Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 3284 262182 260111 2026-04-09T14:40:20Z Zaccariaru 30311 262182 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor=Publius Vergilius Maro |OperaeTitulus=Georgicon |OperaeWikiPagina=Georgicon |Annus= |SubTitulus=liber III }} <div class="text"> {{Liber |Ante=Georgicon - liber II |AnteNomen=Georgicon - liber II |Post=Georgicon - liber IV |PostNomen=Georgicon - liber IV }} <poem> Tē quoque, magna Palēs, et tē memorande canēmus pāstor ab Amphryso, uōs, siluae amnēsque Lycaeī. Cētera, quae uacuās tenuissent carmine mentēs, omnia iam uulgāta: quis aut Eurysthea dūrum aut inlaudātī nescit Būsīridis ārās? {{Versus|5}} Cui nīn dictus Hylās puer et Lātōnia Dēlōs Hippodamēque umerōque Pelops īnsignis eburnō, ācer equis? Temptanda uia est, quā mē quoque possim tollere humō uictorque uirum uolitāre per ōra. Prīmus egō in patriam mēcum, modo uīta supersit, {{Versus|10}} Āoniō rediēns dēdūcam uertice Mūsās; prīmus Idūmaeās referam tibi, Mantua, palmās, et uiridī in campō templum dē marmore pōnam propter aquam, tardis ingēns ubi flexibus errat Mincius et tenerā praetexit harundine rīpās. {{Versus|15}} In mediō mihi Caesar erit templumque tenēbit: illī uictor ego et Tyriō cōnspectus in ostrō centum quadriiugōs agitābō ad flūmina currūs. Cūncta mihi Alphēum linquēns lūcōsque Molorchī cursibus et crūdō dēcernet Graecia caestū. {{Versus|20}} Ipse caput tonsae foliīs ornātus olīuae dōna feram. Iam nunc sollemnis dūcere pompās ad dēlūbra iuuat caesōsque uidēre iuuencōs, uel scaena ut uersīs discēdat frontibus utque purpureā intextī tollant aulaea Britannī. {{Versus|25}} In foribus pugnam ex aurō solidōque elephantō Gangaridum faciam uictorisque arma Quirinī, atque hīc undantem bellō magnumque fluentem Nīlum ac nāuālī surgentīs aere columnās. Addam urbēs Asiae domitās pulsumque Niphātēn {{Versus|30}} fīdentemque fugā Parthum uersīsque sagittīs; et duo rapta manū dīuersō ex hoste tropaea bisque triumphātās utrōque ab lītore gentīs. Stābunt et Pariī lapidēs, spīrantia signa, Assaracī prōlēs dēmissaeque ab Ioue gentis {{Versus|35}} nōmina, Trōsque parēns et Trōiae Cynthius auctor. Inuidiā īnfēlīx Furiās amnemque seuērum Cōcȳtī metuet tortōsque Ixīonis anguis immanemque rotam et nōn exsuperābile saxum. Intereā Dryadum siluās saltūsque sequāmur {{Versus|40}} intactōs, tua, Maecēnās, haud mollia iussa: tē sine nil altum mēns incohat. Ēn age segnis rumpe morās; uocat ingentī clāmōre Cithaeron Tāygetīque canēs domitrixque Epidaurus equōrum, et uōx adsensū nemorum ingemināta remūgit. {{Versus|45}} Mox tamen ardentīs accingar dīcere pugnās Caesaris et nōmen fāmā tot ferre per annōs, Tīthōnī prīmā quot abest ab orīgine Caesar. Seu quis Olympiacae mīrātus praemia palmae pāscit equōs, seu quis fortīs ad arātra iuuencōs, {{Versus|50}} corpora praecipue mātrum legat. Optima toruae fōrma bouis cui turpe caput, cui plūrima ceruix, et crūrum tenus ā mentō paleāria pendent; tum longō nūllus laterī modus: omnia magna, pēs etiam, et camurīs hirtae sub cornibus aurēs. {{Versus|55}} Nec mihi displiceat maculīs insignis et albō, aut iuga dētrectāns interdumque aspera cornū et faciem taurō propior, quaeque ardua tōtā et gradiēns īmā uerrit uestīgia cauda. Aetās Lucinam iustōsque patī hymenaeōs {{Versus|60}} dēsinit ante decem, post quattuor incipit annōs; cētera nec feturae habilīs nec fortis arātrīs. Intereā, superat gregibus dum laeta iuuentās, solue marēs; mitte in Venerem pecuāria prīmus, atque aliam ex aliā generandō suffice prōlem. {{Versus|65}} Optima quaeque diēs miserīs mortālibus aeuī prīma fugit; subeunt morbī trīstīsque senectus et labor, et dūrae rapit inclēmentia mortis. Semper erunt quārum mūtārī corpora mālīs: semper enim refice ac, nē post āmissa requīrās, {{Versus|70}} ante uenī et subolem armentō sortīre quotannis. Nec nōn et pecorī est īdem dīlēctus equīnō: tū modo, quōs in spem statuēs summittere gentis, praecipuum iam inde ā tenerīs impende labōrem. Continuō pecoris generōsī pullus in aruīs {{Versus|75}} altius ingreditur et mollia crūra repōnit; prīmus et īre uiam et fluuiōs temptāre minācīs audet et ignōtō sēsē committere pontī, nec uānōs horret strepitus. Illī ardua ceruix argūtumque caput, breuis aluus obēsaque terga, {{Versus|80}} luxuriatque torīs animōsum pectus. Honestī spādīcēs glaucīque, color dēterrimus albis et giluō. Tum, sī qua sonum procul arma dēdēre, stāre locō nescit, micat auribus et tremit artūs, collectumque premēns uoluit sub nāribus ignem. {{Versus|85}} Dēnsa iuba, et dextrō iactāta recumbit in armō; at duplex agitur per lumbōs spīna, cauatque tellūrem et solidō grauiter sonat ungula cornū. Tālis Amyclaeī domitus Pollūcis habēnis Cyllarus et, quōrum Grāī meminēre poētae, {{Versus|90}} Mārtis equī biiugēs et magnī currus Achillī. Tālis et ipse iubam ceruīce effundit equīna coniugis aduentū pernix Sāturnus, et altum Pēlion hinnītū fugiēns implēuit acūtō. Hunc quoque, ubi aut morbō grauis aut iam segnior annīs {{Versus|95}} dēficit, abde domō, nec turpī ignōsce senectae. Frīgidus in Venerem senior, frūstrāque labōrem ingrātum trahit, et, sī quandō ad proelia uentum est, ut quondam in stipulīs magnus sine uīribus ignīs, incassum furit. Ergō animōs aeuumque notābis {{Versus|100}} praecipuē: hinc alias artīs prōlemque parentum et quis cuique dolor uictō, quae glōria palmae. Nōnne uidēs, cum praecipitī certāmine campum corripuēre, ruuntque ēffūsī carcere currūs, cum spēs adrectae iuuenum, exsultantīque haurī {{Versus|105}} corda pauor pulsāns? Illī instant uerbere tortō et prōnī dant lōra, uolat uī feruidus axis; iamque humilēs iamque ēlātī sublīme uidentur aera per uacuum ferrī atque adsurgere in aurās. Nec mora nec requiēs; at fuluae nimbus harēnae {{Versus|110}} tollitur, ūmēscunt spūmīs flātūque sequentum: tantus amor laudum, tantae est uictōria cūrae. prīmus Ericthonius currus et quattuor ausus iungere equōs rapidusque rotīs insistere uictor. Frēna Pelethroniī Lapithae gȳrōsque dedēre {{Versus|115}} impositī dorsō, atque equitem docuēre sub armīs insultāre solō et gressus glomerāre superbōs. Aequus uterque labor, aeque iuuēnemque magistrī exquīrunt calidumque animīs et cursibus ācrem, quāmuis saepe fugā uersōs ille ēgerit hostīs {{Versus|120}} et patriam Ēpīrum referat fortīsque Mycēnās, Neptūnīque ipsa dedūcat orīgine gentem. His animaduersis instant sub tempus et omnis impendunt curas denso distendere pingui, quem legere ducem et pecori dixere maritum, {{Versus|125}} florentisque secant herbas fluuiosque ministrant farraque, ne blando nequeat superesse labori inualidique patrum referant ieiunia nati. ipsa autem macie tenuant armenta uolentes, atque, ubi concubitus primos iam nota uoluptas {{Versus|130}} sollicitat, frondesque negant et fontibus arcent. saepe etiam cursu quatiunt et sole fatigant, cum grauiter tunsis gemit area frugibus, et cum surgentem ad Zephyrum paleae iactantur inanes. hoc faciunt, nimio ne luxu obtunsior usus {{Versus|135}} sit genitali aruo et sulcos oblimet inertis, sed rapiat sitiens Venerem interiusque recondat. Rursus cura patrum cadere et succedere matrum incipit. exactis grauidae cum mensibus errant, non illas grauibus quisquam iuga ducere plaustris, {{Versus|140}} non saltu superare uiam sit passus et acri carpere prata fuga fluuiosque innare rapacis. saltibus in uacuis pascunt et plena secundum flumina, muscus ubi et uiridissima gramine ripa, speluncaeque tegant et saxea procubet umbra. {{Versus|145}} est lucos Silari circa ilicibusque uirentem plurimus Alburnum uolitans, cui nomen asilo Romanum est, oestrum Grai uertere uocantes, asper, acerba sonans, quo tota exterrita siluis diffugiunt armenta; furit mugitibus aether {{Versus|150}} concussus siluaeque et sicci ripa Tanagri. hoc quondam monstro horribilis exercuit iras Inachiae Iuno pestem meditata iuuencae. hunc quoque (nam mediis feruoribus acrior instat) arcebis grauido pecori, armentaque pasces {{Versus|155}} sole recens orto aut noctem ducentibus astris. Post partum cura in uitulos traducitur omnis; continuoque notas et nomina gentis inurunt, et quos aut pecori malint summittere habendo aut aris seruare sacros aut scindere terram {{Versus|160}} et campum horrentem fractis inuertere glaebis. cetera pascuntur uiridis armenta per herbas: tu quos ad studium atque usum formabis agrestem iam uitulos hortare uiamque insiste domandi, dum faciles animi iuuenum, dum mobilis aetas. {{Versus|165}} ac primum laxos tenui de uimine circlos ceruici subnecte; dehinc, ubi libera colla seruitio adsuerint, ipsis e torquibus aptos iunge pares, et coge gradum conferre iuuencos; atque illis iam saepe rotae ducantur inanes {{Versus|170}} per terram, et summo uestigia puluere signent. post ualido nitens sub pondere faginus axis instrepat, et iunctos temo trahat aereus orbis. interea pubi indomitae non gramina tantum nec uescas salicum frondes uluamque palustrem, {{Versus|175}} sed frumenta manu carpes sata; nec tibi fetae more patrum niuea implebunt mulctraria uaccae, sed tota in dulcis consument ubera natos. Sin ad bella magis studium turmasque ferocis, aut Alphea rotis praelabi flumina Pisae {{Versus|180}} et Iouis in luco currus agitare uolantis, primus equi labor est animos atque arma uidere bellantum lituosque pati, tractuque gementem ferre rotam et stabulo frenos audire sonantis; tum magis atque magis blandis gaudere magistri {{Versus|185}} laudibus et plausae sonitum ceruicis amare. atque haec iam primo depulsus ab ubere matris audeat, inque uicem det mollibus ora capistris inualidus etiamque tremens, etiam inscius aeui. at tribus exactis ubi quarta accesserit aestas, {{Versus|190}} carpere mox gyrum incipiat gradibusque sonare compositis, sinuetque alterna uolumina crurum, sitque laboranti similis; tum cursibus auras tum uocet, ac per aperta uolans ceu liber habenis aequora uix summa uestigia ponat harena: {{Versus|195}} qualis Hyperboreis Aquilo cum densus ab oris incubuit, Scythiaeque hiemes atque arida differt nubila; tum segetes altae campique natantes lenibus horrescunt flabris, summaeque sonorem dant siluae, longique urgent ad litora fluctus; {{Versus|200}} ille uolat simul arua fuga simul aequora uerrens. hinc uel ad Elei metas et maxima campi sudabit spatia et spumas aget ore cruentas, Belgica uel molli melius feret esseda collo. tum demum crassa magnum farragine corpus {{Versus|205}} crescere iam domitis sinito; namque ante domandum ingentis tollent animos, prensique negabunt uerbera lenta pati et duris parere lupatis. Sed non ulla magis uiris industria firmat quam Venerem et caeci stimulos auertere amoris, {{Versus|210}} siue boum siue est cui gratior usus equorum. atque ideo tauros procul atque in sola relegant pascua post montem oppositum et trans flumina lata, aut intus clausos satura ad praesepia seruant. carpit enim uiris paulatim uritque uidendo {{Versus|215}} femina, nec nemorum patitur meminisse nec herbae dulcibus illa quidem inlecebris, et saepe superbos cornibus inter se subigit decernere amantis. pascitur in magna Sila formosa iuuenca: illi alternantes multa ui proelia miscent {{Versus|220}} uulneribus crebris; lauit ater corpora sanguis, uersaque in obnixos urgentur cornua uasto cum gemitu; reboant siluaeque et longus Olympus. nec mos bellantis una stabulare, sed alter uictus abit longeque ignotis exsulat oris, {{Versus|225}} multa gemens ignominiam plagasque superbi uictoris, tum quos amisit inultus amores, et stabula aspectans regnis excessit auitis. ergo omni cura uiris exercet et inter dura iacet pernox instrato saxa cubili {{Versus|230}} frondibus hirsutis et carice pastus acuta, et temptat sese atque irasci in cornua discit arboris obnixus trunco, uentosque lacessit ictibus, et sparsa ad pugnam proludit harena. post ubi collectum robur uiresque refectae, {{Versus|235}} signa mouet praecepsque oblitum fertur in hostem: fluctus uti medio coepit cum albescere ponto, longius ex altoque sinum trahit, utque uolutus ad terras immane sonat per saxa neque ipso monte minor procumbit, at ima exaestuat unda {{Versus|240}} uerticibus nigramque alte subiectat harenam. Omne adeo genus in terris hominumque ferarumque et genus aequoreum, pecudes pictaeque uolucres, in furias ignemque ruunt: amor omnibus idem. tempore non alio catulorum oblita leaena {{Versus|245}} saeuior errauit campis, nec funera uulgo tam multa informes ursi stragemque dedere per siluas; tum saeuus aper, tum pessima tigris; heu male tum Libyae solis erratur in agris. nonne uides ut tota tremor pertemptet equorum {{Versus|250}} corpora, si tantum notas odor attulit auras? ac neque eos iam frena uirum neque uerbera saeua, non scopuli rupesque cauae atque obiecta retardant flumina correptosque unda torquentia montis. ipse ruit dentesque Sabellicus exacuit sus {{Versus|255}} et pede prosubigit terram, fricat arbore costas atque hinc atque illinc umeros ad uulnera durat. quid iuuenis, magnum cui uersat in ossibus ignem durus amor? nempe abruptis turbata procellis nocte natat caeca serus freta, quem super ingens {{Versus|260}} porta tonat caeli, et scopulis inlisa reclamant aequora; nec miseri possunt reuocare parentes, nec moritura super crudeli funere uirgo. quid lynces Bacchi uariae et genus acre luporum atque canum? quid quae imbelles dant proelia cerui? {{Versus|265}} scilicet ante omnis furor est insignis equarum; et mentem Venus ipsa dedit, quo tempore Glauci Potniades malis membra absumpsere quadrigae. illas ducit amor trans Gargara transque sonantem Ascanium; superant montis et flumina tranant. {{Versus|270}} continuoque auidis ubi subdita flamma medullis (uere magis, quia uere calor redit ossibus), illae ore omnes uersae in Zephyrum stant rupibus altis, exceptantque leuis auras, et saepe sine ullis coniugiis uento grauidae (mirabile dictu) {{Versus|275}} saxa per et scopulos et depressas conuallis diffugiunt, non, Eure, tuos neque solis ad ortus, in Borean Caurumque, aut unde nigerrimus Auster nascitur et pluuio contristat frigore caelum. hic demum, hippomanes uero quod nomine dicunt {{Versus|280}} pastores, lentum destillat ab inguine uirus, hippomanes, quod saepe malae legere nouercae miscueruntque herbas et non innoxia uerba. Sed fugit interea, fugit inreparabile tempus, singula dum capti circumuectamur amore. {{Versus|285}} hoc satis armentis: superat pars altera curae, lanigeros agitare greges hirtasque capellas; hic labor, hinc laudem fortes sperate coloni. nec sum animi dubius uerbis ea uincere magnum quam sit et angustis hunc addere rebus honorem; {{Versus|290}} sed me Parnasi deserta per ardua dulcis raptat amor; iuuat ire iugis, qua nulla priorum Castaliam molli deuertitur orbita cliuo. nunc, ueneranda Pales, magno nunc ore sonandum. Incipiens stabulis edico in mollibus herbam {{Versus|295}} carpere ouis, dum mox frondosa reducitur aestas, et multa duram stipula filicumque maniplis sternere subter humum, glacies ne frigida laedat molle pecus scabiemque ferat turpisque podagras. post hinc digressus iubeo frondentia capris {{Versus|300}} arbuta sufficere et fluuios praebere recentis, et stabula a uentis hiberno opponere soli ad medium conuersa diem, cum frigidus olim iam cadit extremoque inrorat Aquarius anno. hae quoque non cura nobis leuiore tuendae, {{Versus|305}} nec minor usus erit, quamuis Milesia magno uellera mutentur Tyrios incocta rubores. densior hinc suboles, hinc largi copia lactis; quam magis exhausto spumauerit ubere mulctra, laeta magis pressis manabunt flumina mammis. {{Versus|310}} nec minus interea barbas incanaque menta Cinyphii tondent hirci saetasque comantis usum in castrorum et miseris uelamina nautis. pascuntur uero siluas et summa Lycaei, horrentisque rubos et amantis ardua dumos, {{Versus|315}} atque ipsae memores redeunt in tecta suosque ducunt et grauido superant uix ubere limen. ergo omni studio glaciem uentosque niualis, quo minor est illis curae mortalis egestas, auertes, uictumque feres et uirgea laetus {{Versus|320}} pabula, nec tota claudes faenilia bruma. At uero Zephyris cum laeta uocantibus aestas in saltus utrumque gregem atque in pascua mittet, Luciferi primo cum sidere frigida rura carpamus, dum mane nouum, dum gramina canent, {{Versus|325}} et ros in tenera pecori gratissimus herba. inde ubi quarta sitim caeli collegerit hora et cantu querulae rumpent arbusta cicadae, ad puteos aut alta greges ad stagna iubebo currentem ilignis potare canalibus undam; {{Versus|330}} aestibus at mediis umbrosam exquirere uallem, sicubi magna Iouis antiquo robore quercus ingentis tendat ramos, aut sicubi nigrum ilicibus crebris sacra nemus accubet umbra; tum tenuis dare rursus aquas et pascere rursus {{Versus|335}} solis ad occasum, cum frigidus aera Vesper temperat, et saltus reficit iam roscida luna, litoraque alcyonen resonant, acalanthida dumi. Quid tibi pastores Libyae, quid pascua uersu prosequar et raris habitata mapalia tectis? {{Versus|340}} saepe diem noctemque et totum ex ordine mensem pascitur itque pecus longa in deserta sine ullis hospitiis: tantum campi iacet. omnia secum armentarius Afer agit, tectumque laremque armaque Amyclaeumque canem Cressamque pharetram; {{Versus|345}} non secus ac patriis acer Romanus in armis iniusto sub fasce uiam cum carpit, et hosti ante exspectatum positis stat in agmine castris. At non qua Scythiae gentes Maeotiaque unda, turbidus et torquens flauentis Hister harenas, {{Versus|350}} quaque redit medium Rhodope porrecta sub axem. illic clausa tenent stabulis armenta, neque ullae aut herbae campo apparent aut arbore frondes; sed iacet aggeribus niueis informis et alto terra gelu late septemque adsurgit in ulnas. {{Versus|355}} semper hiems, semper spirantes frigora Cauri; tum Sol pallentis haud umquam discutit umbras, nec cum inuectus equis altum petit aethera, nec cum praecipitem Oceani rubro lauit aequore currum. concrescunt subitae currenti in flumine crustae, {{Versus|360}} undaque iam tergo ferratos sustinet orbis, puppibus illa prius, patulis nunc hospita plaustris; aeraque dissiliunt uulgo, uestesque rigescunt indutae, caeduntque securibus umida uina, et totae solidam in glaciem uertere lacunae, {{Versus|365}} stiriaque impexis induruit horrida barbis. interea toto non setius aere ningit: intereunt pecudes, stant circumfusa pruinis corpora magna boum, confertoque agmine cerui torpent mole noua et summis uix cornibus exstant {{Versus|370}} hos non immissis canibus, non cassibus ullis puniceaeue agitant pauidos formidine pennae, sed frustra oppositum trudentis pectore montem comminus obtruncant ferro grauiterque rudentis caedunt et magno laeti clamore reportant. {{Versus|375}} ipsi in defossis specubus secura sub alta otia agunt terra, congestaque robora totasque aduoluere focis ulmos ignique dedere. hic noctem ludo ducunt, et pocula laeti fermento atque acidis imitantur uitea sorbis. {{Versus|380}} talis Hyperboreo Septem subiecta trioni gens effrena uirum Riphaeo tunditur Euro et pecudum fuluis uelatur corpora saetis. Si tibi lanitium curae, primum aspera silua lappaeque tribolique absint; fuge pabula laeta; {{Versus|385}} continuoque greges uillis lege mollibus albos. illum autem, quamuis aries sit candidus ipse, nigra subest udo tantum cui lingua palato, reice, ne maculis infuscet uellera pullis nascentum, plenoque alium circumspice campo. {{Versus|390}} munere sic niueo lanae, si credere dignum est, Pan deus Arcadiae captam te, Luna, fefellit in nemora alta uocans; nec tu aspernata uocantem. At cui lactis amor, cytisum lotosque frequentis ipse manu salsasque ferat praesepibus herbas: {{Versus|395}} hinc et amant fluuios magis, et magis ubera tendunt et salis occultum referunt in lacte saporem. multi etiam excretos prohibent a matribus haedos, primaque ferratis praefigunt ora capistris. quod surgente die mulsere horisque diurnis, {{Versus|400}} nocte premunt; quod iam tenebris et sole cadente, sub lucem: exportant calathis (adit oppida pastor), aut parco sale contingunt hiemique reponunt. Nec tibi cura canum fuerit postrema, sed una uelocis Spartae catulos acremque Molossum {{Versus|405}} pasce sero pingui. numquam custodibus illis nocturnum stabulis furem incursusque luporum aut impacatos a tergo horrebis Hiberos. saepe etiam cursu timidos agitabis onagros, et canibus leporem, canibus uenabere dammas; {{Versus|410}} saepe uolutabris pulsos siluestribus apros latratu turbabis agens, montisque per altos ingentem clamore premes ad retia ceruum. Disce et odoratam stabulis accendere cedrum galbaneoque agitare grauis nidore chelydros. {{Versus|415}} saepe sub immotis praesepibus aut mala tactu uipera delituit caelumque exterrita fugit, aut tecto adsuetus coluber succedere et umbrae (pestis acerba boum) pecorique aspergere uirus fouit humum. cape saxa manu, cape robora, pastor {{Versus|420}} tollentemque minas et sibila colla tumentem deice! iamque fuga timidum caput abdidit alte, cum medii nexus extremaeque agmina caudae soluuntur, tardosque trahit sinus ultimus orbis. est etiam ille malus Calabris in saltibus anguis {{Versus|425}} squamea conuoluens sublato pectore terga atque notis longam maculosus grandibus aluum, qui, dum amnes ulli rumpuntur fontibus et dum uere madent udo terrae ac pluuialibus Austris, stagna colit ripisque habitans hic piscibus atram {{Versus|430}} improbus ingluuiem ranisque loquacibus explet; postquam exusta palus terraeque ardore dehiscunt, exsilit in siccum, et flammantia lumina torquens saeuit agris asperque siti atque exterritus aestu. ne mihi tum mollis sub diuo carpere somnos {{Versus|435}} neu dorso nemoris libeat iacuisse per herbas, cum positis nouus exuuiis nitidusque iuuenta uoluitur, aut catulos tectis aut oua relinquens, arduus ad solem et linguis micat ore trisulcis. Morborum quoque te causas et signa docebo. {{Versus|440}} turpis ouis temptat scabies, ubi frigidus imber altius ad uiuum persedit et horrida cano bruma gelu, uel cum tonsis inlotus adhaesit sudor, et hirsuti secuerunt corpora uepres. dulcibus idcirco fluuiis pecus omne magistri {{Versus|445}} perfundunt, udisque aries in gurgite uillis mersatur, missusque secundo defluit amni; aut tonsum tristi contingunt corpus amurca et spumas miscent argenti uiuaque sulpura Idaeasque pices et pinguis unguine ceras {{Versus|450}} scillamque elleborosque grauis nigrumque bitumen. non tamen ulla magis praesens fortuna laborum est quam si quis ferro potuit rescindere summum ulceris os: alitur uitium uiuitque tegendo, dum medicas adhibere manus ad uulnera pastor {{Versus|455}} abnegat et meliora deos sedet omina poscens. quin etiam, ima dolor balantum lapsus ad ossa cum furit atque artus depascitur arida febris, profuit incensos aestus auertere et inter ima ferire pedis salientem sanguine uenam, {{Versus|460}} Bisaltae quo more solent acerque Gelonus, cum fugit in Rhodopen atque in deserta Getarum, et lac concretum cum sanguine potat equino. quam procul aut molli succedere saepius umbrae uideris aut summas carpentem ignauius herbas {{Versus|465}} extremamque sequi, aut medio procumbere campo pascentem et serae solam decedere nocti— continuo culpam ferro compesce, priusquam dira per incautum serpant contagia uulgus. non tam creber agens hiemem ruit aequore turbo {{Versus|470}} quam multae pecudum pestes. nec singula morbi corpora corripiunt, sed tota aestiua repente, spemque gregemque simul cunctamque ab origine gentem. tum sciat, aerias Alpis et Norica si quis castella in tumulis et Iapydis arua Timaui {{Versus|475}} nunc quoque post tanto uideat, desertaque regna pastorum et longe saltus lateque uacantis. Hic quondam morbo caeli miseranda coorta est tempestas totoque autumni incanduit aestu et genus omne neci pecudum dedit, omne ferarum, {{Versus|480}} corrupitque lacus, infecit pabula tabo. nec uia mortis erat simplex; sed ubi ignea uenis omnibus acta sitis miseros adduxerat artus, rursus abundabat fluidus liquor omniaque in se ossa minutatim morbo conlapsa trahebat. {{Versus|485}} saepe in honore deum medio stans hostia ad aram, lanea dum niuea circumdatur infula uitta, inter cunctantis cecidit moribunda ministros; aut si quam ferro mactauerat ante sacerdos, inde neque impositis ardent altaria fibris, {{Versus|490}} nec responsa potest consultus reddere uates, ac uix suppositi tinguntur sanguine cultri summaque ieiuna sanie infuscatur harena. hinc laetis uituli uulgo moriuntur in herbis et dulcis animas plena ad praesepia reddunt; {{Versus|495}} hinc canibus blandis rabies uenit, et quatit aegros tussis anhela sues ac faucibus angit obesis. labitur infelix studiorum atque immemor herbae uictor equus fontisque auertitur et pede terram crebra ferit; demissae aures, incertus ibidem {{Versus|500}} sudor et ille quidem morituris frigidus; aret pellis et ad tactum tractanti dura resistit. haec ante exitium primis dant signa diebus: sin in processu coepit crudescere morbus, tum uero ardentes oculi atque attractus ab alto {{Versus|505}} spiritus, interdum gemitu grauis, imaque longo ilia singultu tendunt, it naribus ater sanguis, et obsessas fauces premit aspera lingua. profuit inserto latices infundere cornu Lenaeos; ea uisa salus morientibus una. {{Versus|510}} mox erat hoc ipsum exitio, furiisque refecti ardebant, ipsique suos iam morte sub aegra (di meliora piis, erroremque hostibus illum!) discissos nudis laniabant dentibus artus. ecce autem duro fumans sub uomere taurus {{Versus|515}} concidit et mixtum spumis uomit ore cruorem extremosque ciet gemitus. it tristis arator maerentem abiungens fraterna morte iuuencum, atque opere in medio defixa reliquit aratra. non umbrae altorum nemorum, non mollia possunt {{Versus|520}} prata mouere animum, non qui per saxa uolutus purior electro campum petit amnis; at ima soluuntur latera, atque oculos stupor urget inertis ad terramque fluit deuexo pondere ceruix. quid labor aut benefacta iuuant? quid uomere terras {{Versus|525}} inuertisse grauis? atqui non Massica Bacchi munera, non illis epulae nocuere repostae: frondibus et uictu pascuntur simplicis herbae, pocula sunt fontes liquidi atque exercita cursu flumina, nec somnos abrumpit cura salubris. {{Versus|530}} tempore non alio dicunt regionibus illis quaesitas ad sacra boues Iunonis et uris imparibus ductos alta ad donaria currus. ergo aegre rastris terram rimantur, et ipsis unguibus infodiunt fruges, montisque per altos {{Versus|535}} contenta ceruice trahunt stridentia plaustra. non lupus insidias explorat ouilia circum nec gregibus nocturnus obambulat: acrior illum cura domat; timidi dammae ceruique fugaces nunc interque canes et circum tecta uagantur. {{Versus|540}} iam maris immensi prolem et genus omne natantum litore in extremo ceu naufraga corpora fluctus proluit; insolitae fugiunt in flumina phocae. interit et curuis frustra defensa latebris uipera et attoniti squamis astantibus hydri. {{Versus|545}} ipsis est aer auibus non aequus, et illae praecipites alta uitam sub nube relinquunt. praeterea iam nec mutari pabula refert, quaesitaeque nocent artes; cessere magistri, Phillyrides Chiron Amythaoniusque Melampus. {{Versus|550}} saeuit et in lucem Stygiis emissa tenebris pallida Tisiphone Morbos agit ante Metumque, inque dies auidum surgens caput altius effert. balatu pecorum et crebris mugitibus amnes arentesque sonant ripae collesque supini. {{Versus|555}} iamque cateruatim dat stragem atque aggerat ipsis in stabulis turpi dilapsa cadauera tabo, donec humo tegere ac foueis abscondere discunt. nam neque erat coriis usus, nec uiscera quisquam aut undis abolere potest aut uincere flamma; {{Versus|560}} ne tondere quidem morbo inluuieque peresa uellera nec telas possunt attingere putris; uerum etiam inuisos si quis temptarat amictus, ardentes papulae atque immundus olentia sudor membra sequebatur, nec longo deinde moranti {{Versus|565}} tempore contactos artus sacer ignis edebat. </poem> {{Liber |Ante=Georgicon - liber II |AnteNomen=Georgicon - liber II |Post=Georgicon - liber IV |PostNomen=Georgicon - liber IV }} </div> {{finis}} {{Textquality|75%}} [[en:Georgics/III]] [[fr:Géorgiques III]] [[it:Georgiche/Libro terzo]] inzlhshqtxdblfudf8vxq9m37a1dgwx 104 34465 262409 154578 2026-04-10T09:40:11Z Rusticatio 30501 cohiheat -> cohibeat 262409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ser be etre shi" />PIETAS PUERILIS. 