Spiekeroog]]
* [[Sprakensehl]]
* [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small>
* [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small>
* [[Stadtoldendorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Staffhorst]]
* [[Staufenberg]]
* [[Stavern]]
* [[Stedesdorf]]
* [[Steimbke]]
* [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]]
* [[Steinfeld (Oldenburg)]]
* [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]]
* [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]]
* [[Stelle]]
* [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]]
* [[Stemshorn]]
* [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Stinstedt]]
* [[Stöckse]]
* [[Stoetze]]
* [[Stolzenau]]
* [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Südbrookmerland]]
* [[Suderburg]]
* [[Südergellersen]]
* [[Südheide]]
* [[Sudwalde]]
* [[Suhlendorf]]
* [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Süpplingen]]
* [[Süpplingenburg]]
* [[Süstedt]]
* [[Sustrum]]
* [[Surwold]]
* [[Suthfeld]]
* [[Syke]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== T ===
{{div col|3}}
* [[Tappenbeck]]
* [[Tarmstedt]]
* [[Tespe]]
* [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small>
* [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small>
* [[Thedinghausen]]
* [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small>
* [[Thomasburg]]
* [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small>
* [[Thuine]]
* [[Tiddische]]
* [[Tiste]]
* [[Toppenstedt]]
* [[Tostedt]]
* [[Tosterglope]]
* [[Trebel]]
* [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small>
* [[Tülau]]
* [[Twieflingen]]
* [[Twist (Emsland)|Twist]]
* [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== U ===
{{div col|3}}
* [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Uehrde]]
* [[Uelsen]]
* [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small>
* [[Ummern]]
* [[Undeloh]]
* [[Upgant-Schott]]
* [[Uplengen]]
* [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Utarp]]
{{div col end}}
=== V ===
{{div col|3}}
* [[Vahlberg]]
* [[Vahlbruch]]
* [[Vahlde]]
* [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small>
* [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small>
* [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small>
* [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Varrel]]
* [[Vastorf]]
* [[Vechelde]]
* [[Velpke]]
* [[Veltheim (Ohe)]]
* [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small>
* [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small>
* [[Vierden]]
* [[Vierhöfen]]
* [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small>
* [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small>
* [[Visbek]]
* [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Vögelsen]]
* [[Vollersode]]
* [[Voltlage]]
* [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small>
* [[Vordorf]]
* [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]]
* [[Vrees]]
{{div col end}}
=== W ===
{{div col|3}}
* [[Waake]]
* [[Waddeweitz]]
* [[Wagenfeld]]
* [[Wagenhoff]]
* [[Wahrenholz]]
* [[Walchum]]
* [[Walkenried]]
* [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wallmoden]]
* [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Wangelnstedt]]
* [[Wangerland]]
* [[Wangerooge]]
* [[Wanna]]
* [[Warberg]]
* [[Wardenburg]]
* [[Warmsen]]
* [[Warpe]]
* [[Wasbüttel]]
* [[Wathlingen]]
* [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Weener]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Weenzen]]
* [[Wehrbleck]]
* [[Welle]]
* [[Wendeburg]]
* [[Wendisch Evern]]
* [[Wennigsen]]
* [[Wenzendorf]]
* [[Werdum]]
* [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Werpeloh]]
* [[Wesendorf]]
* [[Weste (Niedersachsen)|Weste]]
* [[Westergellersen]]
* [[Westerholt]]
* [[Westertimke]]
* [[Westerwalsede]]
* [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]]
* [[Westoverledingen]]
* [[Wetschen]]
* [[Wettrup]]
* [[Weyhausen]]
* [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wieda]]
* [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Wiefelstede]]
* [[Wielen]]
* [[Wienhausen]]
* [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wietmarschen]]
* [[Wietze]]
* [[Wietzen]]
* [[Wietzendorf]]
* [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Wilstedt]]
* [[Wilsum]]
* [[Wingst]]
* [[Winkelsett]]
* [[Winnigstedt]]
* [[Winsen (Aller)]]
* [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small>
* [[Winzenburg]]
* [[Wippingen]]
* [[Wirdum]]
* [[Wischhafen]]
* [[Wistedt]]
* [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small>
* [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wittmar]]
* [[Wittorf]]
* [[Wohnste]]
* [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small>
* [[Wollbrandshausen]]
* [[Wollershausen]]
* [[Wölpinghausen]]
* [[Wolsdorf]]
* [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]]
* [[Woltershausen]]
* [[Worpswede]]
* [[Wremen]]
* [[Wrestedt]]
* [[Wriedel]]
* [[Wulfsen]]
* [[Wulften ad Harthicos montes]]
* [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Wurster Nordseeküste]]
* [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== Z ===
{{div col|3}}
* [[Zernien]]
* [[Zetel]]
* [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Zorge]]
{{div col end}}
==Notae==
<references />
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]]
jlnaovjjgdyvmctxtryhxese99g9124
3981567
3981410
2026-08-16T01:54:45Z
Cyprianus Marcus
66550
3981567
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]]
'''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur.
Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communium et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur.
Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent.
Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent:
* Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent.
* Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent.
* 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent.
* 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent.
=== A ===
{{div col|3}}
* [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small>
* [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small>
* [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small>
* [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small>
* [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small>
* [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small>
* [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small>
* [[Aesdorpe]]<ref name="Niedersächsisches Landesarchiv">Niedersächsisches Landesarchiv. (s. d.). ''Guts- und Familienarchiv von Freytag zu Estorf''. Arcinsys Niedersachsen, Bestand NLA HA Dep. 138.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small>
* [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small>
* [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'')
* [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small>
* [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small>
* [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small>
* [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen'')</small>
* [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small>
* [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small>
* [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small>
* [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small>
* [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small>
* [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small>
* [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small>
* [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small>
* [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small>
* [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small>
* [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small>
* [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small>
* [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small>
* [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small>
* [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small>
* [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small>
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small>
* [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small>
* [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small>
* [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small>
* [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg'')</small>
* [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small>
* [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden y des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small>
* [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small>
* [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small>
* [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small>
* [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small>
* [[Auricum (Saxonia Inferior)|Auricum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small>
{{div col end}}
=== B ===
{{div col|3}}
* [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small>
* [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small>
* [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small>
* [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Balge'')</small>
* [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small>
* [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small>
* [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small>
* [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small>
* [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small>
* [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small>
* [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small>
* [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small>
* [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small>
* [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small>
* [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small>
* [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small>
* [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small>
* [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small>
* [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small>
* [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small>
* [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small>
* [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small>
* [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small>
* [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small>
* [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small>
* [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small>
* [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small>
* [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small>
* [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small>
* [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small>
* [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small>
* [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small>
* [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small>
* [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small>
* [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small>
* [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small>
* [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small>
* [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small>
* [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small>
* [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small>
* [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small>
* [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small>
* [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small>
* [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small>
* [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small>
* [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen'')</small>
* [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small>
* [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small>
* [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small>
* [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small>
* [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small>
* [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small>
* [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small>
* [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small>
* [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small>
* [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small>
* [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small>
* [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small>
* [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small>
* [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small>
* [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small>
* [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small>
* [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small>
* [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small>
* [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small>
* [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small>
* [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small>
* [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small>
* [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small>
* [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small>
* [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small>
* [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small>
* [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small>
* [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small>
* [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde'')</small>
* [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small>
* [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small>
* [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small>
* [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small>
* [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small>
* [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small>
* [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small>
* [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small>
* [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small>
* [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small>
* [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'')</small>
* [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small>
* [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small>
* [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small>
* [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small>
* [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small>
* [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small>
* [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small>
* [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small>
* [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small>
* [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small>
* [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small>
* [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small>
{{div col end}}
=== C ===
{{div col|3}}
* [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small>
* [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small>
* [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small>
* [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small>
* [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small>
* [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small>
* [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'')
* [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small>
* [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small>
{{div col end}}
=== D ===
{{div col|3}}
* [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small>
* [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small>
* [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small>
* [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small>
* [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small>
* [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small>
* [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small>
* [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small>
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small>
* [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small>
* [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small>
* [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small>
* [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small>
* [[Derental]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007"/> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small>
* [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small>
* [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small>
* [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small>
* [[Didderse]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small>
* [[Diekholza]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small>
* [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small>
* [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'')</small>
* [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small>
* [[Dinklage]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small>
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small>
* [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small>
* [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small>
* [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small>
* [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small>
* [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small>
* [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small>
* [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small>
* [[Drage (Albis)|Drage]]<ref name="Drage">'''Drage-es'''; declinatio regularis generis Graeci vel Latini in prima declinatione, aut ut nomen substantivum regulare primae declinationis in geographicis rationibus modernis tractatum. Quo de toponymo, vide: Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small>
* [[Drentwede]]<ref name="Hodenberg 1842"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small>
* [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small>
* [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small>
* [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small>
* [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small>
* [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small>
* [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small>
* [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small>
{{div col end}}
=== E ===
{{div col|3}}
* [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small>
* [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small>
* [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small>
* [[Edemissa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small>
* [[Edestorpe]]<ref name="Minden 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden (Band 1)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small>
* [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small>
* [[Eggermuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen'')</small>
* [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small>
* [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small>
* [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small>
* [[Eima]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small>
* [[Eime]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small>
* [[Eimke]] <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small>
* [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small>
* [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small>
* [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small>
* [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small>
* [[Elvede]]<ref name="Hoops 2003">Hoops, J. (Ed.) (2003). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch III: Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. Biliveldae: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small>
* [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small>
* [[Embsa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small>
* [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small>
* [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm_source=chatgpt.com ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small>
* [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small>
* [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small>
* [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small>
* [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small>
* [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small>
* [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small>
* [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small>
* [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small>
* [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small>
* [[Eschede]] <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small>
* [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small>
* [[Esdorpe]]<ref name="Lisch & Wigger">Lisch, G. C. F., & Wigger, F. (Ed.). (1878). ''Mecklenburgisches Urkundenbuch''.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small>
* [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small>
* [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small>
* [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small>
* [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small>
* [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small>
* [[Everode]]
* [[Eversmeer]]
* [[Evessen]]
* [[Eydelstedt]]
* [[Eyendorf]]
* [[Eystrup]]
{{div col end}}
=== F ===
{{div col|3}}
* [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small>
* [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small>
* [[Farven]]
* [[Faßberg]]
* [[Filsum]]
* [[Fintel]]
* [[Firrel]]
* [[Flögeln]]
* [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small>
* [[Flöthe]]
* [[Frankenfeld]]
* [[Freden]]
* [[Fredenbeck]]
* [[Freiburg/Elbe]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Freistatt]]
* [[Frellstedt]]
* [[Freren]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Fresenburg]]
* [[Friedeburg]]
* [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]
* [[Friesoythe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Fürstenau]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Furstenberga]]
{{div col end}}
=== G ===
{{div col|3}}
* [[Ganderkesee]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27;
[http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small>
* [[Gandesbergen]]
* [[Garbsen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Garlstorf]]
* [[Garrel]]
* [[Garstedt]]
* [[Gartow]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Geeste]]
* [[Geestland]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Gehrde]]
* [[Gehrden]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Georgsdorf]]
* [[Georgsmarienhütte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Gerdau]]
* [[Gersten]]
* [[Getelo]]
* [[Gevensleben]]
* [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small>
* [[Geversdorf]]
* [[Gieboldehausen]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Giesen]]
* [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small>
* [[Gilten]]
* [[Glandorf]]
* [[Gleichen]]
* [[Gnarrenburg]]
* [[Gödenstorf]]
* [[Göhrde]]
* [[Goldenstedt]]
* [[Gölenkamp]]
* [[Golmbach]]
* [[Gorleben]]
* [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small>
* [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small>
* [[Grafhorst]]
* [[Grasberg]]
* [[Grasleben]]
* [[Grethem]]
* [[Gronau]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Groß Berßen]]
* [[Großefehn]]
* [[Großenkneten]]
* [[Großenwörden]]
* [[Großheide]]
* [[Groß Ippener]]
* [[Groß Meckelsen]]
* [[Groß Oesingen]]
* [[Groß Twülpstedt]]
* [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small>
* [[Grünendeich]]
* [[Guderhandviertel]]
* [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small>
* [[Gusborn]]
* [[Gyhum]]
{{div col end}}
=== H ===
{{div col|3}}
* [[Hademstorf]]
* [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small>
* [[Hage]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Hagen am Teutoburger Wald]]
* [[Hagen im Bremischen]]
* [[Hagenburg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Hagermarsch]]
* [[Hahausen]]
* [[Halbemond]]
* [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] <small>(b.Neuenhaus)</small>
* [[Halle (Holtisminni)|Halle]] <small>(Montes Visurgis)</small>
* [[Halvesbostel]]
* [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small>
* [[Hambergen]]
* [[Hambühren]]
* [[Hämelhausen]]
* [[Hamersen]]
* [[Hammah]]
* [[Handeloh]]
* [[Handorf]]
* [[Handrup]]
* [[Hankensbüttel]]
* [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small>
* [[Hann. Münden]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Hanstedt (Circulus Ulsenensis)|Hanstedt]] <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small>
* [[Hanstedt (Nordheide)|Hanstedt]] <small>(Nordheide)</small>
* [[Harbarnsen]]
* [[Hardegsen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Haren (Amisia)]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Harmstorf]]
* [[Harpstedt]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Harsefeld]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Harsum]]
* [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small>
* [[Hasbergen]]
* [[Haselünne]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Haßbergen]]
* [[Hassel (Weser)]]
* [[Hassendorf]]
* [[Haste]]
* [[Hatten]]
* [[Hattorf ad Harthicos montes]]
* [[Häuslingen]]
* [[Haverlah]]
* [[Hechthausen]]
* [[Hedeper]]
* [[Heede (Emsland)|Heede]]
* [[Heemsen]]
* [[Heere]]
* [[Heeslingen]]
* [[Heeßen]]
* [[Hehlen]]
* [[Heidenau (Saxonia Inferior)|Heidenau]]
* [[Heinade]]
* [[Heinbockel]]
* [[Heiningen (Niedersachsen)|Heiningen]]
* [[Heinsen]]
* [[Hellwege]]
* [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small>
* [[Helpsen]]
* [[Helvesiek]]
* [[Hemmingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Hemsbünde]]
* [[Hemslingen]]
* [[Hemsloh]]
* [[Hepstedt]]
* [[Herzberg am Harz]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Herzlake]]
* [[Hesel]]
* [[Hespe]]
* [[Hessisch Oldendorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Heuerßen]]
* [[Heyen]]
* [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small>
* [[Hilgermissen]]
* [[Hilkenbrook]]
* [[Hillerse]]
* [[Hilter am Teutoburger Wald]]
* [[Himbergen]]
* [[Himmelpforten]]
* [[Hinte]]
* [[Hipstedt]]
* [[Hittbergen]]
* [[Hitzacker]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Hodenhagen]]
* [[Höhbeck]]
* [[Hohenhameln]]
* [[Hohne]]
* [[Hohnhorst]]
* [[Hohnstorf (Albis)]]
* [[Holdorf (Niedersachsen)|Holdorf]]
* [[Holenberg]]
* [[Holle]]
* [[Hollenstedt]]
* [[Hollern-Twielenfleth]]
* [[Hollnseth]]
* [[Holste]]
* [[Holtgast]]
* [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small>
* [[Holtland]]
* [[Holzen (prope Eschershusam)|Holzen]]
* [[Hoogstede]]
* [[Hörden ad Harthicos montes]]
* [[Horneburg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Horstedt (Niedersachsen)|Horstedt]]
* [[Hoya]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Hoyerhagen]]
* [[Hoyershausen]]
* [[Hude (Oldenburg)]]
* [[Hüde]]
* [[Hülsede]]
* [[Husum (bei Nienburg)|Husum]]
* [[Hüven]]
{{div col end}}
=== I ===
{{div col|3}}
* [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small>
* [[Ihlienworth]]
* [[Ihlow (Frisia Orientalis)|Ihlow]]
* [[Ilsede]]
* [[Ingeleben]]
* [[Isenbüttel]]
* [[Isernhagen]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Isterberg]]
* [[Itterbeck]]
{{div col end}}
=== J ===
{{div col|3}}
* [[Jade (Saxonia Inferior)|Jade]]
* [[Jameln]]
* [[Jelmstorf]]
* [[Jembke]]
* [[Jemgum]]
* [[Jerxheim]]
* [[Jesteburg]]
* [[Jork]]
* [[Jühnde]]
* [[Juist]]
{{div col end}}
=== K ===
{{div col|3}}
* [[Kakenstorf]]
* [[Kalbe (Niedersachsen)|Kalbe]]
* [[Kalefeld]]
* [[Karwitz]]
* [[Katlenburg-Lindau]]
* [[Kettenkamp]]
* [[Kirchbrak]]
* [[Kirchdorf (bei Sulingen)|Kirchdorf]]
* [[Kirchgellersen]]
* [[Kirchlinteln]]
* [[Kirchseelte]]
* [[Kirchtimke]]
* [[Kirchwalsede]]
* [[Kissenbrück]]
* [[Klein Berßen]]
* [[Klein Meckelsen]]
* [[Kluse (Emsland)|Kluse]]
* [[Kneitlingen]]
* [[Köhlen]]
* [[Königsmoor]]
* [[Kranenburg (Oste)|Kranenburg]]
* [[Krebeck]]
* [[Krummendeich]]
* [[Krummhörn]]
* [[Kührstedt]]
* [[Küsten]]
* [[Kutenholz]]
{{div col end}}
=== L ===
{{div col|3}}
* [[Laar]]
* [[Laatzen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Lachendorf]]
* [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small>
* [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]]
* [[Lähden]]
* [[Lahn (Hümmling)|Lahn]]
* ''[[Lamspringe]]''
* [[Lamstedt]]
* [[Landesbergen]]
* [[Landolfshausen]]
* [[Landwehr (Gemeinde)|Landwehr]]
* [[Langelsheim]] <small>[[urbs]]</small>
* '''[[Langen (bei Bremerhaven)|Langen]]''' <small>(b.Bremerhaven)</small>
* [[Langen (Emsland)|Langen]] <small>(Emsland)</small>
* [[Langendorf (Elbe)|Langendorf]]
* [[Langenhagen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Langeoog]]
* [[Langlingen]]
* [[Langwedel (Weser)|Langwedel]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Lastrup]]
* [[Lathen]]
* [[Lauenau]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Lauenbrück]]
* [[Lauenförde]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Lauenhagen]]
* [[Leese]]
* [[Leezdorf]]
* [[Lehe (Emsland)|Lehe]]
* [[Lehre (Niedersachsen)|Lehre]]
* [[Lehrte]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Leiferde]]
* [[Lembruch]]
* [[Lemförde]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Lemgow]]
* [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small>
* [[Lengede]]
* [[Lengenbostel]]
* [[Lengerich (Emsland)|Lengerich]]
* [[Lenne (Niedersachsen)|Lenne]]
* [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small>
* [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small>
* [[Liebenau (Niedersachsen)|Liebenau]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Liebenburg]]
* [[Lilienthal]]
* [[Lindern (Oldenburg)]]
* [[Lindhorst]]
* [[Lindwedel]]
* [[Lingen (Ems)]] <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Linsburg]]
* [[Lintig]]
* [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small>
* [[Lohne (Oldenburg)]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Löningen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Lorup]]
* [[Loxstedt]]
* [[Lübberstedt]]
* [[Lübbow]]
* [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small>
* [[Luckau (Saxonia Inferior)|Luckau]]
* [[Lüder (Lüneburger Heide)|Lüder]]
* [[Lüdersburg]]
* [[Lüdersfeld]]
* [[Lüerdissen]]
* [[Luhden]]
* [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small>
* [[Lünne]]
* [[Lütetsburg]]
* ''[[Lutter am Barenberge]]''
* [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small>
{{div col end}}
=== M ===
{{div col|3}}
* [[Maasen]]
* [[Marienhafe]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Marienhagen]]
* [[Mariental (Niedersachsen)|Mariental]]
* [[Marklohe]]
* [[Marl (Dümmer)|Marl]]
* [[Marschacht]]
* [[Martfeld]]
* [[Marxen]]
* [[Mechtersen]]
* [[Meerbeck]]
* [[Meine]]
* [[Meinersen]]
* [[Melbeck]]
* [[Melle]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Mellinghausen]]
* [[Menslage]]
* [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small>
* [[Merzen]]
* [[Messenkamp]]
* [[Messingen]]
* [[Midlum (Land Wursten)|Midlum]]
* [[Misselwarden]]
* [[Mittelnkirchen]]
* [[Mittelstenahe]]
* [[Moisburg]]
* [[Molbergen]]
* [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small>
* [[Moormerland]]
* [[Moorweg]]
* [[Moringen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Müden (Alara)]]
* [[Mulsum (Land Wursten)|Mulsum]]
* [[Mundia Hannoverana]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small>
* [[Munster (Örtze)|Munster]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== N ===
{{div col|3}}
* [[Nahrendorf]]
* [[Natendorf]]
* [[Neetze]]
* [[Negenborn]]
* [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]]
* [[Neubörger]]
* [[Neu Darchau]]
* [[Neuenhaus]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Neuenkirchen (Altes Land)|Neuenkirchen]] <small>(Altes Land)</small>
* [[Neuenkirchen (bei Bassum)|Neuenkirchen]] <small>(b.Bassum)</small>
* [[Neuenkirchen (Land Hadeln)|Neuenkirchen]] <small>(Land Hadeln)</small>
* [[Neuenkirchen (Landkreis Osnabrück)|Neuenkirchen]] <small>(Lkr.Osnabrück)</small>
* [[Neuenkirchen (Lüneburger Heide)|Neuenkirchen]] <small>(Lüneb.Heide)</small>
* [[Neuenkirchen-Vörden]]
* [[Neuharlingersiel]]
* [[Neuhaus (Oste)]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Neuhof (Landkreis Hildesheim)|Neuhof]]
* [[Neukamperfehn]]
* [[Neulehe]]
* [[Neuschoo]]
* [[Neustadt am Rübenberge]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Neu Wulmstorf]]
* [[Niederlangen]]
* [[Niedernwöhren]]
* [[Niemetal]]
* [[Nienhagen (Landkreis Celle)|Nienhagen]]
* [[Nienstädt]]
* [[Norden]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Nordenham]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Nordholz]]
* [[Nordleda]]
* [[Nordsehl]]
* [[Nordstemmen]]
* [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small>
* [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small>
* [[Nortmoor]]
* [[Nortrup]]
* [[Nottensdorf]]
* [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small>
* [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small>
{{div col end}}
=== O ===
{{div col|3}}
* [[Oberlangen]]
* [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]]
* [[Obernfeld]]
* [[Obernholz]]
* [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Ochtersum]]
* [[Odisheim]]
* [[Oederquart]]
* [[Oerel]]
* [[Oetzen]]
* [[Ohne]]
* [[Ohrum]]
* [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small>
* [[Oldendorf (Luhe)]]
* [[Osloß]]
* [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small>
* [[Osteel]]
* [[Osten (Oste)|Osten]]
* [[Osterbruch]]
* [[Ostercappeln]]
* [[Ostereistedt]]
* [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Osterwald]]
* [[Ostrhauderfehn]]
* [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Otter]]
* [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Ovelgönne]]
* [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small>
* [[Oyten]]
{{div col end}}
=== P ===
{{div col|3}}
* [[Padingbüttel]]
* [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Parsau]]
* [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Pegestorf]]
* [[Pennigsehl]]
* [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small>
* [[Pohle]]
* [[Pollhagen]]
* [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small>
* [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small>
* [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small>
* [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small>
* [[Prezelle]]
* [[Prinzhöfte]]
{{div col end}}
=== Q ===
{{div col|3}}
* [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Quendorf]]
* [[Querenhorst]]
* [[Quernheim]]
{{div col end}}
=== R ===
{{div col|3}}
* [[Räbke]]
* [[Radbruch]]
* [[Raddestorf]]
* [[Rastdorf]]
* [[Rastede]]
* [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]]
* [[Rechtsupweg]]
* [[Reeßum]]
* [[Regesbostel]]
* [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rehden]]
* [[Rehlingen]]
* [[Reinstorf]]
* [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]]
* [[Renkenberge]]
* [[Rennau]]
* [[Reppenstedt]]
* [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rhade]]
* [[Rhauderfehn]]
* [[Rhede (Ems)]]
* [[Rhumspringe]]
* [[Ribbesbüttel]]
* [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]]
* [[Rieste]]
* [[Ringe]]
* [[Ringstedt]]
* [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Ritterhude]]
* [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rodewald]]
* [[Rohrsen]]
* [[Roklum]]
* [[Rollshausen]]
* [[Römstedt]]
* [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Rosche]]
* [[Rosdorf]]
* [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]]
* [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small>
* [[Rötgesbüttel]]
* [[Rüdershausen]]
* [[Rühen]]
* [[Rullstorf]]
{{div col end}}
=== S ===
{{div col|3}}
* [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small>
* [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small>
* [[Salzbergen]]
* [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small>
* [[Salzhausen]]
* [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Samern]]
* [[Sandbostel]]
* [[Sande (Frisia)|Sande]]
* [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Sassenburg]]
* [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small>
* [[Sauensiek]]
* [[Schapen]]
* [[Scharnebeck]]
* [[Scheden]]
* [[Scheeßel]]
* [[Schellerten]]
* [[Schiffdorf]]
* [[Schladen-Werla]]
* [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schnega]]
* [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Scholen]]
* [[Schönewörde]]
* [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schwaförden]]
* [[Schwanewede]]
* [[Schwarme]]
* [[Schwarmstedt]]
* [[Schweindorf]]
* [[Schweringen]]
* [[Schwerinsdorf]]
* [[Schwienau]]
* [[Schwülper]]
* [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]]
* [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]]
* [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Seggebruch]]
* [[Sehlde]]
* [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]]
* [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Selsingen]]
* [[Semmenstedt]]
* [[Seulingen]]
* [[Sibbesse]]
* [[Sickte]]
* [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Sittensen]]
* [[Soderstorf]]
* [[Sögel]]
* [[Söhlde]]
* [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]]
* [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Soltendieck]]
* [[Sottrum]]
* [[Spahnharrenstätte]]
* [[Spelle]]
* [[Spiekeroog]]
* [[Sprakensehl]]
* [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small>
* [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small>
* [[Staffhorst]]
* [[Staufenberg]]
* [[Stavern]]
* [[Stedesdorf]]
* [[Steimbke]]
* [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]]
* [[Steinfeld (Oldenburg)]]
* [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]]
* [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]]
* [[Stelle]]
* [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]]
* [[Stemshorn]]
* [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Stinstedt]]
* [[Stöckse]]
* [[Stoetze]]
* [[Stolzenau]]
* [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Südbrookmerland]]
* [[Suderburg]]
* [[Südergellersen]]
* [[Südheide]]
* [[Sudwalde]]
* [[Suhlendorf]]
* [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Süpplingen]]
* [[Süpplingenburg]]
* [[Süstedt]]
* [[Sustrum]]
* [[Surwold]]
* [[Suthfeld]]
* [[Syke]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== T ===
{{div col|3}}
* [[Tappenbeck]]
* [[Tarmstedt]]
* [[Tespe]]
* [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Orientalifrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small>
* [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small>
* [[Thedinghausen]]
* [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small>
* [[Thomasburg]]
* [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small>
* [[Thuine]]
* [[Tiddische]]
* [[Tiste]]
* [[Toppenstedt]]
* [[Tostedt]]
* [[Tosterglope]]
* [[Trebel]]
* [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small>
* [[Tülau]]
* [[Twieflingen]]
* [[Twist (Emsland)|Twist]]
* [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== U ===
{{div col|3}}
* [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Uehrde]]
* [[Uelsen]]
* [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small>
* [[Ummern]]
* [[Undeloh]]
* [[Upgant-Schott]]
* [[Uplengen]]
* [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Utarp]]
{{div col end}}
=== V ===
{{div col|3}}
* [[Vahlberg]]
* [[Vahlbruch]]
* [[Vahlde]]
* [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small>
* [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small>
* [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small>
* [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Varrel]]
* [[Vastorf]]
* [[Vechelde]]
* [[Velpke]]
* [[Veltheim (Ohe)]]
* [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small>
* [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small>
* [[Vierden]]
* [[Vierhöfen]]
* [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small>
* [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small>
* [[Visbek]]
* [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Vögelsen]]
* [[Vollersode]]
* [[Voltlage]]
* [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small>
* [[Vordorf]]
* [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]]
* [[Vrees]]
{{div col end}}
=== W ===
{{div col|3}}
* [[Waake]]
* [[Waddeweitz]]
* [[Wagenfeld]]
* [[Wagenhoff]]
* [[Wahrenholz]]
* [[Walchum]]
* [[Walkenried]]
* [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wallmoden]]
* [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Wangelnstedt]]
* [[Wangerland]]
* [[Wangerooge]]
* [[Wanna]]
* [[Warberg]]
* [[Wardenburg]]
* [[Warmsen]]
* [[Warpe]]
* [[Wasbüttel]]
* [[Wathlingen]]
* [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Weener]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Weenzen]]
* [[Wehrbleck]]
* [[Welle]]
* [[Wendeburg]]
* [[Wendisch Evern]]
* [[Wennigsen]]
* [[Wenzendorf]]
* [[Werdum]]
* [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Werpeloh]]
* [[Wesendorf]]
* [[Weste (Niedersachsen)|Weste]]
* [[Westergellersen]]
* [[Westerholt]]
* [[Westertimke]]
* [[Westerwalsede]]
* [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]]
* [[Westoverledingen]]
* [[Wetschen]]
* [[Wettrup]]
* [[Weyhausen]]
* [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wieda]]
* [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Wiefelstede]]
* [[Wielen]]
* [[Wienhausen]]
* [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wietmarschen]]
* [[Wietze]]
* [[Wietzen]]
* [[Wietzendorf]]
* [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Wilstedt]]
* [[Wilsum]]
* [[Wingst]]
* [[Winkelsett]]
* [[Winnigstedt]]
* [[Winsen (Aller)]]
* [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small>
* [[Winzenburg]]
* [[Wippingen]]
* [[Wirdum]]
* [[Wischhafen]]
* [[Wistedt]]
* [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small>
* [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wittmar]]
* [[Wittorf]]
* [[Wohnste]]
* [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small>
* [[Wollbrandshausen]]
* [[Wollershausen]]
* [[Wölpinghausen]]
* [[Wolsdorf]]
* [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]]
* [[Woltershausen]]
* [[Worpswede]]
* [[Wremen]]
* [[Wrestedt]]
* [[Wriedel]]
* [[Wulfsen]]
* [[Wulften ad Harthicos montes]]
* [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Wurster Nordseeküste]]
* [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== Z ===
{{div col|3}}
* [[Zernien]]
* [[Zetel]]
* [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Zorge]]
{{div col end}}
==Notae==
<references />
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]]
1n0ssqsoh2mgrxjjwriwwzhokdp2orc
Biessenhofium
0
220175
3981426
3933827
2026-08-15T19:10:04Z
Cyprianus Marcus
66550
3981426
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Biessenhofen0004.JPG |thumb|300px|Biessenhofium: [[ecclesia]].]]
'''Biessenhofium'''<ref name="Status 1767">''Status Ecclesiasticus Dioecesis Augustanae'' (1767)</ref> seu '''Biessenhofa'''<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> (Theodisce ''Biessenhofen'') est vicus et commune [[Bavaria|Bavaricum]] 4002 incolarum (anno [[2012]]).
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index Communium Bavariae|Indicem Communium Bavariae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Biessenhofen|Biessenhofium}}
* [https://www.biessenhof.de Biessenhofii pagina interretialis]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia Bavariae]]
lmd0fehjvev3s9lnk59zczdfm7fy4l7
Media nox
0
223259
3981574
3370251
2026-08-16T07:07:51Z
~2026-44822-66
213520
Corretta grammatica
3981574
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Midnight Mist.jpg|thumb|[[Luna]] et [[arbor]] in [[photographema]]te media nocte facto videntur.]]
[[Fasciculus:Clock showing 24 00.JPG|thumb|Unus modus per quem [[horologium]] digitale mediam noctem nuntiat.]]
'''Media nox''' est [[tempus]] transitionis ab uno [[dies|die]] ad proximum, temporis momentum cum cum dies [[mensis]].<!--date--> Media nox in [[chronologia Romana|chronologia Romana antiqua]]<!--timekeeping--> fuit media inter [[solis occasus|solis occasum]] et [[solis ortus|solis ortum]], secundum [[tempora anni]] varians.
'''Media nox solaris''' est tempus adversus [[meridies#Meridies_solaris|meridiem solarem]], cum [[sol]] ad [[fundus (nadir)|fundum]] proximus est, [[nox]]que aequo intervallo inter [[crepusculum]] et [[aurora]]m distat. Ob adventum [[zona temporalis|zonarum temporalium]], quae faciunt ut tempus unum atque idem trans varios [[meridianus|meridianos]] sit, et ob [[hora aestiva|tempus lucem servans]], cum media nocte in [[horologium|horologio]] raro congruit. Media nox solaris de [[longitudo|longitudine]] et tempore anni, potius de zona temporali, dependet.
In [[hemisphaerium septentrionale|hemispaerio septentrionali]], media nox cum [[septentrio]]nibus antiquitus consociata est. [[Lingua Polonica|Polonica]] et [[lingua Russica|Russica]] hanc coniunctionem conservant in earum [[vocabulum|vocabulis]] 'mediam noctem' significantibus: [[Russice]] полночь, [[Polonice]] ''północ'' (ambo ad verbum 'dimidium noctis'), quod etiam '[[septentrio]]nes' significare potest. Similiter, ''[[meridies]]'' [[verbum]] [[Latine|Latinum]] '[[regio]]nem [[meridies|australem]]' significare potest.<!--PLUS IN EN:-->
{{NexInt}}
*[[Horologium horarum duodecim]]
*[[A Christmas Carol]]
*[[Pridie Kalendas Ianuarias]]<!--?New Year's Eve--><!--
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>-->
==Nexus externi==
{{wikiquote|Midnight|mediam noctem}}
{{CommuniaCat|Midnight|mediam noctem}}
*[http://www.nist.gov/pml/div688/faq.cfm National Institute of Standards and Technology]
*[https://www.youtube.com/watch?v=zPPXqqB5FNI Musica ''Audivi media nocte''] auctore Oliver Waespi a grege [[Brassband Lutetiae]] cantata.
[[Categoria:Nox]]
[[Categoria:Partes diei]]
hofbaalhh9lq436he0y0toileopc05b
Robertus Frank
0
229051
3981565
3940167
2026-08-16T01:25:52Z
Cyprianus Marcus
66550
3981565
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Robertus''', vulgo ''Robert'' '''Frank''' ([[Turicum|Turici]] [[Helvetia]]e natus die [[9 Novembris]] [[1924]]; die [[9 Septembris]] [[2019]] mortuus) fuit [[photographia documentaria|photographus documentarius]] et [[pellicula documentaria|fabricator pellicularum documentariarum]] [[Civitates Foederatae|Americanus]], qui [[liber|libro]] ''The Americans'' (1958) innotuit et appellari coepit [[Alexis de Tocqueville]] hodiernus ob protervam et discernentem [[societas hominum|societatis]] Americanae sententiam. [[Ioannes O'Hagan (diurnalista)|Ioannes O'Hagan]], [[criticum litterarium|iudex litterarius]], in ''[[The Guardian]]'' anno [[2014]] dixit ''The Americans'' "ingenium [[photographia|photographicum]], quod et quomodo dicere poterat, mutavit, . . . photographicus manens liber fortasse maximi momenti [[saeculum 20|saeculi vicensimi]]."<ref>[[Anglice]]: "changed the nature of photography, what it could say and how it could say it. . . . It remains perhaps the most influential photography book of the 20th century."</ref><ref name="ohagan-guardian">{{cite news | url = http://www.theguardian.com/artanddesign/2014/nov/07/robert-frank-americans-photography-influence-shadows | date = 7 Novembris 2014 | first = Sean | last = O'Hagan | publisher = [[The Guardian]] | title = Robert Frank at 90: the photographer who revealed America won't look back}}.</ref> Frank deinde [[pellicula]]s et [[pellicula magnetoscopica|pelliculas magnetoscopicas]] facere coepit ac conatus ad [[photographema]]ta et ''photomontage'' tractanda fecit.
== Opera ==
* ''Les Americains'' / ''The Americans''
** Lutetiae: Robert Delpire, 1958. Francogallice.
** Novi Eboraci: Grove Press, 1959. Introductio [[Iacobus Kerouac]].
** Gottingae: Steidl, 2008. ISBN 978-3-86521-584-0.
* ''The Lines of my Hand.''
** Tokyo: Yugensha. Editio deluxe, slipcased. Exemplaria 1000 copies.
** Novi Eboraci: Lustrum Press, 1972.
** Novi Eboraci: Pantheon Books. ISBN 978-0-394-55255-2.
* ''Flamingo.'' Göteborg, Sweden: Hasselblad Center, 1997. ISBN 978-3-931141-55-4.
* ''London/Wales.'' Vasingtoniae: Corcoran Gallery of Art.
** Turivi; Novi Eboraci: Scalo, 2003. ISBN 978-3-908247-67-8.
** Gottingae: Steidl, 2007. ISBN 978-3-86521-362-4.
* ''Come Again.'' Gottingae: Steidl, 2006. ISBN 978-3-86521-261-0.
* ''Paris.'' Gottingae: Steidl, 2006. ISBN 978-3-86521-524-6.
* ''Peru.'' Gottingae: Steidl, 2006. ISBN 978-3-86521-692-2.
* ''Zero Mostel Reads a Book.'' Gottingae: Steidl, 2006. ISBN 978-3-86521-586-4.
* ''Pangnirtung.'' Gottingae: Steidl, 2011. ISBN 978-3-86930-198-3.
* ''Pull My Daisy.'' Gottingae: Steidl, 2011. ISBN 978-3-86521-673-1.
* ''Ferne Nähe: Hommage für Robert Walser'' / ''Distant Closeness: A Tribute to Robert Walser.'' Bernae: Robert Walser-Zentrum, 2012. ISBN 978-3-9523586-2-7.
== Filmographia ==
{{div col|cols=2}}
* 1959. ''Pull My Daisy'' (cum Alfred Leslie)
* 1961. ''The Sin of Jesus''
* 1963. ''O.K. End Here''
* 1965/1968. ''Me And My Brother''
* 1969. ''Conversations in Vermont''
* 1969. ''Life-Raft Earth''
* 1971. ''About Me: A Musical''
* 1972. ''Cocksucker Blues''
* 1975. ''Keep Busy'' (cum Rudy Wurlitzer)
* 1980. ''Life Dances On''
* 1981. ''Energy and How to Get It'' (cum Rudy Wurlitzer)
* 1983. ''This Song For Jack''
* 1985. ''Home Improvements''
* 1987. ''Candy Mountain'' (cum Rudy Wurlitzer)
* 1989. ''Hunter''
* 1990. ''C’est vrai! (One Hour)''
* 1992. ''Last Supper''
* 1994. ''Moving Pictures''
* 2002. ''Paper Route''
* 2004/2008. ''True Story''
{{div col end}}
== Praemia ==
* 1955. Guggenheim Fellowship. John Simon Guggenheim Memorial Foundation.
* 1996. Hasselblad Foundation International Award in Photography. Hasselblad Foundation.<ref name="hasselblad-award">{{cite web|url = http://www.hasselbladfoundation.org/robert-frank/en/ | publisher = Hasselblad Foundation | title = Robert Frank}}.</ref>
== Expositiones ==
* 1997. ''Flamingo.'' Goteborg Sueciae: Hasselblad Award exhibition, Hasselblad Center.
* 2004. ''Storylines.'' Londinii: Tate Modern Museum.<!--First major exhibition in the UK.--><ref>[http://www.tate.org.uk/whats-on/tate-modern/exhibition/robert-frank-storylines Robert Frank: Storylines], Tate Modern: Exhibition, 28 Octobris 2004–23 Ianuarii 2005.</ref>
* 2008. ''Robert Frank, Paris.'' [[Assindia]]e: Museum Folkwang.
* 2009. ''The Americans.'' Vasingtoniae: National Gallery of Art.
* 2009. ''Robert Frank: Die Filme.'' Berolini.
* 2009. ''Looking In: Robert Frank's The Americans.'' Vasingtoniae: National Gallery of Art. 18 Ianuarii–26 Aprilis 2009. Franciscopoli: San Francisco Museum of Modern Art, 16 Maii–23 Augusti 2009. Novi Eboraci: The Metropolitan Museum of Art, 22 Septembris–27 Decembris 2009.<ref>{{cite book | last= Greenough | first= Sarah | title= Looking In: Robert Frank's The Americans | year= 2009 | publisher= [[Steidl]] | location= Gottingae| isbn= 9783865218063}}.</ref>
* 2012. ''Robert Frank, From the collection of Fotomuseum Winterthur'',<ref>{{cite web|url=http://mamm-mdf.ru/en/exhibitions/robert-frank/ |title=Robert Frank: From the collection of Fotomuseum Winterthur, MAMM | publisher = Multimedia Art Museum, Moscow}}</ref> Multimedia Art Museum, Moscow.
* 2014. ''Robert Frank In America.'' Cantor Art Center, Stanford University.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* ''Looking In: Robert Frank's The Americans.'' Washington, D.C.: National Gallery of Art; Göttingen: Steidl, 2009. ISBN 978-3-86521-806-3. By Sarah Greenough. With essays by Stuart Alexander, Phillip Brookman, Michel Frizot, Martin Gasser, Jeff L. Rosenheim, Kuc Sante and [[Anne Wilkes Tucker]]
* Alexander, Stuart. ''Robert Frank: A Bibliography, Filmography, and Exhibition Chronology 1946-1985.'' ISSN 0739-4845 LOC 86-071793.
* Frank, Robert. ''Robert Frank: Storylines.'' Turtleback. ISBN 3-86521-041-4.
* Frank, Robert. Twenty-four Photographs. In ''Nationalliteraturen heute: ein Fantom? Tradition und Imagination des Schweizerischen als Problem: Programmheft zur Internationalen Tagung vom 18. bis 21. Juni 2003 im Schauspielhaus Zürich: Mit Originalbeiträgen von Robert Frank und Michail Schischkin,'' ed. Corina Caduff et Reto Sorg. Thun Helvetiae: Report 2003. ISBN 3-907591-30-5.
* Gefter, Philip. [[2008]]. Snapshots From The American Road. ''The New York Times,'' 14 Decembris.
* Gefter, Philip. [[2009]]. ''Photography after Frank.'' ISBN 978-1-59711-095-2.
* Green, Jonathan. ''American Photography: A Critical History.'' Abrams. ISBN 0-8109-1814-5.
* Janis, Eugenia Parry, et Wendy MacNeil, eds. [[1977]]. ''Photography within the Humanities.'' Danbury Novae Hantoniae: Addison House Publishers. ISBN 0-89169-013-1
* Leo, Vince. [[1994]]. Robert Frank: From Compromise to Collaboration. ''Parkett'' 42:8-23.
* Nericcio, William Anthony. [[2000]]. ''Cinematography, Photography, and Literature: The Aesthetic Triptych of Robert Frank.'' Didacopoli: MOPA.
* Papageorge, Tod. [[1981]]. [https://web.archive.org/web/20081209104926/http://ericetheridge.com/Papageorge_on_Evans_and_Frank.pdf Walker Evans and Robert Frank: An Essay on Influence].'' Portu Novo: Yale University Art Gallery. ISBN 0-89467-015-8.
* Sandeen, Eric. ''Picturing An Exhibition.'' ISBN 0-8263-1558-5.
* Tucker, Anne, et Philip Brookman, eds. ''New York to Nova Scotia.'' ISBN 3-86521-013-9. ISBN 0-8212-1623-6.
== Nexus externi ==
* [http://www.pacemacgill.com/biography.php?artist=Robert%20Frank Biographia,] www.pacemacgill.com (Pace/MacGill Gallery)
* {{IMDb name|id=0291071|name=Robert Frank}}<!--
*[http://www.transmopolis.com/2009/09/robert-franks-masterpiece-the-americans-at-50 Robert Frank’s Masterpiece: "The Americans" at 50]
*[http://www.nga.gov/exhibitions/2009/frank/index.shtm Looking In: Robert Frank's "The Americans"], National Gallery of Art
*[http://www.artic.edu/aic/collections/artwork/artist/Frank%2C+Robert Robert Frank] at the Art Institute of Chicago
*[http://www.nga.gov/content/ngaweb/audio-video/audio/elson-frank.html Elson Lecture 2009: Robert Frank], National Gallery of Art
*[http://online.wsj.com/article/SB10001424052970204518504574416953546202432.html "Seeing Beauty in Our Shadows Robert Frank's 'The Americans,' unpopular when first published, has shaped the way America looks at itself,"] The Wall Street Journal, September 19–20, 2009
* {{IMDb name|0291071}}
-->
{{Lifetime|1924|2019|Frank, Robertus}}
[[Categoria:Incolae Canadae]]
[[Categoria:Incolae Novi Eboraci]]
[[Categoria:Incolae pagi Turicensis]]
[[Categoria:Iudaei]]
[[Categoria:Moderatores cinematographici Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Photographi Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Socii Guggenheimiani]]
5wjs4bvebxe4f82hbhrkd9oi82hg1h8
Circulus Widmundensis
0
239379
3981521
3976811
2026-08-15T23:57:36Z
Cyprianus Marcus
66550
3981521
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in WTM.svg|300px|right|Communia in circulo Widmundensi]]
'''Circulus Widmundensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Widmundensis" -Theodisce ''Landkreis Wittmund'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Widmundensis-e" ad [[Witmundia]]m refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}; et quo de gentilicio, vide [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281 ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, auctore Ioanne Luyts].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Wittmund''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Wittmund''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Witmundia]] est.
== Historia ==
Ager circuli ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1919]] [[Wilhelmshaven]] urbs a circulo separata est. Ab anno [[1946]] Circulus Widmundensis pars Saxoniae Inferioris est. Annis [[1977]] - [[1980]] circulus Widmundensis dissolutus et inter circulos finitimos divisus erat, sed tum voluntate civium iterum conditus est.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Friedeburg]] (10.156 incolae)
* [[Langeoog]] (1741)
* [[Spiekeroog]] (776)
* [[Witmundia]] (Theod. ''Wittmund''), caput circuli (20.363)
* [[Esena (commune generale)|Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') commune generale (14.183)
** [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'') (1099)
** [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens''), urbs sedes administrationis (7221)
** [[Holtgast]] (1735)
** [[Moorweg]] (848)
** [[Neuharlingersiel]] (987)
** [[Stedesdorf]] (1574)
** [[Werdum]] (719)
* [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] commune generale (9181)
** [[Eversmeer]] (838)
** [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') (1689)
** [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] (751)
** [[Neuschoo]] (1137)
** [[Ochtersum]] (896)
** [[Schweindorf]] (701)
** [[Utarp]] (640)
** [[Westerholt]], sedes administrationis (2529)
==Notae==
<references />
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Widmundensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
[[Categoria:Frisia orientalis]]
qlu5e52tnhpy29koumtuopkoe2dvb2z
3981522
3981521
2026-08-15T23:58:12Z
Cyprianus Marcus
66550
3981522
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in WTM.svg|300px|right|Communia in circulo Widmundensi]]
'''Circulus Widmundensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Widmundensis" -Theodisce ''Landkreis Wittmund'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Widmundensis-e" ad [[Witmundia]]m refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}; et quo de gentilicio, vide [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281 ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, auctore Ioanne Luyts].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Wittmund''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Wittmund''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Witmundia]] est.
== Historia ==
Ager circuli ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1919]] [[Wilhelmshaven]] urbs a circulo separata est. Ab anno [[1946]] Circulus Widmundensis pars Saxoniae Inferioris est. Annis [[1977]] - [[1980]] circulus Widmundensis dissolutus et inter circulos finitimos divisus erat, sed tum voluntate civium iterum conditus est.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Friedeburg]] (10.156 incolae)
* [[Langeoog]] (1741)
* [[Spiekeroog]] (776)
* [[Witmundia]] (Theod. ''Wittmund''), caput circuli (20.363)
* [[Esena (commune generale)|Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') commune generale (14.183)
** [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'') (1099)
** [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens''), urbs et sedes administrationis (7221)
** [[Holtgast]] (1735)
** [[Moorweg]] (848)
** [[Neuharlingersiel]] (987)
** [[Stedesdorf]] (1574)
** [[Werdum]] (719)
* [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] commune generale (9181)
** [[Eversmeer]] (838)
** [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') (1689)
** [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] (751)
** [[Neuschoo]] (1137)
** [[Ochtersum]] (896)
** [[Schweindorf]] (701)
** [[Utarp]] (640)
** [[Westerholt]], sedes administrationis (2529)
==Notae==
<references />
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Widmundensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
[[Categoria:Frisia orientalis]]
jbib8g9k4b355shg4h2mwi37x478xc4
3981621
3981522
2026-08-16T11:14:26Z
Cyprianus Marcus
66550
3981621
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in WTM.svg|300px|right|Communia in circulo Widmundensi]]
'''Circulus Widmundensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Widmundensis" -Theodisce ''Landkreis Wittmund'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Widmundensis-e" ad [[Witmundia]]m refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}; et quo de gentilicio, vide [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281 ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, auctore Ioanne Luyts].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Wittmund''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Wittmund''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Witmundia]] est.
== Historia ==
Ager circuli ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est, anno [[1919]] [[Wilhelmshaven]] urbs a circulo separata est. Ab anno [[1946]] Circulus Widmundensis pars Saxoniae Inferioris est. Annis [[1977]] - [[1980]] circulus Widmundensis dissolutus et inter circulos finitimos divisus erat, sed tum voluntate civium iterum conditus est.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Friedeburg]] (10.156 incolae)
* [[Langeoog]] (1741)
* [[Spiekeroog]] (776)
* [[Witmundia]] (Theod. ''Wittmund''), caput circuli (20.363)
* [[Esena (commune generale)|Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') commune generale (14.183)
** [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'') (1099)
** [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens''), urbs et sedes administrationis (7221)
** [[Holtgast]] (1735)
** [[Moorweg]] (848)
** [[Neuharlingersiel]] (987)
** [[Stedesdorf]] (1574)
** [[Werdum]] (719)
* [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] commune generale (9181)
** [[Eversmeer]] ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'') (838)
** [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') (1689)
** [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] (751)
** [[Neuschoo]] (1137)
** [[Ochtersum]] (896)
** [[Schweindorf]] (701)
** [[Utarp]] (640)
** [[Westerholt]], sedes administrationis (2529)
==Notae==
<references />
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Widmundensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
[[Categoria:Frisia orientalis]]
au7605zyo0fehxcesqh0feclv1u0lzj
Esena (commune generale)
0
239455
3981508
3505797
2026-08-15T23:28:47Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Esens (commune generale)]] ad [[Esena (commune generale)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3505797
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Esens''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Widmundensis|circulo Widmundensis]] est.
== Historia ==
Haec regio ad annum [[1744]] ad ducatum[[Frisia orientalis|Frisiam Occidentalem]] pertinuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Esens regio [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Witmundi pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Die [[20 Iulii]] [[1972]] commune generale Esens constitutum est, cum [[Esens]] oppido communia sex coniuncta sunt.
== Communia ad Esens pertinentes ==
* [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]] (1099)
* [[Esens]], oppidum, sedes administrationis (7221)
* [[Holtgast]] (1735)
* [[Moorweg]] (848)
* [[Neuharlingersiel]] (987)
* [[Stedesdorf]] (1574)
* [[Werdum]] (719)
== Nexus externi ==
* [http://www.samtgemeinde-esens.de/ Pagina officialis communis generalis Esens]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1972]]
161dm1nfw0o9tx2y2juk90u8vuyd2vs
3981510
3981508
2026-08-15T23:36:24Z
Cyprianus Marcus
66550
3981510
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Esena'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Widmundensis|circulo Widmundensis]] est.
== Historia ==
Haec regio ad annum [[1744]] ad ducatum [[Frisia orientalis|Frisiae Occidentalis]] pertinuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Esena regio [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Witmundia pars novi Circuli Widmundensis facta est, qui circulus autem ab anno [[1977]] usque ad [[1980]] dissolutus erat. Die [[20 Iulii]] [[1972]] commune generale Esena constitutum est, cum [[Esena]]e urbi communia sex coniuncta essent.
== Communia ad Esens pertinentes ==
* [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'') (1099)
* [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens''), urbs et sedes administrationis (7221)
* [[Holtgast]] (1735)
* [[Moorweg]] (848)
* [[Neuharlingersiel]] (987)
* [[Stedesdorf]] (1574)
* [[Werdum]] (719)
== Nexus externi ==
* [http://www.samtgemeinde-esens.de/ Pagina officialis communis generalis Esens]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1972]]
qj27j2u0gm15qluev6xmrdm1ps764zs
3981513
3981510
2026-08-15T23:44:58Z
Cyprianus Marcus
66550
3981513
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Esena'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Widmundensis|circulo Widmundensis]] est.
== Historia ==
Haec regio ad annum [[1744]] ad ducatum [[Frisia orientalis|Frisiae Occidentalis]] pertinuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Esena regio [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Witmundia pars novi Circuli Widmundensis facta est, qui circulus autem ab anno [[1977]] usque ad [[1980]] dissolutus erat. Die [[20 Iulii]] [[1972]] commune generale Esena constitutum est, cum [[Esena]]e urbi communia sex coniuncta essent.
== Communia ad Esenam pertinentes ==
* [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'') (1099)
* [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens''), urbs et sedes administrationis (7221)
* [[Holtgast]] (1735)
* [[Moorweg]] (848)
* [[Neuharlingersiel]] (987)
* [[Stedesdorf]] (1574)
* [[Werdum]] (719)
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://www.samtgemeinde-esens.de/ Pagina officialis communis generalis Esenae]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1972]]
3i78wl86taofig6jnq6bbiirnxgw2bx
Holtriem (commune generale)
0
239456
3981523
3976805
2026-08-15T23:59:16Z
Cyprianus Marcus
66550
3981523
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Holtriem''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Widmundensis|circulo Widmundensis]] est.
== Historia ==
Die [[20 Iulii]] [[1972]] commune generale Holtriem constitutum est, communia octo coniuncta sunt, sedes administrationis Westerholt est.
== Communia ad Holtriem pertinentes ==
* [[Eversmeer]] (838)
* [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') (1689)
* [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] (751)
* [[Neuschoo]] (1137)
* [[Ochtersum]] (896)
* [[Schweindorf]] (701)
* [[Utarp]] (640)
* [[Westerholt]], sedes administrationis (2529)
== Nexus externi ==
* [http://www.holtriem.de/ Pagina officialis communis generalis Holtriem]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1972]]
mafzrpekpzgcdgp7qono9d9sdf1qmre
3981620
3981523
2026-08-16T11:13:24Z
Cyprianus Marcus
66550
3981620
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Holtriem''' commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus Widmundensis|circulo Widmundensis]] est.
== Historia ==
Die [[20 Iulii]] [[1972]] commune generale Holtriem constitutum est, communia octo coniuncta sunt, sedes administrationis Westerholt est.