51</noinclude>{{Pt|um|pium}}, quod animum ab evagando cohibeat. :{{sc|er}}. Habes in hoc psalmos certos? :{{sc|ga}}. Habeo; sed quos non ita mihi ipsi indixi, quin omittam, si cogitatio quaepiam incidat, quae magis reficiat animum meum, quam illa psalmorum recitatio. :{{sc|er}}. Quid de ieiunando? :{{sc|ga}}. Cum ieiunio mihi nihil est negotii. Sic enim me docuit Hieronymus, non esse valetudinem atterendam ieiuniis, donec corpus aetate robur iustum collegerit. Nondum autem egressus sum annum decimum septimum. Sed tamen si sensero opus, prandeo coenoque parcius, quo me praebeam alacriorem studiis pietatis perdiem festum. :{{sc|er}}. Posteaquam coepi semel, expiscabor omnia. Quomodo fifectus es erga conciones? :{{sc|ga}}. Optime. Ad has non minus religiose accedo, quam ad sacram synaxim. Et tamen deligo, quos audiam. Sunt enim, quos praestat non audisse. Quod si talis contingit, aut si nemo contingit, tempus hoc transigo sacra lectione: lego evangelium et epistolam cum interpretatione Chrysostomi aut Hieronymi, aut si quis alius occurrit pius ac doctus interpres. :{{sc|er}}. Sed magis afficit viva vox. :{{sc|ga}}. Fateor; et audire malo, si detur concionator tolerabilis: sed non videor omnino caruisse concione, si Chrysostomum aut Hieronymum scripto loquentem audiero. :{{sc|er}}. Non opinor. Sed quid te delectat confessio? :{{sc|ga}}. Magnopere: nam confiteor quotidie. :{{sc|er}}. Quotidie? :{{sc|ga}}. Sic est. :{{sc|er}}. Alendus est igitur tibi proprie sacerdos. :{{sc|ga}}. Sed illi confiteor, qui vere solus remittit peccata, cui est potestas universa. :{{sc|er}}. Cuinam? :{{sc|ga}}. Christo. :{{sc|er}}. An istud sat esse putas? :{{sc|ga}}. Mihi quidem sat esset, si sat esset proceribus ecclesiae et consuetudini receptae. :{{sc|er}}. Sed quos tandem appellas ecclesiae proceres? :{{sc|ga}}. Pontifices, Episcopos, Apostolos. :{{sc|er}}. Et inter hos annumeras Christum? :{{sc|ga}}. Is est omnium sine controversia colophon. :{{sc|er}}. Et huius receptae confessionis auctor? :{{sc|ga}}. Is quidem auctor<noinclude><references/></noinclude> 2uz7a1n894kt6j1mw92i18yzhyww53d 0 39118 262298 132717 2026-04-10T00:30:52Z Saumache 27923 262298 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Fabius Quintilianus |OperaeTitulus= De Institutione Oratoria |OperaeWikiPagina= De Institutione Oratoria |Annus= saeculo I |SubTitulus=Liber I - caput 1 |Genera=Ars rhetorica }} {{pn|1}}Igitur nato filio pater spem de illo primum quam optimam capiat, ita diligentior a principiis fiet. Falsa enim est querela, paucissimis hominibus vim percipiendi, quae tradantur, esse concessam, plerosque vero laborem ac tempora tarditate ingenii perdere. Nam contra plures reperias et faciles in excogitando et ad discendum promptos. Quippe id est homini naturale; ac sicut aves ad volatum, equi ad cursum, ad saevitiam ferae gignuntur; ita (20) nobis propria est mentis agitatio atque sollertia, unde origo animi caelestis creditur. {{pn|2}}Hebetes vero et indociles non magis secundum naturam homines eduntur quam prodigiosa corpora et monstris insignia, sed hi pauci admodum fuerunt. Argumentum quod in pueris elucet spes plurimorum, quae cum emoritur aetate, manifestum est, non naturam defecisse sed curam. Praestat tamen ingenio alius alium. {{pn|3}}Concedo; sed plus efficiet aut minus; nemo reperitur, qui sit studio nihil consecutus. Hoc qui perviderit, protinus ut erit parens factus, acrem quam maxime curam spei futuri oratoris impendat. {{pn|4}}Ante omnia ne sit vitiosus sermo nutricibus, quas si fieri posset sapientes Chrysippus optavit, certe quantum res pateretur optimas eligi voluit. Et morum quidem in his haud dubie prior ratio est, recte tamen etiam loquantur. {{pn|5}}Has primum audiet puer, harum verba effingere imitando conabitur. Et natura tenacissimi sumus eorum, quae rudibus animis percepimus; ut sapor, quo nova imbuas, durat, nec lanarum colores, quibus simplex ille candor mutatus est, elui possunt. Et haec ipsa magis pertinaciter haerent, quo deteriora sunt. Nam bona facile mutantur in peius; num quando in bonum verteris (22) vitia? Non assuescat ergo, ne dum infans quidem est, sermoni qui dediscendus sit. {{pn|6}}In parentibus vero quam plurimum esse eruditionis optaverim, nec de patribus tantum loquor. Nam Gracchorum eloquentiae multum contulisse accepimus Corneliam matrem, cuius doctissimus sermo in posteros quoque est epistolis traditus: et Laelia C. filia reddidisse in loquendo paternam elegantiam dicitur, et Hortensiae Q. filiae oratio apud Triumviros habita legitur non tantum in sexus honorem. {{pn|7}}Nec tamen ii, quibus discere ipsis non contigit, minorem curam docendi liberos habeant; sed sint propter hoc ipsum ad cetera magis diligentes. {{pn|8}}De pueris, inter quos educabitur ille huic spei destinatus, idem quod de nutricibus dictum sit. De paedagogis hoc amplius, ut aut sint eruditi plene, quam primam esse curam velim, aut se non esse eruditos sciant. Nihil est peius iis, qui paulum aliquid ultra primas litteras progressi falsam sibi scientiae persuasionem induerunt. Nam et cedere praecipiendi partibus indignantur et velut iure quodam potestatis, quo fere hoc hominum genus intumescit, imperiosi atque interim saevientes (24) stultitiam suam perdocent. {{pn|9}}Nec minus error eorum nocet moribus; siquidem Leonides Alexandri paedagogus, ut a Babylonio Diogene traditur, quibusdam eum vitiis imbuit, quae robustum quoque et iam maximum regem ab illa institutione puerili sunt persecuta. {{pn|10}}Si cui multa videor exigere, cogitet oratorem institui, rem arduam, etiam cum ei formando nihil defuerit; praeterea plura ac difficiliora superesse. Nam et studio perpetuo et praestantissimis praeceptoribus et plurimis disciplinis opus est. {{pn|11}}Quapropter praecipienda sunt optima; quae si quis gravabitur, non rationi defuerint sed homini. Si tamen non continget, quales maxime velim nutrices, pueros, paedagogos habere, at unus certe sit assiduus loquendi non imperitus, qui, si qua erunt ab his praesente alumno dicta vitiose, corrigat protinus nec insidere illi sinat; dum tamen intelligatur, id, quod prius dixi, bonum esse, hoc remedium. {{pn|12}}A sermone Graeco puerum incipere malo, quia Latinum, qui pluribus in usu est, vel nobis nolentibus perbibet, simul quia disciplinis quoque Graecis prius instituendus est, unde et nostrae fluxerunt. (26) {{pn|13}}Non tamen hoc adeo superstitiose fieri velim, ut diu tantum Graece loquatur aut discat, sicut plerisque moris est. Hoc enim accidunt et oris plurima vitia in peregrinum sonum corrupti et sermonis; cui cum Graecae figurae assidua consuetudine haeserunt, in diversa quoque loquendi ratione pertinacissime durant. {{pn|14}}Non longe itaque Latina subsequi debent et cito pariter ire. Ita fiet, ut, cum aequali cura linguam utramque tueri coeperimus, neutra alteri officiat. {{pn|15}}Quidam litteris instituendos, qui minores septem annis essent, non putaverunt, quod illa primum aetas et intellectum disciplinarum capere et laborem pati posset. In qua sententia Hesiodum esse plurimi tradunt qui ante grammaticum Aristophanen fuerunt; nam is primus ὑποθήκας, in quo libro scriptum hoc invenitur, negavit esse huius poetae. {{pn|16}}Sed alii quoque auctores, inter quos Eratosthenes, idem praeceperunt. Melius autem, qui nullum tempus vacare cura volunt, ut Chrysippus. Nam is, quamvis nutricibus triennium dederit, tamen ab illis quoque iam formandam quam optimis institutis mentem infantium iudicat. {{pn|17}}Cur autem non pertineat ad litteras aetas, quae ad mores iam pertinet? Neque ignoro, toto illo, de quo loquor, tempore vix tantum effici, quantum conferre unus postea possit annus; (28) sed tamen mihi, qui dissenserunt, videntur non tam discentibus in hac parte quam docentibus pepercisse. {{pn|18}}Quid melius alioqui facient, ex quo loqui poterunt? Faciant enim aliquid necesse est. Aut cur hoc, quantulumcunque est, usque ad septem annos lucrum fastidiamus? Nam certe quamlibet parvum sit, quod contulerit aetas prior, maiora tamen aliqua discet puer ipso illo anno, quo minora didicisset. {{pn|19}}Hoc per singulos prorogatum in summam proficit, et quantum in infantia praesumptum est temporis, adolescentiae adquiritur. Idem etiam de sequentibus annis praeceptum sit, ne, quod cuique discendum est, sero discere incipiat. Non ergo perdamus primum statim tempus, atque eo minus, quod initia litterarum sola memoria constant, quae non modo iam est in parvis sed tum etiam tenacissima est. {{pn|20}} Nec sum adeo aetatum imprudens, ut instandum protinus teneris acerbe putem exigendamque plane operam. Nam id in primis cavere oportebit, ne studia, qui amare nondum potest, oderit et amaritudinem semel perceptam etiam ultra rudes annos reformidet. Lusus hic sit; et rogetur et laudetur et numquam non fecisse se gaudeat, aliquando ipso nolente doceatur alius, cui invideat; contendat (30) interim et saepius vincere se putet; praemiis etiam, quae capit illa aetas, evocetur. {{pn|21}}Parva docemus oratorem instituendum professi, sed est sua etiam studiis infantia; et ut corporum mox fortissimorum educatio a lacte cunisque initium ducit, ita futurus eloquentissimus edidit aliquando vagitum et loqui primum incerta voce temptavit et haesit circa formas litterarum. Nec si quid discere satis non est, ideo nec necesse est. {{pn|22}}Quodsi nemo reprehendit patrem, qui haec non negligenda in suo filio putet, cur improbetur, si quis ea, quae domi suae recte faceret, in publicum promit? Atque eo magis, quod minora etiam facilius minores percipiunt, et ut corpora ad quosdam membrorum flexus formari nisi tenera non possunt, sic animos quoque ad pleraque duriores robur ipsum facit. {{pn|23}}An Philippus Macedonum rex Alexandro filio suo prima litterarum elementa tradi ab Aristotele, summo eius aetatis philosopho, voluisset, aut ille suscepisset hoc officium, si non studiorum initia et a perfectissimo quoque optime tractari et pertinere ad summam (32) credidisset? {{pn|24}}Fingamus igitur Alexandrum dari nobis impositum gremio, dignum tanta cura infantem (quanquam suus cuique dignus est): pudeatne me in ipsis statim elementis etiam brevia docendi monstrare compendia? Neque enim mihi illud saltem placet, quod fieri in plurimis video, ut litterarum nomina et contextum prius quam formas parvuli discant. {{pn|25}}Obstat hoc agnitioni earum non intendentibus mox animum ad ipsos ductus, dum antecedentem memoriam sequuntur. Quae causa est praecipientibus, ut etiam, cum satis adfixisse eas pueris recto illo quo primum scribi solent contextu videntur, retro agant rursus et varia permutatione turbent, donec litteras qui instituuntur facie norint non ordine. Quapropter optime sicut hominum pariter et habitus et nomina edocebuntur. {{pn|26}}Sed quod in litteris obest, in syllabis non nocebit. Non excludo autem, id quod est inventum* irritandae ad discendum infantiae gratia eburneas etiam litterarum formas in lusum offerre; vel si quid aliud, quo magis illa aetas gaudeat, inveniri potest, quod tractare, intueri, nominare iucundum sit. {{pn|27}}Cum vero iam ductus sequi coeperit, non inutile erit eas tabellae quam optime insculpi, ut per illos (34) velut sulcos ducatur stilus. Nam neque errabit, quemadmodum in ceris (continebitur enim utrinque marginibus neque extra praescriptum egredi poterit) et celerius ac saepius sequendo certa vestigia firmabit articulos, neque egebit adiutorio manum suam manu superimposita regentis. {{pn|28}}Non est aliena res, quae fere ab honestis negligi solet, cura bene ac velociter scribendi. Nam cum sit in studiis praecipuum, quoque solo verus ille profectus et altis radicibus nixus paretur, scribere ipsum, tardior stilus cogitationem moratur, rudis et confusus intellectu caret; unde sequitur alter dictandi, quae transferenda sunt, labor. {{pn|29}}Quare cum semper et ubique tum praecipue in epistolis secretis et familiaribus delectabit ne hoc quidem neglectum reliquisse. {{pn|30}}Syllabis nullum compendium est; perdiscendae omnes nec, ut fit plerumque, difficillima quaeque earum differenda, ut in nominibus scribendis deprehendantur. {{pn|31}}Quin immo ne primae quidem memoriae temere credendum; repetere et diu inculcare fuerit utilius, et in lectione quoque non properare ad continuandam eam vel accelerandam, nisi cum inoffensa atque indubitata litterarum inter se coniunctio suppeditare sine ulla cogitandi saltem mora poterit. (36) Tunc ipsis syllabis verba complecti et his sermonem connectere incipiat. {{pn|32}}Incredibile est, quantum morae lectioni festinatione adiiciatur. Hinc enim accidit dubitatio, intermissio, repetitio plus quam possunt audentibus, deinde, cum errarunt, etiam iis quae iam sciunt diffidentibus. {{pn|33}}Certa sit ergo in primis lectio, deinde coniuncta et diu lentior, donec exercitatione contingat emendata velocitas. {{pn|34}}Nam prospicere in dextrum (quod omnes praecipiunt) et providere, non rationis modo sed usus quoque est; quoniam sequentia intuenti priora dicenda sunt, et, quod difficillimum est, dividenda intentio animi, ut aliud voce aliud oculis agatur. Illud non paenitebit curasse, cum scribere nomina puer (quemadmodum moris est) coeperit, ne hanc operam in vocabulis vulgaribus et forte occurrentibus perdat. {{pn|35}}Protinus enim potest interpretationem linguae secretioris, quas Graeci γλώσσας vocant, dum aliud agitur, ediscere et inter prima elementa consequi rem postea proprium tempus desideraturam. Et quoniam circa res adhuc tenues moramur, ii quoque versus, qui ad imitationem scribendi proponentur, non otiosas velim sententias habeant sed honestum aliquid monentes. {{pn|36}}Prosequitur haec memoria in senectutem et impressa animo rudi usque ad mores proficiet. Etiam dicta clarorum virorum et electos (38) ex poetis maxime (namque eorum cognitio parvis gratior est) locos ediscere inter lusum licet. Nam et maxime necessaria est oratori (sicut suo loco dicam) memoria, et ea praecipue firmatur atque alitur exercitatione, et in his, de quibus nunc loquimur, aetatibus, quae nihildum ipsae generare ex se queunt, prope sola est, quae iuvari cura docentium possit. {{pn|37}}Non alienum fuerit exigere ab his aetatibus, quo sit absolutius os et expressior sermo, ut nomina quaedam versusque adfectatae difficultatis ex pluribus et asperrime coeuntibus inter se syllabis catenatos et velut confragosos quam citatissime volvant; χαλινοί Graece vocantur. Res modica dictu, qua tamen omissa multa linguae vitia, nisi primis eximuntur annis, inemendabili in posterum pravitate durantur. 4ts3w7nuprdgrgfjfgyibw3ritgn7pc 262303 262298 2026-04-10T00:45:56Z Saumache 27923 262303 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Fabius Quintilianus |OperaeTitulus= De Institutione Oratoria |OperaeWikiPagina= De Institutione Oratoria |Annus= saeculo I |SubTitulus=Liber I - caput 1 |Genera=Ars rhetorica }} {{Liber |Ante=Index libri I |AnteNomen=De Institutione Oratoria/I |Post=Caput 2 |PostNomen=../2 }} {{pn|1}}Igitur nato filio pater spem de illo primum quam optimam capiat, ita diligentior a principiis fiet. Falsa enim est querela, paucissimis hominibus vim percipiendi, quae tradantur, esse concessam, plerosque vero laborem ac tempora tarditate ingenii perdere. Nam contra plures reperias et faciles in excogitando et ad discendum promptos. Quippe id est homini naturale; ac sicut aves ad volatum, equi ad cursum, ad saevitiam ferae gignuntur; ita {{pn|20}}nobis propria est mentis agitatio atque sollertia, unde origo animi caelestis creditur. {{pn|2}}Hebetes vero et indociles non magis secundum naturam homines eduntur quam prodigiosa corpora et monstris insignia, sed hi pauci admodum fuerunt. Argumentum quod in pueris elucet spes plurimorum, quae cum emoritur aetate, manifestum est, non naturam defecisse sed curam. Praestat tamen ingenio alius alium. {{pn|3}}Concedo; sed plus efficiet aut minus; nemo reperitur, qui sit studio nihil consecutus. Hoc qui perviderit, protinus ut erit parens factus, acrem quam maxime curam spei futuri oratoris impendat. {{pn|4}}Ante omnia ne sit vitiosus sermo nutricibus, quas si fieri posset sapientes Chrysippus optavit, certe quantum res pateretur optimas eligi voluit. Et morum quidem in his haud dubie prior ratio est, recte tamen etiam loquantur. {{pn|5}}Has primum audiet puer, harum verba effingere imitando conabitur. Et natura tenacissimi sumus eorum, quae rudibus animis percepimus; ut sapor, quo nova imbuas, durat, nec lanarum colores, quibus simplex ille candor mutatus est, elui possunt. Et haec ipsa magis pertinaciter haerent, quo deteriora sunt. Nam bona facile mutantur in peius; num quando in bonum verteris {{pn|22}}vitia? Non assuescat ergo, ne dum infans quidem est, sermoni qui dediscendus sit. {{pn|6}}In parentibus vero quam plurimum esse eruditionis optaverim, nec de patribus tantum loquor. Nam Gracchorum eloquentiae multum contulisse accepimus Corneliam matrem, cuius doctissimus sermo in posteros quoque est epistolis traditus: et Laelia C. filia reddidisse in loquendo paternam elegantiam dicitur, et Hortensiae Q. filiae oratio apud Triumviros habita legitur non tantum in sexus honorem. {{pn|7}}Nec tamen ii, quibus discere ipsis non contigit, minorem curam docendi liberos habeant; sed sint propter hoc ipsum ad cetera magis diligentes. {{pn|8}}De pueris, inter quos educabitur ille huic spei destinatus, idem quod de nutricibus dictum sit. De paedagogis hoc amplius, ut aut sint eruditi plene, quam primam esse curam velim, aut se non esse eruditos sciant. Nihil est peius iis, qui paulum aliquid ultra primas litteras progressi falsam sibi scientiae persuasionem induerunt. Nam et cedere praecipiendi partibus indignantur et velut iure quodam potestatis, quo fere hoc hominum genus intumescit, imperiosi atque interim saevientes {{pn|24}}stultitiam suam perdocent. {{pn|9}}Nec minus error eorum nocet moribus; siquidem Leonides Alexandri paedagogus, ut a Babylonio Diogene traditur, quibusdam eum vitiis imbuit, quae robustum quoque et iam maximum regem ab illa institutione puerili sunt persecuta. {{pn|10}}Si cui multa videor exigere, cogitet oratorem institui, rem arduam, etiam cum ei formando nihil defuerit; praeterea plura ac difficiliora superesse. Nam et studio perpetuo et praestantissimis praeceptoribus et plurimis disciplinis opus est. {{pn|11}}Quapropter praecipienda sunt optima; quae si quis gravabitur, non rationi defuerint sed homini. Si tamen non continget, quales maxime velim nutrices, pueros, paedagogos habere, at unus certe sit assiduus loquendi non imperitus, qui, si qua erunt ab his praesente alumno dicta vitiose, corrigat protinus nec insidere illi sinat; dum tamen intelligatur, id, quod prius dixi, bonum esse, hoc remedium. {{pn|12}}A sermone Graeco puerum incipere malo, quia Latinum, qui pluribus in usu est, vel nobis nolentibus perbibet, simul quia disciplinis quoque Graecis prius instituendus est, unde et nostrae fluxerunt. {{pn|26}}{{pn|13}}Non tamen hoc adeo superstitiose fieri velim, ut diu tantum Graece loquatur aut discat, sicut plerisque moris est. Hoc enim accidunt et oris plurima vitia in peregrinum sonum corrupti et sermonis; cui cum Graecae figurae assidua consuetudine haeserunt, in diversa quoque loquendi ratione pertinacissime durant. {{pn|14}}Non longe itaque Latina subsequi debent et cito pariter ire. Ita fiet, ut, cum aequali cura linguam utramque tueri coeperimus, neutra alteri officiat. {{pn|15}}Quidam litteris instituendos, qui minores septem annis essent, non putaverunt, quod illa primum aetas et intellectum disciplinarum capere et laborem pati posset. In qua sententia Hesiodum esse plurimi tradunt qui ante grammaticum Aristophanen fuerunt; nam is primus ὑποθήκας, in quo libro scriptum hoc invenitur, negavit esse huius poetae. {{pn|16}}Sed alii quoque auctores, inter quos Eratosthenes, idem praeceperunt. Melius autem, qui nullum tempus vacare cura volunt, ut Chrysippus. Nam is, quamvis nutricibus triennium dederit, tamen ab illis quoque iam formandam quam optimis institutis mentem infantium iudicat. {{pn|17}}Cur autem non pertineat ad litteras aetas, quae ad mores iam pertinet? Neque ignoro, toto illo, de quo loquor, tempore vix tantum effici, quantum conferre unus postea possit annus; {{pn|28}}sed tamen mihi, qui dissenserunt, videntur non tam discentibus in hac parte quam docentibus pepercisse. {{pn|18}}Quid melius alioqui facient, ex quo loqui poterunt? Faciant enim aliquid necesse est. Aut cur hoc, quantulumcunque est, usque ad septem annos lucrum fastidiamus? Nam certe quamlibet parvum sit, quod contulerit aetas prior, maiora tamen aliqua discet puer ipso illo anno, quo minora didicisset. {{pn|19}}Hoc per singulos prorogatum in summam proficit, et quantum in infantia praesumptum est temporis, adolescentiae adquiritur. Idem etiam de sequentibus annis praeceptum sit, ne, quod cuique discendum est, sero discere incipiat. Non ergo perdamus primum statim tempus, atque eo minus, quod initia litterarum sola memoria constant, quae non modo iam est in parvis sed tum etiam tenacissima est. {{pn|20}} Nec sum adeo aetatum imprudens, ut instandum protinus teneris acerbe putem exigendamque plane operam. Nam id in primis cavere oportebit, ne studia, qui amare nondum potest, oderit et amaritudinem semel perceptam etiam ultra rudes annos reformidet. Lusus hic sit; et rogetur et laudetur et numquam non fecisse se gaudeat, aliquando ipso nolente doceatur alius, cui invideat; contendat {{pn|30}}interim et saepius vincere se putet; praemiis etiam, quae capit illa aetas, evocetur. {{pn|21}}Parva docemus oratorem instituendum professi, sed est sua etiam studiis infantia; et ut corporum mox fortissimorum educatio a lacte cunisque initium ducit, ita futurus eloquentissimus edidit aliquando vagitum et loqui primum incerta voce temptavit et haesit circa formas litterarum. Nec si quid discere satis non est, ideo nec necesse est. {{pn|22}}Quodsi nemo reprehendit patrem, qui haec non negligenda in suo filio putet, cur improbetur, si quis ea, quae domi suae recte faceret, in publicum promit? Atque eo magis, quod minora etiam facilius minores percipiunt, et ut corpora ad quosdam membrorum flexus formari nisi tenera non possunt, sic animos quoque ad pleraque duriores robur ipsum facit. {{pn|23}}An Philippus Macedonum rex Alexandro filio suo prima litterarum elementa tradi ab Aristotele, summo eius aetatis philosopho, voluisset, aut ille suscepisset hoc officium, si non studiorum initia et a perfectissimo quoque optime tractari et pertinere ad summam {{pn|32}}credidisset? {{pn|24}}Fingamus igitur Alexandrum dari nobis impositum gremio, dignum tanta cura infantem (quanquam suus cuique dignus est): pudeatne me in ipsis statim elementis etiam brevia docendi monstrare compendia? Neque enim mihi illud saltem placet, quod fieri in plurimis video, ut litterarum nomina et contextum prius quam formas parvuli discant. {{pn|25}}Obstat hoc agnitioni earum non intendentibus mox animum ad ipsos ductus, dum antecedentem memoriam sequuntur. Quae causa est praecipientibus, ut etiam, cum satis adfixisse eas pueris recto illo quo primum scribi solent contextu videntur, retro agant rursus et varia permutatione turbent, donec litteras qui instituuntur facie norint non ordine. Quapropter optime sicut hominum pariter et habitus et nomina edocebuntur. {{pn|26}}Sed quod in litteris obest, in syllabis non nocebit. Non excludo autem, id quod est inventum* irritandae ad discendum infantiae gratia eburneas etiam litterarum formas in lusum offerre; vel si quid aliud, quo magis illa aetas gaudeat, inveniri potest, quod tractare, intueri, nominare iucundum sit. {{pn|27}}Cum vero iam ductus sequi coeperit, non inutile erit eas tabellae quam optime insculpi, ut per illos {{pn|34}}velut sulcos ducatur stilus. Nam neque errabit, quemadmodum in ceris (continebitur enim utrinque marginibus neque extra praescriptum egredi poterit) et celerius ac saepius sequendo certa vestigia firmabit articulos, neque egebit adiutorio manum suam manu superimposita regentis. {{pn|28}}Non est aliena res, quae fere ab honestis negligi solet, cura bene ac velociter scribendi. Nam cum sit in studiis praecipuum, quoque solo verus ille profectus et altis radicibus nixus paretur, scribere ipsum, tardior stilus cogitationem moratur, rudis et confusus intellectu caret; unde sequitur alter dictandi, quae transferenda sunt, labor. {{pn|29}}Quare cum semper et ubique tum praecipue in epistolis secretis et familiaribus delectabit ne hoc quidem neglectum reliquisse. {{pn|30}}Syllabis nullum compendium est; perdiscendae omnes nec, ut fit plerumque, difficillima quaeque earum differenda, ut in nominibus scribendis deprehendantur. {{pn|31}}Quin immo ne primae quidem memoriae temere credendum; repetere et diu inculcare fuerit utilius, et in lectione quoque non properare ad continuandam eam vel accelerandam, nisi cum inoffensa atque indubitata litterarum inter se coniunctio suppeditare sine ulla cogitandi saltem mora poterit. {{pn|36}}Tunc ipsis syllabis verba complecti et his sermonem connectere incipiat. {{pn|32}}Incredibile est, quantum morae lectioni festinatione adiiciatur. Hinc enim accidit dubitatio, intermissio, repetitio plus quam possunt audentibus, deinde, cum errarunt, etiam iis quae iam sciunt diffidentibus. {{pn|33}}Certa sit ergo in primis lectio, deinde coniuncta et diu lentior, donec exercitatione contingat emendata velocitas. {{pn|34}}Nam prospicere in dextrum (quod omnes praecipiunt) et providere, non rationis modo sed usus quoque est; quoniam sequentia intuenti priora dicenda sunt, et, quod difficillimum est, dividenda intentio animi, ut aliud voce aliud oculis agatur. Illud non paenitebit curasse, cum scribere nomina puer (quemadmodum moris est) coeperit, ne hanc operam in vocabulis vulgaribus et forte occurrentibus perdat. {{pn|35}}Protinus enim potest interpretationem linguae secretioris, quas Graeci γλώσσας vocant, dum aliud agitur, ediscere et inter prima elementa consequi rem postea proprium tempus desideraturam. Et quoniam circa res adhuc tenues moramur, ii quoque versus, qui ad imitationem scribendi proponentur, non otiosas velim sententias habeant sed honestum aliquid monentes. {{pn|36}}Prosequitur haec memoria in senectutem et impressa animo rudi usque ad mores proficiet. Etiam dicta clarorum virorum et electos {{pn|38}}ex poetis maxime (namque eorum cognitio parvis gratior est) locos ediscere inter lusum licet. Nam et maxime necessaria est oratori (sicut suo loco dicam) memoria, et ea praecipue firmatur atque alitur exercitatione, et in his, de quibus nunc loquimur, aetatibus, quae nihildum ipsae generare ex se queunt, prope sola est, quae iuvari cura docentium possit. {{pn|37}}Non alienum fuerit exigere ab his aetatibus, quo sit absolutius os et expressior sermo, ut nomina quaedam versusque adfectatae difficultatis ex pluribus et asperrime coeuntibus inter se syllabis catenatos et velut confragosos quam citatissime volvant; χαλινοί Graece vocantur. Res modica dictu, qua tamen omissa multa linguae vitia, nisi primis eximuntur annis, inemendabili in posterum pravitate durantur. {{Liber |Ante=Index libri I |AnteNomen=De Institutione Oratoria/I |Post=Caput 2 |PostNomen=../2 }} egp3pqktdr113ch3x2ks7grnrerx4rs 262304 262303 2026-04-10T00:47:53Z Saumache 27923 Abrogans recensionem [[Special:Diff/262303|262303]] ab usore [[Special:Contributions/Saumache|Saumache]] ([[User talk:Saumache|Disputatio]]) 262304 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Fabius Quintilianus |OperaeTitulus= De Institutione Oratoria |OperaeWikiPagina= De Institutione Oratoria |Annus= saeculo I |SubTitulus=Liber I - caput 1 |Genera=Ars rhetorica }} {{pn|1}}Igitur nato filio pater spem de illo primum quam optimam capiat, ita diligentior a principiis fiet. Falsa enim est querela, paucissimis hominibus vim percipiendi, quae tradantur, esse concessam, plerosque vero laborem ac tempora tarditate ingenii perdere. Nam contra plures reperias et faciles in excogitando et ad discendum promptos. Quippe id est homini naturale; ac sicut aves ad volatum, equi ad cursum, ad saevitiam ferae gignuntur; ita (20) nobis propria est mentis agitatio atque sollertia, unde origo animi caelestis creditur. {{pn|2}}Hebetes vero et indociles non magis secundum naturam homines eduntur quam prodigiosa corpora et monstris insignia, sed hi pauci admodum fuerunt. Argumentum quod in pueris elucet spes plurimorum, quae cum emoritur aetate, manifestum est, non naturam defecisse sed curam. Praestat tamen ingenio alius alium. {{pn|3}}Concedo; sed plus efficiet aut minus; nemo reperitur, qui sit studio nihil consecutus. Hoc qui perviderit, protinus ut erit parens factus, acrem quam maxime curam spei futuri oratoris impendat. {{pn|4}}Ante omnia ne sit vitiosus sermo nutricibus, quas si fieri posset sapientes Chrysippus optavit, certe quantum res pateretur optimas eligi voluit. Et morum quidem in his haud dubie prior ratio est, recte tamen etiam loquantur. {{pn|5}}Has primum audiet puer, harum verba effingere imitando conabitur. Et natura tenacissimi sumus eorum, quae rudibus animis percepimus; ut sapor, quo nova imbuas, durat, nec lanarum colores, quibus simplex ille candor mutatus est, elui possunt. Et haec ipsa magis pertinaciter haerent, quo deteriora sunt. Nam bona facile mutantur in peius; num quando in bonum verteris (22) vitia? Non assuescat ergo, ne dum infans quidem est, sermoni qui dediscendus sit. {{pn|6}}In parentibus vero quam plurimum esse eruditionis optaverim, nec de patribus tantum loquor. Nam Gracchorum eloquentiae multum contulisse accepimus Corneliam matrem, cuius doctissimus sermo in posteros quoque est epistolis traditus: et Laelia C. filia reddidisse in loquendo paternam elegantiam dicitur, et Hortensiae Q. filiae oratio apud Triumviros habita legitur non tantum in sexus honorem. {{pn|7}}Nec tamen ii, quibus discere ipsis non contigit, minorem curam docendi liberos habeant; sed sint propter hoc ipsum ad cetera magis diligentes. {{pn|8}}De pueris, inter quos educabitur ille huic spei destinatus, idem quod de nutricibus dictum sit. De paedagogis hoc amplius, ut aut sint eruditi plene, quam primam esse curam velim, aut se non esse eruditos sciant. Nihil est peius iis, qui paulum aliquid ultra primas litteras progressi falsam sibi scientiae persuasionem induerunt. Nam et cedere praecipiendi partibus indignantur et velut iure quodam potestatis, quo fere hoc hominum genus intumescit, imperiosi atque interim saevientes (24) stultitiam suam perdocent. {{pn|9}}Nec minus error eorum nocet moribus; siquidem Leonides Alexandri paedagogus, ut a Babylonio Diogene traditur, quibusdam eum vitiis imbuit, quae robustum quoque et iam maximum regem ab illa institutione puerili sunt persecuta. {{pn|10}}Si cui multa videor exigere, cogitet oratorem institui, rem arduam, etiam cum ei formando nihil defuerit; praeterea plura ac difficiliora superesse. Nam et studio perpetuo et praestantissimis praeceptoribus et plurimis disciplinis opus est. {{pn|11}}Quapropter praecipienda sunt optima; quae si quis gravabitur, non rationi defuerint sed homini. Si tamen non continget, quales maxime velim nutrices, pueros, paedagogos habere, at unus certe sit assiduus loquendi non imperitus, qui, si qua erunt ab his praesente alumno dicta vitiose, corrigat protinus nec insidere illi sinat; dum tamen intelligatur, id, quod prius dixi, bonum esse, hoc remedium. {{pn|12}}A sermone Graeco puerum incipere malo, quia Latinum, qui pluribus in usu est, vel nobis nolentibus perbibet, simul quia disciplinis quoque Graecis prius instituendus est, unde et nostrae fluxerunt. (26) {{pn|13}}Non tamen hoc adeo superstitiose fieri velim, ut diu tantum Graece loquatur aut discat, sicut plerisque moris est. Hoc enim accidunt et oris plurima vitia in peregrinum sonum corrupti et sermonis; cui cum Graecae figurae assidua consuetudine haeserunt, in diversa quoque loquendi ratione pertinacissime durant. {{pn|14}}Non longe itaque Latina subsequi debent et cito pariter ire. Ita fiet, ut, cum aequali cura linguam utramque tueri coeperimus, neutra alteri officiat. {{pn|15}}Quidam litteris instituendos, qui minores septem annis essent, non putaverunt, quod illa primum aetas et intellectum disciplinarum capere et laborem pati posset. In qua sententia Hesiodum esse plurimi tradunt qui ante grammaticum Aristophanen fuerunt; nam is primus ὑποθήκας, in quo libro scriptum hoc invenitur, negavit esse huius poetae. {{pn|16}}Sed alii quoque auctores, inter quos Eratosthenes, idem praeceperunt. Melius autem, qui nullum tempus vacare cura volunt, ut Chrysippus. Nam is, quamvis nutricibus triennium dederit, tamen ab illis quoque iam formandam quam optimis institutis mentem infantium iudicat. {{pn|17}}Cur autem non pertineat ad litteras aetas, quae ad mores iam pertinet? Neque ignoro, toto illo, de quo loquor, tempore vix tantum effici, quantum conferre unus postea possit annus; (28) sed tamen mihi, qui dissenserunt, videntur non tam discentibus in hac parte quam docentibus pepercisse. {{pn|18}}Quid melius alioqui facient, ex quo loqui poterunt? Faciant enim aliquid necesse est. Aut cur hoc, quantulumcunque est, usque ad septem annos lucrum fastidiamus? Nam certe quamlibet parvum sit, quod contulerit aetas prior, maiora tamen aliqua discet puer ipso illo anno, quo minora didicisset. {{pn|19}}Hoc per singulos prorogatum in summam proficit, et quantum in infantia praesumptum est temporis, adolescentiae adquiritur. Idem etiam de sequentibus annis praeceptum sit, ne, quod cuique discendum est, sero discere incipiat. Non ergo perdamus primum statim tempus, atque eo minus, quod initia litterarum sola memoria constant, quae non modo iam est in parvis sed tum etiam tenacissima est. {{pn|20}} Nec sum adeo aetatum imprudens, ut instandum protinus teneris acerbe putem exigendamque plane operam. Nam id in primis cavere oportebit, ne studia, qui amare nondum potest, oderit et amaritudinem semel perceptam etiam ultra rudes annos reformidet. Lusus hic sit; et rogetur et laudetur et numquam non fecisse se gaudeat, aliquando ipso nolente doceatur alius, cui invideat; contendat (30) interim et saepius vincere se putet; praemiis etiam, quae capit illa aetas, evocetur. {{pn|21}}Parva docemus oratorem instituendum professi, sed est sua etiam studiis infantia; et ut corporum mox fortissimorum educatio a lacte cunisque initium ducit, ita futurus eloquentissimus edidit aliquando vagitum et loqui primum incerta voce temptavit et haesit circa formas litterarum. Nec si quid discere satis non est, ideo nec necesse est. {{pn|22}}Quodsi nemo reprehendit patrem, qui haec non negligenda in suo filio putet, cur improbetur, si quis ea, quae domi suae recte faceret, in publicum promit? Atque eo magis, quod minora etiam facilius minores percipiunt, et ut corpora ad quosdam membrorum flexus formari nisi tenera non possunt, sic animos quoque ad pleraque duriores robur ipsum facit. {{pn|23}}An Philippus Macedonum rex Alexandro filio suo prima litterarum elementa tradi ab Aristotele, summo eius aetatis philosopho, voluisset, aut ille suscepisset hoc officium, si non studiorum initia et a perfectissimo quoque optime tractari et pertinere ad summam (32) credidisset? {{pn|24}}Fingamus igitur Alexandrum dari nobis impositum gremio, dignum tanta cura infantem (quanquam suus cuique dignus est): pudeatne me in ipsis statim elementis etiam brevia docendi monstrare compendia? Neque enim mihi illud saltem placet, quod fieri in plurimis video, ut litterarum nomina et contextum prius quam formas parvuli discant. {{pn|25}}Obstat hoc agnitioni earum non intendentibus mox animum ad ipsos ductus, dum antecedentem memoriam sequuntur. Quae causa est praecipientibus, ut etiam, cum satis adfixisse eas pueris recto illo quo primum scribi solent contextu videntur, retro agant rursus et varia permutatione turbent, donec litteras qui instituuntur facie norint non ordine. Quapropter optime sicut hominum pariter et habitus et nomina edocebuntur. {{pn|26}}Sed quod in litteris obest, in syllabis non nocebit. Non excludo autem, id quod est inventum* irritandae ad discendum infantiae gratia eburneas etiam litterarum formas in lusum offerre; vel si quid aliud, quo magis illa aetas gaudeat, inveniri potest, quod tractare, intueri, nominare iucundum sit. {{pn|27}}Cum vero iam ductus sequi coeperit, non inutile erit eas tabellae quam optime insculpi, ut per illos (34) velut sulcos ducatur stilus. Nam neque errabit, quemadmodum in ceris (continebitur enim utrinque marginibus neque extra praescriptum egredi poterit) et celerius ac saepius sequendo certa vestigia firmabit articulos, neque egebit adiutorio manum suam manu superimposita regentis. {{pn|28}}Non est aliena res, quae fere ab honestis negligi solet, cura bene ac velociter scribendi. Nam cum sit in studiis praecipuum, quoque solo verus ille profectus et altis radicibus nixus paretur, scribere ipsum, tardior stilus cogitationem moratur, rudis et confusus intellectu caret; unde sequitur alter dictandi, quae transferenda sunt, labor. {{pn|29}}Quare cum semper et ubique tum praecipue in epistolis secretis et familiaribus delectabit ne hoc quidem neglectum reliquisse. {{pn|30}}Syllabis nullum compendium est; perdiscendae omnes nec, ut fit plerumque, difficillima quaeque earum differenda, ut in nominibus scribendis deprehendantur. {{pn|31}}Quin immo ne primae quidem memoriae temere credendum; repetere et diu inculcare fuerit utilius, et in lectione quoque non properare ad continuandam eam vel accelerandam, nisi cum inoffensa atque indubitata litterarum inter se coniunctio suppeditare sine ulla cogitandi saltem mora poterit. (36) Tunc ipsis syllabis verba complecti et his sermonem connectere incipiat. {{pn|32}}Incredibile est, quantum morae lectioni festinatione adiiciatur. Hinc enim accidit dubitatio, intermissio, repetitio plus quam possunt audentibus, deinde, cum errarunt, etiam iis quae iam sciunt diffidentibus. {{pn|33}}Certa sit ergo in primis lectio, deinde coniuncta et diu lentior, donec exercitatione contingat emendata velocitas. {{pn|34}}Nam prospicere in dextrum (quod omnes praecipiunt) et providere, non rationis modo sed usus quoque est; quoniam sequentia intuenti priora dicenda sunt, et, quod difficillimum est, dividenda intentio animi, ut aliud voce aliud oculis agatur. Illud non paenitebit curasse, cum scribere nomina puer (quemadmodum moris est) coeperit, ne hanc operam in vocabulis vulgaribus et forte occurrentibus perdat. {{pn|35}}Protinus enim potest interpretationem linguae secretioris, quas Graeci γλώσσας vocant, dum aliud agitur, ediscere et inter prima elementa consequi rem postea proprium tempus desideraturam. Et quoniam circa res adhuc tenues moramur, ii quoque versus, qui ad imitationem scribendi proponentur, non otiosas velim sententias habeant sed honestum aliquid monentes. {{pn|36}}Prosequitur haec memoria in senectutem et impressa animo rudi usque ad mores proficiet. Etiam dicta clarorum virorum et electos (38) ex poetis maxime (namque eorum cognitio parvis gratior est) locos ediscere inter lusum licet. Nam et maxime necessaria est oratori (sicut suo loco dicam) memoria, et ea praecipue firmatur atque alitur exercitatione, et in his, de quibus nunc loquimur, aetatibus, quae nihildum ipsae generare ex se queunt, prope sola est, quae iuvari cura docentium possit. {{pn|37}}Non alienum fuerit exigere ab his aetatibus, quo sit absolutius os et expressior sermo, ut nomina quaedam versusque adfectatae difficultatis ex pluribus et asperrime coeuntibus inter se syllabis catenatos et velut confragosos quam citatissime volvant; χαλινοί Graece vocantur. Res modica dictu, qua tamen omissa multa linguae vitia, nisi primis eximuntur annis, inemendabili in posterum pravitate durantur. 4ts3w7nuprdgrgfjfgyibw3ritgn7pc 262305 262304 2026-04-10T00:48:35Z Saumache 27923 262305 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Fabius Quintilianus |OperaeTitulus= De Institutione Oratoria |OperaeWikiPagina= De Institutione Oratoria |Annus= saeculo I |SubTitulus=Liber I - caput 1 |Genera=Ars rhetorica }} {{Liber |Ante=Index libri I |AnteNomen=De Institutione Oratoria/I |Post=Caput 2 |PostNomen=../2 }} {{pn|1}}Igitur nato filio pater spem de illo primum quam optimam capiat, ita diligentior a principiis fiet. Falsa enim est querela, paucissimis hominibus vim percipiendi, quae tradantur, esse concessam, plerosque vero laborem ac tempora tarditate ingenii perdere. Nam contra plures reperias et faciles in excogitando et ad discendum promptos. Quippe id est homini naturale; ac sicut aves ad volatum, equi ad cursum, ad saevitiam ferae gignuntur; ita nobis propria est mentis agitatio atque sollertia, unde origo animi caelestis creditur. {{pn|2}}Hebetes vero et indociles non magis secundum naturam homines eduntur quam prodigiosa corpora et monstris insignia, sed hi pauci admodum fuerunt. Argumentum quod in pueris elucet spes plurimorum, quae cum emoritur aetate, manifestum est, non naturam defecisse sed curam. Praestat tamen ingenio alius alium. {{pn|3}}Concedo; sed plus efficiet aut minus; nemo reperitur, qui sit studio nihil consecutus. Hoc qui perviderit, protinus ut erit parens factus, acrem quam maxime curam spei futuri oratoris impendat. {{pn|4}}Ante omnia ne sit vitiosus sermo nutricibus, quas si fieri posset sapientes Chrysippus optavit, certe quantum res pateretur optimas eligi voluit. Et morum quidem in his haud dubie prior ratio est, recte tamen etiam loquantur. {{pn|5}}Has primum audiet puer, harum verba effingere imitando conabitur. Et natura tenacissimi sumus eorum, quae rudibus animis percepimus; ut sapor, quo nova imbuas, durat, nec lanarum colores, quibus simplex ille candor mutatus est, elui possunt. Et haec ipsa magis pertinaciter haerent, quo deteriora sunt. Nam bona facile mutantur in peius; num quando in bonum verteris vitia? Non assuescat ergo, ne dum infans quidem est, sermoni qui dediscendus sit. {{pn|6}}In parentibus vero quam plurimum esse eruditionis optaverim, nec de patribus tantum loquor. Nam Gracchorum eloquentiae multum contulisse accepimus Corneliam matrem, cuius doctissimus sermo in posteros quoque est epistolis traditus: et Laelia C. filia reddidisse in loquendo paternam elegantiam dicitur, et Hortensiae Q. filiae oratio apud Triumviros habita legitur non tantum in sexus honorem. {{pn|7}}Nec tamen ii, quibus discere ipsis non contigit, minorem curam docendi liberos habeant; sed sint propter hoc ipsum ad cetera magis diligentes. {{pn|8}}De pueris, inter quos educabitur ille huic spei destinatus, idem quod de nutricibus dictum sit. De paedagogis hoc amplius, ut aut sint eruditi plene, quam primam esse curam velim, aut se non esse eruditos sciant. Nihil est peius iis, qui paulum aliquid ultra primas litteras progressi falsam sibi scientiae persuasionem induerunt. Nam et cedere praecipiendi partibus indignantur et velut iure quodam potestatis, quo fere hoc hominum genus intumescit, imperiosi atque interim saevientes stultitiam suam perdocent. {{pn|9}}Nec minus error eorum nocet moribus; siquidem Leonides Alexandri paedagogus, ut a Babylonio Diogene traditur, quibusdam eum vitiis imbuit, quae robustum quoque et iam maximum regem ab illa institutione puerili sunt persecuta. {{pn|10}}Si cui multa videor exigere, cogitet oratorem institui, rem arduam, etiam cum ei formando nihil defuerit; praeterea plura ac difficiliora superesse. Nam et studio perpetuo et praestantissimis praeceptoribus et plurimis disciplinis opus est. {{pn|11}}Quapropter praecipienda sunt optima; quae si quis gravabitur, non rationi defuerint sed homini. Si tamen non continget, quales maxime velim nutrices, pueros, paedagogos habere, at unus certe sit assiduus loquendi non imperitus, qui, si qua erunt ab his praesente alumno dicta vitiose, corrigat protinus nec insidere illi sinat; dum tamen intelligatur, id, quod prius dixi, bonum esse, hoc remedium. {{pn|12}}A sermone Graeco puerum incipere malo, quia Latinum, qui pluribus in usu est, vel nobis nolentibus perbibet, simul quia disciplinis quoque Graecis prius instituendus est, unde et nostrae fluxerunt. {{pn|13}}Non tamen hoc adeo superstitiose fieri velim, ut diu tantum Graece loquatur aut discat, sicut plerisque moris est. Hoc enim accidunt et oris plurima vitia in peregrinum sonum corrupti et sermonis; cui cum Graecae figurae assidua consuetudine haeserunt, in diversa quoque loquendi ratione pertinacissime durant. {{pn|14}}Non longe itaque Latina subsequi debent et cito pariter ire. Ita fiet, ut, cum aequali cura linguam utramque tueri coeperimus, neutra alteri officiat. {{pn|15}}Quidam litteris instituendos, qui minores septem annis essent, non putaverunt, quod illa primum aetas et intellectum disciplinarum capere et laborem pati posset. In qua sententia Hesiodum esse plurimi tradunt qui ante grammaticum Aristophanen fuerunt; nam is primus ὑποθήκας, in quo libro scriptum hoc invenitur, negavit esse huius poetae. {{pn|16}}Sed alii quoque auctores, inter quos Eratosthenes, idem praeceperunt. Melius autem, qui nullum tempus vacare cura volunt, ut Chrysippus. Nam is, quamvis nutricibus triennium dederit, tamen ab illis quoque iam formandam quam optimis institutis mentem infantium iudicat. {{pn|17}}Cur autem non pertineat ad litteras aetas, quae ad mores iam pertinet? Neque ignoro, toto illo, de quo loquor, tempore vix tantum effici, quantum conferre unus postea possit annus; sed tamen mihi, qui dissenserunt, videntur non tam discentibus in hac parte quam docentibus pepercisse. {{pn|18}}Quid melius alioqui facient, ex quo loqui poterunt? Faciant enim aliquid necesse est. Aut cur hoc, quantulumcunque est, usque ad septem annos lucrum fastidiamus? Nam certe quamlibet parvum sit, quod contulerit aetas prior, maiora tamen aliqua discet puer ipso illo anno, quo minora didicisset. {{pn|19}}Hoc per singulos prorogatum in summam proficit, et quantum in infantia praesumptum est temporis, adolescentiae adquiritur. Idem etiam de sequentibus annis praeceptum sit, ne, quod cuique discendum est, sero discere incipiat. Non ergo perdamus primum statim tempus, atque eo minus, quod initia litterarum sola memoria constant, quae non modo iam est in parvis sed tum etiam tenacissima est. {{pn|20}} Nec sum adeo aetatum imprudens, ut instandum protinus teneris acerbe putem exigendamque plane operam. Nam id in primis cavere oportebit, ne studia, qui amare nondum potest, oderit et amaritudinem semel perceptam etiam ultra rudes annos reformidet. Lusus hic sit; et rogetur et laudetur et numquam non fecisse se gaudeat, aliquando ipso nolente doceatur alius, cui invideat; contendat interim et saepius vincere se putet; praemiis etiam, quae capit illa aetas, evocetur. {{pn|21}}Parva docemus oratorem instituendum professi, sed est sua etiam studiis infantia; et ut corporum mox fortissimorum educatio a lacte cunisque initium ducit, ita futurus eloquentissimus edidit aliquando vagitum et loqui primum incerta voce temptavit et haesit circa formas litterarum. Nec si quid discere satis non est, ideo nec necesse est. {{pn|22}}Quodsi nemo reprehendit patrem, qui haec non negligenda in suo filio putet, cur improbetur, si quis ea, quae domi suae recte faceret, in publicum promit? Atque eo magis, quod minora etiam facilius minores percipiunt, et ut corpora ad quosdam membrorum flexus formari nisi tenera non possunt, sic animos quoque ad pleraque duriores robur ipsum facit. {{pn|23}}An Philippus Macedonum rex Alexandro filio suo prima litterarum elementa tradi ab Aristotele, summo eius aetatis philosopho, voluisset, aut ille suscepisset hoc officium, si non studiorum initia et a perfectissimo quoque optime tractari et pertinere ad summam credidisset? {{pn|24}}Fingamus igitur Alexandrum dari nobis impositum gremio, dignum tanta cura infantem (quanquam suus cuique dignus est): pudeatne me in ipsis statim elementis etiam brevia docendi monstrare compendia? Neque enim mihi illud saltem placet, quod fieri in plurimis video, ut litterarum nomina et contextum prius quam formas parvuli discant. {{pn|25}}Obstat hoc agnitioni earum non intendentibus mox animum ad ipsos ductus, dum antecedentem memoriam sequuntur. Quae causa est praecipientibus, ut etiam, cum satis adfixisse eas pueris recto illo quo primum scribi solent contextu videntur, retro agant rursus et varia permutatione turbent, donec litteras qui instituuntur facie norint non ordine. Quapropter optime sicut hominum pariter et habitus et nomina edocebuntur. {{pn|26}}Sed quod in litteris obest, in syllabis non nocebit. Non excludo autem, id quod est inventum* irritandae ad discendum infantiae gratia eburneas etiam litterarum formas in lusum offerre; vel si quid aliud, quo magis illa aetas gaudeat, inveniri potest, quod tractare, intueri, nominare iucundum sit. {{pn|27}}Cum vero iam ductus sequi coeperit, non inutile erit eas tabellae quam optime insculpi, ut per illos velut sulcos ducatur stilus. Nam neque errabit, quemadmodum in ceris (continebitur enim utrinque marginibus neque extra praescriptum egredi poterit) et celerius ac saepius sequendo certa vestigia firmabit articulos, neque egebit adiutorio manum suam manu superimposita regentis. {{pn|28}}Non est aliena res, quae fere ab honestis negligi solet, cura bene ac velociter scribendi. Nam cum sit in studiis praecipuum, quoque solo verus ille profectus et altis radicibus nixus paretur, scribere ipsum, tardior stilus cogitationem moratur, rudis et confusus intellectu caret; unde sequitur alter dictandi, quae transferenda sunt, labor. {{pn|29}}Quare cum semper et ubique tum praecipue in epistolis secretis et familiaribus delectabit ne hoc quidem neglectum reliquisse. {{pn|30}}Syllabis nullum compendium est; perdiscendae omnes nec, ut fit plerumque, difficillima quaeque earum differenda, ut in nominibus scribendis deprehendantur. {{pn|31}}Quin immo ne primae quidem memoriae temere credendum; repetere et diu inculcare fuerit utilius, et in lectione quoque non properare ad continuandam eam vel accelerandam, nisi cum inoffensa atque indubitata litterarum inter se coniunctio suppeditare sine ulla cogitandi saltem mora poterit. Tunc ipsis syllabis verba complecti et his sermonem connectere incipiat. {{pn|32}}Incredibile est, quantum morae lectioni festinatione adiiciatur. Hinc enim accidit dubitatio, intermissio, repetitio plus quam possunt audentibus, deinde, cum errarunt, etiam iis quae iam sciunt diffidentibus. {{pn|33}}Certa sit ergo in primis lectio, deinde coniuncta et diu lentior, donec exercitatione contingat emendata velocitas. {{pn|34}}Nam prospicere in dextrum (quod omnes praecipiunt) et providere, non rationis modo sed usus quoque est; quoniam sequentia intuenti priora dicenda sunt, et, quod difficillimum est, dividenda intentio animi, ut aliud voce aliud oculis agatur. Illud non paenitebit curasse, cum scribere nomina puer (quemadmodum moris est) coeperit, ne hanc operam in vocabulis vulgaribus et forte occurrentibus perdat. {{pn|35}}Protinus enim potest interpretationem linguae secretioris, quas Graeci γλώσσας vocant, dum aliud agitur, ediscere et inter prima elementa consequi rem postea proprium tempus desideraturam. Et quoniam circa res adhuc tenues moramur, ii quoque versus, qui ad imitationem scribendi proponentur, non otiosas velim sententias habeant sed honestum aliquid monentes. {{pn|36}}Prosequitur haec memoria in senectutem et impressa animo rudi usque ad mores proficiet. Etiam dicta clarorum virorum et electos ex poetis maxime (namque eorum cognitio parvis gratior est) locos ediscere inter lusum licet. Nam et maxime necessaria est oratori (sicut suo loco dicam) memoria, et ea praecipue firmatur atque alitur exercitatione, et in his, de quibus nunc loquimur, aetatibus, quae nihildum ipsae generare ex se queunt, prope sola est, quae iuvari cura docentium possit. {{pn|37}}Non alienum fuerit exigere ab his aetatibus, quo sit absolutius os et expressior sermo, ut nomina quaedam versusque adfectatae difficultatis ex pluribus et asperrime coeuntibus inter se syllabis catenatos et velut confragosos quam citatissime volvant; χαλινοί Graece vocantur. Res modica dictu, qua tamen omissa multa linguae vitia, nisi primis eximuntur annis, inemendabili in posterum pravitate durantur. {{Liber |Ante=Index libri I |AnteNomen=De Institutione Oratoria/I |Post=Caput 2 |PostNomen=../2 }} 59n0f0bs8293a8jnh93fnx4lifj715v 0 39119 262302 132716 2026-04-10T00:43:06Z Saumache 27923 262302 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Fabius Quintilianus |OperaeTitulus= De Institutione Oratoria |OperaeWikiPagina= De Institutione Oratoria |Annus= saeculo I |SubTitulus=Liber I - caput 2 |Genera=Ars rhetorica }} {{Liber |Ante=Caput 1 |AnteNomen=../1 |Post=Caput 3 |PostNomen=../3 }} {{pn|1}}Sed nobis iam paulatim adcrescere puer et exire de gremio et discere serio incipiat. Hoc igitur potissimum loco tractanda quaestio est, utiliusne sit domi atque intra privatos parietes studentem continere an frequentiae scholarum et velut publicis praeceptoribus tradere. {{pn|2}}Quod quidem cum iis, a quibus clarissimarum civitatium mores sunt instituti, tum eminentissimis auctoribus video placuisse. Non est tamen dissimulandum, esse nonnullos, qui ab hoc prope publico more privata quadam persuasione dissentiant. Hi duas praecipue rationes sequi videntur: unam, quod moribus magis consulant fugiendo turbam hominum eius aetatis, quae sit ad vitia maxime prona, unde causas turpium factorum saepe extitisse utinam falso iactaretur; alteram, quod, quisquis futurus est ille praeceptor, liberalius tempora sua impensurus uni videtur, quam si eadem in plures partiatur. {{pn|3}}Prior causa prorsus gravis. Nam si studiis quidem scholas prodesse, moribus autem nocere constaret, potior mihi ratio vivendi honeste quam vel optime dicendi videretur. Sed mea quidem sententia iuncta ista atque indiscreta sunt. Neque enim esse oratorem nisi bonum virum iudico, et fieri etiamsi potest nolo. De hac re igitur prius. {{pn|4}}Corrumpi mores in scholis putant; nam et corrumpuntur interim, sed domi quoque, et sunt multa eius rei exempla tam hercule quam conservatae sanctissime utrobique opinionis. Natura cuiusque totum curaque distat. Da mentem ad peiora facilem, da negligentiam formandi custodiendique in aetate prima pudoris: non minorem flagitiis occasionem secreta praebuerint. Nam et potest turpis esse domesticus ille praeceptor, nec tutior inter servos malos quam ingenuos parum modestos conversatio est. {{pn|5}}At si bona ipsius indoles, si non caeca ac sopita parentum socordia est, et praeceptorem eligere sanctissimum quemque (cuius rei praecipua prudentibus cura est) et disciplinam, quae maxime severa fuerit, licet, et nihilominus amicum gravem virum aut fidelem libertum lateri filii sui adiungere, cuius assiduus comitatus etiam illos meliores faciat, qui timebantur. {{pn|6}}Facile erat huius metus remedium. Utinam liberorum nostrorum mores non ipsi perderemus. Infantiam statim deliciis solvimus. Mollis illa educatio, quam indulgentiam vocamus, nervos omnes mentis et corporis frangit. Quid non adultus concupiscet, qui in purpuris repit? Nondum prima verba exprimit, iam coccum intelligit, iam conchylium poscit. Ante palatum eorum quam os instituimus. {{pn|7}}In lecticis crescunt; si terram attigerint, e manibus utrinque sustinentium pendent. Gaudemus, si quid licentius dixerint: verba ne Alexandrinis quidem permittenda deliciis risu et osculo excipimus. Nec mirum: nos docuimus, ex nobis audiunt. {{pn|8}}Nostras amicas, nostros concubinos vident, omne convivium obscenis canticis strepit, pudenda dictu spectantur. Fit ex his consuetudo, inde natura. Discunt haec miseri, antequam sciant vitia esse; inde soluti ac fluentes non accipiunt ex scholis mala ista sed in scholas adferunt. {{pn|9}}Verum in studiis magis vacabit unus uni. Ante omnia nihil prohibet esse illum nescio quem unum etiam cum eo, qui in scholis eruditur. Sed etiamsi iungi utrumque non posset, lumen tamen illud conventus honestissimi tenebris ac solitudini praetulissem. Nam optimus quisque praeceptor frequentia gaudet ac maiore se theatro dignum putat. {{pn|10}}At fere minores ex conscientia suae infirmitatis haerere singulis et officio fungi quodam modo paedagogorum non indignantur. {{pn|11}}Sed praestat alicui vel gratia vel pecunia vel amicitia, ut doctissimum atque incomparabilem magistrum domi habeat: num tamen ille totum in uno diem consumpturus est? aut potest esse ulla tam perpetua discentis intentio, quae non ut visus oculorum obtutu continuo fatigetur? cum praesertim multo plus secreti temporis studia desiderent. {{pn|12}}Neque enim scribenti, ediscenti, cogitanti praeceptor adsistit, quorum aliquid agentibus cuiuscunque interventus impedimento est. Lectio quoque non omnis nec semper praeeunte vel interpretante eget. Quando enim tot auctorum notitia contingeret? Modicum ergo tempus est, quo in totum diem velut opus ordinetur ideoque per plures ire possunt etiam quae singuli tradenda sunt. {{pn|13}}Pleraque vero hanc condicionem habent, ut eadem voce ad omnes simul perferantur Taceo de partitionibus et declamationibus rhetorum quibus certe quantuscunque numerus adhibeatur, tamen unusquisque totum feret. {{pn|14}}Non enim vox illa praeceptoris ut cena minus pluribus sufficit, sed ut sol universis idem lucis calorisque largitur. Grammaticus quoque si de loquendi ratione disserat, si quaestiones explicet, historias exponat, poemata enarret, tot illa discent quot audient. {{pn|15}}At enim emendationi praelectionique numerus obstat. Sit incommodum, (nam quid fere undique placet?) mox illud comparabimus commodis. Nec ego tamen eo mitti puerum volo, ubi negligatur. Sed neque praeceptor bonus maiore se turba, quam ut sustinere eam possit, oneraverit; et in primis ea habenda cura est, ut is omni modo fiat nobis familiariter amicus, nec officium in docendo spectet sed adfectum. {{pn|16}}Ita nunquam erimus in turba. Nec sane quisquam litteris saltem leviter imbutus eum, in quo studium ingeniumque perspexerit, non in suam quoque gloriam peculiariter fovebit. Sed ut fugiendae sint magnae scholae (cui ne ipsi quidem rei adsentior, si ad aliquem merito concurritur), non tamen hoc eo valet, ut fugiendae sint omnino scholae. Aliud est enim vitare eas, aliud eligere. {{pn|17}}Et si refutavimus quae contra dicuntur, iam explicemus, quid ipsi sequamur. {{pn|18}}Ante omnia futurus orator, cui in maxima celebritate et in media rei publicae luce vivendum est, adsuescat iam a tenero non reformidare homines neque illa solitaria et velut umbratica vita pallescere. Excitanda mens et adtollenda semper est, quae in eiusmodi secretis aut languescit et quendam velut in opaco situm ducit, aut contra tumescit inani persuasione; necesse est enim nimium tribuat sibi, qui se nemini comparat. {{pn|19}}Deinde cum proferenda sunt studia, caligat in sole et omnia nova offendit, ut qui solus didicerit quod inter multos faciendum est. {{pn|20}}Mitto amicitias, quae ad senectutem usque firmissime durant religiosa quadam necessitudine imbutae. Neque enim est sanctius sacris iisdem quam studiis initiari. Sensum ipsum, qui communis dicitur, ubi discet, cum se a congressu, qui non hominibus solum sed mutis quoque animalibus naturalis est, segregarit? {{pn|21}}Adde quod domi ea sola discere potest, quae ipsi praecipientur, in schola etiam quae aliis. Audiet multa cotidie probari, multa corrigi; proderit alicuius obiurgata desidia, proderit laudata industria, excitabitur laude aemulatio, {{pn|22}}turpe ducet cedere pari, pulchrum superasse maiores. Accendunt omnia haec animos, et licet ipsa vitium sit ambitio, frequenter tamen causa virtutum est. {{pn|23}}Non inutilem scio servatum esse a praeceptoribus meis morem, qui, cum pueros in classes distribuerant, ordinem dicendi secundum vires ingenii dabant; et ita superiore loco quisque declamabat, ut praecedere profectu videbatur. {{pn|24}}Huius rei iudicia praebebantur; ea nobis ingens palma, ducere vero classem multo pulcherrimum. Nec de hoc semel decretum erat; tricesimus dies reddebat victo certaminis potestatem. Ita nec superior successu curam remittebat et dolor victum ad depellendam ignominiam concitabat. {{pn|25}}Id nobis acriores ad studia dicendi faces subdidisse quam exhortationem docentium, paedagogorum custodiam, vota parentum, quantum animi mei coniectura colligere possum, contenderim. {{pn|26}}Sed sicut firmiores in litteris profectus alit aemulatio, ita incipientibus atque adhuc teneris condiscipulorum quam praeceptoris iucundior hoc ipso quod facilior imitatio est. Vix enim se prima elementa ad spem tollere effingendae, quam summam putant, eloquentiae audebunt; proxima amplectentur magis, ut vites arboribus applicitae inferiores prius apprehendendo ramos in cacumina evadunt. {{pn|27}}Quod adeo verum est, ut ipsius etiam magistri, si tamen ambitiosis utilia praeferet, hoc opus sit, cum adhuc rudia tractabit ingenia, non statim onerare infirmitatem discentium, sed temperare vires suas et ad intellectum audientis descendere. {{pn|28}}Nam ut vascula oris angusti superfusam humoris copiam respuunt, sensim autem influentibus vel etiam instillatis complentur, sic animi puerorum quantum excipere possint videndum est. Nam maiora intellectu velut parum apertos ad percipiendum animos non subibunt. {{pn|29}}Utile igitur habere, quos imitari primum, mox vincere velis. Ita paulatim et superiorum spes erit. His adiicio, praeceptores ipsos non idem mentis ac spiritus in dicendo posse concipere singulis tantum praesentibus quod illa celebritate audientium instinctos. {{pn|30}}Maxima enim pars eloquentiae constat animo. Hunc adfici, hunc concipere imagines rerum et transformari quodammodo ad naturam eorum, de quibus loquimur, necesse est. Is porro, quo generosior celsiorque est, hoc maioribus velut organis commovetur; ideoque et laude crescit et impetu augetur et aliquid magnum agere gaudet. {{pn|31}}Est quaedam tacita dedignatio, vim dicendi tantis comparatam laboribus ad unum auditorem demittere: pudet supra modum sermonis attolli. Et sane concipiat quis mente vel declamantis habitum vel orantis vocem, incessum, pronuntiationem, illum denique animi et corporis motum, sudorem, ut alia praeteream, et fatigationem, audiente uno: nonne quiddam pati furori simile videatur? Non esset in rebus humanis eloquentia, si tantum cum singulis loqueremur. {{Liber |Ante=Caput 1 |AnteNomen=../1 |Post=Caput 3 |PostNomen=../3 }} dk097dx5b0tb5lnjaxap0pcsqg4lyhl 0 39120 262301 132718 2026-04-10T00:41:23Z Saumache 27923 262301 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Fabius Quintilianus |OperaeTitulus= De Institutione Oratoria |OperaeWikiPagina= De Institutione Oratoria |Annus= saeculo I |SubTitulus=Liber I - caput 3 |Genera=Ars rhetorica }} {{Liber |Ante=Caput 2 |AnteNomen=../2 |Post=Caput 4 |PostNomen=../4 }} {{pn|1}}Tradito sibi puero docendi peritus ingenium eius in primis naturamque perspiciet. Ingenii signum in parvis praecipuum memoria est. Eius duplex virtus, facile percipere et fideliter continere. Proximum imitatio; nam id quoque est docilis naturae, sic tamen, ut ea quae discit effingat, non habitum forte et ingressum et si quid in peius notabile est. {{pn|2}}Non dabit mihi spem bonae indolis, qui hoc imitandi studio petet, ut rideatur. Nam probus quoque in primis erit ille vere ingeniosus; alioqui non peius duxerim tardi esse ingenii quam mali. Probus autem ab illo segni et iacente plurimum aberit. {{pn|3}}Hic meus quae tradentur non difficulter accipiet, quaedam etiam interrogabit, sequetur tamen magis quam praecurret. Illud ingeniorum velut praecox genus non temere unquam pervenit ad frugem. {{pn|4}}Hi sunt, qui parva facile faciunt et audacia provecti, quidquid illud possunt, statim ostendunt. Possunt autem id demum, quod in proximo est; verba continuant, haec vultu interrito, nulla tardati verecundia proferunt. Non multum praestant sed cito. {{pn|5}}Non subest vera vis nec penitus immissis radicibus nititur; ut, quae summo solo sparsa sunt semina, celerius se effundunt, et imitatae spicas herbulae inanibus aristis ante messem flavescunt. Placent haec annis comparata; deinde stat profectus, admiratio decrescit. {{pn|6}}Haec cum animadverterit, perspiciat deinceps, quonam modo tractandus sit discentis animus. Sunt quidam, nisi institeris, remissi, quidam imperia indignantur. quosdam continet metus, quosdam debilitat, alios continuatio extundit, in aliis plus impetus facit. {{pn|7}}Mihi ille detur puer, quem laus excitet, quem gloria iuvet, qui victus fleat. Hic erit alendus ambitu, hunc mordebit obiurgatio, hunc honor excitabit, in hoc desidiam nunquam verebor. {{pn|8}}Danda est tamen omnibus aliqua remissio; non solum quia nulla res est, quae perferre possit continuum laborem, atque ea quoque, quae sensu et anima carent, ut servare vim suam possint, velut quiete alterna retenduntur; sed quod studium discendi voluntate, quae cogi non potest, constat. {{pn|9}}Itaque et virium plus adferunt ad discendum renovati ac recentes et acriorem animum, qui fere necessitatibus repugnat. {{pn|10}}Nec me offenderit lusus in pueris; est et hoc signum alacritatis; neque illum tristem semperque demissum sperare possim erectae circa studia mentis fore, cum in hoc quoque maxime naturali aetatibus illis impetu iaceat. {{pn|11}}Modus tamen sit remissionibus, ne aut odium studiorum faciant negatae aut otii consuetudinem nimiae. Sunt etiam nonnulli acuendis puerorum ingeniis non inutiles lusus, cum positis invicem cuiusque generis quaestiunculis aemulantur. {{pn|12}}Mores quoque se inter ludendum simplicius detegunt; modo nulla videatur aetas tam infirma, quae non protinus quid rectum pravumque sit discat, tum vel maxime formanda, cum simulandi nescia est et praecipientibus facillime cedit. Frangas enim citius quam corrigas, quae in pravum induruerunt. {{pn|13}}Protinus ergo, ne quid cupide, ne quid improbe, ne quid impotenter faciat, monendus est puer; habendumque in animo semper illud Vergilianum: Adeo in teneris consuescere multum est. Caedi vero discentes, quamlibet et receptum sit et Chrysippus non improbet, minime velim. Primum, quia deforme atque servile est et certe, {{pn|14}}(quod convenit, si aetatem mutes), iniuria est; deinde, quod, si cui tam est mens illiberalis, ut obiurgatione non corrigatur, is etiam ad plagas ut pessima quaeque mancipia durabitur: postremo, quod ne opus erit quidem hac castigatione, si assiduus studiorum exactor astiterit. {{pn|15}}Nunc fere negligentia paedagogorum sic emendari videtur, ut pueri non facere, quae recta sunt, cogantur sed cur non fecerint puniantur. Denique cum parvulum verberibus coegeris, quid iuveni facias, cui nec adhiberi potest hic metus et maiora discenda sunt? {{pn|16}}Adde, quod multa vapulantibus dictu deformia et mox verecundiae futura saepe dolore vel metu acciderunt, qui pudor frangit animum et abiicit atque ipsius lucis fugam et taedium dictat. {{pn|17}}Iam si minor in eligendis custodum vel praeceptorum moribus fuit cura, pudet dicere, in quae probra nefandi homines isto caedendi iure abutantur, quam det allis quoque nonnunquam occasionem hic miserorum metus. Non morabor in parte hac; nimium est quod intelligitur. Quare hoc dixisse satis est; in aetatem infirmam et iniuriae obnoxiam nemini debet nimium