== Communia ad Holtriem pertinentes ==
* [[Eversmeer]] ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'') (838)
* [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'') (1689)
* [[Nenndorf (circulus Widmundensis)|Nenndorf]] (751)
* [[Neuschoo]] (1137)
* [[Ochtersum]] (896)
* [[Schweindorf]] (701)
* [[Utarp]] (640)
* [[Westerholt]], sedes administrationis (2529)
== Nexus externi ==
* [http://www.holtriem.de/ Pagina officialis communis generalis Holtriem]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1972]]
88gwfeh06ybv0n9ugnmaowwkak8i1cr
Dunum (Saxonia Inferior)
0
239563
3981519
3715569
2026-08-15T23:54:03Z
Cyprianus Marcus
66550
3981519
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Dunum''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]] commune generale coniunxit. Ad Dunum et [[vicus]] Brill pertinet.
== Historia ==
[[Fasciculus:Dunum Kirche Apsis.jpg|thumb|left|Ecclesia Duni saeculo 13 aedificata]]
Ecclesia vici saeculo 13 aedificata, Dunem anno [[1420]] primo in actis descriptum est, de oppido diu inter comites [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgenses]] et duces [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] pugna erat. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit.Ab anno [[1815]] Dunum [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Dunum pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. Anno [[1972]] vicus Brill ad Dunum consociatus est et Dunum pars [[Esena (commune generale)|Esenae]] communis generalis factum est.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Dunum}}
* [https://web.archive.org/web/20150505005201/http://www.dunum-urlaub.de/index-ie.htm www.dunum-urlaub.de]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 13]]
ozkkpv2oejenmdfo0o7wwfrc4b5fupo
Esena
0
239648
3981501
3505800
2026-08-15T22:45:29Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Esens]] ad [[Esena]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3505800
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Esens''' est oppidum [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esens (commune generale)|Esens]] commune generale coniunxit; sedes administrationis Esens oppidum est. Ad Esens et [[vicus]] "''Benser Siel''" pertinet, qui ad [[Mare Germanicum]] situs est.
== Historia ==
[[Fasciculus:Esens_Rathaus.jpg|thumb|left|Curia oppidi Esens]]
Oppidum circa annum [[800]] conditum esse videtur, ab anno [[1600]] pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Esens [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Esens pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. Anno [[1972]] vicus Benser Siel consociatus est et Esens pars [[Esens (commune generale)|Esens]] communis generalis factum est.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [http://www.esens.de/ www.esens.de]
* [http://www.bensersiel.de/ Pagina de vico Benser Siel ad Esens pertinente]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 8]]
9qcqshyejifbbpxmjw820o0vgskv908
3981503
3981501
2026-08-15T22:50:34Z
Cyprianus Marcus
66550
3981503
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Esena'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Esenae'''<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') commune generale coniunxit; sedes administrationis Esena urbs est. Ad Esenam et [[vicus]] "''Benser Siel''" pertinet, qui ad [[Mare Germanicum]] situs est.
== Historia ==
[[Fasciculus:Esens_Rathaus.jpg|thumb|left|Curia urbis Esenae.]]
Urbs Esena circa annum [[800]] condita esse videtur, ab anno [[1600]] pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Esena [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Esena pars novi Circuli Widmundensis facta est, qui circulus autem ab anno [[1977]] usque ad [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. Anno [[1972]] vicus Benser Siel consociatus est et Esena pars [[Esena (commune generale)|Esenae]] communis generalis facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Esens|Esenam}}
* [http://www.esens.de/ www.esens.de]
* [http://www.bensersiel.de/ Pagina de vico Benser Siel ad Esenam pertinente]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 8]]
c8r1lyz1jf44rp3yg80ady6nco3q75z
3981505
3981503
2026-08-15T23:25:16Z
Cyprianus Marcus
66550
3981505
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Esena'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Esenae'''<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') commune generale coniunxit; sedes administrationis Esena urbs est. Ad Esenam et [[vicus]] [[Bensersiel]] (Theodisce ''Bensersiel''), qui ad [[Mare Germanicum]] situs est, atque [[villagium|villagia]] [[Backerei]] (Theodisce ''Backerei''), [[Bokum]] (Theodisce ''Bokum''), [[Campus Tunnae]]<ref>Nomen Theodiscum ''Tonnenkamp'' "Latine Campus Tunnae" reddi potest. "Campus" enim agrum seu campum significat, "Tunna" autem vas quoddam ad vinum, cervisiam aliave liquida continenda, quod Theodisce ''Tonne'' appellatur.</ref> (Theodisce ''Tonnenkamp''), [[Grashusa Nordorfensis]]<ref name="-husa"/><ref name="Nordorfensis">Gentilicium "Nordofensis-e", quod Theodiscum ''Nordorfer'' vertit. ad villagium Nordorfium (Theodisce ''Nordorf'') refertur.</ref> (Theodisce ''Nordorfer Grashaus''), [[Hammerhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Hammerhaus''), [[Hayungshusa]]<ref name="-husa"/> (Theodisce ''Hayungshaus''), [[Kleinarmenlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Kleinarmenland''), (Theodisce ''Lehmkuhlen''), [[Nordorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Nordorf''), [[Oldendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Oldendorf''), [[Ölschlägerei]] (Theodisce ''Ölschlägerei''), [[Sterbur]] (Theodisce ''Sterbur''), [[Ülkerei]] (Theodisce ''Ülkerei'') atque [[Westbense]] (Theodisce ''Westbense'') pertinent.
== Historia ==
[[Fasciculus:Esens_Rathaus.jpg|thumb|left|Curia urbis Esenae.]]
Urbs Esena circa annum [[800]] condita esse videtur, ab anno [[1600]] pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Esena [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Esena pars novi Circuli Widmundensis facta est, qui circulus autem ab anno [[1977]] usque ad [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. Anno [[1972]] vicus Benser Siel consociatus est et Esena pars [[Esena (commune generale)|Esenae]] communis generalis facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Esens|Esenam}}
* [http://www.esens.de/ www.esens.de]
* [http://www.bensersiel.de/ Pagina de vico Benser Siel ad Esenam pertinente]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 8]]
5m5qne605ogiiubjzc75q4qz3ojtghq
3981506
3981505
2026-08-15T23:26:24Z
Cyprianus Marcus
66550
3981506
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Esena'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Esenae'''<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') commune generale coniunxit; sedes administrationis Esena urbs est. Ad Esenam et [[vicus]] [[Bensersiel]] (Theodisce ''Bensersiel''), qui ad [[Mare Germanicum]] situs est, atque [[villagium|villagia]] [[Backerei]] (Theodisce ''Backerei''), [[Bokum]] (Theodisce ''Bokum''), [[Campus Tunnae]]<ref>Nomen Theodiscum ''Tonnenkamp'' "Latine Campus Tunnae" reddi potest. "Campus" enim agrum seu campum significat, "Tunna" autem vas quoddam ad vinum, cervisiam aliave liquida continenda, quod Theodisce ''Tonne'' appellatur.</ref> (Theodisce ''Tonnenkamp''), [[Grashusa Nordorfensis]]<ref name="-husa"/><ref name="Nordorfensis">Gentilicium "Nordofensis-e", quod Theodiscum ''Nordorfer'' vertit. ad villagium Nordorfium (Theodisce ''Nordorf'') refertur.</ref> (Theodisce ''Nordorfer Grashaus''), [[Hammerhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Hammerhaus''), [[Hayungshusa]]<ref name="-husa"/> (Theodisce ''Hayungshaus''), [[Kleinarmenlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Kleinarmenland''), [[Lehmkuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Lehmkuhlen''), [[Nordorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Nordorf''), [[Oldendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Oldendorf''), [[Ölschlägerei]] (Theodisce ''Ölschlägerei''), [[Sterbur]] (Theodisce ''Sterbur''), [[Ülkerei]] (Theodisce ''Ülkerei'') atque [[Westbense]] (Theodisce ''Westbense'') pertinent.
== Historia ==
[[Fasciculus:Esens_Rathaus.jpg|thumb|left|Curia urbis Esenae.]]
Urbs Esena circa annum [[800]] condita esse videtur, ab anno [[1600]] pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Esena [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Esena pars novi Circuli Widmundensis facta est, qui circulus autem ab anno [[1977]] usque ad [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. Anno [[1972]] vicus Benser Siel consociatus est et Esena pars [[Esena (commune generale)|Esenae]] communis generalis facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Esens|Esenam}}
* [http://www.esens.de/ www.esens.de]
* [http://www.bensersiel.de/ Pagina de vico Benser Siel ad Esenam pertinente]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 8]]
mf1sbfq94ik1ta6laiw5ucwj7yg4ndy
3981507
3981506
2026-08-15T23:27:48Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Nexus externi */
3981507
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Esena'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Esenae'''<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') est urbs [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]]<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'') commune generale coniunxit; sedes administrationis Esena urbs est. Ad Esenam et [[vicus]] [[Bensersiel]] (Theodisce ''Bensersiel''), qui ad [[Mare Germanicum]] situs est, atque [[villagium|villagia]] [[Backerei]] (Theodisce ''Backerei''), [[Bokum]] (Theodisce ''Bokum''), [[Campus Tunnae]]<ref>Nomen Theodiscum ''Tonnenkamp'' "Latine Campus Tunnae" reddi potest. "Campus" enim agrum seu campum significat, "Tunna" autem vas quoddam ad vinum, cervisiam aliave liquida continenda, quod Theodisce ''Tonne'' appellatur.</ref> (Theodisce ''Tonnenkamp''), [[Grashusa Nordorfensis]]<ref name="-husa"/><ref name="Nordorfensis">Gentilicium "Nordofensis-e", quod Theodiscum ''Nordorfer'' vertit. ad villagium Nordorfium (Theodisce ''Nordorf'') refertur.</ref> (Theodisce ''Nordorfer Grashaus''), [[Hammerhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Hammerhaus''), [[Hayungshusa]]<ref name="-husa"/> (Theodisce ''Hayungshaus''), [[Kleinarmenlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Kleinarmenland''), [[Lehmkuhla]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Lehmkuhlen''), [[Nordorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Nordorf''), [[Oldendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Oldendorf''), [[Ölschlägerei]] (Theodisce ''Ölschlägerei''), [[Sterbur]] (Theodisce ''Sterbur''), [[Ülkerei]] (Theodisce ''Ülkerei'') atque [[Westbense]] (Theodisce ''Westbense'') pertinent.
== Historia ==
[[Fasciculus:Esens_Rathaus.jpg|thumb|left|Curia urbis Esenae.]]
Urbs Esena circa annum [[800]] condita esse videtur, ab anno [[1600]] pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Esena [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Esena pars novi Circuli Widmundensis facta est, qui circulus autem ab anno [[1977]] usque ad [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. Anno [[1972]] vicus Benser Siel consociatus est et Esena pars [[Esena (commune generale)|Esenae]] communis generalis facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Esens|Esenam}}
* [http://www.esens.de/ www.esens.de]
* [http://www.bensersiel.de/ Pagina de vico Bensersieli ad Esenam pertinente]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 8]]
6eo2g2t5o1t7oref2b2dut5ux1aif9d
Holtgaste
0
239655
3981516
3980592
2026-08-15T23:49:01Z
Cyprianus Marcus
66550
3981516
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Holtgaste'''<ref name="Fri">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch (Band 1: 787–1470)''. Haynel.</ref> (Theodisce ''Holtgast'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]] commune generale coniunxit. Ad Holtgaste et [[vicus|Vici]] Damsum, Fulkum atque Utgast pertinent.
== Historia ==
[[Fasciculus:EhemBahnhaltHoltgast.jpg|thumb|left|Statio antiqua ferroviaria et nunc sedes administrationis communis Holtgastis.]]
Holtgaste olim, pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Holtgaste [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Holtgaste pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Holtgaste consociati sunt et Holtgaste pars [[Esena (commune generale)|Esenae]] communis generalis factum est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Holtgast|Holtgaste}}
* [http://www.holtgast.de www.holtgast.de]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
pemstdzvgdmc9dm654m8570bxo2z7ot
Moorweg
0
239681
3981514
3722798
2026-08-15T23:46:24Z
Cyprianus Marcus
66550
3981514
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Moorweg''' (Lat. ''Via paludis'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]] commune generale coniunxit. Ad Moorweg et [[vicus|Vici]] Altgaude, Kloster Schoo, Neugaude, Wagnersfehn atque Westerschoo pertinent.
== Historia ==
[[Fasciculus:NaturschutzgebietOchsenweide.jpg|thumb|left|Palus ''"Ochsenweide''" apud Moorweg]]
Moorweg olim pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Moorweg [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Moorweg pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Moorweg consociati sunt et Moorweg pars [[Esena (commune generale)|Esenam]] communis generalis factum est.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [https://web.archive.org/web/20141223190046/http://moorweg.de/cm/index.php www.moorweg.de]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
eayxcidy2zla3eyvs3mrqne0e7yqqas
Neuharlingersiel
0
239812
3981515
3505803
2026-08-15T23:47:51Z
Cyprianus Marcus
66550
3981515
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Panorama-Neuharlingersiel.jpg|thumb|left|Portus piscatorum Neuharlingersiel]]
[[Fasciculus:Neuharlingersiel 1.jpg|thumb|left|Neuharlingersiel Portus]]
[[Fasciculus:2012-05-13 Nordsee-Luftbilder DSCF8724.jpg|thumb|left|Neuharlingersiel ex aere visum]]
'''Neuharlingersiel''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]] commune generale coniunxit. Ad Neuharlingersiel et [[vicus|vici]] Altharlingersiel, Ostbense atque Seriem pertinent.
== Historia ==
Neuharlingersiel, qui vicus anno [[1693]] conditus est, cum hoc loco [[cataracta]] (Germanice ''Siel'') aedificata est, olim pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Neuharlingersiel [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Neuharlingersiel pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in hanc regionem venerunt. Anno [[1968]] vici supra dicti cum Neuharlingersiel consociati sunt et anno [[1972]] Neuharlingersiel pars [[Esena (commune generale)|Esenae]] communis generalis factum est.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [http://gemeinde.neuharlingersiel.de/ gemeinde.neuharlingersiel.de]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita 1693]]
9icfavvycycwx5y67nd1zqkw2bsjn4a
Stedesdorf
0
239813
3981517
3505804
2026-08-15T23:50:34Z
Cyprianus Marcus
66550
3981517
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:St._Ägidien-Kirche_Stedesdorf.JPG|thumb|left|Ecclesia Sancti Aegidii Stedesdorf saeculo 12 exstructum]]
'''Stedesdorf''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]] commune generale coniunxit. Ad Stedesdorf et [[vicus|vici]] Mamburg, Osteraccum Thunum pertinent.
== Historia ==
Stedesdorf, qui vicus anno [[1137]] primo in actis descriptus est<ref>"''quatuor marce den curia nostra Stedesdorpe''" legitur in tabula Archiepiscopi Adalberti Bremensis</ref>, olim pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Stedesdorf [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Stedesdorf pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in hanc regionem venerunt. Anno [[1972]] vici supra dicti cum Stedesdorf consociati sunt et eodem tempore Stedesdorf pars [[Esena (commune generale)|Esenae]] communis generalis factum est.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [http://www.stedesdorf.de/ Stedesdorf.de]
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
15qr7tnbbl6756hsjtytshs3eg7vzh7
Werdum
0
239814
3981518
3505805
2026-08-15T23:52:24Z
Cyprianus Marcus
66550
3981518
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Werdum.JPG|thumb|left|Werdum ab oriente visum]]
[[Fasciculus:Burg_Edenserloog.JPG|thumb|left|Castellum in vico Edenserloog ad Werdum pertinente]]
'''Werdum''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]] commune generale coniunxit. Ad Werdum et [[vicus|vici]] Edenserloog atque Gastriege pertinent.
== Historia ==
Iam anno [[1191]] castellum in vico Edenserloog exstruxtum est. Werdum, qui vicus anno [[1297]] primo in actis descriptus est, olim pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Werdum [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Werdum pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in hanc regionem venerunt. Anno [[1972]] vici supra dicti cum Werdum consociati sunt et eodem tempore Werdum pars [[Esena (commune generale)|Esenae]] communis generalis factum est. Hodie multi perigrinatores in vicum veniunt.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [http://www.werdum.de/ werdum.de]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
g3xkltkn94ugdf3ux6wluup64yyfiql
Eversmeer
0
239821
3981619
3716240
2026-08-16T11:12:36Z
Cyprianus Marcus
66550
3981619
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Eversmeer''' est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] commune generale coniunxit.
== Historia ==
[[Fasciculus:EwigesMeer(neu).jpg|thumb|left|Palus "Maris Aeterni" apud Eversmeer vicum sita]]
Eversmeer, commune Frisiae Orientalis, nomen cepit a palude "Ewiges Meer" (Latine ''mare aeternum''). Annis [[1744]] ad [[1806]] [[Frisia orientalis|Frisia Orientalis]], antea autonomus ducatus, ad [[Borussia]]m pertinuit. Tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Eversmeer [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Eversmeer pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem ab anno [[1977]] usque ad [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi fugati e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in hanc regionem venerunt. Anno [[1972]] Eversmeer pars [[Holtriem (commune generale)|Holtriem]] communis generalis factum est. Hodie multi perigrinatores refectionis causa in commune veniunt.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [https://web.archive.org/web/20111203180524/http://samtgemeinde.holtriem.de/GEMEINDEN/Eversmeer.aspx Eversmeer apud paginam interretialem communis generalis Holtriem]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
ba0n7gzrznzd0x9hsxl27un9bwlz5ee
Academia politica districtus Erfordiensis
0
241581
3981555
3626985
2026-08-16T00:55:30Z
Cyprianus Marcus
66550
3981555
wikitext
text/x-wiki
[[File:Luftbild Steigerwaldstadion Erfurt 2.jpg|thumb|Photographema desuper cum stadio et Viridario Meridiano; dextero in angulo videtur Academia politica.]]
[[File:SED Parteischule Erfurt 5.JPG|thumb|Introitus principalis.]]
[[File:SED Parteischule Erfurt 2.JPG|thumb|[[Pictura muralis|Imago parietalis]] in vestibulo ideologiam communismi divulgans.]]
'''Academia politica districtus Erfordiensis''' (Theodisce: ''SED-Bezirksparteischule Ernst Thälmann'') numerari potest inter [[aedificium|aedificia]] maximi momenti sic dictae [[Res publica democratica Germanica|Rei publicae democraticae Germanicae]], quae usque modo originali exstabant et hodie haud mutata sunt. Invenitur in via Werner-Seelenbinder-Straße in meridie [[Erfordia]]e.
== Historia ==
Desuper in urbem spectanti insulae quaedam in meridie urbis haud procul a stadio Steigerwald sitae, colore candido, sub oculos cadunt. Agitur de parte complexus priscis temporibus maioris. Erfordiae incolae aetate provecti noverant hoc nomine privato "Conventus rubri", propterea quod academia [[communismus|communistarum]] ibi erat. Illi in [[Factio socialistica unita Germaniae|Factione socialistica unita Germaniae]] sese congregaverunt. Anno [[1972]], omnia haec inaugurata sunt ad instar [[academia]]e cuiusdam similis [[Rostochium|Rostochii]] constitutae, ubi biennium ante portae panderant.
Historicus architectorius Marcus Escherich, cui interest indagatio de aedificiis publicis Germaniae Orientalis, pondus architectorium aedium Erfordiensium sublineat, quippe quae statum originalim externum internumque maximam partem conservaverint. In [[Thuringia]] multitudo publicorum aedificiorum annis 1970-is erectorum non iam visibilis est, nisi mutata sub specie. Inde intellegi potest complexum Erfordiensem anno 2008 in elencho aedificiorum protegendorum Thuringiensium inscriptum esse. Aedibus semper utebantur privati sive ad praelectiones faciendas sive ad res cultus civilis provehendas sive ad hospitium [[nostalgia|nostalgicum]] praebendum. Itaque numquam erant minae, ut muri corruerent.
==Descriptio==
Cognomen cavillare ''conventus'' debetur alis quattuor ambitui claustrali valde similibus. Dominatur auditorium magnum, cuius cubus solidus caeruleus aditui principali impositus est. Qui introitus contra Ministerium educationis situs est. Andrones in pedeplanis et posterior ala seminariorum coniungunt diversas exedras et aulas et thermopolium cum sectione habitationum. Area interna ad recreationem invitat. Res patent inter silvam Steigerwald et Viridarium Meridianum, quod dicitur.
Hoc in loco [[communismus|communismi]] asseclae usque ad res novas anni 1989 miras [[Carolus Marx|Caroli Marx]] rationes meditabantur, quod diversa in situ commoda facilius reddebant. Quaestiones difficiles, ut hodie notum est, fuerunt responsalibus politicis solvendae: ut institutum Erfordiense inter alias academias diversis specialibus oblatis alliciens esse debuit ita etiam evitanda erat impressio publica factionis membra helluari. Neque nimia temeti consumptio neque mulierum studium congruebant cum moribus a Factionis aurigis praescriptis. Quod cum ita sit: sine dubio communistis placuit petere academiam politicam Erfordiensem, quae excellebat inter similia loca Germaniae Orientalis.
==Bibliographia==
Steffen Raßloff: ''100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm'', (Thüringen Bibliothek. Bd. 11), [[Assindia]]e 2013.
== Nexus externi==
{{Commonscat|SED-Parteischule Erfurt}}
*[http://www.alte-parteischule.de Domestica pagina]
[[Categoria:Aedificia Erfordiae]]
[[Categoria:Academiae Germanicae]]
[[Categoria:Communismus]]
[[categoria:Res publica democratica Germanica]]
geqsx4e7zk70yinnunewwd8lbat48gm
Collegium Marianum Erfordiense
0
244299
3981553
3963047
2026-08-16T00:52:59Z
Cyprianus Marcus
66550
3981553
wikitext
text/x-wiki
[[File:Collegium Marianum Erfurt inscription.JPG|thumb|Tabula commemorativa de colloquio inter Trutfetter et Luther]]
[[File:Collegium Marianum Erfurt.JPG|thumb|Collegium Marianum]] '''Collegium Marianum''' [[aedificium]] historicum est in centro urbis [[Erfordia]]e, via Mainzerhofstraße 11. Notum est tamquam locus ubi a catholicis abalienatus [[Martinus Lutherus]] et catholicissimus [[Iodocus Trutfetter]] de theologicis disputaverunt.
==Descriptio==
Haud multae aedes temporis gloriosi Universitatis Erfordiensis mediaevalis adhuc exstant. Eius nucleus, ''Collegium Maius'' in via Michaelisstraße, anno 2011 in multis partibus reaedificatum est. Eo plus valent eius paucae partes originales. Domus passus nonnullos magis ad meridiem sita, ubi illustris librorum collector [[Amplonius Rating de Berka]] habitavit, non iam visibilis est. Sortem eandem habet Collegium Marianum, quod erat iuristarum sedes et collegium haud exiguum. Fundatum est anno 1448 sumptibus canonici cathedralis Henrici Gerbstedt. Patebat collegium istud etiam scholasticis theologiae, cum semper iurisprudentia maioris momenti esset. Cognomen collegii facetum erat ''[[Bononia]]e septentrionalis''.
Tempore [[Reformatio]]nis collegium notum erat quippe quod Lutherum studiosum sartum et tectum conservabat. Sed Lutherus iam aestate anni 1505 studia iurisprudentiae reliquerat et monachus factus est apud [[Ordo Sancti Augustini|Augustinienses]]. Ita Lutherus consuetudinem profundam cum collegialibus verisimiliter non erat. Insuper dubium est, num ille hic aut in Collegio Amploniano studuerit. Sed proculdubio mense Maio 1518 colloquium maximi momenti inter reformatorem et domnum Trutfetter habitum est. Lutherum valde paenituit quod iste ideas reformatorias refutavit.
==Memoria tenenda==
Ab plurimis autem scholasticis universitariis Lutheri doctrinae libentius acceptae sunt ut et a multis burgensibus. Inde ab principio reformationis asseclae Erfordiae erant et loci, quos Lutherus visitaverat, mox veri loci peregrinatorii fiebant (i.a. coenobium ubi Lutherus degebat). De his omnibus ut memoria maneat propositum est Societatis Historicae Erfordiensis quae nuncupatur. Iam saeculo XX ineunte eius participes tabulam commemorativam in situ affigi iusserunt. In ea scriptum est hoc: "Hier stand ehemals das Collegium Marianum, in dem Dr. Jodocus Trutfetter, der bedeutendste scholastische Philosoph seiner Zeit, am 9. Mai 1518 mit Dr. Martin Luther seine berühmte Unterredung hatte." Illo tempore videlicet sufficiebat tam tenuis informatio omnibus praetereuntibus, qui ipsi plus de his omnibus scirent.
== Bibliographia ==
Steffen Raßloff: ''100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm'' (Thüringen Bibliothek, vol. 11), [[Assindia]]e 2013.
== Nexus externi==
*[http://www.erfurt-web.de/Collegium_marianum_Jodocus_Trutfetter De Collegio Mariano]
*[http://erfurt.thueringer-allgemeine.de/web/lokal/leben/detail/-/specific/Gedenktafel-in-Erfurter-Mainzerhofstrasse-erinnert-historische-Zusammenkunft-1523117602 Tractatio in periodico quodam]{{Nexus deficit|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[categoria:Aedificia Erfordiae]]
[[categoria:Martinus Lutherus]]
[[categoria:Collegia|Marianum Erfordiense Collegium]]
a76e1tnoo6e1k6cswmzpvbqj0x1974i
Crematorium Erfordiae
0
246352
3981557
3813288
2026-08-16T00:58:00Z
Cyprianus Marcus
66550
3981557
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Feierhalle Hauptfriedhof Erfurt.jpg|thumb|Aula valedictionis apud ustrinam Erfordiensem]]
'''Crematorium Erfordiae''' (Theodisce ''Feierhalle und Krematorium'') in [[sepulcretum|sepulcreto]] principali [[Erfordia|Erfordiensi]] anno [[1976]] constructum [[monumentum]] [[architectura|architectonicum]] [[cultura]]leque maximi momenti esse constat.
== Descriptio ==
Professor Reiner Sörries, rector Musei funebralis [[Casella|Casellensis]] mense Augusto anni 2014 orationem festivam habuit in occasione iubilaei 100 annorum post constructionem ustrinae. Ad hoc iubilaeum aedes renovata quoque est. Dominus Sörries animadvertit complexum [[ustrina]]e maximum ab integro erectum aedificium in [[Res publica democratica Germanica|Germania Orientali]] fuisse. Inde ab anno 1923 administratores urbani in sepulcreto meridiano ustrinam coluerant quod usque annum 1976 fungebatur. Eodem anno novum crematorium terminatum est. Sed multa alia etiam commutata sunt. Spatium permisit adconstruere aulas praestolarias funebralesque apud introitum principalem, ubi [[flos|flores]] nostris diebus venduntur.
Crematorium Erfordiense iure una cum honorabili crematorio [[Gota|Gothensi]] anni 1878 citari potest quod attinet ad momentum culturale. Gotae saeculo XIX iam ustrinum modernissimum Germaniae totius inauguratum est, quo haud pauci offendebantur. Itaque alterum crematorium Erfordiense decennia quinque post aedificatum res interdum mutatas signavit. Usque ad medium saeculum XX [[sepultura]] in terra praevaluit. Propter saecularismum crescens incrematio magis magisque gravis fiebat. Nunc Erfordiae velut in maxima Germaniae parte urnae plures videntur quam traditionalia sepulchra. Aedificium tempore [[communismus|communistico]] confectum dignum locum ambientem funebralibus praebet.
== Momentum structorium ==
Quidam Marcus Escherich in libro scientifico qui appellatur ''Architekturführer Thüringen'' momentum huius crematorii sublineat.{{dubsig}} Cum scientiae de crematoriis struendis Germanis orientalibus deessent, auxilium in statibus aliis communisticis quaerebatur. [[Ioannes Szabó]], architectus [[hungaria|Hungaricus]] qui iam crematorium [[Posonium|Posonii]] fecerat, mercennarius Erfordiensium tandem factus est.
[[Fasciculus:Bundesarchiv Bild 183-1984-0809-300, Gotha, Columbarium.jpg|thumb|[[Columbarium]] Gothense, exemplum imitandum Erfordiensibus]]
Antica crematorii pars in se divisa est. Ab ambobus lateribus aulae caeremoniales sunt. In parte autem postica crematorium ipsum, sedes administrativa et repositoria sunt. In caeremoniis funebralibus etiam iter maerentium praescriptum est, et secundum opinionem Escherichianam valde interest. In scalis largioribus externis communio sursum usque ad tabulatum cum vestibulo conducitur, antequam deorsum gradantur usque ad mortuos. [[Metaphora]] vitae orientis, progredientis, finientis ante oculos visitantium ponatur. Argumentum idem etiam caelamen metallicum Guntheri Reichert inter ambas scalas externas videri potest in artificio quopiam cuius titulus est "Vita".
In restauratione elapsa istae binae scalae laterales abditae sunt pro mediis scalis.
== Bibliographia ==
Steffen Raßloff: ''100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm'', (Thüringen Bibliothek. Bd. 11), [[Assindia]]e 2013.
== Nexus externi ==
*[http://erfurt-web.de/Krematorium_Hauptfriedhof Tractatio domni Raßloff de crematorio]
*[http://erfurt.tlz.de/web/lokal/kultur/detail/-/specific/Erfurter-Leben-Skulptur-von-Guenter-Reichert-wurde-restauriert-1154898160 Tractatio in actis diurnis de sculptura "Vita"]{{Nexus deficit|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Categoria:Aedificia Erfordiae]]
[[Categoria:Coemeteria]]
g49tuwy0pszs7fzsf5qh8nyh4plo08f
Domus ad Campum herbosum et cardinalem
0
246558
3981558
3053995
2026-08-16T00:59:16Z
Cyprianus Marcus
66550
3981558
wikitext
text/x-wiki
[[File:Erfurt Anger06.jpg|thumb|Palatium in platea Anger; in recessu ad sinistram videtur turris Ecclesiae Ursulinarum]] [[File:Erfurt Anger 6 Innenhof Denkmal by Stepro.jpg|thumb|Monumentum in honorem imperatoris Russiae]] [[File:Erfurt Anger 6 Innenhof by Stepro.jpg|thumb|Curtis interna]] '''Domus ad Campum herbosum et cardinalem''' (Theodisce: ''Haus Zur Grünen Aue und Kardinal'') aedificium historicum est in platea Anger, [[Erfordia]]e (Anger nr. 6).
== Historia ==
Fontes de origine huius domus desunt. Incendium anno 1660 quassans aedes destruxit. Nomen duplex indicat unionem duarum domuum. Possessae sunt a negotiatoribus [[isatis|isatidis tinctoriae]] et a cerevisae fabricatoribus quibusdam, inter quos nominentur Klaus et Michel Möller, Hanas Ludolf, Baltzer Kranichfeld. Delineatio contigui coenobii [[Ursulinae|Ursulinarum]] anni 1706 ruinas arsas clare monstrat.
Pars lignea palatii baroci antiquissima anni 1707 est. Domus, quam plures nobiles inhabitabant, in cursu temporis separabatur in oeconomicam partem transversalem, curtem septentrionalem et apertam aream horticulturae equitationisve in meridie.
Annis 1801/02 pars antica secundum genus [[historismus|historismi]] adstructa est: paulum ante illustrissimus tabaci fabricator Triebel praedium a vidua gravionis de Bellmont emerat.
Interna tectoriis, pavimentis, ianuis perpulchris fulgent. Omnia valde similia sunt alae orientali Castelli [[Vimaria|Vimariani]], i.a. scalis pulchris quae a Gentz nomen ducunt.
== Hospites ==
Iam ante mutationes architectonicae sub aegide domni Triebel factae homines maximi momenti hic conveniebant. Secrete sponsalia inierunt Carolina de Dacheröden et [[Gulielmus von Humboldt]]. Actrix [[Carolina Jagemann]] et [[Ioannes Volfgangus Goethe]] ibidem hospites erant quoque. Sed etiam de peregre venerunt hospites: anno 1806 princeps [[Borussia|Borussicus]] Ludovicus Ferdinandus hic pernoctavit, antequam in urbe vicina [[Rudolphopolis|Rudolphopoleos]] mortuus est. In [[Congressus Erfordiensis|Congressu Erfordiensi]] imperator Russiae [[Alexander I (imperator Russiae)|Alexandrus I]] sedem hic habuit qui promptus erat ad excipiendum imperatorem Francogallorum [[Napoleo Bonaparte|Napoleonem Bonaparte]]. Ostiola magna pro palatio erecta sunt quae custodes imperatoris Sarmatici equitantes intrare potuerunt.
Ab anno 1813 usque ad [[Primum bellum mundanum]] sedem habuit hoc in loco castrorum Erfordiensium praefectus Borussicus. Anno 1845 venit rex [[Fridericus Gulielmus IV (rex Borussiae)|Fridericus Gulielmus IV]] cum uxore. Tempore [[Res Publica Vimariana|Rei Publicae Vimarianae]] domus scriptorium rerum socialium sartum et tectum servabat. Pars transversalis anno 1927 demolita est; pro ista parte aedificium administrativum alterum adiunxerunt. Post [[Secundum bellum mundanum]] praefectus [[Unio Sovietica|Sovieticus]] usque ad annum 1952 aedificium occupavit. Postea (usque ad medium annorum 1990) institutum chartographicum hic erat.
==Restauratio et obelisci erectio==
Annis ab 2002 ad 2004 cuncta restauranda curavit Opus fundatum quod dicitur a Jutta Heidemann. Sculptor [[Christianus Paschold]] in tympano barocas figuras Aurorae Hecatisque refecit quae anno 1718 commemoratae anno 1840 ibidem positae sunt.
Horti modo novo instituti sunt ab Erfordiensi hortulano Lenz. Mediis in saeptis obeliscus lapidis arenacei positus est, in quo quattuor aerati clipei historica memorant. In uno visibilis est effigies imperatoris Russiae. Quod monumentum tota in Erfordia unicum esse videtur de imperatoris Russici commoratione in urbe.
Hodie in complexu architectonico argentaria, scriptoria, habitationes sunt.
== Bibliographia ==
*Steffen Raßloff: ''100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten'', [[Assindia]]e 2013, p. 112-113.
== Nexus externi==
*[http://www.erfurter-fuerstenkongress-1808.de/ausstgage.htm De domus historia]
[[categoria:Aedificia Erfordiae]]
wikidata
l2jzm2ng70jkglm0v4dadnbeegm2qbj
Iosephus de Madrazo y Agudo
0
250975
3981360
3977221
2026-08-15T12:59:32Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Iosephus de Madrazo]]
3981360
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Iosephus de Madrazo y Agudo''' (natus in [[Santander]] die [[22 Aprilis]] [[1781]]; [[Matritum|Matriti]] die [[8 Maii]] [[1859]] mortuus) pictoris [[Fridericus de Madrazo y Kuntz|Friderici de Madrazo y Kuntz]] pater, fuit ipse illustris [[pictor]] et [[litographus]] [[Hispania|Hispanicus]]. Ab anno [[1838]] usque ad annum [[1857]] fuit etiam [[Museum Prado|Musei Prado]] praefectus.
==Nexus interni==
*[[Mors Viriathi, ducis Lusitanorum (de Madrazo)]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|José Madrazo|Iosephum de Madrazo y Agudo}}
* [http://www.museodelprado.es/index.php?id=995&no_cache=1&L=5&cHash=e002734e82&gbobras%5Badv%5D=0&gbobras%5Bcriterio%5D=1&gbobras%5Bstring%5D=Madrazo+y+Agudo%2C+Jos%C3%A9+de opera in] Museo Prado
* [http://www.museodelprado.es/enciclopedia/enciclopedia-on-line/voz/madrazo-y-agudo-jose-de/ Biographia et operum index] apud musei Prado paginas interretiales
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1781|1859|de Madrazo y Agudo, Iosephus}}
[[Categoria:Pictores Hispaniae]]
[[Categoria:Lithographi]]
[[Categoria:Iosephus de Madrazo| ]]
b4sk2pm8ckv731slgg9v1audbwf5lvp
3981367
3981360
2026-08-15T13:09:34Z
Andrew Dalby
1084
3981367
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Iosephus de Madrazo y Agudo''' (natus in [[Santander]] die [[22 Aprilis]] [[1781]]; [[Matritum|Matriti]] die [[8 Maii]] [[1859]] mortuus) pictoris [[Fridericus de Madrazo y Kuntz|Friderici de Madrazo y Kuntz]] pater, fuit ipse [[pictor]] et [[lithographia|lithographus]] [[Hispania|Hispanus]]. Ab anno [[1838]] usque ad annum [[1857]] fuit etiam [[Museum Prado|Musei Prado]] praefectus.
==Nexus interni==
*[[Mors Viriathi, ducis Lusitanorum (de Madrazo)]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|José Madrazo|Iosephum de Madrazo y Agudo}}
* [http://www.museodelprado.es/index.php?id=995&no_cache=1&L=5&cHash=e002734e82&gbobras%5Badv%5D=0&gbobras%5Bcriterio%5D=1&gbobras%5Bstring%5D=Madrazo+y+Agudo%2C+Jos%C3%A9+de opera in] Museo Prado
* [http://www.museodelprado.es/enciclopedia/enciclopedia-on-line/voz/madrazo-y-agudo-jose-de/ Biographia et operum index] apud musei Prado paginas interretiales
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1781|1859|de Madrazo y Agudo, Iosephus}}
[[Categoria:Pictores Hispaniae]]
[[Categoria:Lithographi]]
[[Categoria:Iosephus de Madrazo| ]]
ncizqfo5mqq6h5p5kid1lvvsvl1qf4t
3981368
3981367
2026-08-15T13:09:54Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Museologi]]
3981368
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Iosephus de Madrazo y Agudo''' (natus in [[Santander]] die [[22 Aprilis]] [[1781]]; [[Matritum|Matriti]] die [[8 Maii]] [[1859]] mortuus) pictoris [[Fridericus de Madrazo y Kuntz|Friderici de Madrazo y Kuntz]] pater, fuit ipse [[pictor]] et [[lithographia|lithographus]] [[Hispania|Hispanus]]. Ab anno [[1838]] usque ad annum [[1857]] fuit etiam [[Museum Prado|Musei Prado]] praefectus.
==Nexus interni==
*[[Mors Viriathi, ducis Lusitanorum (de Madrazo)]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|José Madrazo|Iosephum de Madrazo y Agudo}}
* [http://www.museodelprado.es/index.php?id=995&no_cache=1&L=5&cHash=e002734e82&gbobras%5Badv%5D=0&gbobras%5Bcriterio%5D=1&gbobras%5Bstring%5D=Madrazo+y+Agudo%2C+Jos%C3%A9+de opera in] Museo Prado
* [http://www.museodelprado.es/enciclopedia/enciclopedia-on-line/voz/madrazo-y-agudo-jose-de/ Biographia et operum index] apud musei Prado paginas interretiales
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1781|1859|de Madrazo y Agudo, Iosephus}}
[[Categoria:Pictores Hispaniae]]
[[Categoria:Lithographi]]
[[Categoria:Iosephus de Madrazo| ]]
[[Categoria:Museologi]]
tg7ssukw0v9ywze1w98vjhise4fv5cg
Gottfriedus Honegger
0
253915
3981538
3368958
2026-08-16T00:30:25Z
Cyprianus Marcus
66550
3981538
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Gottfriedus Honegger''' ([[Turicum (urbs)|Turici]] die [[12 Iunii]] [[1917]]; ibidem die [[17 Ianuarii]] [[2016]]) fuit [[artifex]] et [[pictor]] [[Helvetia|Helveticus]].
== Vita ==
Honegger puer vixit in [[Grisonia]]e vico [[Sent]]. Postea ut [[graphicus]] operam dedit. Tres annos [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]] fuit, ubi cursum honorum ut artifex coepit. Postea [[Lutetia]]e, [[Canua]]e, et Turici vixit. Graphicam [[Warja Lavater]] in [[matrimonium]] duxit.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Gottfried Honegger|Gottfriedum Honegger}}
* {{PND|118553402}}
== Bibliographia ==
* ''Cercle et Carré.'' Textus Gottfriedi Honegger et aliorum. Mainz 1990, ISBN 3-926663-14-6.
* ''Vom Bild zum Raum.'' Mainz 1997, ISBN 3-926663-21-9.
* ''Kunst ist eine Frucht vom Baume der Erkenntnis.'' Mainz 2000, ISBN 3-931876-34-9.
* ''Gottfried Honegger – Eine Werkschau. Bilder, Reliefs, Skulpturen''. [[Assindia]]e 2000.
{{Lifetime|1917|2016|Honegger, Gottfriedus}}
[[Categoria:Artifices Helvetiae]]
[[Categoria:Incolae pagi Turicensis]]
[[Categoria:Pictores Helvetiae]]
4xapxg1lr14f21uieiyknnfcrd0mtv3
Circulus in Comitatu Binethensi
0
254622
3981424
3972949
2026-08-15T18:50:50Z
Cyprianus Marcus
66550
3981424
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in NOH.svg|300px|right|Communia in circulo in comitatu Binethensi]]
'''Circulus in Comitatu Binethensi''' (Theod.: ''Landkreis Grafschaft Bentheim''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Northorna]] est.
== Historia ==
Comitatus Binethensis anno [[1015]] primo in actis descriptum est. Ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Annis [[1974]], [[1977]] atque [[1978]] fines circuli paulum mutatae sunt.
== Communia circuli ==
Haec sunt 25 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Binethemum]] (Theod. ''Bad Bentheim''), oppidum (15.104 incolae)
* [[Northorna]] (Theod. ''Nordhorn''), caput circuli (52.579)
* [[Wietmarschen]] (11.765)
* [[Emlichheim (commune generale)|Emlichheim]] commune generale (14.428)
** [[Emlichheim]], sedes administrationis (7.288)
** [[Hoogstede]] (2.883)
** [[Laar]] (2.176)
** [[Ringe]] (2.081)
* [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] commune generale (13.896)
** [[Esche]] (573)
** [[Georgsdorf]] (1.280)
** [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] (1.059)
** [[Neuenhaus]], oppidum et sedes administrationis (9813)
** [[Osterwald]] (1.171)
* [[Schüttorf (commune generale)|Schüttdorf]] commune generale (15.388)
** [[Engda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'') (432)
** [[Isterberg]] (581)
** [[Ohne]] (572)
** [[Quendorf]] (548)
** [[Samern]] (745)
** [[Schüttorf]], oppidum et sedes administrationis (12.510)
* [[Uelsen (commune generale)|Uelsen]] commune generale (11.169)
** [[Getelo]] (550)
** [[Gölenkamp]] (588)
** [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] (663)
** [[Itterbeck]] (1.760)
** [[Uelsen]], sedes administrationis (5.468)
** [[Wielen]] (551)
** [[Wilsum]] (1.589)
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Grafschaft Bentheim|circulum in comitatu Binethensi}}
[http://www.grafschaft-bentheim.de Pagina officialis]
== Notae ==
<references />
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
jp3u15rs8f4xiqmruw2cq1s3zhv7m82
3981440
3981424
2026-08-15T19:58:39Z
Cyprianus Marcus
66550
3981440
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in NOH.svg|300px|right|Communia in circulo in comitatu Binethensi]]
'''Circulus in Comitatu Binethensi''' (Theod.: ''Landkreis Grafschaft Bentheim''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Northorna]] est.
== Historia ==
Comitatus Binethensis anno [[1015]] primo in actis descriptum est. Ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Annis [[1974]], [[1977]] atque [[1978]] fines circuli paulum mutatae sunt.
== Communia circuli ==
Haec sunt 25 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Binethemum]] (Theod. ''Bad Bentheim''), oppidum (15.104 incolae)
* [[Northorna]] (Theod. ''Nordhorn''), caput circuli (52.579)
* [[Wietmarschen]] (11.765)
* [[Emlichheim (commune generale)|Emlichheim]] commune generale (14.428)
** [[Emlichheim]], sedes administrationis (7.288)
** [[Hoogstede]] (2.883)
** [[Laar]] (2.176)
** [[Ringe]] (2.081)
* [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] commune generale (13.896)
** [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'') (573)
** [[Georgsdorf]] (1.280)
** [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] (1.059)
** [[Neuenhaus]], oppidum et sedes administrationis (9813)
** [[Osterwald]] (1.171)
* [[Schüttorf (commune generale)|Schüttdorf]] commune generale (15.388)
** [[Engda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'') (432)
** [[Isterberg]] (581)
** [[Ohne]] (572)
** [[Quendorf]] (548)
** [[Samern]] (745)
** [[Schüttorf]], oppidum et sedes administrationis (12.510)
* [[Uelsen (commune generale)|Uelsen]] commune generale (11.169)
** [[Getelo]] (550)
** [[Gölenkamp]] (588)
** [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] (663)
** [[Itterbeck]] (1.760)
** [[Uelsen]], sedes administrationis (5.468)
** [[Wielen]] (551)
** [[Wilsum]] (1.589)
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Grafschaft Bentheim|circulum in comitatu Binethensi}}
[http://www.grafschaft-bentheim.de Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
gw97yk6wyilyz6n9bv1imglg3p18896
3981441
3981440
2026-08-15T20:08:00Z
Cyprianus Marcus
66550
3981441
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in NOH.svg|300px|right|Communia in circulo in comitatu Binethensi]]
'''Circulus in Comitatu Binethensi'''<ref>Fingitur nomen "Circulus in Comitatũ Binethensi" -Theodisce ''Landkreis Grafschaft Bentheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum syntagma "in Comitatũ Binethensi" Theodiscum ''Grafschaft Bentheim'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Grafschaft Bentheim''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Grafskup Bentheim''; [[Saxonice]] ''Landkreis Groafschup Bentem''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Northorna]] est.
== Historia ==
Comitatus Binethensis anno [[1015]] primo in actis descriptum est. Ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Annis [[1974]], [[1977]] atque [[1978]] fines circuli paulum mutatae sunt.
== Communia circuli ==
Haec sunt 25 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Binethemum]] (Theod. ''Bad Bentheim''), oppidum (15.104 incolae)
* [[Northorna]] (Theod. ''Nordhorn''), caput circuli (52.579)
* [[Wietmarschen]] (11.765)
* [[Emlichheim (commune generale)|Emlichheim]] commune generale (14.428)
** [[Emlichheim]], sedes administrationis (7.288)
** [[Hoogstede]] (2.883)
** [[Laar]] (2.176)
** [[Ringe]] (2.081)
* [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] commune generale (13.896)
** [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'') (573)
** [[Georgsdorf]] (1.280)
** [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] (1.059)
** [[Neuenhaus]], oppidum et sedes administrationis (9813)
** [[Osterwald]] (1.171)
* [[Schüttorf (commune generale)|Schüttdorf]] commune generale (15.388)
** [[Engda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'') (432)
** [[Isterberg]] (581)
** [[Ohne]] (572)
** [[Quendorf]] (548)
** [[Samern]] (745)
** [[Schüttorf]], oppidum et sedes administrationis (12.510)
* [[Uelsen (commune generale)|Uelsen]] commune generale (11.169)
** [[Getelo]] (550)
** [[Gölenkamp]] (588)
** [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] (663)
** [[Itterbeck]] (1.760)
** [[Uelsen]], sedes administrationis (5.468)
** [[Wielen]] (551)
** [[Wilsum]] (1.589)
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Grafschaft Bentheim|circulum in comitatu Binethensi}}
[http://www.grafschaft-bentheim.de Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
rtyj48eugpwbd1iw0zg0cyi9ckjtmqh
3981442
3981441
2026-08-15T20:08:40Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Communia circuli */
3981442
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in NOH.svg|300px|right|Communia in circulo in comitatu Binethensi]]
'''Circulus in Comitatu Binethensi'''<ref>Fingitur nomen "Circulus in Comitatũ Binethensi" -Theodisce ''Landkreis Grafschaft Bentheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum syntagma "in Comitatũ Binethensi" Theodiscum ''Grafschaft Bentheim'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Grafschaft Bentheim''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Grafskup Bentheim''; [[Saxonice]] ''Landkreis Groafschup Bentem''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Northorna]] est.
== Historia ==
Comitatus Binethensis anno [[1015]] primo in actis descriptum est. Ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Annis [[1974]], [[1977]] atque [[1978]] fines circuli paulum mutatae sunt.
== Communia circuli ==
Haec sunt 25 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Binethemum]] (Theod. ''Bad Bentheim''), oppidum (15.104 incolae)
* [[Northorna]] (Theod. ''Nordhorn''), caput circuli (52.579)
* [[Wietmarschen]] (11.765)
* [[Emlichheim (commune generale)|Emlichheim]] commune generale (14.428)
** [[Emlichheim]], sedes administrationis (7.288)
** [[Hoogstede]] (2.883)
** [[Laar]] (2.176)
** [[Ringe]] (2.081)
* [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] commune generale (13.896)
** [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'') (573)
** [[Georgsdorf]] (1.280)
** [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] (1.059)
** [[Neuenhaus]], oppidum et sedes administrationis (9813)
** [[Osterwald]] (1.171)
* [[Schüttorf (commune generale)|Schüttdorf]] commune generale (15.388)
** [[Engda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'') (432)
** [[Isterberg]] (581)
** [[Ohne]] (572)
** [[Quendorf]] (548)
** [[Samern]] (745)
** [[Schüttorf]], oppidum et sedes administrationis (12.510)
* [[Uelsen (commune generale)|Uelsen]] commune generale (11.169)
** [[Getelo]] (550)
** [[Gölenkamp]] (588)
** [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] (663)
** [[Itterbeck]] (1.760)
** [[Uelsen]], sedes administrationis (5.468)
** [[Wielen]] (551)
** [[Wilsum]] (1.589)
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Grafschaft Bentheim|circulum in comitatu Binethensi}}
[http://www.grafschaft-bentheim.de Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
bxez3bjc8k2eisapr3qlrwui86uqbhr
3981443
3981442
2026-08-15T20:13:13Z
Cyprianus Marcus
66550
3981443
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in NOH.svg|300px|right|Communia in circulo in comitatu Binethensi]]
'''Circulus in Comitatu Binethensi'''<ref>Fingitur nomen "Circulus in Comitatũ Binethensi" -Theodisce ''Landkreis Grafschaft Bentheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum syntagma "in Comitatũ Binethensi" Theodiscum ''Grafschaft Bentheim'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Grafschaft Bentheim''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Grafskup Bentheim''; [[Saxonice]] ''Landkreis Groafschup Bentem''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit et deinde ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Northorna]] est.
== Historia ==
Comitatus Binethensis anno [[1015]] primo in actis descriptum est. Ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Annis [[1974]], [[1977]] atque [[1978]] fines circuli paulum mutatae sunt.
== Communia circuli ==
Haec sunt 25 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] ''Bad Bentheim''), urbs (15.104 incolae)
* [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn''), urbs et caput circuli (52.579)
* [[Wietmarschen]] (11.765)
* [[Emlichheim (commune generale)|Emlichheim]] commune generale (14.428)
** [[Emlichheim]], sedes administrationis (7.288)
** [[Hoogstede]] (2.883)
** [[Laar]] (2.176)
** [[Ringe]] (2.081)
* [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] commune generale (13.896)
** [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'') (573)
** [[Georgsdorf]] (1.280)
** [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] (1.059)
** [[Neuenhaus]], oppidum et sedes administrationis (9813)
** [[Osterwald]] (1.171)
* [[Schüttorf (commune generale)|Schüttdorf]] commune generale (15.388)
** [[Engda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'') (432)
** [[Isterberg]] (581)
** [[Ohne]] (572)
** [[Quendorf]] (548)
** [[Samern]] (745)
** [[Schüttorf]], oppidum et sedes administrationis (12.510)
* [[Uelsen (commune generale)|Uelsen]] commune generale (11.169)
** [[Getelo]] (550)
** [[Gölenkamp]] (588)
** [[Halle (comitatus Binethensis)|Halle]] (663)
** [[Itterbeck]] (1.760)
** [[Uelsen]], sedes administrationis (5.468)
** [[Wielen]] (551)
** [[Wilsum]] (1.589)
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Grafschaft Bentheim|circulum in comitatu Binethensi}}
[http://www.grafschaft-bentheim.de Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
ilh36yotkpzantpf53hr2a3sfovr7ja
Neuenhaus (commune generale)
0
254728
3981439
3505864
2026-08-15T19:55:11Z
Cyprianus Marcus
66550
3981439
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:2013-neuenhaus-hausambuergerpark.jpg|thumb|left|Iudicium Neuenhaus anno 1973 sublatum]]
'''Neuenhaus''' est commune generale [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circulo in Comitatu Binethensi]].
== Historia ==
Die [[1 Martii]] [[1974]] Neuenhaus commune generale constitutum est. E communibus [[Aszi]]s<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'') (573 incolae), [[Georgsdorf]] (1.280), [[Lage (Saxonia Inferior)|Lage]] (1.059), [[Neuenhaus]], oppidum et sedes administrationis (9813) atque [[Osterwald]] (1.171) constat.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{Commonscat|Neuenhaus}}
* [http://www.neuenhaus.de Pagina communis generalis Neuenhaus (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1974]]
scofqdvr2ioeo6qxexsdpckhytrr5k2
Schüttorf (commune generale)
0
254729
3981423
3906446
2026-08-15T18:48:13Z
Cyprianus Marcus
66550
3981423
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Schüttorf Market and City Hall.jpg|thumb|left|Curia communis Schüttorf]]
'''Schüttorf''' est [[commune generale]] ([[Theodisce]] ''Samtgemeinde'') [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] in [[Circulus in Comitatu Binethensi|circulo in Comitatu Binethensi]] situm.
== Historia ==
Die [[14 Decembris]] [[1970]] Schüttorf commune generale a communibus Schüttorf, [[Engda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn''), [[Drievorda]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Drievorden''), Neerlage, Wengsel, Ohne, Quendorf, Samern atque Suddendorf constitutum est. Die [[1 Martii]] [[1974]] Drivorda cum Engda, Nierlage et Wengesl ad commune Iserberg coniuncti sunt. A die [[1 Novembris]] [[1974]] Suddendorf pars Schüttorf est. Nunc e communibus [[Engda]] (432 incolae), [[Isterberg]] (581), [[Ohne]] (572), [[Quendorf]] (548), [[Samern]] (745) atque [[Schüttorf]] (12.510, oppidum et sedes administrationis) constat.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{Commonscat|Schüttorf|Schüttorf}}
* [https://web.archive.org/web/20081217125012/http://www.schuettorf.de/ Pagina communis generalis Schüttorf (Theodisce)]
{{urbs-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Schuettorf}}
[[Categoria:Communia generalia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1970]]
sm8u9ykqg93472zqy0fj9jlpe2gqz2f
Circulus Terrae Emesensis
0
255046
3981392
3980262
2026-08-15T14:58:36Z
Cyprianus Marcus
66550
3981392
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Hoeltingmuehle_Meppen.jpg|thumb|left|In oppido [[Meppea]] flumina [[Amisia]] et [[Hasa]] confluunt.]]
[[Fasciculus:Municipalities in EL.svg|300px|right|Communia in circulo Terrae Emesensis.]]
'''Circulus Terrae Emesensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Emsland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Oamselound''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. Caput circuli urbs [[Meppea]] est.