licere. {{pn|18}}Nunc quibus instituendus sit artibus, qui sic formabitur, ut fieri possit orator, et quae in quaque aetate inchoanda, dicere ingrediar. {{Liber |Ante=Caput 2 |AnteNomen=../2 |Post=Caput 4 |PostNomen=../4 }} mb9lvxa4cnokqr90975ch4k0lv57q1s 0 39121 262299 132719 2026-04-10T00:36:40Z Saumache 27923 262299 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Fabius Quintilianus |OperaeTitulus= De Institutione Oratoria |OperaeWikiPagina= De Institutione Oratoria |Annus= saeculo I |SubTitulus=Liber I - caput 4 |Genera=Ars rhetorica }} {{Liber |Ante=Caput 3 |AnteNomen=../3 |Post=Caput 5 |PostNomen=../5 }} {{pn|1}}Primus in eo, qui scribendi legendique (62) adeptus erit facultatem, grammatici est locus. Nec refert, de Graeco an de Latino loquar, quanquam Graecum esse priorem placet. {{pn|2}}Utrique eadem via est. Haec igitur professio, cum brevissime in duas partes dividatur, recte loquendi scientiam et poetarum enarrationem, plus habet in recessu quam fronte promittit. {{pn|3}}Nam et scribendi ratio coniuncta cum loquendo est, et enarrationem praecedit emendata lectio, et mixtum his omnibus iudicium est; quo quidem ita severe sunt usi veteres grammatici, ut non versus modo censoria quadam virgula notare et libros, qui falso viderentur inscripti, tanquam subditos summovere familia permiserint sibi, sed auctores alios in ordinem redegerint, alios omnino exemerint numero. {{pn|4}}Nec poetas legisse satis est: excutiendum omne scriptorum genus non propter historias modo sed verba, quae frequenter ius ab auctoribus sumunt. Tum neque citra musicen grammatice potest esse perfecta, cum ei de metris rhythmisque dicendum sit, nec, si rationem siderum ignoret, poetas intelligat, qui (ut alia omittam) totiens ortu occasuque signorum in declarandis temporibus utantur; nec ignara philosophiae, cum propter plurimos in omnibus fere carminibus locos ex intima naturalium quaestionum subtilitate repetitos, tum vel propter Empedoclea in Graecis, Varronem ac Lucretium in Latinis, qui (64) praecepta sapientiae versibus tradiderunt. {{pn|5}}Eloquentia quoque non mediocri est opus, ut de unaquaque earum, quas demonstravimus, rerum dicat proprie et copiose. Quo minus sunt ferendi, qui hanc artem ut tenuem atque ieiunam cavillantur, quae nisi oratoris futuri fundamenta fideliter iecit, quidquid superstruxeris, corruet; necessaria pueris, iucunda senibus, dulcis secretorum comes et quae vel sola in omni studiorum genere plus habeat operis quam ostentationis. {{pn|6}}Ne quis igitur tanquam parva fastidiat grammatices elementa, non quia magnae sit operae consonantes a vocalibus discernere ipsasque eas in semivocalium numerum mutarumque partiri, sed quia interiora velut sacri huius adeuntibus apparebit multa rerum subtilitas, quae non modo acuere ingenia puerilia sed exercere altissimam quoque eruditionem ac scientiam possit. {{pn|7}}An cuiuslibet auris est exigere litterarum sonos? non hercule magis quam nervorum. At grammatici saltem omnes in hanc descendent rerum tenuitatem, desintne aliquae nobis necessariae litterarum, non cum Graeca scribimus (tum enim ab iisdem duas mutuamur) sed propriae, {{pn|8}}in Latinis, ut in his seruus et uulgus Aeolicum digammon desideratur, et (66) medius est quidam V et I litterae sonus; non enim sic optimum dicimus ut opimum, et in here neque E plane neque I auditur; {{pn|9}}an rursus aliae redundent, praeter notam aspirationis, (quae si necessaria est, etiam contrariam sibi poscit) ut K, quae et ipsa quorundam nominum nota est, et Q, cuius similis effectu specieque, nisi quod paulum a nostris obliquatur, Coppa apud Graecos nunc tantum in numero manet, et nostrarum ultima, qua tam carere potuimus quam ψ non quaerimus? {{pn|10}}Atque etiam in ipsis vocalibus grammatici est videre, an aliquas pro consonantibus usus acceperit, quia iam sicut etiam scribitur et nos ut luos. * At quae ut vocales iunguntur aut unam longam faciunt, ut veteres scripserunt qui geminatione earum velut apice utebantur, aut duas; nisi quis putat etiam ex tribus vocalibus syllabam fieri, si non aliquae officio consonantium fungantur. {{pn|11}}Quaeret hoc etiam, quomodo duabus demum vocalibus in se ipsas coeundi natura sit, cum consonantium nulla nisi alteram frangat. Atqui littera I sibi insidit, coniicit enim est ab illo iacit, et V, quomodo nunc scribitur uulgus et seruus. Sciat etiam Ciceroni placuisse aiio Maiiamque geminata I scribere; quod si est, etiam iungetur ut consonans. (68) {{pn|12}}Quare discat puer, quid in litteris proprium, quid commune, quae cum quibus cognatio; nec miretur, cur ex scamno fiat scabillum aut a pinno (quod est acutum) securis utrinque habens aciem bipennis; ne illorum sequatur errorem, qui, quia a pennis duabus hoc esse nomen existimant, pennas avium dici volunt. {{pn|13}}Neque has modo noverit mutationes, quas adferunt declinatio aut praepositio, ut secat secuit, cadit excidit, caedit excidit, calcat exculcat (et fit a lavando lotus et inde rursus inlutus et mille talia), sed quae rectis quoque casibus aetate transierunt. Nam ut Valesii Fusii in Valerios Furiosque venerunt: ita arbos, labos, vapos etiam et clamos ac lases fuerunt. {{pn|14}}Atque haec ipsa S littera ab his nominibus exclusa in quibusdam ipsa alteri successit, nam mertare atque pultare dicebant, quin fordeum faedosque pro aspiratione F velut simili littera utentes; nam contra Graeci aspirare F ut φ solent, ut pro Fundanio Cicero testem, qui primam eius litteram dicere non possit, irridet. {{pn|15}}Sed B quoque in locum aliarum dedimus aliquando, unde Burrus et Bruges et Balaena. Nec non eadem fecit ex duello bellum, unde Duellios quidam dicere Bellios ausi. {{pn|16}}Quid stlocum stlitesque? Quid T litterae cum D quaedam cognatio? Quare (70) minus mirum, si in vetustis operibus urbis nostrae et celebribus templis legantur Alexanter et Cassantra. Quid O atque V permutatae invicem, ut Hecoba et notrix, Culchidis et Pulixena scriberentur, ac, ne in Graecis id tantum notetur, dederont ac probaveront? Sic Ὀδυσσεύς, quem ᾿Υλυσσέα fecerant Aeolis, ad Vlixem deductus est. {{pn|17}}Quid? non E quoque I loco fuit? Menerva et leber et magester et Diove Victore non Diioui Victori? Sed mihi locum signare satis est, non enim doceo, sed admoneo docturos. Inde in syllabas cura transibit, de quibus in orthographia pauca adnotabo. Tum videbit, ad quem hoc pertinet, quot et quae partes orationis; quanquam de numero parum convenit. {{pn|18}}Veteres enim, quorum fuerunt Aristoteles quoque atque Theodectes, verba modo et nomina et convinctiones tradiderunt; videlicet quod in verbis vim sermonis, in nominibus materiam (quia alterum est quod loquimur, alterum de quo loquimur), in convinctionibus autem complexus eorum esse iudicaverunt: quas coniunctiones a plerisque dici scio, sed haec videtur ex συνδέσμῳ magis propria translatio. {{pn|19}}Paulatim a philosophis ac maxime Stoicis auctus est numerus, ac primum convinctionibus articuli adiecti, post praepositiones, nominibus (72) appellatio, deinde pronomen, deinde mixtum verbo participium, ipsis verbis adverbia. Noster sermo articulos non desiderat, ideoque in alias partes orationis sparguntur. {{pn|20}}Sed accedit superioribus interiectio. Alii tamen ex idoneis dumtaxat auctoribus octo partes secuti sunt ut Aristarchus et aetate nostra Palaemon, qui vocabulum sive appellationem nomini subiecerunt tanquam speciem eius. At ii, qui aliud nomen aliud vocabulum faciunt, novem. Nihilominus fuerunt, qui ipsum adhuc vocabulum ab appellatione deducerent, ut esset vocabulum corpus visu tactuque manifestum, domus, lectus, appellatio, cui vel alterum deesset vel utrumque, ventus, caelum, deus, virtus. Adiiciebant et asseverationem ut eheu, et tractationem ut fasciatim; quae mihi non approbantur. {{pn|21}}Vocabulum an appellatio dicenda sit προσηγορία et subiicienda nomini necne, quia parvi refert, liberum opinaturis relinquo. {{pn|22}}Nomina declinare et verba in primis pueri sciant, neque enim aliter pervenire ad intellectum sequentium possunt; quod etiam monere supervacuum erat, nisi ambitiosa festinatione plerique a posterioribus inciperent et, dum ostentare discipulos circa (74) speciosiora malunt, compendio morarentur. {{pn|23}}Atqui si quis et didicerit satis et (quod non minus deesse interim solet) voluerit docere quae didicit, non erit contentus tradere in nominibus tria genera et quae sunt duobus omnibusve communia. {{pn|24}}Nec statim diligentem putabo, qui promiscua, quae ἐπίκοινα dicuntur, ostenderit, in quibus sexus uterque per alterum apparet; aut quae feminina positione mares aut neutrali feminas significant, qualia sunt Murena et Glycerium. {{pn|25}}Scrutabitur ille praeceptor acer atque subtilis origines nominum, quae ex habitu corporis Rufos Longosque fecerunt; ubi erit aliud secretius, Sullae, Burri, Galbae, Plauti, Pansae, Scauri taliaque; et ex casu nascentium; hic Agrippa et Opiter et Cordus et Postumus erunt; et ex iis, quae post natos eveniunt, unde Vopiscus. Iam Cottae, Scipiones, Laenates, Serani sunt ex variis causis. {{pn|26}}Gentes quoque ac loca et alia multa reperias inter nominum causas. In servis iam intercidit illud genus, quod ducebatur a domino, unde Marcipores Publiporesque. Quaerat etiam, sitne apud Graecos vis quaedam (76) sexti casus et apud nos quoque septimi. Nam cum dico hasta percussi, non utor ablativi natura; nec, si idem Graece dicam, dativi. {{pn|27}}Sed in verbis quoque quis est adeo imperitus, ut ignoret genera et qualitates et personas et numeros? Litterarii paene ista sunt ludi et trivialis scientiae. Iam quosdam illa turbabunt, quae declinationibus non tenentur. Nam et quaedam participia an verba an appellationes sint, dubitari potest, quia aliud alio loco valent, {{pn|28}}ut lectum et sapiens et quaedam verba appellationibus similia, ut fraudator, nutritor. Iam itur in antiquam silvam nonne propriae cuiusdam rationis est? nam quod initium eius invenias? cui simile fletur. Accipimus aliter, ut panditur interea domus omnipotentis Olympi, aliter ut totis usque adeo turbatur agris. Est etiam quidam tertias modus, ut urbs habitatur, unde et campus curritur, mare navigator. {{pn|29}}Pransus quoque ac potus diversum valet quam indicat. Quid? quod multa verba non totum declinationis ordinem ferunt? Quaedam etiam mutantur ut fero in praeterito, quaedam tertiae demum personae figura dicuntur ut (78) licet, piget, quaedam simile quiddam patiuntur vocabulis quae in adverbium transeunt? Nam ut noctu et diu ita dictu factuque. Sunt enim haec quoque verba participialia quidem, non tamen qualia dicto factoque. {{Liber |Ante=Caput 3 |AnteNomen=../3 |Post=Caput 5 |PostNomen=../5 }} so2f7t0fz0b78jl9pinacw3nlupwp7v 262306 262299 2026-04-10T00:49:14Z Saumache 27923 262306 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Fabius Quintilianus |OperaeTitulus= De Institutione Oratoria |OperaeWikiPagina= De Institutione Oratoria |Annus= saeculo I |SubTitulus=Liber I - caput 4 |Genera=Ars rhetorica }} {{Liber |Ante=Caput 3 |AnteNomen=../3 |Post=Caput 5 |PostNomen=../5 }} {{pn|1}}Primus in eo, qui scribendi legendique adeptus erit facultatem, grammatici est locus. Nec refert, de Graeco an de Latino loquar, quanquam Graecum esse priorem placet. {{pn|2}}Utrique eadem via est. Haec igitur professio, cum brevissime in duas partes dividatur, recte loquendi scientiam et poetarum enarrationem, plus habet in recessu quam fronte promittit. {{pn|3}}Nam et scribendi ratio coniuncta cum loquendo est, et enarrationem praecedit emendata lectio, et mixtum his omnibus iudicium est; quo quidem ita severe sunt usi veteres grammatici, ut non versus modo censoria quadam virgula notare et libros, qui falso viderentur inscripti, tanquam subditos summovere familia permiserint sibi, sed auctores alios in ordinem redegerint, alios omnino exemerint numero. {{pn|4}}Nec poetas legisse satis est: excutiendum omne scriptorum genus non propter historias modo sed verba, quae frequenter ius ab auctoribus sumunt. Tum neque citra musicen grammatice potest esse perfecta, cum ei de metris rhythmisque dicendum sit, nec, si rationem siderum ignoret, poetas intelligat, qui (ut alia omittam) totiens ortu occasuque signorum in declarandis temporibus utantur; nec ignara philosophiae, cum propter plurimos in omnibus fere carminibus locos ex intima naturalium quaestionum subtilitate repetitos, tum vel propter Empedoclea in Graecis, Varronem ac Lucretium in Latinis, qui praecepta sapientiae versibus tradiderunt. {{pn|5}}Eloquentia quoque non mediocri est opus, ut de unaquaque earum, quas demonstravimus, rerum dicat proprie et copiose. Quo minus sunt ferendi, qui hanc artem ut tenuem atque ieiunam cavillantur, quae nisi oratoris futuri fundamenta fideliter iecit, quidquid superstruxeris, corruet; necessaria pueris, iucunda senibus, dulcis secretorum comes et quae vel sola in omni studiorum genere plus habeat operis quam ostentationis. {{pn|6}}Ne quis igitur tanquam parva fastidiat grammatices elementa, non quia magnae sit operae consonantes a vocalibus discernere ipsasque eas in semivocalium numerum mutarumque partiri, sed quia interiora velut sacri huius adeuntibus apparebit multa rerum subtilitas, quae non modo acuere ingenia puerilia sed exercere altissimam quoque eruditionem ac scientiam possit. {{pn|7}}An cuiuslibet auris est exigere litterarum sonos? non hercule magis quam nervorum. At grammatici saltem omnes in hanc descendent rerum tenuitatem, desintne aliquae nobis necessariae litterarum, non cum Graeca scribimus (tum enim ab iisdem duas mutuamur) sed propriae, {{pn|8}}in Latinis, ut in his seruus et uulgus Aeolicum digammon desideratur, et medius est quidam V et I litterae sonus; non enim sic optimum dicimus ut opimum, et in here neque E plane neque I auditur; {{pn|9}}an rursus aliae redundent, praeter notam aspirationis, (quae si necessaria est, etiam contrariam sibi poscit) ut K, quae et ipsa quorundam nominum nota est, et Q, cuius similis effectu specieque, nisi quod paulum a nostris obliquatur, Coppa apud Graecos nunc tantum in numero manet, et nostrarum ultima, qua tam carere potuimus quam ψ non quaerimus? {{pn|10}}Atque etiam in ipsis vocalibus grammatici est videre, an aliquas pro consonantibus usus acceperit, quia iam sicut etiam scribitur et nos ut luos. * At quae ut vocales iunguntur aut unam longam faciunt, ut veteres scripserunt qui geminatione earum velut apice utebantur, aut duas; nisi quis putat etiam ex tribus vocalibus syllabam fieri, si non aliquae officio consonantium fungantur. {{pn|11}}Quaeret hoc etiam, quomodo duabus demum vocalibus in se ipsas coeundi natura sit, cum consonantium nulla nisi alteram frangat. Atqui littera I sibi insidit, coniicit enim est ab illo iacit, et V, quomodo nunc scribitur uulgus et seruus. Sciat etiam Ciceroni placuisse aiio Maiiamque geminata I scribere; quod si est, etiam iungetur ut consonans. {{pn|12}}Quare discat puer, quid in litteris proprium, quid commune, quae cum quibus cognatio; nec miretur, cur ex scamno fiat scabillum aut a pinno (quod est acutum) securis utrinque habens aciem bipennis; ne illorum sequatur errorem, qui, quia a pennis duabus hoc esse nomen existimant, pennas avium dici volunt. {{pn|13}}Neque has modo noverit mutationes, quas adferunt declinatio aut praepositio, ut secat secuit, cadit excidit, caedit excidit, calcat exculcat (et fit a lavando lotus et inde rursus inlutus et mille talia), sed quae rectis quoque casibus aetate transierunt. Nam ut Valesii Fusii in Valerios Furiosque venerunt: ita arbos, labos, vapos etiam et clamos ac lases fuerunt. {{pn|14}}Atque haec ipsa S littera ab his nominibus exclusa in quibusdam ipsa alteri successit, nam mertare atque pultare dicebant, quin fordeum faedosque pro aspiratione F velut simili littera utentes; nam contra Graeci aspirare F ut φ solent, ut pro Fundanio Cicero testem, qui primam eius litteram dicere non possit, irridet. {{pn|15}}Sed B quoque in locum aliarum dedimus aliquando, unde Burrus et Bruges et Balaena. Nec non eadem fecit ex duello bellum, unde Duellios quidam dicere Bellios ausi. {{pn|16}}Quid stlocum stlitesque? Quid T litterae cum D quaedam cognatio? Quare minus mirum, si in vetustis operibus urbis nostrae et celebribus templis legantur Alexanter et Cassantra. Quid O atque V permutatae invicem, ut Hecoba et notrix, Culchidis et Pulixena scriberentur, ac, ne in Graecis id tantum notetur, dederont ac probaveront? Sic Ὀδυσσεύς, quem ᾿Υλυσσέα fecerant Aeolis, ad Vlixem deductus est. {{pn|17}}Quid? non E quoque I loco fuit? Menerva et leber et magester et Diove Victore non Diioui Victori? Sed mihi locum signare satis est, non enim doceo, sed admoneo docturos. Inde in syllabas cura transibit, de quibus in orthographia pauca adnotabo. Tum videbit, ad quem hoc pertinet, quot et quae partes orationis; quanquam de numero parum convenit. {{pn|18}}Veteres enim, quorum fuerunt Aristoteles quoque atque Theodectes, verba modo et nomina et convinctiones tradiderunt; videlicet quod in verbis vim sermonis, in nominibus materiam (quia alterum est quod loquimur, alterum de quo loquimur), in convinctionibus autem complexus eorum esse iudicaverunt: quas coniunctiones a plerisque dici scio, sed haec videtur ex συνδέσμῳ magis propria translatio. {{pn|19}}Paulatim a philosophis ac maxime Stoicis auctus est numerus, ac primum convinctionibus articuli adiecti, post praepositiones, nominibus appellatio, deinde pronomen, deinde mixtum verbo participium, ipsis verbis adverbia. Noster sermo articulos non desiderat, ideoque in alias partes orationis sparguntur. {{pn|20}}Sed accedit superioribus interiectio. Alii tamen ex idoneis dumtaxat auctoribus octo partes secuti sunt ut Aristarchus et aetate nostra Palaemon, qui vocabulum sive appellationem nomini subiecerunt tanquam speciem eius. At ii, qui aliud nomen aliud vocabulum faciunt, novem. Nihilominus fuerunt, qui ipsum adhuc vocabulum ab appellatione deducerent, ut esset vocabulum corpus visu tactuque manifestum, domus, lectus, appellatio, cui vel alterum deesset vel utrumque, ventus, caelum, deus, virtus. Adiiciebant et asseverationem ut eheu, et tractationem ut fasciatim; quae mihi non approbantur. {{pn|21}}Vocabulum an appellatio dicenda sit προσηγορία et subiicienda nomini necne, quia parvi refert, liberum opinaturis relinquo. {{pn|22}}Nomina declinare et verba in primis pueri sciant, neque enim aliter pervenire ad intellectum sequentium possunt; quod etiam monere supervacuum erat, nisi ambitiosa festinatione plerique a posterioribus inciperent et, dum ostentare discipulos circa speciosiora malunt, compendio morarentur. {{pn|23}}Atqui si quis et didicerit satis et (quod non minus deesse interim solet) voluerit docere quae didicit, non erit contentus tradere in nominibus tria genera et quae sunt duobus omnibusve communia. {{pn|24}}Nec statim diligentem putabo, qui promiscua, quae ἐπίκοινα dicuntur, ostenderit, in quibus sexus uterque per alterum apparet; aut quae feminina positione mares aut neutrali feminas significant, qualia sunt Murena et Glycerium. {{pn|25}}Scrutabitur ille praeceptor acer atque subtilis origines nominum, quae ex habitu corporis Rufos Longosque fecerunt; ubi erit aliud secretius, Sullae, Burri, Galbae, Plauti, Pansae, Scauri taliaque; et ex casu nascentium; hic Agrippa et Opiter et Cordus et Postumus erunt; et ex iis, quae post natos eveniunt, unde Vopiscus. Iam Cottae, Scipiones, Laenates, Serani sunt ex variis causis. {{pn|26}}Gentes quoque ac loca et alia multa reperias inter nominum causas. In servis iam intercidit illud genus, quod ducebatur a domino, unde Marcipores Publiporesque. Quaerat etiam, sitne apud Graecos vis quaedam sexti casus et apud nos quoque septimi. Nam cum dico hasta percussi, non utor ablativi natura; nec, si idem Graece dicam, dativi. {{pn|27}}Sed in verbis quoque quis est adeo imperitus, ut ignoret genera et qualitates et personas et numeros? Litterarii paene ista sunt ludi et trivialis scientiae. Iam quosdam illa turbabunt, quae declinationibus non tenentur. Nam et quaedam participia an verba an appellationes sint, dubitari potest, quia aliud alio loco valent, {{pn|28}}ut lectum et sapiens et quaedam verba appellationibus similia, ut fraudator, nutritor. Iam itur in antiquam silvam nonne propriae cuiusdam rationis est? nam quod initium eius invenias? cui simile fletur. Accipimus aliter, ut panditur interea domus omnipotentis Olympi, aliter ut totis usque adeo turbatur agris. Est etiam quidam tertias modus, ut urbs habitatur, unde et campus curritur, mare navigator. {{pn|29}}Pransus quoque ac potus diversum valet quam indicat. Quid? quod multa verba non totum declinationis ordinem ferunt? Quaedam etiam mutantur ut fero in praeterito, quaedam tertiae demum personae figura dicuntur ut licet, piget, quaedam simile quiddam patiuntur vocabulis quae in adverbium transeunt? Nam ut noctu et diu ita dictu factuque. Sunt enim haec quoque verba participialia quidem, non tamen qualia dicto factoque. {{Liber |Ante=Caput 3 |AnteNomen=../3 |Post=Caput 5 |PostNomen=../5 }} ntodgqoh2wosbvx7s3d4kqe7d7ylz7y 0 39122 262307 228278 2026-04-10T00:53:17Z Saumache 27923 262307 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor= Marcus Fabius Quintilianus |OperaeTitulus= De Institutione Oratoria |OperaeWikiPagina= De Institutione Oratoria |Annus= saeculo I |SubTitulus=Liber I – caput 5 |Genera=Ars rhetorica }} {{Liber |Ante=Caput 4 |AnteNomen=../4 |Post=Caput 6 |PostNomen=../6 }} {{pn|1}}Iam cum omnis oratio tris habeat virtutes, ut emendata, ut dilucida, ut ornata sit (quia dicere apte, quod est praecipuum, plerique ornatui subiiciunt), totidem vitia, quae sunt supra dictis contraria, emendate loquendi regulam, quae grammatices prior pars est, examinet. {{pn|2}}Haec exigitur verbis aut singulis aut pluribus. Verba nunc generaliter accipi volo, nam duplex eorum intellectus est; alter, qui omnia per quae sermo nectitur significat, ut apud Horatium: verbaque provisam rem non invita sequentur; alter, in quo est una pars orationis, lego, scribo. Quam vitantes ambiguitatem quidam dicere maluerunt voces, locutiones, dictiones. {{pn|3}}Singula sunt aut nostra aut peregrina, aut simplicia aut composita, aut propria aut translata, aut usitata aut ficta. Uni verbo vitium saepius quam virtus inest. Licet enim dicamus aliquod proprium, speciosum, sublime: nihil tamen horum nisi in complexu loquendi serieque contingit; laudamus enim verba rebus bene accommodata. {{pn|4}}Sola est, quae notari possit velut vocalitas, quae {{Graeca|εὐφωνία}} dicitur; cuius in eo delectus est, ut inter duo, quae idem significant ac tantundem valent, quod melius sonet malis. Prima barbarismi ac soloecismi foeditas absit. {{pn|5}}Sed quia interim excusantur haec vitia aut consuetudine aut auctoritate aut vetustate aut denique vicinitate virtutum (nam saepe a figuris ea separare difficile est), ne qua tam lubrica observatio fallat, acriter se in illud tenue discrimen grammaticus intendat, de quo nos latius ibi loquemur, ubi de figuris orationis tractandum erit. {{pn|6}}Interim vitium, quod fit in singulis verbis, sit barbarismus. Occurrat mihi forsan aliquis, quid hic promisso tanti operis dignum? aut quis hoc nescit, alios barbarismos scribendo fieri alios loquendo; — quia, quod male scribitur, male etiam dici necesse est; quae vitiose dixeris, non utique et scripto peccant — illud prius adiectione, detractione, immutatione, transmutatione, hoc secundum divisione, complexione, aspiratione, sono contineri? {{pn|7}}Sed ut parva sint haec, pueri docentur adhuc, et grammaticos officii sui commonemus. Ex quibus si quis erit plane impolitus et vestibulum modo artis huius ingressus, intra haec, quae profitentium commentariolis vulgata sunt, consistet, doctiores multa adiicient, vel hoc primum, quod barbarismum pluribus modis accipimus. {{pn|8}}Unum gente, quale est, si quis Afrum vel Hispanum Latinae orationi nomen inserat, ut ferrum, quo rotae vinciuntur, dici solet cantus, quanquam eo tanquam recepto utitur Persius; sicut Catullus ploxenum circa Padum invenit, et in oratione Labieni (sive illa Cornelii Galli est) in Pollionem casamo adsectator e Gallia ductum est; nam mastrucam, quod Sardum est, irridens Cicero ex industria dixit. {{pn|9}}Alterum genus barbarismi accipimus, quod fit animi natura, ut is, a quo insolenter quid aut minaciter aut crudeliter dictum sit, barbare locutus existimatur. {{pn|10}}Tertium est illud vitium barbarismi, cuius exempla vulgo sunt plurima, sibi etiam quisque fingere potest, ut verbo, cui libebit, adiiciat litteram syllabamve vel detrahat, aut aliam pro alia aut eandem alio quam rectum est loco ponat. {{pn|11}}Sed quidam fere in iactationem eruditionis sumere illa ex poetis solent et auctores quos praelegunt criminantur. Scire autem debet puer, haec apud scriptores carminum aut venia digna aut etiam laude duci, potiusque illa docendi erunt minus vulgata. {{pn|12}}Nam duos in uno nomine faciebat barbarismos Tinga Placentinus (si reprehendenti Hortensio credimus) preculam pro pergula dicens, et immutatione cum c pro g uteretur, et transmutatione cum r praeponeret e antecedenti. At in eiusdem vitii geminatione Mettoeoque Fufetioeo* dicens Ennius poetico iure defenditur. {{pn|13}}Sed in prosa quoque est quaedam iam recepta immutatio. Nam Cicero Canopitarum exercitum dicit, ipsi Canobon vocant; et Trasumennum pro Tarsumenno multi auctores, etiamsi est in eo transmutatio, vindicaverunt. Similiter alia; nam sive est adsentior, Sisenna dixit adsentio multique et hunc et analogian secuti, sive illud verum est, haec quoque pars consensu defenditur. {{pn|14}}At ille pexus pinguisque doctor aut illic detractionem aut hic adiectionem putabit. Quid quod quaedam, quae singula procul dubio vitiosa sunt, iuncta sine reprehensione dicuntur? {{pn|15}}Nam et dua et tre [et pondo] diversorum generum sunt barbarismi; at duapondo et trepondo usque ad nostram aetatem ab omnibus dictum est, et recte dici Messala confirmat. {{pn|16}}Absurdum forsitan videatur dicere, barbarismum, quod est unius verbi vitium, fieri per numeros aut genera sicut soloecismum: scala tamen et scopa contraque hordea et mulsa, licet litterarum mutationem, detractionem, adiectionem habeant, non alio vitiosa sunt, quam quod pluralia singulariter et singularia pluraliter efferuntur; et gladia qui dixerunt, genere exciderunt. {{pn|17}}Sed hoc quoque notare contentus sum, ne arti culpa quorundam pervicacium perplexae videar et ipse quaestionem addidisse. Plus exigunt subtilitatis quae accidunt in dicendo vitia, quia exempla eorum tradi scripto non possunt, nisi cum in versus inciderunt, ut divisio Europaï Asiaï et ei contrarium vitium, quod {{Graeca|συναίρεσιν}} et {{Graeca|συναλοιφὴν}} Graeci vocant, nos complexionem dicamus, qualis est apud P. Varronem tum te flagrant deiectum fulmine Phaethon. {{pn|18}}Nam si esset prosa oratio, easdem litteras enuntiare veris syllabis licebat. Praeterea quae fiunt spatio, sive cum syllaba correpta producitur, ut Italiam fato profugus, seu longa corripitur, ut unius ob noxam et furias, extra carmen non deprehendas; sed nec in carmine vitia dicenda sunt. {{pn|19}}Illa vero non nisi aure exiguntur, quae fiunt per sonos; quanquam per aspirationem, sive adiicitur vitiose sive detrahitur, apud nos potest quaeri an in scripto sit vitium, si h littera est, non nota. Cuius quidem ratio mutata cum temporibus est saepius. {{pn|20}}Parcissime ea veteres usi etiam in vocalibus, cum aedos ircosque dicebant; diu deinde servatum, ne consonantibus aspirarent, ut in Graccis et in triumpis; erupit brevi tempore nimius usus, ut choronae, chenturiones, praechones adhuc quibusdam in inscriptionibus maneant, qua de re Catulli nobile epigramma est. {{pn|21}}Inde durat ad nos usque vehementer et comprehendere et mihi, nam mehe quoque pro me apud antiquos tragoediarum praecipue scriptores in veteribus libris invenimus. {{pn|22}}Adhuc difficilior observatio est per tenores (quos quidem ab antiquis dictos tonores comperi videlicet declinato a Graecis verbo, qui {{Graeca|τόνους}} dicunt), vel adcentus, quas Graeci {{Graeca|προσῳδίας}} vocant, cum acuta et gravis alia pro alia ponuntur, ut in hoc Camillus, si acuitur prima: {{pn|23}}aut gravis pro flexa, ut Cethegus, et hic prima acuta (nam sic media mutatur); aut flexa pro gravi, ut Appi* circumducta sequenti, quam ex duabus syllabis in unam cogentes et deinde flectentes dupliciter peccant. {{pn|24}}Sed id saepius in Graecis nominibus accidit, ut Atreus, quem nobis iuvenibus doctissimi senes acuta prima dicere solebant, ut necessario secunda gravis esset, item Nerei Tereique. Haec de accentibus tradita. (90) {{pn|25}}Ceterum scio iam quosdam eruditos, nonnullos etiam grammaticos sic docere ac loqui, ut propter quaedam vocum discrimina verbum interim acuto sono finiant, {{pn|26}}ut in illis quae circum littora, circum piscosos scopulos, ne, si gravem posuerint secundam, circus dici videatur non circuitus. Itemque cum quale interrogantes gravi, comparantes acuto tenore concludunt; quod tamen in adverbiis fere solis ac pronominibus vindicant, in ceteris veterem legem sequuntur. {{pn|27}}Mihi videtur condicionem mutare, quod his locis verba coniungimus. Nam cum dico circum litora, tanquam unum enuntio dissimulata distinctione, itaque tanquam in una voce una est acuta, quod idem accidit in illo Troiae qui primus ab oris. {{pn|28}}Evenit, ut metri quoque condicio mutet accentum, ut Pecudes pictaeque volucres; nam volucres media acuta legam, quia, etsi natura brevis, tamen positione longa est, ne faciat iambum, quem non recipit versus herous. {{pn|29}}Separata vero haec a praecepto non recedent, aut si consuetudo vicerit, vetus lex sermonis abolebitur; cuius difficilior apud Graecos observatio est, quia plura illis loquendi genera, quas {{Graeca|διαλέκτους}} vocant, et quod alia vitiosum interim alia rectum est; apud nos vero brevissima ratio. {{pn|30}}Namque in omni voce acuta intra numerum trium syllabarum continetur, sive eae sunt in verbo sole sive ultimae, et in iis aut proxima extremae aut ab ea tertia. Trium porro, de quibus loquor, media longa aut acuta aut flexa erit; eodem loco brevis utique gravem habebit sonum, ideoque positam ante se id est ab ultima tertiam acuet. {{pn|31}}Est autem in omni voce utique acuta sed nunquam plus una nec unquam ultima ideoque in disyllabis prior. Praeterea nunquam in eadem flexa et acuta, quoniam est in flexa et acuta, itaque neutra claudet vocem Latinam. Ea vero, quae sunt syllabae unius, erunt acuta aut flexa, ne sit aliqua vox sine acuta. {{pn|32}}Et illa per sonos accidunt, quae demonstrari scripto non possunt, vitia oris et linguae: {{Graeca|ἰωτακισμοὺς}} et {{Graeca|λαμβδακισμοὺς}} et {{Graeca|ἰσχνότητας}} et {{Graeca|πλατειασμοὺς}} feliciores fingendis nominibus Graeci vocant, sicut {{Graeca|κοιλοστομίαν}}, cum vox quasi in recessu oris auditor. {{pn|33}}Sunt etiam proprii quidam et inenarrabiles soni, quibus nonnunquam nationes reprehendimus. Remotis igitur omnibus, de quibus supra dixi, vitiis erit illa quae vocatur {{Graeca|ὀρθοέπεια}}, id est emendata cum suavitate vocum explanatio: nam sic accipi potest recta. {{pn|34}}Cetera vitia omnia ex pluribus vocibus sunt, quorum est soloecismus, quanquam circa hoc quoque disputatum est. Nam etiam qui complexu orationis accidere eum confitentur, quia tamen unius emendatione verbi corrigi possit, in verbo esse vitium non in sermone contendunt; {{pn|35}}cum, sive amarae corticis seu medio cortice per genus facit soloecismum (quorum neutrum quidem reprehendo, cum sit utriusque Vergilius auctor; sed fingamus utrumlibet non recte dictum), mutatio vocis alterius, in qua vitium erat, rectam loquendi rationem sit redditura, ut amari corticis fiat vel media cortice. Quod manifestae calumniae est; neutrum enim vitiosum est separatum, sed compositione peccatur, quae