== Historia ==
Terra Emesensis a medioaevo ad annum [[1802]] ad [[Dioecesis Monasteriensis|Principatum episcopalem Monasterii]] pertinuit. Ab anno [[1806]] Terra Emesensis ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit, ab anno [[1810]] ad [[Primum Imperium Francicum]]. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Terra Emesensis ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli ''Aschendorf'', ''Hümling'', ''Meppea'' et ''Linga'' conditi sunt. Anno [[1932]] circuli Aschendorf et Hümling coniuncti sunt. Tempore dictaturae [[NSDAP|Nazistarum]] in Terra Emesensi multa castra carceralia condita sunt. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Pars Terrae Emesensis etiam a captivis liberatis Polonicis ad annum [[1948]] "Area occupationis Polonica" administrata est<ref>[http://www.deutschlandradiokultur.de/1945-als-das-emsland-polnisch-war.1001.de.html?dram:article_id=155820 deutschlandradiokultur.de die 24 Iunii 2005]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1977]] circulus Terrae Emesensis conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''.
== Communia circuli ==
Haec sunt 60 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'') (9903 incolae)
* [[Geeste]] (11.260)
* [[Haren (Amisia)|Haren]], oppidum (23.255)
* [[Haselünne]], oppidum (12.504)
* [[Linga (Amisia)|Linga]], oppidum (52.503)
* [[Meppea]] oppidum et caput circuli (34.549)
* [[Papenburg]], oppidum (35.981)
* [[Rhede (Amisia)|Rhede]] (4175)
* [[Salzbergen]] (7535)
* [[Twist]] (9499)
* [[Thorpum (commune generale)|Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'') commune generale (16.140)
** [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'') (1466)
** [[Heede]] (2419)
** [[Kluse]] (1587)
** [[Lehe]] (999)
** [[Neubörger]] (1544)
** [[Neulehe]] (762)
** [[Thorpum]]<ref name="Thorpum"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen''), sedes administrationis (4983)
** [[Walchum]] (1457)
** [[Wippingen]] (923)
* [[Freren (commune generale)|Freren]] commune generale (10.304)
** [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] ''Andervenne'') (879)
** [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'') (1597)
** [[Freren]], oppidum et sedes administrationis (5000)
** Messingen (1058)
** Thuine (1770)
* [[Herzlake (commune generale)|Herzlake]] commune generale (10.050)
** [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '') (1097)
** [[Herzlake]], sedes administrationis (4248)
** [[Lähden]] (4705)
* [[Lathen (commune generale)|Lathen]] commune generale (11.237)
** [[Fresenburg]] (909)
** [[Lathen]], sedes administrationis (6159)
** [[Niederlangen]] (1208)
** [[Oberlangen]] (951)
** [[Renkenberge]] (715)
** [[Sustrum]] (1295)
* [[Lengerich (commune generale)|Lenerich]] commune generale (9093)
** [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'') (2359)
** [[Gersten]] (1209)
** [[Handrup]] (841)
** [[Langen]] (1451)
** [[Lengerich]], sedes administrationis (2658)
** [[Wettrup]] (575)
* [[Nordhümmling (commune generale)|Nordhümling]] commune generale (12.005)
** [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')(987)
** [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'') (788)
** [[Esterwegen]], sedes administrationis (5179)
** [[Hilkenbrook]] (806)
** [[Surwold]] (4245)
* [[Sögel (commune generale)|Sögel]] commune generale (15.997)
** [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'') (2747)
** [[Groß Berßen]] (656)
** [[Hüven]] (519)
** [[Klein Berßen]] (1127)
** [[Sögel]], sedes administrationis (7335)
** [[Spahnharrenstätte]] (1511)
** [[Stavern]] (1066)
** [[Werpeloh]] (1036)
* [[Spelle (commune generale)|Spelle]] commune generale (13.018)
** [[Lünne]] (1877)
** [[Schapen]] (2327)
** [[Spelle]], sedes administrationis (8814)
** [[Werlte]] commune generale (16.749)
** [[Lahn]] (897)
** [[Lorup]] (3184)
** [[Rastdorf]] (1015)
** [[Vrees]] (1695)
** [[Werlte]], sedes administrationis (9958), sed etiam oppidum in anno domini 2017 est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Emsland|circulum Terrae Emesensis}}
* [http://www.emsland.de Pagina officialis circuli]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1977]]
065w8l9qafsfa91rd1i7pmkrn2msvvr
3981566
3981392
2026-08-16T01:34:09Z
Cyprianus Marcus
66550
3981566
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Hoeltingmuehle_Meppen.jpg|thumb|left|In oppido [[Meppea]] flumina [[Amisia]] et [[Hasa]] confluunt.]]
[[Fasciculus:Municipalities in EL.svg|300px|right|Communia in circulo Terrae Emesensis.]]
'''Circulus Terrae Emesensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landkreis Emsland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Oamselound''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''. Caput circuli urbs [[Meppea]] est.
== Historia ==
Terra Emesensis a medioaevo ad annum [[1802]] ad [[Dioecesis Monasteriensis|Principatum episcopalem Monasterii]] pertinuit. Ab anno [[1806]] Terra Emesensis ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit, ab anno [[1810]] ad [[Primum Imperium Francicum]]. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Terra Emesensis ab anno [[1814]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli ''Aschendorf'', ''Hümling'', ''Meppea'' et ''Linga'' conditi sunt. Anno [[1932]] circuli Aschendorf et Hümling coniuncti sunt. Tempore dictaturae [[NSDAP|Nazistarum]] in Terra Emesensi multa castra carceralia condita sunt. Post [[Secundum Bellum Mundanum]] [[Nederlandia]] agrum circuli reparationis causa postulavit neque tamen multum adipisci potuit<ref>[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-44435312.html Der Spiegel die 1 Ianuarii 1949]</ref>. Pars Terrae Emesensis etiam a captivis liberatis Polonicis ad annum [[1948]] "Area occupationis Polonica" administrata est<ref>[http://www.deutschlandradiokultur.de/1945-als-das-emsland-polnisch-war.1001.de.html?dram:article_id=155820 deutschlandradiokultur.de die 24 Iunii 2005]</ref>. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1977]] circulus Terrae Emesensis conditus est ex antiquis circulis ''Aschendorf-Hümling'', ''Meppea'' atque partibus circuli ''Lingae''.
== Communia circuli ==
Haec sunt 60 communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Emsbura]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'') (9903 incolae)
* [[Geeste]] (11.260)
* [[Haren (Amisia)|Haren]], oppidum (23.255)
* [[Haselünne]], oppidum (12.504)
* [[Linga (Amisia)|Linga]], oppidum (52.503)
* [[Meppea]] oppidum et caput circuli (34.549)
* [[Papenburg]], oppidum (35.981)
* [[Rhede (Amisia)|Rhede]] (4175)
* [[Salzbergen]] (7535)
* [[Twist]] (9499)
* [[Thorpum (commune generale)|Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'') commune generale (16.140)
** [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'') (1466)
** [[Heede]] (2419)
** [[Kluse]] (1587)
** [[Lehe]] (999)
** [[Neubörger]] (1544)
** [[Neulehe]] (762)
** [[Thorpum]]<ref name="Thorpum"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen''), sedes administrationis (4983)
** [[Walchum]] (1457)
** [[Wippingen]] (923)
* [[Freren (commune generale)|Freren]] commune generale (10.304)
** [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> ([[Theodisce]] ''Andervenne'') (879)
** [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'') (1597)
** [[Freren]], oppidum et sedes administrationis (5000)
** Messingen (1058)
** Thuine (1770)
* [[Herzlake (commune generale)|Herzlake]] commune generale (10.050)
** [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '') (1097)
** [[Herzlake]], sedes administrationis (4248)
** [[Lähden]] (4705)
* [[Lathen (commune generale)|Lathen]] commune generale (11.237)
** [[Fresenburg]] (909)
** [[Lathen]], sedes administrationis (6159)
** [[Niederlangen]] (1208)
** [[Oberlangen]] (951)
** [[Renkenberge]] (715)
** [[Sustrum]] (1295)
* [[Lengerich (commune generale)|Lenerich]] commune generale (9093)
** [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> ([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'') (2359)
** [[Gersten]] (1209)
** [[Handrup]] (841)
** [[Langen]] (1451)
** [[Lengerich]], sedes administrationis (2658)
** [[Wettrup]] (575)
* [[Nordhümmling (commune generale)|Nordhümling]] commune generale (12.005)
** [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')(987)
** [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'') (788)
** [[Esterwega]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede''), sedes administrationis (5179)
** [[Hilkenbrook]] (806)
** [[Surwold]] (4245)
* [[Sögel (commune generale)|Sögel]] commune generale (15.997)
** [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'') (2747)
** [[Groß Berßen]] (656)
** [[Hüven]] (519)
** [[Klein Berßen]] (1127)
** [[Sögel]], sedes administrationis (7335)
** [[Spahnharrenstätte]] (1511)
** [[Stavern]] (1066)
** [[Werpeloh]] (1036)
* [[Spelle (commune generale)|Spelle]] commune generale (13.018)
** [[Lünne]] (1877)
** [[Schapen]] (2327)
** [[Spelle]], sedes administrationis (8814)
** [[Werlte]] commune generale (16.749)
** [[Lahn]] (897)
** [[Lorup]] (3184)
** [[Rastdorf]] (1015)
** [[Vrees]] (1695)
** [[Werlte]], sedes administrationis (9958), sed etiam oppidum in anno domini 2017 est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Emsland|circulum Terrae Emesensis}}
* [http://www.emsland.de Pagina officialis circuli]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Binethensis comitatus circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1977]]
i5jvp36stl1tv8oidk9woa81c0vbqbk
Aszi
0
255095
3981435
3716093
2026-08-15T19:50:10Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Esche]] ad [[Aszi]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3716093
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Esche''' est commune in [[Saxonia Inferior]]e situm atque pars [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circuli in Comitatu Binethensis]]. Esche est praeterea pars communis generalis [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]].
== Historia ==
Circa annum 1000 villa ''Aszi'' primo in actis descripta est. Regio usque ad annum [[1753]] ad comitatum Binethensem pertinuit, cum Friedericus Carolus comes eam cum toto comitatu [[Ducatus Brunsvicensis et Luneburgensis|Electori Hannoverae]] pigno dedit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Esche pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus in Comitatu Binethensi conditus est, cuius caput tum [[Aquae Benthemiae|Benthemia]] erat et ad quem Esche ad hunc diem pertinet. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1974]] Esche cum aliis communibus se ad commune generale [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] coniunxit. Anno [[2011]] Gerhardus Trüün (CDU) novus magister civium electus est.
== Nexus externi ==
{{commonscat|Esche (Grafschaft Bentheim)|Esche}}
* [https://web.archive.org/web/20160826215239/http://neuenhaus.de/staticsite/staticsite.php?menuid=180&topmenu=179 www.neuenhaus.de - Pagina communis generalis]
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
0b9eygorl815m2v262hqam86qvdfz4o
3981437
3981435
2026-08-15T19:53:06Z
Cyprianus Marcus
66550
3981437
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Aszi'''<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'') sunt commune in [[Saxonia Inferior]]e situm atque pars [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circuli in Comitatu Binethensis]]. Aszi sunt praeterea pars communis generalis [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]].
== Historia ==
Circa annum 1000 villa ''Aszi'' primo in actis descripta est. Regio usque ad annum [[1753]] ad comitatum Binethensem pertinuit, cum Friedericus Carolus comes eam cum toto comitatu [[Ducatus Brunsvicensis et Luneburgensis|Electori Hannoverae]] pigno dedit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Aszi pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuerunt. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus in Comitatu Binethensi conditus est, cuius caput tum [[Aquae Benthemiae|Benthemia]] erat et ad quem Aszi ad hunc diem pertinent. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1974]] Aszi cum aliis communibus se ad commune generale [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] coniunxerunt. Anno [[2011]] Gerhardus Trüün (CDU) novus magister civium electus est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Esche (Grafschaft Bentheim)|Aszos}}
* [https://web.archive.org/web/20160826215239/http://neuenhaus.de/staticsite/staticsite.php?menuid=180&topmenu=179 www.neuenhaus.de - Pagina communis generalis]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
lko5cjhc0safovc0ye13n2eqsbucz2m
3981438
3981437
2026-08-15T19:53:33Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Historia */
3981438
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Aszi'''<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'') sunt commune in [[Saxonia Inferior]]e situm atque pars [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circuli in Comitatu Binethensis]]. Aszi sunt praeterea pars communis generalis [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]].
== Historia ==
Circa annum 1000 villa Aszi primo in actis descripta est. Regio usque ad annum [[1753]] ad comitatum Binethensem pertinuit, cum Friedericus Carolus comes eam cum toto comitatu [[Ducatus Brunsvicensis et Luneburgensis|Electori Hannoverae]] pigno dedit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Aszi pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuerunt. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus in Comitatu Binethensi conditus est, cuius caput tum [[Aquae Benthemiae|Benthemia]] erat et ad quem Aszi ad hunc diem pertinent. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1974]] Aszi cum aliis communibus se ad commune generale [[Neuenhaus (commune generale)|Neuenhaus]] coniunxerunt. Anno [[2011]] Gerhardus Trüün (CDU) novus magister civium electus est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Esche (Grafschaft Bentheim)|Aszos}}
* [https://web.archive.org/web/20160826215239/http://neuenhaus.de/staticsite/staticsite.php?menuid=180&topmenu=179 www.neuenhaus.de - Pagina communis generalis]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
je04dikdewqg8yownu4glu52pud7mp9
Engda
0
255185
3981420
3715929
2026-08-15T18:40:30Z
Cyprianus Marcus
66550
3981420
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Engden_Ortskern.jpg|thumb|left|Engda cum ecclesia Sancti Antonii.]]
'''Engda'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> est commune in [[Saxonia Inferior]]e situm atque pars [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circuli in Comitatu Binethensis]]. Engden est praeterea pars communis generalis [[Schüttorf (commune generale)|Schüttorf]]. Ad commune etiam vici [[Drievorda]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Drievorden'') et [[Engda (vicus)|Engda]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Engden'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[1370]] Engda, anno [[1138]] Drievorda primo in actis descriptae sunt<ref>[https://web.archive.org/web/20160324053516/http://schuettorf.de/staticsite/staticsite.php?menuid=60&topmenu=55 www.schuettorf.de]</ref>. Regio usque ad annum [[1753]] ad comitatum Binethensem pertinuit, cum Friedericus Carolus comes eam cum toto comitatu [[Ducatus Brunsvicensis et Luneburgensis|Electori Hannoverae]] pigno dedit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Engda pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus in Comitatu Binethensi conditus est, cuius caput tum [[Aquae Benthemiae|Benthemia]] erat et ad quem Engda ad hunc diem pertinet. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1974]] Engda cum aliis communibus se ad commune generale [[Schüttorf (commune generale)|Schüttorf]] coniunxit atque vicum Drievordam ad se adiunxit. Anno [[2001]] Gerhardus Theißing primo magister civium electus est et adhuc manet.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Engden|Engdam}}
* [https://web.archive.org/web/20160826215239/http://neuenhaus.de/staticsite/staticsite.php?menuid=180&topmenu=179 www.schuettorf.de - Pagina communis generalis]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
ruqe4zy7uhjlopfs674lm2drvi4ffx8
3981421
3981420
2026-08-15T18:41:03Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Engden]] ad [[Engda]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981420
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Engden_Ortskern.jpg|thumb|left|Engda cum ecclesia Sancti Antonii.]]
'''Engda'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> est commune in [[Saxonia Inferior]]e situm atque pars [[Circulus in Comitatu Binethensi|Circuli in Comitatu Binethensis]]. Engden est praeterea pars communis generalis [[Schüttorf (commune generale)|Schüttorf]]. Ad commune etiam vici [[Drievorda]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Drievorden'') et [[Engda (vicus)|Engda]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Engden'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[1370]] Engda, anno [[1138]] Drievorda primo in actis descriptae sunt<ref>[https://web.archive.org/web/20160324053516/http://schuettorf.de/staticsite/staticsite.php?menuid=60&topmenu=55 www.schuettorf.de]</ref>. Regio usque ad annum [[1753]] ad comitatum Binethensem pertinuit, cum Friedericus Carolus comes eam cum toto comitatu [[Ducatus Brunsvicensis et Luneburgensis|Electori Hannoverae]] pigno dedit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo Engda pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus in Comitatu Binethensi conditus est, cuius caput tum [[Aquae Benthemiae|Benthemia]] erat et ad quem Engda ad hunc diem pertinet. Ab anno [[1946]] Circulus Binethensis pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1974]] Engda cum aliis communibus se ad commune generale [[Schüttorf (commune generale)|Schüttorf]] coniunxit atque vicum Drievordam ad se adiunxit. Anno [[2001]] Gerhardus Theißing primo magister civium electus est et adhuc manet.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Engden|Engdam}}
* [https://web.archive.org/web/20160826215239/http://neuenhaus.de/staticsite/staticsite.php?menuid=180&topmenu=179 www.schuettorf.de - Pagina communis generalis]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
ruqe4zy7uhjlopfs674lm2drvi4ffx8
Emsbura
0
256073
3981379
3878375
2026-08-15T13:31:33Z
Cyprianus Marcus
66550
3981379
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Emsbüren,_St-Andreas-Kirche.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Andreae in Emsbüren.]]
'''Emsbüren''' est commune in [[Saxonia Inferior]]e atque ad flumen [[Amisia]]m situm atque pars [[Circulus Terrae Emesensis|Circuli Terrae Emesensis]]. Ad Emsbüren etiam vici (Theodisce ''Ahlde''), (Theodisce ''Berge''), (Theodisce ''Elbergen''), (Theodisce ''Emsbüren''), (Theodisce ''Gleesen''), (Theodisce ''Leschede''), (Theodisce ''Listrup'') atque (Theodisce ''Mehringen'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[804]] ecclesia Sancti Andreae in Emsbüren primo in actis descripta est. Diu ad [[Dioecesis Monasteriensis|Dioecesem Monasteriensem]] pertinuit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus Lingae conditus est, cuius caput [[Linga]] erat et ad quem Emsbüren ad annum [[1977]] pertinuit. Ab anno [[1946]] Circulus Linga pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1965]] Emsbüren cum communibus Berge et Mehringen se ad commune generale Emsbüren coniunxit. Anno [[1967]] etiam vici Ahlde, Bernte, Elbergen, Gleesen et Leschede accesserunt. Anno [[1974]] Listrup accessit et commune generale in commune unicum Emsbüren coniunctum est. Anno [[1977]] [[Circulus Terrae Emesensis]] conditus est, ad quem Emsbüren ad hunc diem pertinet<ref>[https://web.archive.org/web/20160329232517/http://emsbueren.de/staticsite/staticsite.php?menuid=152&topmenu=149 Pagina officialis Emsbüren de historia oppidi]</ref>. Magister civium Emsbüren ab anno [[2006]] Bernhardus Overberg est.
==Notae==
== Nexus externi ==
{{commonscat}}
* [http://www.emsbueren.de Pagina communis Emsbüren]
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
2drh04cuagfza7pc1n8xd03wu1e7xsr
3981381
3981379
2026-08-15T13:31:59Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Emsbüren]] ad [[Emsbura]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981379
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Emsbüren,_St-Andreas-Kirche.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Andreae in Emsbüren.]]
'''Emsbüren''' est commune in [[Saxonia Inferior]]e atque ad flumen [[Amisia]]m situm atque pars [[Circulus Terrae Emesensis|Circuli Terrae Emesensis]]. Ad Emsbüren etiam vici (Theodisce ''Ahlde''), (Theodisce ''Berge''), (Theodisce ''Elbergen''), (Theodisce ''Emsbüren''), (Theodisce ''Gleesen''), (Theodisce ''Leschede''), (Theodisce ''Listrup'') atque (Theodisce ''Mehringen'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[804]] ecclesia Sancti Andreae in Emsbüren primo in actis descripta est. Diu ad [[Dioecesis Monasteriensis|Dioecesem Monasteriensem]] pertinuit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus Lingae conditus est, cuius caput [[Linga]] erat et ad quem Emsbüren ad annum [[1977]] pertinuit. Ab anno [[1946]] Circulus Linga pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1965]] Emsbüren cum communibus Berge et Mehringen se ad commune generale Emsbüren coniunxit. Anno [[1967]] etiam vici Ahlde, Bernte, Elbergen, Gleesen et Leschede accesserunt. Anno [[1974]] Listrup accessit et commune generale in commune unicum Emsbüren coniunctum est. Anno [[1977]] [[Circulus Terrae Emesensis]] conditus est, ad quem Emsbüren ad hunc diem pertinet<ref>[https://web.archive.org/web/20160329232517/http://emsbueren.de/staticsite/staticsite.php?menuid=152&topmenu=149 Pagina officialis Emsbüren de historia oppidi]</ref>. Magister civium Emsbüren ab anno [[2006]] Bernhardus Overberg est.
==Notae==
== Nexus externi ==
{{commonscat}}
* [http://www.emsbueren.de Pagina communis Emsbüren]
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
2drh04cuagfza7pc1n8xd03wu1e7xsr
3981390
3981381
2026-08-15T14:50:05Z
Cyprianus Marcus
66550
3981390
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Emsbüren,_St-Andreas-Kirche.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Andreae Emsburae.]]
'''Emsbura'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'') est commune in [[Saxonia Inferior]]e atque ad flumen [[Amisia]]m situm atque pars [[Circulus Terrae Emesensis|Circuli Terrae Emesensis]]. Ad Emsburam etiam vici [[Ahlde]] (Theodisce ''Ahlde''), [[Berga (Emsbura)|Berga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Berge''), [[Elberga]]<ref name="-berga"/> (Theodisce ''Elbergen''), [[Emsbura (vicus)|Emsbura]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Emsbüren''), [[Gleesa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Gleesen'') cum [[Helsgan]]e<ref name="Ten">Tenfelde, W. (1990). ''Urkunden und sonstige schriftliche Quellen zur Geschichte des Kirchspiels Emsbüren''. Lingae.</ref> (Theodisce ''Helschen''), [[Leschede]] (Theodisce ''Leschede'') cum [[Bernte]] (Theodisce ''Bernte''), [[Lihtasthorpe]]<ref name="För">Förstemann, E., & Jellinghaus, H. (1913). ''Altdeutsches Namenbuch. Band II: Ortsnamen''. Hansebooks.</ref> (Theodisce ''Listrup'') atque (Theodisce ''Mehringen'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[804]] ecclesia Sancti Andreae Emsburae primo in actis descripta est. Diu ad [[Dioecesis Monasteriensis|Dioecesem Monasteriensem]] pertinuit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus Lingae conditus est, cuius caput [[Linga]] erat et ad quem Emsbura ad annum [[1977]] pertinuit. Ab anno [[1946]] Circulus Linga pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1965]] Emsbura cum communibus Berge et Mehringen se ad commune generale Emsburam coniunxit. Anno [[1967]] etiam vici [[Ahlde]], [[Bernte]], [[Elberga]]<ref name="-a"/>, [[Gleesa]]<ref name="-a"/> et [[Leschede]] accesserunt. Anno [[1974]] [[Lihtasthorpe]]<ref name="För"/> accessit et commune generale in commune unicum Emsburam coniunctum est. Anno [[1977]] [[Circulus Terrae Emesensis]] conditus est, ad quem Emsbura ad hunc diem pertinet<ref>[https://web.archive.org/web/20160329232517/http://emsbueren.de/staticsite/staticsite.php?menuid=152&topmenu=149 Pagina officialis Emsbura de historia communis]</ref>. Magister civium Emsburae ab anno [[2006]] Bernhardus Overberg est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Emsbüren|Emsburam}}
* [http://www.emsbueren.de Pagina communis Emsburae]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
3fukon4z0l21n13teen3g5xt593wyay
3981391
3981390
2026-08-15T14:54:45Z
Cyprianus Marcus
66550
3981391
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Emsbüren,_St-Andreas-Kirche.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Andreae Emsburae.]]
'''Emsbura'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'') est commune in [[Saxonia Inferior]]e atque ad flumen [[Amisia]]m situm atque pars [[Circulus Terrae Emesensis|Circuli Terrae Emesensis]]. Ad Emsburam etiam vici [[Ahlde]] (Theodisce ''Ahlde''), [[Berga (Emsbura)|Berga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Berge''), [[Elberga]]<ref name="-berga"/> (Theodisce ''Elbergen''), [[Emsbura (vicus)|Emsbura]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Emsbüren''), [[Gleesa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Gleesen'') cum [[Helsgan]]e<ref name="Ten">Tenfelde, W. (1990). ''Urkunden und sonstige schriftliche Quellen zur Geschichte des Kirchspiels Emsbüren''. Lingae.</ref> (Theodisce ''Helschen''), [[Leschede]] (Theodisce ''Leschede'') cum [[Bernte|Bernti]] (Theodisce ''Bernte''), [[Lihtasthorpe]]<ref name="För">Förstemann, E., & Jellinghaus, H. (1913). ''Altdeutsches Namenbuch. Band II: Ortsnamen''. Hansebooks.</ref> (Theodisce ''Listrup'') cum [[Moorlage|Moorlagi]] (Theodisce ''Moorlage'') atque [[Mehringa]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Mehringen'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[804]] ecclesia Sancti Andreae Emsburae primo in actis descripta est. Diu ad [[Dioecesis Monasteriensis|Dioecesem Monasteriensem]] pertinuit. Ab anno [[1806]] regio ad [[Magnus Ducatus Montensis|Magnum Ducatum Montensem]] pertinuit. [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleone]] imperatore victo pars [[Regnum Hannoveranum|Regni Hannoverani]] fuit. Regnum Hannoveranum autem anno [[1866]] a [[Borussia]] occupatum est. Anno [[1885]] Circulus Lingae conditus est, cuius caput [[Linga]] erat et ad quem Emsbura ad annum [[1977]] pertinuit. Ab anno [[1946]] Circulus Linga pars Saxoniae Inferioris est. Numerus incolarum tum multis hominibus auctus est, qui e Germania Orientali fugati erant. Anno [[1965]] Emsbura cum communibus Berge et Mehringen se ad commune generale Emsburam coniunxit. Anno [[1967]] etiam vici [[Ahlde]], [[Bernte]], [[Elberga]]<ref name="-a"/>, [[Gleesa]]<ref name="-a"/> et [[Leschede]] accesserunt. Anno [[1974]] [[Lihtasthorpe]]<ref name="För"/> accessit et commune generale in commune unicum Emsburam coniunctum est. Anno [[1977]] [[Circulus Terrae Emesensis]] conditus est, ad quem Emsbura ad hunc diem pertinet<ref>[https://web.archive.org/web/20160329232517/http://emsbueren.de/staticsite/staticsite.php?menuid=152&topmenu=149 Pagina officialis Emsbura de historia communis]</ref>. Magister civium Emsburae ab anno [[2006]] Bernhardus Overberg est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Emsbüren|Emsburam}}
* [http://www.emsbueren.de Pagina communis Emsburae]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
0163lj76j1y8oqahurs1qbabgzmqont
Cubismus
0
261946
3981564
3764554
2026-08-16T01:24:52Z
Cyprianus Marcus
66550
3981564
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Robert Delaunay, 1912, Les Fenêtres simultanée sur la ville (Simultaneous Windows on the City), 40 x 46 cm, Kunsthalle Hamburg.jpg|thumb|[[Robertus Delaunay|Roberti Delaunay]], ''Simultaneous Windows on the City'', [[1912]], 46 x 40 cm, [[Hamburger Kunsthalle]], exemplum Cubismi Abstracti.]]
'''Cubismus''' (ex [[cubus|''cubo'']]) est [[motus artis]] [[avant-garde]] [[saeculum 20|saeculi vicensimi]] ineuntis qui [[pictura]]m et [[sculptura]]m [[Europa]]eam commutavit, motusque cognatos in [[musica]], [[litterae|litteris]], et [[architectura]] inspiravit. Habitus est motus artis saeculi vicensimi maximi momenti.<ref>[http://www.moma.org/collection/details.php?theme_id=10068&displayall=1#skipToContent Christopher Green, MoMA collection, ''Cubism, Introduction'', from Grove Art Online, Oxford University Press, 2009]</ref><ref>[http://www.metmuseum.org/about-the-museum/press-room/exhibitions/2014/cubism-the-leonard-lauder-collection ''Cubism: The Leonard A. Lauder Collection'', The Metropolitan Museum of Art, New York, 2014]</ref> [[Vocabulum]] late adhibetur cum varissimis [[genus (ars)|generibus artis]] [[Lutetia]]e (plerumque [[Mons Martyrum]], [[Mons Parnassus (Lutetia)|Mons Parnassus]], et [[Puteaux]]) [[decennium 192|annis 1910]] et [[decennium 193|1920]] effectis.
[[Fasciculus:Paul Cézanne - La carrière de Bibémus.jpg|thumb|upright|left|[[Paulus Cézanne|Pauli Cézanne]], ''Quarry Bibémus,'' [[1898]]–[[1900]], [[Museum Folkwang]], [[Assindia]]e in [[Germania]].]]
[[Fasciculus:Juan Gris - Portrait of Pablo Picasso - Google Art Project.jpg|thumb|upright|[[Ioannes Gris|Ioannis Gris]], ''Imago Picassoana'', [[1912]], oleum in carbaso, Art Institute of Chicago.]]
[[Fasciculus:Palace of Assembly Chandigarh 2006.jpg|thumb|[[Le Corbusier]], Aedificium Conventuale, [[Chandigarh]] [[India]]e.]]
Praecursores et duces fuerunt [[Georgius Braque]] et [[Paulus Picasso]], qui cum [[Andreas Lhote|Andrea Lhote]], [[Ioannes Metzinger|Ioanne Metzinger]], [[Albertus Gleizes|Alberto Gleizes]], [[Robertus Delaunay|Roberto Delaunay]], [[Henricus Le Fauconnier|Henrico Le Fauconnier]], [[Fernandus Léger|Fernando Léger]], et [[Ioannes Gris|Ioanne Gris]] exemplaria motus excoluerunt.<ref>[http://www.moma.org/collection/details.php?theme_id=10068§ion_id=T020541#skipToContent Christopher Green, MoMA collection ''Cubism, Origins and application of the term']' ex Grove Art Online (Oxford University Press, 2009).</ref> Una ex primis notionibus quae ad Cubismum conduxerunt fuit repraesentatio formae [[spatium trium dimensionum|trium dimensionum]] in ultimis [[Paulus Cézanne|Pauli Cézanne]] operibus.<ref name="Christopher Green">[http://www.moma.org/collection/details.php?theme_id=10068&displayall=1#skipToContent Christopher Green, "Cubism, MoMA,"] Grove Art Online (Oxford University Press, 2009).</ref> Retrospectiva [[pictura]]rum Cézannianarum [[exhibitio]] in Salon d'Automne anno [[1904]] habita fuerat, [[artis opus|opera]] nova in hoc salon annis [[1905]] et [[1906]] exhibita sunt, cum duabus exhibitionibus retrospectivis post pictoris mortem anno [[1907]].<ref name="Joann Moser">Joann Moser, ''Jean Metzinger in Retrospect, Pre-Cubist works, 1904–1909'' (The University of Iowa Museum of Art, J. Paul Getty Trust, University of Washington Press, 1985), 34-42.</ref> Res in artificibus Cubisticis quasi in membra discerpuntur et in unum abstracte reducuntur; praeterea, contra quendam rem ex uno loco visam, artifex rem ex variis locis depingit ad eam in maiore contextu repraesentandam.<ref>Jean Metzinger, ''Note sur la peinture'', Pan (Paris), October–November 1910</ref>
Longe lateque valebat Cubismus multum. Rapide circum [[tellus|orbem terrarum]] extendebatur, se variis modis evolvens. Initium in [[historia artium|historia artis]] fuit rationis evolutionariae quae magnam diversitatem effecit, antecedentia diversissimorum artis motuum.<ref>Green 1987.</ref>
== Pinacotheca ==
<gallery widths="180px" heights="180px">
Fasciculus:Robert Delaunay, 1910, La ville no. 2, oil on canvas, 146 x 114 cm, Musée National d'Art Moderne, Centre Georges Pompidou, Paris.jpg|[[Robertus Delaunay|Roberti Delaunay]], ''La ville no. 2'', 1910–11, oleum in carbaco, 146 x 114 cm, Musée National d'Art Moderne [[Lutetia]]e
Fasciculus:Kubista, Bohumil - Polibek smrti (1912).jpg|[[Bohumil Kubišta]], ''Kiss of Death'', 1912, oleum in carbaso, 154,5 x 90 cm, Regional Art Gallery Liberec
Fasciculus:Juan Gris, 1915, Nature morte à la nappe à carreaux (Still Life with Checked Tablecloth), oil on canvas, 116.5 x 89.3 cm.jpg|[[Ioannes Gris|Ioannis Gris]], ''Nature morte à la nappe à carreaux (Still Life with Checked Tablecloth),'' [[1915]], oleum et [[graphites]] in carbaso, 116.5 x 89.2 cm, [[Museum Artis Metropolitanum]], collectio [[Leonardus Lauder|Leonardi A. Lauder]]
Fasciculus:Portrait of Josette 1916 Juan Gris.jpg|[[Ioannes Gris|Ioannis Gris]], ''Imago Josette,'' October 1916, oleum in carbaso, 116 x 73 cm, [[Museum Reginae Sophiae]] [[Matritum|Matriti]]
</gallery>
{{NexInt}}
[[Fasciculus:Salon d'Automne 1912, Paris, works exhibited by Kupka, Modigliani, Csaky, Picabia, Metzinger, Le Fauconnier.jpg|thumb|350px|[[Salon d'Automne]] anni [[1912]], in Palatio Grandi [[Lutetia]]e ab [[1 Octobris]] ad [[8 Novembris]] habitum. ''[[Groupe de femmes]]'' [[Iosephus Csaky|Iosephi Csaky]], [[sculptura]] 1911–12, laeva [[exhibitio|exhibetur]], pro duabus sculpturis [[Amadeus Modigliani|Amadei Modigliani]]. Alia [[ars|artificia]] aliorum artificum [[Section d'Or]] (a laeva ad dextram): [[Franciscus Kupka]], [[Francisus Picabia]], [[Ioannes Metzinger]], [[Henricus Le Fauconnier]].]]
* [[Ars abstracta]]
* [[Dimensio quarta in arte]]
* [[Glutinamentum]]
* [[Futurismus]]
* [[Imagismus]]
* [[Orphismus (ars)|Orphismus]]
* [[Protocubismus]]
* [[Sectio Aurea (grex)]]
* [[Tubismus]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Antliff, Mark, et Patricia Leighten. [[2008]]. ''A Cubism Reader, Documents and Criticism, 1906-1914.'' Sicagi: University of Chicago Press.
* Barr, Alfred H., Jr. [[1936]]. ''Cubism and Abstract Art.'' Novi Eboraci: Museum of Modern Art.
* Cauman, John. [[2001]]. ''Inheriting Cubism: The Impact of Cubism on American Art, 1909-1936.'' Novi Eboraci: Hollis Taggart Galleries. ISBN 0-9705723-4-4.
* Cooper, Douglas. [[1970]]. ''The Cubist Epoch.'' Londinii: Phaidon in association with the Los Angeles County Museum of Art & the Metropolitan Museum of Art. ISBN 0-87587-041-4.
* Debray, Cécile, et Françoise Lucbert. [[2000]]. ''La Section d'or, 1912-1920-1925.'' Musées de Châteauroux, Musée Fabre, exhibition catalogue. Lutetiae: Éditions Cercle d'art.
* Genovese, Paolo Vincenzo. [[2010]]. ''Cubismo in architettura.'' Romae: Mancosu Editore.
* Golding, John. [[1959]]. ''Cubism: A History and an Analysis, 1907-1914.'' Novi Eboraci: Wittenborn.
* Green, Christopher. [[1987]]. [https://books.google.com/books?id=e7ZuQgAACAAJ&dq=Christopher+Green,+%27%27Cubism+and+Its+Enemies:+Modern+Movements&hl=en&sa=X&ei=gliFVJKzJcizUe3AghA&redir_esc=y ''Cubism and its Enemies, Modern Movements and Reaction in French Art, 1916-28.''] Portu Novo et Londinii: Yale University Press. ISBN 0-300-03468-7.
* Richardson, John. [[1991]]. ''A Life Of Picasso, The Cubist Rebel 1907-1916.'' Novi Eboraci: Alfred A. Knopf. ISBN 978-0-307-26665-1.
* Robbins, Daniel. [[1981]]. Sources of Cubism and Futurism. ''Art Journal'' 41(4).
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Cubism|Cubismum}}
{{wikiquote}}
{{Wiktionary|cubism}}
* [https://www.fostinum.org/czech-cubist-architecture.html Architectura Cubistica Tzechica.] Photographemata. fostinum.org.
* [http://www.metmuseum.org/toah/hd/cube/hd_cube.htm Cubism.] ''Heilbrunn Timeline of Art History.'' The Metropolitan Museum of Art.
* [http://www.photo.rmn.fr/C.aspx?VP3=SearchResult&VBID=2CO5PC0M5JIS5&SMLS=1&RW=1135&RH=584 Cubism.] ''Agence Photographique de la Réunion des musées nationaux et du Grand Palais des Champs-Elysées.''
* [http://www.youtube.com/watch?v=J0su_tnBI28 Pellicula de natura mortua Cubistica Picassoana.]
* [http://picasso.tamu.edu Propositum Picassoanum Interretiale.] picasso.tamu.edu.
{{Myrias|Ars}}
<!--en:Cubes-->
<!--
[[Category:High-importance Aesthetics articles]]
[[Category:European artist groups and collectives]]
[[Category:French artist groups and collectives]]-->
[[Categoria:Ars abstracta]]
[[Categoria:Ars moderna]]
[[Categoria:Cubismus|*]]
[[Categoria:Formae geometricae]]
[[Categoria:Motus artis]]
i6vgwot7w9f6h5qfer5wsgt58sg9ojg
Perilla frutescens
0
264920
3981355
3981324
2026-08-15T12:55:57Z
IacobusAmor
1163
3981355
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{taxobox
|name = Perilla
|image = Perilla frutescens' flower.jpg
|image_caption = ''Perilla frutescens'' <small>(L.) Britton</small>
|regnum = [[Plantae]]
|ordo = [[Lamiales]]
|familia = [[Lamiaceae]]
|genus = ''[[Perilla]]''
|genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|species = '''''P. frutescens'''''
|binomial = ''Perilla frutescens''
|binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) [[Nathaniel Lord Britton|Britton]]
|synonyms =
*''Dentidia nankinensis'' <small>Lour.</small>
*''Dentidia purpurascens'' <small>Pers.</small>
*''Dentidia purpurea'' <small>Poir.</small>
*''Melissa cretica'' <small>Lour.</small>
*''Melissa maxima'' <small>Ard.</small>
*''Mentha perilloides'' <small>Lam.</small>
*''Ocimum acutum'' <small>Thunb.</small>
*''Ocimum crispum'' <small>Thunb.</small>
*''Ocimum frutescens'' <small>L.</small>
*''Perilla acuta'' <small>(Thunb.) Nakai</small>
*''Perilla albiflora'' <small>Odash.</small>
*''Perilla avium'' <small>Dunn</small>
*''Perilla citriodora'' <small>(Makino) Nakai</small>
*''Perilla crispa'' <small>(Thunb.) Tanaka</small>
*''Perilla hirtella'' <small>Nakai</small>
*''Perilla nankinensis'' <small>(Lour.) Decne.</small>
*''Perilla shimadae'' <small>Kudô</small>
*''Perilla urticifolia'' <small>Salisb.</small><ref>''The Plant List''</ref>}}
'''''Perilla frutescens''''' ([[binomen]] anno [[1894]] a [[Nathaniel Lord Britton|Nathaniele Britton]] statutum post [[Carolus Linnaeus|Linnaeum]], qui ''Ocimum frutescens'' scripserat) est [[species]] [[angiospermae|plantarum florentium]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Lamiaceae|Lamiacearum]], in [[Asia Orientalis|Asia Orientali]] varietatibus pluribus ad usus culinarios culta. In [[Awazu]] [[Iaponia]]e iam aevo [[Jōmon]] cultivabatur ab anno fere 5800 [[ante praesentem]].<ref>Matsui et Kanehara 2006: 262–263.</ref>
== Notae ==
<references/>
{{NexInt}}
*[[Omega-3]]
== Bibliographia ==
; Fontes antiquiores
* 1330 : {{ec|id=Hu|c=Hu Si-hui, ''[[Propria ad mensam Imperatoris principia]]'' (Paul D. Buell, Eugene N. Anderson, edd. et interprr., ''A Soup for the Qan: Chinese dietary medicine of the Mongol era as seen in Hu Szu-hui's Yin-shan cheng-yao'' [Londinii: Kegan Paul, 2000] pp. 376, 586)}}
; Eruditio
* Nathaniel Lord Britton in ''Memoirs of the Torrey Botanical Club'' vol. 5 fasc. 18 (1894) [http://www.biodiversitylibrary.org/page/31876217#page/276/mode/1up p. 277]
* Akira Matsui, Masaaki Kanehara, "The Question of Prehistoric Plant Husbandry during the Jomon Period in Japan" in ''World Archaeology'' vol. 38 (2006) pp. 259-273
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
{{Vicispecies}}
{{Fontes de plantis}}
[[Categoria:Fruges Asiae orientalis]]
[[Categoria:Herbae condimentariae]]
[[Categoria:Lamiaceae]]
[[Categoria:Species plantarum]]
[[Categoria:Taxa Britton]]
[[Categoria:Taxa 1894]]
1e4g9wbg5n1w4rhytfpnrznnsezbq7r
Circulus terrae Cloppenburgensis
0
266933
3981399
3979202
2026-08-15T15:21:17Z
Cyprianus Marcus
66550
3981399
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in CLP.svg|300px|right|Communia in circulo Cloppenburgensi]]
'''Circulus terrae Cloppenburgensis'''<ref name="Circulus terrae">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit.</ref><ref name="Egli 1893">Quo de Latino gentilicio, vide: Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Quamquam auctor Egli vocabulum “Comitatus” adhibet ad reddendum terminum Germanicum ''(Land)kreis'', in hoc articulo praeferendum est vocabulum “Circulus (terrae)”, quo utitur Petrus Lucusaltianus in suo opere ''Lexicum Latinum Hodiernum''.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Cloppenburg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Kloppenbuurich''; [[Saxonice]] ''Landkreis Cloppenborg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1939]] conditus est et ad annum [[1946]] ad Ducatum et Rem Publicam [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgensem]] pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Cloppenburgum]] est.
== De rebus gestis ==
Ager circuli fuit pars [[Ducatus Oldenburgensis]]. Fuit divisus in magistratus Cloppenburgi, Löningen atque Frisoythe. Anno [[1933]] Frisoythe magistratus cum Cloppenburgo coniunctus est, anno 1939 novus circulus Cloppenburgensis conditus est. Ab anno 1946 circulo cum tota civitate Oldenburgensi ad Saxoniam Inferiorem pervenit. Anno [[1974]] fines circuli nuper descripti sunt.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'') (12.714 incolae)
* [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> ([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'') (7725)
* [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'') (6821)
* [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> ([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'') urbs, commune sui iuris et caput circuli (33.798)
* [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'') (11.855)
* [[Essen (Oldenburgum)|Essen]] (8676)
* [[Friesoythe]] (21.918)
* [[Garrel]] (14.634)
* [[Lastrup]] (6902)
* [[Lindern (Oldenburgum)|Lindern]] (4709)
* [[Löningen]] (13.270)
* [[Molbergen]] (8429)
* [[Saterland]] commune, cuius sedes est Ramsloh (13.283)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Cloppenburg|Circulum Cloppenburgensem}}
* [https://www.lkclp.de/ Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Cloppenburgensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1939]]
bdgqel7nqn7hqm30g4lak1h5b1zzbat
3981542
3981399
2026-08-16T00:37:15Z
Cyprianus Marcus
66550
3981542
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in CLP.svg|300px|right|Communia in circulo Cloppenburgensi]]
'''Circulus terrae Cloppenburgensis'''<ref name="Circulus terrae">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit.</ref><ref name="Egli 1893">Quo de Latino gentilicio, vide: Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Quamquam auctor Egli vocabulum “Comitatus” adhibet ad reddendum terminum Germanicum ''(Land)kreis'', in hoc articulo praeferendum est vocabulum “Circulus (terrae)”, quo utitur Petrus Lucusaltianus in suo opere ''Lexicum Latinum Hodiernum''.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Cloppenburg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Kloppenbuurich''; [[Saxonice]] ''Landkreis Cloppenborg''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1939]] conditus est et ad annum [[1946]] ad Ducatum et Rem Publicam [[Ducatus Oldenburgensis|Oldenburgensem]] pertinuit et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem. Caput circuli urbs [[Cloppenburgum]] est.
== De rebus gestis ==
Ager circuli fuit pars [[Ducatus Oldenburgensis]]. Fuit divisus in magistratus Cloppenburgi, Löningen atque Frisoythe. Anno [[1933]] Frisoythe magistratus cum Cloppenburgo coniunctus est, anno 1939 novus circulus Cloppenburgensis conditus est. Ab anno 1946 circulo cum tota civitate Oldenburgensi ad Saxoniam Inferiorem pervenit. Anno [[1974]] fines circuli nuper descripti sunt.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'') (8676)
* [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'') (12.714 incolae)
* [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> ([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'') (7725)
* [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'') (6821)
* [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> ([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'') urbs, commune sui iuris et caput circuli (33.798)
* [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm_source=chatgpt.com ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'') (11.855)
* [[Friesoythe]] (21.918)
* [[Garrel]] (14.634)
* [[Lastrup]] (6902)
* [[Lindern (Oldenburgum)|Lindern]] (4709)
* [[Löningen]] (13.270)
* [[Molbergen]] (8429)
* [[Saterland]] commune, cuius sedes est Ramsloh (13.283)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Cloppenburg|Circulum Cloppenburgensem}}
* [https://www.lkclp.de/ Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Cloppenburgensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1939]]
s36w9vsz3y6kby32pvvwtt3vdw2vbjg
Circulus Heidensis
0
267149
3981526
3981081
2026-08-16T00:06:13Z
Cyprianus Marcus
66550
3981526
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in HK.svg|300px|right|Communia in circulo Heidensi]]
'''Circulus Heidensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidekreis''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est et circulis pristinis Soltau et [[Fallingbostela]].
== De rebus gestis ==
Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli Soltau et [[Fallingbostela]]e conditi sunt, anno [[1932]] hi coniuncti, sed anno sequente civibus rebellantibus iterum divisi sunt<ref>[https://web.archive.org/web/20161005142500/http://www.heidekreis.de/desktopdefault.aspx/tabid-11042/13722_read-55182/ heidekreis.de]</ref>. Ab anno [[1946]] circuli ad Saxoniam Inferiorem pertinent et anno [[1977]] circulus Soltau-Fallingbostela iterum conditus est. Hic anno [[2011]] nomen circuli Heidensi accepit.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'') (6404)
* [[Bomlitz]] (6951)
* [[Fallingbostela]], (caput circuli, 11.044 incolae)
* [[Munster]], oppidum (15.091)
* [[Neuenkirchen]] (5570)
* [[Schneverdingen]] oppidum (18.729)
* [[Soltau]], oppidum (21.414)
* [[Walsrode]], oppidum (23.219)
* [[Wietzendorf]] (4105)
* [[Ascalingium (commune generale)|Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> commune generale (7034)
** [[Ascalingium]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> (1518)
** [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'') (781)
** [[Grethem]] (646)
** [[Hademstorf]] (834)
** [[Hodenhagen]], sedes administrationis (3255)
* [[Rethem (commune generale)|Rethem]] commune generale (4594)
** [[Böhme]] (920)
** [[Frankenfeld]] (522)
** [[Häuslingen]] (795)
** [[Rethem (Alara)|Rethem]], oppidum et sedes administrationis (2357)
* [[Schwarmstedt (commune generale)|Schwarmstedt]] (12.545)
** [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> ([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'') (2133)
** [[Essel]] ([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'') (1100)
** [[Gilten]] (1205)
** [[Lindwedel]] (2618)
** [[Schwarmstedt]], sedes administrationis (5489)
* [[Osterheide]], pagus communi exemptus, cuius caput vicus Oerbke (3564)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Heidekreis|Circulum Heidensem}}
* [http://www.heidekreis.de/ Pagina officialis]
== Notae ==
<references />
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Heidensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1977]]
ok5ia8fo1555q6baxzkzxhjtxwpvvbw
3981529
3981526
2026-08-16T00:10:26Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Communia circuli */
3981529
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in HK.svg|300px|right|Communia in circulo Heidensi]]
'''Circulus Heidensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidekreis''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est et circulis pristinis Soltau et [[Fallingbostela]].
== De rebus gestis ==
Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circuli Soltau et [[Fallingbostela]]e conditi sunt, anno [[1932]] hi coniuncti, sed anno sequente civibus rebellantibus iterum divisi sunt<ref>[https://web.archive.org/web/20161005142500/http://www.heidekreis.de/desktopdefault.aspx/tabid-11042/13722_read-55182/ heidekreis.de]</ref>. Ab anno [[1946]] circuli ad Saxoniam Inferiorem pertinent et anno [[1977]] circulus Soltau-Fallingbostela iterum conditus est. Hic anno [[2011]] nomen circuli Heidensi accepit.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'') (6404)
* [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel''), (urbs et caput circuli, 11.044 incolae)
* [[Munster]], oppidum (15.091)
* [[Neuenkirchen]] (5570)
* [[Schneverdingen]] oppidum (18.729)
* [[Soltau]], oppidum (21.414)
* [[Walsrode]], oppidum (23.219)
* [[Wietzendorf]] (4105)
* [[Ascalingium (commune generale)|Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> commune generale (7034)
** [[Ascalingium]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> (1518)
** [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'') (781)
** [[Grethem]] (646)
** [[Hademstorf]] (834)
** [[Hodenhagen]], sedes administrationis (3255)
* [[Rethem (commune generale)|Rethem]] commune generale (4594)
** [[Böhme]] (920)
** [[Frankenfeld]] (522)
** [[Häuslingen]] (795)
** [[Rethem (Alara)|Rethem]], oppidum et sedes administrationis (2357)
* [[Schwarmstedt (commune generale)|Schwarmstedt]] (12.545)
** [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> ([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'') (2133)
** [[Essel]] ([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'') (1100)
** [[Gilten]] (1205)
** [[Lindwedel]] (2618)
** [[Schwarmstedt]], sedes administrationis (5489)
* [[Osterheide]], pagus communi exemptus, cuius caput vicus Oerbke (3564)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Heidekreis|Circulum Heidensem}}
* [http://www.heidekreis.de/ Pagina officialis]
== Notae ==
<references />
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Heidensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1977]]
ltnp5x0trd44dv239z7o3gdbe2xeuty
Circulus Neoburgensis Visurgensis
0
267154
3981568
3980366
2026-08-16T01:57:26Z
Cyprianus Marcus
66550
3981568
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in NI.svg|300px|right|Communia in circulo Neoburgensi.]]
'''Circulus Neoburgensis Visurgensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Nienburg/Weser''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Landkreis Nienborg/Werser''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat.
== De rebus gestis ==
Ager circuli maxima ex parte ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit. Anno [[1805]] cum toto Electoratu a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1807]] ad [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinent et anno [[1977]] fines hodiernas accipit
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]], Germanice ''Nienburg/Weser'', caput circuli (31.193 incolae)
* [[Rehburg-Loccum]], Oppidum (10.154)
* [[Steyerberg]] (5262)
* [[Comitatus Hoya (commune generale)|Comitatus Hoya]] commune generale (16.757)
** [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Bücken''; [[Saxonice]] ''Bücken'') oppidum (2139)
** [[Eystrup]] (3251)
** [[Gandesbergen]] (478)
** [[Hämelhausen]] (571)
** [[Hassel (Visurgis)]] (1856)
** [[Hilgermissen]] (2181)
** [[Hoya]], oppidum et sedes administrationis (3.772)
** [[Hoyerhagen]] (953)
** [[Schweringen]] (800)
** [[Warpe]] (756)
* [[Heemsen (commune generale)|Heemsen]] commune generale (6.019)
** [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] ''Drakenburg'') oppidum (1734)
** [[Haßbergen]] (1559)
** [[Heemsen]] (1706)
** [[Rohrsen]], sedes administrationis (1020)
* [[Liebenau (commune generale)|Liebenau]] commune generale (5.950)
** [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Binnen'') (1010)
** [[Liebenau]], sedes administrationis (3688)
** [[Pennigsehl]] (1252)
* [[Marklohe (commune generale)|Marklohe]] commune generale (8.349)
** [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Balge'') (1752)
** [[Marklohe]], sedes administrationis (4432)
** [[Wietzen]] (2165)
* [[Mittelweser (commune generale)|Mittelweser]] commune generale (15.830)
** [[Aesdorpe]]<ref name="Niedersächsisches Landesarchiv">Niedersächsisches Landesarchiv. (s. d.). ''Guts- und Familienarchiv von Freytag zu Estorf''. Arcinsys Niedersachsen, Bestand NLA HA Dep. 138.</ref> ([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'') (1668)
** [[Husum (Neoburgum)|Husum]] (2338)
** [[Landesbergen]] (2730)
** [[Leese]] (1638)
** [[Stolzenau]], sedes administrationis (7456)
* [[Steimbke (commune generale)|Steimbke]] commune generale (7.186)
** [[Linsburg]] (922)
** [[Rodewald]] (2496)
** [[Steimbke]], sedes administrationis (2466)
** [[Stöckse]] (1302)
* [[Uchte (commune generale)|Uchte]] commune generale (13.932)
** [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau'') oppidum (3883)
** [[Raddestorf]] (1886)
** [[Uchte]] (4882)
** [[Warmsen]] (3281)
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Nienburg/Weser|Circulum Neoburgensem}}
* [http://www.lk-nienburg.de/ Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Neoburgensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
guyml0dz1bik4n83huroklgp3ajonnn
Circulus Stadae
0
267412
3981428
3980433
2026-08-15T19:13:19Z
Cyprianus Marcus
66550
3981428
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Circulus Stadae'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Stade''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Stade''; [[Saxonice]] ''Landkreis Stood''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat.