iam sermonis est. {{pn|36}}Illud eruditius quaeritur, an in singulis quoque verbis possit fieri soloecismus, uti si unum quis ad se vocans dicat venite, aut si plures a se dimittens ita loquatur abi aut discede. Nec non cum responsum ab interrogante dissentit, ut si dicenti Quem video? ita occurras Ego. In gestu etiam nonnulli putant idem vitium inesse, cum aliud voce aliud nutu vel manu demonstratur. {{pn|37}}Huic opinioni neque omnino accedo neque plane dissentio. Nam id fateor accidere voce una non tamen aliter, quam si sit aliquid, quod vim alterius vocis obtineat, ad quod vox illa referatur, ut soloecismus ex complexu fiat eorum, quibus res significantur et voluntas ostenditur. {{pn|38}}Atque ut omnem effugiam cavillationem, sit aliquando in uno verbo nunquam in solo verbo. Per quot autem et per quas accidat species, non satis convenit. Qui plenissime, quadripertitam volunt esse rationem nec aliam quam barbarismi, ut fiat adiectione nam enim, de susum, in Alexandriam; detractione ambulo viam, Aegypto venio, ne hoc fecit; {{pn|39}}transmutatione, qua ordo turbatur, quoque ego, enim hoc voluit, autem non habuit. Ex quo genere an sit igitur initio sermonis positum, dubitari potest, quia maximos auctores in diversa fuisse opinione video, cum apud alios sit etiam frequens, apud alios nunquam reperiatur. {{pn|40}}Haec tria genera quidam deducunt a soloecismo, et adiectionis vitium {{Graeca|πλεονασμόν}}, detractionis {{Graeca|ἔλλειψιν}}, inversionis {{Graeca|ἀναστροφήν}} vocant, quae si in speciem soloecismi cadat, {{Graeca|ὑπερβατόν}} quoque eodem appellari modo posse. {{pn|41}}Immutatio sine controversia est, cum aliud pro alio ponitur. Id per omnes orationis partes deprehendimus, frequentissime in verbo, quia plurima huic accidunt; ideoque in eo fiunt soloecismi per genera, tempora, personas, modos, sive cui status eos dici seu qualitates placet, vel sex vel, ut alii volunt, octo; — nam totidem vitiorum erunt formae, in quot species eorum quidque, de quibus supra dictum est, diviseris praeterea numeros, {{pn|42}}in quibus nos singularem ac pluralem habemus Graeci et {{Graeca|δυϊκόν}}. Quanquam fuerunt, qui nobis quoque adiicerent dualem scripsere, legere; quod evitandae asperitatis gratia mollitum est, ut apud veteres pro male mereris, male merere. Ideoque quod vocant dualem, in illo solo genere consistit, cum apud Graecos et in verbi tota fere ratione et in nominibus deprehendatur, et sic quoque rarissimus eius sit usus, {{pn|43}}apud nostrorum vero neminem haec observatio reperiatur, quin e contrario devenere locos et conticuere omnes et consedere duces aperte nos doceant, nihil horum ad duos pertinere; dixere quoque, quamquam id Antonius Rufus ex diverso ponit exemplum, de pluribus patronis praeco pronuntiet. {{pn|44}}Quid? non Livius circa initia statim primi libri, Tenuere, inquit, arcem Sabini? et mox, in adversum Romani subiere? Sed quem potius ego quam M. Tullium sequar? qui in Oratore, Non reprehendo, inquit, scripsere; scripserunt esse verius sentio. {{pn|45}}Similiter in vocabulis et nominibus fit soloecismus genere, numero, proprie autem casibus, quidquid horum alteri succedet. Huic parti subiungatur licet per comparationes et superlationes, itemque in quibus patrium pro possessivo dicitur vel contra. {{pn|46}}Nam vitium, quod fit per quantitatem ut magnum peculiolum, erunt qui soloecismum putent quia pro nomine integro positum sit deminutum. Ego dubito, an id improprium potius appellem, significatione enim deerrat; soloecismi porro uitium non est in sensu sed in complexu. {{pn|47}}In participio per genus et casum, ut in vocabulo, per tempora, ut in verbo, per numerum, ut in utroque, peccatur. Pronomen quoque genus, numerum, casus habet, quae omnia recipiunt huiusmodi errorem. {{pn|48}}Fiunt soloecismi et quidem plurimi per partes orationis; sed id tradere satis non est, ne ita demum vitium esse credat puer, si pro alia ponatur alia, ut verbum, ubi nomen esse debuerit, vel adverbium, ubi pronomen, et similia. {{pn|49}}Nam sunt quaedam cognata, ut dicunt, id est eiusdem generis, in quibus, qui alia specie quam oportet utetur, non minus quam ipso genere permutato deliquerit. {{pn|50}}Nam et an et aut coniunctiones sunt, male tamen interroges, hic aut ille sit; et ne ac non adverbia; qui tamen dicat pro illo ne feceris non feceris, in idem incidat vitium, quia alterum negandi est alterum vetandi. Hoc amplius intro et intus loci adverbia, eo tamen intus et intro sum soloecismi sunt. {{pn|51}}Eadem in diversitate pronominum, interiectionum, praepositionum accident; est etiam soloecismus in oratione comprehensionis unius sequentium ac priorum inter se inconveniens position. {{pn|52}}Quaedam tamen et faciem soloecismi habent et dici vitiosa non possunt, ut tragoedia Thyestes et ludi Floralia ac Megalensia, quanquam haec sequenti tempore interciderunt numquam aliter a veteribus dicta. Schemata igitur nominabuntur, frequentiora quidem apud poetas sed oratoribus quoque permissa. {{pn|53}}Verum schema fere habebit aliquam rationem, ut docebimus eo, quem paulo ante promisimus, loco. Sed id quoque, quod schema vocatur, si ab aliquo per imprudentiam factum erit, soloecismi vitio non carebit. {{pn|54}}In eadem specie sunt sed schemate carent, ut supra dixi, nomina feminina, quibus mares utuntur, et neutralia, quibus feminae. Hactenus de soloecismo. Neque enim artem grammaticam componere aggressi sumus, sed cum in ordinem incurreret, inhonoratam transire noluimus. {{pn|55}}Hoc amplius, ut institutum ordinem sequar, verba aut Latina aut peregrina sunt. Peregrina porro ex omnibus prope dixerim gentibus ut homines, ut instituta etiam multa venerunt. {{pn|56}}Taceo de Tuscis et Sabinis et Praenestinis quoque; nam ut eorum sermone utentem Vettium Lucilius insectatur, quemadmodum Pollio reprehendit in Livio Patavinitatem, licet omnia Italica pro Romanis habeam. {{pn|57}}Plurima Gallica evaluerunt ut raeda ac petorritum, quorum altero tamen Cicero altero Horatius utitur. Et mappam circo quoque usitatum nomen Poeni sibi vindicant, et gurdos, quos pro stolidis accipit vulgus, ex Hispania duxisse originem audivi. {{pn|58}}Sed haec divisio mea ad Graecum sermonem praecipue pertinet, nam et maxima ex parte Romanus inde conversus est et confessis quoque Graecis utimur verbis, ubi nostra desunt, sicut illi a nobis nonnunquam mutuantur. Inde illa quaestio exoritur, an eadem ratione per casus duci externa qua nostra conveniat. {{pn|59}}Ac si reperias grammaticum veterum amatorem, neget quidquam ex Latina ratione mutandum, quia, cum sit apud nos casus ablativus, quem illi non habent, parum conveniat uno casu nostro quinque Graecis uti; {{pn|60}}quin etiam laudet virtutem eorum, qui potentiorem facere linguam Latinam studebant, nec alienis egere institutis fatebantur. Inde Castorem media syllaba producta pronuntiarunt, quia hoc omnibus nostris nominibus accidebat, quorum prima positio in easdem quas Castor litteras exit; et ut Palaemo ac Telamo et Plato (nam sic eum Cicero quoque appellat) dicerentur, retinuerunt, quia Latinum, quod o et n litteris finiretur, non reperieBant. {{pn|61}}Ne in a quidem atque s litteras exire temere masculina Graeca nomina recto casu patiebantur, ideoque et apud Caelium legimus Pelia cincinnatus et apud Messalam bene fecit Euthia et apud Ciceronem Hermagora, ne miremur, quod ab antiquorum plerisque Aenea ut Anchisa sit dictus. {{pn|62}}Nam si ut Maecenas, Sufenas, Asprenas dicerentur, genitivo casu non e littera, sed tis syllaba terminarentur. Inde Olympo et tyranno acutam syllabam mediam dederunt, quia duabus longis insequentibus primam brevem acui noster sermo non patitur. {{pn|63}}Sic genitivus Vlixi et Achilli fecit, sic alia plurima. Nunc recentiores instituerunt Graecis nominibus Graecas declinationes potius dare, quod tamen ipsum non semper fieri potest. Mihi autem placet Latinam rationem sequi, quousque patitur decor. Neque enim iam Calypsonem dixerim ut Iunonem, quanquam secutus antiquos, C. Caesar utitur hac ratione declinandi. {{pn|64}}Sed auctoritatem consuetudo superavit. In ceteris, quae poterunt utroque modo non indecenter efferri, qui Graecam figuram sequi malet, non Latine quidem sed tamen citra reprehensionem loquetur. {{pn|65}}Simplices voces prima positione id est natura sua constant, compositae aut praepositionibus subiunguntur ut innocens (dum ne pugnantibus inter se duabus, quale est inperterritus; alioqui possunt aliquando continuari duae ut incompositus, reconditus et quo Cicero utitur subabsurdum), aut e duobus quasi corporibus coalescunt, ut maleficus. {{pn|66}}Nam ex tribus nostrae utique linguae non concesserim; quamvis capsis Cicero dicat compositum esse ex cape si vis, et inveniantur qui Lupercalia aeque tres partes orationis esse contendant, {{pn|67}}quasi luere per caprum; nam Solitaurilia iam persuasum est esse Suouetaurilia, et sane ita se habet sacrum, quale apud Homerum quoque est. Sed haec non tam ex tribus quam ex particulis trium coeunt. Ceterum etiam ex praepositione et duobus vocabulis dure videtur struxisse Pacuvius Nerei repandirostrum, incuruiceruicum pecus. {{pn|68}}Iunguntur autem aut ex duobus Latinis integris ut superfui, subterfugi (quanquam ex integris an composita sint quaeritur), aut ex integro et corrupto ut malevolus, aut ex corrupto et integro ut noctivagus, aut ex duobus corruptis ut pedisecus, aut ex nostro et peregrino ut biclinium, aut contra ut epitogium et Anticato, aliquando et ex duobus peregrinis ut epiraedium. Nam cum sit praepositio Graeca, raeda Gallicum: neque Graecus tamen neque Gallus utitur composito; Romani suum ex alieno utroque fecerunt. {{pn|69}}Frequenter autem praepositiones quoque compositio ista corrumpit: inde abstulit, aufugit, amisit, cum praepositio sit ab sola; et coit, cum sit praepositio con; sic ignaui et erepublica et similia. {{pn|70}}Sed res tota magis Graecos decet, nobis minus succedit, nec id fieri natura puto, sed alienis favemus; ideoque cum {{Graeca|κυρταύχενα}} mirati simus, incurvicervicum vix a risu defendimus. {{pn|71}}Propria sunt verba, cum id significant, in quod primo denominata sunt; translata, cum alium natura intellectum alium loco praebent. Usitatis tutius utimur, nova non sine quodam periculo fingimus. Nam si recepta sunt, modicam laudem adferunt orationi, repudiata etiam in iocos exeunt. {{pn|72}}Audendum tamen; namque, ut Cicero ait, etiam quae primo dura visa sunt, usu molliuntur. Sed minime nobis concessa est {{Graeca|ὀνοματοποιία}} quis enim ferat, si quid simile illis merito laudatis {{Graeca|λίγξε βιός}} et {{Graeca|σίζ ὀφθαλμός}} fingere audeamus? Nam ne balare quidem aut hinnire fortiter diceremus, nisi iudicio vetustatis niterentur. {{Liber |Ante=Caput 4 |AnteNomen=../4 |Post=Caput 6 |PostNomen=../6 }} ersvlqqihi53u0xfu73k077sxzegyym 104 54662 262185 188101 2026-04-09T14:55:18Z Zbigad1970 32010 /* Uwierzytelniona */ 262185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Zbigad1970" /></noinclude>vt: ''Ich liebete'' / Amabam, per apocopen ''Ich liebet'' / per syncopen ''Ich liebte'' / per vtramque ''Ich liebt''. Sic ''Du liebest'' & ''liebst'' / Amas. ''Ich habe geliebet'' / & ''Ich hab geliebt'' / Amaui. Contrà per paragogen interdum ''e'' additur personis monosyllabis in Imperatiuo, vt: ''Schreibe'' pro ''schreib'' / Scribe. ''Sage'' pro ''sag'' / Dic. ''Lere'' pro ''ler'' / Doce. ''Sihe'' pro ''sih'' / Vide. Secunda & tertia singulares in quibusdam mutant vocales & diphthongos, ut dictum est suprà de temporibus, & dicetur infrà post Coniugationes. {{center|NVMERVS.}} Numeri duo sunt in Verbis : Singularis , vt: ''Ich lese'' / Lego. Pluralis, vt : ''Wir lesen'' / Legimus. Infinitiuus caret numeris & personis, vt: ''Lesen'' / Legere. ''Gelesen haben'' / Legiffe. ''Lesen werden'' / Lectum ire uellecturum esse. {{center|CONIVGATIO.}} Coniugationes Verborum tres sunt, Prima est Actiuorum, Secunda Passiuorum.<noinclude><references/></noinclude> 0hetiuac5ap568gkddjs28frlwvsb7j 104 54663 262188 193242 2026-04-09T15:14:52Z Zbigad1970 32010 /* Uwierzytelniona */ 262188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Zbigad1970" /></noinclude>Tertia Neutrorum. Proprie uerò Actiua & Neutra duo tantùm tempora formant, uidelicet Prasens & Imperfectum: Cætera omnia formantur adminiculo quorundam verborum, uidelicet Futurum additione verbi ''werden'' / uel ''wollen'' / uel ''soellen'' / ad Infinitiuum præsentem: Præteritum verò Perfectum Actiuorum, additione ''Ich habe'' / & Plusquamperfectum ''Ich hatte'' / ad Participium præteritum. In Neutris uerò additione ''Ich bin'' & ''Ich war'' / ad idem Participium præteritum. Totum uerò Passiuum formatur ex Participio præterito, adiecto in Præsenti ''Ich bin'' / In Imperfecto, ''Ich war'' / In Perfecto, ''Ich bin worden'' / In Plusquamperfecto, ''Ich war worden'' / & in Futuro, ''Ich will'' uel al ''werde werden'' / ut uidere est ex paradigmatis quæ sequuntur. {{center|<big>PRIMA CONIVGATIO.<br><br>INDICATIVO.</big>}}<noinclude><references/></noinclude> j2plashkuytnvk65e71dmv9z2o63cy5 104 54664 262193 188103 2026-04-09T15:30:13Z Zbigad1970 32010 /* Uwierzytelniona */ 262193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Zbigad1970" /></noinclude>{{center|Præsenti.}} Sing. Amo, ''Ich liebe'' / ''du liebest'' / ''er liebet''. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Scribo, ''Ich schreibe'' / ''du schreibest'' / ''er schreibet''. Plur. ''Wir lieben'' / ''ihr liebet'' / ''sie lieben''. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''Wir schreiben'' / ''ihr schreibet'' / ''sie schreiben''. {{center|Imperfecto.}} Sing. Amabam ''Ich liebete'' / ''du liebest'' / ''er liebete''. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Seribebam, ''Ich schreib'' / ''du schriebest'' / ''er schreib''. Plur. ''Wir liebeten'' / ''jr liebetet'' / ''sie liebeten''. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''Wir schrieben'' / ''ihr schriebet'' / ''sie schrieben''. {{center|Perfecto.}} Sing. Amaui, ''Ich habe geliebet'' / ''du hast geliebet'' / ''er hat geliebe''. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Scripsi, ''Ich habe geschrieben'' / ''du ''hast geschrieben'' / ''er hat geschrieben.''<noinclude><references/></noinclude> rkr65pjv84anglvbbp1zklcx3evvxwx 104 54665 262205 192494 2026-04-09T15:56:01Z Zbigad1970 32010 /* Skorygowana */ 262205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Zbigad1970" /></noinclude>Plur. ''Wir haben geliebet / jhr habet geliebet'' / ''sie haben geliebet''. ''Wir haben geschrieben / jhr habet geschrieben / sie haben geschrieben''. {{center|Plusquamperfecto.}} Sing. Amaueram, ''Ich hatte geliebet / du hattest geliebet / er hatte geliebet''. Scripseram, ''Ich hatte geschrieben'' / du hattest geschrieben / er'' ''hatte geschrieben.'' Plur. ''Wir hatten geliebet / ihr hattet geliebet / sie hatten geliebet.'' ''Wir hatten geschrieben / ihr hattet geschrieben / sie hatten gechrieben''. {{center|Futuro.}} Sing. Amabo, ''Ich will / oder werde lieben / du wilt oder wirst lieben / er will / oder wird lieben''. Scribam, ''Ich will / oder werde schreiben / du wirst / oder wilt'' ''schreiben / er will / oder wird das schreiben.''<noinclude><references/></noinclude> eic8dpj4h791wiyrtm5flls8h4rrwtx 104 54666 262210 192492 2026-04-09T16:13:55Z Zbigad1970 32010 /* Skorygowana */ 262210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Zbigad1970" /></noinclude>Plur. ''Wir woellen / oder werden lieben / jhr woellet / oder werdet lieben'' / ''sie woellen / oder werden lieben. Wir woellen / oder werden schreiben'' / ''jhr woellet / oder werdet schreiben / sie wollen / oder werden schreiben''. {{center|<big>IMPERATIVO.</big> Præsenti.}} Sing, Prima caret. Ama, ''Liehe du / er liebe''. Scribe, ''Schreib du / er schreibe''. Plur. ''Lasset uns lieben / liebet jhr / sie lieben''. ''Lasset uns schreiben / schreibet jhr / sie schreiben'' / {{center|Futuro.}} Sing. Prima caret. Amato, ''Du solt lieben / er sol lieben.'' Scribito, ''Du solt schreiben / er soll schreiben.'' Plur. ''Wir sollen lieben / ihr sollet lieben / sie sollen lieben''.<noinclude><references/></noinclude> j0kiq9rf926qbzifrdjv5azd45fyr9m 104 54667 262216 192491 2026-04-09T16:36:12Z Zbigad1970 32010 /* Skorygowana */ 262216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Zbigad1970" /></noinclude>''Wir sollen schreiben / ihr sollet schreiben / sie sollen schreiben''. {{center|<big>OPTATIVO.</big> Præsenti & Imperfecto.}} Sing. Vtinam Amarem, ''Wolt Gott ich liebete / du liebetest / er liebete''. Vtinam Scriberem, ''Wolt Gott ich schriebe / du schriebest / er schriebe''. Plur.'' Wolt Gott wir liebeten / jhr liebetet'' / ''sie liebeten / Wolt Gott wir schrieben /jr schriebet / sie schrieben''. {{center|Perfecto & Pluſquamperfecto.}} Sing. Vtinam Amaffem, ''Wolt Gott ich hette geliebet / du hettest geliebet / er hette geliebet.'' Vtinam Scripfiffem, ''Wolt Gott ich hette geschrieben / du hettest geschrieben / er hette geschrieben''.<noinclude><references/></noinclude> pdmvvnacohj5h1ppykqe5rkcfpo64nd 104 54668 262220 192490 2026-04-09T16:50:50Z Zbigad1970 32010 /* Skorygowana */ 262220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Zbigad1970" /></noinclude>Plur. ''Wolt Gott wir hetten geliebet / ihr hettet geliebet / sie hetten geliebet.'' ''Wolt Gott wir hetten geschrieben jhr hettet geschrieben / sie hetten geschrieben.'' {{center|Futuro.}} Sing. Vtinam Amem, ''Wolt Gott ich solte / oder wuerde lieben / du soltest / oder wuerdest lieben / er solte / oder wuerde lieben.'' Vtinam Scribam , ''Wolt Gott ich solte / oder wuerde schreiben / du soltest / oder wuerdest schreiben / er solte / oder wuerde schreiben.'' Plur. ''Wolt Gott wir solten / oder wuerden lieben / jr soltet / oder wuerdet lieben / sie solten / oder wuerden lieben''. ''Wolt Gott wir solten / oder wuerden schreiben / jr soltet / oder'' ''wuerdet schreiben / sie solten oder wuerden schreiben.''<noinclude><references/></noinclude> 0nit4ufsajtifg16gmjd6y7q95wdbte 104 54669 262230 192489 2026-04-09T17:19:45Z Zbigad1970 32010 /* Skorygowana */ 262230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Zbigad1970" /></noinclude>{{center|<big>CONIVNCTIVO.</big> Præsenti.}} Sing. Cum Amem, ''So ich liebe / so du liebest / so er liebet''. Cum Scribam, ''So ich schreibe / so du schreibest/ so er schreibet.'' Plur. ''So wir lieben / so jr liebet / so sie lieben.'' ''So wir schreiben / so jr schreibet / so sie schreiben.'' Præsens Coniunctiui simile est Præsenti Indicatiui , præposita particula ''So'' / uel ''wenn'' / uel ''nach dem'': At cum particula ''das'', uel ''auff das'' / Singularis numerus habet vocaleni & diphthongum Pluralis Indicatiui, & tertia persona primæ similis est, vt: ''auff das ich wisse / du wissest / er wisse'' / vt Sciam, &c. ''Auff das ich koenne / du koennest / er koenne'' / vt Possim, &c. {{center|Imperfecto.}} Sing, Cum Amarem, ''So ich liebete / so du liebetest/ so er liebete.''<noinclude><references/></noinclude> eqvhrjltijt9ghdpps8e3gec1gfmdnj 10 71568 262214 240411 2026-04-09T16:28:03Z SZC 03 22335 Formula duplicata 262214 wikitext text/x-wiki #Redirect [[Formula:Litterarum spatia]] 0apwb6cyo2c02pvjm6knfttlk5389t4 104 72717 262368 240921 2026-04-10T04:03:41Z Shenme 17647 /* Proofread */ 262368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" /></noinclude>§ 1.—Praediorum urbanorum servitutes sunt, quae aedificiis inhaerent, ideo urbanorum praediorum dictae, quoniam aedificia omnia urbana praedia appellamus, etsi in villa aedificata sint. Item urbanorum praediorum servitutes sunt hae: ut vicinus onera vicini sustineat; ut in parietem eius liceat vicino tignum immittere; ut stillicidium vel flumen recipiat quis in aedes suas vel in aream vel in cloacam, vel non recipiat <ref>vel non rec., ''omítenlas Hal. Russ., aun contra Theoph.''</ref>; et ne altius tollat quis aedes suas, ne luminibus vicini officiatur <ref>''Hot. Bien. Schr.;'' afficiatur, ''los restantes.''</ref> § 2.—In rusticorum praediorum servitutes <ref>servitute, ''Schr''</ref> quidam computari recte putant aquae haustum, pecoris ad aquam appulsum, ius pascendi, calcis coquendae, arenae fodiendae. § 3.—Ideo autem hae servitutes praediorum appellantur, quoniam sine praediis constitui non possunt. Nemo enim potest servitutem acquirere urbani vel rustici praedii, nisi qui habet praedium; nec quisquam debere, nisi qui habet praedium. § 4.—Si quis velit vicino aliquod ius constituere, pactionibus atque stipulationibus id efficere debet. Potest etiam in testamento quis heredem suum damnare, ne altius tollat aedes suas, ne luminibus aedium vicini officiat; vel ut patiatur, eum tignum in parietem immittere, vel stillicidium habere; vel ut patiatur, eum per fundum ire, agere, aquamve ex eo ducere. {{t3|TIT. IV}} {{c|{{sc|de usufructu}} <ref>(4) ''L. 1-3. D. de usufr. VII. 1.; l. 16. C. de usufr. III. 33.''</ref>}} Ususfructus est ius alienis rebus utendi fruendi salva rerum substantia. Est enim ius in corpore, quo sublato et ipsum tolli necesse est. § 1.—Ususfructus a proprietate separationem recipit, idque pluribus modis accidit: ut ecce si quis usumfructum alicui legaverit; nam heres nudam habet proprietatem, legatarius usumfructum: et contra, si fundum legaverit deducto usufructu, legatarius nudam habet proprietatem, heres vero usumfructum: item alii usumfructum, alii deducto eo fundum legare potest. Sine testamento vero si quis velit alii usumfructum constituere, pactionibus et stipulationibus id efficere debet. Ne tamen in universum inutiles essent proprietates semper abscedente usufructu, placuit, certis modis extingui usumfructum, et ad proprietatem reverti. § 2.—Constituitur autem ususfructus non tantum in fundo et aedibus, verum etiam in servis et iumentis et ceteris rebus, exceptis iis, quae ipso usu consumuntur. Nam hae res neque naturali ratione, neque civili recipiunt usumfructum: quo numero sunt vinum, oleum, frumentum, vestimenta: quibus proxima est pecunisa numerata; namque in <ref>(5) ''Bien. Buch. Schr.;'' in, ''omítenla los demás.''</ref> ipso usu assidua permutatione quodammodo extinguitur. Sed utilitatis causa senatus censuit, posse etiam earum rerum usum-<noinclude><references/></noinclude> s8lelaumhxgh2x0ytdbfmjpi7ode04i 104 74150 262338 255772 2026-04-10T02:37:32Z ~2026-22045-61 32244 262338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>168 to, quum ex paucis et tenuioribus relevati <ref>revelati, ''ed. Schf., Vac.''</ref> ad summam et plenissimam iuris emendationem pervenire properaremus <ref>properamus, ''mss. Pl.'' 1. ''Bg., Bk.;'' properaremur, ''ed. Schf.;'' properemus, ''ed. Nbg., Vac.''</ref>, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot <ref>tota, ''ms. Flor.''</ref> auctorum dispersa volumina uno codice <ref>uni codici, ''mss. Pl.'' 2. ''Gt., Hal. Rust. Cont. Char. Pac., Vac.''</ref> indita ostendere (quod nemo <ref>''ms. Flor.''; nemo alius, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> neque sperare, neque optare ausus est), res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. Sed manibus ad coelum erecti, aeterno <ref>''ms. Flor.''; erectis et aeterno, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae <ref>suae, ''falta en Hal. Russ. Cont.'' 66. 71. 76. ''Char. Pac.''</ref> virtutis magnitudine potest. § 3.—Et ad tuae sinceritatis <ref>sanctitatis, ''ms. Bg.''</ref> optimum respeximus ministerium, tibique primo et hoc <ref>primum hoc, ''Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> opus commisimus, ingenii tui documentis ex nostri Codicis ordinatione acceptis, et iussimus, quos probaveris <ref>probavimus, ''Vac.''; probares, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref>, tam ex facundissimis antecessoribus, quam ex viris <ref>iuris, ''ed. Schf. Hal.''</ref> disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. § 4.—Iubemus igitur <ref>iugetur, ''ms. Flor.'', ''enmendado'' iugiter, ''ó'' igitur, ''que confirman ms. y ed. Cód.''</ref> vobis, antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis <ref>''ms. Flor., Sp. Bk.;'' omnibus, ''mss. y otras ed. del Cód.''</ref> materia colligatur, nulla, secundum quod possibile <ref>sibile, ''mss. Flor., que se enmendó diciendo'' scibile, ''ó'' possibile. ''Esto último lo comprueban mss. y ed. Cód.''</ref> est, neque similitudine, neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat <ref>sed quod ex his unum pro omnibus sufficiat, ''Hal.''</ref>. Quia autem et alii <ref>qui autem et alios, ''mss. Pl. 1.'' 2., ''ed. Nbg.;'' qui autem alios, ''ms. Bg.;'' quod autem alios, ''ms. Gt.''</ref> libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae nullis <ref>''ms. Flor., Cont. 62.;'' a nullis, ''mss. y ed. Cód.''</ref> auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare <ref>inquinare, ''Cont. al margen.''</ref> dignamur sanctionem <ref>nostra inquiet. dign. sanctione, ''ms. Pl.'' 2., ''Russ. al margen.''</ref>. § 5.—Quumque haec materia summa nostri numinis <ref>a summi numinis, ''mss. Pl. 1. Bg. Gt., Vac.;'' a summi nostri numinis, ''ms. Pl. 2.;'' a summi nostri numinis, ''ed. Schf.;'' summi numinis, ''Hal. Russ. Cont. 62.''</ref> liberalitate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, et quasi proprium et sanctissimum <ref>sacratissimum, mss. ''Pl. 1. G., ed. Nbg. Schf.''</ref> templum iustitiae consecrare, et in libros quinquaginta et certos titulos totum ius <ref>ius, ''parece añadido después en el ms. Flor.''</ref> digerere <ref>dirigere, ''ms. Pl. 1., Russ. al margen.''</ref> tam secundum nostri constitutionem Codicis, quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis <ref>nobis, ''ed. Schf. Russ. Cont. 66. 71. 65. Char.''</ref> commodius esse patuerit <ref>potuerit, ''Russ. Cont. Char. Pac.''; apparuerit, ''ed. Nbg.''</ref>, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2., ed. Schf. Cont. 62., y casi lo mismo en los mss. Bg. Gt. Nbg.;'' per mille et quadringentos paene (fere) annos, ''Hal. Russ. Cont. 66. y otros.''</ref> confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat; omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servanda, quia<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> si2xgo4e7gxcs11xqwjx6p9gfgozk5e 262339 262338 2026-04-10T02:38:34Z ~2026-22045-61 32244 262339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>168 DIGESTO. PROEMIOS to, quum ex paucis et tenuioribus relevati <ref>revelati, ''ed. Schf., Vac.''</ref> ad summam et plenissimam iuris emendationem pervenire properaremus <ref>properamus, ''mss. Pl.'' 1. ''Bg., Bk.;'' properaremur, ''ed. Schf.;'' properemus, ''ed. Nbg., Vac.''</ref>, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot <ref>tota, ''ms. Flor.''</ref> auctorum dispersa volumina uno codice <ref>uni codici, ''mss. Pl.'' 2. ''Gt., Hal. Rust. Cont. Char. Pac., Vac.''</ref> indita ostendere (quod nemo <ref>''ms. Flor.''; nemo alius, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> neque sperare, neque optare ausus est), res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. Sed manibus ad coelum erecti, aeterno <ref>''ms. Flor.''; erectis et aeterno, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae <ref>suae, ''falta en Hal. Russ. Cont.'' 66. 71. 76. ''Char. Pac.''</ref> virtutis magnitudine potest. {{sec}}3.—Et ad tuae sinceritatis <ref>sanctitatis, ''ms. Bg.''</ref> optimum respeximus ministerium, tibique primo et hoc <ref>primum hoc, ''Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> opus commisimus, ingenii tui documentis ex nostri Codicis ordinatione acceptis, et iussimus, quos probaveris <ref>probavimus, ''Vac.''; probares, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref>, tam ex facundissimis antecessoribus, quam ex viris <ref>iuris, ''ed. Schf. Hal.''</ref> disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. § 4.—Iubemus igitur <ref>iugetur, ''ms. Flor.'', ''enmendado'' iugiter, ''ó'' igitur, ''que confirman ms. y ed. Cód.''</ref> vobis, antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis <ref>''ms. Flor., Sp. Bk.;'' omnibus, ''mss. y otras ed. del Cód.''</ref> materia colligatur, nulla, secundum quod possibile <ref>sibile, ''mss. Flor., que se enmendó diciendo'' scibile, ''ó'' possibile. ''Esto último lo comprueban mss. y ed. Cód.''</ref> est, neque similitudine, neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat <ref>sed quod ex his unum pro omnibus sufficiat, ''Hal.''</ref>. Quia autem et alii <ref>qui autem et alios, ''mss. Pl. 1.'' 2., ''ed. Nbg.;'' qui autem alios, ''ms. Bg.;'' quod autem alios, ''ms. Gt.''</ref> libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae nullis <ref>''ms. Flor., Cont. 62.;'' a nullis, ''mss. y ed. Cód.''</ref> auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare <ref>inquinare, ''Cont. al margen.''</ref> dignamur sanctionem <ref>nostra inquiet. dign. sanctione, ''ms. Pl.'' 2., ''Russ. al margen.''</ref>. § 5.—Quumque haec materia summa nostri numinis <ref>a summi numinis, ''mss. Pl. 1. Bg. Gt., Vac.;'' a summi nostri numinis, ''ms. Pl. 2.;'' a summi nostri numinis, ''ed. Schf.;'' summi numinis, ''Hal. Russ. Cont. 62.''</ref> liberalitate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, et quasi proprium et sanctissimum <ref>sacratissimum, mss. ''Pl. 1. G., ed. Nbg. Schf.''</ref> templum iustitiae consecrare, et in libros quinquaginta et certos titulos totum ius <ref>ius, ''parece añadido después en el ms. Flor.''</ref> digerere <ref>dirigere, ''ms. Pl. 1., Russ. al margen.''</ref> tam secundum nostri constitutionem Codicis, quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis <ref>nobis, ''ed. Schf. Russ. Cont. 66. 71. 65. Char.''</ref> commodius esse patuerit <ref>potuerit, ''Russ. Cont. Char. Pac.''; apparuerit, ''ed. Nbg.''</ref>, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2., ed. Schf. Cont. 62., y casi lo mismo en los mss. Bg. Gt. Nbg.;'' per mille et quadringentos paene (fere) annos, ''Hal. Russ. Cont. 66. y otros.''</ref> confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat; omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servanda, quia<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5323tvrw9lonamsuk8wh9sreuicrgq9 262340 262339 2026-04-10T02:38:52Z ~2026-22045-61 32244 262340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>168 DIGESTO. PROEMIOS to, quum ex paucis et tenuioribus relevati <ref>revelati, ''ed. Schf., Vac.''</ref> ad summam et plenissimam iuris emendationem pervenire properaremus <ref>properamus, ''mss. Pl.'' 1. ''Bg., Bk.;'' properaremur, ''ed. Schf.;'' properemus, ''ed. Nbg., Vac.''</ref>, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot <ref>tota, ''ms. Flor.''</ref> auctorum dispersa volumina uno codice <ref>uni codici, ''mss. Pl.'' 2. ''Gt., Hal. Rust. Cont. Char. Pac., Vac.''</ref> indita ostendere (quod nemo <ref>''ms. Flor.''; nemo alius, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> neque sperare, neque optare ausus est), res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. Sed manibus ad coelum erecti, aeterno <ref>''ms. Flor.''; erectis et aeterno, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae <ref>suae, ''falta en Hal. Russ. Cont.'' 66. 71. 76. ''Char. Pac.''</ref> virtutis magnitudine potest. {{sec}} 3.—Et ad tuae sinceritatis <ref>sanctitatis, ''ms. Bg.''</ref> optimum respeximus ministerium, tibique primo et hoc <ref>primum hoc, ''Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> opus commisimus, ingenii tui documentis ex nostri Codicis ordinatione acceptis, et iussimus, quos probaveris <ref>probavimus, ''Vac.''; probares, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref>, tam ex facundissimis antecessoribus, quam ex viris <ref>iuris, ''ed. Schf. Hal.''</ref> disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. § 4.