== De rebus gestis ==
Ager circuli ab anno [[1719]] ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit, post [[Bella Coalitionum|Bella Napoleonica]] ad novum [[Regnum Hannoveranum]]. Ab anno [[1866]] pars [[Borussia]]e fuit. Anno [[1932]] fines circuli auctae sunt. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1972]] fines hodiernas accipit.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communi generalia coniuncta sunt:
* [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> ([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu''), urbs Hanseatica et commune sui iuris (40.173 incolae)
* [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'') (11.292)
* [[Jork]] (12.050)
* [[Stadae]] caput circuli et urbs Hanseatica (46.378)
* [[Abensium (commune generale)|Abensium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiquo archidiaconatu Anchemii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis, decimis et pagis ditionis Stadiensis (Caput de parochia Abensii)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> commune generale (8958)
** [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> ([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens''), sedes administrationis (3945)
** [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'') (2660)
** [[Sauensiek]] (2353)
* [[Fredenbeck (commune generale)|Fredenbeck]] commune generale (12.704)
** [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> ([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst)'') (1999)
** [[Fredenbeck]], sedes administrationis (6072)
** [[Kutenholz]] (4633)
* [[Harsefeld (commune generale)|Harsefeld]] commune generale (20.929)
** [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'') (5273)
** [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> ([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'') (1987)
** [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'') (795)
** [[Harsefeld]], sedes administrationis (12.874)
* [[Horneburg (commune generale)|Horneburg]] commune generale (12.388)
** [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> ([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'') (1180)
** [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'') (1717)
** [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'') (2034)
** [[Horneburg]], sedes administrationis (6026)
** [[Nottensdorf]] (1431)
* [[Lühe (commune generale)|Lühe]] commune generale (9844)
** [[Grünendeich]] (1871)
** [[Guderhandviertel]] (1111)
** [[Hollern-Twielenfleth]] (3360)
** [[Mittelnkirchen]] (1076)
** [[Neuenkirchen]] (838)
** [[Steinkirchen]], sedes administrationis (1588)
* [[Nordkehdingen (commune generale)|Nordkehdingen]] commune generale (7375)
** [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'') (1017)
** [[Friburgum ad Albim]] (''Freiburg/Elbe'') (1872)
** [[Krummendeich]] (490)
** [[Oederquart]] (1040)
** [[Wischhafen]] (2956)
* [[Oldendorf-Himmelpforten (commune generale)|Oldendorf-Himmelpforten]] commune generale (17.963)
** [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'') (1007)
** [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> ([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'') (990)
** [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> ([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'') (763)
** [[Estorf]] (1428)
** [[Großenwörden]] (454)
** [[Hammah]] (3066)
** [[Heinbockel]] (1420)
** [[Himmelpforten]], sedes administrationis (5127)
** [[Kranenburg]] (726)
** [[Oldendorf]] (2982)
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Stade|Circulum Stadae}}
* [http://www.landkreis-stade.de/ Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{DEFAULTSORT:Stadae circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
pekrykbo02wzml5ibc5k5q7xb3rjg8z
3981569
3981428
2026-08-16T01:59:49Z
Cyprianus Marcus
66550
3981569
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Circulus Stadae'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Stade''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Stade''; [[Saxonice]] ''Landkreis Stood''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est et finibus mutatis ad diem hodiernum exstat.
== De rebus gestis ==
Ager circuli ab anno [[1719]] ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] pertinuit, post [[Bella Coalitionum|Bella Napoleonica]] ad novum [[Regnum Hannoveranum]]. Ab anno [[1866]] pars [[Borussia]]e fuit. Anno [[1932]] fines circuli auctae sunt. Ab anno [[1946]] circulus ad Saxoniam Inferiorem pertinet et anno [[1972]] fines hodiernas accipit.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communi generalia coniuncta sunt:
* [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> ([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu''), urbs Hanseatica et commune sui iuris (40.173 incolae)
* [[Drochtersa]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'') (11.292)
* [[Jork]] (12.050)
* [[Stadae]] caput circuli et urbs Hanseatica (46.378)
* [[Abensium (commune generale)|Abensium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et pagis ditionis Rotenburgensis (Caput de parochia Ahusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiqua parochia Alfhusii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis et Comitatus Lingensis (Caput de parochia Anderveniae)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis: De ecclesiis, archidiaconatuis et parochiis ditionis Osnabrugensis (Caput de antiquo archidiaconatu Anchemii)''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis: De ecclesiis, archidiaconatuis, decimis et pagis ditionis Stadiensis (Caput de parochia Abensii)''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> commune generale (8958)
** [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> ([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens''), sedes administrationis (3945)
** [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> ([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'') (2660)
** [[Sauensiek]] (2353)
* [[Fredenbeck (commune generale)|Fredenbeck]] commune generale (12.704)
** [[Deinste]]<ref name="Vanni & Rossi 2012">Vanni, D., & Rossi, M. (Ed.) (2012). ''Index Nominum Geographicorum Locorumque Mundi Latine Redditus''. Societas Latina.</ref> ([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst)'') (1999)
** [[Fredenbeck]], sedes administrationis (6072)
** [[Kutenholz]] (4633)
* [[Harsefeld (commune generale)|Harsefeld]] commune generale (20.929)
** [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'') (5273)
** [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> ([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'') (1987)
** [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'') (795)
** [[Harsefeld]], sedes administrationis (12.874)
* [[Horneburg (commune generale)|Horneburg]] commune generale (12.388)
** [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> ([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'') (1180)
** [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'') (1717)
** [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'') (2034)
** [[Horneburg]], sedes administrationis (6026)
** [[Nottensdorf]] (1431)
* [[Lühe (commune generale)|Lühe]] commune generale (9844)
** [[Grünendeich]] (1871)
** [[Guderhandviertel]] (1111)
** [[Hollern-Twielenfleth]] (3360)
** [[Mittelnkirchen]] (1076)
** [[Neuenkirchen]] (838)
** [[Steinkirchen]], sedes administrationis (1588)
* [[Nordkehdingen (commune generale)|Nordkehdingen]] commune generale (7375)
** [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'') (1017)
** [[Friburgum ad Albim]] (''Freiburg/Elbe'') (1872)
** [[Krummendeich]] (490)
** [[Oederquart]] (1040)
** [[Wischhafen]] (2956)
* [[Oldendorf-Himmelpforten (commune generale)|Oldendorf-Himmelpforten]] commune generale (17.963)
** [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'') (1007)
** [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> ([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'') (990)
** [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> ([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'') (763)
** [[Esdorpe]]<ref name="Lisch & Wigger">Lisch, G. C. F., & Wigger, F. (Ed.). (1878). ''Mecklenburgisches Urkundenbuch''.</ref> ([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')] (1428)
** [[Großenwörden]] (454)
** [[Hammah]] (3066)
** [[Heinbockel]] (1420)
** [[Himmelpforten]], sedes administrationis (5127)
** [[Kranenburg]] (726)
** [[Oldendorf]] (2982)
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Stade|Circulum Stadae}}
* [http://www.landkreis-stade.de/ Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{DEFAULTSORT:Stadae circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
4jvpdbm6agd9jkvcjrq4rp2txsgp5pz
Circulus Fardensis
0
267467
3981406
3980293
2026-08-15T15:50:28Z
Cyprianus Marcus
66550
3981406
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in VER.svg|thumb|upright=0.8|left|Communia in circulo Fardensi.]]
'''Circulus terrae Fardensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus terrae Fardensis" -Theodisce ''Landkreis Verden'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Fardensis-e", quod ad [[Fardium]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Verden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Verden''; [[Saxonice]] ''Landkreis Veern''), est pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus.
== De rebus gestis ==
Ager huius circuli post [[Bellum triginta annorum]] anno [[1648]] finitum pars [[Suecia]]e factus est. Tum anno [[1714]] ad [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Electoratum Brunsvici-Luneburgi]] translatus est. Anno [[1801]] copiae [[Borussia]]e invaserunt. Annis [[1810]] - [[1814]] [[Primum Imperium Francicum]] eam regionem usurpavit. Anno [[1814]] [[Regnum Hannoveranum]] hanc regionem suscepit. Tum anno [[1866]] [[Borussia]] regnum Hannoveranum subegit et circulus Fardensis pars huius civitatis factus est. Anno [[1946]] tota regio pars Saxoniae Inferioris facta est. Anno [[1972]] et [[2006]] circulus Fardensis fines hodiernas accepit.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad commune generale coniuncti sunt:
* [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> ([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem''), commune sui iuris et [[urbs]] (31.156 incolae)
* [[Dorverda]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'') (8993)
* [[Kirchlinteln]] (10.132)
* [[Langwedel]] (14.414)
* [[Ottersberg]] (12.443)
* [[Oyten]] (15.604)
* [[Fardium]], caput circuli (26.997)
* [[Thedinghausen (commune generale)|Thedinghausen]] commune generale (14.906)
** [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> ([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'') (2856)
** [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'') (1504)
** [[Riede]] (2742)
** [[Thedinghausen]], sedes administrationis (7804)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Verden|Circulum Fardensem}}
* [http://www.landkreis-verden.de/ Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{DEFAULTSORT:Vechta circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
2k4ivcu17onyvqybnr1690ubv7pxn33
Cora Millet-Robinet
0
269239
3981385
3292135
2026-08-15T14:06:22Z
Andrew Dalby
1084
/* Nexus externi */
3981385
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Cora Millet-Robinet''' ([[Lutetia]]e die [[28 Novembris]] [[1798]] nata; [[Pictavium|Pictavii]] mortua die [[7 Decembris]] [[1890]]) fuit scriptrix de rebus rusticis.
Filia fuit Francicorum qui in insula [[Hispaniola]] habitaverant, matre ibi nata e familia mercatorum [[portus Namnetus|Namnetensium]], patre [[Matisco]]ne nato in ea insula colono, ambobus causa novarum rerum [[Haitia]]narum in Franciam refugis. Cora anno [[1823]] avunculo suo milite Francisco Millet nupsit qui, in Hispaniola natus, eis annis Lutetiae degebat. Fundum autem ''La Cataudière'' possidebat iuxta [[Avalliacus|Avalliacum]] in eadem regione [[Pictavia|Pictaviensi]] ubi in exercitu Francico ad [[Castrum Heraldi]] operam dabat. Ibi ergo Cora cum marito agriculturam novis methodis excolere coepit. Ab anno 1832 [[Stephanus Robinet|Stephanus]] Corae frater nuper viduus aderat, [[chemia|chemicus]] eruditus, qui praecipue de [[sericultura]] laborabat.
Cora de rebus rusticis domesticisque libros varios scripsit. Omnium celeberrimum, ''[[Maison rustique des dames]]'', duobus voluminibus annis 1844 et [[1845]] primum edidit. Hoc opus continuo usque in annum [[1944]] editionibus viginti et uno successivis divulgatum est.
Ab anno fere [[1849]], fundo ''La Cataudière'' vendito, mariti iuxta [[Geniliacus|Geniliacum]] habitare coeperunt, ubi castellum ''de Pont'' partim ruinosum restruxerunt. Franciscus Millet anno [[1860]] mortuus est. Cora vidua ante annum 1876 in vico [[Sanctus Benedictus de Quinciaco|Sancti Benedicti de Quinciaco]] iuxta [[Pictavium]] habitare coeperat apud fundum satis parvum ''La Berlonnière''. Titulo equitis merito agronomico anno [[1884]], prima feminarum, laureata est.
== Opera ==
[[Fasciculus:Cora Millet-Robinet photo c 1880.JPG|thumb|Cora Millet-Robinet ad domum ''La Berlonnière'' annis 1880 lucis ope picta]]
* 1841 : ''Conseils aux jeunes femmes sur leur condition et leurs devoirs de mère, pendant l'allaitement'' [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k135024g Textus]
* 1841 : ''Notice sur les éducations de vers à soie faites en 1840, dans le département de la Vienne, par MM. Millet et Robinet, et Me Millet''
* 1842 : ''Notice sur les éducations de vers à soie faites en 1841, dans le département de la Vaucluse, par MM. Millet et Robinet et Mme Millet''
* 1845 : ''[[Maison rustique des dames]]''
* 1846 : ''De l'Éducation des femmes destinées à devenir épouses d'agriculteurs''
* 1846 : ''Éducation de vers à soie faite en 1838 à la magnanerie modèle ... de Poitiers''
* 1850 : ''Manuel de l'éleveur des oiseaux de basse-cour et du lapin domestique''; 2a ed., 1853, ''Oiseaux de basse-cour et lapins'' [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k933763r Textus]; 4a ed., 1858, ''Basse-cour, pigeons et lapins'' [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k933770z Textus]
* 1853 : ''Économie domestique'' [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k28197s Textus]
* 1854 : ''Conservation des fruits'' [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9337644 Textus]
* 1859 : ''Le Bon Domestique, instructions pratiques sur la manière de bien servir, à l'usage des maîtres et des domestiques''
* 1860 : ''Guide pratique du fermier et de la fermière: la routine vaincue par le progrès, histoire agricole et morale''
* 1868 : ''Maison rustique des enfants''
* 1884 (cum Aemilio Allix) : ''Le Livre des jeunes mères, la nourrice et le nourrisson''
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Millet-Robinet 3e éd. v. 2 titre.jpg|thumb|Titulus editionis III ''[[Maison rustique des dames]]'']]
* Mary R. S. Creese, ''Ladies in the Laboratory II: West European Women in Science, 1800-1900'' (Lanham: Scarecrow Press, 2004) pp. 72-73 {{Google Books|RhNl22fb5xIC|Paginae selectae}}
* [[Thomas Jaine|Tom Jaine]], interpr., ''The French Country Housewife: the first volume of ''Maison rustique des dames'' (1859) by Cora Millet-Robinet''. Londinii: Prospect Books, 2017
* Pierre Michel, "La ''Maison rustique des dames'', ou l'édification domestique" in Stéphane Michaud, ed., ''L'Edification: morales et cultures au XIXe siècle'' (Lutetiae: Creaphis Editions, 1993. ISBN 2-907150-32-4) pp. 105-115 {{Google Books|39xECYfnjOcC|Paginae selectae}}
== Nexus externi ==
* Gloria Godard, ''[http://coramilletrobinet.blogspot.fr/ Cora Millet-Robinet, la Dame de la Cataudière]''
* "[https://lefanalbleu.wordpress.com/2017/10/09/les-grandes-dames-de-leconomie-domestique-au-xixe-siecle/ Les grandes dames de l’économie domestique au XIXe siècle: Aglaé Adanson, Cora Millet-Robinet]"
{{DEFAULTSORT:Millet Robinet, Cora}}
[[Categoria:Nati 1798]]
[[Categoria:Mortui 1890]]
[[Categoria:Scriptores Franciae]]
[[Categoria:Scriptores de re rustica]]
[[Categoria:Agronomi]]
[[Categoria:Auctores Francogallici]]
[[Categoria:Sericultura]]
g2t3f1oskj30hjtd9ikv83ox9fe01j6
Maison rustique des dames
0
269311
3981395
3309327
2026-08-15T15:08:00Z
Andrew Dalby
1084
3981395
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:Cora par Hippolyte Bruyères.JPG|thumb|Scriptrix [[Cora Millet-Robinet]] a genero [[Hippolytus Bruyères|Hippolyto Bruyères]] anno circiter 1840 picta]]
'''''Maison rustique des dames''''' (scilicet "Villa rustica mulierum") est liber manuale a [[Cora Millet-Robinet]] duobus voluminibus annis 1844-[[1845]] [[Francogallice]] scriptum. Inde usque in annum [[1944]] editionibus una et viginti successivis divulgatum est.
== Editiones ==
* 1850? : Editionis tertiae [https://archive.org/details/b28126294/page/n6/mode/1up vol. 2]
* 1859 : Editionis quartae {{GB|hTW4Ii_jC8wC|vol. 1}} [https://archive.org/details/bub_gb_5pg7AAAAcAAJ/page/n8/mode/1up vol. 2]
* 1862 : Editionis quintae [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=rul.39030045540780&seq=7 vol. 1], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=rul.39030036794289&seq=7 vol. 2]
* 1868? : Editionis septimae [https://catalog.hathitrust.org/Record/100191638 descriptio]
* 1870? : Editionis octavae [https://www.livre-luxe-book.com/cuisine-et-gastronomie/864-millet-robinet-maison-rustique-des-dames-campagne-confiture-conserve-cuisine-vers-1850.html descriptio voluminum]
* 1877 : Editionis decimae [https://archive.org/details/b21525286_0001 vol. 1], [https://archive.org/details/BSG_8Z4539INV7631FA/page/n8/mode/1up aliud exemplar], [https://archive.org/details/maisonrustiquede01mill/page/n8/mode/1up aliud], [https://archive.org/details/b21525286_0002 vol. 2], [https://archive.org/details/maisonrustiquede02mill/page/n8/mode/1up aliud exemplar] apud ''Internet Archive''
* 1884 : Editionis duodecimae {{Google Books|mRZBAAAAYAAJ|vol. 2}}; [https://catalog.hathitrust.org/Record/009112965 volumina ambo apud Cornellianos]
* 1893 : Editionis quartae decimae [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101055657397&seq=7 vol. 1] {{Google Books|Ll9aAAAAYAAJ}}; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101055657389&seq=9 vol. 2]
* 1899 : Editionis quintae decimae [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hn3grb&seq=9 vol. 1]; [https://www.livre-rare-book.com/book/12714138/13556 descriptio vol. 2]
* 1944 : Editionis vigesimae primae [https://www.abebooks.fr/MAISON-RUSTIQUE-DAMES-21EME-EDITION-TOME/22447071078/bd descriptio vol. 2]
== Index capitulorum ==
[[Fasciculus:Millet-Robinet 3e éd. v. 2 titre.jpg|thumb|Titulus editionis III ''Maison rustique des dames'']]
Hic index ex editione decima (1877) trahitur.
* Vol. I pars I. '''''Tenue du ménage''''' ("Oeconomia domestica")
*# ''Devoirs et travaux d'une maîtresse de maison'' ("Officia et opera dominae")
*# ''Des domestiques'' ("De ancillis")
*# ''De l'ordre à établir dans la maison'' ("De ordine domi instituendo")
*# ''Système métrique des poids et mesures'' ("Systema ponderum mensurarumque metricum")
*# ''Toilette de la maîtresse de maison'' ("Cosmetica dominae")
*# ''Travaux d'aiguille. Petit mobilier'' ("Opera textilia. Supellex minor")
*# ''De la maison de maître et de son mobilier'' ("De villa domini cum supellectilibus")
*# ''Entretien de la maison et du mobilier'' ("Cura domus et supellectilium")
*# ''Entretien et conservation des étoffes et des fourrures'' ("Cura textilium pelliumque")
*# ''Entretien et blanchissage du linge'' ("Cura et insolatio lintearum")
*# ''Emballage'' ("Involutio")
*# ''Chauffage'' ("Calefactio")
*# ''Eclairage'' ("Illuminatio")
*# ''La cave et les vins'' ("Cellare et vina")
*# ''Farine. Boulangerie. Pain'' ("Farina. Opus pistorum. Panis")
*# ''Provisions du ménage'' ("Commeatus domesticus")
*# ''Conservation des viandes'' ("Conservatio carnium")
*# ''Conservation du beurre et des oeufs'' ("Constervatio butyri et ovorum")
*# ''Conservation des légumes'' ("Conservatio holerum")
*# ''Conservation des fruits'' ("Conservatio fructuum")
*# ''Confitures'' ("Conditurae")
*# ''Compotes et fruits à l'eau-de-vie'' ("Fructus confecti et ex aqua vitae conditi")
*# ''Pâtes de fruits'' ("Fructus contunsi")
*# ''Sirops, liqueurs et boissons mousseuses'' ("Syrupi temetaque et potiones bullientes")
*# ''Eaux de senteur'' ("Aquae aromaticae")
* Pars II. '''''Manuel de cuisine'''''
*# ''Notions préliminaires'' ("Praefanda")
*# ''Ordonnance d'un dîner'' ("Ordo epuli")
*# ''Manière de découper et de servir'' ("Cibos secare et inferre")
*# ''Potages et soupes''
*# ''Jus, coulis et sauces''
*# ''Garnitures et accessoires''
*# ''Hors-d'oeuvre''
*# ''Viande de boucherie''
*# ''Volaille''
*# ''Gibier''
*# ''Poisson''
*# ''Friture''
*# ''Légumes''
*# ''Purées''
*# ''Pâtes et farines''
*# ''Pâtisserie''
*# ''Dessert et soirées''
*# ''Bonbons de ménage''
*# ''Liste générale des mets classées par catégories''
*# ''Liste des mets qui peuvent être servis à déjeuner''
*# ''Menus de déjeuners et de dîners''
* Vol. 2 pars III. '''''Médecine domestique'''''
*# ''Pharmacie''
*# ''Préparation et administration des médecines''
*# ''Des cas où il est nécessaire d'appeler un médecin''
*# ''Hygiène des enfants''
*# ''Maladies des enfants''
*# ''Médecine et chirurgie''
*# ''Morsures d'animaux enragés ou vénimeux et piqûres d'insectes''
*# ''Empoisonnement''
*# ''Soins à donner aux asphyxiés''
*# ''Constatation de la mort''
* Pars IV. '''''Jardin'''''
*# ''Disposition générale du jardin''
*# ''Amélioration du sol''
*# ''Travaux et outils de jardinage''
*# ''Culture forcée''
*# ''Jardin fruitier''
*# ''Jardin potager''
*# ''Jardin fleuriste''
*# ''Calendrier horticole''
* Pars V. '''''Ferme'''''
*# ''Ordre à établir dans la ferme''
*# ''Mobilier de la ferme''
*# ''Cuisine de la ferme''
*# ''Boissons des gens de la ferme''
*# ''Eclairage de la ferme''
*# ''Basse-cour''
*# ''Vacherie, vaches et veaux''
*# ''Laiterie et fromagerie''
*# ''Bergerie et bêtes à laine''
*# ''Porcherie et porc''
*# ''La chèvre''
*# ''Les abeilles et les vers à soie''
*# ''Manière de conduire et de soigner un cheval en route''
== Bibliographia ==
* [[Thomas Jaine|Tom Jaine]], interpr., ''The French Country Housewife: the first volume of ''Maison rustique des dames'' (1859) by Cora Millet-Robinet''. Londinii: Prospect Books, 2017
** [[Andreas Dalby|Andrew Dalby]], [https://www.researchgate.net/publication/353909274_Millet-Robinet_Maison_rustique_des_dames_Tom_Jaine_translator_review recensio illius versionis]
* Pierre Michel, "La ''Maison rustique des dames'', ou l'édification domestique" in Stéphane Michaud, ed., ''L'Edification: morales et cultures au XIXe siècle'' (Lutetiae: Creaphis Editions, 1993. ISBN 2-907150-32-4) pp. 105-115 {{Google Books|39xECYfnjOcC|Paginae selectae}}
[[Categoria:Scripta 1845]]
[[Categoria:Franciae scripta]]
[[Categoria:Litterae Francogallicae]]
[[Categoria:Libri de re coquinaria]]
[[Categoria:Libri de re rustica]]
250ey1764zfm87itp83k40e4mxnzsio
3981402
3981395
2026-08-15T15:27:48Z
Andrew Dalby
1084
bibl
3981402
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:Cora par Hippolyte Bruyères.JPG|thumb|Scriptrix [[Cora Millet-Robinet]] a genero [[Hippolytus Bruyères|Hippolyto Bruyères]] anno circiter 1840 picta]]
'''''Maison rustique des dames''''' (scilicet "Villa rustica mulierum") est liber manuale a [[Cora Millet-Robinet]] duobus voluminibus annis 1844-[[1845]] [[Francogallice]] scriptum. Inde usque in annum [[1944]] editionibus una et viginti successivis divulgatum est.
== Editiones ==
* 1850? : Editionis tertiae [https://archive.org/details/b28126294/page/n6/mode/1up vol. 2]
* 1859 : Editionis quartae {{GB|hTW4Ii_jC8wC|vol. 1}} [https://archive.org/details/bub_gb_5pg7AAAAcAAJ/page/n8/mode/1up vol. 2]; [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb10300193?page=5 aliud exemplar]
* 1862 : Editionis quintae [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=rul.39030045540780&seq=7 vol. 1], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=rul.39030036794289&seq=7 vol. 2]
* 1865? : Editionis sextae [https://www.abebooks.fr/MAISON-RUSTIQUE-DAMES-TOME-PREMIER-MME/18351741602/bd descriptio vol. 1]
* 1868? : Editionis septimae [https://catalog.hathitrust.org/Record/100191638 descriptio]; [https://www.le-livre.fr/livres/fiche-ro40097725.html alia]
* 1870? : Editionis octavae [https://www.livre-luxe-book.com/cuisine-et-gastronomie/864-millet-robinet-maison-rustique-des-dames-campagne-confiture-conserve-cuisine-vers-1850.html descriptio voluminum]
* 1877 : Editionis decimae [https://archive.org/details/b21525286_0001 vol. 1], [https://archive.org/details/BSG_8Z4539INV7631FA/page/n8/mode/1up aliud exemplar], [https://archive.org/details/maisonrustiquede01mill/page/n8/mode/1up aliud], [https://archive.org/details/b21525286_0002 vol. 2], [https://archive.org/details/maisonrustiquede02mill/page/n8/mode/1up aliud exemplar] apud ''Internet Archive''
* 1880? : Editionis undecimae [https://www.livresetcollections.com/livre-ancien/maison-rustique-des-dames-tome-2-medecine-domestique-le-jardin-la-ferme-2/ descriptio vol. 2]
* 1884 : Editionis duodecimae {{Google Books|mRZBAAAAYAAJ|vol. 2}}; [https://catalog.hathitrust.org/Record/009112965 volumina ambo apud Cornellianos]
* 1888 : Editionis tertiae decimae [https://www.abebooks.fr/Maison-rustique-dames-Tome-premier-13e/31196734710/bd descriptio vol. 1]
* 1893 : Editionis quartae decimae [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101055657397&seq=7 vol. 1] {{Google Books|Ll9aAAAAYAAJ}}; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101055657389&seq=9 vol. 2]
* 1899 : Editionis quintae decimae [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hn3grb&seq=9 vol. 1]; [https://www.livre-rare-book.com/book/12714138/13556 descriptio vol. 2]
* 1906 : Editionis sextae decimae [https://www.livresentre2actions.fr/en/product/la-maison-rustique-des-dames-2-tomes-complet/ descriptio]
* 1944 : Editionis vigesimae primae [https://www.abebooks.fr/MAISON-RUSTIQUE-DAMES-21EME-EDITION-TOME/22447071078/bd descriptio vol. 2]
== Index capitulorum ==
[[Fasciculus:Millet-Robinet 3e éd. v. 2 titre.jpg|thumb|Titulus editionis III ''Maison rustique des dames'']]
Hic index ex editione decima (1877) trahitur.
* Vol. I pars I. '''''Tenue du ménage''''' ("Oeconomia domestica")
*# ''Devoirs et travaux d'une maîtresse de maison'' ("Officia et opera dominae")
*# ''Des domestiques'' ("De ancillis")
*# ''De l'ordre à établir dans la maison'' ("De ordine domi instituendo")
*# ''Système métrique des poids et mesures'' ("Systema ponderum mensurarumque metricum")
*# ''Toilette de la maîtresse de maison'' ("Cosmetica dominae")
*# ''Travaux d'aiguille. Petit mobilier'' ("Opera textilia. Supellex minor")
*# ''De la maison de maître et de son mobilier'' ("De villa domini cum supellectilibus")
*# ''Entretien de la maison et du mobilier'' ("Cura domus et supellectilium")
*# ''Entretien et conservation des étoffes et des fourrures'' ("Cura textilium pelliumque")
*# ''Entretien et blanchissage du linge'' ("Cura et insolatio lintearum")
*# ''Emballage'' ("Involutio")
*# ''Chauffage'' ("Calefactio")
*# ''Eclairage'' ("Illuminatio")
*# ''La cave et les vins'' ("Cellare et vina")
*# ''Farine. Boulangerie. Pain'' ("Farina. Opus pistorum. Panis")
*# ''Provisions du ménage'' ("Commeatus domesticus")
*# ''Conservation des viandes'' ("Conservatio carnium")
*# ''Conservation du beurre et des oeufs'' ("Constervatio butyri et ovorum")
*# ''Conservation des légumes'' ("Conservatio holerum")
*# ''Conservation des fruits'' ("Conservatio fructuum")
*# ''Confitures'' ("Conditurae")
*# ''Compotes et fruits à l'eau-de-vie'' ("Fructus confecti et ex aqua vitae conditi")
*# ''Pâtes de fruits'' ("Fructus contunsi")
*# ''Sirops, liqueurs et boissons mousseuses'' ("Syrupi temetaque et potiones bullientes")
*# ''Eaux de senteur'' ("Aquae aromaticae")
* Pars II. '''''Manuel de cuisine'''''
*# ''Notions préliminaires'' ("Praefanda")
*# ''Ordonnance d'un dîner'' ("Ordo epuli")
*# ''Manière de découper et de servir'' ("Cibos secare et inferre")
*# ''Potages et soupes''
*# ''Jus, coulis et sauces''
*# ''Garnitures et accessoires''
*# ''Hors-d'oeuvre''
*# ''Viande de boucherie''
*# ''Volaille''
*# ''Gibier''
*# ''Poisson''
*# ''Friture''
*# ''Légumes''
*# ''Purées''
*# ''Pâtes et farines''
*# ''Pâtisserie''
*# ''Dessert et soirées''
*# ''Bonbons de ménage''
*# ''Liste générale des mets classées par catégories''
*# ''Liste des mets qui peuvent être servis à déjeuner''
*# ''Menus de déjeuners et de dîners''
* Vol. 2 pars III. '''''Médecine domestique'''''
*# ''Pharmacie''
*# ''Préparation et administration des médecines''
*# ''Des cas où il est nécessaire d'appeler un médecin''
*# ''Hygiène des enfants''
*# ''Maladies des enfants''
*# ''Médecine et chirurgie''
*# ''Morsures d'animaux enragés ou vénimeux et piqûres d'insectes''
*# ''Empoisonnement''
*# ''Soins à donner aux asphyxiés''
*# ''Constatation de la mort''
* Pars IV. '''''Jardin'''''
*# ''Disposition générale du jardin''
*# ''Amélioration du sol''
*# ''Travaux et outils de jardinage''
*# ''Culture forcée''
*# ''Jardin fruitier''
*# ''Jardin potager''
*# ''Jardin fleuriste''
*# ''Calendrier horticole''
* Pars V. '''''Ferme'''''
*# ''Ordre à établir dans la ferme''
*# ''Mobilier de la ferme''
*# ''Cuisine de la ferme''
*# ''Boissons des gens de la ferme''
*# ''Eclairage de la ferme''
*# ''Basse-cour''
*# ''Vacherie, vaches et veaux''
*# ''Laiterie et fromagerie''
*# ''Bergerie et bêtes à laine''
*# ''Porcherie et porc''
*# ''La chèvre''
*# ''Les abeilles et les vers à soie''
*# ''Manière de conduire et de soigner un cheval en route''
== Bibliographia ==
* [[Thomas Jaine|Tom Jaine]], interpr., ''The French Country Housewife: the first volume of ''Maison rustique des dames'' (1859) by Cora Millet-Robinet''. Londinii: Prospect Books, 2017
** [[Andreas Dalby|Andrew Dalby]], [https://www.researchgate.net/publication/353909274_Millet-Robinet_Maison_rustique_des_dames_Tom_Jaine_translator_review recensio illius versionis]
* Pierre Michel, "La ''Maison rustique des dames'', ou l'édification domestique" in Stéphane Michaud, ed., ''L'Edification: morales et cultures au XIXe siècle'' (Lutetiae: Creaphis Editions, 1993. ISBN 2-907150-32-4) pp. 105-115 {{Google Books|39xECYfnjOcC|Paginae selectae}}
[[Categoria:Scripta 1845]]
[[Categoria:Franciae scripta]]
[[Categoria:Litterae Francogallicae]]
[[Categoria:Libri de re coquinaria]]
[[Categoria:Libri de re rustica]]
5mma0ty9myqb22vbf5naqbed1wkbl35
3981407
3981402
2026-08-15T15:57:33Z
Andrew Dalby
1084
3981407
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:Cora par Hippolyte Bruyères.JPG|thumb|Scriptrix [[Cora Millet-Robinet]] a genero [[Hippolytus Bruyères|Hippolyto Bruyères]] anno circiter 1840 picta]]
'''''Maison rustique des dames''''' (scilicet "Villa rustica mulierum") est liber manuale a [[Cora Millet-Robinet]] duobus voluminibus annis 1844-[[1845]] [[Francogallice]] scriptum. Inde usque in annum [[1944]] editionibus una et viginti successivis divulgatum est.<ref>[https://data.bnf.fr/fr/see_all_activities/13488175/page1 De operibus Corae Millet-Robinet]</ref> Editio ultima ab [[Henrietta Lasnet de Lanty|Henrietta Babet-Charton]],<ref>[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12618572v De hac scriptrice]</ref> scriptrice de arte coquinaria, curata est.
== Editiones ==
* 1845 : Editionis primae [https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb30948297f catalogus]
* 1855 : Editionis alterius [https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb30948298s catalogus]
* 1857? : Editionis tertiae [https://archive.org/details/b28126294/page/n6/mode/1up vol. 2]
* 1859 : Editionis quartae {{GB|hTW4Ii_jC8wC|vol. 1}} [https://archive.org/details/bub_gb_5pg7AAAAcAAJ/page/n8/mode/1up vol. 2]; [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb10300193?page=5 aliud exemplar]
* 1862 : Editionis quintae [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=rul.39030045540780&seq=7 vol. 1], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=rul.39030036794289&seq=7 vol. 2]
* 1866 : Editionis sextae [https://www.abebooks.fr/MAISON-RUSTIQUE-DAMES-TOME-PREMIER-MME/18351741602/bd descriptio vol. 1]
* 1868 : Editionis septimae [https://catalog.hathitrust.org/Record/100191638 descriptio]; [https://www.le-livre.fr/livres/fiche-ro40097725.html alia]
* 1870? : Editionis octavae [https://www.livre-luxe-book.com/cuisine-et-gastronomie/864-millet-robinet-maison-rustique-des-dames-campagne-confiture-conserve-cuisine-vers-1850.html descriptio voluminum]
* 1873 : Editionis nonae [https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb30948303j catalogus]
* 1877 : Editionis decimae [https://archive.org/details/b21525286_0001 vol. 1], [https://archive.org/details/BSG_8Z4539INV7631FA/page/n8/mode/1up aliud exemplar], [https://archive.org/details/maisonrustiquede01mill/page/n8/mode/1up aliud], [https://archive.org/details/b21525286_0002 vol. 2], [https://archive.org/details/maisonrustiquede02mill/page/n8/mode/1up aliud exemplar] apud ''Internet Archive''
* 1880? : Editionis undecimae [https://www.livresetcollections.com/livre-ancien/maison-rustique-des-dames-tome-2-medecine-domestique-le-jardin-la-ferme-2/ descriptio vol. 2]
* 1884 : Editionis duodecimae {{Google Books|mRZBAAAAYAAJ|vol. 2}}; [https://catalog.hathitrust.org/Record/009112965 volumina ambo apud Cornellianos]
* 1888 : Editionis tertiae decimae [https://www.abebooks.fr/Maison-rustique-dames-Tome-premier-13e/31196734710/bd descriptio vol. 1]
* 1893 : Editionis quartae decimae [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101055657397&seq=7 vol. 1] {{Google Books|Ll9aAAAAYAAJ}}; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101055657389&seq=9 vol. 2]
* 1899 : Editionis quintae decimae [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hn3grb&seq=9 vol. 1]; [https://www.livre-rare-book.com/book/12714138/13556 descriptio vol. 2]
* 1906 : Editionis sextae decimae [https://www.livresentre2actions.fr/en/product/la-maison-rustique-des-dames-2-tomes-complet/ descriptio]
* 1944 : Editionis vigesimae primae [https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb32452393h catalogus]; [https://www.abebooks.fr/MAISON-RUSTIQUE-DAMES-21EME-EDITION-TOME/22447071078/bd descriptio vol. 2]
== Index capitulorum ==
[[Fasciculus:Millet-Robinet 3e éd. v. 2 titre.jpg|thumb|Titulus editionis III ''Maison rustique des dames'']]
Hic index ex editione decima (1877) trahitur.
* Vol. I pars I. '''''Tenue du ménage''''' ("Oeconomia domestica")
*# ''Devoirs et travaux d'une maîtresse de maison'' ("Officia et opera dominae")
*# ''Des domestiques'' ("De ancillis")
*# ''De l'ordre à établir dans la maison'' ("De ordine domi instituendo")
*# ''Système métrique des poids et mesures'' ("Systema ponderum mensurarumque metricum")
*# ''Toilette de la maîtresse de maison'' ("Cosmetica dominae")
*# ''Travaux d'aiguille. Petit mobilier'' ("Opera textilia. Supellex minor")
*# ''De la maison de maître et de son mobilier'' ("De villa domini cum supellectilibus")
*# ''Entretien de la maison et du mobilier'' ("Cura domus et supellectilium")
*# ''Entretien et conservation des étoffes et des fourrures'' ("Cura textilium pelliumque")
*# ''Entretien et blanchissage du linge'' ("Cura et insolatio lintearum")
*# ''Emballage'' ("Involutio")
*# ''Chauffage'' ("Calefactio")
*# ''Eclairage'' ("Illuminatio")
*# ''La cave et les vins'' ("Cellare et vina")
*# ''Farine. Boulangerie. Pain'' ("Farina. Opus pistorum. Panis")
*# ''Provisions du ménage'' ("Commeatus domesticus")
*# ''Conservation des viandes'' ("Conservatio carnium")
*# ''Conservation du beurre et des oeufs'' ("Constervatio butyri et ovorum")
*# ''Conservation des légumes'' ("Conservatio holerum")
*# ''Conservation des fruits'' ("Conservatio fructuum")
*# ''Confitures'' ("Conditurae")
*# ''Compotes et fruits à l'eau-de-vie'' ("Fructus confecti et ex aqua vitae conditi")
*# ''Pâtes de fruits'' ("Fructus contunsi")
*# ''Sirops, liqueurs et boissons mousseuses'' ("Syrupi temetaque et potiones bullientes")
*# ''Eaux de senteur'' ("Aquae aromaticae")
* Pars II. '''''Manuel de cuisine'''''
*# ''Notions préliminaires'' ("Praefanda")
*# ''Ordonnance d'un dîner'' ("Ordo epuli")
*# ''Manière de découper et de servir'' ("Cibos secare et inferre")
*# ''Potages et soupes''
*# ''Jus, coulis et sauces''
*# ''Garnitures et accessoires''
*# ''Hors-d'oeuvre''
*# ''Viande de boucherie''
*# ''Volaille''
*# ''Gibier''
*# ''Poisson''
*# ''Friture''
*# ''Légumes''
*# ''Purées''
*# ''Pâtes et farines''
*# ''Pâtisserie''
*# ''Dessert et soirées''
*# ''Bonbons de ménage''
*# ''Liste générale des mets classées par catégories''
*# ''Liste des mets qui peuvent être servis à déjeuner''
*# ''Menus de déjeuners et de dîners''
* Vol. 2 pars III. '''''Médecine domestique'''''
*# ''Pharmacie''
*# ''Préparation et administration des médecines''
*# ''Des cas où il est nécessaire d'appeler un médecin''
*# ''Hygiène des enfants''
*# ''Maladies des enfants''
*# ''Médecine et chirurgie''
*# ''Morsures d'animaux enragés ou vénimeux et piqûres d'insectes''
*# ''Empoisonnement''
*# ''Soins à donner aux asphyxiés''
*# ''Constatation de la mort''
* Pars IV. '''''Jardin'''''
*# ''Disposition générale du jardin''
*# ''Amélioration du sol''
*# ''Travaux et outils de jardinage''
*# ''Culture forcée''
*# ''Jardin fruitier''
*# ''Jardin potager''
*# ''Jardin fleuriste''
*# ''Calendrier horticole''
* Pars V. '''''Ferme'''''
*# ''Ordre à établir dans la ferme''
*# ''Mobilier de la ferme''
*# ''Cuisine de la ferme''
*# ''Boissons des gens de la ferme''
*# ''Eclairage de la ferme''
*# ''Basse-cour''
*# ''Vacherie, vaches et veaux''
*# ''Laiterie et fromagerie''
*# ''Bergerie et bêtes à laine''
*# ''Porcherie et porc''
*# ''La chèvre''
*# ''Les abeilles et les vers à soie''
*# ''Manière de conduire et de soigner un cheval en route''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* [[Thomas Jaine|Tom Jaine]], interpr., ''The French Country Housewife: the first volume of ''Maison rustique des dames'' (1859) by Cora Millet-Robinet''. Londinii: Prospect Books, 2017
** [[Andreas Dalby|Andrew Dalby]], [https://www.researchgate.net/publication/353909274_Millet-Robinet_Maison_rustique_des_dames_Tom_Jaine_translator_review recensio illius versionis]
* Pierre Michel, "La ''Maison rustique des dames'', ou l'édification domestique" in Stéphane Michaud, ed., ''L'Edification: morales et cultures au XIXe siècle'' (Lutetiae: Creaphis Editions, 1993. ISBN 2-907150-32-4) pp. 105-115 {{Google Books|39xECYfnjOcC|Paginae selectae}}
[[Categoria:Scripta 1845]]
[[Categoria:Franciae scripta]]
[[Categoria:Litterae Francogallicae]]
[[Categoria:Libri de re coquinaria]]
[[Categoria:Libri de re rustica]]
7zdtffglahvgjccfsy4r6f9lrk5orga
Salvia hispanica
0
273229
3981357
3981325
2026-08-15T12:57:17Z
IacobusAmor
1163
3981357
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| image = Salvia aethiopis jd alp 0.jpg
| image_caption = ''Salvia hispanica'' non iam florens
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| subclassis = [[Asteridae]]
| ordo = [[Lamiales]]
| familia = [[Lamiaceae]]
| subfamilia = [[Nepetoideae]]
| tribus = [[Mentheae]]
| genus = ''[[Salvia]]''
| species = '''''Salvia hispanica'''''
| species_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
}}
'''''Salvia hispanica''''' ([[binomen]] a [[Carolus Linnaeus|Carolo Linnaeo]] anno [[1753]] statutum) est [[species]] [[planta]]rum in [[Mexicum|Mexico]] et [[America media]] culta propter semina [[Omega-3|oleifera]] edulia quae inter victualia adhibentur.
== Bibliographia ==
{{Valor nutritivus
| name=Semina siccata ''Salviae hispanicae''
| water=5.80 g
| cholesterol=0 mg
| ash=4.80
| kcal=436
| protein=16.54 g
| fat=30.74 g
| satfat=3.330
| transfat=0.140 g
| monofat=2.309
| polyfat=23.665
| omega3fat=17.830 g
| omega6fat=5.835 g
| carbs=7.72 g
| fiber=34.4 g
| calcium_mg=631
| iron_mg=7.72
| magnesium_mg=335
| phosphorus_mg=860
| potassium_mg=407
| sodium_mg=16
| zinc_mg=4.58
| manganese_mg=2.723
| vitC_mg=1.6
| thiamin_mg=0.62
| riboflavin_mg=0.17
| niacin_mg=8.83
| folate_ug=49
| vitA_ug=54
| vitE_mg=0.5
| note=[http://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/3610?fgcd=&man=&lfacet=&count=&max=35&sort=&qlookup=12006&offset=&format=Full&new=&measureby= ''USDA Plants Database'']
| float=right
}}
; Fontes antiquiores
* ante 1530 : ''{{Creanda|es|Matrícula de los Tributos|Matrícula de tributos}}''
* ante 1542 : ''[[Codex Mendoza]]'' (liber pictus, c. 1534/1542) f. 18v-20r etc.; cf. Frances Berdan, Patricia Anawalt, ''The Essential Codex Mendoza'' (Berkeleiae, 1997) pp. 32-36 etc.
* ante 1557 : {{ec|id=Oviedo (ante 1557)|c=[[Gundisalvus Fernández de Oviedo y Valdés|Gonzalo Fernandez de Oviedo y Valdés]], ''[[Historia general y natural de las Indias, islas y tierra-firme del mar Océano|La historia general delas Indias]]'' (José Amador de los Rios, ed., ''Historia general y natural de las Indias, islas y tierra-firme del mar Océano'' [4 voll. Matriti: Real Academia de la Historia, 1851-1855] [https://archive.org/details/historiageneral02fernguat/page/536/mode/2up vol. 2ii p. 536] }}
* ante 1560 : [[Franciscus Cervantes de Salazar|Francisco Cervantes de Salazar]], ''Crónica de la Nueva España'' (1914) [https://archive.org/details/cronicadelanueva00cervuoft/page/296/mode/2up p. 296]
* c. 1560 : ''[[Matrícula de Huexotzinco]]''
* ante 1569 : {{ec|id=Sahagún (ante 1569)|c=[[Bernardinus de Sahagun]], ''[[Historia general de las cosas de Nueva España]]'' ("Codex Florentinus")}}
* ante 1581 : {{ec|id=Duran (ante 1581)|c= [[Didacus Duran]], ''[[Codex Duran|Historia de las Indias de Nueva-España y islas de Tierra Firme]]'' (Mexicopoli, 1867-1880) vol. 1 [https://archive.org/stream/historiadelasind01dur#page/246/mode/2up pp. 246-247] etc.}}
; Eruditio recentior
* Joseph P. Cahill, "Ethnobotany of Chia, Salvia hispanica L. (Lamiaceae)" in ''Economic Botany'' vol. 57 (2003) pp. 604–618 [https://link.springer.com/article/10.1663%2F0013-0001%282003%29057%5B0604%3AEOCSHL%5D2.0.CO%3B2 Epitome]
* [[Sophia Coe|Sophie D. Coe]], ''America's First Cuisines'' (Austinopoli: University of Texas Press, 1994) [https://archive.org/details/americasfirstcui00coes/page/88/mode/2up pp. 89-90]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
{{Vicispecies}}
{{Fontes biologici}}
[[Categoria:Fruges Americae mediae]]
[[Categoria:Lamiaceae]]
[[Categoria:Nuces et semina edulia]]
[[Categoria:Plantae oleaginosae]]
[[Categoria:Species plantarum]]
[[Categoria:Taxa Linnaei]]
[[Categoria:Taxa 1753]]
[[Categoria:Victualia]]
bbqeblny8u3l0ywthyo22wq7442gy03
Structura socialis
0
276697
3981524
3884058
2026-08-16T00:02:11Z
LilyKitty
18316
de psychologia sociali
3981524
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Alexis de tocqueville.jpg|thumb|[[Alexis de Tocqueville]], primus ut videtur [[vocabulum|vocabulo]] ''structura socialis'' usus est. [[Pictura|Tabula]] a [[Theodorus Chassériau|Theodoro Chassériau]] picta, [[1850]].]]
'''Structura socialis''' in [[scientia socialis|scientiis socialibus]] est exemplares collocationes sociales in [[societas humana|societate humana]] quae ex [[structura et agentura|actionibus hominum singulorum]] [[emergentia|emergunt]] et quas [[determinismus|determinant]]. [[Macrosociologia|Macrosociologice]], structura socialis est systema [[stratificatio socialis|stratificationis socialis]] socio-oeconomica (structurae classium), [[institutiones sociales|institutionum socialium]], vel aliarum coniunctionum exemplarium inter magnos greges sociales. Gradu autem medio, structura socialis est structura coniunctionum [[rete sociale|retis socialis]] inter singulos vel [[organizatio]]nes. Gradu minimo, modus esse potest quo [[norma (sociologia)|normae]] [[mores]] singulorum intra [[systema sociale]] formant.
Normae sociales structuram socialem movent per coniunctiones inter partes maiorem et minorem. Quia homines parte maiori familiariter utentes [[normalitas|normales]] habeantur, hominesque parte minori familiariter utentes [[abnormalitas|abnormales]] habeantur, coniunctiones inter partes maiorem et minorem stratificationem [[hierarchia|hierarchicam]] intra structuras sociales constituunt, quae parti maiori in omnibus aspectibus socialibus favet.
Hoc [[vocabulum]] ex [[decennium 193|annis 1920]] in usu generali in [[scientiae sociales|scientia sociali]] est,<ref>Merton 1938.</ref> praecipue ut variabilis cuius elementa ab elementis aliorum variabilium sociologicorum distinguenda sunt.
[[Ferdinandus Tönnies]], [[sociologus]] [[Germania|Germanicus]], anno [[1905]] commentarium ''The Present Problems of Social Structure'' ('Praesentes Structurae Socialis Quaestiones') in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] edidit,<ref>''The American Journal of Sociology'' 10(5): 569-688.</ref> ubi arguebat solum constitutionem multitudinis in unitatem structuram socialem constituere, hanc coniecturam in sententia [[voluntas|voluntatis]] condens.
{{NexInt}}
{{div col|3}}
*[[Aestimationes]]<!--values-->
*[[Classis]]
*[[Cultura]]
*[[Aemilius Durkheim]]
*[[Antonius Giddens]]
*[[Determinismus technologicus]]
*[[Forma administrationis]]
*[[Hierarchia]]
*[[Infrastructura et superstructura]]
*[[Institutio]]
*[[Claudius Lévi-Strauss]]
*[[Nicolaus Luhmann]]
*[[Ioannes Levi Martin]]
*[[Carolus Marx]]
*[[Robertus K. Merton]]
*[[Georgius Murdock]]
*[[Potestas (socialis et politica)]]
*[[Psychologia socialis]]
*[[Talcott Parsons]]
*[[Sociologia Marxistica]]
*[[Spatium sociale]]
*[[Structuralismus]]
*[[Systema sociale]]
*[[Herbertus Spencer]]
*[[Theoria systematum]]
*[[Alexis de Tocqueville]]
*[[Ericus Trist]]
*[[Violentia structuralis]]
*[[Maximilianus Weber]]<!--
* [[Formative context]]
* [[Agency (sociology)]]
* [[Base and superstructure]]
* [[Cognitive social structures]]
* [[Conflict theory]]
* [[Norm (sociology)]]
* [[Political structure]]
* [[Power (social and political)]]
* [[Social Model]]
* [[Social structure of the United States]]
* [[Sociotechnical systems theory]]
* [[Structural functionalism]]
* [[Structural violence]]
* [[Structure and agency]]
* [[Morphological analysis (problem-solving)|Morphological analysis]]
* [[Theory of structuration]]-->
{{div col end}}
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Abercrombie, N., S. Hill, et B. S. Turner. [[2000]]. Social structure. ''The Penguin Dictionary of Sociology.'' Ed. 4a. Londinii: Penguin Books, 326–327.
*Archer, M. S. [[1995]]. ''Realist Social Theory: The Morphogenetic Approach.'' Cantabrigiae Massachusettae: Cambridge University Press.
*Blau, P. M., ed. [[1975]]. ''Approaches to the Study of Social Structure.'' Novi Eboraci: The Free Press, A Division of Macmillan Publishing.
*Burns, T. R., et H. Flam. [[1987]]. ''The Shaping of Social Organization: Social Rule System Theory with Applications.'' Londinii: Sage.
*Calhoun, Craig. [[2002]]. Social Structure. In ''Dictionary of the Social Sciences.'' Oxoniae: Oxford University Press
*Crothers, Charles (1996), ''Social Structure'', London: Routledge
*Flam, H., et M. Carson, eds. [[2008]]. ''Rule System Theory: Applications and Explorations.'' Berolini et Novi Eboraci: Peter Lang Publishers.
*Jary, D., et J. Jary, eds. [[1991]]. Social structure. In ''The Harper Collins Dictionary of Sociology.'' Novi Eboraci: Harper Collins.
*Lopez, J., et J. Scott. [[2000]]. ''Social Structure.'' Buckinghamiae et Philadelphiae: Open University Press.
*Merton, Robert. [[1938]]. 'Social Structure and Anomie. ''American Sociological Review'' 3(5): 672-82.
*Müller-Schwarze, Nina K. [[2015]]. ''The Blood of Victoriano Lorenzo: An Ethnography of the Cholos of Northern Coclé Province.'' Ieffersoniae Carolinae Septentrionalis: McFarland Press.
*Murdock, George Peter. [[1949]]. ''Social Structure.'' Novi Eboraci: Macmillan.
*Porpora, D. V. [[1987]]. ''The Concept of Social Structure.'' Novi Eboraci, Portu Occidentali, et Londinii: Greenwood Press.
*Porpora, D. V. [[1989]]. Four Concepts of Social Structure. ''Journal for the Theory of Social Behaviour'' 19(2): 195–211.
*Smeeser, N. J. [[1988]]. Social structure. In ''The Handbook of Sociology,'' ed. N. J. Smeeser, 103–209. Londinii: Sage.
*[[Ferdinandus Tönnies|Tönnies, Ferdinand]]. [[1905]]. The Present Problems of Social Structure. ''American Journal of Sociology'' 10(5): 569–588.
*Wallerstein, I. [[2004]]. ''World-Systems Analysis:An Introduction.'' Londinii: Duke University Press.
{{DEFAULTSORT:Structura Socialis}}
[[Categoria:Emergentia]]
[[Categoria:Societas hominum]]
[[Categoria:Structura]]
[[Categoria:Systemata socialia|Structura]]
[[Categoria:Termini philosophici]]
{{Myrias|Societas}}
k3ikngdarysvrtlazrxo7it97j5d4vt
Cortex cerebri
0
278368
3981411
3687699
2026-08-15T16:04:25Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Anatomia microscopica */
3981411
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable floatright"
! colspan="6" style="background-color:#ffe000;" | Cortex cerebri
|-
| colspan="6" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Gray728.png|300px|Lobi cerebri.]]</div>
|-
| colspan="6" style="font-size: 85%" | '''Cortices cerebri''' sunt strata externa loborum cerebri.
|-
| colspan="6" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Brainmaps-macaque-hippocampus.jpg|300px|Cortex cerebri.]]</div>
|-
| colspan="6" style="font-size: 85%" | In sectione histologica '''cortices cerebri''' strata externa<br />notanda ([[violaceus|violacee]]). Fons: ''BrainMaps.org''.
|-
| colspan="6" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:NeuronGolgi.png|300px|'''Cortex cerebri''']]</div>
|-
| colspan="6" style="font-size: 85%" | In [[Microscopium|microscopio]] '''cortices cerebri''' pleni [[neuron]]orum (nigre)<br />apparent.
|-
| style="font-size: 85%; background-color: #ffe000" | '''{{NexTAnat}}''' || colspan="5" style="font-size: 85%" | [http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/14.1.09.301%20Entity%20TA98%20EN.htm 14.1.09.301]
|}
'''Cortex cerebri''' in [[mammalia|mammaliis]] est externum [[hemisphaerium cerebri|hemisphaeriorum cerebri]] stratum, ubi intra sex stratis I-VI variae cellulae nervales adsunt, simulque numerus neuronorum tantus est, ut complicatio necessaria esset.<ref>{{cite journal |authors=Toro R., Perron M., Pike B., Richer L., Veillette S., Pausova Z., Paus T. |title=Brain size and folding of the human cerebral cortex |journal=Cerebral Cortex |year=[[2008]] |volume=18 |issue=10 |pages=2352-7 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18267953}}.</ref> In cortice [[computatio]]nes amplae expediuntur.<ref>{{cite journal |authors=[[Thorsteinus Nicolaus Wiesel|Wiesel T. N.]], [[David Hunter Hubel|Hubel D. H.]] |title=Receptive fields of single neurones in the cat's striate cortex |journal=The journal of physiology |year=[[1959]] |volume=148 |issue= |pages=574-91 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14403679}}.</ref>
Cortex cerebri etiam substantia grisea vulgo dicitur. Dividitur [[fissura longitudinalis cerebri|fissura longitudinali]] in corticem dextrum et sinistrum.
== Anatomia macroscopica ==
Cortex est pars exterior cuiusque hemisphaerae cerebri. Superficies eius [[gyrus|gyris]] et [[sulcus (neuroanatomia)|sulcis]] plicata apparet. Crassities corticis humani 2-4 mm metitur, format 40% massae cerebralis.
== Anatomia microscopica ==
Distinguitur secundum criteria [[histologia|histologica]] inter [[neocortex|''neocorticem'']], [[isocortex|''isocorticem'']], et [[allocortex|''allocorticem'']]<ref>{{cite book |authors=Leonhardt H., Tillmann B., Töndury G., Zilles K. |title=Anatomie des Menschen, Band III: Nervensystem, Sinnesorgane, Stutgardiae, Verlag Thieme}}</ref>.
In laminas isocorticis describendo methodus histologica momentum maximum habet. Saepissime in [[neuropathologia]] [[coloratio Nissliana]] adhibetur. Coloratio haec substantias basophilas omnium cellularum ostendit: chromatinum, nucleolum, reticulum endoplasmaticum, at invisibiles restant axona et [[Dendritum|dendrita]]. Colorationis Nisslianae ope laminae sex demonstrari potest.
=== Laminae neocorticis (coloratione Nissliana) ===
[[Fasciculus:Constudcortex2.png|thumb|Laminae neocorticis]]
Ope [[coloratio Nissliana|colorationis Nisslianae]] neocortici humano sunt laminae sex, numerantur I-VI - lamina I est extrema, lamina VI intima. Laminae I-IV praecipue fibras [[indita]] aliarum cerebri partium accipiunt, laminae V et VI axona edita imprimis in [[thalamus (cerebrum)|thalamum]] emittunt.
==== Lamina I ====
Lamina I, extrema corticis, ''lamina molecularis'' vocitatur. [[perikaryon|Perikarya]] et [[neuron]]orum et [[Cellula glialis|cellularum glialium]] modo pauca videri possunt. Somata (perikarya) neuronorum saepe situm horizontalem ([[cellula Cajaliensis|cellulae horizontales vel Cajalienses et Retzii]]), quae sunt interneurona, ostendunt. Quamquam [[ontogenesis cerebri humani|ontogenesi]] ineunte mature et abunde generatae, quibus [[reelinum]] incrementi embryonalis cerebri secernunt, post [[partus|partum]] vero [[apoptosis]] ope pleraeque destruuntur.
==== Lamina II ====
Lamina secunda est ''lamina granularis externa'' sive ''lamina corpuscularis'' vel ''lamina dysfibrosa''. Ei plurae ''cellularum pyramidalium parvarum'' et ''cellulae non pyramidales'' sunt. Magnitudine eorum parva et rotunda cellulae non pyramidales vocitantur ''neurona granuliformia''. Accipit lamina fibras assotiationis ''corticocorticales'' velut ex thalamo orientes, ''thalamocorticales''. Imprimis hac in lamina inveniuntur, ut sexta in lamina, ''[[interneuron]]a'' cum axonis brevibus at ramulis multiplibus, quorum [[synapsis chemica|synapsium]] [[GABA]] neurotransmissor inhibens est, ut eis momentum maximum in [[edita|editis]] cellulis pyramidalibus laminae vicinae tertiae modificandis est<ref>{{cite journal |authors=Tremblay R., Lee S., Rudy B. |title=GABAergic Interneurons in the Neocortex: From Cellular Properties to Circuits |journal=Neuron |year=2016 |month=Iul |volume=91 |issue=2 |pages=260-92 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27477017/}} {{doi|10.1016/j.neuron.2016.06.033}}</ref>. Recipiunt ipsa [[indita]] excitatoria aliarum cellularum, ut cellularum pyramidalium.
==== Lamina III ====
Lamina III nominatur ''lamina pyramidalis externa''. Providentia vascularis, ut in lamina V, minor est. Iam prius suspicatum est, quidam morbi neurodegenerativi, ut [[morbus Alzheimerianus]], lamina hac, initientur.
==== Lamina IV ====
Lamina IV est ''lamina granularis interna''. Ei cellulae "granulares" insunt. Alteris corticis regionis plures adsunt, cortices hi nominatur ''granulares''; at alteris corticis regionibus lamina IV abesse videut, haec regiones corticalis dicuntur ''agranulares''. Coloratione secundum Nissl cellulae nervales laminae IV nucleum cum cytoplasmate tenui ostendunt. Ita differentia inter neurones et [[cellula glialis|cellulas gliales]] haud facile licet.
==== Lamina V ====
Lamina V nominatur ''lamina pyramidalis interna''. Lamina haec edita in diversas cerebri regiones, ut in [[nuclei basales|nucleos basales]] mittit. Providentia vascularis, ut in lamina III, minor est.
==== Lamina VI ====
Lamina VI vocatur ''lamina multiformis''. Lamina axona in [[thalamus (cerebrum)|thalamum]] emittit.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Cerebrum]]
* [[Cortex praefrontalis]]
* [[Morbus comitialis]]
[[Categoria:Cerebrum]]
[[Categoria:Cortices cerebri|!]]
fqr9w7k7ksrrk8qe6ouvhvh3t4y2xx1
3981418
3981411
2026-08-15T17:23:28Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Anatomia macroscopica */
3981418
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable floatright"
! colspan="6" style="background-color:#ffe000;" | Cortex cerebri
|-
| colspan="6" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Gray728.png|300px|Lobi cerebri.]]</div>
|-
| colspan="6" style="font-size: 85%" | '''Cortices cerebri''' sunt strata externa loborum cerebri.
|-
| colspan="6" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Brainmaps-macaque-hippocampus.jpg|300px|Cortex cerebri.]]</div>
|-
| colspan="6" style="font-size: 85%" | In sectione histologica '''cortices cerebri''' strata externa<br />notanda ([[violaceus|violacee]]). Fons: ''BrainMaps.org''.
|-
| colspan="6" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:NeuronGolgi.png|300px|'''Cortex cerebri''']]</div>
|-
| colspan="6" style="font-size: 85%" | In [[Microscopium|microscopio]] '''cortices cerebri''' pleni [[neuron]]orum (nigre)<br />apparent.
|-
| style="font-size: 85%; background-color: #ffe000" | '''{{NexTAnat}}''' || colspan="5" style="font-size: 85%" | [http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/14.1.09.301%20Entity%20TA98%20EN.htm 14.1.09.301]
|}
'''Cortex cerebri''' in [[mammalia|mammaliis]] est externum [[hemisphaerium cerebri|hemisphaeriorum cerebri]] stratum, ubi intra sex stratis I-VI variae cellulae nervales adsunt, simulque numerus neuronorum tantus est, ut complicatio necessaria esset.<ref>{{cite journal |authors=Toro R., Perron M., Pike B., Richer L., Veillette S., Pausova Z., Paus T. |title=Brain size and folding of the human cerebral cortex |journal=Cerebral Cortex |year=[[2008]] |volume=18 |issue=10 |pages=2352-7 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18267953}}.</ref> In cortice [[computatio]]nes amplae expediuntur.<ref>{{cite journal |authors=[[Thorsteinus Nicolaus Wiesel|Wiesel T. N.]], [[David Hunter Hubel|Hubel D. H.]] |title=Receptive fields of single neurones in the cat's striate cortex |journal=The journal of physiology |year=[[1959]] |volume=148 |issue= |pages=574-91 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14403679}}.</ref>
Cortex cerebri etiam substantia grisea vulgo dicitur. Dividitur [[fissura longitudinalis cerebri|fissura longitudinali]] in corticem dextrum et sinistrum.
== Anatomia macroscopica ==
Cortex est pars exterior utriusque [[hemisphaerium|hemisphaerae]] cerebri. Superficies eius [[gyrus|gyris]] et [[sulcus (neuroanatomia)|sulcis]] plicata apparet. Crassities corticis humani 2-4 mm metitur, format 40% massae cerebralis.
== Anatomia microscopica ==
Distinguitur secundum criteria [[histologia|histologica]] inter [[neocortex|''neocorticem'']], [[isocortex|''isocorticem'']], et [[allocortex|''allocorticem'']]<ref>{{cite book |authors=Leonhardt H., Tillmann B., Töndury G., Zilles K. |title=Anatomie des Menschen, Band III: Nervensystem, Sinnesorgane, Stutgardiae, Verlag Thieme}}</ref>.
In laminas isocorticis describendo methodus histologica momentum maximum habet. Saepissime in [[neuropathologia]] [[coloratio Nissliana]] adhibetur. Coloratio haec substantias basophilas omnium cellularum ostendit: chromatinum, nucleolum, reticulum endoplasmaticum, at invisibiles restant axona et [[Dendritum|dendrita]]. Colorationis Nisslianae ope laminae sex demonstrari potest.
=== Laminae neocorticis (coloratione Nissliana) ===
[[Fasciculus:Constudcortex2.png|thumb|Laminae neocorticis]]
Ope [[coloratio Nissliana|colorationis Nisslianae]] neocortici humano sunt laminae sex, numerantur I-VI - lamina I est extrema, lamina VI intima. Laminae I-IV praecipue fibras [[indita]] aliarum cerebri partium accipiunt, laminae V et VI axona edita imprimis in [[thalamus (cerebrum)|thalamum]] emittunt.
==== Lamina I ====
Lamina I, extrema corticis, ''lamina molecularis'' vocitatur. [[perikaryon|Perikarya]] et [[neuron]]orum et [[Cellula glialis|cellularum glialium]] modo pauca videri possunt. Somata (perikarya) neuronorum saepe situm horizontalem ([[cellula Cajaliensis|cellulae horizontales vel Cajalienses et Retzii]]), quae sunt interneurona, ostendunt. Quamquam [[ontogenesis cerebri humani|ontogenesi]] ineunte mature et abunde generatae, quibus [[reelinum]] incrementi embryonalis cerebri secernunt, post [[partus|partum]] vero [[apoptosis]] ope pleraeque destruuntur.
==== Lamina II ====
Lamina secunda est ''lamina granularis externa'' sive ''lamina corpuscularis'' vel ''lamina dysfibrosa''. Ei plurae ''cellularum pyramidalium parvarum'' et ''cellulae non pyramidales'' sunt. Magnitudine eorum parva et rotunda cellulae non pyramidales vocitantur ''neurona granuliformia''. Accipit lamina fibras assotiationis ''corticocorticales'' velut ex thalamo orientes, ''thalamocorticales''. Imprimis hac in lamina inveniuntur, ut sexta in lamina, ''[[interneuron]]a'' cum axonis brevibus at ramulis multiplibus, quorum [[synapsis chemica|synapsium]] [[GABA]] neurotransmissor inhibens est, ut eis momentum maximum in [[edita|editis]] cellulis pyramidalibus laminae vicinae tertiae modificandis est<ref>{{cite journal |authors=Tremblay R., Lee S., Rudy B. |title=GABAergic Interneurons in the Neocortex: From Cellular Properties to Circuits |journal=Neuron |year=2016 |month=Iul |volume=91 |issue=2 |pages=260-92 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27477017/}} {{doi|10.1016/j.neuron.2016.06.033}}</ref>. Recipiunt ipsa [[indita]] excitatoria aliarum cellularum, ut cellularum pyramidalium.
==== Lamina III ====
Lamina III nominatur ''lamina pyramidalis externa''. Providentia vascularis, ut in lamina V, minor est. Iam prius suspicatum est, quidam morbi neurodegenerativi, ut [[morbus Alzheimerianus]], lamina hac, initientur.
==== Lamina IV ====
Lamina IV est ''lamina granularis interna''. Ei cellulae "granulares" insunt. Alteris corticis regionis plures adsunt, cortices hi nominatur ''granulares''; at alteris corticis regionibus lamina IV abesse videut, haec regiones corticalis dicuntur ''agranulares''. Coloratione secundum Nissl cellulae nervales laminae IV nucleum cum cytoplasmate tenui ostendunt. Ita differentia inter neurones et [[cellula glialis|cellulas gliales]] haud facile licet.
==== Lamina V ====
Lamina V nominatur ''lamina pyramidalis interna''. Lamina haec edita in diversas cerebri regiones, ut in [[nuclei basales|nucleos basales]] mittit. Providentia vascularis, ut in lamina III, minor est.
==== Lamina VI ====
Lamina VI vocatur ''lamina multiformis''. Lamina axona in [[thalamus (cerebrum)|thalamum]] emittit.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Cerebrum]]
* [[Cortex praefrontalis]]
* [[Morbus comitialis]]
[[Categoria:Cerebrum]]
[[Categoria:Cortices cerebri|!]]
8zs4lxpv789fy7vc0femf3y2kisd709
3981419
3981418
2026-08-15T17:23:57Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Anatomia macroscopica */
3981419
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable floatright"
! colspan="6" style="background-color:#ffe000;" | Cortex cerebri
|-
| colspan="6" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Gray728.png|300px|Lobi cerebri.]]</div>
|-
| colspan="6" style="font-size: 85%" | '''Cortices cerebri''' sunt strata externa loborum cerebri.
|-
| colspan="6" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Brainmaps-macaque-hippocampus.jpg|300px|Cortex cerebri.]]</div>
|-
| colspan="6" style="font-size: 85%" | In sectione histologica '''cortices cerebri''' strata externa<br />notanda ([[violaceus|violacee]]). Fons: ''BrainMaps.org''.
|-
| colspan="6" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:NeuronGolgi.png|300px|'''Cortex cerebri''']]</div>
|-
| colspan="6" style="font-size: 85%" | In [[Microscopium|microscopio]] '''cortices cerebri''' pleni [[neuron]]orum (nigre)<br />apparent.
|-
| style="font-size: 85%; background-color: #ffe000" | '''{{NexTAnat}}''' || colspan="5" style="font-size: 85%" | [http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/14.1.09.301%20Entity%20TA98%20EN.htm 14.1.09.301]
|}
'''Cortex cerebri''' in [[mammalia|mammaliis]] est externum [[hemisphaerium cerebri|hemisphaeriorum cerebri]] stratum, ubi intra sex stratis I-VI variae cellulae nervales adsunt, simulque numerus neuronorum tantus est, ut complicatio necessaria esset.<ref>{{cite journal |authors=Toro R., Perron M., Pike B., Richer L., Veillette S., Pausova Z., Paus T. |title=Brain size and folding of the human cerebral cortex |journal=Cerebral Cortex |year=[[2008]] |volume=18 |issue=10 |pages=2352-7 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18267953}}.</ref> In cortice [[computatio]]nes amplae expediuntur.<ref>{{cite journal |authors=[[Thorsteinus Nicolaus Wiesel|Wiesel T. N.]], [[David Hunter Hubel|Hubel D. H.]] |title=Receptive fields of single neurones in the cat's striate cortex |journal=The journal of physiology |year=[[1959]] |volume=148 |issue= |pages=574-91 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14403679}}.</ref>
Cortex cerebri etiam substantia grisea vulgo dicitur. Dividitur [[fissura longitudinalis cerebri|fissura longitudinali]] in corticem dextrum et sinistrum.
== Anatomia macroscopica ==
Cortex est pars exterior utriusque [[hemisphaerium|hemisphaerii]] cerebri. Superficies eius [[gyrus|gyris]] et [[sulcus (neuroanatomia)|sulcis]] plicata apparet. Crassities corticis humani 2-4 mm metitur, format 40% massae cerebralis.
== Anatomia microscopica ==
Distinguitur secundum criteria [[histologia|histologica]] inter [[neocortex|''neocorticem'']], [[isocortex|''isocorticem'']], et [[allocortex|''allocorticem'']]<ref>{{cite book |authors=Leonhardt H., Tillmann B., Töndury G., Zilles K. |title=Anatomie des Menschen, Band III: Nervensystem, Sinnesorgane, Stutgardiae, Verlag Thieme}}</ref>.
In laminas isocorticis describendo methodus histologica momentum maximum habet. Saepissime in [[neuropathologia]] [[coloratio Nissliana]] adhibetur. Coloratio haec substantias basophilas omnium cellularum ostendit: chromatinum, nucleolum, reticulum endoplasmaticum, at invisibiles restant axona et [[Dendritum|dendrita]]. Colorationis Nisslianae ope laminae sex demonstrari potest.
=== Laminae neocorticis (coloratione Nissliana) ===
[[Fasciculus:Constudcortex2.png|thumb|Laminae neocorticis]]
Ope [[coloratio Nissliana|colorationis Nisslianae]] neocortici humano sunt laminae sex, numerantur I-VI - lamina I est extrema, lamina VI intima. Laminae I-IV praecipue fibras [[indita]] aliarum cerebri partium accipiunt, laminae V et VI axona edita imprimis in [[thalamus (cerebrum)|thalamum]] emittunt.
==== Lamina I ====
Lamina I, extrema corticis, ''lamina molecularis'' vocitatur. [[perikaryon|Perikarya]] et [[neuron]]orum et [[Cellula glialis|cellularum glialium]] modo pauca videri possunt. Somata (perikarya) neuronorum saepe situm horizontalem ([[cellula Cajaliensis|cellulae horizontales vel Cajalienses et Retzii]]), quae sunt interneurona, ostendunt. Quamquam [[ontogenesis cerebri humani|ontogenesi]] ineunte mature et abunde generatae, quibus [[reelinum]] incrementi embryonalis cerebri secernunt, post [[partus|partum]] vero [[apoptosis]] ope pleraeque destruuntur.
==== Lamina II ====
Lamina secunda est ''lamina granularis externa'' sive ''lamina corpuscularis'' vel ''lamina dysfibrosa''. Ei plurae ''cellularum pyramidalium parvarum'' et ''cellulae non pyramidales'' sunt. Magnitudine eorum parva et rotunda cellulae non pyramidales vocitantur ''neurona granuliformia''. Accipit lamina fibras assotiationis ''corticocorticales'' velut ex thalamo orientes, ''thalamocorticales''. Imprimis hac in lamina inveniuntur, ut sexta in lamina, ''[[interneuron]]a'' cum axonis brevibus at ramulis multiplibus, quorum [[synapsis chemica|synapsium]] [[GABA]] neurotransmissor inhibens est, ut eis momentum maximum in [[edita|editis]] cellulis pyramidalibus laminae vicinae tertiae modificandis est<ref>{{cite journal |authors=Tremblay R., Lee S., Rudy B. |title=GABAergic Interneurons in the Neocortex: From Cellular Properties to Circuits |journal=Neuron |year=2016 |month=Iul |volume=91 |issue=2 |pages=260-92 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27477017/}} {{doi|10.1016/j.neuron.2016.06.033}}</ref>. Recipiunt ipsa [[indita]] excitatoria aliarum cellularum, ut cellularum pyramidalium.
==== Lamina III ====
Lamina III nominatur ''lamina pyramidalis externa''. Providentia vascularis, ut in lamina V, minor est. Iam prius suspicatum est, quidam morbi neurodegenerativi, ut [[morbus Alzheimerianus]], lamina hac, initientur.
==== Lamina IV ====
Lamina IV est ''lamina granularis interna''. Ei cellulae "granulares" insunt. Alteris corticis regionis plures adsunt, cortices hi nominatur ''granulares''; at alteris corticis regionibus lamina IV abesse videut, haec regiones corticalis dicuntur ''agranulares''. Coloratione secundum Nissl cellulae nervales laminae IV nucleum cum cytoplasmate tenui ostendunt. Ita differentia inter neurones et [[cellula glialis|cellulas gliales]] haud facile licet.
==== Lamina V ====
Lamina V nominatur ''lamina pyramidalis interna''. Lamina haec edita in diversas cerebri regiones, ut in [[nuclei basales|nucleos basales]] mittit. Providentia vascularis, ut in lamina III, minor est.
==== Lamina VI ====
Lamina VI vocatur ''lamina multiformis''. Lamina axona in [[thalamus (cerebrum)|thalamum]] emittit.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Cerebrum]]
* [[Cortex praefrontalis]]
* [[Morbus comitialis]]
[[Categoria:Cerebrum]]
[[Categoria:Cortices cerebri|!]]
p8wme13jrht6z8f57rv0a3ox1poj0jt
Psychologia socialis
0
281320
3981528
3953813
2026-08-16T00:09:32Z
LilyKitty
18316
de philosophia sociali et vulgo
3981528
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Asch experiment.png|thumb|upright=0.7|Quis linea cum prima linea congruit: A, B, vel C? In [[experimenta conformitatis Aschiana|experimentis conformitatis Aschianis]], homines saepe iudicium plurimorum acceperunt, etsi plurimi vere falsi erant.]]
[[Fasciculus:Soc-psy diagram.jpg|thumb|upright=0.7|Psychologi sociales interactiones intra [[grex socialis|greges sociales]] atque inter greges singulosque investigant.]]
[[Fasciculus:Milgram experiment v2.svg|thumb|Delineatio [[experimentum Milgramianum|experimenti Milgramiani]].<!-- The experimenter (E) persuades the participant (T) to give what the participant believes are painful electric shocks to another participant (L), who is actually an actor. Many participants continued to give shocks despite pleas for mercy from the actor.-->]]
'''Psychologia socialis''' est studium [[scientia (ratio)|scientificum]] modorum quibus [[cogitatio]]nes, [[sensus]],<!--feelings--> [[mores]]que [[homo|hominum]] praesentia aliorum moventur, sive vera sive [[animus|animo]] ficta vel solum indicata.<ref>Allport 1985: 5.</ref> Per hanc definitionem, [[vocabulum]] ''scientificum'' investigationem [[empirismus|empiricam]] per [[ratio scientifica|rationem scientificam]] attingit; vocabula praeterea ''cogitationes,'' ''sensus,'' ''moresque'' [[psychologia|psychologica]] attingunt [[quantitas variabilis|variabilia]] quorum [[mensura]]e in hominibus fieri possunt. Dictum quod praesentia aliorum animo ficta vel indicata potest significat homines etiam soli exemplaria socialia respondent cum [[pellicula]]s vel programmata [[televisio|televisifica]] spectent, vel [[pellicula musica|pelliculas musica]]s audiant, quia suaderi possunt ut mores [[visus|visos]] vel internas [[norma (sociologia)|normas]] [[cultura]]les sequantur. Psychologi sociales usitate dicunt [[mores humani|mores humanos]] esse exitum interactionum [[mens|statuum mentis]] et [[situationismus|rerum]] [[societas humana|socialium]].
Psychologia socialis [[psychologia]]m [[sociologia]]mque usitate coniungebat. Sub [[bellum mundanum secundum]], annos 1940 exeuntibus, psychologi [[sociologus|sociologique]] saepe adiutores erant.<ref>Sewell 1989.</ref> Quae autem [[disciplina]]e magis magisque discrepant, sociologis magna variabilia sicut [[structura socialis|structuram socialem]] magis exprimentibus.
==Periodica academica psychologiae sociali dicata==
{{div col|2}}
*''[[Asian Journal of Social Psychology]]''
*''[[Basic and Applied Social Psychology]]''
*''[[British Journal of Social Psychology]]''
*''[[European Journal of Social Psychology]]''
*''[[Journal of Applied Social Psychology]]''
*''[[Journal of Experimental Social Psychology]]''
*''[[Journal of Personality and Social Psychology]]''
*''[[Journal of Social Psychology]]''
*''[[Personality and Social Psychology Bulletin]]''
*''[[Personality and Social Psychology Review]]''
*''[[Social Psychology (periodicum scientificum)|Social Psychology]]''
{{div col end}}
{{NexInt}}
{{div col|3}}
*[[Theodorus Adorno]]
*[[Gordon Allport|Gordon W. Allport]]
*[[Albertus Bandura]]
*[[Contentio enervans (psychologia)|Contentio enervans]]
*[[Convenientia]]<!--
*[[Demographica]]-->
*[[Ducatus]]
*[[Effectus spectatorius]]
*[[Leo Festinger]]
*[[Ericus Fromm]]
*[[Curtius Lewin]]
*[[Georgius Herbertus Mead]]
*[[Stanley Milgram|Stanleius Milgram]]
*[[Personalitas]]
*[[Philosophia socialis]]
*[[Praeconium mercatorium]]
*[[Praeiudicium]]
*[[Propaganda]]
*[[Psychologia cognitiva]]
*[[Psychologia turbarum]]
*[[Rhetorica]]
*[[Societas Psychologiae Socialis Europaea]]
*[[Sociologia]]
*[[Sociobiologia]]
*[[Sociophysiologia]]
*[[Socionica]]
*[[Stereotypia|Stereotypus]]
*[[Gulielmus Wundt]]
*[[Philippus Zimbardo]]
*[[Vulgus]]<!--
* [[Association of Psychological and Social Studies]]
* [[Intergroup relations]]
* [[Fuzzy-trace theory]]
* [[Social psychology (sociology)|Sociological approach to social psychology]]
* [[Society for Personality and Social Psychology]]
* [[Society of Experimental Social Psychology]]-->
{{div col end}}
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Allport, Gordon W. [[1985]]. "The historical background of social psychology." In ''The Handbook of Social Psychology,'' ed. F. Lindzey et E. Aronson. Novi Eboraci: McGraw Hill.
*Aronson, Elliot. [[2008]]. ''The Social Animal.'' Ed. 10a. Worth Publishing.
*Aronson, Elliot, Timothy D. Wilson, et Robin M. Akert. [[2010]]. ''Social Psychology.'' Ed. 7a. Novi Eboraci: Prentice Hall.
*Ambady, N., et R. Rosenthal. [[1992]]. "Thin slices of expressive behavior as predictors of interpersonal consequences: A meta-analysis." ''Psychological Bulletin'' 111: 256–74.
*Asch, S. E. [[1955]]. "Opinions and social pressure." ''Scientific American'' 31–35.
*Bandura, A., D. Ross, et S. A. Ross. [[1961]]. "Transmission of aggression through imitation of aggressive models." ''Journal of Abnormal and Social Psychology'' 63: 575–82.
*Batson, C. D. [[1998]]. "Altruism and prosocial behavior." In ''The handbook of social psychology,'' ed. .D. T. Gilbert, S. T. Fiske, et G. Lindzey. Novi Eboraci: McGraw Hill.
*Bem, D. [[1970]]. ''Beliefs, attitudes, and human affairs.'' Belmont Californiae: Brooks/Cole.
*Bierbrauer, G. [[2005]]. ''Sozialpsychologie.'' Ed. 2a. Grundriß der Psychologie, 15. Stutragdiae: Kohlhammer. ISBN 3-17-018213-7.
*Bless, H., K. Fiedler, et F. Strack. [[2004]]. ''Social cognition: How individuals construct social reality.'' Hove Britanniarum Regni: Psychology Press. ISBN 0-86377-828-3.
*Borkenau, P., et A. Liebler. [[1992]]. "Trait inferences: Sources of validity at zero acquaintance." ''Journal of Personality and Social Psychology'' 62: 645–47.
*Cialdini, R. B. [[2000]]. ''Influence: Science and practice.'' Allyn and Bacon.
*Correll, J., B. Park, C. M. Judd, et B. Wittenbrink. [[2002]]. "The police officer's dilemma: Using ethnicity to disambiguate potentially threatening individuals." ''Journal of Personality and Social Psychology'' 83: 1314–29.
*Cronbach, L. J. [[1955]]. "Processes affecting scores on 'understanding of others' and 'assumed similarity.'" ''Psychological Bulletin'' 52: 177–93.
*Festinger, L., et J. M. Carlsmith. [[1959]]. "Cognitive consequences of forced compliance." ''Journal of Abnormal and Social Psychology'' 58: 203–11.
*Fischer, P., K. Asal, et J. Krueger, eds. [[2013]]. ''Sozialpsychologie für Bachelor.'' Heidelbergae: Springer. ISBN 978-3-642-30271-8.
*Frey, D., et S. Greif. [[1997]]. ''Sozialpsychologie: Ein Handbuch in Schlüsselbegriffen.'' Ed. 4a. Weinheim: Beltz, Psychologie Verlags Union. ISBN 3-621-27219-4.
*Funder, D. C. [[1995]]. "On the accuracy of personality judgment: A realistic approach." ''Psychological Review'' 102: 652–70
*Gergen, K. J. [[1973]]. "Social psychology as history." ''Journal of Personality and Social Psychology'' 26: 309–20.
*Haney, C., W. C. Banks, et Philip G. Zimbardo. [[1973]]. "Interpersonal dynamics in a simulated prison." ''International Journal of Criminology and Penology'' 1: 69–97.
*Heider, J. D., et J. J. Skowronski. [[2007]]. "Improving the predictive validity of the Implicit Association Test." ''North American Journal of Psychology'' 9: 53–76.
*Higgins, E. Tory, and Arie W. Kruglanski, eds. [[1996]]. ''Social psychology: handbook of basic principles.'' Novi Eboraci: Guilford Press. ISBN 1572301007.
*Janis, I. L. [[1972]]. ''Victims of groupthink.'' Bostoniae: Houghton Mifflin Company.
*Jonas, K., W. Stroebe, et M. Hewstone, eds. [[2014]]. ''Sozialpsychologie.'' Ed. 6a. Heidelbergae: Springer. ISBN 978-3-642-41090-1.
*Kenny, D. A. [[1994]]. ''Interpersonal perception: A social relations analysis.'' Novi Eboraci: Guilford Press.
*Latane, B. [[1981]]. "The psychology of social impact." ''American Psychologist'' 36: 343–56.
*Lipowatz, Thanops. [[1998]]. ''Die Politik der Psyche: eine Einführung in die Psychopathologie des Politischen.'' Vindobonae: Turia & Kant. ISBN 3-85132-156-1.
*Mead, George Henry. [[1927]]. ''Espíritu, persona y sociedad.'' Barcinonae: Paidós.
*Milgram, Stanley. [[1975]]. ''Obedience to authority.'' Harper and Brothers.
*Moscovici, S., et T. Markova. [[2006]].''The making of modern social psychology.'' Cantabrigiae: Polity Press.
*Orsini, Alcira. [[2012]]. ''Psicología, una introducción.'' Bonaeropoli: AZ. ISBN 978-950-534930-2.
*Parygin, Boris. [[1982]]. ''Grundlagen der sozialpsychologischen Theorie.'' Coloniae: Pahl-Rugenstein. ISBN 3-7609-0186-7.
*Perlman, D., et P. C. Cozby. [[1985]]. "Percepción social." In ''Psicología social,'' ed. D. Perlman et P. C. Cozby. México: Mc Graw Hill.
*Perloff, R. M. [[2003]]. ''The dynamics of persuasion.'' Mahwah Novae Caesareae: Lawrence Erlbaum.
*Sader, Manfred. [[1996]]. ''Psychologie der Gruppe.'' Monaci: Juventa. ISBN 3-7799-0315-6.
*Sewell, W. H. [[1989]]. "Some reflections on the golden age of interdisciplinary social psychology." ''Annual Review of Sociology'' 15L 1–17. doi:10.1146/annurev.so.15.080189.000245.
*Sherif, M. [[1954]]. "Experiments in group conflict." ''Scientific American'' 195: 54–58.
*Sternberg, R. J. [[1986]]. "A triangular theory of love." ''Psychological Review'' 93: 119–35.
*Stürmer, Stefan. [[2009]]. ''Sozialpsychologie.'' Stutgardiae: UTB Basics. ISBN 978-3-8252-3179-8.
*Tajfel, H., et J. C. Turner. [[1986]]. "The social identity theory of intergroup behavior." In ''Psychology of intergroup relations,'' ed. S. Worchel et W. G. Austin. Sicagi: Nelson-Hall.
*Tesser, A., et N. Schwarz, eds. [[2001]]. ''Blackwell handbook of social psychology.'' Londinii: Blackwell Publishers. ISBN 978-0-631-21034-4.
*Triplett, N. [[1898]]. "The dynamogenic factors in pacemaking and competition." ''American Journal of Psychology'' 9: 507–33.
*Vazier, S., et S. D. Gosling. [[2004]]. "e-Perceptions: Personality impressions based on personal websites." ''Journal of Personality and Social Psychology'' 87: 123–32
*Watson, D. [[1989]]. "Strangers' ratings of the five robust personality factors: Evidence of a surprising convergence with self-report." ''Journal of Personality and Social Psychology'' 57: 120–28.
*Werth, L., et J. Mayer. [[2008]]. ''Sozialpsychologie.'' Spektrum Akademische Verlag. ISBN 9783827415479.
==Nexus externi==
[[Fasciculus:Gordon Allport.gif|thumb|upright=1|[[Gordon Allport|Gordon W. Allport]], psychologus socialis.]]<!--
{{Library resources box|by=no|onlinebooks=no|about=yes|wikititle=social psychology}}-->
{{CommuniaCat|Social psychology (psychology)|psychologiam socialem}}<!--
{{wikiversity}}-->
*[https://web.archive.org/web/20170507102852/http://www.wilderdom.com/psychology/social/Introduction.html ''Introduction to Social Psychology.'']
*[http://www.socialpsychology.org ''Social Psychology Network.'']
*[http://www.ship.edu/~cgboeree/socpsy.html Social Psychology.]
*[http://www.plosone.org/browse/social_psychology Social psychology.] ''[[PLOS]]''
*[http://www.all-about-psychology.com/social-psychology.html Social psychology.] Paginae datorum et fontium apud All-About-Psychology.Com
;Pelliculae
*[http://www.youtube.com/IjTsx44-jeY ''What Is Social Psychology?'']
[[Categoria:Psychologia socialis| ]]<!--
[[Category:Behavioural sciences]]
[[Category:Branches of psychology]]-->
{{Myrias|Anthropologia}}
nzb9cn3qx008t4e90c31iz6f4b8t2z8
Polra
0
282561
3981361
3981326
2026-08-15T13:01:04Z
IacobusAmor
1163
~ (10K)
3981361
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
[[Fasciculus:The Netherlands compared to sealevel.svg|thumb|[[Superficies]] [[Nederlandia|Bataviae]], nisi aggeribus molibusque defenderetur.]]
'''Polra'''<ref>De nomine Latino, vide Aubertus Miraeus, ''Opera diplomatica'' (Bruxellis: 1734) {{Google Books|3FteAAAAcAAJ|p. 603 (cum nominativo ''polra'' ac accusativo ''polram'')}}.''</ref> est terra ab [[agger]]ibus [[ventimola|ventimolisve]] circumdata in qua [[aqua]] artificiose humilis retineri debetur nisi inundetur. Aqua certis temporibus antlia hauritur, vel (prope [[litus]] maris) clusae modo tempore [[aestus marinus|aestus marini]] decessi aperiuntur.
Origo verbi ''polra'' est vocabulum [[lingua Batava|Batavum]] ''polder'', et profecto polrae imprimis in [[Nederlandia|Batavia]] exstant, ubi circa 4000 sunt, dimidium polrarum totius Europae.
== Notae ==
<references />
== Nexus externus ==
{{CommuniaCat|Polders|polras}}
[[Categoria:Oecologia]]<!--freshwater oe.-->
[[Categoria:Opera terrestria]]
{{geo-stipula}}
{{Myrias|Physica}}
nfa3gzc86i7740vcisg1xdws41uuux3
Deus ex machina
0
285697
3981543
3803378
2026-08-16T00:37:29Z
LilyKitty
18316
de dramate et poesi epica
3981543
wikitext
text/x-wiki
'''Deus ex machina''' est locutio Latina ad actionem [[drama|dramatum]] [[antiquitas|antiquorum]] pertinens. [[Machina]] in ea locutione est apparatus, per quem persona, plerumque [[deus|deum]] vel deam repraesentans, [[systema|systemate]] quodam funium desuper demissus vel elevatus in scaenam descendere vel ab ea devolare videbatur; sola eius apparitione [[nodus]] tragicus solvi potuit.
==De nomine et historia==
Locutio „deus ex machina" e lingua Graeca deprompta, qua legitur "ἀπὸ μηχανῆς θεός", et Latine versa vulgo in usu est. Qua locutione primum [[Aristoteles]] in ea parte librorum de [[De arte poetica (Aristoteles)|poeticis]], quae ad nos pervenit, de tragoedia disserens, utitur, cum poetas talibus machinationibus uti nequaquam debere docet, hisce fere verbis<ref>Aristoteles, ''[[De arte poetica (Aristoteles)|Poetica]]''1454ab</ref>: Φανερὸν οὖν, ὅτι καὶ τὰς λύσεις τῶν μύθων ἐξ αὐτοῦ δεῖ τοῦ μύθου συμβαίνειν, [1454b] καὶ μὴ ὥσπερ ἐν τῇ Μηδείᾳ ἀπὸ μηχανῆς [...]. Ἀλλὰ μηχανῇ χρηστέον ἐπὶ τὰ ἔξω τοῦ δράματος, ἢ ὅσα πρὸ τοῦ γέγονεν ἃ οὐχ οἷόν τε ἄνθρωπον εἰδέναι, ἢ ὅσα ὕστερον, ἃ [5] δεῖται προαγορεύσεως καὶ ἀγγελίας· ἅπαντα γὰρ ἀποδίδομεν τοῖς θεοῖς ὁρᾶν. (Latine: 'Ita probatur etiam in fabulis solutiones nodorum ab ipsa fabula accidere [1454b] neque ut in ''Medea'' <small>(sc. Euripidis)</small> ex machina [...]. Machinà autem utendum est ad res extra dramatis actionem vel ante eam actas, quas homines scire nequeunt, vel post, quae praenuntiationem et adnuntiationem postulant. Omnia enim videre dis tribuimus'.)
Eiusmodi deliberationibus Aristoteli persuasum erat [[Sophocles|Sophoclis]] [[Oedipus rex|Oedipum tyrannum]] tragoediae perfectae exemplar esse: huius dramatis actionem, ut evocata sit rebus supranaturalibus, sc. oraculo Delphico, id est [[Apollo|Apollinis]], et [[aenigma]]te [[Sphinx|Sphingis]] - quibus rebus ablatis iam nihil est, quo fabula evolvatur -, ita tamen in scaena agi omissis omnibus rebus, quae extra actionem [[drama (fictio)|dramatis]] vel [[poësis epica|poësis epicae]] sint, et perfici tantum a personis fabulam suis consiliis agentibus rationaliterque finem dispicientibus.
Rationem mediam inter ''omni'' et ''nullo modo'' deum ex machina produci decere, invenimus apud [[Horatius|Horatium]] in sua arte poetica. Ibi enim declarat, qua condicione numen aliquod ad fabulam pertricosam solvendam inducere poetis liceat: „ ... nec deus intersit, nisi dignus vindice nodus / inciderit." <ref>Horatius, ''[[Ars poëtica (Horatius)|Ars poetica]]'' 191 s.</ref>.
Etiamnunc personae - non solum dei nec solum e machina theatrali - in scaenam introducuntur, ut, necopinati circumstantibus, [[crisis|crisin]] vel [[discrimen]] aliquod rerum ad eventum prosperum perducant. Nostris autem temporibus de deo ex machina dicitur etiam ad personam indicandam, quae interventione sua exitum rerum quarumlibet exoptatum adduxerit.
==Exempla dei ex machina==
*[[Aeschylus]], Athena in dramate ''[[Eumenides]]''
*John Gay in [[Beggar's Opera]]
*[[Bertoldus Brecht]], equitans regis nuntius in ''Die Dreigroschenoper"
==Notae==
<references/>
[[Categoria:Res scaenicae]]
80w39em9c046tav6vo90s3qeurfqci0
Proditio
0
286379
3981552
3822922
2026-08-16T00:52:00Z
Cyprianus Marcus
66550
3981552
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Giotto - Scrovegni - -31- - Kiss of Judas.jpg|thumb|upright=1.2|''Osculum Iudae.'' [[Pictura]] a [[Giottus Bondonis|Giottone Bondone]] (inter [[1304]] et [[1306]] facta) agnoscens [[Iudas Iscariotes|Iudae]] [[osculum]] in [[hortus|horto]] [[Gethsemane]] pingit.]]
[[Fasciculus:Benedict Arnold.jpg|thumb|Benedictus Arnold generalis, proditor [[Tredecim Coloniae|Tredecim Coloniarum]] [[Civitates Foederatae|Americanarum]].]]
[[Fasciculus:Portrett av Vidkun Quisling i sivile klær, ukjent datering.jpg|thumb|[[Vidkun Quislinus]], proditor [[Norvegia|Norvegicus]], circa [[1919]].]]
'''Proditio''' est valens [[pactum]], [[fiducia (animi motus)|fiducia]], vel [[fides]]<!--confidence--> fracta, quae violatio [[pugna]]m<!--conflict--> [[moralitas|moralem]] [[psychologia|psychologicamque]] intra affinitatem vel coniunctionem inter [[homo|homines]] vel [[organizatio]]nes, aut simul inter homines et organizationes parit. Proditio saepe est factum aemuli [[grex|gregis]] adiuti, aut [[normae (sociologia)|normae]] olim decretae aut positae omnino ab una parte violatae. Qui alios prodat plerumque proditor appellatur. Proditio etiam est [[thema]] in [[litterae|litteris]] saepe inventum, etiam in aliis [[fictio]]nis generibus, sicut [[pellicula|pelliculis]] et seriebus [[televisio|televisificis]] adhibitum, et saepe quidem pro [[tortus argumenti|tortu argumenti]]<!--plot twist--> est.
{{NexInt}}
{{div col|2}}
*[[Abusus psychologicus]]
*[[Adulterium]]
*[[Benedictus Arnold]]
*[[Marcus Iunius Brutus]]
*[[Coniuratio]]
*''[[Creonte]]''
*[[Fraus]]
*[[Infidelitas]]
*[[Iudas Iscariotes]]
*[[Homo mendax]]
*[[Opportunismus]]
*[[Psalmus 54]]
*[[Vidkun Quislinus]]<!--
* [[Splitting (psychology)]]
* [[Stab-in-the-back legend]]-->
*[[Traditor]]
*[[Trauma proditionis]]
{{div col end}}<!--
==Notae==
<references/> -->
==Bibliographia==
*Arnett, J. J. [[2000]]. "Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties." ''American Psychologist'' 55 (5): 469-480.
*Dahl, Hans Fredrik. [[1999]]. ''Quisling. A Study in Treachery,'' conversus ab Anne-Marie Stanton-Ife. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-49697-7. [https://books.google.com/books?id=GaR-7WVcVjgC&pg=PA14&lpg=PA14&dq=quislinus+laurits&source=bl&ots=kz_2_VI5KE&sig=ACfU3U3zmbmXU3jzQi5rDZfYGflestp7xA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj1mcTw8efnAhWLhHIEHaQBAQgQ6AEwAHoECBMQAQ#v=onepage&q=quislinus%20laurits&f=false Google Books.]
*Festinger, L. [[1957]]. ''A theory of cognitive dissonance.'' Stanfordiae Californiae: Stanford University Press.
*Freyd, Jennifer J. [[1994]]. "Betrayal-trauma: Traumatic amnesia as an adaptive response to childhood abuse." ''Ethics and Behavior'' 4: 307–29.
*Freyd, Jennifer J. [[1996]]. ''Betrayal trauma: The logic of forgetting childhood abuse.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press.
*Freyd, Jennifer J., et P. J. Birrell. [[2013]]. [https://web.archive.org/web/20200726223238/https://sites.google.com/site/betrayalbook/the-book ''Blind to Betrayal: Why we fool ourselves we aren't being fooled.''] Somerset Novae Caesareae: Wiley.
*Freyd, Jennifer J ., B. Klest, et C. B. Allard. [[2005]] "Betrayal trauma: Relationship to physical health, psychological distress, and a written disclosure intervention." ''Journal of Trauma and Dissociation'' 6 (3): 83–104.
*Hensley, A. L. [[2004]]. ''Why good people go bad: A psychoanalytic and behavioral assessment of the Abu Ghraib Detention Facility staff.'' Courts-martial defense strategy presented to the Area Defense Counsel in Washington DC on December 10, 2004.
*Hensley, A. L. [[2007]]. "Why good people go bad: A case study of the Abu Ghraib Courts-Martials." In ''Proceedings of the 5th annual proceedings of the Rocky Mountain Region Disaster Mental Health Conference,'' ed G. W. Dougherty. Ann Arbor Michiganiae: Loving Healing Press.
*Hensley, A. L. [[2009]]a. "Betrayal trauma: Insidious purveyor of PTSD." In ''Return to equilibrium: Proceedings of the 7th Rocky Mountain Region Disaster Mental Health Conference,'' ed. G. W. Dougherty, 105–148. Ann Arbor Michiganiae: Loving Healing Press.
*Hensley, A. L. [[2009]]b. ''Gender, personality and coping: Unraveling gender in military post-deployment physical and mental wellness.'' Ann Arbor Michiganiae: ProQuest UMI.
*Hensley, A. L. [[2009]]c. "Gender, personality, and coping: Unraveling gender in military post-deployment wellbeing (preliminary results)." In ''Return to equilibrium: Proceedings of the 7th Rocky Mountain Region Disaster Mental Health Conference,'' ed. G. W. Dougherty, 105–148. Ann Arbor Michiganiae: Loving Healing Press.
*Hersey, B., et M. Buhl. [[1990]]. "The Betrayal of Date Rape." ''InView,'' Ianuarius–Februarius.
*Jackson, R. L. [[2000]]. "The Sense and Sensibility of Betrayal: Discovering the Meaning of Treachery through Jane Austen." ''Humanitas'' 13 (2): 72–89. [https://web.archive.org/web/20210508183013/http://www.nhinet.org/jackson13-2.pdf PDF.]
*Johnson-Laird, P. N. [[1983]]. ''Mental Models: Towards a Cognitive Science of Language, Inference, and Consciousness.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press.
*[[Abrahamus Maslow|Maslow, Abraham]]. [[1954]]. ''Motivation and personality.'' Novi Eboraci: Harper.
*McNulty, F. [[1980]]. ''The burning bed.'' Novi Eboraci: Houghton Mifflin Harcourt.
*Musen, K., et P. G. Zimbardo. [[1991]]. ''Quiet rage: The Stanford prison study.'' Pellicula. Stanfordiae Californiae: Psychology Deptartment, Stanford University.
*Reis, H. T., et C. E. Rusbult. [[2004]]. ''Close relationships: key readings.'' Psychology Press. ISBN 978-0-86377-596-3.
==Bibliographia addita==
*Åkerström, Malin. [[1991]]. ''Betrayal and betrayers: the sociology of treachery.'' Transaction Publishers. ISBN 978-0-88738-358-8.
*Barck, Simone, et Ulla Plener, eds. [[2009]]. ''Verrat: die Arbeiterbewegung zwischen Trauma und Trauer.'' Berolini: Karl Dietz. ISBN 978-3-320-02192-4.
*Bavendamm, Gunddla. [[2004]]. ''Spionage und Verrat: Konspirative Kriegserzählungen und französische Innenpolitik. 1914–1917.'' Schriften der Bibliothek für Zeitgeschichte, N.F., 16). [[Assindia]]e: Klartext. ISBN 3-89861-143-4. Idem ac dissertatio, Universitas Assindiae, 2000.
*Ben-Yahuda, Nachman. [[2001]]. ''Betrayal and treason: violations of trust and loyalty.'' Crime and Society. Westview Press. ISBN 978-0-8133-9776-4.
*Boveri, Margret. [[1956]]. ''Der Verrat im 20. Jahrhundert.'' Reinbek: Rowohlt. ISBN 3-498-09030-5.<!--(Nachdr. d. Ausg. Hamburg 1956).-->
*Epping-Jäger, Cornelia, ed. [[2004]]. ''Freund, Feind & Verrat: Das politische Feld der Medien.'' Mediologie, 12. Coloniae: Dumont. ISBN 3-8321-7889-9.
*Freyd, Jennifer J. [[2008]]. "Betrayal trauma". In ''Encyclopedia of Psychological Trauma,'' ed. G. Reyes, J. D. Elhai, et J. D. Ford, 76. Novi Eboraci: John Wiley & Sons.
*Goldschmidt, Hermann Levin. [[1976]]. ''Heilvoller Verrat? Judas im neuen Testament.'' Stutgardiae: Katholisches Bibelwerk. ISBN 3-460-31331-5.
*Grady, James Allen. [[2008]]. "Betrayal". In ''Encyclopedia of love in world religions,'' ed Yudit Kornberg Greenberg, 1: 74–76. ABC-CLIO. ISBN 9781851099801.
*Haffner, Sebastian. [[1969]]. ''Die verratene Revolution: Deutschland 1918/19.'' Bernae: Scherz.
*Hahn, Torsten. [[2011]]. "Verrat." In ''Historisches Wörterbuch der Rhetorik,'' ed. Gert Ueding, 10: 1393–1402. Darmstadiae: WBG.
*Hensley, Alan L. [[2009]]. "Betrayal Trauma: Insidious Purveyor of PTSD". In George W. Doherty (ed.). Return to Equilibrium: The Proceedings of the 7th Rocky Mountain Region Disaster Mental Health Conference. Loving Healing Press. ISBN 978-1-932690-86-6.
*Jaeggi, Urs. [[1984]]. ''Versuch über den Verrat.'' Darmstadiae: Luchterhand. ISBN 3-472-86602-0.
*Jones, Warren H., Laurie Couch, et Susan Scott. [[1997]]. "Trust and Betrayal." In ''Handbook of personality psychology,'' ed. Robert Hogan, John A. Johnson, et Stephen R. Briggs. Gulf Professional Publishing. ISBN 978-0-12-134646-1.
*Kowalski, Robin Marie. [[2009]]. "Betrayal". In ''Encyclopedia of Human Relationships,'' ed. Harry T. Reis et Susan K. Sprecher, 1: 174–76. SAGE. ISBN 978-1-4129-5846-2.
*Krischer, André. [[2019]]. ''Verräter: Geschichte eines Deutungsmusters.'' Vindobonae, Coloniae, Vimariae: Böhlau-Verlag. ISBN 978-3-412-22186-7. doi:10.7788/9783412511920.
*Reyes, Gilbert, Jon D. Elhai, et Julian D. Ford. [[2008]]. "Betrayal trauma". The Encyclopedia of Psychological Trauma. John Wiley and Sons. ISBN 978-0-470-44748-2.
==Nexus externi==
{{Victionarium|betrayal|proditionem}}
*Hensley, A. L. [[2006]]. [https://web.archive.org/web/20101124234507/http://www.aaets.org/article170.htm "Contracts don't always begin on the dotted line: Psychological contracts and PTSD in female service members in Iraq."]
[[Categoria:Ethica]]<!--melius: Notiones in ethica-->
[[Categoria:Fallacia]]
[[Categoria:Narcissismus]]
[[Categoria:Psychologia]]<!--melius: Abusus psychologicus-->
<!--
[[Categoria:Lacessere]] ?= Bullying
[[Category:Interpersonal relationships]]-->
{{Myrias|Anthropologia}}
iyfxzmfu44wqpkg2w2g2omeoc2tv0rp
Mimesis
0
286759
3981561
3958900
2026-08-16T01:19:57Z
Cyprianus Marcus
66550
3981561
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Plato Pio-Clemetino Inv305.jpg|thumb|upright=0.8|[[Plato]]. Posterius [[protome|protomae]] [[saeculum 4 a.C.n.|saeculi quarti a..n.]] exemplar.]]
[[Fasciculus:Homi K. Bhabha-cropd.jpg|thumb|upright=0.8|[[Homi K. Bhabha|Homi Bhabha]], [[professor]] [[Universitas Harvardiana|Harvardianus]] et mimesis studiosus.]]
'''Mimesis''' ([[Graece]] μίμησις < μιμεῖσθαι 'imitari' < μῖμος 'imitator, histrio') in [[philosophia]] [[critica litterarum|criticisque litterarum]] variissimas [[significatio (linguistica)|significationes]] implicat, inter quas sunt [[imitatio]], [[similitudo]],<!-- + nonsensuous?--> [[docilitas]]<!--?receptivity-->, [[repraesentatio (artes)|repraesentatio]], actus [[expressio]]nis, et introductio sui.<ref>Gebauer and Wulf (1992, 1).</ref>
Mimesis in [[Graecia antiqua]] erat notio quae [[creatio]]ni [[opus artis|operum artis]] moderabatur, praecipue de [[mundus|mundo]] [[corpus|corporeo]], intellectum [[pulchritudo|pulchritudinis]], [[veritas|veritatis]], et [[bonum (ethica)|boni]] exemplar. [[Plato]] mimesim ([[imitatio]]nem) a [[diegesis|diegesi]] ([[narratio]]ne) distinguebat. Post autem Platonem, significatio [[vocabulum|vocabuli]] ''mimesis'' partes plerumque in [[litterae|litteris]] in antiqua [[societas humana|societate]] [[Graecia|Graeca]] agere coepit, et eius significatio postea commutatur emendaturque saepissime.
Unum e notissimis mimesis studiis hodiernis, genus [[realismus litterarius|realismi]] in [[litterae|litteris]], est [[Ericus Auerbach|Erici Auerbach]] ''Mimesis: The Representation of Reality in Western Literature'' ('Mimesis: repraesentatio [[realitas|realitatis]] in [[litterae|litteris]] [[cultura Occidentalis|Occidentalibus]]'), [[liber]] qui incipiens repraesentationem mundi in [[Homerus|Homeri]] ''[[Odyssea]]'' et repraesentationem mundi in [[Biblia Sacra|Bibliis Sacris]] insigniter comparat. Ex quibus [[textus|textibus]], quorum Odyssea a [[scriptor]]ibus Occidentalibus et Biblia Sacra a scriptoribus [[Asia occidentalis|Medii Orientis]] excogitata sunt, Auerbach fundamenta unificatae repraesentationis [[ratio]]nis iecit, quae omnem [[historia litterarum Occidentalium|historiam litterarum Occidentalium]] comprehendit, [[mythologia|mythologiis]] [[modernismus|modernisticis]] tempore Auerbachiano divulgatis non exclusis. In [[historia artis]], vocabula ''mimesis,'' ''realismus,'' et ''[[naturalismus]]'' saepe hodie adhibentur, saepe inter sese permutantes.<!--As terms for the accurate, even llusionistic [[Realism (arts)#Illusionistic realism|representation of the visual appearance of things]].-->
Mimesis a permultis [[philosophus|philosophis]] aliisque [[cogitatio|cogitatoribus]] subtiliter enodata est, inter quos sunt [[Plato]], [[Aristoteles]],<ref>''[[De arte poëtica (Aristoteles)|De arte poëtica]]''</ref> [[Philippus Sidney]], [[Samuel Taylor Coleridge]], [[Adam Smith]], [[Gabriel Tarde]], [[Sigismundus Freud]], [[Gualterius Benjamin]], [[Theodorus Adorno]], [[Ericus Auerbach]], [[Paulus Ricoeur|Paulus Ricœur]], [[Luce Irigaray]], [[Iacobus Derrida]], [[Renatus Girard]], [[Nicolaus Kompridis]], [[Philippus Lacoue-Labarthe]], [[Michael Taussig]], [[Merlinus Donald]], [[Homi K. Bhabha|Homi Bhabha]].
{{NexInt}}
{{div col|3}}
* [[Aesthetica]]
* [[Ars]]
* [[Compositio]]
* [[Drama]]
* [[Ens]]
* [[Epistemologia]]
* [[Fictio]]
* [[Ludus scaenicus]]
* [[Memum]]
* [[Narratio]]
* [[Perceptio]]
* [[Phaenomenon]]
* [[Philosophia mentis]]
* [[Poetica]]
* [[Psychologia cognitiva]]
* [[Theatrum]]
{{div col end}}
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Antos, Gerd, Thomas Bremer, Andrea Jäger, et Christian Oberländer, eds. [[2008]]. ''Wahrnehmungskulturen. Erkenntnis-Mimesis-Entertainment.'' Halle: Mitteldeutscher Verlag. ISBN 978-3-89812-533-8.
*[[Ericus Auerbach|Auerbach, Erich]]. [[1953]]. ''Mimesis: The Representation of Reality in Western Literature.'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-11336-X.