—Iubemus igitur <ref>iugetur, ''ms. Flor.'', ''enmendado'' iugiter, ''ó'' igitur, ''que confirman ms. y ed. Cód.''</ref> vobis, antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis <ref>''ms. Flor., Sp. Bk.;'' omnibus, ''mss. y otras ed. del Cód.''</ref> materia colligatur, nulla, secundum quod possibile <ref>sibile, ''mss. Flor., que se enmendó diciendo'' scibile, ''ó'' possibile. ''Esto último lo comprueban mss. y ed. Cód.''</ref> est, neque similitudine, neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat <ref>sed quod ex his unum pro omnibus sufficiat, ''Hal.''</ref>. Quia autem et alii <ref>qui autem et alios, ''mss. Pl. 1.'' 2., ''ed. Nbg.;'' qui autem alios, ''ms. Bg.;'' quod autem alios, ''ms. Gt.''</ref> libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae nullis <ref>''ms. Flor., Cont. 62.;'' a nullis, ''mss. y ed. Cód.''</ref> auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare <ref>inquinare, ''Cont. al margen.''</ref> dignamur sanctionem <ref>nostra inquiet. dign. sanctione, ''ms. Pl.'' 2., ''Russ. al margen.''</ref>. § 5.—Quumque haec materia summa nostri numinis <ref>a summi numinis, ''mss. Pl. 1. Bg. Gt., Vac.;'' a summi nostri numinis, ''ms. Pl. 2.;'' a summi nostri numinis, ''ed. Schf.;'' summi numinis, ''Hal. Russ. Cont. 62.''</ref> liberalitate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, et quasi proprium et sanctissimum <ref>sacratissimum, mss. ''Pl. 1. G., ed. Nbg. Schf.''</ref> templum iustitiae consecrare, et in libros quinquaginta et certos titulos totum ius <ref>ius, ''parece añadido después en el ms. Flor.''</ref> digerere <ref>dirigere, ''ms. Pl. 1., Russ. al margen.''</ref> tam secundum nostri constitutionem Codicis, quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis <ref>nobis, ''ed. Schf. Russ. Cont. 66. 71. 65. Char.''</ref> commodius esse patuerit <ref>potuerit, ''Russ. Cont. Char. Pac.''; apparuerit, ''ed. Nbg.''</ref>, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2., ed. Schf. Cont. 62., y casi lo mismo en los mss. Bg. Gt. Nbg.;'' per mille et quadringentos paene (fere) annos, ''Hal. Russ. Cont. 66. y otros.''</ref> confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat; omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servanda, quia<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> t00j421hzikmvotrp26qimi2b83hzif 262341 262340 2026-04-10T02:39:17Z ~2026-22045-61 32244 262341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>168 DIGESTO. PROEMIOS to, quum ex paucis et tenuioribus relevati <ref>revelati, ''ed. Schf., Vac.''</ref> ad summam et plenissimam iuris emendationem pervenire properaremus <ref>properamus, ''mss. Pl.'' 1. ''Bg., Bk.;'' properaremur, ''ed. Schf.;'' properemus, ''ed. Nbg., Vac.''</ref>, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot <ref>tota, ''ms. Flor.''</ref> auctorum dispersa volumina uno codice <ref>uni codici, ''mss. Pl.'' 2. ''Gt., Hal. Rust. Cont. Char. Pac., Vac.''</ref> indita ostendere (quod nemo <ref>''ms. Flor.''; nemo alius, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> neque sperare, neque optare ausus est), res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. Sed manibus ad coelum erecti, aeterno <ref>''ms. Flor.''; erectis et aeterno, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae <ref>suae, ''falta en Hal. Russ. Cont.'' 66. 71. 76. ''Char. Pac.''</ref> virtutis magnitudine potest. § 3.—Et ad tuae sinceritatis <ref>sanctitatis, ''ms. Bg.''</ref> optimum respeximus ministerium, tibique primo et hoc <ref>primum hoc, ''Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> opus commisimus, ingenii tui documentis ex nostri Codicis ordinatione acceptis, et iussimus, quos probaveris <ref>probavimus, ''Vac.''; probares, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref>, tam ex facundissimis antecessoribus, quam ex viris <ref>iuris, ''ed. Schf. Hal.''</ref> disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. § 4.—Iubemus igitur <ref>iugetur, ''ms. Flor.'', ''enmendado'' iugiter, ''ó'' igitur, ''que confirman ms. y ed. Cód.''</ref> vobis, antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis <ref>''ms. Flor., Sp. Bk.;'' omnibus, ''mss. y otras ed. del Cód.''</ref> materia colligatur, nulla, secundum quod possibile <ref>sibile, ''mss. Flor., que se enmendó diciendo'' scibile, ''ó'' possibile. ''Esto último lo comprueban mss. y ed. Cód.''</ref> est, neque similitudine, neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat <ref>sed quod ex his unum pro omnibus sufficiat, ''Hal.''</ref>. Quia autem et alii <ref>qui autem et alios, ''mss. Pl. 1.'' 2., ''ed. Nbg.;'' qui autem alios, ''ms. Bg.;'' quod autem alios, ''ms. Gt.''</ref> libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae nullis <ref>''ms. Flor., Cont. 62.;'' a nullis, ''mss. y ed. Cód.''</ref> auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare <ref>inquinare, ''Cont. al margen.''</ref> dignamur sanctionem <ref>nostra inquiet. dign. sanctione, ''ms. Pl.'' 2., ''Russ. al margen.''</ref>. § 5.—Quumque haec materia summa nostri numinis <ref>a summi numinis, ''mss. Pl. 1. Bg. Gt., Vac.;'' a summi nostri numinis, ''ms. Pl. 2.;'' a summi nostri numinis, ''ed. Schf.;'' summi numinis, ''Hal. Russ. Cont. 62.''</ref> liberalitate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, et quasi proprium et sanctissimum <ref>sacratissimum, mss. ''Pl. 1. G., ed. Nbg. Schf.''</ref> templum iustitiae consecrare, et in libros quinquaginta et certos titulos totum ius <ref>ius, ''parece añadido después en el ms. Flor.''</ref> digerere <ref>dirigere, ''ms. Pl. 1., Russ. al margen.''</ref> tam secundum nostri constitutionem Codicis, quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis <ref>nobis, ''ed. Schf. Russ. Cont. 66. 71. 65. Char.''</ref> commodius esse patuerit <ref>potuerit, ''Russ. Cont. Char. Pac.''; apparuerit, ''ed. Nbg.''</ref>, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2., ed. Schf. Cont. 62., y casi lo mismo en los mss. Bg. Gt. Nbg.;'' per mille et quadringentos paene (fere) annos, ''Hal. Russ. Cont. 66. y otros.''</ref> confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat; omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servanda, quia<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> etq962lf6ir8lzz1cy6ofpfxc0yebj1 262342 262341 2026-04-10T02:40:10Z ~2026-22045-61 32244 262342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>168 to, quum ex paucis et tenuioribus relevati <ref>revelati, ''ed. Schf., Vac.''</ref> ad summam et plenissimam iuris emendationem pervenire properaremus <ref>properamus, ''mss. Pl.'' 1. ''Bg., Bk.;'' properaremur, ''ed. Schf.;'' properemus, ''ed. Nbg., Vac.''</ref>, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot <ref>tota, ''ms. Flor.''</ref> auctorum dispersa volumina uno codice <ref>uni codici, ''mss. Pl.'' 2. ''Gt., Hal. Rust. Cont. Char. Pac., Vac.''</ref> indita ostendere (quod nemo <ref>''ms. Flor.''; nemo alius, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> neque sperare, neque optare ausus est), res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. Sed manibus ad coelum erecti, aeterno <ref>''ms. Flor.''; erectis et aeterno, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae <ref>suae, ''falta en Hal. Russ. Cont.'' 66. 71. 76. ''Char. Pac.''</ref> virtutis magnitudine potest. § 3.—Et ad tuae sinceritatis <ref>sanctitatis, ''ms. Bg.''</ref> optimum respeximus ministerium, tibique primo et hoc <ref>primum hoc, ''Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> opus commisimus, ingenii tui documentis ex nostri Codicis ordinatione acceptis, et iussimus, quos probaveris <ref>probavimus, ''Vac.''; probares, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref>, tam ex facundissimis antecessoribus, quam ex viris <ref>iuris, ''ed. Schf. Hal.''</ref> disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. § 4.—Iubemus igitur <ref>iugetur, ''ms. Flor.'', ''enmendado'' iugiter, ''ó'' igitur, ''que confirman ms. y ed. Cód.''</ref> vobis, antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis <ref>''ms. Flor., Sp. Bk.;'' omnibus, ''mss. y otras ed. del Cód.''</ref> materia colligatur, nulla, secundum quod possibile <ref>sibile, ''mss. Flor., que se enmendó diciendo'' scibile, ''ó'' possibile. ''Esto último lo comprueban mss. y ed. Cód.''</ref> est, neque similitudine, neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat <ref>sed quod ex his unum pro omnibus sufficiat, ''Hal.''</ref>. Quia autem et alii <ref>qui autem et alios, ''mss. Pl. 1.'' 2., ''ed. Nbg.;'' qui autem alios, ''ms. Bg.;'' quod autem alios, ''ms. Gt.''</ref> libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae nullis <ref>''ms. Flor., Cont. 62.;'' a nullis, ''mss. y ed. Cód.''</ref> auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare <ref>inquinare, ''Cont. al margen.''</ref> dignamur sanctionem <ref>nostra inquiet. dign. sanctione, ''ms. Pl.'' 2., ''Russ. al margen.''</ref>. § 5.—Quumque haec materia summa nostri numinis <ref>a summi numinis, ''mss. Pl. 1. Bg. Gt., Vac.;'' a summi nostri numinis, ''ms. Pl. 2.;'' a summi nostri numinis, ''ed. Schf.;'' summi numinis, ''Hal. Russ. Cont. 62.''</ref> liberalitate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, et quasi proprium et sanctissimum <ref>sacratissimum, mss. ''Pl. 1. G., ed. Nbg. Schf.''</ref> templum iustitiae consecrare, et in libros quinquaginta et certos titulos totum ius <ref>ius, ''parece añadido después en el ms. Flor.''</ref> digerere <ref>dirigere, ''ms. Pl. 1., Russ. al margen.''</ref> tam secundum nostri constitutionem Codicis, quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis <ref>nobis, ''ed. Schf. Russ. Cont. 66. 71. 65. Char.''</ref> commodius esse patuerit <ref>potuerit, ''Russ. Cont. Char. Pac.''; apparuerit, ''ed. Nbg.''</ref>, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2., ed. Schf. Cont. 62., y casi lo mismo en los mss. Bg. Gt. Nbg.;'' per mille et quadringentos paene (fere) annos, ''Hal. Russ. Cont. 66. y otros.''</ref> confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat; omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servanda, quia<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> efy1gafvgncpbiy50so51y9li4xpodw 262344 262342 2026-04-10T02:59:51Z ~2026-22045-61 32244 262344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> to, quum ex paucis et tenuioribus relevati <ref>revelati, ''ed. Schf., Vac.''</ref> ad summam et plenissimam iuris emendationem pervenire properaremus <ref>properamus, ''mss. Pl.'' 1. ''Bg., Bk.;'' properaremur, ''ed. Schf.;'' properemus, ''ed. Nbg., Vac.''</ref>, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot <ref>tota, ''ms. Flor.''</ref> auctorum dispersa volumina uno codice <ref>uni codici, ''mss. Pl.'' 2. ''Gt., Hal. Rust. Cont. Char. Pac., Vac.''</ref> indita ostendere (quod nemo <ref>''ms. Flor.''; nemo alius, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> neque sperare, neque optare ausus est), res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. Sed manibus ad coelum erecti, aeterno <ref>''ms. Flor.''; erectis et aeterno, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae <ref>suae, ''falta en Hal. Russ. Cont.'' 66. 71. 76. ''Char. Pac.''</ref> virtutis magnitudine potest. § 3.—Et ad tuae sinceritatis <ref>sanctitatis, ''ms. Bg.''</ref> optimum respeximus ministerium, tibique primo et hoc <ref>primum hoc, ''Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> opus commisimus, ingenii tui documentis ex nostri Codicis ordinatione acceptis, et iussimus, quos probaveris <ref>probavimus, ''Vac.''; probares, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref>, tam ex facundissimis antecessoribus, quam ex viris <ref>iuris, ''ed. Schf. Hal.''</ref> disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. § 4.—Iubemus igitur <ref>iugetur, ''ms. Flor.'', ''enmendado'' iugiter, ''ó'' igitur, ''que confirman ms. y ed. Cód.''</ref> vobis, antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis <ref>''ms. Flor., Sp. Bk.;'' omnibus, ''mss. y otras ed. del Cód.''</ref> materia colligatur, nulla, secundum quod possibile <ref>sibile, ''mss. Flor., que se enmendó diciendo'' scibile, ''ó'' possibile. ''Esto último lo comprueban mss. y ed. Cód.''</ref> est, neque similitudine, neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat <ref>sed quod ex his unum pro omnibus sufficiat, ''Hal.''</ref>. Quia autem et alii <ref>qui autem et alios, ''mss. Pl. 1.'' 2., ''ed. Nbg.;'' qui autem alios, ''ms. Bg.;'' quod autem alios, ''ms. Gt.''</ref> libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae nullis <ref>''ms. Flor., Cont. 62.;'' a nullis, ''mss. y ed. Cód.''</ref> auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare <ref>inquinare, ''Cont. al margen.''</ref> dignamur sanctionem <ref>nostra inquiet. dign. sanctione, ''ms. Pl.'' 2., ''Russ. al margen.''</ref>. § 5.—Quumque haec materia summa nostri numinis <ref>a summi numinis, ''mss. Pl. 1. Bg. Gt., Vac.;'' a summi nostri numinis, ''ms. Pl. 2.;'' a summi nostri numinis, ''ed. Schf.;'' summi numinis, ''Hal. Russ. Cont. 62.''</ref> liberalitate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, et quasi proprium et sanctissimum <ref>sacratissimum, mss. ''Pl. 1. G., ed. Nbg. Schf.''</ref> templum iustitiae consecrare, et in libros quinquaginta et certos titulos totum ius <ref>ius, ''parece añadido después en el ms. Flor.''</ref> digerere <ref>dirigere, ''ms. Pl. 1., Russ. al margen.''</ref> tam secundum nostri constitutionem Codicis, quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis <ref>nobis, ''ed. Schf. Russ. Cont. 66. 71. 65. Char.''</ref> commodius esse patuerit <ref>potuerit, ''Russ. Cont. Char. Pac.''; apparuerit, ''ed. Nbg.''</ref>, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2., ed. Schf. Cont. 62., y casi lo mismo en los mss. Bg. Gt. Nbg.;'' per mille et quadringentos paene (fere) annos, ''Hal. Russ. Cont. 66. y otros.''</ref> confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat; omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servanda, quia<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> f21g5x73nth3kp32poyaw4r5lq5k502 262345 262344 2026-04-10T03:00:21Z ~2026-22045-61 32244 262345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>168 to, quum ex paucis et tenuioribus relevati <ref>revelati, ''ed. Schf., Vac.''</ref> ad summam et plenissimam iuris emendationem pervenire properaremus <ref>properamus, ''mss. Pl.'' 1. ''Bg., Bk.;'' properaremur, ''ed. Schf.;'' properemus, ''ed. Nbg., Vac.''</ref>, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot <ref>tota, ''ms. Flor.''</ref> auctorum dispersa volumina uno codice <ref>uni codici, ''mss. Pl.'' 2. ''Gt., Hal. Rust. Cont. Char. Pac., Vac.''</ref> indita ostendere (quod nemo <ref>''ms. Flor.''; nemo alius, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> neque sperare, neque optare ausus est), res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. Sed manibus ad coelum erecti, aeterno <ref>''ms. Flor.''; erectis et aeterno, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae <ref>suae, ''falta en Hal. Russ. Cont.'' 66. 71. 76. ''Char. Pac.''</ref> virtutis magnitudine potest. § 3.—Et ad tuae sinceritatis <ref>sanctitatis, ''ms. Bg.''</ref> optimum respeximus ministerium, tibique primo et hoc <ref>primum hoc, ''Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> opus commisimus, ingenii tui documentis ex nostri Codicis ordinatione acceptis, et iussimus, quos probaveris <ref>probavimus, ''Vac.''; probares, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref>, tam ex facundissimis antecessoribus, quam ex viris <ref>iuris, ''ed. Schf. Hal.''</ref> disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. § 4.—Iubemus igitur <ref>iugetur, ''ms. Flor.'', ''enmendado'' iugiter, ''ó'' igitur, ''que confirman ms. y ed. Cód.''</ref> vobis, antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis <ref>''ms. Flor., Sp. Bk.;'' omnibus, ''mss. y otras ed. del Cód.''</ref> materia colligatur, nulla, secundum quod possibile <ref>sibile, ''mss. Flor., que se enmendó diciendo'' scibile, ''ó'' possibile. ''Esto último lo comprueban mss. y ed. Cód.''</ref> est, neque similitudine, neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat <ref>sed quod ex his unum pro omnibus sufficiat, ''Hal.''</ref>. Quia autem et alii <ref>qui autem et alios, ''mss. Pl. 1.'' 2., ''ed. Nbg.;'' qui autem alios, ''ms. Bg.;'' quod autem alios, ''ms. Gt.''</ref> libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae nullis <ref>''ms. Flor., Cont. 62.;'' a nullis, ''mss. y ed. Cód.''</ref> auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare <ref>inquinare, ''Cont. al margen.''</ref> dignamur sanctionem <ref>nostra inquiet. dign. sanctione, ''ms. Pl.'' 2., ''Russ. al margen.''</ref>. § 5.—Quumque haec materia summa nostri numinis <ref>a summi numinis, ''mss. Pl. 1. Bg. Gt., Vac.;'' a summi nostri numinis, ''ms. Pl. 2.;'' a summi nostri numinis, ''ed. Schf.;'' summi numinis, ''Hal. Russ. Cont. 62.''</ref> liberalitate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, et quasi proprium et sanctissimum <ref>sacratissimum, mss. ''Pl. 1. G., ed. Nbg. Schf.''</ref> templum iustitiae consecrare, et in libros quinquaginta et certos titulos totum ius <ref>ius, ''parece añadido después en el ms. Flor.''</ref> digerere <ref>dirigere, ''ms. Pl. 1., Russ. al margen.''</ref> tam secundum nostri constitutionem Codicis, quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis <ref>nobis, ''ed. Schf. Russ. Cont. 66. 71. 65. Char.''</ref> commodius esse patuerit <ref>potuerit, ''Russ. Cont. Char. Pac.''; apparuerit, ''ed. Nbg.''</ref>, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2., ed. Schf. Cont. 62., y casi lo mismo en los mss. Bg. Gt. Nbg.;'' per mille et quadringentos paene (fere) annos, ''Hal. Russ. Cont. 66. y otros.''</ref> confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat; omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servanda, quia<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5hbzyeeqolb180ydr05mnq27oxopsdu 262346 262345 2026-04-10T03:00:43Z ~2026-22045-61 32244 262346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>168 to, quum ex paucis et tenuioribus relevati <ref>revelati, ''ed. Schf., Vac.''</ref> ad summam et plenissimam iuris emendationem pervenire properaremus <ref>properamus, ''mss. Pl.'' 1. ''Bg., Bk.;'' properaremur, ''ed. Schf.;'' properemus, ''ed. Nbg., Vac.''</ref>, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot <ref>tota, ''ms. Flor.''</ref> auctorum dispersa volumina uno codice <ref>uni codici, ''mss. Pl.'' 2. ''Gt., Hal. Rust. Cont. Char. Pac., Vac.''</ref> indita ostendere (quod nemo <ref>''ms. Flor.''; nemo alius, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> neque sperare, neque optare ausus est), res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. Sed manibus ad coelum erecti, aeterno <ref>''ms. Flor.''; erectis et aeterno, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae <ref>suae, ''falta en Hal. Russ. Cont.'' 66. 71. 76. ''Char. Pac.''</ref> virtutis magnitudine potest. § 3.—Et ad tuae sinceritatis <ref>sanctitatis, ''ms. Bg.''</ref> optimum respeximus ministerium, tibique primo et hoc <ref>primum hoc, ''Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> opus commisimus, ingenii tui documentis ex nostri Codicis ordinatione acceptis, et iussimus, quos probaveris <ref>probavimus, ''Vac.''; probares, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref>, tam ex facundissimis antecessoribus, quam ex viris <ref>iuris, ''ed. Schf. Hal.''</ref> disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. § 4.—Iubemus igitur <ref>iugetur, ''ms. Flor.'', ''enmendado'' iugiter, ''ó'' igitur, ''que confirman ms. y ed. Cód.''</ref> vobis, antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis <ref>''ms. Flor., Sp. Bk.;'' omnibus, ''mss. y otras ed. del Cód.''</ref> materia colligatur, nulla, secundum quod possibile <ref>sibile, ''mss. Flor., que se enmendó diciendo'' scibile, ''ó'' possibile. ''Esto último lo comprueban mss. y ed. Cód.''</ref> est, neque similitudine, neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat <ref>sed quod ex his unum pro omnibus sufficiat, ''Hal.''</ref>. Quia autem et alii <ref>qui autem et alios, ''mss. Pl. 1.'' 2., ''ed. Nbg.;'' qui autem alios, ''ms. Bg.;'' quod autem alios, ''ms. Gt.''</ref> libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae nullis <ref>''ms. Flor., Cont. 62.;'' a nullis, ''mss. y ed. Cód.''</ref> auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare <ref>inquinare, ''Cont. al margen.''</ref> dignamur sanctionem <ref>nostra inquiet. dign. sanctione, ''ms. Pl.'' 2., ''Russ. al margen.''</ref>. § 5.—Quumque haec materia summa nostri numinis <ref>a summi numinis, ''mss. Pl. 1. Bg. Gt., Vac.;'' a summi nostri numinis, ''ms. Pl. 2.;'' a summi nostri numinis, ''ed. Schf.;'' summi numinis, ''Hal. Russ. Cont. 62.''</ref> liberalitate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, et quasi proprium et sanctissimum <ref>sacratissimum, mss. ''Pl. 1. G., ed. Nbg. Schf.''</ref> templum iustitiae consecrare, et in libros quinquaginta et certos titulos totum ius <ref>ius, ''parece añadido después en el ms. Flor.''</ref> digerere <ref>dirigere, ''ms. Pl. 1., Russ. al margen.''</ref> tam secundum nostri constitutionem Codicis, quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis <ref>nobis, ''ed. Schf. Russ. Cont. 66. 71. 65. Char.''</ref> commodius esse patuerit <ref>potuerit, ''Russ. Cont. Char. Pac.''; apparuerit, ''ed. Nbg.''</ref>, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2., ed. Schf. Cont. 62., y casi lo mismo en los mss. Bg. Gt. Nbg.;'' per mille et quadringentos paene (fere) annos, ''Hal. Russ. Cont. 66. y otros.''</ref> confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat; omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servanda, quia<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> si2xgo4e7gxcs11xqwjx6p9gfgozk5e 262347 262346 2026-04-10T03:01:01Z ~2026-22045-61 32244 262347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>168 to, quum ex paucis et tenuioribus relevati <ref>revelati, ''ed. Schf., Vac.''</ref> ad summam et plenissimam iuris emendationem pervenire properaremus <ref>properamus, ''mss. Pl.'' 1. ''Bg., Bk.;'' properaremur, ''ed. Schf.;'' properemus, ''ed. Nbg., Vac.''</ref>, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot <ref>tota, ''ms. Flor.''</ref> auctorum dispersa volumina uno codice <ref>uni codici, ''mss. Pl.'' 2. ''Gt., Hal. Rust. Cont. Char. Pac., Vac.''</ref> indita ostendere (quod nemo <ref>''ms. Flor.''; nemo alius, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> neque sperare, neque optare ausus est), res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. Sed manibus ad coelum erecti, aeterno <ref>''ms. Flor.''; erectis et aeterno, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae <ref>suae, ''falta en Hal. Russ. Cont.'' 66. 71. 76. ''Char. Pac.''</ref> virtutis magnitudine potest. § 3.—Et ad tuae sinceritatis <ref>sanctitatis, ''ms. Bg.''</ref> optimum respeximus ministerium, tibique primo et hoc <ref>primum hoc, ''Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> opus commisimus, ingenii tui documentis ex nostri Codicis ordinatione acceptis, et iussimus, quos probaveris <ref>probavimus, ''Vac.''; probares, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref>, tam ex facundissimis antecessoribus, quam ex viris <ref>iuris, ''ed. Schf. Hal.''</ref> disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. § 4.—Iubemus igitur <ref>iugetur, ''ms. Flor.'', ''enmendado'' iugiter, ''ó'' igitur, ''que confirman ms. y ed. Cód.''</ref> vobis, antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis <ref>''ms. Flor., Sp. Bk.;'' omnibus, ''mss. y otras ed. del Cód.''</ref> materia colligatur, nulla, secundum quod possibile <ref>sibile, ''mss. Flor., que se enmendó diciendo'' scibile, ''ó'' possibile. ''Esto último lo comprueban mss. y ed. Cód.''</ref> est, neque similitudine, neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat <ref>sed quod ex his unum pro omnibus sufficiat, ''Hal.''</ref>. Quia autem et alii <ref>qui autem et alios, ''mss. Pl. 1.'' 2., ''ed. Nbg.;'' qui autem alios, ''ms. Bg.;'' quod autem alios, ''ms. Gt.''</ref> libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae nullis <ref>''ms. Flor., Cont. 62.;'' a nullis, ''mss. y ed. Cód.''</ref> auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare <ref>inquinare, ''Cont. al margen.''</ref> dignamur sanctionem <ref>nostra inquiet. dign. sanctione, ''ms. Pl.'' 2., ''Russ. al margen.''</ref>. § 5.—Quumque haec materia summa nostri numinis <ref>a summi numinis, ''mss. Pl. 1. Bg. Gt., Vac.;'' a summi nostri numinis, ''ms. Pl. 2.;'' a summi nostri numinis, ''ed. Schf.;'' summi numinis, ''Hal. Russ. Cont. 62.''</ref> liberalitate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, et quasi proprium et sanctissimum <ref>sacratissimum, mss. ''Pl. 1. G., ed. Nbg. Schf.''</ref> templum iustitiae consecrare, et in libros quinquaginta et certos titulos totum ius <ref>ius, ''parece añadido después en el ms. Flor.''</ref> digerere <ref>dirigere, ''ms. Pl. 1., Russ. al margen.''</ref> tam secundum nostri constitutionem Codicis, quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis <ref>nobis, ''ed. Schf. Russ. Cont. 66. 71. 65. Char.''</ref> commodius esse patuerit <ref>potuerit, ''Russ. Cont. Char. Pac.''; apparuerit, ''ed. Nbg.''</ref>, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2., ed. Schf. Cont. 62., y casi lo mismo en los mss. Bg. Gt. Nbg.;'' per mille et quadringentos paene (fere) annos, ''Hal. Russ. Cont. 66. y otros.''</ref> confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat; omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servanda, quia<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5hbzyeeqolb180ydr05mnq27oxopsdu 262348 262347 2026-04-10T03:01:20Z ~2026-22045-61 32244 262348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> to, quum ex paucis et tenuioribus relevati <ref>revelati, ''ed. Schf., Vac.''</ref> ad summam et plenissimam iuris emendationem pervenire properaremus <ref>properamus, ''mss. Pl.'' 1. ''Bg., Bk.;'' properaremur, ''ed. Schf.;'' properemus, ''ed. Nbg., Vac.''</ref>, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot <ref>tota, ''ms. Flor.''</ref> auctorum dispersa volumina uno codice <ref>uni codici, ''mss. Pl.'' 2. ''Gt., Hal. Rust. Cont. Char. Pac., Vac.''</ref> indita ostendere (quod nemo <ref>''ms. Flor.''; nemo alius, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> neque sperare, neque optare ausus est), res quidem nobis difficillima, immo magis impossibilis videbatur. Sed manibus ad coelum erecti, aeterno <ref>''ms. Flor.''; erectis et aeterno, ''mss. y ed. Cód., Vac.''</ref> auxilio invocato, eam quoque curam nostris reposuimus animis, Deo freti, qui et res penitus desperatas donare et consummare suae <ref>suae, ''falta en Hal. Russ. Cont.'' 66. 71. 76. ''Char. Pac.''</ref> virtutis magnitudine potest. § 3.—Et ad tuae sinceritatis <ref>sanctitatis, ''ms. Bg.''</ref> optimum respeximus ministerium, tibique primo et hoc <ref>primum hoc, ''Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> opus commisimus, ingenii tui documentis ex nostri Codicis ordinatione acceptis, et iussimus, quos probaveris <ref>probavimus, ''Vac.''; probares, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref>, tam ex facundissimis antecessoribus, quam ex viris <ref>iuris, ''ed. Schf. Hal.''</ref> disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus, ita tamen, ut tui vigilantissimi animi gubernatione res omnis celebretur. § 4.—Iubemus igitur <ref>iugetur, ''ms. Flor.'', ''enmendado'' iugiter, ''ó'' igitur, ''que confirman ms. y ed. Cód.''</ref> vobis, antiquorum prudentium, quibus auctoritatem conscribendarum interpretandarumque legum sacratissimi principes praebuerunt, libros ad ius Romanum pertinentes et legere et elimare, ut ex his omnis <ref>''ms. Flor., Sp. Bk.;'' omnibus, ''mss. y otras ed. del Cód.''</ref> materia colligatur, nulla, secundum quod possibile <ref>sibile, ''mss. Flor., que se enmendó diciendo'' scibile, ''ó'' possibile. ''Esto último lo comprueban mss. y ed. Cód.''</ref> est, neque similitudine, neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat <ref>sed quod ex his unum pro omnibus sufficiat, ''Hal.''</ref>. Quia autem et alii <ref>qui autem et alios, ''mss. Pl. 1.'' 2., ''ed. Nbg.;'' qui autem alios, ''ms. Bg.;'' quod autem alios, ''ms. Gt.''</ref> libros ad ius pertinentes scripserunt, quorum scripturae nullis <ref>''ms. Flor., Cont. 62.;'' a nullis, ''mss. y ed. Cód.''</ref> auctoribus receptae nec usitatae sunt, neque nos eorum volumina nostram inquietare <ref>inquinare, ''Cont. al margen.''</ref> dignamur sanctionem <ref>nostra inquiet. dign. sanctione, ''ms. Pl.'' 2., ''Russ. al margen.''</ref>. § 5.—Quumque haec materia summa nostri numinis <ref>a summi numinis, ''mss. Pl. 1. Bg. Gt., Vac.;'' a summi nostri numinis, ''ms. Pl. 2.;'' a summi nostri numinis, ''ed. Schf.;'' summi numinis, ''Hal. Russ. Cont. 62.''</ref> liberalitate collecta fuerit, oportet eam pulcherrimo opere exstruere, et quasi proprium et sanctissimum <ref>sacratissimum, mss. ''Pl. 1. G., ed. Nbg. Schf.''</ref> templum iustitiae consecrare, et in libros quinquaginta et certos titulos totum ius <ref>ius, ''parece añadido después en el ms. Flor.''</ref> digerere <ref>dirigere, ''ms. Pl. 1., Russ. al margen.''</ref> tam secundum nostri constitutionem Codicis, quam edicti perpetui imitationem, prout hoc vobis <ref>nobis, ''ed. Schf. Russ. Cont. 66. 71. 65. Char.''</ref> commodius esse patuerit <ref>potuerit, ''Russ. Cont. Char. Pac.''; apparuerit, ''ed. Nbg.''</ref>, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his quinquaginta libris totum ius antiquum, per millesimum et quadringentesimum paene annum <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2., ed. Schf. Cont. 62., y casi lo mismo en los mss. Bg. Gt. Nbg.;'' per mille et quadringentos paene (fere) annos, ''Hal. Russ. Cont. 66. y otros.''</ref> confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat; omnibus auctoribus iuris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servanda, quia<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> f21g5x73nth3kp32poyaw4r5lq5k502 104 79186 262284 255692 2026-04-09T23:16:46Z ~2026-22045-61 32244 262284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|PROEMIOS DEL DIGESTO}} {{c|DE CONCEPTIONE DIGESTORUM}} {{c|'''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> poes2q5dpua3ybni7zmqmdk4y2erige 262285 262284 2026-04-09T23:18:48Z ~2026-22045-61 32244 262285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|PROEMIOS DEL DIGESTO}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} {{center|{{maior|'''IN NOMINE DOMINI NOSTRI IESU CHRISTI'''}}}} {{c|'''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> nzppg1j4jkw7rtk92jdb13e3fwyvzep 262286 262285 2026-04-09T23:19:58Z ~2026-22045-61 32244 262286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|PROEMIOS DEL DIGESTO}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} {{c|'''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 48i4wto1dlpkdult9x4tpm4ab3bg0vi 262288 262286 2026-04-09T23:22:57Z ~2026-22045-61 32244 262288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} {{c|'''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> c8w5jspo04a5io5n1bjl5dnuu97brql 262289 262288 2026-04-09T23:24:59Z ~2026-22045-61 32244 262289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} {{Incisura emissa|'''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> kshrl8q2i2dojaswz0cvfapqjcd827s 262349 262289 2026-04-10T03:15:00Z ~2026-22045-61 32244 262349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} {{Incisura emissa|'''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> nrh97w5vu5xrt60us2hbqf46ljqlokb 262350 262349 2026-04-10T03:15:24Z ~2026-22045-61 32244 262350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} {{c|'''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1391xp7zraahof73jj77w3u49j4st7z 262351 262350 2026-04-10T03:15:52Z ~2026-22045-61 32244 262351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''}} {{regula|4em|m=1em}} {{negrita|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} {{c|'''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> qvkvboujmx73tuco9usu89j7q1n4tzu 262352 262351 2026-04-10T03:16:44Z ~2026-22045-61 32244 262352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''}} {{regula|4em|m=1em}} {{negrita|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} {{|'''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> fqfhgxe0kntfx9h1udc046ndbo9m9kp 262353 262352 2026-04-10T03:17:17Z ~2026-22045-61 32244 262353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ckpyjdwcms6eg4z3cy0bh94wolk2iwy 262354 262353 2026-04-10T03:17:48Z ~2026-22045-61 32244 262354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>.}} Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 0wnt6h55sp7v0bpwy4p8j48du6iu5vs 262355 262354 2026-04-10T03:18:08Z ~2026-22045-61 32244 262355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>. Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> eajiqlm2efe2ynbp6i4ytrax0yml72x 262356 262355 2026-04-10T03:19:31Z ~2026-22045-61 32244 262356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>. Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> pe70ed4qa3aqt8wyjnrpmwzbnfxhriu 262357 262356 2026-04-10T03:22:59Z ~2026-22045-61 32244 262357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|'''|DIGESTORUM PROOEMIA'''|}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>. Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 2bpfcmj6ut7hmgl7cf4lyg0d6k85ut1 262359 262357 2026-04-10T03:23:30Z ~2026-22045-61 32244 262359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|''|DIGESTORUM PROOEMIA''|}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>. Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 964i9egni90zike6j8z86rucscko8xg 262360 262359 2026-04-10T03:23:57Z ~2026-22045-61 32244 262360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{maior|''|DIGESTORUM PROOEMIA''|}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>. Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> bna3917kvtq93qe28p9br7h53b5h5ee 262362 262360 2026-04-10T03:25:06Z ~2026-22045-61 32244 262362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{Center|{{X-maior|DIGESTORUM PROOEMIA}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>. Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> h5cchd825mheyclv6b2y6up39q289ap 262363 262362 2026-04-10T03:25:37Z ~2026-22045-61 32244 262363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{X-maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>. Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> fet15gqu5jndgxma3x9qzh2ghpa9dwu 262364 262363 2026-04-10T03:26:34Z ~2026-22045-61 32244 262364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{X-maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''|}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>. Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> gkip9ttjoxpem9fgvbv2lbtv3ajcjmn 262366 262364 2026-04-10T03:27:10Z ~2026-22045-61 32244 262366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|{{X-maior|'''DIGESTORUM PROOEMIA'''|}}}} {{c|'''PROEMIOS DEL DIGESTO'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {{c|'''DE CONCEPTIONE DIGESTORUM'''}} '''Imperator Caesar Flavius Iustinianus, pius, felix, inclytus, victor ac triumphator, semper Augustus, Triboniano quaestori suo salutem''' <ref>Imp. Justinianus A. Triboniano Viro eminentissimo, Quaestori Sacri Palatii, ''mss. Cas. Vat. Pl. 1. 2. Bg., Hal. y otros.''</ref>. Deo auctore nostrum gubernantes <ref>''Fl.;'' gubernante, ''Taur.''</ref> imperium, quod nobis a coelesti maiestate traditum est, et bella feliciter peragimus, et pacem decoramus, et statum reipublicae sustentamus, et ita nostros animos ad Dei omnipotentis erigimus <ref>''mss. y ed. Cód; ms. Flor.,'' erigimus.</ref> adiutorium <ref>adiutoriam, me. Flor.</ref>, ut neque armis confidamus, neque nostris militibus, neque bellorum ducibus, vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam Trinitatis <ref>''mss. Flor. Pl. 1. 2. Bg., ed. Nbg, Schf.;'' ad sol. provid. refer. summae Trin., ''Hal. y otros.''</ref>, unde et mundi totius elementa processerunt, et eorum <ref>rerum, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.</ref> dispositio in orbem terrarum producta est. § 1.—Quum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur, quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem expellit, reperimus autem omnem legum tramitem, qui ab urbe Roma <ref>urbe Romana, ''mss. Pl. 2. Bg., ed. Nbg. Schf. Pac.;'' urbe, ''omítiendo'' Roma, ''mss. Pl. 1. Gt., Hat. Russ. Cont. Char, Pac.</ref> condita et Romuleis descendit temporibus, ita esse confusum, ut in <ref>in, ''falta en el ms. Flor.''</ref> infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium, a sacratissimis retro principibus initium sumere, et eorum constitutiones emendare, et viae dilucidae tradere, quatenus in unum codicem <ref>in uno codice, ''Hal. Russ. Cont. Char. Pac.''</ref> congregatae, et omni supervacua similitudine et iniquissima <ref>nequissima, ''ms. Pl. 2., ed Nbg.''</ref> discordia absolutae universis hominibus promtum suae sinceritatis <ref>serenitatis, ''ed. Schf. Hal.''</ref> praebeant praesidium. § 2.—Hocque opere consummato, in <ref>et in, ''mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. Char. Pac. Bk.''</ref> uno volumine, nostro nomine praefulgente, coaduna-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> nkrmwi5pf4mzltl6g2hxpv1baq5xo38 104 81171 262383 261798 2026-04-10T05:07:53Z Jhhhimmmy 32247 262383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" />'''Haec pagina est duplex [[../662|huius paginae]]. Noli hic eam transcribere!'''</noinclude><small>ctum non tantum ad civitates et vicos, sed et ad{{-}} vias, per quas vulgo iter fit, pertinet.{{-}} § 1.—Labeo ait, locum habere hoc Edictum, si{{-}} interdiu deiectum sit, non nocte; sed quibusdam{{-}} locis et nocte iter fit.{{-}} § 2.—Habitator suam suorumque culpam prae-{{-}} stare debet.{{-}} § 3.—Si de nave deiectum sit, dabitur actio uti-{{-}} lis in eum, qui navi praepositus sit.{{-}} 7. Gaius libro VI. ad Edictum provinciale.—{{-}} Quum liberi hominis corpus ex eo, quod deiectum{{-}} effusumve quid erit, laesum fuerit, iudex com-{{-}} putat mercedes medicis praestitas ceteraque im-{{-}} pendia, quae in curatione facta sunt; praeterea{{-}} operarum, quibus caruit, aut cariturus est ob id,{{-}} quod inutilis factus est. Cicatricum autem, aut{{-}} deformitatis nulla fit aestimatio, quia liberum{{-}} corpus nullam recipit aestimationem.{{-}} TIT. IV{{-}} DE NOXALIBUS ACTIONIBUS{{-}} (Cf. Cod. III. 41.){{-}} 1. Gaius libro II. ad Edictum provinciale.—{{-}} Noxales actiones appellantur, quae non ex con-{{-}} tractu, sed ex noxa atque maleficio servorum ad-{{-}} versus nos instituuntur. Quarum actionum vis{{-}} et potestas haec est, ut, si damnati fuerimus, li-{{-}} ceat nobis deditione ipsius corporis, quod deli-{{-}} querit, evitare litis aestimationem.{{-}} 2. Ulpianus libro XVIII. ad Edictum.—Si{{-}} servus sciente domino occidit, in solidum domi-{{-}} num obligat, ipse enim videtur dominus occi-{{-}} disse; si autem insciente, noxalis est, nec enim{{-}} debuit ex maleficio servi in plus teneri, quam ut{{-}} noxae eum dedat.{{-}} § 1.—Is, qui non prohibuit, sive dominus ma-{{-}} net, sive desiit esse dominus, hac actione tene-{{-}} tur; sufficit enim, si eo tempore dominus, quo{{-}} non prohibeat, fuit; in tantum, ut Celsus putet,{{-}} si fuerit alienatus servus in totum vel in partem,{{-}} vel manumissus, noxam caput non sequi; nam{{-}} servum nihil deliquisse, si domino iubenti ob-{{-}} temperavit. Et sane si iussit, potest hoc dici; si{{-}} autem non prohibuit, quemadmodum factum ser-{{-}} vi excusabimus? Celsus tamen differentiam facit{{-}} inter legem Aquiliam et legem duodecim tabula-{{-}} rum; nam in lege antiqua, si servus sciente do-{{-}} mino furtum fecit, vel aliam noxam commisit,{{-}} servi nomine actio est noxalis, nec dominus suo{{-}} nomine tenetur; at in lege Aquilia, inquit, domi-{{-}} nus suo nomine tenetur, non servi. Utriusque le-{{-}} gis reddit rationem: duodecim tabularum, quasi{{-}} voluerit servos dominis in hac re non obtempe-{{-}} rare; Aquiliae, quasi ignoverit servo, qui domino{{-}} paruit periturus, si non fecisset. Sed si placeat,{{-}} quod Julianus libro octogesimo sexto scribit, si{{-}} servus furtum faxit, noxiamve nocuit, etiam…{{-}} ___________{{-}} (1) Taur. annot. et marg.; fit, in textu.{{-}} (2) VII., Hal.{{-}} (3) Secundum coniecturam Br.; si, omittit FLL; qui,{{-}} inserunt Hal., Vulg.{{-}}</small><noinclude></noinclude> 1yg5ad9v9zphavsunf7d8co6jyfue03 104 81174 262290 261800 2026-04-09T23:32:13Z Brayan Pari 32199 262290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>ad posteriores leges pertinere, poterit dici<ref>Sed placet, quod Tultanus ad posterlores leges pertinere potult, Dickt etiam, Pulg.</ref>, etiam servi nomine cum dommo agi posse noxall judicio, ut, quod detur Aquilin adversas dominum, won servuin cxeuset, sed dominum onerct. Nos autem secundum Iulianum probayimus; quac sententia habet rationom, et a Marcelio apud TuHanum probatur. 8. Ipem libro TIE. ad Edictum.— In omnibus noxalibus actionibus, ubicunque scientia exigitar domiui, sie accipienda est, sf, quam prohibere posset, non prohibuit. Aliud est enim, auctorem esse servo delinquenti, aliud pati delinquere. 4. Pautus libro HL. ad Edictum.—In delietis servorum scientia domini quemadmodum aceipienda est? utrum cum consilio, an ct si viderit tantum, quamvis prohibere non potuerit? Quid enim, si ad libertatem proclamans domino sciente faciat? aut qui conteinnat<ref>conDemnat, ''Taur.''</ref> dominum? vel quum trans flumen sit servus, vidente quidem, sed invito domino noxiam<ref>noxam, ''Hal.''</ref> noceat? Rectius itaque dieitur, sefentiam eids accipiendam, qui probibere potest; et boc in toto Edicto intelligendum est circ seientiae verbum. {{sec}} 1.—Si extraneus servus scieute me fecorit, eumgue redemero, noxalis nctio in me dabitur; quia non videtur domino seiente fecisse, quam eo tempore dominus non faerim. {{sec}} 2.--Quum dominus ob scientiam teneatur, an servi quoque nomine danda sit actio, videndum est, wisi forte Practor unam poenam a domino exigi voluit; ergo dohis servi impunitus crit? Quod est iniquum, imo utroque modo dominus tenebitur, una autem poena exacta, quam actor elegerit, altera tollitur. {{sec}} 3.—Si detracta noxac deditione, quasi cum conscio domino actun sit, qui non erat couscius, abyolutione facta et finito iudiciv, amplivs agendo cum noxae deditione exceptione rei iudicatac summovebitur, quia res in superius iudicium deducta et finita est. Donec autem prius iudicium agitatur, icentia agenti est, si eum do seientin domini arguenda pocniteat, tunc ad noxalem causam transire, Coutra quoque si cum eo, qui acit, cum noxae deditione actum sit, amplius in dominum detracta noxae deditione danda actio non est. In ipso autem iudicio si voluesit et scientiam domini arguere, non est prohibendus. 5. Unrianus libro HI, ad Edictum.— $j {{pt|plu-}}<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}} Touo 1-16</noinclude> qk6xv9bu0ebq919477crjgl00uxgvs4 262291 262290 2026-04-09T23:34:29Z Brayan Pari 32199 262291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>ad posteriores leges pertinere, poterit dici<ref>Sed placet, quod Tultanus ad posterlores leges pertinere potult, Dickt etiam, Pulg.</ref>, etiam servi nomine cum dommo agi posse noxall judicio, ut, quod detur Aquilin adversas dominum, won servuin cxeuset, sed dominum onerct. Nos autem secundum Iulianum probayimus; quac sententia habet rationom, et a Marcelio apud TuHanum probatur. 8. Ipem libro TIE. ad Edictum.— In omnibus noxalibus actionibus, ubicunque scientia exigitar domiui, sie accipienda est, sf, quam prohibere posset, non prohibuit. Aliud est enim, auctorem esse servo delinquenti, aliud pati delinquere. 4. Pautus libro HL. ad Edictum.—In delietis servorum scientia domini quemadmodum aceipienda est? utrum cum consilio, an ct si viderit tantum, quamvis prohibere non potuerit? Quid enim, si ad libertatem proclamans domino sciente faciat? aut qui conteinnat<ref>conDemnat, ''Taur.''</ref> dominum? vel quum trans flumen sit servus, vidente quidem, sed invito domino noxiam<ref>noxam, ''Hal.''</ref> noceat? Rectius itaque dieitur, sefentiam eids accipiendam, qui probibere potest; et boc in toto Edicto intelligendum est circ seientiae verbum. § 1.—Si extraneus servus scieute me fecorit, eumgue redemero, noxalis nctio in me dabitur; quia non videtur domino seiente fecisse, quam eo tempore dominus non faerim. § 2.--Quum dominus ob scientiam teneatur, an servi quoque nomine danda sit actio, videndum est, wisi forte Practor unam poenam a domino exigi voluit; ergo dohis servi impunitus crit? Quod est iniquum, imo utroque modo dominus tenebitur, una autem poena exacta, quam actor elegerit, altera tollitur. § 3.—Si detracta noxac deditione, quasi cum conscio domino actun sit, qui non erat couscius, abyolutione facta et finito iudiciv, amplivs agendo cum noxae deditione exceptione rei iudicatac summovebitur, quia res in superius iudicium deducta et finita est. Donec autem prius iudicium agitatur, icentia agenti est, si eum do seientin domini arguenda pocniteat, tunc ad noxalem causam transire, Coutra quoque si cum eo, qui acit, cum noxae deditione actum sit, amplius in dominum detracta noxae deditione danda actio non est. In ipso autem iudicio si voluesit et scientiam domini arguere, non est prohibendus. 5. Unrianus libro HI, ad Edictum.— $j {{pt|plu-}}<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}} Touo 1-16</noinclude> r611yaaity01k7hynop2p2jijflx6cd 104 81182 262280 261810 2026-04-09T23:05:54Z ~2026-22045-61 32244 262280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>Hal... Russ. Cont... Hot... Cu... Bien... Buch. . Schr... Ga... Collatio. Theoph. EXPLICACION DE LAS ABREVIATURAS Institutionum libb. IV. per Gregor. Haloandrum. Norembergae. 1529. 8. Tustitutionum libb. TY. castigati et itlustrati Ludovico Russardo auct. Antverpiae. 1566.8. Tnstitutionum libb. IV. per Anton. Continm. Parisiis. 1567. 8, Francisci Hotomani Commentarius in LY. lib. Institutionum. Ed. I. Basilese. 1569. Fel. Institutionum libb. IV. cum notis Iac. Cujacii. Parisiis. 1585. 8. Institutionum libb. IV. recensuit F, A. Biener. Berolini. 1812. 8. Institutionum libb. TV. edidit C. Bucher. Erlangae. 1826. 8, Institationum libb. IV. recensuit Eduardus Schrader. Berolini. 1932. 4. Gaji Institutionum comentarii IV. eruit To. Fr, Lud. Goeschen. Carolus Lachmannus recognovit. Berolini. 1842. 8. Lex Deis. Mosaicarum et Romanarum legum Collatio, edidit Fr. Blame. Bonnae. 1833.8 Thoophili antecessoris Paraphrasis graeca Institutionum. ed. Gul. Otto Reitz. T.10. Hagae Comitum. 1761. 4.<noinclude></noinclude> 3wkrkiefh5izx4t01g09b0ajfj0dx7r 262281 262280 2026-04-09T23:08:24Z ~2026-22045-61 32244 Paginam vacuavit 262281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude><noinclude></noinclude> 8qmpkk1i01ep1y6uqq0xwa871zq6onx 104 81183 262275 261811 2026-04-09T22:56:32Z ~2026-22045-61 32244 Paginam vacuavit 262275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude><noinclude></noinclude> 8qmpkk1i01ep1y6uqq0xwa871zq6onx 262277 262275 2026-04-09T23:00:06Z ~2026-22045-61 32244 262277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>==EXPLICACIÓN DE LAS PRINCIPALES ABREVIATURAS== {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> 6n6bg76skjpplx4atysyjtm05ry3wvs 262308 262277 2026-04-10T02:00:24Z ~2026-22045-61 32244 262308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{centrar|'''EXPLICACIÓN DE LAS PRINCIPALES ABREVIATURAS'''|grande}} {{línea|3em|e=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> i6g358m4lvwj3atoti48yi9m7l5uu41 262309 262308 2026-04-10T02:00:44Z ~2026-22045-61 32244 262309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{centrar|'''EXPLICACIÓN DE LAS PRINCIPALES ABREVIATURAS'''|grande}} {{línea|3em|e=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> 9i3cl5sq3geqjxjcjz519cu1e96xnt1 262310 262309 2026-04-10T02:02:14Z ~2026-22045-61 32244 262310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{centrar|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|grande}} {{línea|3em|e=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> osupjxpl391l5f96mwgx3rehf5sjant 262311 262310 2026-04-10T02:02:38Z ~2026-22045-61 32244 262311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {{línea|3em|e=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> raw8fbly0xswdat2q4h4r524mxsfrg2 262312 262311 2026-04-10T02:03:01Z ~2026-22045-61 32244 262312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {{línea|3em|e=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> 367ieca9sbvo0yh8cnk3l6hm2qma360 262313 262312 2026-04-10T02:03:29Z ~2026-22045-61 32244 262313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {{línea|3em|e=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> 74rmd8wxbcw7y104151jevlbyh0q1ma 262314 262313 2026-04-10T02:04:01Z ~2026-22045-61 32244 262314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> 3rx7u13lwcvwic0n14i2zlo9hyp6ocy 262315 262314 2026-04-10T02:05:55Z ~2026-22045-61 32244 262315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {{línea|3em|e=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> h5wpayysoskscm1hi4vah73lqazk06g 262316 262315 2026-04-10T02:06:50Z ~2026-22045-61 32244 262316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} ---- {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> s99uur8zuoxubxbbtaqkw5pch9yl2v9 262317 262316 2026-04-10T02:07:28Z ~2026-22045-61 32244 262317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} <center>***</center> {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> 9rwjscgqel20dpm7k31zfz8lyrymw8z 262318 262317 2026-04-10T02:08:12Z ~2026-22045-61 32244 262318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} <center>----</center> {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> ocwmnr36st0adr1374s8zfbc3n6rxfe 262319 262318 2026-04-10T02:08:47Z ~2026-22045-61 32244 262319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} <center>lineá</center> {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> mdmdit3gn4dygtbdb5viwrhtu5c4eb0 262320 262319 2026-04-10T02:09:23Z ~2026-22045-61 32244 262320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {{línea|3em|e=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> raw8fbly0xswdat2q4h4r524mxsfrg2 262325 262320 2026-04-10T02:12:46Z ~2026-22045-61 32244 262325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} <dl class="_abreviaturas"> ;Cr:De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> edfliswxmx7tugsy6d857fhu2yfr47v 262326 262325 2026-04-10T02:13:10Z ~2026-22045-61 32244 262326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} <dl class="_abreviaturas"> ;Cr...De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> exyi2w37itrpq19344dp19m9j00w65n 262327 262326 2026-04-10T02:13:28Z ~2026-22045-61 32244 262327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} <dl class="_abreviaturas"> ;Cr: De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | '''Cr.''' | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> h9il35h9c4ekffhr6486p1o4h7vdleq 262328 262327 2026-04-10T02:19:14Z ~2026-22045-61 32244 262328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | Cr. | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | '''Gl.''' | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | '''Russ.''' | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | '''Sav.''' | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | '''Schr.''' | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | '''Sch.''' | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | '''Geb.''' | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | '''Br.''' | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> d7jgn3ujtxvpbnyk4z37zib1p2p5oai 262329 262328 2026-04-10T02:20:37Z ~2026-22045-61 32244 262329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | Cr. | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | Gl. | ····· | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | Russ. | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | Sav. | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | Schr. | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | Sch. | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | Geb. | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | Br. | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> 9dq6mjzfdl31w67fcn04h3rtbten2zc 262331 262329 2026-04-10T02:21:46Z ~2026-22045-61 32244 262331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | Cr. | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | Gl. .... | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | Russ. | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | Sav. | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | Schr. | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | Sch. | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | Geb. | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | Br. | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> 6trk8497ewju9oees8e25ke5nxp1tw2 262332 262331 2026-04-10T02:22:15Z ~2026-22045-61 32244 262332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | Cr. | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | Gl. |- | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | Russ. | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | Sav. | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | Schr. | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | Sch. | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | Geb. | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | Br. | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> 80owuwhvfem6yy2rete7loy6mz8xc2t 262333 262332 2026-04-10T02:24:58Z ~2026-22045-61 32244 262333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | Cr. | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | Gl. | ..... | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | Russ. | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | Sav. | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | Schr. | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | Sch. | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | Geb. | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | Br. | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> m99i8fbqfi386d4c7z9h2xsoaiftl9s 262334 262333 2026-04-10T02:25:28Z ~2026-22045-61 32244 262334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | Cr. | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | Gl. | ..... | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | Russ. | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | Sav. | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | Schr. | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | Sch. | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | Geb. | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | Br. | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 30}}<noinclude></noinclude> nn2oqmddo46rzf11sc7vsiu3ug7ympb 262335 262334 2026-04-10T02:26:02Z ~2026-22045-61 32244 262335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | Cr. | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | Gl. | ..... | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | Russ. | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | Sav. | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | Schr. | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | Sch. | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | Geb. | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | Br. | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{centrado|Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 29}}<noinclude></noinclude> e55ikmpmie4o6woz56w9nz65nqx34hh 262336 262335 2026-04-10T02:27:08Z ~2026-22045-61 32244 262336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude>{{c|'''EXPLICACIÓN DE LAS ABREVIATURAS'''|}} {{regula|4em|m=1em}} {| style="width:100%;" |- | style="width:18%; vertical-align:top;" | Cr. | style="width:5%; text-align:center;" | ····· | style="width:77%;" | ''De verborum significatione'' tituli Pandectarum et Codicis. Cum variæ lectionis apparatu curavit Andr. Guil. Cramer, Kiliæ 1811. 8. |- | Gl. | ..... | Ausführliche Erläuterung der Pandekten, von D. Christian Friedr. von Glück, Erlangen 1797–1832. 8. xxxv Tomi. |- | Russ. | ····· | Ius civile Msstorum librorum ope emendatum. L. Russardo auctore, consilio Franc. Duareni. Lugduni apud G. Rovillium 1561. {{smaller|(Tom. I. Digesta.)}} |- | Sav. | ····· | Das Recht des Besitzes v. Friedr. Carl. von Savigny, Giessen 1827. 8. |- | Schr. | ····· | Tituli Digestorum ''de conditione ob turpem causam'' et ''de testibus'', ed. Eduardus Schrader, Tubingæ 1819. 8. |- | Sch. | ····· | Annotationes ad Digesta, ed. Nicolaus Smallenburg, Lugd. Batav. 1804–1832. 8. VII Tomi. |- | Geb. | ····· | Gebauer narratio de Henrico Brennemann etc. Goettingae, 1764. |- | Br. | ····· | Brennemanni historia Pandectarum, ex statum exemplaribus Florentini, Ultrajecti, 1722. |- | '''Sp.''' | ····· | Digestum vetus, Infortiatum, novum, Lugduni apud Hugonem a Porta et Antonium Vincentium, 1551. |- | '''Heim.''' | ····· | Basilicorum libri LX, post Anib. Fabroti, etc. edidit D. Car. Guil. Ern. Heimbach. Lipsiæ 1833. |- | '''Vulg.''' | ····· | Lectura æqualis Vulgatæ, texto de la escuela de Bolonia. |- | '''Flor.''' | ····· | Códice Florentino. |- | '''Taur.''' | ····· | Edición Tauriniana, Florencia, 1555. |- | '''Hal.''' | ····· | Edición de Haloandro, Núremberg, 1529. |- | '''orig.''' | ····· | Escritura original del Códice Florentino, indicada por Brennemann. |- | '''corr. Flor.''' | ····· | Corrección hecha según Brennemann al Códice Florentino por los copistas. |- | '''ms. Pl. 1.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 883. |- | '''ms. Pl. 2.''' | ····· | Codex bibliothecae Universitatis Lipsiensis Paulinae 884. |- | '''ms. Bg.''' | ····· | Codex bibliothecae publicae quondam Capituli Bambergensis. |- | '''ms. Cas.''' | ····· | Codex bibliothecae Montis Casini. |- | '''ms. Gtt.''' | ····· | Codex bibliothecae universitatis Gottingensis. |- | '''ms. Vat.''' | ····· | Codex bibliothecae Vaticanae. |- | '''Bas.''' | ····· | Basilicorum libri LX, ed. C. A. Fabroti. Paris 1647. |- | '''ed. Cod. Lugdunensis.''' | ····· | Códice lib. IX ad vestigiosimum exemplar Florentinum, Lugduni 1551. |- | '''ed. Nbg.''' | ····· | Edición de los nueve primeros libros del Código, Núremberg 1475. |- | '''Nbg.''' | ····· | Edición del Código llamada Schöfferiana, 1475 y 1477. |- | '''Pac.''' | ····· | Códicis Dn. Justiniani, studio ac diligentia Jul. Pacii, Genevae 1580. |- | '''Char.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, opera et diligentia L. Charondae. Antwerpiae 1575. |- | '''Cont.''' | ····· | Codicis Dn. Justiniani, Antoni Contii. Parisiis 1562–1567. |- | '''Bk.''' | ····· | Corpus juris civilis, cura J. L. G. Beck, Lipsiae 1829. |- | '''var. l. gl.''' | ····· | Lectura varia, qua de la glosa ordinaria. |- | '''ms. o mss.''' | ····· | Manuscrito o manuscritos, Códice o Códices. |- | '''ed.''' | ····· | Edición o ediciones. |- | '''Vac.''' | ····· | Vacarii liber ex universo enucleato iure exceptus. |- | '''Cor. Krieg.''' | ····· | Corrección hecha en la edición de los hermanos Kriegel. |- | '''Koehl.''' | ····· | Koehler praetermissa ad Constitutionem Anselm, Regiomonti 1781. |- | '''N. del T.''' | ····· | Nota del traductor. |} ---- {{c|'''Barcelona: Tipografía de J. Sebastián Vila, calle Casanova, núm. 29'''}}<noinclude></noinclude> 5hgawlgs5dtx8044abhzhocm337k7fo 104 81259 262321 262035 2026-04-10T02:10:17Z Helen Escobedo 32219 262321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>TIT. VI DB FIDEICOMMISSARIA (1) HEREDITATIS PETITIONE 1. ULPIANUS ''libro XVI. (2) ad Edictum.'' — Ex ordine occurrit actio, quae proponitur his, quibus restituta est hereditas, Nam quisquis suscepit (3) restitutam hereditatem ex Senatusconsulto, ex. quo actiones trauseunt, fideicommissaria heredi- tatis petitione uti poterit. 2. PAULUS ''libro XX. ad Edictum''.—Quae actio eadem recipit, quae hereditatis petitio civilis. 3. ULPIANUS ''libro XVI. (4) ad Edictum.''— Nee interest, mihi quis rogatus fuerit restituere, an ei, cui heres extiti. Sed et (6) si bonorum posses- gor sim eins, cni fideicommissaria hereditas reli- eta est, vel alius successor, per bane actionem experiri poterim. § 1.—Hane actionem seicndwn est adversus eum, qui restituit hereditatem, non competere. 2.--Hne autem actiones mihi dantur, quae he- redi, et in heredem competunt. '''LIBER SEXTUS''' TIT. 1 DE REI VINDICATIONE {Cf, Cod, III. 82) 1, ''ULPIANUS libro XVI. ad Edictum''.— Post actiones, quae de universitate propositae sunt (6), subiicitur actio singularum rerum petitionis. § 1.—Quae specialis in rem actio locum habet in omnibus rebus mobilibus, tam animalibus, quam his, quae anima carent, et in his, quae solo continentur. § 2.—Per hanc autem actionem liberae’ perso- nae, quae sunt iuris nostri, atputa liberi, qui sunt in potestate, non petuntur. Petuntur igitur aut praeiudiciis, aut interdictis, aut cognitione Praetoria; et ita Pomponius libro trigesimo septi- mo (7), nisi forte, inquit, adiecta causa quis vin- dicet.Si quis ita petit fillum suum, vel (8) in pote- state ex iure Romano, videtur mihi et Pompo- nius consentire, recte eum egisse; ait enim, adie- cta causa ex lege Quiritium vindicare posse, § 3.—Per hane autem actionem non solum sin- gulae res vindienbuntur, sed posse etiain gregem ¥indicari Pomponius libro lectionum (9) vicesimo (1) FEDEICOMMISORIA,, ''más frecuentemente Hal''. (2) XV, Hal. (3) susceperit al márgen interior del códice Ft (4) LXVI, Hal, (5) Ási Taur, al márgen; en et tezto; restituere,an heres,cul extitisset. Et si bonorum possessor.