*[[Gualterius Benjamin|Benjamin, Walter]]. [[1977]]. "Über das mimetische Vermögen." In ''Gesammelte Schriften II. Band 1,'' ed. Rolf Tiedemann et Hermann Schweppenhäuser. Francofurti: Suhrkamp.
*[[Samuel Taylor Coleridge|Coleridge, Samuel Taylor]]. [[1983]]. ''Biographia Literaria,'' vol. 1, ed. James Engell et Walter Jackson Bate. Princeton Novae Caesareae: Princeton University Press. ISBN 0-691-09874-3.
*Davis, Michael. [[1999]]. ''The Poetry of Philosophy: On Aristotle's Poetics.'' South Bend Indianae: St Augustine's Press. ISBN 1-890318-62-0.
*Elam, Keir. [[1980]]. ''The Semiotics of Theatre and Drama.'' New Accents Series. Londinii et Novi Eboraci: Methuen. ISBN 0-416-72060-9.
*Gebauer, Gunter, et Christoph Wulf. [[1992]]. ''Mimesis: Culture, Art, Society.'' Conv. Don Reneau. Berkeleiae et Londinii: University of California Press. ISBN 0-520-08459-4.
*Gebauer, Gunter, et Christoph Wulf. [[1992]]. ''Mimesis: Kultur, Kunst, Gesellschaft.'' Reinbek bei Hamburg: Rowohlt. ISBN 3-499-55497-6.
*[[Renatus Girard|Girard, René]]. [[2008]]. ''Mimesis and Theory: Essays on Literature and Criticism, 1953–2005,'' ed. Robert Doran. Stanford: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-5580-1.
*Halliwell, Stephen. [[2002]]. ''The Aesthetics of Mimesis: Ancient Texts and Modern Problems.'' Princeton Novae Caesareae. Princeton University Press. ISBN 0-691-09258-3.
*Kaufmann, Walter. [[1992]]. ''Tragedy and Philosophy.'' Princeton Novae Caesareae: Princeton University Press. ISBN 0-691-02005-1.
*Lacoue-Labarthe, Philippe. [[1989]]. ''Typography: Mimesis, Philosophy, Politics,'' ed. Christopher Fynsk. Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press. ISBN 9780804732826.
*Lawtoo, Nidesh. [[2013]]. ''The Phantom of the Ego: Modernism and the Mimetic Unconscious.'' East Lansing: Michigan State University Press. ISBN 9781611860962.
*Mayer, Hartmut. [[2017]]. ''Mimesis und moderne Architektur.'' Bielefeld: Transcript. ISBN 978-3-8376-3812-7.
*Metscher, Thomas. [[2004]]. ''Mimesis.'' Bielefeld: Transcript. ISBN 3-89942-165-5.
*Miller, Gregg Daniel. [[2011]]. ''Mimesis and Reason: Habermas's Political Philosophy.'' Albaniae Novi Eboraci: SUNY Press. ISBN 978-1-4384-3740-8.
*Ott, Karl-Heinz. [[2010]]. ''Die vielen Abschiede von der Mimesis.' Stutgardiae. ISBN 978-3-515-09803-8.
*Pfister, Manfred. [[1988]]. ''The Theory and Analysis of Drama.'' Conv. John Halliday. European Studies in English Literature Series. Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-42383-X.
*Potolsky, Matthew. [[2006]]. ''Mimesis.'' Londinii: Routledge. ISBN 0415700302.
*Prang, Christoph. [[2010]]. "Semiomimesis: The influence of semiotics on the creation of literary texts: Peter Bichsel's ''Ein Tisch ist ein Tisch'' and Joseph Roth's ''Hotel Savoy.''" ''Semiotica'' 182: 375–96.
*Sörbom, Göran. [[1966]]. ''Mimesis and Art.'' Uppsalae.
*Snow, Kim, Hugh Crethar, Patricia Robey, et John Carlson. [[2005]]. "Theories of Family Therapy (Part 1)." In "Family Therapy Review: Preparing for Comprehensive Licensing Examination." Lawrence Erlbaum Associates. ISBN 0-8058-4312-4.
*Sen, R. K. [[2001]]. ''Mimesis.'' Calcuttae: Syamaprasad College.
*Sen, R. K. [[1066]]. ''Aesthetic Enjoyment: Its Background in Philosophy and Medicine.'' Calcuttae: University of Calcutta.
*Sörbom, Göran. [[1966]]. ''Mimesis and Art.'' Uppsalae.
*Tatarkiewicz, Władysław. [[1980]]. ''A History of Six Ideas: An Essay in Aesthetics.'' Conv. Christopher Kasparek. Hagae: Martinus Nijhoff. ISBN 90-247-2233-0.
*[[Michael Taussig|Taussig, Michael]]. [[1993]]. ''Mimesis and Alterity: A Particular History of the Senses.'' Londinii et Novi Eboraci: Routledge. ISBN 0-415-90686-5.
*[[Michael Taussig|Taussig, Michael]]. [[1997]]. ''Mimesis und Alterität: Eine eigenwillige Geschichte der Sinne.'' Hamburgi: eva Wissenschaft. ISBN 3-434-52000-7.
*Tsitsiridis, Stavros. [[2005]]. "Mimesis and Understanding: An Interpretation of Aristotle's ''Poetics'' 4.1448b4-19." ''Classical Quarterly'' 55: 435-46.
*Warnke, Martin. [[2004]]. ''Synthese Mimesis Emergenz.'' Eröffnungsveranstaltung der Reihe „Zeitpfeil“ im Helmholtz-Zentrum der Humboldt-Universität Berlin, Alcatel-Stiftung für die Informationsgesellschaft. [https://web.archive.org/web/20111212175142/http://weblab.uni-lueneburg.de/kulturinformatik/warnke/SynMimEmerg.pdf PDF.]
==Nexus externi==
{{Wiktionary|Mimesis|mimesim}}
*[https://web.archive.org/web/20111016011312/http://classics.mit.edu/Plato/republic.3.ii.html ''Plato's Republic'' II, conv. Benjamin Jowett.]
*[https://web.archive.org/web/20110629081145/http://classics.mit.edu/Plato/republic.4.iii.html ''Plato's Republic'' III, conv, Benjamin Jowett.]
*[https://web.archive.org/web/20070524045237/http://classics.mit.edu/Plato/republic.11.x.html ''Plato's Republic'' X, conv. Benjamin Jowett.]
*[https://web.archive.org/web/20070927183406/http://www.ipfw.edu/phil/faculty/Strayer/ArtAndRepresentation.ppt "The Infinite Regress of Forms."]
*[http://csmt.uchicago.edu/glossary2004/mimesis.htm "Theories of Media Keywords.] Universitas Chicaginiensis.
*[http://stel.ub.edu/mimesi ''Mimesi.''] Research on Poetics & Rhetorics in Catalan Literature. Universitas Barcinonensis.
*[https://web.archive.org/web/20200223032741/http://host.uniroma3.it/laboratori/mimesislab/ Mimesislab.] Laboratory of Pedagogy of Expression of the Department of Educational Design of the University Roma Tre.
*Richter, Steffen. [http://www.uni-essen.de/literaturwissenschaft-aktiv/Vorlesungen/epik/mimesis.htm "Mimesis."] In Vertiefungsprogramm zu ''Einladung zur Literaturwissenschaft,'' ed. Jochen Vogt. Universitas Assindiae.
*Tatarkiewicz, Władysław. [http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaBook/tei/DicHist3.xml;chunk.id=dv3-27 "Mimesis."]{{Nexus deficit|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Dictionary of the History of Ideas.''
[[Categoria:Aesthetica]]<!--melius: Visual arts theory + Concepts in aesthetica-->
[[Categoria:Aristotelianismus]]
[[Categoria:Ars visualis]]
[[Categoria:Ars]]
[[Categoria:Drama]]
[[Categoria:Fictio]]<!--melius: Plot-->
[[Categoria:Mores]]
[[Categoria:Musae]]
[[Categoria:Narratologia]]
[[Categoria:Notiones epistemologicae]]
[[Categoria:Notiones philosophicae]]
[[Categoria:Otium]]
[[Categoria:Philosophia mentis]]
[[Categoria:Platonismus]]
[[Categoria:Poetica]]
[[Categoria:Theatrum]]
[[Categoria:Theatrum Graecum antiquum]]
<!--
[[Category:Concepts in ancient Greek aesthetics]]-->
{{Myrias|Philosophia}}
jyc162k1s1mpb5hx1p3vrg8416m7xbl
Dunum (discretiva)
0
293478
3981511
3583039
2026-08-15T23:38:09Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Germania */
3981511
wikitext
text/x-wiki
{{discretiva}}
'''Dunum'''<ref>[http://www.columbia.edu/acis/ets/Graesse/orblatd.html ORBIS LATINUS oder Verzeichnis der wichtigsten lateinischen Orts- und Ländernamen von Dr. J. G. Th. Graesse.]</ref> significare potest:
==Toponyma==
===[[Francia]]===
* [[Dunum (Centrum et Vallis Ligeris)]] seu Castrodunum et Castellodunum: oppidum et municipium Franciae,
* [[Dunum (Magnus Oriens)]]: oppidum et municipium Franciae,
* [[Dunum Regis]] seu Regiodunum (alia nomina: Duni Castrum): oppidum et municipium Franciae,
* [[Pagus Dunensium]]: antiquus comitatus Franciae cum [[Castrodunum|Castroduno]] urbe principi.
===[[Germania]]===
* [[Dunum (Germania)]]: commune [[Badenia et Virtembergia|Badeniae et Virtembergiae]] (Theodisce: ''Dunningen''),
* [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]], commune Saxoniae Inferioris (Theodisce ''Dunum'')
===[[Hibernia (res publica)]]===
* [[Dunum Loigarii]] seu Dunum Sancti Patricii: urbs Hiberniae,
===[[Hibernia Septentrionalis]]===
* [[Dunum (Hiberniae Septentrionalis)]] seu Dunum Sancti Patricii: urbs Hiberniae Septentrionalis,
* [[Comitatus Dunensis]]: comitatus Hiberniae Septentrionalis,
===[[Italia]]===
* [[Dunum (Italia)]]: oppidum et municipium Italiae,
== [[Ecclesia Catholica Romana]] ==
* [[Dioecesis Dunensis et Connorensis]]: dioecesis Hiberniae,
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
2n8sz7ncjpt0ziyq42vx3g0olr4x1b2
3981512
3981511
2026-08-15T23:38:37Z
Cyprianus Marcus
66550
/* Germania */
3981512
wikitext
text/x-wiki
{{discretiva}}
'''Dunum'''<ref>[http://www.columbia.edu/acis/ets/Graesse/orblatd.html ORBIS LATINUS oder Verzeichnis der wichtigsten lateinischen Orts- und Ländernamen von Dr. J. G. Th. Graesse.]</ref> significare potest:
==Toponyma==
===[[Francia]]===
* [[Dunum (Centrum et Vallis Ligeris)]] seu Castrodunum et Castellodunum: oppidum et municipium Franciae,
* [[Dunum (Magnus Oriens)]]: oppidum et municipium Franciae,
* [[Dunum Regis]] seu Regiodunum (alia nomina: Duni Castrum): oppidum et municipium Franciae,
* [[Pagus Dunensium]]: antiquus comitatus Franciae cum [[Castrodunum|Castroduno]] urbe principi.
===[[Germania]]===
* [[Dunum (Germania)|Dunum]]: commune [[Badenia et Virtembergia|Badeniae et Virtembergiae]] (Theodisce: ''Dunningen''),
* [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]], commune Saxoniae Inferioris (Theodisce ''Dunum'')
===[[Hibernia (res publica)]]===
* [[Dunum Loigarii]] seu Dunum Sancti Patricii: urbs Hiberniae,
===[[Hibernia Septentrionalis]]===
* [[Dunum (Hiberniae Septentrionalis)]] seu Dunum Sancti Patricii: urbs Hiberniae Septentrionalis,
* [[Comitatus Dunensis]]: comitatus Hiberniae Septentrionalis,
===[[Italia]]===
* [[Dunum (Italia)]]: oppidum et municipium Italiae,
== [[Ecclesia Catholica Romana]] ==
* [[Dioecesis Dunensis et Connorensis]]: dioecesis Hiberniae,
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
04bgnfxeghgsirousybjhbi5h1jk6qy
Addrup
0
296621
3981530
3619504
2026-08-16T00:22:38Z
Cyprianus Marcus
66550
3981530
wikitext
text/x-wiki
{{Vicificanda}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Addrup''' est oppidulum communis [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'') in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiori]] in [[Circulus Cloppenburgensis|circulo Cloppenburgensi]].
==Historia==
Anno [[950]] primum memoratur. [[Ducatus Oldenburgensis]] pars fuit.
==Cives praeclari==
*{{creanda|en|Caspar Henry Borgess|Caspar Henricus Borgess}} (MDCCCXXIV–MDCCCXC), {{creanda|en|Archdiocese of Detroit|Archidioecesis Detroitensis|episcopus Detroitensis}}
*{{creanda|de|Clemens große Macke}} (* MCMLIX), antiquus legatus {{creanda|en|Landtag of Lower Saxony|senatus terrae Saxoniae Inferioris}}.
==Notae==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
*[https://addrup.de Situs interretialis]
{{CommuniaCat|Addrup}}
[[Categoria:Loci habitati Germaniae]]
[[Categoria:Saxonia Inferior]]
8stm1w4ipq253r5yw36yp2q1zqfrvqe
3981531
3981530
2026-08-16T00:23:02Z
Cyprianus Marcus
66550
3981531
wikitext
text/x-wiki
{{Vicificanda}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Addrup''' est oppidulum communis [[Assini|Assinorum]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'') in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiori]] in [[Circulus Cloppenburgensis|circulo Cloppenburgensi]].
==Historia==
Anno [[950]] primum memoratur. [[Ducatus Oldenburgensis]] pars fuit.
==Cives praeclari==
*{{creanda|en|Caspar Henry Borgess|Caspar Henricus Borgess}} (MDCCCXXIV–MDCCCXC), {{creanda|en|Archdiocese of Detroit|Archidioecesis Detroitensis|episcopus Detroitensis}}
*{{creanda|de|Clemens große Macke}} (* MCMLIX), antiquus legatus {{creanda|en|Landtag of Lower Saxony|senatus terrae Saxoniae Inferioris}}.
==Notae==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
*[https://addrup.de Situs interretialis]
{{CommuniaCat|Addrup}}
[[Categoria:Loci habitati Germaniae]]
[[Categoria:Saxonia Inferior]]
910y4d43u64qbf9dkrcb27ikzvg41lr
Gulielmus Kitchiner
0
298022
3981444
3669074
2026-08-15T20:23:58Z
Andrew Dalby
1084
citationem Latine vertere curabo
3981444
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Gulielmus''', vulgo ''William'' '''Kitchiner''' ([[Westmonasterium|Westmonasterii]] mense Maio [[1778]] natus; ad [[Marylebone]] prope [[Londinium]] mortuus die 26/[[27 Februarii]] [[1827]]) fuit scriptor et ganeo. E laboribus patris dives factus, se alumnum [[collegium Etonense|Etonensem]] medicinaeque doctorem falso praetendit. Opera de scientia [[optica]], de musica, et praecipue de re cibaria edidit. Amicos ad cenas invitavit quos comitiam gustus (''committee of taste'') nuncupavit. Operibus aliis cito oblitis, scripta eius gastronomica a posterioribus laudata sunt. De conviviis eius haec scripsit [[Shelton Mackenzie]]:
:''He was right hospitable, in his snug house close to Fitzroy-Square, and was pleasantly addicted to giving charming dinner-parties at which the number of the guests was regulated on the classsic rule, "Not less than the Graces, nor more than the Muses." At these entertainments, which Theodore Hook frequently attended, judgment was solemnly passed upon the Doctor's gastronomic inventions or improvements since the last repast. Sometimes, it is true, opinions would be balanced (particularly if the dinner was very good, and the party very agreeable), and the Doctor would then invite the same party for that day week, in order to give the culinary treasure another trial. All his receipts were treasures -- if his own report were to be credited.''<ref>[[Shelton Mackenzie]], ed., ''[[Noctes Ambrosianae]]'' (Philadelphiae, 1854) [https://archive.org/details/noctesambrosiana001wils/page/131/mode/1up vol. 1 p. 131 in nota subiuncta]</ref>
[[Fasciculus:Caricature of R. Martin, W. Kitchiner, S. Phillips Eady Wellcome L0015782.jpg|thumb|upright=1.5|[[Ricardus Martin]] qui contra crudelem animalium usum egit (ad sinistram) carnivorique duo: Gulielmus Kitchiner ganeo (media imagine adsedens) et Samuel Phillips Eady medicus (ad dextram adsedens). Delineatio satyrica anno [[1824]] facta]]
Filius nothus Gulielmus Brown Kitchiner opus patris ''The Housekeeper's Oracle'' post mortem anno [[1829]] divulgare curavit, praefatione addito. Eodem anno liber carminum a se scriptorum edidit.<ref>William Brown Kitchiner, ''Fancy's First, or Tender trifles''. Londinii, 1829. De patre vide [https://archive.org/details/fancysfirstorten00kitc/page/n13/mode/2up pp. xi-xii]</ref>
== Scripta selecta ==
* 1815 : ''Practical Observations on Telescopes'' [https://archive.org/details/b30795680 Textus]
* 1815 : "On the size best adapted for achromatic glasses" in ''Philosophical Magazine'' vol. 46 (1815) pp. 122–129
* 1817 : ''Apicius Redivivus, or The Cook's Oracle''. Londinii: Bagster, 1817 [https://archive.org/details/b21533908 Textus]. Editiones posteriores titulo ''The Cook's Oracle'' editae: [https://archive.org/details/cooksoracleconta00kitc 4a ed. 1822]; [https://archive.org/details/b22016430 Nova ed. 1827]
* 1821 : ''The art of invigorating and prolonging life ... and peptic precepts''. 2a ed. [https://archive.org/details/artofinvigoratin00kitciala Textus]
* 1824 : ''The Economy of the Eyes'' [https://archive.org/details/economyeyesprec00kitcgoog Textus]
* 1827 : ''The Traveller's Oracle''. 2 voll. [https://archive.org/details/bub_gb_gaLdxcRbrDEC pars 1] [https://archive.org/details/travellersoracle01kitciala pars 2]
* 1829 : ''The Housekeeper's Oracle, or Art of domestic management'' [https://archive.org/details/b22021401 Textus]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* G. C. Boase, "Kitchiner, William, M. D. (1775?–1827)" in {{DNB}} (1892)
* Tom Bridge, Colin Cooper English, ''William Kitchiner, regency eccentric''. 1992
* W. Jerdan, ''Men I Have Known'' (1866) pp. 282–287
* Anita McConnell, "Kitchiner, William (1778–1827)" in {{ODNB}}
* F. Schiller, "Haslam of “Bedlam”, Kitchiner of the “oracles”: two doctors under mad King George III and their friendship" in ''Medical History'' vol. 28 (1984) pp. 189–201
{{DEFAULTSORT:Kitchiner, Gulielmus}}
[[Categoria:Nati 1778]]
[[Categoria:Mortui 1827]]
[[Categoria:Ganeones]]
[[Categoria:Scriptores Angliae]]
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Scriptores de re cibaria]]
ac4lz0tyko114ql47v2fxajn9qd9s43
3981445
3981444
2026-08-15T20:25:40Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Medici Britanniae]]
3981445
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Gulielmus''', vulgo ''William'' '''Kitchiner''' ([[Westmonasterium|Westmonasterii]] mense Maio [[1778]] natus; ad [[Marylebone]] prope [[Londinium]] mortuus die 26/[[27 Februarii]] [[1827]]) fuit scriptor et ganeo. E laboribus patris dives factus, se alumnum [[collegium Etonense|Etonensem]] medicinaeque doctorem falso praetendit. Opera de scientia [[optica]], de musica, et praecipue de re cibaria edidit. Amicos ad cenas invitavit quos comitiam gustus (''committee of taste'') nuncupavit. Operibus aliis cito oblitis, scripta eius gastronomica a posterioribus laudata sunt. De conviviis eius haec scripsit [[Shelton Mackenzie]]:
:''He was right hospitable, in his snug house close to Fitzroy-Square, and was pleasantly addicted to giving charming dinner-parties at which the number of the guests was regulated on the classsic rule, "Not less than the Graces, nor more than the Muses." At these entertainments, which Theodore Hook frequently attended, judgment was solemnly passed upon the Doctor's gastronomic inventions or improvements since the last repast. Sometimes, it is true, opinions would be balanced (particularly if the dinner was very good, and the party very agreeable), and the Doctor would then invite the same party for that day week, in order to give the culinary treasure another trial. All his receipts were treasures -- if his own report were to be credited.''<ref>[[Shelton Mackenzie]], ed., ''[[Noctes Ambrosianae]]'' (Philadelphiae, 1854) [https://archive.org/details/noctesambrosiana001wils/page/131/mode/1up vol. 1 p. 131 in nota subiuncta]</ref>
[[Fasciculus:Caricature of R. Martin, W. Kitchiner, S. Phillips Eady Wellcome L0015782.jpg|thumb|upright=1.5|[[Ricardus Martin]] qui contra crudelem animalium usum egit (ad sinistram) carnivorique duo: Gulielmus Kitchiner ganeo (media imagine adsedens) et Samuel Phillips Eady medicus (ad dextram adsedens). Delineatio satyrica anno [[1824]] facta]]
Filius nothus Gulielmus Brown Kitchiner opus patris ''The Housekeeper's Oracle'' post mortem anno [[1829]] divulgare curavit, praefatione addito. Eodem anno liber carminum a se scriptorum edidit.<ref>William Brown Kitchiner, ''Fancy's First, or Tender trifles''. Londinii, 1829. De patre vide [https://archive.org/details/fancysfirstorten00kitc/page/n13/mode/2up pp. xi-xii]</ref>
== Scripta selecta ==
* 1815 : ''Practical Observations on Telescopes'' [https://archive.org/details/b30795680 Textus]
* 1815 : "On the size best adapted for achromatic glasses" in ''Philosophical Magazine'' vol. 46 (1815) pp. 122–129
* 1817 : ''Apicius Redivivus, or The Cook's Oracle''. Londinii: Bagster, 1817 [https://archive.org/details/b21533908 Textus]. Editiones posteriores titulo ''The Cook's Oracle'' editae: [https://archive.org/details/cooksoracleconta00kitc 4a ed. 1822]; [https://archive.org/details/b22016430 Nova ed. 1827]
* 1821 : ''The art of invigorating and prolonging life ... and peptic precepts''. 2a ed. [https://archive.org/details/artofinvigoratin00kitciala Textus]
* 1824 : ''The Economy of the Eyes'' [https://archive.org/details/economyeyesprec00kitcgoog Textus]
* 1827 : ''The Traveller's Oracle''. 2 voll. [https://archive.org/details/bub_gb_gaLdxcRbrDEC pars 1] [https://archive.org/details/travellersoracle01kitciala pars 2]
* 1829 : ''The Housekeeper's Oracle, or Art of domestic management'' [https://archive.org/details/b22021401 Textus]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* G. C. Boase, "Kitchiner, William, M. D. (1775?–1827)" in {{DNB}} (1892)
* Tom Bridge, Colin Cooper English, ''William Kitchiner, regency eccentric''. 1992
* W. Jerdan, ''Men I Have Known'' (1866) pp. 282–287
* Anita McConnell, "Kitchiner, William (1778–1827)" in {{ODNB}}
* F. Schiller, "Haslam of “Bedlam”, Kitchiner of the “oracles”: two doctors under mad King George III and their friendship" in ''Medical History'' vol. 28 (1984) pp. 189–201
{{DEFAULTSORT:Kitchiner, Gulielmus}}
[[Categoria:Nati 1778]]
[[Categoria:Mortui 1827]]
[[Categoria:Ganeones]]
[[Categoria:Scriptores Angliae]]
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Scriptores de re cibaria]]
[[Categoria:Medici Britanniae]]
i7zvqkkq70tzn45naz0xi5v776nll00
3981448
3981445
2026-08-15T20:29:21Z
Andrew Dalby
1084
+
3981448
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Gulielmus''', vulgo ''William'' '''Kitchiner''' ([[Westmonasterium|Westmonasterii]] mense Maio [[1778]] natus; ad [[Marylebone]] prope [[Londinium]] mortuus die 26/[[27 Februarii]] [[1827]]) fuit scriptor et ganeo. E laboribus patris dives factus, se alumnum [[collegium Etonense|Etonensem]] medicinaeque doctorem falso praetendit. Opera de scientia [[optica]], de musica, et praecipue de re cibaria edidit. Amicos ad cenas invitavit quos comitiam gustus (''committee of taste'') nuncupavit. Operibus aliis cito oblitis, scripta eius gastronomica a posterioribus laudata sunt. De conviviis eius haec scripsit [[Shelton Mackenzie]]:
:''In Dr. Kitchener's ''Cook's Oracle'' there was a boast, that every receipt in it had been tried by the author -- and his friends, might have been added, for he was right hospitable, in his snug house close to Fitzroy-Square, and was pleasantly addicted to giving charming dinner-parties at which the number of the guests was regulated on the classsic rule, "Not less than the Graces, nor more than the Muses." At these entertainments, which Theodore Hook frequently attended, judgment was solemnly passed upon the Doctor's gastronomic inventions or improvements since the last repast. Sometimes, it is true, opinions would be balanced (particularly if the dinner was very good, and the party very agreeable), and the Doctor would then invite the same party for that day week, in order to give the culinary treasure another trial. All his receipts were treasures -- if his own report were to be credited.''<ref>[[Shelton Mackenzie]], ed., ''[[Noctes Ambrosianae]]'' (Philadelphiae, 1854) [https://archive.org/details/noctesambrosiana001wils/page/131/mode/1up vol. 1 p. 131 in nota subiuncta]</ref>
[[Fasciculus:Caricature of R. Martin, W. Kitchiner, S. Phillips Eady Wellcome L0015782.jpg|thumb|upright=1.5|[[Ricardus Martin]] qui contra crudelem animalium usum egit (ad sinistram) carnivorique duo: Gulielmus Kitchiner ganeo (media imagine adsedens) et Samuel Phillips Eady medicus (ad dextram adsedens). Delineatio satyrica anno [[1824]] facta]]
Filius nothus Gulielmus Brown Kitchiner opus patris ''The Housekeeper's Oracle'' post mortem anno [[1829]] divulgare curavit, praefatione addito. Eodem anno liber carminum a se scriptorum edidit.<ref>William Brown Kitchiner, ''Fancy's First, or Tender trifles''. Londinii, 1829. De patre vide [https://archive.org/details/fancysfirstorten00kitc/page/n13/mode/2up pp. xi-xii]</ref>
== Scripta selecta ==
* 1815 : ''Practical Observations on Telescopes'' [https://archive.org/details/b30795680 Textus]
* 1815 : "On the size best adapted for achromatic glasses" in ''Philosophical Magazine'' vol. 46 (1815) pp. 122–129
* 1817 : ''Apicius Redivivus, or The Cook's Oracle''. Londinii: Bagster, 1817 [https://archive.org/details/b21533908 Textus]. Editiones posteriores titulo ''The Cook's Oracle'' editae: [https://archive.org/details/cooksoracleconta00kitc 4a ed. 1822]; [https://archive.org/details/b22016430 Nova ed. 1827]
* 1821 : ''The art of invigorating and prolonging life ... and peptic precepts''. 2a ed. [https://archive.org/details/artofinvigoratin00kitciala Textus]
* 1824 : ''The Economy of the Eyes'' [https://archive.org/details/economyeyesprec00kitcgoog Textus]
* 1827 : ''The Traveller's Oracle''. 2 voll. [https://archive.org/details/bub_gb_gaLdxcRbrDEC pars 1] [https://archive.org/details/travellersoracle01kitciala pars 2]
* 1829 : ''The Housekeeper's Oracle, or Art of domestic management'' [https://archive.org/details/b22021401 Textus]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* G. C. Boase, "Kitchiner, William, M. D. (1775?–1827)" in {{DNB}} (1892)
* Tom Bridge, Colin Cooper English, ''William Kitchiner, regency eccentric''. 1992
* W. Jerdan, ''Men I Have Known'' (1866) pp. 282–287
* Anita McConnell, "Kitchiner, William (1778–1827)" in {{ODNB}}
* F. Schiller, "Haslam of “Bedlam”, Kitchiner of the “oracles”: two doctors under mad King George III and their friendship" in ''Medical History'' vol. 28 (1984) pp. 189–201
== Nexus externi ==
* "[https://lostcookbook.wordpress.com/2013/06/11/eccentric-epicurean/ An eccentric epicurean: the life of William Kitchiner (c1777-1827)]"
{{DEFAULTSORT:Kitchiner, Gulielmus}}
[[Categoria:Nati 1778]]
[[Categoria:Mortui 1827]]
[[Categoria:Ganeones]]
[[Categoria:Scriptores Angliae]]
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Scriptores de re cibaria]]
[[Categoria:Medici Britanniae]]
fi6ulxclzsqbn2pndfpioiiop1i3d0n
Modulus:Transclusion count/data/C
828
299506
3981608
3972253
2026-08-16T11:05:58Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981608
Scribunto
text/plain
return {
["Capsa_Vicidatorum"] = 35000,
["Capsa_Vicidatorum/imago"] = 35000,
["Capsa_Vicidatorum/styles.css"] = 35000,
["Capsa_annuntiationis"] = 5600,
["Capsa_asteroidis"] = 8400,
["Capsa_discretiva"] = 4500,
["Capsa_disputationis"] = 5400,
["Capsa_hominis_Vicidata"] = 12000,
["Capsa_hominis_Vicidatorum"] = 14000,
["Capsa_navigationis"] = 18000,
["Capsa_navigationis/styles.css"] = 18000,
["Capsa_notionis"] = 83000,
["Capsa_subdivisionis_Vicidata"] = 2500,
["Capsa_subdivisionis_Vicidatorum"] = 2900,
["Capsa_tabellaria/styles.css"] = 12000,
["Capsa_taxinomica"] = 5300,
["Capsa_urbis_Vicidata"] = 14000,
["Capsa_urbis_Vicidatorum"] = 17000,
["Categoria_Mortui/a.C.n."] = 6100,
["Categoria_anni"] = 2800,
["Categoriae_hominis_Vicidata"] = 16000,
["Categoriae_hominis_Vicidatorum"] = 28000,
["CathHier"] = 2400,
["Citation/core"] = 14000,
["Citation/make_link"] = 14000,
["Cite_web"] = 12000,
["Column-count"] = 2100,
["Commentatio_principalis_categoriae"] = 3200,
["Commonscat"] = 2500,
["Communia"] = 2100,
["CommuniaCat"] = 81000,
["Creanda"] = 2200,
["Creanda/nexus"] = 2100,
["Creanda/prima"] = 2200,
}
6f8kesv0xbshw3uw7vwxl3kglw66sod
Modulus:Transclusion count/data/F
828
299509
3981611
3972256
2026-08-16T11:06:28Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981611
Scribunto
text/plain
return {
["Fn"] = 5400,
["Fontes_biographici"] = 4100,
["Fontes_biologici"] = 2500,
["Fontes_geographici"] = 40000,
}
ew1ett4m9j1j1ay9ks8gab76g4cl0v8
Modulus:Transclusion count/data/V
828
299510
3981618
3973976
2026-08-16T11:09:08Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981618
Scribunto
text/plain
return {
["Vicispecies"] = 2000,
["Victio"] = 7100,
["Vide_paginam_discretivam"] = 7300,
["Videdis"] = 3200,
["Vitta_navigationis"] = 12000,
["Module:Vicidata"] = 39000,
}
2g8b5oys1m34vlwaqsxf5xmyre44cyi
Modulus:Transclusion count/data/N
828
299512
3981613
3972259
2026-08-16T11:07:48Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981613
Scribunto
text/plain
return {
["NASA_JPL"] = 8400,
["NexInt"] = 62000,
["Nexuli_recensorii"] = 3700,
["Nexuli_recensorii/styles.css"] = 3700,
["Nexus_ad_alias_linguas_de_fontibus_nominum_Latinorum"] = 3500,
["Nexus_ad_alias_linguas_de_opibus_nexibusque_pro_usoribus_novis"] = 3500,
["Nexus_ad_alias_linguas_de_orthographia"] = 3500,
["Nexus_ad_formulam"] = 5500,
["Nexus_deficit"] = 6100,
["Nexus_deficitur"] = 4200,
["Nexus_interviciales_absunt"] = 2400,
["Nomen_in_Indice_Interretiali_Pellicularum"] = 2200,
}
0oeqanihqgbrdgm9wh7eep2zpkpp833
Modulus:Transclusion count/data/E
828
299516
3981610
3972255
2026-08-16T11:06:18Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981610
Scribunto
text/plain
return {
["Error"] = 13000,
}
9ztosopy1526egnkctwmn6kxx9w9wvx
Modulus:Transclusion count/data/A
828
299517
3981607
3972252
2026-08-16T11:05:38Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981607
Scribunto
text/plain
return {
["Anni_vitae"] = 14000,
["Annus"] = 2800,
["Attributio"] = 4600,
["Attributio_extera"] = 4600,
}
58r61neom3aq0xxz9uirzprnl9w2wy1
Modulus:Transclusion count/data/R
828
299519
3981615
3972260
2026-08-16T11:08:28Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981615
Scribunto
text/plain
return {
["Res"] = 4700,
}
anqpw4rzendlqg6vshnrflh80kivp38
Modulus:Transclusion count/data/P
828
299521
3981614
3973973
2026-08-16T11:08:08Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981614
Scribunto
text/plain
return {
["Pagina_discretiva"] = 3500,
["Pagina_principalis_categoriae"] = 3700,
["Pro_pagina_discretiva_vide"] = 4100,
["Module:Params"] = 21000,
}
bl5yxu5muvz7h8vio3ajens9laz5lk2
Modulus:Transclusion count/data/D
828
299524
3981609
3972254
2026-08-16T11:06:08Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981609
Scribunto
text/plain
return {
["Data_astronomica"] = 8500,
["Decennium"] = 2800,
["Discretiva"] = 3500,
["Div_col"] = 2100,
["Div_col_end"] = 2100,
["Dubium"] = 4200,
["Dubsig"] = 4100,
}
m7jq8u2cc93cz3qoy87m3y0aops3cl0
Modulus:Transclusion count/data/G
828
299526
3981612
3965186
2026-08-16T11:06:38Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981612
Scribunto
text/plain
return {
["Geo-stipula"] = 41000,
["Google_Books"] = 4100,
["Graesse"] = 3400,
}
mq0tf4k24i09q6vu8o5acwqsecuvg7d
Modulus:Transclusion count/data/S
828
299529
3981616
3973975
2026-08-16T11:08:38Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981616
Scribunto
text/plain
return {
["Salve"] = 3400,
["Si_in_substitutione"] = 68000,
["Subpagina_documentationis"] = 2000,
["Substitutio_signata"] = 3500,
["Substitutio_signata/encyclopaedica"] = 3500,
["Systema_solare_nostrum"] = 8500,
["Module:String"] = 3700,
}
iji0v1nd0shk5wdv6uoa06j8grpawio
Modulus:Transclusion count/data/T
828
299534
3981617
3973974
2026-08-16T11:08:48Z
Smallem
148377
Pagina renovata
3981617
Scribunto
text/plain
return {
["Taxobox"] = 5100,
["Textus_in_columnas_divisus_finitur"] = 2200,
["Textus_in_columnas_divisus_incipitur"] = 2200,
["Textus_planus"] = 4600,
["Titulus_italicus"] = 5300,
["Transl"] = 5400,
["Module:Translitteratio"] = 11000,
}
rd5xxhuj67etiu0pecn1ozcaravgnq5
Lacus Chiemensis
0
305946
3981404
3937195
2026-08-15T15:33:47Z
Bavarese
43163
3981404
wikitext
text/x-wiki
[[File:Aerial image of the Chiemsee (view from the southwest).jpg|thumb|'''Lacus Chiemensis''' ex aere spectatur.]]
'''Lacus Chiemensis''',<ref>Gerhard Lorenz, [https://www.bavarikon.de/search?terms=Prior+von+Tegernsee&lang=en&facet=creator.name_str%3AGerhard%2C+Lorenz%3B+Verfasser "Brevis Bavariae geographia" (Herbipoli: 1844).]</ref> sive '''Lacus Bedaius'''<ref>[https://www.traunsteiner-tagblatt.de/das-traunsteiner-tagblatt/chiemgau-blaetter/chiemgau-blaetter-2022_ausgabe,-die-roemer-in-bedaium-dem-heutigen-seebruck-_chid,65.html "Die Römer in Bedaium, dem heutigen Seebruck."]</ref> ([[Theodisce]] ''Chiemsee''), est maximus [[lacus]] internus in [[Bavaria]],<ref>''Encyclopaedia Britannica'' 1911: 6: 132.</ref> prope [[Rosenheimium]] in [[Circulus Traunstein|circulo Traunstein]] situs. Mare Bavariense saepe appellatur. Ad radices [[Alpes|Alpium]] in [[altitudo|altitudine]] 520 metrorum supra mare situs est, area octoginta fere chiliometrorum quadratorum. Lacus a [[rivus|rivulis]] [[Ach]] et [[Prien]] et [[Roth]] a [[meridies|meridie]] nutritur, et eius [[aqua dulcis|aquae]] in [[Alcissa]]m in [[septentrio]]nem exundant. Alcissa vicissim in [[Aenus (flumen)|Aenum]] defluit, qui se in [[Danubius|Danubium]] effundit.
Lacus Chiemensis in duas partes dividitur: in partem septentrionalem, quae maior est et in septentriones et [[oriens|orientem]] versus, Weitsee ('Lacus Latus') appellatam, atque in partem meridianam et [[occidens|ad occidentem]] versus , Inselsee ('Lacus Insularum') appellatam. [[Pisces|Piscibus]], plerumque [[tructa|tructis]]rum, [[salmo|salmonibus]]num, [[Cyprinus carpio|carpionibus]], abundare dicitur.
[[Ora]] [[palus|paludum]] et multa [[stagnum|stagna]] se a septentrione ad occidentem vertentia testimonium perhibent de extensione maiore pristina. [[Mons|Montes]] meridiani catenam [[pulchritudo|perpulchram]] gignunt cum cacuminibus ''Hochgern'' et ''Hochfelln'', cum cetera [[litus|litora]] plana atque humilia essent.
==Insularum trias==
Amoenitatem dant tres [[insula]]e inter meridiem et occidentem sitae:
*''Herrenwörth'' ('Insula dominorum') sive ''Herrenchiemsee'': maxima, 11 chiliometrorum patens, ubi usque ad annum [[1803]] [[ordo Sancti Benedicti]] [[abbatia]]m saeculo VIII conditam habuit; annis inter [[1215]] et [[1805]] sedes [[Dioecesis Chiemensis]] erat<ref>Episcopus maioris momenti fuit saeculo XVI ineunte [[Bertoldus Pürstinger]], iurista et adiutor socialis.</ref>; ad instar [[Castellum Versaliense|Castelli Versaliensis]] rex [[Ludovicus II (rex Bavariae)|Ludovicus II]] annis inter [[1878]] et [[1885]] burgum magnum ibi creari iussit.
*''Frauenwörth'' ('Insula dominarum') sive ''Frauenchiemsee'': cum [[monasterium|monasterio]] anno [[766]] fundato, quod interim monialibus reddidit rex [[Ludovicus I (rex Bavariae)|Ludovicus I]]; aedes inter Bavariae thesauros ecclesiasticos maxime egregios numerantur; [[periegesis]] et [[piscatus]] hic florent.
*''Krautinsel'' (ad verbum ''Insula herbarum''<!--dubsig-->): minima, loci cepurici ab aedilibus administrati
==Commeatus==
[[Statio ferriviaria]] [[Prien am Chiemsee|Prien]] in oppido [[tramen|tramina]] invitat, ut homines et merces a [[Salisburgum|Salisburgo]] vel [[Monacum|Monaco]] ad Lacum Chiemensem transportentur. [[Navis|Naves]] Prien cum insulis citatis et e.g. cum vico septentrionali [[Bedaium|Bedaio]] (Seebruck) iungunt.
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Chiemsee (lake)|Lacum Chiemensem}}
*[https://www.schloesser.bayern.de/deutsch/seen/objekte/chiemsee.htm scitu digna in paginis administrationis castellanae Bavaricae]
*[https://www.chiemsee-alpenland.de/entdecken/tourenportal/archaeologischer-rundweg-seebruck-bf1701b43a circuitus archaeologicus Bedaii]
==Notae==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Chiemensis, lacus}}
[[Categoria:Bavaria]]
[[Categoria:Lacus Germaniae]]
kd25kl6nowvqtheax7s4zrac98h3m4t
3981408
3981404
2026-08-15T15:58:38Z
Bavarese
43163
3981408
wikitext
text/x-wiki
[[File:Aerial image of the Chiemsee (view from the southwest).jpg|thumb|'''Lacus Chiemensis''' ex aere spectatur.]]
'''Lacus Chiemensis''',<ref>Gerhard Lorenz, [https://www.bavarikon.de/search?terms=Prior+von+Tegernsee&lang=en&facet=creator.name_str%3AGerhard%2C+Lorenz%3B+Verfasser "Brevis Bavariae geographia" (Herbipoli: 1844).]</ref> sive '''Lacus Bedaius'''<ref>[https://www.traunsteiner-tagblatt.de/das-traunsteiner-tagblatt/chiemgau-blaetter/chiemgau-blaetter-2022_ausgabe,-die-roemer-in-bedaium-dem-heutigen-seebruck-_chid,65.html "Die Römer in Bedaium, dem heutigen Seebruck."]</ref> ([[Theodisce]] ''Chiemsee''), est maximus [[lacus]] internus in [[Bavaria]],<ref>''Encyclopaedia Britannica'' 1911: 6: 132.</ref> prope [[Rosenheimium]] in [[Circulus Traunstein|circulo Traunstein]] situs. Mare Bavariense saepe appellatur. Ad radices [[Alpes|Alpium]] in [[altitudo|altitudine]] 520 metrorum supra mare situs est, area octoginta fere chiliometrorum quadratorum. Lacus a [[rivus|rivulis]] [[Ach]] et [[Prien]] et [[Roth]] a [[meridies|meridie]] nutritur, et eius [[aqua dulcis|aquae]] in [[Alcissa]]m in [[septentrio]]nem exundant. Alcissa vicissim in [[Aenus (flumen)|Aenum]] defluit, qui se in [[Danubius|Danubium]] effundit.
Lacus Chiemensis in duas partes dividitur: in partem septentrionalem, quae maior est et in septentriones et [[oriens|orientem]] versus, Weitsee ('Lacus Latus') appellatam, atque in partem meridianam et [[occidens|ad occidentem]] versus , Inselsee ('Lacus Insularum') appellatam. [[Pisces|Piscibus]], plerumque [[tructa|tructis]]rum, [[salmo|salmonibus]]num, [[Cyprinus carpio|carpionibus]], abundare dicitur.
[[Ora]] [[palus|paludosa]] et multa [[stagnum|stagna]] se a septentrione ad occidentem vertentia testimonium perhibent de pristina extensione maiore . [[Mons|Montes]] meridiani catenam [[pulchritudo|perpulchram]] gignunt cum cacuminibus ''Hochgern'' et ''Hochfelln'', cum cetera [[litus|litora]] plana atque humilia sint.
==Insularum trias==
Amoenitatem dant tres [[insula]]e inter meridiem et occidentem sitae:
*''Herrenwörth'' ('Insula dominorum') sive ''Herrenchiemsee'': maxima, 11 chiliometrorum patens, ubi usque ad annum [[1803]] [[ordo Sancti Benedicti]] [[abbatia]]m saeculo VIII conditam habuit; annis inter [[1215]] et [[1805]] sedes [[Dioecesis Chiemensis]] erat<ref>Episcopus maioris momenti fuit saeculo XVI ineunte [[Bertoldus Pürstinger]], iurista et adiutor socialis.</ref>; ad instar [[Castellum Versaliense|Castelli Versaliensis]] rex [[Ludovicus II (rex Bavariae)|Ludovicus II]] annis inter [[1878]] et [[1885]] burgum magnum ibi creari iussit.
*''Frauenwörth'' ('Insula dominarum') sive ''Frauenchiemsee'': cum [[monasterium|monasterio]] anno [[766]] fundato, quod interim monialibus reddidit rex [[Ludovicus I (rex Bavariae)|Ludovicus I]]; aedes inter Bavariae thesauros ecclesiasticos maxime egregios numerantur; [[periegesis]] et [[piscatus]] hic florent.
*''Krautinsel'' (ad verbum ''Insula herbarum''<!--dubsig-->): minima, loci cepurici ab aedilibus administrati
==Commeatus==
[[Statio ferriviaria]] [[Prien am Chiemsee|Prien]] in oppido [[tramen|tramina]] invitat, ut homines et merces a [[Salisburgum|Salisburgo]] vel [[Monacum|Monaco]] ad Lacum Chiemensem transportentur. [[Navis|Naves]] Prien cum insulis citatis et e.g. cum vico septentrionali [[Bedaium|Bedaio]] (Seebruck) iungunt.
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Chiemsee (lake)|Lacum Chiemensem}}
*[https://www.schloesser.bayern.de/deutsch/seen/objekte/chiemsee.htm scitu digna in paginis administrationis castellanae Bavaricae]
*[https://www.chiemsee-alpenland.de/entdecken/tourenportal/archaeologischer-rundweg-seebruck-bf1701b43a circuitus archaeologicus Bedaii]
==Notae==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Chiemensis, lacus}}
[[Categoria:Bavaria]]
[[Categoria:Lacus Germaniae]]
ebvd6u6yv6e0q9sg3eruq7gb91ga7sh
Mors Viriathi, ducis Lusitanorum (de Madrazo)
0
310738
3981359
3977223
2026-08-15T12:58:47Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Confecta 1807]]
3981359
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:Madrazo Viriatus HighRes.jpg|thumb|567x567px|Iosephus de Madrazo, "Mors Viriathi, ducis Lusitanorum", 1807, pictura in textili]]
{{ores|Mors Viriathi, ducis Lusitanorum}} est [[tabula picta|tabula]] a [[Iosephus de Madrazo y Agudo|Iosepho de Madrazo]] picta. Pictor hac tabula ad magnam gloriam perductus est adeo ut haberetur optimus pictor illius aetatis quae [[Neoclassicismus|Neoclassica]] dicitur, saltem in [[Hispania]]. Ceterum ille vixit inter saeculum XVIII exeuns atque saeculum XIX, fuit ei fautor [[Carolus IV (rex Hispaniae)|Carolus IV]] et item atque Ribera, sub [[Iacobus Ludovicus David|Ludovico illo David]] artem suam depingendi [[Lutetia|Lutetiae Parisiorum]] perpolivit. Iosephus de Madrazo [[Museum Pratense]] rexit.
== De fabula eiusque interpretatione (Carles Garcia) ==
Tunc temporis saeculo XIX ineunte et in tota [[Europa]] et in paeninsula Hispanica, erant maximae procellae, erant maximae rixae inter populos. Hispani remis velisque conabantur repellere, expellere hostes; ergo haec tabula revocat in mentem illam pristinam virtutem Hispanorum contra oppugnatores patriae, contra oppugnatores Hispaniae, nam Viriathus fuit signum virtutis et constantiae. Hoc exemplo Viriathi, Hispani qui tunc pugnabant videbantur quasi revocare vel ad mentem vel ad animum adfirmare et quasi revirescere. Nam [[Viriathus]] fuit heros, quem ille [[Theodericus Mommsen]], ceterum optimus eruditus rerum gestarum conferebat cum ipsis heroibus homericis propter virtutem qua in bello pollebat. Praeterea Viriathus praecipue vixit saeculo II a.C.n. ut [[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]] dicebat: «Pastor primo fuit, mox latronum dux, postremo tantos ad bellum populos concitavit, ut adsertor contra Romanos Hispaniae putaretur»<ref>Eutropius, ''Breviarium historiae Romanae'', IV.16</ref>.
Hic de Madrazo vult repraesentare scaenam, imaginem fere tragicam quae potius agitur in theatro. Est in parte posteriore velum, est velamen, et omnes personae disponuntur circum corpus Viriathi, circum scaenam proinde ac in theatro fit. Omnes huc et illuc ruunt, alii silentio maerent, alii ad corpus Viriathi se proiciunt, alii irascuntur et ad caelum extollunt magnos clamores, alii autem iam gladiis destrictis se accingunt ad ultionem, omnes prorsus tumultuantur. Etiam [[color]] a dextra ad sinistram minutatim, paulatim, gradatim marcescunt, colores marcescunt, tabescunt. Etiam lux exstinguitur cum vita ducis. Sunt multi colores hic, sed praesertim excellit lectus albus, lectus albo stragulo stratus quia hic est mortuus Viriathus, hic est sinus tabulae. Etiam sunt multi alii colores, videntur color viridis sive prasinus, etiam color croceus, color russus, est color quoque venetus, sunt multi colores, hi colores praesertim cernuntur in vestimentis. Homines tamen non vestimenta Romana armaque, sed praeter spem vestimenta graeca induunt. Fortasse hoc modo ille de Madrazo volebat morigerari magistrum, volebat sequi exemplum illius Ludovici David nam uterque tenebatur summa admiratione antiquorum Graecorum, quos Romani semel ac saepius imitabantur. Etiam nunc hic possumus revocare versum celeberrimum Horatii: «Graecia capta, ferum victorem cepit»<ref>Horatius, ''Epistulae'', II.1, v. 156</ref>. Quod etiam in hac tabula, etiam in arte pictorica adhuc viget atque valet. Ergo nunc quod ad dispositionem tabulae pertinet scaena dividitur, vel tabula dividitur in duas scaenas quarum maioris momenti est hic ubi Viriathus circumdatur a suis militibus, altera vero mostratur post velum, post velamen, in illa scaena cernitur prospectus castrorum et illic in castris milites agitantur, milites iam tuba signum dant et cunctantur. Quia volunt scire fortuna ducis, volunt scire utrum Viriathus sit vivus necne. Illi quoque more Graeco vestiuntur sed si perpendimus figuram Viriathi in scaena, quae dicitur praecipua, cernitur hic vulnus, cernitur vulnus in collo. Illic adhuc cruor remanet. Ergo ut [[Appianus Alexandrinus|Appianus]] narrat: «plerumque Viriathus solebat quiescere in armis»<ref>Appianus, ''Romanae historiae'', VI.74</ref>, haec enim est unica pars, collum scilicet, quae restabat inermis, itaque Viriathus mortuus est vi, mortuus est vulneratus.
Quidam consul romanus, Q. Servilius Caepio, anno centesimo undequadragesimo a.C.n. volebat rursus Viriathum ad bellum concitare, ad bellum triste et contumeliosum<ref>Velleius Paterculus, ''Historiae Romanae'', II.1.3</ref>. Ille Caepio erat vir avidus pecuniae, avidus gloriae, erat vir infesto animo. Viriathus recusabat bellum, nolebat renovare bellum contra Romanos, nolebat rursus ad manus venire. Decrevit mittere ad Caepionem tres fidissimos amicos “Minaurum, Ditalcum et Audacem”, Caepio tamen eos verbis, pecunia, auro, ingentibus donis evertit atque eis persuadet ut afferant necem Viriatho. Illi fidissimi amici “perfidissimi amici” reversi in castra impetrant consilium nefandum sed cum interfectores postularent praemium a Caepione nullam pecuniam acceperunt, immo missi sunt ad senatum Romanum, quia «[[Sententia (gnome)|Roma traditoribus non praemiat]]».
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* [https://collegiumlatinitatis.com/mors-viriathi-lustratio-ix-in-museo-el-prado/ Mors Viriathi: Lustratio IX in Museo El Prado] (Latine)
[[Categoria:Iosephus de Madrazo]]
[[Categoria:Museum Pratense]]
[[Categoria:Tabulae pictae]]
[[Categoria:Viri figurati]]
[[Categoria:Confecta 1807]]
9apy4rsbiyrc9p77xq0xb5o016d2wnn
Gabriel Kósa
0
313727
3981386
3964876
2026-08-15T14:10:31Z
Smoothcheeks
154123
3981386
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina non annexa}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Gabriel Kósa''' ([[Budapestinum|Budapestini]] die 31 Ianuarii [[1971]] natus) est religionum historicus Hungarus, professor ordinarius Facultatis Humanitatum [[Universitas Scientiarum Budapestinensis]], Docens Studiorum Sinensium. (Seres nomen: '''Kang Gāobǎo''', nomen traditionale: 康高寶; nomen simplificatum: 康高宝).<ref>https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=31878</ref>
== Bibliographia ==
<references />
{{Lifetime|1971||Kosa, Gabriel}}
[[Categoria:Sinologi]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Budapestinensis]]
qodwg47qgqkxafkx11dg4xpq4idefkm
3981387
3981386
2026-08-15T14:10:44Z
Smoothcheeks
154123
3981387
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina non annexa}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Gabriel Kósa''' ([[Budapestinum|Budapestini]] die 31 Ianuarii [[1971]] natus) est religionum historicus Hungarus, professor ordinarius Facultatis Humanitatum [[Universitas Scientiarum Budapestinensis]], Docens Studiorum Sinensium. (Seres nomen: '''Kang Gāobǎo''', nomen traditionale: '''康高寶'''; nomen simplificatum: '''康高宝''').<ref>https://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=31878</ref>
== Bibliographia ==
<references />
{{Lifetime|1971||Kosa, Gabriel}}
[[Categoria:Sinologi]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Budapestinensis]]
des7pvk22jxk6erm6pwbfrztlz23yg7
Formula:Pagina discretiva/doc
10
313943
3981582
3951279
2026-08-16T07:23:26Z
Grufo
64423
De categoriis vestigatoriis
3981582
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula numquam substituenda}}
{{Compendia formulae|discretiva}}
Pone hanc formulam summis in paginis discretivis.
Paginae quae hanc capsam ostendunt in [[:Categoria:Paginae discretivae]] numerantur.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Discretiva}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Discretiva|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Formula:Capsa discretiva
| Paginae discretivae
}}
* [[Vicipaedia:Discretio]]
* [[:Categoria:Formulae discretivae]]
* {{Fn|Capsa discretiva}}
* {{Fn|Pagina discretiva nominis}}
* {{Fn|videdis}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae]]
[[Categoria:Formulae paginarum discretivarum|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
mci2z9fk17jefr0leobiofoem86npo0
Formula:Pagina discretiva nominis/doc
10
313944
3981581
3974290
2026-08-16T07:22:44Z
Grufo
64423
De categoriis vestigatoriis
3981581
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula numquam substituenda}}
{{Compendia formulae|disnomen}}
Pone hanc formulam summis in paginis discretivis.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Pagina discretiva nominis}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Pagina discretiva nominis|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Formula:Capsa discretiva
| Paginae de nominibus discretivae
}}
* [[Vicipaedia:Discretio]]
* [[:Categoria:Formulae discretivae]]
* {{Fn|Capsa discretiva}}
* {{Fn|Pagina discretiva}}
* {{Fn|Vide discretivam}}
* {{Fn|Videdis}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae]]
[[Categoria:Formulae paginarum discretivarum|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
qi7wb7v41oojdhibb537k3tmf4eseea
Usor:Grufo/Officina
2
314478
3981602
3981150
2026-08-16T09:29:05Z
Grufo
64423
3981602
wikitext
text/x-wiki
{{Notae caducae
| titulus = Memoranda
| pagina = /notae
}}
[[Specialis:Praefixa/{{FULLPAGENAME}}/|Subpaginae]]:
* [[Usor:Grufo/Officina/Facienda|Facienda]]
* [[Usor:Grufo/Officina/Experimenta|Experimenta]]
* [[Usor:Grufo/Officina/Tabularium|Tabularium]]
* [[Usor:Grufo/Officina/Lorem ipsum|Lorem ipsum]]
* [[Usor:Grufo/Officina/Annotationes|Annotationes]]
== Annotationes ==
* [[:Categoria:Categoriae exploratoriae]]
* <code>[https://github.com/wikimedia/mediawiki-extensions-Scribunto/blob/6d93921797f12b82dea25f3a9ce40cd3008a66f0/includes/Engines/LuaCommon/lualib/mw.lua#L208-L511 newFrame]</code>
* <code>[https://github.com/wikimedia/mediawiki-extensions-Scribunto/blob/703942affa454493cfcc240d41eeb81ac10c9c03/includes/Engines/LuaCommon/LuaEngine.php#L687-L689 newChildFrame]</code>
* {{Nexus planus
| 1 = //en.wikipedia.org/w/index.php?search=intitle%3Acategory&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&advancedSearch-current=%7B%22fields%22%3A%7B%22intitle%22%3A%22category%22%7D%7D&ns8=1
| 2 = Nomina categoriarum systematis Vicipaediae Anglicae
}}
* [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/design-tokens/color.html Color _ Codex]
* {{Nexus cum parametris
| search = intitle:category
| profile = advanced
| fulltext = 1
| advancedSearch-current = {"fields":{"intitle":"category"}<nowiki />}
| ns8 = 1
| 1 = Specialis:Quaerere
| 2 = Nomina categoriarum systematis Vicipaediae Latinae
}}
* {{Nexus cum parametris
| 1 = Specialis:Quaerere
| 2 = Paginae documentationis quae {{Categoriae vestigatoriae formulae}} requirunt
| search = insource:/\{{!}}\s*!\s*\]\]/i
| limit = 500
| offset = 0
| ns10 = 1
| sort = last_edit_desc
| searchToken = d52ms0m5mhbjrlausqohxllfv
}}
* {{Nexus ad quaerendum|insource:/\<ref[^>\/]*\>[^<]*\{\{safesubst:/i|Annotationes cui est <code>safesubst:</code>|intra=0,1,10,100,101,11,118,119,12,13,14,15,2,3,4,5,6,7,8,828,829,9|dumtaxat=500|ordo=secundum recensionem}}
* {{Nexus ad quaerendum|insource:/\<ref[^>\/]*\>[^<]*\{\{subst:/i|Annotationes cui est <code>subst:</code>|intra=0,1,10,100,101,11,118,119,12,13,14,15,2,3,4,5,6,7,8,828,829,9|dumtaxat=500|ordo=secundum recensionem}}
* {{Nexus ad quaerendum|insource:/invoke:params/i|Ubi modulus Params adhibeatur|intra=0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,100,101,118,119,710,711,829|dumtaxat=500|ordo=secundum recensionem}}
* [[Formula:Thesaurus veterum formularum]]
* [[:en:Category:Disambiguation pages not identified by Wikidata]]
* [[:en:Category:Disambiguation pages with (qualified) titles]]
== De novo spatio nominali adumbrationum ==
* [[phab:T418706|New “Draft” namespace for lawiki: “Adumbratio” – Phabricator]]
* [[phab:T419100|Pass the target of the redirect as $1 to MediaWiki:Move-redirect-text – Phabricator]]
* [[MediaWiki:Noarticletext]]
* [[MediaWiki:Editnotice-0]]
* [[Specialis:Nexus ad paginam/Alkinum]]
* [[MediaWiki:Hf-nsheader-Adumbratio]]
* [[MediaWiki:Top-notice-ns-118]]
* [[MediaWiki:Draft header]]
* [[MediaWiki:Namespacenotice-118]]
== Alia ==
* [[Mw:Manual:Interface/Edit notice]]
* [[Mw:Manual:Interface/Sitenotice]]
* [[Mw:Extension:PageNotice]]
* [[phab:T405104|Consider linting/deprecating blank template parameter names – Phabricator]]
* [[phab:T430383|Introduce a parser function that allows editors to define a maximum cache validity interval for a page – Phabricator]]
* [[phab:T431913|TemplateData's custom format does not support the tab character – Phabricator]]
* [[phab:T431938|Add support for :focus-within when the content model is “sanitized-css” – Phabricator]]
* [[phab:T431940|Allow TemplateData to specify the intended template invocation method – Phabricator]]
* [[phab:T432542|Add a returnType field to TemplateData – Phabricator]]
* [[phab:T434632|Allow CSS variables in counter() and counter-increment – Phabricator]]
* [https://translatewiki.net/wiki/Support#The_language_is_called_%E2%80%9CLatinum%E2%80%9D,_not_%E2%80%9CLatina%E2%80%9D translatewiki:Support § The language is called “Latinum”, not “Latina”]
b1e1gkste1f4s3enbwmg2b2yad6vbh4
Bel-Ami
0
316287
3981369
3981335
2026-08-15T13:11:54Z
IacobusAmor
1163
3981369
wikitext
text/x-wiki
{{titulus italicus}}
[[Fasciculus:Couverture de Bel-ami, éditions Flammarion.jpg|thumb|''Bel-Ami'', mythistoria Francogallica]]
'''''Bel-Ami''''' est [[mythistoria]] a [[Guido de Maupassant|Guidone de Maupassant]] scripta, quae anno [[1885]] in lucem prolata est. Professionalem et socialem Georgii Duroy, pristini centurionis, ascensum [[Lutetia]]e [[saeculum 19|saeculo undevicesimo]] exeunte narrat. Quae [[fabula]] mordax et ironica, cui plus quam quinquaginta editiones usque ad annum 1887 fuerunt, inter opera maximi momenti in [[litterae Europaeae|litteris Europaeis]] numerari potest.
==Argumentum==
Duroy, vir indoctus et gloriae cupidus, post militiam dimissus et fere inops, veterem commilitonem Carolum Forestier in itinere offendit. Iste vir dicit se apud diurnarium "La vie française" (quod moderatur dominus Walter, institor Iudaeus quidam) et Georgio ibidem munus relatoris scriptorisque procuraturus est. Duroy tamen agnoscere debet se nullam scribendi peritiam habere. Itaque ab amici uxore auxilium petit, quacum mox amicitiam init. Intellegit quod illa ingeniosa mulier pro marito quoque commentationes plurimas conficere solet. Interea Forestier eum in circulos claros introducit, ubi Duroy, cui iam dudum familiaritas cum multis nobilibus feminis, honores varios consequitur. Tunc filia amicae pristinae Georgio Duroy argutum cognomen ''Bel ami'' tribuit, quo ille mox notus fit.
Post socienni mortem, Georgius viduam celeriter in matrimonium ducit, et ambo ambitum est ut vitam publicam verbis prelo mandatis mutentur. Paulo post, Georgius moechari incipit uxorem fastidiens. Femina lusa, cum adulterium exerceat, a Georgio deprehenditur. Amator eius, minister rerum externarum, abdicatur. Duroy, cum uxorem editoris ditissimi Walter seduxerit, amore eius filiae incenditur. Walter in principio invitus nuptiis filiae cum Du Roy annuit<ref>Georgius nomen suum in decursu fabulae aliquoties mutat ut nobilior videatur et ''Du Roy'' nominari solet.</ref> Quem consensum efficit feminae pactae raptio. Uxor Walter ex novo vinculo valde patitur et in insaniam religiosam incidit; Du Roy autem vir honorabilis fieri potest et in via ad summum societatis fastigium inceditur.
Ista fabula Milesia saepius proplasma pelliculis<ref>annis 1939, 1947, 1955, 1968, 2012</ref><ref>[https://www.filmdienst.de/film/details/39943/skandinavische-lust de adaptione quadam erotica Suecica minus fideli]</ref>, dramatibus radiophonicis, [[theatrum musicum|theatro musico]]<ref>[https://peter-kreuder.de/wvz/gesamtwerk/orchester-und-buehnenwerke/musicals/werkdetails/data/bel-ami.html cf. Petri Kreuder opus ''Bel ami'']</ref>, cantilenis fuit.
==Bibliographia==
* Jacques Vassevières: ''«Bel Ami», Maupassant. Résumé analytique, commentaire critique, documents complémentaires'' (=Balises, 34), Nathan, Lutetiae 1994, ISBN 2091801194
{{NexInt}}
*[[Bel Ami (pellicula)|Bel Ami (pellicula 2012)]]
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Bel-Ami|''Bel-Ami'' mythistoriam}}
*[https://fr.wikisource.org/wiki/Bel-Ami Vicifons.]
*[https://www.gutenberg.org/ebooks/3733 versiones apud gutenberg.org.]
* Friederike Schwabel: [https://www.fachjournalist.de/rezension-zu-bel-ami-skrupelloser-aufsteiger-im-historischen-zeitungsgeschehen/ "Skrupelloser Aufsteiger im historischen Zeitungsgeschehen,"] ''Fachjournalist,'' 13 Februarii 2019 (operis recensio)
==Notae==
<references/>
[[Categoria:Confecta 1889]]
[[Categoria:Litterae Francogallicae]]
[[Categoria:Mythistoriae]]
ja50fh1mdle67f6orq001apvmfwyb67
Formula:De hac redirectione/tabula
10
321031
3981580
3980566
2026-08-16T07:19:04Z
Grufo
64423
Mendam correxi
3981580
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Capsa {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|disputationis|annuntiationis}}
| imago = Soft redirect arrow.svg
| color = #3366aa
| 1 = {{#if:{{{fragment|}}}
|
; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]] ad capitulum
: Haec pagina ad capitulum '''[[{{{prefixedText|}}}#{{{fragment}}}|{{{prefixedText|}}} § {{{fragment}}}]]''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad capitula]]}}
|
; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]]
: In [[Vicipaedia Latina]] {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|10
| formulae {{'''{{PAGENAME:{{{sourcePage}}}}}'''}} et {{'''{{#ifeq:{{{namespace|}}}|10
| [[:{{{fullText}}}|{{{text}}}]]
| [[:{{{fullText}}}]]
}}'''}}
| “'''{{{sourcePage}}}'''” et “'''[[:{{{fullText}}}]]'''”
}} tamquam synonyma tractantur.
}}{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|119
|
; Disputationes ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] coniunctae
: Quum pagina coniuncta in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paretur, disputationes ibidem inveniuntur.
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
|
|
; Disputationes ad aliud spatium nominale motae
: Haec pagina disputationis ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit.
}}{{#ifeq:{{{ratio|}}}|collectio
|
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est pars alicuius rei maioris vel illic sunt relatae disputationes quae saepius visitantur.
| {{#ifeq:{{#invoke:string|find|{{{sourcePage}}}|{{{fullText}}}|1|true}}|1
|
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est subpagina alicuius paginae maioris.
| {{#switch:{{#invoke:redirection|get_target_page|{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
| {{SUBJECTPAGENAME:{{{fullText}}}}}
| !
}} =
; Disputationes unā cum pagina annexa motae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia unā cum pagina annexa mota est.
| =
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit.[[Categoria:Paginae disputationis quae sunt redirectiones etiamsi paginam habent]]
| #default =
; Redirectio incongruens
: Haec redirectio paginae annexae non congruit. Fortasse per errorem creata est.[[Categoria:Paginae disputationis quae male redigunt]]
}}
}}
}}
}}
| {{#if:{{#invoke:params|new|pulling|sourcePage|with_value_matching|^%s*VP:%S|or|^%s*A:%S|value_of|sourcePage}}
|
; Hoc est compendium
: [[Vicipaedia:Compendium|Compendia]] sunt nexūs breves qui accessum facilem ad paginas praebent. Paginae in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] encyclopaedico non solent fieri compendia, multa autem sunt compendia paginarum quae in spatiis nominalibus <code>Vicipaedia:</code> et <code>Auxilium:</code> iacent.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Compendia]]}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|118
|
; Haec pagina ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] redigit
: Haec pagina {{#ifeq:{{{text}}}|{{{sourcePage}}}|in|(sub titulo “{{{text}}})” in}} [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paratur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes in locum paginarum substitutae]]}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
|
| {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|118
|
; Haec fuit adumbratio
: Pagina “[[:{{{fullText}}}]]” olim hic parata est.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes perfectae]]}}
|
; Redirectio ad aliud spatium nominale
: Haec pagina ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit.
}}
}}
}}
}}
}}{{#if:{{{qid|}}}
|
; Haec redirectio est ad [[Vicidata]] annexa
: Entitas Vicidatorum [[:d:{{{qid}}}|{{Sin secus|{{#invoke:vicidata|appellatio|tessera={{{qid}}}}}|{{{qid}}}|“|” <small>({{{qid}}})</small>}}]] huic redirectioni nectitur. Quod indicare solet hanc redirectionem esse caducam et paginam Latinam quae talem entitatem interpretatur hic exspectari.
}}{{#if:{{{recensio|}}}
|
; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}
: Haec [[Specialis:PermanentLink/{{{recensio}}}|fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}]], quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim fuerunt paginae]]}}
| {{#ifeq:{{{olim|}}}|pagina
|
; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}
: Haec fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}, quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim fuerunt paginae]]}}
}}
}}{{#ifeq:{{{subpageText|}}}|{{{text|}}}
|
|
; Haec est redirectio ad [[Vicipaedia:Subpaginae|subpaginam]]
: Pagina “'''[[:{{{fullText|}}}|/{{{subpageText|}}}]]'''” sub pagina “'''[[:{{#if:{{{nsText|}}}|{{{nsText}}}:}}{{{baseText|}}}]]'''” iacet
}}{{#if:{{{cum-disputationibus|}}}
|
; Huic redirectioni sunt disputationes
: De hac pagina [[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|disputatum est]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones cum disputationibus]]}}
}}{{#switch:{{{protectio|}}}
| partialis =
; Haec redirectio partim protegitur
: [[Formula:Invitatio|Ustricibus usoribusque ignotis]] {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|hoc tempore|'''intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}'''}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|non licet]] hanc paginam recensere. Si nomine Vicipaediano cares, quaesumus ut emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}} proponas vel nomen [[Special:Userlogin|crees]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae semi-protectae]]}}
| plena =
; Haec redirectio protegitur
: Ob [[Vicipaedia:Malefactor|maleficia]] perpetua haec pagina {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|ad tempus|intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|protecta]] est. Suggere, quaesemus, emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}}, vel pete a [[Vicipaedia:Magistratus|magistratu]] ut pagina deprotegatur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae protectae]]}}
}}{{#switch:
{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|fullText|
pulling|sourcePage|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|
mapping_by_mixing|1|
providing|fullText|0|
providing|sourcePage|0|
all_sorted|
list_values
}}
| 01 =
; Redirectio antidiscretiva
: Haec pagina discretiva ad paginam '''non discretivam''' aut '''tacite discretivam''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]]}}
| 10 =
; Redirectio ad paginam discretivam
: Haec pagina ad [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}}
| 11 =
; Redirectio discretiva
: Haec pagina discretiva ad aliam [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]][[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}}
}}{{#if:{{{annotatio|}}}
|
; Annotatio de hac redirectione addita est
{{Vitta sententiae|color=#fff|1={{{annotatio}}}}}
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude>
9l2drm2a8cdc1eje1c1umy7jqmkb94s
3981586
3981580
2026-08-16T07:30:24Z
Grufo
64423
+‘(cognomen)’
3981586
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Capsa {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|disputationis|annuntiationis}}
| imago = Soft redirect arrow.svg
| color = #3366aa
| 1 = {{#if:{{{fragment|}}}
|
; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]] ad capitulum
: Haec pagina ad capitulum '''[[{{{prefixedText|}}}#{{{fragment}}}|{{{prefixedText|}}} § {{{fragment}}}]]''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad capitula]]}}
|
; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]]
: In [[Vicipaedia Latina]] {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|10
| formulae {{'''{{PAGENAME:{{{sourcePage}}}}}'''}} et {{'''{{#ifeq:{{{namespace|}}}|10
| [[:{{{fullText}}}|{{{text}}}]]
| [[:{{{fullText}}}]]
}}'''}}
| “'''{{{sourcePage}}}'''” et “'''[[:{{{fullText}}}]]'''”
}} tamquam synonyma tractantur.
}}{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|119
|
; Disputationes ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] coniunctae
: Quum pagina coniuncta in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paretur, disputationes ibidem inveniuntur.
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
|
|
; Disputationes ad aliud spatium nominale motae
: Haec pagina disputationis ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit.
}}{{#ifeq:{{{ratio|}}}|collectio
|
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est pars alicuius rei maioris vel illic sunt relatae disputationes quae saepius visitantur.
| {{#ifeq:{{#invoke:string|find|{{{sourcePage}}}|{{{fullText}}}|1|true}}|1
|
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est subpagina alicuius paginae maioris.
| {{#switch:{{#invoke:redirection|get_target_page|{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
| {{SUBJECTPAGENAME:{{{fullText}}}}}
| !
}} =
; Disputationes unā cum pagina annexa motae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia unā cum pagina annexa mota est.
| =
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit.[[Categoria:Paginae disputationis quae sunt redirectiones etiamsi paginam habent]]
| #default =
; Redirectio incongruens
: Haec redirectio paginae annexae non congruit. Fortasse per errorem creata est.[[Categoria:Paginae disputationis quae male redigunt]]
}}
}}
}}
}}
| {{#if:{{#invoke:params|new|pulling|sourcePage|with_value_matching|^%s*VP:%S|or|^%s*A:%S|value_of|sourcePage}}
|
; Hoc est compendium
: [[Vicipaedia:Compendium|Compendia]] sunt nexūs breves qui accessum facilem ad paginas praebent. Paginae in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] encyclopaedico non solent fieri compendia, multa autem sunt compendia paginarum quae in spatiis nominalibus <code>Vicipaedia:</code> et <code>Auxilium:</code> iacent.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Compendia]]}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|118
|
; Haec pagina ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] redigit
: Haec pagina {{#ifeq:{{{text}}}|{{{sourcePage}}}|in|(sub titulo “{{{text}}})” in}} [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paratur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes in locum paginarum substitutae]]}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
|
| {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|118
|
; Haec fuit adumbratio
: Pagina “[[:{{{fullText}}}]]” olim hic parata est.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes perfectae]]}}
|
; Redirectio ad aliud spatium nominale
: Haec pagina ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit.
}}
}}
}}
}}
}}{{#if:{{{qid|}}}
|
; Haec redirectio est ad [[Vicidata]] annexa
: Entitas Vicidatorum [[:d:{{{qid}}}|{{Sin secus|{{#invoke:vicidata|appellatio|tessera={{{qid}}}}}|{{{qid}}}|“|” <small>({{{qid}}})</small>}}]] huic redirectioni nectitur. Quod indicare solet hanc redirectionem esse caducam et paginam Latinam quae talem entitatem interpretatur hic exspectari.
}}{{#if:{{{recensio|}}}
|
; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}
: Haec [[Specialis:PermanentLink/{{{recensio}}}|fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}]], quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim fuerunt paginae]]}}
| {{#ifeq:{{{olim|}}}|pagina
|
; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}
: Haec fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}, quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim fuerunt paginae]]}}
}}
}}{{#ifeq:{{{subpageText|}}}|{{{text|}}}
|
|
; Haec est redirectio ad [[Vicipaedia:Subpaginae|subpaginam]]
: Pagina “'''[[:{{{fullText|}}}|/{{{subpageText|}}}]]'''” sub pagina “'''[[:{{#if:{{{nsText|}}}|{{{nsText}}}:}}{{{baseText|}}}]]'''” iacet
}}{{#if:{{{cum-disputationibus|}}}
|
; Huic redirectioni sunt disputationes
: De hac pagina [[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|disputatum est]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones cum disputationibus]]}}
}}{{#switch:{{{protectio|}}}
| partialis =
; Haec redirectio partim protegitur
: [[Formula:Invitatio|Ustricibus usoribusque ignotis]] {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|hoc tempore|'''intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}'''}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|non licet]] hanc paginam recensere. Si nomine Vicipaediano cares, quaesumus ut emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}} proponas vel nomen [[Special:Userlogin|crees]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae semi-protectae]]}}
| plena =
; Haec redirectio protegitur
: Ob [[Vicipaedia:Malefactor|maleficia]] perpetua haec pagina {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|ad tempus|intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|protecta]] est. Suggere, quaesemus, emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}}, vel pete a [[Vicipaedia:Magistratus|magistratu]] ut pagina deprotegatur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae protectae]]}}
}}{{#switch:
{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|fullText|
pulling|sourcePage|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|%s+%(cognomen%)$|
mapping_by_mixing|1|
providing|fullText|0|
providing|sourcePage|0|
all_sorted|
list_values
}}
| 01 =
; Redirectio antidiscretiva
: Haec pagina discretiva ad paginam '''non discretivam''' aut '''tacite discretivam''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]]}}
| 10 =
; Redirectio ad paginam discretivam
: Haec pagina ad [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}}
| 11 =
; Redirectio discretiva
: Haec pagina discretiva ad aliam [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]][[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}}
}}{{#if:{{{annotatio|}}}
|
; Annotatio de hac redirectione addita est
{{Vitta sententiae|color=#fff|1={{{annotatio}}}}}
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude>
n6n2actbdlxdvtb3jvo719tvi5528fr
3981590
3981586
2026-08-16T07:33:58Z
Grufo
64423
3981590
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Capsa {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|disputationis|annuntiationis}}
| imago = Soft redirect arrow.svg
| color = #3366aa
| 1 = {{#if:{{{fragment|}}}
|
; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]] ad capitulum
: Haec pagina ad capitulum '''[[{{{prefixedText|}}}#{{{fragment}}}|{{{prefixedText|}}} § {{{fragment}}}]]''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad capitula]]}}
|
; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]]
: In [[Vicipaedia Latina]] {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|10
| formulae {{'''{{PAGENAME:{{{sourcePage}}}}}'''}} et {{'''{{#ifeq:{{{namespace|}}}|10
| [[:{{{fullText}}}|{{{text}}}]]
| [[:{{{fullText}}}]]
}}'''}}
| “'''{{{sourcePage}}}'''” et “'''[[:{{{fullText}}}]]'''”
}} tamquam synonyma tractantur.
}}{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|119
|
; Disputationes ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] coniunctae
: Quum pagina coniuncta in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paretur, disputationes ibidem inveniuntur.
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
|
|
; Disputationes ad aliud spatium nominale motae
: Haec pagina disputationis ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit.
}}{{#ifeq:{{{ratio|}}}|collectio
|
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est pars alicuius rei maioris vel illic sunt relatae disputationes quae saepius visitantur.
| {{#ifeq:{{#invoke:string|find|{{{sourcePage}}}|{{{fullText}}}|1|true}}|1
|
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est subpagina alicuius paginae maioris.
| {{#switch:{{#invoke:redirection|get_target_page|{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
| {{SUBJECTPAGENAME:{{{fullText}}}}}
| !
}} =
; Disputationes unā cum pagina annexa motae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia unā cum pagina annexa mota est.
| =
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit.[[Categoria:Paginae disputationis quae sunt redirectiones etiamsi paginam habent]]
| #default =
; Redirectio incongruens
: Haec redirectio paginae annexae non congruit. Fortasse per errorem creata est.[[Categoria:Paginae disputationis quae male redigunt]]
}}
}}
}}
}}
| {{#if:{{#invoke:params|new|pulling|sourcePage|with_value_matching|^%s*VP:%S|or|^%s*A:%S|value_of|sourcePage}}
|
; Hoc est compendium
: [[Vicipaedia:Compendium|Compendia]] sunt nexūs breves qui accessum facilem ad paginas praebent. Paginae in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] encyclopaedico non solent fieri compendia, multa autem sunt compendia paginarum quae in spatiis nominalibus <code>Vicipaedia:</code> et <code>Auxilium:</code> iacent.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Compendia]]}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|118
|
; Haec pagina ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] redigit
: Haec pagina {{#ifeq:{{{text}}}|{{{sourcePage}}}|in|(sub titulo “{{{text}}})” in}} [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paratur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes in locum paginarum substitutae]]}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
|
| {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|118
|
; Haec fuit adumbratio
: Pagina “[[:{{{fullText}}}]]” olim hic parata est.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes perfectae]]}}
|
; Redirectio ad aliud spatium nominale
: Haec pagina ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit.
}}
}}
}}
}}
}}{{#if:{{{qid|}}}
|
; Haec redirectio est ad [[Vicidata]] annexa
: Entitas Vicidatorum [[:d:{{{qid}}}|{{Sin secus|{{#invoke:vicidata|appellatio|tessera={{{qid}}}}}|{{{qid}}}|“|” <small>({{{qid}}})</small>}}]] huic redirectioni nectitur. Quod indicare solet hanc redirectionem esse caducam et paginam Latinam quae talem entitatem interpretatur hic exspectari.
}}{{#if:{{{recensio|}}}
|
; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}
: Haec [[Specialis:PermanentLink/{{{recensio}}}|fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}]], quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim fuerunt paginae]]}}
| {{#ifeq:{{{olim|}}}|pagina
|
; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}
: Haec fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}, quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim fuerunt paginae]]}}
}}
}}{{#ifeq:{{{subpageText|}}}|{{{text|}}}
|
|
; Haec est redirectio ad [[Vicipaedia:Subpaginae|subpaginam]]
: Pagina “'''[[:{{{fullText|}}}|/{{{subpageText|}}}]]'''” sub pagina “'''[[:{{#if:{{{nsText|}}}|{{{nsText}}}:}}{{{baseText|}}}]]'''” iacet
}}{{#if:{{{cum-disputationibus|}}}
|
; Huic redirectioni sunt disputationes
: De hac pagina [[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|disputatum est]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones cum disputationibus]]}}
}}{{#switch:{{{protectio|}}}
| partialis =
; Haec redirectio partim protegitur
: [[Formula:Invitatio|Ustricibus usoribusque ignotis]] {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|hoc tempore|'''intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}'''}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|non licet]] hanc paginam recensere. Si nomine Vicipaediano cares, quaesumus ut emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}} proponas vel nomen [[Special:Userlogin|crees]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae semi-protectae]]}}
| plena =
; Haec redirectio protegitur
: Ob [[Vicipaedia:Malefactor|maleficia]] perpetua haec pagina {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|ad tempus|intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|protecta]] est. Suggere, quaesemus, emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}}, vel pete a [[Vicipaedia:Magistratus|magistratu]] ut pagina deprotegatur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae protectae]]}}
}}{{#switch:
{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|fullText|
pulling|sourcePage|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|or|%s+%(cognomen%)$|
mapping_by_mixing|1|
providing|fullText|0|
providing|sourcePage|0|
all_sorted|
list_values
}}
| 01 =
; Redirectio antidiscretiva
: Haec pagina discretiva ad paginam '''non discretivam''' aut '''tacite discretivam''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]]}}
| 10 =
; Redirectio ad paginam discretivam
: Haec pagina ad [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}}
| 11 =
; Redirectio discretiva
: Haec pagina discretiva ad aliam [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]][[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}}
}}{{#if:{{{annotatio|}}}
|
; Annotatio de hac redirectione addita est
{{Vitta sententiae|color=#fff|1={{{annotatio}}}}}
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude>
nxgrz9ad1dh1c06g98zkwxixlrn5m46
3981591
3981590
2026-08-16T07:36:21Z
Grufo
64423
+[[:Categoria:Tituli ambigui]]
3981591
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Capsa {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|disputationis|annuntiationis}}
| imago = Soft redirect arrow.svg
| color = #3366aa
| 1 = {{#if:{{{fragment|}}}
|
; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]] ad capitulum
: Haec pagina ad capitulum '''[[{{{prefixedText|}}}#{{{fragment}}}|{{{prefixedText|}}} § {{{fragment}}}]]''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad capitula]]}}
|
; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]]
: In [[Vicipaedia Latina]] {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|10
| formulae {{'''{{PAGENAME:{{{sourcePage}}}}}'''}} et {{'''{{#ifeq:{{{namespace|}}}|10
| [[:{{{fullText}}}|{{{text}}}]]
| [[:{{{fullText}}}]]
}}'''}}
| “'''{{{sourcePage}}}'''” et “'''[[:{{{fullText}}}]]'''”
}} tamquam synonyma tractantur.
}}{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|119
|
; Disputationes ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] coniunctae
: Quum pagina coniuncta in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paretur, disputationes ibidem inveniuntur.
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
|
|
; Disputationes ad aliud spatium nominale motae
: Haec pagina disputationis ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit.
}}{{#ifeq:{{{ratio|}}}|collectio
|
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est pars alicuius rei maioris vel illic sunt relatae disputationes quae saepius visitantur.
| {{#ifeq:{{#invoke:string|find|{{{sourcePage}}}|{{{fullText}}}|1|true}}|1
|
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est subpagina alicuius paginae maioris.
| {{#switch:{{#invoke:redirection|get_target_page|{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
| {{SUBJECTPAGENAME:{{{fullText}}}}}
| !
}} =
; Disputationes unā cum pagina annexa motae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia unā cum pagina annexa mota est.
| =
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit.[[Categoria:Paginae disputationis quae sunt redirectiones etiamsi paginam habent]]
| #default =
; Redirectio incongruens
: Haec redirectio paginae annexae non congruit. Fortasse per errorem creata est.[[Categoria:Paginae disputationis quae male redigunt]]
}}
}}
}}
}}
| {{#if:{{#invoke:params|new|pulling|sourcePage|with_value_matching|^%s*VP:%S|or|^%s*A:%S|value_of|sourcePage}}
|
; Hoc est compendium
: [[Vicipaedia:Compendium|Compendia]] sunt nexūs breves qui accessum facilem ad paginas praebent. Paginae in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] encyclopaedico non solent fieri compendia, multa autem sunt compendia paginarum quae in spatiis nominalibus <code>Vicipaedia:</code> et <code>Auxilium:</code> iacent.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Compendia]]}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|118
|
; Haec pagina ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] redigit
: Haec pagina {{#ifeq:{{{text}}}|{{{sourcePage}}}|in|(sub titulo “{{{text}}})” in}} [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paratur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes in locum paginarum substitutae]]}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
|
| {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|118
|
; Haec fuit adumbratio
: Pagina “[[:{{{fullText}}}]]” olim hic parata est.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes perfectae]]}}
|
; Redirectio ad aliud spatium nominale
: Haec pagina ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit.
}}
}}
}}
}}
}}{{#if:{{{qid|}}}
|
; Haec redirectio est ad [[Vicidata]] annexa
: Entitas Vicidatorum [[:d:{{{qid}}}|{{Sin secus|{{#invoke:vicidata|appellatio|tessera={{{qid}}}}}|{{{qid}}}|“|” <small>({{{qid}}})</small>}}]] huic redirectioni nectitur. Quod indicare solet hanc redirectionem esse caducam et paginam Latinam quae talem entitatem interpretatur hic exspectari.
}}{{#if:{{{recensio|}}}
|
; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}
: Haec [[Specialis:PermanentLink/{{{recensio}}}|fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}]], quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim fuerunt paginae]]}}
| {{#ifeq:{{{olim|}}}|pagina
|
; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}
: Haec fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}, quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim fuerunt paginae]]}}
}}
}}{{#ifeq:{{{subpageText|}}}|{{{text|}}}
|
|
; Haec est redirectio ad [[Vicipaedia:Subpaginae|subpaginam]]
: Pagina “'''[[:{{{fullText|}}}|/{{{subpageText|}}}]]'''” sub pagina “'''[[:{{#if:{{{nsText|}}}|{{{nsText}}}:}}{{{baseText|}}}]]'''” iacet
}}{{#if:{{{cum-disputationibus|}}}
|
; Huic redirectioni sunt disputationes
: De hac pagina [[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|disputatum est]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones cum disputationibus]]}}
}}{{#switch:{{{protectio|}}}
| partialis =
; Haec redirectio partim protegitur
: [[Formula:Invitatio|Ustricibus usoribusque ignotis]] {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|hoc tempore|'''intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}'''}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|non licet]] hanc paginam recensere. Si nomine Vicipaediano cares, quaesumus ut emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}} proponas vel nomen [[Special:Userlogin|crees]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae semi-protectae]]}}
| plena =
; Haec redirectio protegitur
: Ob [[Vicipaedia:Malefactor|maleficia]] perpetua haec pagina {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|ad tempus|intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|protecta]] est. Suggere, quaesemus, emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}}, vel pete a [[Vicipaedia:Magistratus|magistratu]] ut pagina deprotegatur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae protectae]]}}
}}{{#switch:
{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|fullText|
pulling|sourcePage|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|or|%s+%(cognomen%)$|
mapping_by_mixing|1|
providing|fullText|0|
providing|sourcePage|0|
all_sorted|
list_values
}}
| 01 =
; Redirectio antidiscretiva
: Haec pagina discretiva ad paginam '''non discretivam''' aut '''tacite discretivam''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]]}}
| 10 =
; Redirectio ad paginam discretivam
: Haec pagina ad [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}}{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Tituli ambigui]]}}
| 11 =
; Redirectio discretiva
: Haec pagina discretiva ad aliam [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]][[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}}
}}{{#if:{{{annotatio|}}}
|
; Annotatio de hac redirectione addita est
{{Vitta sententiae|color=#fff|1={{{annotatio}}}}}
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude>
gp64w3optb3mgzsumlnwsfkr81vdgga
3981596
3981591
2026-08-16T08:01:49Z
Grufo
64423
+‘(praenomen)’
3981596
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Capsa {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|disputationis|annuntiationis}}
| imago = Soft redirect arrow.svg
| color = #3366aa
| 1 = {{#if:{{{fragment|}}}
|
; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]] ad capitulum
: Haec pagina ad capitulum '''[[{{{prefixedText|}}}#{{{fragment}}}|{{{prefixedText|}}} § {{{fragment}}}]]''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad capitula]]}}
|
; Haec est [[Vicipaedia:redirectio|redirectio]]
: In [[Vicipaedia Latina]] {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|10
| formulae {{'''{{PAGENAME:{{{sourcePage}}}}}'''}} et {{'''{{#ifeq:{{{namespace|}}}|10
| [[:{{{fullText}}}|{{{text}}}]]
| [[:{{{fullText}}}]]
}}'''}}
| “'''{{{sourcePage}}}'''” et “'''[[:{{{fullText}}}]]'''”
}} tamquam synonyma tractantur.
}}{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|119
|
; Disputationes ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] coniunctae
: Quum pagina coniuncta in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paretur, disputationes ibidem inveniuntur.
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
|
|
; Disputationes ad aliud spatium nominale motae
: Haec pagina disputationis ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit.
}}{{#ifeq:{{{ratio|}}}|collectio
|
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est pars alicuius rei maioris vel illic sunt relatae disputationes quae saepius visitantur.
| {{#ifeq:{{#invoke:string|find|{{{sourcePage}}}|{{{fullText}}}|1|true}}|1
|
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia [[:{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina coniuncta]] est subpagina alicuius paginae maioris.
| {{#switch:{{#invoke:redirection|get_target_page|{{SUBJECTPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
| {{SUBJECTPAGENAME:{{{fullText}}}}}
| !
}} =
; Disputationes unā cum pagina annexa motae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit, quia unā cum pagina annexa mota est.
| =
; Disputationes in singulum locum collectae
: Haec pagina disputationis ad alias disputationes redigit.[[Categoria:Paginae disputationis quae sunt redirectiones etiamsi paginam habent]]
| #default =
; Redirectio incongruens
: Haec redirectio paginae annexae non congruit. Fortasse per errorem creata est.[[Categoria:Paginae disputationis quae male redigunt]]
}}
}}
}}
}}
| {{#if:{{#invoke:params|new|pulling|sourcePage|with_value_matching|^%s*VP:%S|or|^%s*A:%S|value_of|sourcePage}}
|
; Hoc est compendium
: [[Vicipaedia:Compendium|Compendia]] sunt nexūs breves qui accessum facilem ad paginas praebent. Paginae in [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] encyclopaedico non solent fieri compendia, multa autem sunt compendia paginarum quae in spatiis nominalibus <code>Vicipaedia:</code> et <code>Auxilium:</code> iacent.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Compendia]]}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|118
|
; Haec pagina ad [[Vicipaedia:Adumbratio|adumbrationem]] redigit
: Haec pagina {{#ifeq:{{{text}}}|{{{sourcePage}}}|in|(sub titulo “{{{text}}})” in}} [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatio nominali]] adumbrationum adhuc paratur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes in locum paginarum substitutae]]}}
| {{#ifeq:{{{namespace|}}}|{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}
|
| {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER:{{{sourcePage}}}}}|118
|
; Haec fuit adumbratio
: Pagina “[[:{{{fullText}}}]]” olim hic parata est.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Adumbrationes perfectae]]}}
|
; Redirectio ad aliud spatium nominale
: Haec pagina ad aliud [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] redigit.
}}
}}
}}
}}
}}{{#if:{{{qid|}}}
|
; Haec redirectio est ad [[Vicidata]] annexa
: Entitas Vicidatorum [[:d:{{{qid}}}|{{Sin secus|{{#invoke:vicidata|appellatio|tessera={{{qid}}}}}|{{{qid}}}|“|” <small>({{{qid}}})</small>}}]] huic redirectioni nectitur. Quod indicare solet hanc redirectionem esse caducam et paginam Latinam quae talem entitatem interpretatur hic exspectari.
}}{{#if:{{{recensio|}}}
|
; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}
: Haec [[Specialis:PermanentLink/{{{recensio}}}|fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}]], quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim fuerunt paginae]]}}
| {{#ifeq:{{{olim|}}}|pagina
|
; Olim haec redirectio fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}
: Haec fuit {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}}
| 0 = commentatio
| 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = pagina disputationis
| 6 = fasciculus
| 10 = formula
| 828 = modulus
| 14 = categoria
| #default = pagina
}}, quae [[Special:PageHistory/{{{sourcePage}}}|postea]] facta est redirectio.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones quae olim fuerunt paginae]]}}
}}
}}{{#ifeq:{{{subpageText|}}}|{{{text|}}}
|
|
; Haec est redirectio ad [[Vicipaedia:Subpaginae|subpaginam]]
: Pagina “'''[[:{{{fullText|}}}|/{{{subpageText|}}}]]'''” sub pagina “'''[[:{{#if:{{{nsText|}}}|{{{nsText}}}:}}{{{baseText|}}}]]'''” iacet
}}{{#if:{{{cum-disputationibus|}}}
|
; Huic redirectioni sunt disputationes
: De hac pagina [[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|disputatum est]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones cum disputationibus]]}}
}}{{#switch:{{{protectio|}}}
| partialis =
; Haec redirectio partim protegitur
: [[Formula:Invitatio|Ustricibus usoribusque ignotis]] {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|hoc tempore|'''intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}'''}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|non licet]] hanc paginam recensere. Si nomine Vicipaediano cares, quaesumus ut emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}} proponas vel nomen [[Special:Userlogin|crees]].{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae semi-protectae]]}}
| plena =
; Haec redirectio protegitur
: Ob [[Vicipaedia:Malefactor|maleficia]] perpetua haec pagina {{#ifeq:{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}|infinity|ad tempus|intra horam {{#time:H:i \d\i\e\i [[j xg]] [[Y]]|{{PROTECTIONEXPIRY:edit}}}}}} [[Vicipaedia:Paginae protectae|protecta]] est. Suggere, quaesemus, emendationes in {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{TALKSPACE}}|[[Vicipaedia:Taberna|nostra Taberna]]|[[{{TALKPAGENAME:{{{sourcePage}}}}}|pagina disputationis]]}}, vel pete a [[Vicipaedia:Magistratus|magistratu]] ut pagina deprotegatur.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae protectae]]}}
}}{{#switch:
{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|fullText|
pulling|sourcePage|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|or|%s+%(praenomen%)$|or|%s+%(cognomen%)$|
mapping_by_mixing|1|
providing|fullText|0|
providing|sourcePage|0|
all_sorted|
list_values
}}
| 01 =
; Redirectio antidiscretiva
: Haec pagina discretiva ad paginam '''non discretivam''' aut '''tacite discretivam''' redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]]}}
| 10 =
; Redirectio ad paginam discretivam
: Haec pagina ad [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}}{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Tituli ambigui]]}}
| 11 =
; Redirectio discretiva
: Haec pagina discretiva ad aliam [[Vicipaedia:Discretio|paginam discretivam]] redigit.{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||[[Categoria:Paginae discretivae quae sunt redirectiones]][[Categoria:Redirectiones ad paginas discretivas]]}}
}}{{#if:{{{annotatio|}}}
|
; Annotatio de hac redirectione addita est
{{Vitta sententiae|color=#fff|1={{{annotatio}}}}}
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude>
32ewswjv72dtuqkea1h6l20lty37fyb
Formula:De hac redirectione/doc
10
321032
3981592
3980670
2026-08-16T07:36:46Z
Grufo
64423
+[[:Categoria:Tituli ambigui]]
3981592
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Lua|Modulus:Params|Modulus:Redirection|Modulus:String|Modulus:Vicidata}}
Haec capsa paginis redirectionis addi potest. In simplicibus redirectionibus non requiritur, sed oportet eam inserere:
{{De hac redirectione/quando}}
Haec formula pluribus categoriis vestigatoriis utitur—vide [[#categoriae-vestigatoriae|indicem]] hic infra.
{{Nota bene}} Aliquando, quum paginae moventur, [[Auxilium:Substitutio|substitutio]] systematis {{Fsn|Postilla redirectionis}} hanc capsam sua sponte inserit.
== De usu ==
Formula argumenta facultativa tria tantum accipit ({{para|ratio}}, {{para|olim}}) et {{para|annotatio}}).
'''Vicitextus ({{*eg}} in pagina “{{rns|Apollonius Syrus}}”):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">#REDIRECT [[Historia Augusta]]
{{De hac redirectione}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{De hac redirectione/tabula|propositum=exhibitio|qid=Q4068055|sourcePage=Apollonius Syrus|fullText=Historia Augusta|fragment=|prefixedText=Historia Augusta|olim=}}
{{Ast}}
'''Vicitextus ({{*eg}} in pagina “{{rns|Catamarca (provincia)}}”):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">#REDIRECT [[Argentina#Divisio administrativa]]
{{De hac redirectione}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{De hac redirectione/tabula|propositum=exhibitio|qid=Q4068055|sourcePage=Catamarca (provincia)|fullText=Argentina|fragment=Divisio administrativa|prefixedText=Argentina|olim=}}
{{Ast}}
'''Vicitextus ({{*eg}} in pagina “{{rns|VP:1000}}”):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">#REDIRECT [[Vicipaedia:1000 paginae]]
{{De hac redirectione}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{De hac redirectione/tabula|propositum=exhibitio|qid=|sourcePage=VP:1000|fullText=Vicipaedia:1000 paginae|fragment=Vicipaedia:1000 paginae|prefixedText=|olim=}}
{{Ast}}
'''Vicitextus ({{*eg}} in pagina “{{rns|Adfixum}}”):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">#REDIRECT [[Affixum]]
{{De hac redirectione|olim=2434003}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{De hac redirectione/tabula|propositum=exhibitio|qid=|sourcePage=Adfixum|fullText=Affixum|fragment=|prefixedText=Affixum|olim=2434003|recensio=2434003}}
{{Ast}}
'''Vicitextus ({{*eg}} in pagina “{{rns|Adfixum}}”):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">#REDIRECT [[Affixum]]
{{De hac redirectione|olim=pagina}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{De hac redirectione/tabula|propositum=exhibitio|qid=|sourcePage=Adfixum|fullText=Affixum|fragment=|prefixedText=Affixum|olim=pagina}}
== De argumentis ==
<templatedata>{
"description": "Haec capsa paginis redirectionis addi potest.",
"params": {
"ratio": {
"label": "Ratio",
"description": "Scribe ‘ratio=collectio’ si pagina disputationis ad disputationes in singulum locum collectas redigit",
"type": "string",
"required": false,
"example": "collectio"
},
"olim": {
"label": "Olim",
"description": "Scribe ‘olim=pagina’ aut ‘olim=[NUMERUS RECENSIONIS]’ si redirectio erat pagina cum sua historia",
"type": "string",
"required": false,
"example": "pagina"
},
"annotatio": {
"label": "Annotatio",
"description": "Annotatio de hac redirectione",
"type": "content",
"required": false,
"example": "Gallia est omnis divisa in partes tres."
}
}
}</templatedata>
== Subformulae auxiliares ==
* {{{{rel|Formula:De hac redirectione/tabula}}}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae | #ancora = categoriae-vestigatoriae
| Adumbrationes perfectae
| Compendia
| Paginae discretivae quae sunt redirectiones
| Redirectiones ad paginas discretivas
| Adumbrationes in locum paginarum substitutae
| Paginae protectae
| Paginae disputationis quae male redigunt
| Paginae disputationis quae sunt redirectiones etiamsi paginam habent
| Paginae semi-protectae
| Redirectiones ad capitula
| Redirectiones cum disputationibus
| Redirectiones quae olim fuerunt paginae
| Tituli ambigui
}}
* [[:Categoria:Redirectiones ad Vicidata annexae]]
* [[Vicipaedia:Redirectio]]
* {{Fn|Redirectio obliqua}}
* {{Fn|Nondum}}
* {{Fn|Pagina protecta}}
* {{Fn|Disputationes redirectionem comitantes}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae Vicidatorum|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
dumr08lmmx7z54bg5vfrldl89p93le7
Formula:Capsa discretiva
10
321202
3981575
3922422
2026-08-16T07:09:27Z
Grufo
64423
+[[:Categoria:Tituli ambigui]]
3981575
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><div role="note" style="display: flex; align-items: center; clear: both; margin: 0.9em 1em; border-top: 1px solid #ccc; border-bottom: 1px solid #ccc; padding: 0.25em 0.35em; font-style: italic;"><div style="flex-shrink: 0; margin: 0 0.25em;">[[Fasciculus:{{#if:{{{imago|}}}|{{{imago|}}}|Disambig gray.svg}}|30px|alt=Icon discretiva]]</div><div style="flex-grow: 1; flex-shrink: 1; padding: 0.1em 0; margin: 0 0.25em;">{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|'''Haec est [[Vicipaedia:Discretio|pagina discretiva]]''' alias paginas similium nominum indicans.}}</div></div>{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||{{#if:{{{categoria|/}}}|[[Categoria:{{{categoria|Paginae discretivae}}}]]}}{{#invoke:params|new|
imposing|1|{{FULLPAGENAME}}|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|
mapping_by_mixing||
providing|1|[[Categoria:Tituli ambigui]]|
value_of|1
}}{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|0|<nowiki /><nowiki />__DISAMBIG__<nowiki />}}}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
p2qtuhk2zji0yysz0oisbwe1fvy595u
3981584
3981575
2026-08-16T07:29:26Z
Grufo
64423
+‘(cognomen)’
3981584
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><div role="note" style="display: flex; align-items: center; clear: both; margin: 0.9em 1em; border-top: 1px solid #ccc; border-bottom: 1px solid #ccc; padding: 0.25em 0.35em; font-style: italic;"><div style="flex-shrink: 0; margin: 0 0.25em;">[[Fasciculus:{{#if:{{{imago|}}}|{{{imago|}}}|Disambig gray.svg}}|30px|alt=Icon discretiva]]</div><div style="flex-grow: 1; flex-shrink: 1; padding: 0.1em 0; margin: 0 0.25em;">{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|'''Haec est [[Vicipaedia:Discretio|pagina discretiva]]''' alias paginas similium nominum indicans.}}</div></div>{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||{{#if:{{{categoria|/}}}|[[Categoria:{{{categoria|Paginae discretivae}}}]]}}{{#invoke:params|new|
imposing|1|{{FULLPAGENAME}}|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|%s+%(cognomen%)$|
mapping_by_mixing||
providing|1|[[Categoria:Tituli ambigui]]|
value_of|1
}}{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|0|<nowiki /><nowiki />__DISAMBIG__<nowiki />}}}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
54db946gizcee8b182oq15yedyy8z5f
3981588
3981584
2026-08-16T07:32:22Z
Grufo
64423
3981588
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><div role="note" style="display: flex; align-items: center; clear: both; margin: 0.9em 1em; border-top: 1px solid #ccc; border-bottom: 1px solid #ccc; padding: 0.25em 0.35em; font-style: italic;"><div style="flex-shrink: 0; margin: 0 0.25em;">[[Fasciculus:{{#if:{{{imago|}}}|{{{imago|}}}|Disambig gray.svg}}|30px|alt=Icon discretiva]]</div><div style="flex-grow: 1; flex-shrink: 1; padding: 0.1em 0; margin: 0 0.25em;">{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|'''Haec est [[Vicipaedia:Discretio|pagina discretiva]]''' alias paginas similium nominum indicans.}}</div></div>{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||{{#if:{{{categoria|/}}}|[[Categoria:{{{categoria|Paginae discretivae}}}]]}}{{#invoke:params|new|
imposing|1|{{FULLPAGENAME}}|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|or|%s+%(cognomen%)$|
mapping_by_mixing||
providing|1|[[Categoria:Tituli ambigui]]|
value_of|1
}}{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|0|<nowiki /><nowiki />__DISAMBIG__<nowiki />}}}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
jf0am4ikcaitfy0p98njr8otyot1jzs
3981594
3981588
2026-08-16T08:01:10Z
Grufo
64423
+‘(praenomen)’
3981594
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><div role="note" style="display: flex; align-items: center; clear: both; margin: 0.9em 1em; border-top: 1px solid #ccc; border-bottom: 1px solid #ccc; padding: 0.25em 0.35em; font-style: italic;"><div style="flex-shrink: 0; margin: 0 0.25em;">[[Fasciculus:{{#if:{{{imago|}}}|{{{imago|}}}|Disambig gray.svg}}|30px|alt=Icon discretiva]]</div><div style="flex-grow: 1; flex-shrink: 1; padding: 0.1em 0; margin: 0 0.25em;">{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|'''Haec est [[Vicipaedia:Discretio|pagina discretiva]]''' alias paginas similium nominum indicans.}}</div></div>{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||{{#if:{{{categoria|/}}}|[[Categoria:{{{categoria|Paginae discretivae}}}]]}}{{#invoke:params|new|
imposing|1|{{FULLPAGENAME}}|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|or|%s+%(praenomen%)$|or|%s+%(cognomen%)$|
mapping_by_mixing||
providing|1|[[Categoria:Tituli ambigui]]|
value_of|1
}}{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|0|<nowiki /><nowiki />__DISAMBIG__<nowiki />}}}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
axxdwfa8ptiv5kdc4rm3cym1fxyz4ka
Formula:Capsa discretiva/doc
10
321203
3981576
3977561
2026-08-16T07:10:08Z
Grufo
64423
+[[:Categoria:Tituli ambigui]]
3981576
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Metaformula tantum}}
{{Formula numquam substituenda|...}}
{{Metaformula quoque|Formulae paginarum discretivarum}}
Haec '''metaformula''' capsas discretivas creat.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa discretiva|Gallia est omnis divisa in partes tres.}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Capsa discretiva|Gallia est omnis divisa in partes tres.|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa discretiva
| categoria = Paginae de nominibus discretivae
| imago = Disambig.svg
| 1 =
'''Haec est [[Vicipaedia:Discretio|pagina discretiva nominalis]]''' quae paginas de hominibus similium nominum indicat.
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Capsa discretiva
| propositum = exhibitio
| categoria = Paginae de nominibus discretivae
| imago = Disambig.svg
| 1 =
'''Haec est [[Vicipaedia:Discretio|pagina discretiva nominalis]]''' quae paginas de hominibus similium nominum indicat.
}}
== De argumentis ==
<templatedata>{
"description": "Haec metaformula capsas discretivas creat.",
"params": {
"1": {
"label": "Textus",
"description": "Textus ostendendus",
"type": "content",
"required": false,
"default": "'''Haec est [[Vicipaedia:Discretio|pagina discretiva]]''' alias paginas similium nominum indicans.",
"example": "Gallia est omnis divisa in partes tres."
},
"imago": {
"label": "Imago",
"description": "Imago capsae",
"type": "string",
"required": false,
"default": "Disambig gray.svg",
"example": "Disambig.svg"
},
"categoria": {
"label": "Categoria",
"description": "Categoria vestigatoria",
"type": "string",
"required": false,
"default": "Paginae discretivae",
"example": "Paginae de nominibus discretivae"
}
}
}</templatedata>
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Paginae discretivae
| Tituli ambigui
}}
* [[Vicipaedia:Discretio]]
* [[:Categoria:Formulae paginarum discretivarum]]
* {{Fn|Pagina discretiva}}
* {{Fn|Pagina discretiva nominis}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae capsarum|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
3a76m9eh13mxk8h9v1abbx78uw0sxr1
Fraxinetum
0
322157
3981471
3949652
2026-08-15T21:39:33Z
~2026-44889-12
213505
/* */
3981471
wikitext
text/x-wiki
{{Videdis}}
{{res|Fraxinetum}} ([[Francogallice]] ''Fraxinet'', [[Arabice]] إمارة فرخشنيط, etiam ''Djabal al-Qilāl'' ‘Mons Cacuminum’, et ''Farakhshanīt''), fuit [[castrum]] a caterva [[miles|militum]] [[Arabes|Arabicorum]] et [[Mauri|Berberorum]] ex [[Andalusia]] profectorum in [[medium aevum|mediaevali]] [[Europa Occidentalis|Europa Occidentali]] conditum.<ref>[https://www.medievalists.net/2013/07/fraxinetum-an-islamic-frontier-state-in-tenth-century-provence/ "Fraxinetum: An Islamic Frontier State in Tenth Century Provence,"] apud medievalists.net.</ref>
== Auctoritas geographica et chronologica ==
Fraxinetum in [[Comitatus Provinciae|Comitatu Provinciae]] in [[Gallia]] meridiana conditum est, et locum strategicum{{dubsig}} munitum prope hodiernam urbem [[Torpetopolis|Sancti Tropezii]]{{dubsig}} sedem suam elegit. Ex hac basi,{{dubsig}} dicionem suam Fraxinetum dilatavit ut regiones vastas complecteretur quae porrigebantur:
* A [[Massilia|Massilia]] in Gallia meridiana.
* Usque ad [[Italia|Italiam]] in Oriente.
* Septentrionem versus ad [[Helvetia|Helvetiam]] et partes [[Germania|Germaniae]] et [[Austria|Austriae]], necnon totam [[Lichtenstenum|Lichtenstenum]].
Hoc castrum unum per saeculum fere exstitit, et quidam fontes indicant id per centum et quinquaginta annos minimum duravisse, vestigia memoranda in viis mercatoriis et in politicis regionis rebus illius temporis relinquens.<ref>[https://texte.volare.vorarlberg.at/viewer/mirador/?manifest=https://texte.volare.vorarlberg.at/viewer/api/v1/records/0080794/pages/1/manifest/ Die Sarazenen von Spanien bis nach Vorarlberg]</ref>
== Urbes et regiones ==
Multae fuerunt urbes et regiones ad quas Fraxinetum pervenit aut quas incursionibus petivit, quod latitudinem auctoritatis eius demonstrat:
=== 1. In Francia ===
Francia cor Fraxineti fuit et locus incursionum eius, quae has regiones complectebantur:
* '''Fraxinetum:''' caput et arx principalis Fraxineti in [[Provincia]], prope Saint-Tropez.<ref name=":1">[https://archive.aramcoworld.com/issue/200905/the.saracens.of.st.tropez.htm Saudi Aramco World : The Saracens of St. Tropez] </ref>
* '''[[Provincia]]:''' regio intra paucos annos penitus subacta, quae centrum territorii constituit.<ref name=":1" />
* '''Vallis Rhodani:''' per seriem castellorum strategice dominata, quo itinera maximi momenti continerentur.<ref name=":1" />
* '''[[Gratianopolis]]:''' urbs ad quam Fraxinetum ad occidentem pervenit.<ref name=":2">[https://ballandalus.wordpress.com/2015/06/08/fraxinetum-an-islamic-frontier-state-in-tenth-century-provence/ Fraxinetum: An Islamic Frontier State in Tenth Century Provence]</ref>
* '''Vallis Rheni Superioris:''' ad ultimum fines septentrionales attingens.<ref name=":2" />
=== 2. In Italia ===
Influentia Fraxineti ad septentrionalem occidentalem [[Italia]]m late patuit, complectens:
* '''Acqui:''' urbs in occidentali Italia a Fraxineto occupata.<ref name=":2" />
* '''Pedemontium (Piedmont):''' partes amplae sub ditione Fraxineti.<ref name=":2" />
* '''Langobardia (Lombardy):''' quam occupaverunt dum in Orientem penitus penetrant.<ref name=":0">[[iarchive:20201031_20201031_1346|اسلافنا العرب - بوجن اولسومر]]</ref>
* '''Genua (Genoa):''' ad quam Fraxinetum pervenit et quam incursibus affecit.<ref name=":1" />
* '''Iter Romanum:''' viae ad Romam per Alpes moderatae, peregrini capti dum sub potestate Fraxineti transirent.<ref name=":2" />
=== 3. In Helvetia ===
Dominium Fraxineti alte in terras Helveticas penetravit, praesertim in regiones montanas:
* '''Transitus Alpini (Alpine Passes):''' potestas efficax super itinera Alpina, quae [[Helvetia]]m cum [[Francia]] et [[Italia]] et [[Germania]] coniungebant.<ref name=":3">[https://web.archive.org/web/20151103233744/http://the/ Saracen Raids of Early Medieval Switzerland The Saracen Raids of Early Medieval Switzerland]</ref>
* '''Meridionalis Helvetia:''' ad quam Fraxinetum anno 939 pervenit.<ref name=":0" />
* '''Vallis Vallensis (Valais):''' regio subacta, in qua incursiones ad destructionem monasterii Agaunensis perduxerunt.<ref name=":3" />
* '''Monasterium Sancti Galli (Monastery of St. Gall):''' monasterium celebre oppugnatum et occupatum.<ref name=":3" />
=== 4. In Germania ===
Fraxinetum fines septentrionales maximos in regionibus hodiernae [[Germania]]e attigit:
* '''Alemannia:''' provincia historica partes meridionales Germaniae (inter [[Bavaria]]m et [[Badenia et Virtembergia|Badenia-Virtembergum]]) complectens, ad quam dominium Fraxinetum pervenit, nobiles Germanicos capiendo.<ref name=":0" />
* '''Terrae Imperatoris Ottonis I:''' incursiones usque ad terras imperatoris [[Otto I|Ottonis I]] extensae sunt.<ref name=":2" />
* '''Vallis Rheni Superior:''' regiones ad meridiem-occidentem Germaniae contingens.<ref name=":4">[https://history.ubc.ca/wp-content/uploads/sites/23/2019/06/Ballan_Fraxinetum.pdf Ballan_Fraxinetum : An Islamic Frontier State in Tenth Century Provence]</ref>
=== 5. In Austria ===
Fraxinetum ad occidentales partes [[Austria]]e se extendit:
* '''Raetia (Rhaetia):''' antiqua provincia Romana, partes Austriae (praesertim [[Tirolis]]) complectens, ad quam Musulmani pervenerunt.<ref name=":2" />
* '''Vorarlbergum (Vorarlberg):''' regio intra ambitum Raetiae et [[Alamanni|Alemanniae]] sita, ad quam Musulmani saeculo decimo pervenerunt.<ref name=":5">[https://arabic-for-nerds.com/history/saracens-alps/ The Saracens in the Swiss Alps: An Arabic Legacy or a European Legend?]</ref>
=== 6. In Liechtenstein{{dubsig}} ===
* '''Liechtensteinum:''' fere tota regio hodierna Liechtensteinii sub ditione Musulmanorum fuit, cum intra fines historicos provinciae '''Raetiae''' et ad ripas Vallis Rheni Superioris iaceret, ad quam potestas Fraxinetum pervenerat.<ref name=":5" />
== Fontes ==
{{Reflist}}
[[Categoria:Provincia Alpes Litus Lazuli]]
[[Categoria:Historia Franciae]]
[[Categoria:Andalusia]]
[[Categoria:Antiquae civitates Europae]]
[[Categoria:Historia Islamica]]
88nj9poarz2ir3cqi699e5gt2aac752
Formula:Postilla redirectionis/arbiter
10
323882
3981585
3980687
2026-08-16T07:30:02Z
Grufo
64423
+‘(cognomen)’
3981585
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />#switch:
{{safesubst:<noinclude />#if:
{{safesubst:<noinclude />#switch:{{{spatium-redirectionis}}}
| 118 = {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{spatium-scopi}}}|118
| +
}}
| 10 = {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />SUBPAGENAME:{{{redirectio}}}}}|doc
| +
}}
}}
| redundans
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{spatium-redirectionis}}}|{{{spatium-scopi}}}
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{redirectio}}}|{{safesubst:<noinclude />TALKPAGENAME}}
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />#invoke:string|find|{{{redirectio}}}|{{{scopus}}}|1|true}}|1
| collectio
| notabilis
}}
| {{safesubst:<noinclude />#if:
{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|redirectio|
pulling|scopus|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|%s+%(cognomen%)$|
list_values
}}
| notabilis
| nihil
}}
}}
| notabilis
}}
}}
| redundans = {{Confestim delenda{{safesubst:<noinclude />!}}Redirectio redundans. <small>(Pittacium [[Formula:Postilla redirectionis/arbiter|systemate]] additum.)</small>}}
| notabilis = {{De hac redirectione}}
| collectio = {{De hac redirectione{{safesubst:<noinclude />!}}ratio{{safesubst:<noinclude />=}}collectio}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}{{Formula in nuntiis systematis adhibita
| custodes = usores
| r3948020 = Formula:Postilla redirectionis
| Modulus:Params
| Modulus:String
}}{{Lua|Params|String}}}}</noinclude>
df0r8pnbwu9iich6sqrauco6b3h3ya4
3981589
3981585
2026-08-16T07:33:00Z
Grufo
64423
Mendam correxi
3981589
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />#switch:
{{safesubst:<noinclude />#if:
{{safesubst:<noinclude />#switch:{{{spatium-redirectionis}}}
| 118 = {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{spatium-scopi}}}|118
| +
}}
| 10 = {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />SUBPAGENAME:{{{redirectio}}}}}|doc
| +
}}
}}
| redundans
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{spatium-redirectionis}}}|{{{spatium-scopi}}}
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{redirectio}}}|{{safesubst:<noinclude />TALKPAGENAME}}
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />#invoke:string|find|{{{redirectio}}}|{{{scopus}}}|1|true}}|1
| collectio
| notabilis
}}
| {{safesubst:<noinclude />#if:
{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|redirectio|
pulling|scopus|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|or|%s+%(cognomen%)$|
list_values
}}
| notabilis
| nihil
}}
}}
| notabilis
}}
}}
| redundans = {{Confestim delenda{{safesubst:<noinclude />!}}Redirectio redundans. <small>(Pittacium [[Formula:Postilla redirectionis/arbiter|systemate]] additum.)</small>}}
| notabilis = {{De hac redirectione}}
| collectio = {{De hac redirectione{{safesubst:<noinclude />!}}ratio{{safesubst:<noinclude />=}}collectio}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}{{Formula in nuntiis systematis adhibita
| custodes = usores
| r3948020 = Formula:Postilla redirectionis
| Modulus:Params
| Modulus:String
}}{{Lua|Params|String}}}}</noinclude>
0lejhitprp51djn4zcxrynvnd32o47t
3981595
3981589
2026-08-16T08:01:31Z
Grufo
64423
+‘(praenomen)’
3981595
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />#switch:
{{safesubst:<noinclude />#if:
{{safesubst:<noinclude />#switch:{{{spatium-redirectionis}}}
| 118 = {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{spatium-scopi}}}|118
| +
}}
| 10 = {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />SUBPAGENAME:{{{redirectio}}}}}|doc
| +
}}
}}
| redundans
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{spatium-redirectionis}}}|{{{spatium-scopi}}}
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{{redirectio}}}|{{safesubst:<noinclude />TALKPAGENAME}}
| {{safesubst:<noinclude />#ifeq:{{safesubst:<noinclude />#invoke:string|find|{{{redirectio}}}|{{{scopus}}}|1|true}}|1
| collectio
| notabilis
}}
| {{safesubst:<noinclude />#if:
{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|redirectio|
pulling|scopus|
with_value_matching|%s+%(discretiva%)$|or|%s+%(discretio%)$|or|%s+%(nomen%)$|or|%s+%(praenomen%)$|or|%s+%(cognomen%)$|
list_values
}}
| notabilis
| nihil
}}
}}
| notabilis
}}
}}
| redundans = {{Confestim delenda{{safesubst:<noinclude />!}}Redirectio redundans. <small>(Pittacium [[Formula:Postilla redirectionis/arbiter|systemate]] additum.)</small>}}
| notabilis = {{De hac redirectione}}
| collectio = {{De hac redirectione{{safesubst:<noinclude />!}}ratio{{safesubst:<noinclude />=}}collectio}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}{{Formula in nuntiis systematis adhibita
| custodes = usores
| r3948020 = Formula:Postilla redirectionis
| Modulus:Params
| Modulus:String
}}{{Lua|Params|String}}}}</noinclude>
smvt7iug3kdjoln0059wxpptkik7875
Formula:Quaerebasne forte eodem titulo
10
324057
3981587
3955145
2026-08-16T07:30:59Z
Grufo
64423
+‘(cognomen)’
3981587
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|1|
trimming_values|
with_value_not_matching||strict|
providing|1|{{safesubst:<noinclude />FULLPAGENAME}}|
entering_substack|
detaching_substack|
renaming_by_magic|NAMESPACENUMBER|values_only|
leaving_substack|
pulling|ns|
providing|ns|0, 4, 6, 10, 12, 14, 100, 118|
reinterpreting|ns|trim_all|splitter_string|,|setter_string||
renaming_by_mixing|$@|
entering_substack|
detaching_substack|
dropping_substack|
excluding_non-numeric_names|
renaming_by_magic|ns|
mapping_by_mixing|{{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}}
| {{safesubst:<noinclude />PAGENAME:{{{1}}}}}
| {{safesubst:<noinclude />PAGENAME}}
}}|
mapping_by_replacing|/$||1|
entering_substack|new|
pulling||
detaching_substack|
renaming_by_mixing|$@|
entering_substack|
with_name_not_matching|%s+%(discretio%)$|
with_name_not_matching|%s+%(discretiva%)$|
with_name_not_matching|%s+%(nomen%)$|
with_name_not_matching|%s+%(cognomen%)$|
snapshotting|
mixing_names_and_values|$@ (discretio)|$@ (discretio)|
entering_substack|
snapshotting|
mixing_names_and_values|$@ (discretiva)|$@ (discretiva)|
entering_substack|
mixing_names_and_values|$@ (nomen)|$@ (nomen)|
merging_substack|
merging_substack|
merging_substack|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|$#:$@|
flushing|
mapping_by_magic|#ifexist|names_only|2|/||
with_value_not_matching||strict|
mapping_by_magic|#invoke|names_only_as|3|let|1|redirection|let|2|walk_through|
entering_substack|
with_value_matching|^%s*$|
detaching_substack|
mapping_by_mixing|$#|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|$@|
flushing|
mapping_by_magic|NAMESPACENUMBER|
mixing_names_and_values|$@/$#|$#|
renaming_to_sequence|naturally|
concat_and_call|Quaerebasne forte
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
jh4ciilyuia38exgafaei6955difibt
3981597
3981587
2026-08-16T08:07:08Z
Grufo
64423
+‘(praenomen)’
3981597
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|1|
trimming_values|
with_value_not_matching||strict|
providing|1|{{safesubst:<noinclude />FULLPAGENAME}}|
entering_substack|
detaching_substack|
renaming_by_magic|NAMESPACENUMBER|values_only|
leaving_substack|
pulling|ns|
providing|ns|0, 4, 6, 10, 12, 14, 100, 118|
reinterpreting|ns|trim_all|splitter_string|,|setter_string||
renaming_by_mixing|$@|
entering_substack|
detaching_substack|
dropping_substack|
excluding_non-numeric_names|
renaming_by_magic|ns|
mapping_by_mixing|{{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}}
| {{safesubst:<noinclude />PAGENAME:{{{1}}}}}
| {{safesubst:<noinclude />PAGENAME}}
}}|
mapping_by_replacing|/$||1|
entering_substack|new|
pulling||
detaching_substack|
renaming_by_mixing|$@|
entering_substack|
with_name_not_matching|%s+%(discretio%)$|
with_name_not_matching|%s+%(discretiva%)$|
with_name_not_matching|%s+%(nomen%)$|
with_name_not_matching|%s+%(praenomen%)$|
with_name_not_matching|%s+%(cognomen%)$|
snapshotting|
mixing_names_and_values|$@ (discretio)|$@ (discretio)|
entering_substack|
snapshotting|
mixing_names_and_values|$@ (discretiva)|$@ (discretiva)|
entering_substack|
snapshotting|
mixing_names_and_values|$@ (nomen)|$@ (nomen)|
entering_substack|
snapshotting|
mixing_names_and_values|$@ (praenomen)|$@ (praenomen)|
entering_substack|
mixing_names_and_values|$@ (cognomen)|$@ (cognomen)|
merging_substack|
merging_substack|
merging_substack|
merging_substack|
merging_substack|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|$#:$@|
flushing|
mapping_by_magic|#ifexist|names_only|2|/||
with_value_not_matching||strict|
mapping_by_magic|#invoke|names_only_as|3|let|1|redirection|let|2|walk_through|
entering_substack|
with_value_matching|^%s*$|
detaching_substack|
mapping_by_mixing|$#|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|$@|
flushing|
mapping_by_magic|NAMESPACENUMBER|
mixing_names_and_values|$@/$#|$#|
renaming_to_sequence|naturally|
concat_and_call|Quaerebasne forte
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
hl3ymudg2viaks9r3hza1cil36m6x2o
3981598
3981597
2026-08-16T08:18:20Z
Grufo
64423
Formulam feci simpliciorem
3981598
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|new|
pulling|1|
trimming_values|
with_value_not_matching||strict|
providing|1|{{safesubst:<noinclude />FULLPAGENAME}}|
entering_substack|
detaching_substack|
renaming_by_magic|NAMESPACENUMBER|values_only|
leaving_substack|
pulling|ns|
providing|ns|0, 4, 6, 10, 12, 14, 100, 118|
reinterpreting|ns|trim_all|splitter_string|,|setter_string||
renaming_by_mixing|$@|
entering_substack|
detaching_substack|
dropping_substack|
excluding_non-numeric_names|
renaming_by_magic|ns|
mapping_by_mixing|{{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}}
| {{safesubst:<noinclude />PAGENAME:{{{1}}}}}
| {{safesubst:<noinclude />PAGENAME}}
}}|
mapping_by_replacing|/$||1|
entering_substack|new|
pulling||
detaching_substack|
entering_substack|
with_value_not_matching|%s+%(discretio%)$|
with_value_not_matching|%s+%(discretiva%)$|
with_value_not_matching|%s+%(nomen%)$|
with_value_not_matching|%s+%(praenomen%)$|
with_value_not_matching|%s+%(cognomen%)$|
reassigning||discretio|copy|
reassigning||discretiva|copy|
reassigning||nomen|copy|
reassigning||praenomen|copy|
reassigning||cognomen|rename|
mixing_names_and_values|$@ ($#)|$@ ($#)|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|$@|
flushing|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|$#:$@|
flushing|
mapping_by_magic|#ifexist|names_only|2|/||
with_value_not_matching||strict|
mapping_by_magic|#invoke|names_only_as|3|let|1|redirection|let|2|walk_through|
entering_substack|
with_value_matching|^%s*$|
detaching_substack|
mapping_by_mixing|$#|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|$@|
flushing|
mapping_by_magic|NAMESPACENUMBER|
mixing_names_and_values|$@/$#|$#|
renaming_to_sequence|naturally|
concat_and_call|Quaerebasne forte
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
2jwwxp8n5vglgq8jgrukmrhki0bvlsj
Dendritum
0
325545
3981396
3964280
2026-08-15T15:15:28Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3981396
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Neuron_la.svg|right|thumb|300px|Cytologia neuronis.]]
'''Dendritum''' est pars excrescens [[Cytoplasma|cytoplasmatis]] nervosae cellulae ([[Neuron|neuronis]]) per quam signa a proximis neuronibus trans [[Synapsis chemica|synapticam rimam]] missa recipiuntur antequam [[ion|iontico]] fluxu ad corpus cellulae deferantur. Dendrita arboris ramorum speciem praebent, a quo nomen habuerunt e verbo Graeco δένδρον = arbor: etenim in certis neuronum categoriis permulti esse rami possunt. Dendrita in [[Spina dendritica|spinis dendriticis]] receptoria [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] praebent quorum signa chemica intra cellulam [[Signum transductum|transducunt]] et in signa [[Electricitas|electrica]] transmutant. Non tantum illa signa colligunt (etenim multae cellulae per [[Axon|axones]] suos ad unius cellulae dendrita coniunctae solent esse) sed etiam ea [[integratio|consummant]] ita ut responsum cellulae definiant.
Plerumque in neurone sunt plura dendrita et unus axon. Dendrita pars afferens neuronis dicuntur, axon vero pars efferens. Nam fluxus ionticus in dendritis oritur et ad corpus cellulae progreditur. Ac cum potentia actionis gignitur e corpore cellulae fluxus ionticus ad extremum axonem progreditur.
== De dendritorum spinis ==
Spinae dendriticae sunt parvae structurae e bracchio quodam dendriti eminentes et synapsim cum proximis axonibus facientes, quas [[Iacobus Ramon y Cajal|Ramon y Cajal]] ineunte vicesimo saeculo descripsit. Spinae caput tumens habent ubi 'densitas postsynaptica' invenitur [[Nuntius secundarius|nuntiorum secundariorum]] plena, quod angusto collo cum dendriti corpore coaptatum est. Collum fluxum molecularum ex spina frenare videtur sed de utilitate functioneque huius structurae multae coniecturae adhuc certant.
== Plura legere si cupis ==
*Lukas Fischer et alii, "[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9665914/ Dendritic Mechanisms for In Vivo Neural Computations and Behavior]", ''Journal of Neuroscience'', 2022:8460–8467
*Sarah E. Hadyniak et Jeremy N. Kay, "[https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(24)01015-7 Neuroscience: The dynamic development of dendrites]", ''Current Biology'', 2024
* Panayiota Poirazi & Athanasia Papoutsi, "[https://www.nature.com/articles/s41583-020-0301-7 Illuminating dendritic function with computational models]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2020: 303–321
* Moritz Stingl, Andreas Draguhn & Martin Both. "[https://link.springer.com/article/10.1007/s00424-024-03004-0 A dendrite is a dendrite is a dendrite? Dendritic signal integration beyond the “antenna” model]'', Pflügels Archiv'', 2025: 9–16
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Dendrite dendrita] spectant.
* [https://www.aquaportail.com/dictionnaire/definition/4736/dendrite Aquaportail]
[[Categoria:Cytologia]]
[[Categoria:Neurohistologia]]
[[Categoria:Systema nervosum]]
k7guivovhe1g8f4xup6qhvlsyjjtbl1
3981397
3981396
2026-08-15T15:17:33Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De dendritorum spinis */
3981397
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Neuron_la.svg|right|thumb|300px|Cytologia neuronis.]]
'''Dendritum''' est pars excrescens [[Cytoplasma|cytoplasmatis]] nervosae cellulae ([[Neuron|neuronis]]) per quam signa a proximis neuronibus trans [[Synapsis chemica|synapticam rimam]] missa recipiuntur antequam [[ion|iontico]] fluxu ad corpus cellulae deferantur. Dendrita arboris ramorum speciem praebent, a quo nomen habuerunt e verbo Graeco δένδρον = arbor: etenim in certis neuronum categoriis permulti esse rami possunt. Dendrita in [[Spina dendritica|spinis dendriticis]] receptoria [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] praebent quorum signa chemica intra cellulam [[Signum transductum|transducunt]] et in signa [[Electricitas|electrica]] transmutant. Non tantum illa signa colligunt (etenim multae cellulae per [[Axon|axones]] suos ad unius cellulae dendrita coniunctae solent esse) sed etiam ea [[integratio|consummant]] ita ut responsum cellulae definiant.
Plerumque in neurone sunt plura dendrita et unus axon. Dendrita pars afferens neuronis dicuntur, axon vero pars efferens. Nam fluxus ionticus in dendritis oritur et ad corpus cellulae progreditur. Ac cum potentia actionis gignitur e corpore cellulae fluxus ionticus ad extremum axonem progreditur.
== De dendritorum spinis ==
[[Fasciculus:Dendrites.jpg|thumb|Spinae dendriticae]]
[[Spina dendritica|Spinae dendriticae]] sunt parvae structurae e bracchio quodam dendriti eminentes et synapsim cum proximis axonibus facientes, quas [[Iacobus Ramon y Cajal|Ramon y Cajal]] exeunte nono decimo saeculo descripsit. Spinae caput tumens habent ubi 'densitas postsynaptica' invenitur [[Nuntius secundarius|nuntiorum secundariorum]] plena, quod angusto collo cum dendriti corpore coaptatum est. Collum fluxum molecularum ex spina frenare videtur sed de utilitate functioneque huius structurae multae coniecturae adhuc certant.
== Plura legere si cupis ==
*Lukas Fischer et alii, "[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9665914/ Dendritic Mechanisms for In Vivo Neural Computations and Behavior]", ''Journal of Neuroscience'', 2022:8460–8467
*Sarah E. Hadyniak et Jeremy N. Kay, "[https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(24)01015-7 Neuroscience: The dynamic development of dendrites]", ''Current Biology'', 2024
* Panayiota Poirazi & Athanasia Papoutsi, "[https://www.nature.com/articles/s41583-020-0301-7 Illuminating dendritic function with computational models]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2020: 303–321
* Moritz Stingl, Andreas Draguhn & Martin Both. "[https://link.springer.com/article/10.1007/s00424-024-03004-0 A dendrite is a dendrite is a dendrite? Dendritic signal integration beyond the “antenna” model]'', Pflügels Archiv'', 2025: 9–16
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Dendrite dendrita] spectant.
* [https://www.aquaportail.com/dictionnaire/definition/4736/dendrite Aquaportail]
[[Categoria:Cytologia]]
[[Categoria:Neurohistologia]]
[[Categoria:Systema nervosum]]
tpvxvxftxs89vzho3s9sa79x88hnv99
3981398
3981397
2026-08-15T15:20:57Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
3981398
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Neuron_la.svg|right|thumb|300px|Cytologia neuronis.]]
'''Dendritum''' est pars excrescens [[Cytoplasma|cytoplasmatis]] nervosae cellulae ([[Neuron|neuronis]]) per quam signa a proximis neuronibus trans [[Synapsis chemica|synapticam rimam]] missa recipiuntur antequam [[ion|iontico]] fluxu ad corpus cellulae deferantur. Dendrita arboris ramorum speciem praebent, a quo nomen habuerunt e verbo Graeco δένδρον = arbor: etenim in certis neuronum categoriis permulti esse rami possunt. Dendrita in [[Spina dendritica|spinis dendriticis]] receptoria [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] praebent quorum signa chemica intra cellulam [[Signum transductum|transducunt]] et in signa [[Electricitas|electrica]] transmutant. Non tantum illa signa colligunt (etenim multae cellulae per [[Axon|axones]] suos ad unius cellulae dendrita coniunctae solent esse) sed etiam ea [[integratio|consummant]] ita ut responsum cellulae definiant.
Plerumque in neurone sunt plura dendrita et unus axon. Dendrita pars afferens neuronis dicuntur, axon vero pars efferens. Nam fluxus ionticus in dendritis oritur et ad corpus cellulae progreditur. Ac cum potentia actionis gignitur e corpore cellulae fluxus ionticus ad extremum axonem progreditur.
== De dendritorum spinis ==
[[Fasciculus:Dendrites.jpg|thumb|Spinae dendriticae]]
[[Spina dendritica|Spinae dendriticae]] sunt parvae structurae e bracchio quodam dendriti eminentes et synapsim cum proximis axonibus facientes, quas [[Iacobus Ramon y Cajal|Ramon y Cajal]] exeunte nono decimo saeculo descripsit. Spinae caput tumens habent ubi 'densitas postsynaptica' invenitur [[Nuntius secundarius|nuntiorum secundariorum]] plena, quod angusto collo cum dendriti corpore coaptatum est. Collum fluxum molecularum ex spina frenare videtur sed de utilitate functioneque huius structurae multae coniecturae adhuc certant.
== Plura legere si cupis ==
*Lukas Fischer et alii, "[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9665914/ Dendritic Mechanisms for In Vivo Neural Computations and Behavior]", ''Journal of Neuroscience'', 2022:8460–8467
*Ch. Forestier, R. Marty. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0022510X68901251 Le champ épineux dendritique du cortex cérébral]", ''Journal of the Neurological Sciences'', 1968: 63-72
*Sarah E. Hadyniak et Jeremy N. Kay, "[https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(24)01015-7 Neuroscience: The dynamic development of dendrites]", ''Current Biology'', 2024
* Panayiota Poirazi & Athanasia Papoutsi, "[https://www.nature.com/articles/s41583-020-0301-7 Illuminating dendritic function with computational models]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2020: 303–321
* Moritz Stingl, Andreas Draguhn & Martin Both. "[https://link.springer.com/article/10.1007/s00424-024-03004-0 A dendrite is a dendrite is a dendrite? Dendritic signal integration beyond the “antenna” model]'', Pflügels Archiv'', 2025: 9–16
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Dendrite dendrita] spectant.
* [https://www.aquaportail.com/dictionnaire/definition/4736/dendrite Aquaportail]
[[Categoria:Cytologia]]
[[Categoria:Neurohistologia]]
[[Categoria:Systema nervosum]]
0e17yvylmyo77r7npzpr6ta7cgd7alg
3981400
3981398
2026-08-15T15:23:00Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De dendritorum spinis */
3981400
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Neuron_la.svg|right|thumb|300px|Cytologia neuronis.]]
'''Dendritum''' est pars excrescens [[Cytoplasma|cytoplasmatis]] nervosae cellulae ([[Neuron|neuronis]]) per quam signa a proximis neuronibus trans [[Synapsis chemica|synapticam rimam]] missa recipiuntur antequam [[ion|iontico]] fluxu ad corpus cellulae deferantur. Dendrita arboris ramorum speciem praebent, a quo nomen habuerunt e verbo Graeco δένδρον = arbor: etenim in certis neuronum categoriis permulti esse rami possunt. Dendrita in [[Spina dendritica|spinis dendriticis]] receptoria [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] praebent quorum signa chemica intra cellulam [[Signum transductum|transducunt]] et in signa [[Electricitas|electrica]] transmutant. Non tantum illa signa colligunt (etenim multae cellulae per [[Axon|axones]] suos ad unius cellulae dendrita coniunctae solent esse) sed etiam ea [[integratio|consummant]] ita ut responsum cellulae definiant.
Plerumque in neurone sunt plura dendrita et unus axon. Dendrita pars afferens neuronis dicuntur, axon vero pars efferens. Nam fluxus ionticus in dendritis oritur et ad corpus cellulae progreditur. Ac cum potentia actionis gignitur e corpore cellulae fluxus ionticus ad extremum axonem progreditur.
== De dendritorum spinis ==
[[Fasciculus:Dendrites.jpg|thumb|Spinae dendriticae]]
[[Spina dendritica|Spinae dendriticae]] in cerebro sunt parvae structurae e bracchio quodam dendriti eminentes et synapsim cum proximis axonibus facientes, quas [[Iacobus Ramon y Cajal|Ramon y Cajal]] exeunte nono decimo saeculo primus descripsit. Spinae caput tumens habent ubi 'densitas postsynaptica' invenitur [[Nuntius secundarius|nuntiorum secundariorum]] plena, quod angusto collo cum dendriti corpore coaptatum est. Collum fluxum molecularum ex spina frenare videtur sed de utilitate functioneque huius structurae multae coniecturae adhuc certant.
== Plura legere si cupis ==
*Lukas Fischer et alii, "[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9665914/ Dendritic Mechanisms for In Vivo Neural Computations and Behavior]", ''Journal of Neuroscience'', 2022:8460–8467
*Ch. Forestier, R. Marty. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0022510X68901251 Le champ épineux dendritique du cortex cérébral]", ''Journal of the Neurological Sciences'', 1968: 63-72
*Sarah E. Hadyniak et Jeremy N. Kay, "[https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(24)01015-7 Neuroscience: The dynamic development of dendrites]", ''Current Biology'', 2024
* Panayiota Poirazi & Athanasia Papoutsi, "[https://www.nature.com/articles/s41583-020-0301-7 Illuminating dendritic function with computational models]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2020: 303–321
* Moritz Stingl, Andreas Draguhn & Martin Both. "[https://link.springer.com/article/10.1007/s00424-024-03004-0 A dendrite is a dendrite is a dendrite? Dendritic signal integration beyond the “antenna” model]'', Pflügels Archiv'', 2025: 9–16
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Dendrite dendrita] spectant.
* [https://www.aquaportail.com/dictionnaire/definition/4736/dendrite Aquaportail]
[[Categoria:Cytologia]]
[[Categoria:Neurohistologia]]
[[Categoria:Systema nervosum]]
q67mvzz0nvlh1z90jdhxbajdhxil0zp
3981409
3981400
2026-08-15T16:02:19Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3981409
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Neuron_la.svg|right|thumb|300px|Cytologia neuronis.]]
'''Dendritum''' vel '''dendrita''' (-ae, f) est pars excrescens [[Cytoplasma|cytoplasmatis]] nervosae cellulae ([[Neuron|neuronis]]) per quam signa a proximis neuronibus trans [[Synapsis chemica|synapticam rimam]] missa recipiuntur antequam [[ion|iontico]] fluxu ad corpus cellulae deferantur. Dendrita arboris ramorum speciem praebent, a quo nomen habuerunt e verbo Graeco δένδρον = arbor: etenim in certis neuronum categoriis permulti esse rami possunt. Dendrita in [[Spina dendritica|spinis dendriticis]] receptoria [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] praebent quorum signa chemica intra cellulam [[Signum transductum|transducunt]] et in signa [[Electricitas|electrica]] transmutant. Non tantum illa signa colligunt (etenim multae cellulae per [[Axon|axones]] suos ad unius cellulae dendrita coniunctae solent esse) sed etiam ea [[integratio|consummant]] ita ut responsum cellulae definiant.
Plerumque in neurone sunt plura dendrita et unus axon. Dendrita pars afferens neuronis dicuntur, axon vero pars efferens. Nam fluxus ionticus in dendritis oritur et ad corpus cellulae progreditur. Ac cum potentia actionis gignitur e corpore cellulae fluxus ionticus ad extremum axonem progreditur.
== De dendritorum spinis ==
[[Fasciculus:Dendrites.jpg|thumb|Spinae dendriticae]]
[[Spina dendritica|Spinae dendriticae]] in cerebro sunt parvae structurae e bracchio quodam dendriti eminentes et synapsim cum proximis axonibus facientes, quas [[Iacobus Ramon y Cajal|Ramon y Cajal]] exeunte nono decimo saeculo primus descripsit. Spinae caput tumens habent ubi 'densitas postsynaptica' invenitur [[Nuntius secundarius|nuntiorum secundariorum]] plena, quod angusto collo cum dendriti corpore coaptatum est. Collum fluxum molecularum ex spina frenare videtur sed de utilitate functioneque huius structurae multae coniecturae adhuc certant.
== Plura legere si cupis ==
*Lukas Fischer et alii, "[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9665914/ Dendritic Mechanisms for In Vivo Neural Computations and Behavior]", ''Journal of Neuroscience'', 2022:8460–8467
*Ch. Forestier, R. Marty. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0022510X68901251 Le champ épineux dendritique du cortex cérébral]", ''Journal of the Neurological Sciences'', 1968: 63-72
*Sarah E. Hadyniak et Jeremy N. Kay, "[https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(24)01015-7 Neuroscience: The dynamic development of dendrites]", ''Current Biology'', 2024
* Panayiota Poirazi & Athanasia Papoutsi, "[https://www.nature.com/articles/s41583-020-0301-7 Illuminating dendritic function with computational models]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2020: 303–321
* Moritz Stingl, Andreas Draguhn & Martin Both. "[https://link.springer.com/article/10.1007/s00424-024-03004-0 A dendrite is a dendrite is a dendrite? Dendritic signal integration beyond the “antenna” model]'', Pflügels Archiv'', 2025: 9–16
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Dendrite dendrita] spectant.
* [https://www.aquaportail.com/dictionnaire/definition/4736/dendrite Aquaportail]
[[Categoria:Cytologia]]
[[Categoria:Neurohistologia]]
[[Categoria:Systema nervosum]]
azy6uni9pq582hr64beaaichacabv9a
3981427
3981409
2026-08-15T19:10:43Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De dendritorum spinis */
3981427
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Neuron_la.svg|right|thumb|300px|Cytologia neuronis.]]
'''Dendritum''' vel '''dendrita''' (-ae, f) est pars excrescens [[Cytoplasma|cytoplasmatis]] nervosae cellulae ([[Neuron|neuronis]]) per quam signa a proximis neuronibus trans [[Synapsis chemica|synapticam rimam]] missa recipiuntur antequam [[ion|iontico]] fluxu ad corpus cellulae deferantur. Dendrita arboris ramorum speciem praebent, a quo nomen habuerunt e verbo Graeco δένδρον = arbor: etenim in certis neuronum categoriis permulti esse rami possunt. Dendrita in [[Spina dendritica|spinis dendriticis]] receptoria [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] praebent quorum signa chemica intra cellulam [[Signum transductum|transducunt]] et in signa [[Electricitas|electrica]] transmutant. Non tantum illa signa colligunt (etenim multae cellulae per [[Axon|axones]] suos ad unius cellulae dendrita coniunctae solent esse) sed etiam ea [[integratio|consummant]] ita ut responsum cellulae definiant.
Plerumque in neurone sunt plura dendrita et unus axon. Dendrita pars afferens neuronis dicuntur, axon vero pars efferens. Nam fluxus ionticus in dendritis oritur et ad corpus cellulae progreditur. Ac cum potentia actionis gignitur e corpore cellulae fluxus ionticus ad extremum axonem progreditur.
== De dendritorum spinis ==
[[Fasciculus:Dendrites.jpg|thumb|Spinae dendriticae]]
[[Spina dendritica|Spinae dendriticae]] in cerebro sunt parvae structurae e bracchio quodam dendriti eminentes et synapsim cum proximis axonibus facientes, quas [[Iacobus Ramon y Cajal|Ramon y Cajal]] exeunte nono decimo saeculo primus descripsit. Spinae caput tumens habent ubi 'densitas postsynaptica' invenitur [[Nuntius secundarius|nuntiorum secundariorum]] plena, quod angusto collo cum dendriti corpore coaptatum est. Collum fluxum molecularum ex spina venientem frenare videtur sed de utilitate functioneque huius structurae multae coniecturae adhuc certant.
== Plura legere si cupis ==
*Lukas Fischer et alii, "[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9665914/ Dendritic Mechanisms for In Vivo Neural Computations and Behavior]", ''Journal of Neuroscience'', 2022:8460–8467
*Ch. Forestier, R. Marty. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0022510X68901251 Le champ épineux dendritique du cortex cérébral]", ''Journal of the Neurological Sciences'', 1968: 63-72
*Sarah E. Hadyniak et Jeremy N. Kay, "[https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(24)01015-7 Neuroscience: The dynamic development of dendrites]", ''Current Biology'', 2024
* Panayiota Poirazi & Athanasia Papoutsi, "[https://www.nature.com/articles/s41583-020-0301-7 Illuminating dendritic function with computational models]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2020: 303–321
* Moritz Stingl, Andreas Draguhn & Martin Both. "[https://link.springer.com/article/10.1007/s00424-024-03004-0 A dendrite is a dendrite is a dendrite? Dendritic signal integration beyond the “antenna” model]'', Pflügels Archiv'', 2025: 9–16
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Dendrite dendrita] spectant.
* [https://www.aquaportail.com/dictionnaire/definition/4736/dendrite Aquaportail]
[[Categoria:Cytologia]]
[[Categoria:Neurohistologia]]
[[Categoria:Systema nervosum]]
9h9utmynxi69kf7tkwjge3mxtevpinl
Hiroshima, mon amour (pellicula 1959)
0
327478
3981414
3981277
2026-08-15T16:51:57Z
Neander
1973
3981414
wikitext
text/x-wiki
{{Pellicula
| Imago = Paris Cinéma Le Louxor 7194.JPG
| Titulus = Hiroshima, mon amour
| Latinus titulus = Hirosima, mea amata
| Annus = [[1959]]
| Moderator = [[Alanus Resnais]]
| Scriptor = {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Margarita Duras||fr|qid=Q153248}}
| Actores = {{Series versibus dissaepta
| {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Emmanuela Riva||fr|qid=Q436996}}
| {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Eitsi Okada||fr|qid=Q139253}}
}}
| Compositor =
| Duratio = 99 minuta
| Lingua = [[Lingua Francogallica|Francogallica]]
}}
{{ores|Hiroshima, mon amour}} (‘Hirosima, mea amata’) est pellicula Franco-Iaponica ab [[Alanus Resnais|Alano Resnais]] anno [[1959]] disposita. Quod opus aenigmaticum, in scripto {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Margarita Duras|Margaritae Duras|fr|qid=Q153248}} positum, motum [[Nova unda Francica|Novae undae Francicae]] incohavit, una cum [[Franciscus Truffaut|Francisci Truffaut]] {{Op|[[Les Quatre cents coups (pellicula 1959)|Les Quatre cents coups]]}} ([[1959]]) et [[Ioannes Lucas Godard|Ioannis Lucae Godard]] {{Op|[[À bout de souffle (pellicula 1960)|À bout de souffle]]}} ([[1960]]). In nova et moribus veterum insolita narratione cinematographica, quaedam mulier iuvenis Francica brevem sed cupidum amorem in virum Iaponensem incipit. Utrique acerbis belli memoriis vexantur, quae per frustula imaginum mentalium aperiuntur et repetuntur.
== Synopsis ==
In pellicula, duo amantes memoriis coniunguntur et separantur. Ambobus reminiscendi et simul obliviscendi opus est. Resnais '''memorias publicas''' a '''memoriis privatis''' distinguere videtur. Magnae res, quibus ipsi non implicamur, quadam necessitate in oblivionem coniciuntur, et procedente tempore, ita aliorum doloribus torpescimus, ut vel tempus terentes [[castra carceralia]] placatis animis visere possimus. Nihilo minus, contumeliae nobis ipsis factae in mentibus manent, et nobis animi habitum ad eos, quos nos offendisse sentimus, perpetuo adficiunt. Quantumvis meminisse conamur mortium [[Iudaei|Iudaeorum]] in [[Auschwitz (castra carceralia)|Auschwitz]], vel oblivisci volumus contumeliarum cotidianarum, nihil prodesse videmur. Profecto, arduum est homini suum percipere [[egocentrismus|egocentrismum]].
== De psychologia pelliculae ==
In pellicula de duabus agitur tragoediis: de clade [[Hirosima]]e, et de crudelibus eventis [[Nivernum|Niverni]] factis. Puella Hirosimam non alter quam rem generalem cognoscere potuit, cum ibi visitatrix versata esset. At paene nihil intellexerat, quamquam photographemata viderat et testimonia expertorum legerat. Non enim calamitati adfuerat, neque infantem deformem umquam portaverat, neque explosione parentes suos amiserat.
Iaponensis autem ipse rem expertus est, quamquam non in suo corpore. Mulier quodam sensu tragoediam eius invasit, nam ubi illa museum se visitasse memoravit, constat viro, quid musei visitatio illa mulieri significaverit: nihil nisi spectaculum quoddam praeteriens, quod vix "sentire" potuit. [[Experientia]] cum [[empathia]] compensari non potest. Et vir ab Niverni experientia mulieris aeque distat. Cogitat enim solum de pulchro verbo Francogallico agi.<ref>Ward 1968.</ref>
Amantes vehementi laborant desiderio se in mutuam fidem committendi. Iaponensi non solum opus est plus de Niverno scire. sed etiam necessitas sentire se aliquid tale de puella scire, quod illa ne marito quidem narravit. Vir se Niverni causa demum illam nosse dicit. Sed hac scientia non intellegit se in discordiam cum muliere adduci, cum mariti ignorantià fiat, ut illa lenius vivere possit. Quo magis Iaponensis mulierem, ut secreta sua revelet, premit, eo magis illa viri in praeteritum suum incursione offenditur.
Iaponensis de Niverno audire vult, quia sentiat mulierem ibi coepisse eam esse puellam, quae hodie est. Sed illa se in fidem eius committere recusat. Quae memoria dolorosa ad illam solam pertinet. Etiam idcirco recusat, quia sensu conscio rei oblita est. Iam initio pelliculae mulier hoc confitetur. Etiam cum praeterita sua intellegit arte coniuncta esse cum eo, quod nunc Hirosimae experitur, conscia est se sua intentione praeterita recreare non posse. Ubi primum recordata est, voluntaria non utitur memoria, sed similitudine quadam inevitabili, quae amores Germani et Iaponensis pervadit. Etiam memoria Niverni, quippe quam separavit, dolorosa est, nam eam cum vita sua nondum reconciliavit. Amator Germanicus mortuus cum amatore Iaponico vivo in illa vivit.
Status viri Iaponensis aeque multiplex non est. Mulierem viro perplexiorem esse oportet, ut aequetur disparitas tragoediae Niverni factae. Viri autem calamitas Hrosimae facta universaliter quam inlustrissima habetur. Vir se a muliere separatum esse sentit, quia mulier ipsa aliena ab eventibus Hiroshimae sit. Nam pars vitae eius praesentis est: Ille Hiroshimae habitat, Iilla autem Niverni vivere non potest.
Vir, de mulieris tragoedia privata certior factus, intellegit eam simile quoddam horroribus populi sui expertam esse. Inter paucos homines occidentales esse videtur, qui bombae in Iaponenses impetum intellegere possint. Vir, ut ipse intellegat, suam comparat tragoediam cum calamitate a muliere accepta. Significabile dictu, de Niverno interrogat: "Nonnumquamne ibi pluit?" Nam pluvia ei signum periculi est. Ut dolorem mulieris per dolorem Hiroshimae intelligat, statim pluviam cogitat, quae pulveris radioactivi modo super populum suum decidit. Timor humanus ei cum pluvia coniungitur. Praeterea, Resnais analogiis visibilibus utitur: duobus fluviis; puella capite raso, mulieribus Hiroshimae capillis cadentibus.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Ward, John (1968) ''Alain Resnais : or, The theme of time.'' Secker & Warburg.
[[Categoria:Pelliculae 1959]]
ing7hy7oa18c9hyol3x51f09kknptxn
Kiều Công Tiễn
0
327733
3981550
3981287
2026-08-16T00:50:11Z
Bartholomite
116968
3981550
wikitext
text/x-wiki
{{Augenda|2026|8}}
{{Pagina non annexa}}
{{Vicificanda}}
{{res|Kiều Công Tiễn}} ([[Sinice]] 矯公羡; circa 870 – 938) praefectus militaris sub [[Duong Dinh Nghe]] ab anno [[931]] exercitus Tinh Hai Quan magistro. Anno [[937]], Kiều Công Tiễn magistrum suum interfecit eiusque sedem in suam potestatem redidit. Quod scelus indignans pro imperatoris ulciscendi suique soceri causa gladium sumpsit. Simul Kiều Công Tiễn Liu Yan regi [[Han Meridionalis|Meridionalis Han]] auxilium petivit, quod autem frustra, cum ante copiarum adventum caesus esset a Ngô Quyền, qui inde vicit Sinenses aggredientes [[Bach Dang|proelio fluminis Bạch Đằng]]. Quae in antiquam Vietnamiam tunc bello ac dominatione devastatam aevum libertatis attulisse dicitur.
{{Anni vitae|saeculo 9|938|Kieu Cong Tien}}
[[Categoria:Milites Sinarum]]
[[Categoria:Politici Vietnamiae]]
6qxkzo00798yk05353qb9v6lko381u2
Categoria:Iosephus de Madrazo
14
327743
3981362
2026-08-15T13:01:12Z
Andrew Dalby
1084
Created blank page
3981362
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
3981363
3981362
2026-08-15T13:02:02Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Categoriae ex artificibus appellatae]]
3981363
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Categoriae ex artificibus appellatae|Madrazo]]
ha8ymeljs3hxbrv7sxxi1aur1f3dwc8
3981364
3981363
2026-08-15T13:02:52Z
Andrew Dalby
1084
[[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Artes figuratae]]
3981364
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Categoriae ex artificibus appellatae|Madrazo]]
[[Categoria:Artes figuratae]]
smc35slurwzxvqmnqvxqbl3i8649dgp
Emsbüren
0
327744
3981382
2026-08-15T13:31:59Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Emsbüren]] ad [[Emsbura]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981382
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Emsbura]]
cnxil88hvo95tstxchgwt36px8xw3yd
Engden
0
327745
3981422
2026-08-15T18:41:04Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Engden]] ad [[Engda]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981422
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Engda]]
jvudac0cqomg9slopqii94y968gm7el
Erkerode
0
327746
3981430
2026-08-15T19:24:35Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Erkerode]] ad [[Erkeroda]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981430
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Erkeroda]]
5pjnyc64mdkqt0d72tg6iudm18pgsb2
Esche
0
327747
3981436
2026-08-15T19:50:10Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Esche]] ad [[Aszi]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981436
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Aszi]]
jzj6n83p61r7sjgwv2gwjaxi1i4tw1g
Eschershausen
0
327748
3981455
2026-08-15T20:47:58Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Eschershausen]] ad [[Eschershusa]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981455
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Eschershusa]]
qw1003ab08fly4b1rvce34q5ckoh30y
Stadtoldendorf
0
327749
3981461
2026-08-15T21:18:04Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Stadtoldendorf]] ad [[Aldendorpevilla]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981461
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Aldendorpevilla]]
aff1c54y4yay2bua2p09aczfwzmcfad
Eschershausen-Stadtoldendorf
0
327750
3981467
2026-08-15T21:34:12Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Eschershausen-Stadtoldendorf]] ad [[Eschershusa-Aldendorpevilla]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981467
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Eschershusa-Aldendorpevilla]]
7pi908zamhinxloxiq832dqtvaolynz
Fontiniacum
0
327751
3981468
2026-08-15T21:35:23Z
Pippobuono
54500
creatio e francica documentatione
3981468
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Fontenoy-le-Château vu des Coclés.jpg|thumb|upright=0.8|left|Fontiniacum: despectus in vicum, cum [[oppidum]] et [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Mansuetus|Sancto Mansueto]] dicata.]]
{{res|Fontiniacum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 90.</ref> ([[Francogallice]]: ''Fontenoy-le-Château'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 500 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. Die [[1 Ianuarii]] [[2013]] pristinum commune [[Le Magny (Vosegus)|Le Magny]] huic communi coniunctum est.
== Incolae notabilis ==
* [[Iacobus de Huvé]] (ante 1620–1690), Dominus [[Scatiniacum|Scatiniaci]] et [[Le Clerjus]], et centurio-castellanus oppidi et comitatus Fontiniaci.
* [[Nicolaus Gilbert]] (1750–1780), poeta, hic natus est.
* [[Lucianus Boullangier]] (1803–1872), Canonicus [[Urbs Sancti Deodati|Sancti Deodati]] et parochus [[Spinalium|Spinalii]], concionibus suis clarus, hic natus est.
* [[Iulia Victoria Daubié]] (1824-1874), prima femina ad obtinendum baccalaureatum (diploma scholae secundae); diurnarius qui hic mortua est.
* [[Josephus Mercier]] (1836-1897), legatus [[Arar superior|Araris superioris]] et demarchus [[Passavant-la-Rochère]], hic natus est.
* [[Constans Olivier]] (1862–1919), rerum gestarum scriptor et sacerdos, hic natus est.
* [[Arsenius Remond]] (1882-1935), dictus "Colossus Iurae" (*le Colosse jurassien*), cuius pondus 301 kg erat et qui dicitur gravissimus Gallus in historia fuisse, hic mortuus est.
* [[Margarita Ghy-Lemm]], (1888–1962), pictrix, hic nata est.
* [[Andreas Henry]] (1934-), magister scholarum et syndicalista, activista civilis, et politicus, qui munere Ministerii Otii anno 1981 functus est, hic natus est.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Vosegi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Fontenoy-le-Château|Fontiniacum}}
{{Fontes geographici}}
== Notae ==
<references />
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]]
3v9ns05hdwlxbs3jgqx9b9bk153ysyr
Disputatio:Fontiniacum
1
327752
3981472
2026-08-15T21:40:04Z
Pippobuono
54500
attributio
3981472
wikitext
text/x-wiki
{{attributio|fr|Fontenoy-le-Château|238660011}}
4bg2nfmagdr1rlp8c96a1tuzswyetxn
Esens
0
327753
3981502
2026-08-15T22:45:29Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Esens]] ad [[Esena]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981502
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Esena]]
6qt8rmf9a34yhkzra77pdauodu9nzjp
Esenae
0
327754
3981504
2026-08-15T22:52:36Z
Cyprianus Marcus
66550
Redirigens ad [[Esena]]
3981504
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Esena]]
6qt8rmf9a34yhkzra77pdauodu9nzjp
Esens (commune generale)
0
327755
3981509
2026-08-15T23:28:47Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Esens (commune generale)]] ad [[Esena (commune generale)]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981509
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Esena (commune generale)]]
gavqm3bd2z06lx43q4mbus146sa2gi5
Latinum
0
327756
3981571
2026-08-16T06:45:13Z
Grufo
64423
Prima adumbratio
3981571
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina discretiva}}
{{res|Latinum}} significare postest:
# Ut nomen substantivum, '''[[lingua Latina]]'''
# Ut nomen adiectivum genere neutrali, quod ad '''[[Latium (discretiva)|Latium]]''', sive '''[[Latium|hodiernum]]''' sive '''[[Latium vetus|antiquum]]''', pertinet
# Ut nomen adiectivum genere neutrali, aliquando etiam quod ad '''[[America Latina|Americam Latinam]]''' pertinet
s9zhwkq11r8wexybqs1i4aetqu4hh08
Categoria:Tituli ambigui
14
327757
3981577
2026-08-16T07:12:54Z
Grufo
64423
Prima adumbratio
3981577
wikitext
text/x-wiki
{{Categoria formulis quoque suppleta
| Capsa discretiva
| descriptio = Hic sunt [[Vicipaedia:Discretio|paginae discretivae]] quae plures significationes colligunt.
}}
{{Videatur etiam|Vicipaedia:Discretio|Categoria:Discretio}}
{{Index synopticus categoriae}}
[[Categoria:Vicipaedia]]
[[Categoria:Discretio]]
[[Categoria:Paginae discretivae]]
[[Categoria:Paginae de nominibus discretivae]]
f00ywr45bnk2p4txduxsbe8vm1njk2w
3981578
3981577
2026-08-16T07:14:39Z
Grufo
64423
3981578
wikitext
text/x-wiki
{{Categoria formulis quoque suppleta
| Capsa discretiva
| descriptio = Hic sunt [[Vicipaedia:Discretio|paginae discretivae]] quarum nomina notis parenthesis carent.
}}
{{Videatur etiam|Vicipaedia:Discretio|Categoria:Discretio}}
{{Index synopticus categoriae}}
[[Categoria:Vicipaedia]]
[[Categoria:Discretio]]
[[Categoria:Paginae discretivae]]
[[Categoria:Paginae de nominibus discretivae]]
050jdssj6cqalnbv6qk3w68ppupeic5
3981579
3981578
2026-08-16T07:16:41Z
Grufo
64423
3981579
wikitext
text/x-wiki
{{Categoria vestigatoria formularum
| Capsa discretiva
| descriptio = Hic sunt [[Vicipaedia:Discretio|paginae discretivae]] quarum nomina notis parenthesis carent.
}}
{{Videatur etiam|Vicipaedia:Discretio|Categoria:Discretio}}
{{Index synopticus categoriae}}
[[Categoria:Vicipaedia]]
[[Categoria:Discretio]]
[[Categoria:Paginae discretivae]]
[[Categoria:Paginae de nominibus discretivae]]
pnqlrbh7rgs2pea3lni4ipaq4te3h8j
3981593
3981579
2026-08-16T07:38:07Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:De hac redirectione|De hac redirectione]]}}
3981593
wikitext
text/x-wiki
{{Categoria vestigatoria formularum
| Capsa discretiva
| De hac redirectione
| descriptio = Hic sunt [[Vicipaedia:Discretio|paginae discretivae]] quarum nomina notis parenthesis carent.
}}
{{Videatur etiam|Vicipaedia:Discretio|Categoria:Discretio}}
{{Index synopticus categoriae}}
[[Categoria:Vicipaedia]]
[[Categoria:Discretio]]
[[Categoria:Paginae discretivae]]
[[Categoria:Paginae de nominibus discretivae]]
3n03dg9norhpqc8nbo97gsjx9b79sql
Musica minima
0
327758
3981600
2026-08-16T08:28:27Z
Grufo
64423
Grufo movit paginam [[Musica minima]] ad [[Musica minimalistica]]: Si genus “minimalismus” appellatur, tum musica appellatur “minimalistica”
3981600
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Musica minimalistica]]
d8lmp9gacm5pxq9dif0d2yynhwqnupf
Disputatio:Carolus
1
327759
3981605
2026-08-16T09:44:25Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Huic contributa est|Huic contributa est]]}}
3981605
wikitext
text/x-wiki
{{Huic contributa est|Carolus (discretiva)|20260816094153|2852108|3977935|3981603}}
3sm4o0y30rafpwzok0tgm19s33lvij0
Evessen
0
327760
3981623
2026-08-16T11:22:38Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Evessen]] ad [[Evessum]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3981623
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Evessum]]
6rgboylp4l6n1zz5jijdmuah192dwkt