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> du0icagywh8mli1e4sbjy14b8ucwofs 0 81260 262203 262130 2026-04-09T15:35:33Z SZC 03 22335 262203 wikitext text/x-wiki {{infectus}} {{titulus |Scriptor=Priscianus Caesariensis |OperaeTitulus=Institutiones grammaticae |Annus=saeculo VI p.Ch.n. |Editio=Lipsiae, in aedibus Teubnerii, 1855-1859 |Liber=Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu |Recensor=Martinus Hertius |Fons=[https://archive.org/details/PriscianiInstitutionumGrammaticarumLibri/PriscianiInstitutionumGrammaticarumLibriI-xiihertz.1855/page/5/mode/1up Libri I-XII], [https://books.google.fr/books?id=2fIUAAAAQAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Libri XIII-XVIII] }} <pages index="Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu" include=4 /> *[[/Liber I|Liber I]] *[[/Liber II|Liber II]] *[[/Liber III|Liber III]] *[[/Liber IV|Liber IV]] *[[/Liber V|Liber V]] *[[/Liber VI|Liber VI]] *[[/Liber VII|Liber VII]] *[[/Liber VIII|Liber VIII]] *[[/Liber IX|Liber IX]] *[[/Liber X|Liber X]] *[[/Liber XI|Liber XI]] *[[/Liber XII|Liber XII]] *[[/Liber XIII|Liber XIII]] *[[/Liber XIV|Liber XIV]] *[[/Liber XV|Liber XV]] *[[/Liber XVI|Liber XVI]] *[[/Liber XVII|Liber XVII]] *[[/Liber XVIII|Liber XVIII]] mn6olsp9ai37ysx1ke77jnt6b0hcifd 262209 262203 2026-04-09T16:09:40Z SZC 03 22335 262209 wikitext text/x-wiki {{infectus}} {{titulus |Scriptor=Priscianus Caesariensis |OperaeTitulus=Institutiones grammaticae |Annus=saeculo VI p.Ch.n. |Editio=Lipsiae, in aedibus Teubnerii, 1855-1859 |Liber=Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu |Recensor=Martinus Hertzius |Fons=[https://archive.org/details/PriscianiInstitutionumGrammaticarumLibri/PriscianiInstitutionumGrammaticarumLibriI-xiihertz.1855/page/5/mode/1up Libri I-XII], [https://books.google.fr/books?id=2fIUAAAAQAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Libri XIII-XVIII] }} <pages index="Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu" include=4 /> *[[/Liber I|Liber I]] *[[/Liber II|Liber II]] *[[/Liber III|Liber III]] *[[/Liber IV|Liber IV]] *[[/Liber V|Liber V]] *[[/Liber VI|Liber VI]] *[[/Liber VII|Liber VII]] *[[/Liber VIII|Liber VIII]] *[[/Liber IX|Liber IX]] *[[/Liber X|Liber X]] *[[/Liber XI|Liber XI]] *[[/Liber XII|Liber XII]] *[[/Liber XIII|Liber XIII]] *[[/Liber XIV|Liber XIV]] *[[/Liber XV|Liber XV]] *[[/Liber XVI|Liber XVI]] *[[/Liber XVII|Liber XVII]] *[[/Liber XVIII|Liber XVIII]] my0jp4qwi440astj5h42uy8cjvb7yd1 262261 262209 2026-04-09T21:31:25Z Saumache 27923 262261 wikitext text/x-wiki {{infectus}} {{titulus |Scriptor=Priscianus Caesariensis |OperaeTitulus=Institutiones grammaticae |Annus=saeculo VI p.Ch.n. |Editio=Lipsiae, in aedibus Teubnerii, 1855-1859 |Liber=Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu |Recensor=Martinus Hertzius |Fons=[https://archive.org/details/PriscianiInstitutionumGrammaticarumLibri/PriscianiInstitutionumGrammaticarumLibriI-xiihertz.1855/page/5/mode/1up Libri I-XII], [https://books.google.fr/books?id=2fIUAAAAQAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Libri XIII-XVIII] }} <pages index="Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu" include=2 /> ====INDEX==== *[[/Liber I|Liber I]] *[[/Liber II|Liber II]] *[[/Liber III|Liber III]] *[[/Liber IV|Liber IV]] *[[/Liber V|Liber V]] *[[/Liber VI|Liber VI]] *[[/Liber VII|Liber VII]] *[[/Liber VIII|Liber VIII]] *[[/Liber IX|Liber IX]] *[[/Liber X|Liber X]] *[[/Liber XI|Liber XI]] *[[/Liber XII|Liber XII]] *[[/Liber XIII|Liber XIII]] *[[/Liber XIV|Liber XIV]] *[[/Liber XV|Liber XV]] *[[/Liber XVI|Liber XVI]] *[[/Liber XVII|Liber XVII]] *[[/Liber XVIII|Liber XVIII]] ke8so7btg05uqvpir62jlabvpchntn3 104 81272 262391 262057 2026-04-10T05:43:57Z ~2026-21967-18 32245 262391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jean Paul A M A" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>rum sacrarumque cognitionum, qui semper nobis ex bona opinione et gloria sese commendavit; nec non Theophilum, virum illustrem, magistrum iurisque peritum, in hac splendidissima civitate laudabiliter optimam legum gubernationem extendentem; et Dorotheum, virum<ref>virum,'' en el ms. Flor.,'' añadido posteriormente.''</ref> illustrem et facundissimum quaestorium, quem in Berytien- sium<ref>Hal. y después los demás,'' menos Sp.; beritensium,'' mss.Pl.2.Bg.; berritensium,'' ms. Pl. 1.; berithensium,'' ed. Nbg.; berytensium, ed. Schf.; verutiensium,'' ms. Flor.; Berutiensium, 8p.; τῶν Βερυτίων,'' la const. Δέδωκεν § . 9.''</ref> splendidissima civitate leges discipulis tradentem propter eius optimam opinionem et gloriam ad nos deduximus, participemque huius operis fecimus; sed et Anatolium, virum illu- strem, magistrum, qui et ipse apud Berytienses<ref>verutienses,'' ms. Flor.''</ref> iuris interpres constitutus ad hoc opus allectus<ref>adiectus,'' mss. Pl. 1. 2. Bg.Gt.,'' ed. Nbg. Schf. Russ.; electus,''Hal.''</ref> est, vir ab antiqua stirpe legitima procedens, quum et pater eius Leontius, et avus Eudoxius<ref>et avus Eudoxius,'' faltan en Hal. Russ. Cont. 66. 71. 76. Char. Pac.''</ref>, qui<ref>qui,'' falta en Hul. Russ . Bk.''</ref> post Patricium, inclytae recordationis quaestorium et antecessorem, et (7) Leontium, virum gloriosissimum praefectorium (8),consularem, atque Patricium, filium<ref>filios,'' Hal. Russ. Cont. 66. 71. 76. Char. Pac.''</ref> eius, opti- mam suimemoriam in legibus reliquerunt; nec non Cratinum, virum illustrem, et comitem sacrarum largitionum, etoptimum antecessorem huius almae urbis constitutum. Qui omnes ad praedictum opus electi sunt una cum Stephano, Menna<ref>Mena,'' ms . Flor.; Moena,'' Hal.''</ref>, Prosdocio, Eutolmio, Timotheo, Leonide, Leontio, Pla- tone, Iacobo, Constantino, Ioanne, viris prudentissimis, qui patroni quidem sunt causarum apud maximam sedem praefecturae, quae Orientalibus praetoriis praesidet, omne (11) autem suae virtutis testimonium undique accipientes, et a nobis ad tanti operis consummationem electi sunt. Et quum omnes in unum convenerunt, gubernatione Triboniani, viri excelsi, ut tantum opus nobis auctoribus possint conficere, Deo propitio in praedictos (12) quinquaginta libros opus consummatum est. § 10.— Tanta autem a (13) nobis antiquitati ha- bita est reverentia, ut nomina prudentium taciturnitati tradere nullo patiamur modo, sed unus- quisque eorum, qui auctor legis fuit, nostris Digestis inscriptus est; hoc tantummodo a nobis effecto, ut, si quid in legibus eorum vel supervacuum, vel imperfectum, vel minus idoneum visum est, vel adiectionem, vel deminutionem necessariam accipiat, et rectissimis tradatur regulis . Et in<ref>et ex, mss . Pl. 1. 2. Bg. Gt.; Sed et ex, Hal. Russ . Cont. 66.71.76. Char. Pac</ref> multis similibus vel contrariis, quod rectius habere apparebat, hoc pro aliis omnibus positum est, unaque<ref>una,'' Hal. Russ. Cont. Char Paс.''</ref> omnibus auctoritate indulta, ut, quidquid id ibi scriptum est, hoc nostrum appareat, et ex nostra voluntate compositum; nemine au- dente comparare ea, quae antiquitas habebat, et quae<ref>ms. Flor.,''ed. Schf. Sp. Bk.; his (iis) quae, mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg.; cum iis ( bis) quae,'' Hal. Russ. Cont. Char. Рас.''</ref> nostra auctoritas introduxit, quia multa etmaxima sunt, quae propter utilitatem rerum transformata sunt; adeo ut, etsi principalis consti- Russ. Cont. 66. y otras.; τὸν παντεύφημον ἀπὸ ὑπάρχων, (1) virum, en el ms. Flor., añadido posteriormente. (2) Hal. y después los demás, menos Sp.; beritensium, mss. Pl.2.Bg.; berritensium, ms. Pl. 1.; berithensium, ed. Nbg.; berytensium, ed. Schf.; verutiensium, ms. Flor.; Berutiensium, 8p.; τῶν Βερυτίων, la const. Δέδωκεν § . 9. (3) verutienses, ms. Flor. (4) adiectus, mss. Pl. 1. 2. Bg.Gt., ed. Nbg. Schf. Russ.; electus,Hal. (6) qui, falta en Hul. Russ . Bk. post, insertan Hal. Russ. Cont. 66. (8) m88. Pl. 2. Bg., Gt.; ed. Nbg. Schf. Hal. Cont. 62.; prae- fectorem, ms. Flor.; praefectorum, ms. Pl. 1.; praetorium, Томо 1-24. (11) omnes, m88. Pl. 1. 2. Bg. Gt.,ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. 66. 71. 76. Char. Pac. Bk. (13) ms . Flor. , Sp. Bk.; praedictos, falta en mss . del Cód. y en las demás ediciones . (13) a, falta en mss. Pl. 1. 2., también en el ms . Flor., añadido (5) et avus Eudoxius, faltan en Hal. Russ. Cont. 66. 71. 76. Char. Pac. ( 7) avus eius Eudoxius 71. 76. Char. Pac. la const. Δέδωκεν §. 9. (9) filios, Hal. Russ. Cont. 66. 71. 76. Char. Pac. (10) Mena, ms . Flor.; Moena, Hal. después. (14) et ex, mss . Pl. 1. 2. Bg. Gt.; Sed et ex, Hal. Russ . Cont. 66.71.76. Char. Pac. (15) una, Hal. Russ. Cont. Char Paс. (16) ms. Flor.,ed. Schf. Sp. Bk.; his (iis) quae, mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg.; cum iis ( bis) quae, Hal. Russ. Cont. Char. Рас.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> f7eymdpju5bxyye7gat3s6xopcy6kfx 262427 262391 2026-04-10T11:10:02Z ~2026-21967-18 32245 262427 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jean Paul A M A" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>rum sacrarumque cognitionum, qui semper nobis ex bona opinione et gloria sese commendavit; nec non Theophilum, virum illustrem, magistrum iurisque peritum, in hac splendidissima civitate laudabiliter optimam legum gubernationem extendentem; et Dorotheum, virum<ref>virum,'' en el ms. Flor.,'' añadido posteriormente.''</ref> illustrem et facundissimum quaestorium, quem in Berytien- sium<ref>Hal. y después los demás,'' menos Sp.; beritensium,'' mss.Pl.2.Bg.; berritensium,'' ms. Pl. 1.; berithensium,'' ed. Nbg.; berytensium, ed. Schf.; verutiensium,'' ms. Flor.; Berutiensium, 8p.; τῶν Βερυτίων,'' la const. Δέδωκεν § . 9.''</ref> splendidissima civitate leges discipulis tradentem propter eius optimam opinionem et gloriam ad nos deduximus, participemque huius operis fecimus; sed et Anatolium, virum illu- strem, magistrum, qui et ipse apud Berytienses<ref>verutienses,'' ms. Flor.''</ref> iuris interpres constitutus ad hoc opus allectus<ref>adiectus,'' mss. Pl. 1. 2. Bg.Gt.,'' ed. Nbg. Schf. Russ.; electus,''Hal.''</ref> est, vir ab antiqua stirpe legitima procedens, quum et pater eius Leontius, et avus Eudoxius<ref>et avus Eudoxius,'' faltan en Hal. Russ. Cont. 66. 71. 76. Char. Pac.''</ref>, qui<ref>qui,'' falta en Hul. Russ . Bk.''</ref> post Patricium, inclytae recordationis quaestorium et antecessorem, et<ref>avus eius Eudoxius post,'' insertan Hal. Russ. Cont. 66.71. 76. Char. Pac.''</ref> Leontium, virum gloriosissimum praefectorium<ref>m88. Pl. 2. Bg.,'' Gt.; ed. Nbg. Schf. Hal. Cont. 62.; prae-fectorem,'' ms. Flor.; praefectorum,'' ms. Pl. 1.; praetorium,'' Томо 1-24.Russ. Cont. 66. y otras.; τὸν παντεύφημον ἀπὸ ὑπάρχων,''la const. Δέδωκεν §. 9.''</ref>,consularem, atque Patricium, filium<ref>filios,'' Hal. Russ. Cont. 66. 71. 76. Char. Pac.''</ref> eius, opti- mam suimemoriam in legibus reliquerunt; nec non Cratinum, virum illustrem, et comitem sacrarum largitionum, etoptimum antecessorem huius almae urbis constitutum. Qui omnes ad praedictum opus electi sunt una cum Stephano, Menna<ref>Mena,'' ms . Flor.; Moena,'' Hal.''</ref>, Prosdocio, Eutolmio, Timotheo, Leonide, Leontio, Pla- tone, Iacobo, Constantino, Ioanne, viris prudentissimis, qui patroni quidem sunt causarum apud maximam sedem praefecturae, quae Orientalibus praetoriis praesidet, omne<ref>omnes,'' m88. Pl. 1. 2. Bg. Gt.,ed. Nbg. Schf. Hal. Russ. Cont. 66. 71. 76. Char. Pac. Bk.''</ref> autem suae virtutis testimonium undique accipientes, et a nobis ad tanti operis consummationem electi sunt. Et quum omnes in unum convenerunt, gubernatione Triboniani, viri excelsi, ut tantum opus nobis auctoribus possint conficere, Deo propitio in praedictos<ref>ms . Flor. ,'' Sp. Bk.; praedictos,'' falta en mss . del Cód. y en las demás ediciones.''</ref> quinquaginta libros opus consummatum est. § 10.— Tanta autem a<ref>a,'' falta en mss. Pl. 1. 2.,'' también en el ms . Flor.,'' añadido despues.''.</ref> nobis antiquitati ha- bita est reverentia, ut nomina prudentium taciturnitati tradere nullo patiamur modo, sed unus- quisque eorum, qui auctor legis fuit, nostris Digestis inscriptus est; hoc tantummodo a nobis effecto, ut, si quid in legibus eorum vel supervacuum, vel imperfectum, vel minus idoneum visum est, vel adiectionem, vel deminutionem necessariam accipiat, et rectissimis tradatur regulis . Et in<ref>et ex, mss . Pl. 1. 2. Bg. Gt.; Sed et ex, Hal. Russ . Cont. 66.71.76. Char. Pac</ref> multis similibus vel contrariis, quod rectius habere apparebat, hoc pro aliis omnibus positum est, unaque<ref>una,'' Hal. Russ. Cont. Char Paс.''</ref> omnibus auctoritate indulta, ut, quidquid id ibi scriptum est, hoc nostrum appareat, et ex nostra voluntate compositum; nemine au- dente comparare ea, quae antiquitas habebat, et quae<ref>ms. Flor.,''ed. Schf. Sp. Bk.; his (iis) quae, mss. Pl. 1. 2. Bg. Gt., ed. Nbg.; cum iis ( bis) quae,'' Hal. Russ. Cont. Char. Рас.''</ref> nostra auctoritas introduxit, quia multa etmaxima sunt, quae propter utilitatem rerum transformata sunt; adeo ut, etsi principalis consti-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 3gsmitr2533wita00ocjr5try0kdbck 104 81274 262371 262076 2026-04-10T04:34:14Z Y Magaly Holguin M 32211 262371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Y Magaly Holguin M" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>§ 8.-Illud autem, quod iam tum ab initio hoc opus mandantes in nostra Oratione, et post com- pletum in alia nostri numinis Constitutione scri- psimus et nunc utiliter ponimus, ut nemo audeat eorum, qui libros conseribunt, sigla (1) in his ponere, et per compendium ipsi legum interpre- tationi vel compositioni maximum afferre dis- crimen: scituris omnibus librariis, qui hoc in posterum commiserint, quod post criminalem poenam aestimationem libri in duplum domino eius, si nescienti dederint, inferre compellentur, quum et ipse, qui talem librum comparaverit, (2) nihilo eum habebit, nemine iudice ex tali libro fieri recitationem concedente, sed pro non pro scripto eum habere (3) disponente. § 9.-Illud vero satis necessarium constitutum cum summa interminatione edicimus, ut nemo audeat neque in hac splendidissima civitate, ne- que in Berytiensium pulcherrimo oppido ex his, qui legitima peragunt studia, indignos et pessi- mos, imo magis serviles, et quorum effectus in- iuria est, ludos exercere, et alia crimina vel in ipsos professores (4), vel in socios suos et ma- xime in eos, qui rudes ad recitationem legum perveniunt, perpetrare; quis (5) enim ludos ap- pellet eos, ex quibus crimina oriuntur? Hoc ete- nim fieri nullo patimur modo, sed optimo ordini in nostris temporibus et hanc partem tradimus, et toti (6) postero transmittimus seculo, quum oportet prius animas, et postea linguas fieri eru- ditos . § 10. Et haec omnia in hac quidem florentis- sima civitate vir excelsus , praefectus huius almae urbis, tam observare quam vindicare, prout delicti tam iuvenum quam scriptorum qualitas exegerit, curae habebit; in Berytiensium autem civitate tam vir clarissimus, praeses Phoeniciae (7) maritimae, quam beatissimus eiusdem civitatis episcopus, et legum professores . § 11. Incipite igitur legum doctrinam iis Dei gubernatione tradere et viam aperire, quam nos invenimus , quatenus flant optimi iustitiae et reipublicae ministri, et vos maximum decus in omne No consentimos , por tanto, en manera ninguna que se haga esto , sino que también este punto lo sometemos en nuestros tiempos al mejor orden , y lo transmitimos á todas las edades venideras , porque conviene se eduquen primero de espíritu, y después se instruyan en las letras . § 10. Y en esta muy floreciente ciudad cuidará el prefecto de esta feliz capital asi de hacer observar todas estas disposiciones, como de imponer castigos , según lo exigiere la calidad del delito tanto de los jóvenes como de los copistas; mas en la ciudad de los Beritienses, tanto el varón muy esclarecido, presidente de la Fenicia maritima, como el beatisimo obispo de la misma ciudad, y los profesores de derecho . § 11. Comenzad, pues, con el auxilio de Dios , legum inventa est permutatio, qualem et apud á enseñarles la doctrina de las leyes y á mostrarles el camino que Nos hemos encontrado, hasta tanto que se hagan excelentes ministros de la justicia y de la república, y acompañeos la más alta honra en todo tiempo, porque en vuestros Homerum, patrem omnis virtutis, Glaucus et Dio- dias se ha efectuado tal cambio en las leyes como medes inter se (8) faciunt, dissimilia permutantes: el que según Homero, padre de toda virtud, ha- seculum sequatur, quia vestris temporibus talis Χρύσεα χαλκείων, ἑκατονβοια ἐννεαβοίων. [Aurea pro aeneis, centum bobus aestimata pro novem valentibus] . Quae omnia obtinere sancimus in omne aevum ab omnibus tam professoribus, quam legum auditoribus , et librariis , et ipsis et iudicibus observanda. Data septimo decimo kalendas Ianua- rias Constantinopoli, Domino nostro Iustiniano, perpetuo Augusto, ter Consule. (533). cen entre si Glauco y Diomedes, permutando cosas desemejantes : Objetos de oro por otros de bronce, cosas estimadas en cien bueyes por otras que valen nueve. Todo lo cual mandamos tenga fuerza de ley en todo tiempo, observándose por todos, lo mismo profesores, que estudiantes de derecho, que libreros , y que jueces. Dado en Constantinopla á diez y siete de las Calendas de Enero, bajo el tercer consulado de nuestro SeñorEnero, Justiniano, Augusto perpétuo . (533).<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> hbuwqh5iln9bt1k40n1v75d78dxvqu0 102 81286 262194 262122 2026-04-09T15:30:33Z SZC 03 22335 SZC 03 movit paginam [[Scriptor:Martinus Hertius]] ad [[Scriptor:Martinus Hertzius]] 262122 wikitext text/x-wiki {{Scriptor|IndicisNomen=Hertius, Martinus}} == Opera quae recensuit == * [[Institutiones grammaticae]] (Lipsiae, 1855–1858) rzu1cmyqappyjinckfgnu3qq72rwb78 14 81287 262198 262090 2026-04-09T15:32:05Z SZC 03 22335 SZC 03 movit paginam [[Categoria:Opera quae Martinus Hertius recensuit]] ad [[Categoria:Opera quae Martinus Hertzius recensuit]]: Misspelled title 262090 wikitext text/x-wiki {{Vide|Scriptor:Martinus Hertius}} [[Categoria:Opera per recensores digesta|Hertius, Martinus]] [[Categoria:Opera quae Martinus Hertius scripsit| ]] gt440i359ht4sg30eev8lq7mobdyg6c 262200 262198 2026-04-09T15:32:25Z SZC 03 22335 262200 wikitext text/x-wiki {{Vide|Scriptor:Martinus Hertzius}} [[Categoria:Opera per recensores digesta|Hertzius, Martinus]] [[Categoria:Opera quae Martinus Hertzius scripsit| ]] rm5f0ddwbi0497tuoefwuxjf7dw6a1m 14 81288 262196 262091 2026-04-09T15:31:28Z SZC 03 22335 SZC 03 movit paginam [[Categoria:Opera quae Martinus Hertius scripsit]] ad [[Categoria:Opera quae Martinus Hertzius scripsit]] 262091 wikitext text/x-wiki {{Vide|Scriptor:Martinus Hertius}} [[Categoria:Opera per scriptores digesta|Hertius, Martinus]] apv6auvmejqk1xepw3tye7ewrjx5tgm 262201 262196 2026-04-09T15:32:40Z SZC 03 22335 262201 wikitext text/x-wiki {{Vide|Scriptor:Martinus Hertzius}} [[Categoria:Opera per scriptores digesta|Hertzius, Martinus]] 402581066tdwrmj8zu98bz4n1ibjpox 106 81289 262204 262150 2026-04-09T15:52:03Z SZC 03 22335 262204 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Institutiones grammaticae|Prisciani Institutionum grammaticarum libri II]] |Language=la |Volume=1 |Author=[[Scriptor:Priscianus Caesariensis|Priscianus Caesariensis]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Martinus Hertius |Martinus Hertius]] |Address=Lipsiae |Year=1855 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=2]] |Progress=X |Pages=<pagelist to=4 1to4=– 33=1/> '''PRAEFATIO''' <pagelist from=5 to=32 5=7 5to32=highroman/> '''PRISCIANI AD IVLIANVM EPISTULA''' <pagelist from=33 to=36 33=1 /> '''PRISCIANI INSTITVTIONES <pagelist from=37 37=5/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu|I]] · [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII (v. 2, ed Hertz).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae|titolo=Institutiones grammaticae|from=37|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber I|titolo=Liber I|from=37|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber II|titolo=Liber II|from=76|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber III|titolo=Liber III|from=83|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber IV|titolo=Liber IV|from=117|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber V|titolo=Liber V|from=141|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber VI|titolo=Liber VI|from=194|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber VII|titolo=Liber VII|from=283|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber VIII|titolo=Liber VIII|from=367|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber IX|titolo=Liber IX|from=452|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber X|titolo=Liber X|from=494|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XI|titolo=Liber XI|from=548|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XII|titolo=Liber XII|from=577|delta=32}} |Header= |Footer= }} oa5usz5fue115g3n4f9n8iu33l2x2ll 104 81305 262160 262156 2026-04-09T12:07:51Z Saumache 27923 262160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{X-maior|{{c|'''DE VOCE.'''<ref>{{sc|de voce}} ''RH'' {{sc|incipit liber primvs. de voce}}. ''L'' {{sc|incipit liber de voce et littera}} ''A'' {{sc|incip̃. ars prisciani grãmatici caesariensis de voce}} ''D'' {{sc|in}}cip̃ ars p̃sciã гρa{{sc|μμ}}a. caesariensis λ{{sc|iber}} primvs d{{sc|e}} voc{{sc|e}} ... ''G'' incipit ars p̃sciani grammatici caesariensis liber primus de uoce. ''K''</ref>}}}} {{r|1|I 1}}Philosophi deliniunt<ref>diffiniunt ''GLK''</ref>, vocem esse aerem tenuissimum ictum vel suum sensibile<ref>suum sensibile] ''sic ex corr. l'' sonum sensibilem ''GK et, ni f., L''</ref> aurium, id est quod proprie<ref>proprie] ''r'' propriae ''R''</ref> auribus accidit. et est prior definitio<ref>diffinitio ''GLK''</ref> a substantia sumpta, altera vero a notione, quam Graeci ''ἔννοιαν'' dicunt, hoc est ab accidentibus. accidit enim voci auditus, quantum in ipsa est. Vocis autem differentiae sunt quattuor: articulata, inarticulata, literata, illiterata. articulata est, quae coartata, hoc est copulata cum aliquo sensu mentis eius, qui loquitur, profertur. inarticulata est contraria, quae a nullo affectu proficiscitur mentis. literata est, quae scribi potest, illiterata, quae seribi non potest inveniuntur igitur quaedam voces articulatae, quae posunt scribi et intellegi, ut: Arma virumque cano, quaedam, quae non possunt scribi, intelleguntur tamen, ut sibili hominum et gemitus: hae enim voces, quamvis sensum aliquem significent proferentis {{r|2}}eas, scribi tamen non possunt. aliae autem sunt, quae, quamvis scribantur, tamen inarticulatae dicuntur, cum nihil significent, ut 'coax', 'cra'. aliae<noinclude></noinclude> q2zwk686uvcm5jlivmlnt17ztlk39r8 262162 262160 2026-04-09T12:12:54Z Saumache 27923 262162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{X-maior|{{c|'''DE VOCE.'''<ref>{{sc|de voce}} ''RH'' {{sc|incipit liber primvs. de voce}}. ''L'' {{sc|incipit liber de voce et littera}} ''A'' {{sc|incip̃. ars prisciani grãmatici caesariensis de voce}} ''D'' {{sc|in}}cip̃ ars p̃sciã гρa{{sc|μμ}}a. caesariensis λ{{sc|iber}} primvs d{{sc|e}} voc{{sc|e}} ... ''G'' incipit ars p̃sciani grammatici caesariensis liber primus de uoce. ''K''</ref>}}}} {{r|1|I 1}}Philosophi deliniunt<ref>diffiniunt ''GLK''</ref>, vocem esse aerem tenuissimum ictum vel suum sensibile<ref>suum sensibile] ''sic ex corr. l'' sonum sensibilem ''GK et, ni f., L''</ref> aurium, id est quod proprie<ref>proprie] ''r'' propriae ''R''</ref> auribus accidit. et est prior definitio<ref>diffinitio ''GLK''</ref> a substantia sumpta, altera vero a notione, quam Graeci ''ἔννοιαν'' dicunt, hoc est ab accidentibus. accidit enim voci auditus, quantum in ipsa est. Vocis autem differentiae sunt quattuor: articulata, inarticulata, literata, illiterata. articulata est, quae coartata, hoc est copulata cum aliquo sensu mentis eius, qui loquitur, profertur. inarticulata est contraria, quae a nullo affectu proficiscitur mentis. literata est, quae scribi potest, illiterata, quae seribi non potest inveniuntur igitur quaedam voces articulatae, quae posunt scribi et intellegi, ut: {{spatio|Arma virumque cano,|0.15}} quaedam, quae non possunt scribi, intelleguntur tamen, ut sibili hominum et gemitus: hae enim voces, quamvis sensum aliquem significent proferentis {{r|2}}eas, scribi tamen non possunt. aliae autem sunt, quae, quamvis scribantur, tamen inarticulatae dicuntur, cum nihil significent, ut 'coax', 'cra'. aliae<noinclude></noinclude> o2hga7weu1lv8wdps8vh9s37bibrnor 262169 262162 2026-04-09T12:27:23Z Saumache 27923 262169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{X-maior|{{c|'''DE VOCE.'''<ref>{{sc|de voce}} ''RH'' {{sc|incipit liber primvs. de voce}}. ''L'' {{sc|incipit liber de voce et littera}} ''A'' {{sc|incip̃. ars prisciani grãmatici caesariensis de voce}} ''D'' {{sc|in}}cip̃ ars p̃sciã гρa{{sc|μμ}}a. caesariensis λ{{sc|iber}} primvs d{{sc|e}} voc{{sc|e}} ... ''G'' incipit ars p̃sciani grammatici caesariensis liber primus de uoce. ''K''</ref>}}}} {{r|1|I 1}}Philosophi deliniunt<ref>diffiniunt ''GLK''</ref>, vocem esse aerem tenuissimum ictum vel suum sensibile<ref>suum sensibile] ''sic ex corr. l'' sonum sensibilem ''GK et, ni f., L''</ref> aurium, id est quod proprie<ref>proprie] ''r'' propriae ''R''</ref> auribus accidit. et est prior definitio<ref>diffinitio ''GLK''</ref> a substantia sumpta, altera vero a notione, quam Graeci ''ἔννοιαν'' dicunt, hoc est ab accidentibus. accidit enim voci auditus, quantum in ipsa est. Vocis autem differentiae sunt quattuor: articulata, inarticulata, literata, illiterata. articulata est, quae coartata, hoc est copulata cum aliquo sensu mentis eius, qui loquitur, profertur. inarticulata est contraria, quae a nullo affectu proficiscitur mentis. literata est, quae scribi potest, illiterata, quae seribi non potest inveniuntur igitur quaedam voces articulatae, quae posunt scribi et intellegi, ut: {{spatio|Arma virumque cano,|0.10}} quaedam, quae non possunt scribi, intelleguntur tamen, ut sibili hominum et gemitus: hae enim voces, quamvis sensum aliquem significent proferentis {{r|2}}eas, scribi tamen non possunt. aliae autem sunt, quae, quamvis scribantur, tamen inarticulatae dicuntur, cum nihil significent, ut 'coax', 'cra'. aliae<noinclude></noinclude> fyqbc9la06zgabj75h1c3v34ot8lc6z 262235 262169 2026-04-09T17:23:19Z Saumache 27923 262235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{X-maior|{{c|'''DE VOCE.'''<ref>{{sc|de voce}} ''RH'' {{sc|incipit liber primvs. de voce}}. ''L'' {{sc|incipit liber de voce et littera}} ''A'' {{sc|incip̃. ars prisciani grãmatici caesariensis de voce}} ''D'' {{sc|in}}cip̃ ars p̃sciã гρa{{sc|μμ}}a. caesariensis λ{{sc|iber}} primvs d{{sc|e}} voc{{sc|e}} ... ''G'' incipit ars p̃sciani grammatici caesariensis liber primus de uoce. ''K''</ref>}}}} {{r|1|I 1}}Philosophi deliniunt<ref>diffiniunt ''GLK''</ref>, vocem esse aerem tenuissimum ictum vel suum sensibile<ref>suum sensibile] ''sic ex corr. l'' sonum sensibilem ''GK et, ni f., L''</ref> aurium, id est quod proprie<ref>proprie] ''r'' propriae ''R''</ref> auribus accidit. et est prior definitio<ref>diffinitio ''GLK''</ref> a substantia sumpta, altera vero a notione, quam Graeci ''ἔννοιαν'' dicunt, hoc est ab accidentibus. accidit enim voci auditus, quantum in ipsa est. Vocis autem differentiae sunt quattuor: articulata, inarticulata, literata, illiterata. articulata est, quae coartata, hoc est copulata cum aliquo sensu mentis eius, qui loquitur, profertur. inarticulata est contraria, quae a nullo affectu proficiscitur mentis. literata est, quae scribi potest, illiterata, quae seribi non potest inveniuntur igitur quaedam voces articulatae, quae posunt scribi et intellegi, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Arma virumque cano,}}</poem> quaedam, quae non possunt scribi, intelleguntur tamen, ut sibili hominum et gemitus: hae enim voces, quamvis sensum aliquem significent proferentis {{r|2}}eas, scribi tamen non possunt. aliae autem sunt, quae, quamvis scribantur, tamen inarticulatae dicuntur, cum nihil significent, ut 'coax', 'cra'. aliae<noinclude></noinclude> 85x3bf1y2fl7cqzduc00u4ipzo3ezvb 262404 262235 2026-04-10T09:21:27Z Saumache 27923 262404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{X-maior|{{c|'''DE VOCE.'''}}}} {{r|1|I 1}}Philosophi deliniunt, vocem esse aerem tenuissimum ictum vel suum sensibile aurium, id est quod proprie auribus accidit. et est prior definitio a substantia sumpta, altera vero a notione, quam Graeci ‘{{graeca|''ἔννοιαν''}}’ dicunt, hoc est ab accidentibus. accidit enim voci auditus, quantum in ipsa est. Vocis autem differentiae sunt quattuor: articulata, inarticulata, literata, illiterata. articulata est, quae coartata, hoc est copulata cum aliquo sensu mentis eius, qui loquitur, profertur. inarticulata est contraria, quae a nullo affectu proficiscitur mentis. literata est, quae scribi potest, illiterata, quae seribi non potest inveniuntur igitur quaedam voces articulatae, quae posunt scribi et intellegi, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Arma virumque cano,}}<ref>[[Aeneis/Liber I#1|Aeneis 1.1]]</ref></poem> quaedam, quae non possunt scribi, intelleguntur tamen, ut sibili hominum et gemitus: hae enim voces, quamvis sensum aliquem significent proferentis {{r|2}}eas, scribi tamen non possunt. aliae autem sunt, quae, quamvis scribantur, tamen inarticulatae dicuntur, cum nihil significent, ut ‘coax’, ‘cra’. aliae<noinclude><ref>{{sc|de voce}} ''RH'' {{sc|incipit liber primvs. de voce}}. ''L'' {{sc|incipit liber de voce et littera}} ''A'' {{sc|incip̃. ars prisciani grãmatici caesariensis de voce}} ''D'' {{sc|in}}cip̃ ars p̃sciã гρa{{sc|μμ}}a. caesariensis λ{{sc|iber}} primvs d{{sc|e}} voc{{sc|e}} ... ''G'' incipit ars p̃sciani grammatici caesariensis liber primus de uoce. ''K''</ref> <ref>diffiniunt ''GLK''</ref> <ref>proprie] ''r'' propriae ''R''</ref> <ref>diffinitio ''GLK''</ref> <ref>suum sensibile] ''sic ex corr. l'' sonum sensibilem ''GK et, ni f., L''</ref></noinclude> shxm1mbqbqe0lkvpd0le0ux8r77zsdn 262405 262404 2026-04-10T09:23:24Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{xxx-maior|{{c|'''LIBER PRIMUS.'''}}}}</noinclude>{{X-maior|{{c|'''DE VOCE.'''}}}} {{r|1|I 1}}Philosophi deliniunt, vocem esse aerem tenuissimum ictum vel suum sensibile aurium, id est quod proprie auribus accidit. et est prior definitio a substantia sumpta, altera vero a notione, quam Graeci ‘{{graeca|''ἔννοιαν''}}’ dicunt, hoc est ab accidentibus. accidit enim voci auditus, quantum in ipsa est. Vocis autem differentiae sunt quattuor: articulata, inarticulata, literata, illiterata. articulata est, quae coartata, hoc est copulata cum aliquo sensu mentis eius, qui loquitur, profertur. inarticulata est contraria, quae a nullo affectu proficiscitur mentis. literata est, quae scribi potest, illiterata, quae seribi non potest inveniuntur igitur quaedam voces articulatae, quae posunt scribi et intellegi, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Arma virumque cano,}}<ref>[[Aeneis/Liber I#1|Aeneis 1.1]]</ref></poem> quaedam, quae non possunt scribi, intelleguntur tamen, ut sibili hominum et gemitus: hae enim voces, quamvis sensum aliquem significent proferentis {{r|2}}eas, scribi tamen non possunt. aliae autem sunt, quae, quamvis scribantur, tamen inarticulatae dicuntur, cum nihil significent, ut ‘coax’, ‘cra’. aliae<noinclude><ref>{{sc|de voce}} ''RH'' {{sc|incipit liber primvs. de voce}}. ''L'' {{sc|incipit liber de voce et littera}} ''A'' {{sc|incip̃. ars prisciani grãmatici caesariensis de voce}} ''D'' {{sc|in}}cip̃ ars p̃sciã гρa{{sc|μμ}}a. caesariensis λ{{sc|iber}} primvs d{{sc|e}} voc{{sc|e}} ... ''G'' incipit ars p̃sciani grammatici caesariensis liber primus de uoce. ''K''</ref> <ref>diffiniunt ''GLK''</ref> <ref>proprie] ''r'' propriae ''R''</ref> <ref>diffinitio ''GLK''</ref> <ref>suum sensibile] ''sic ex corr. l'' sonum sensibilem ''GK et, ni f., L''</ref></noinclude> kz1pz9n6608za7laqs1cloe0qn3ecis 104 81306 262168 262157 2026-04-09T12:26:46Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ 262168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>vero sunt inarticulatae et illiteratae, quae nec scribi possunt nec intellegi, ut erepitus, mugitus et similia. scire autem debemus, quod has quattuor species vocum perficiunt quattuor superiores differentiae generaliter νοci accidentes, binae per singulas invicem coeuntes. 'vox' autem dicta est vel a vocando, ut 'dux' a ducendo, vel ''ὰπὸ τοῦ βοῶ'', ut quibusdam placet. {{X-maior|{{c|'''DE LITERA.'''}}}} {{r|3|II 3}}Litera est pars minima vocis compositae, hoc est quae constat compositione literarum, minima autem, quantum ad totam comprehensionem vocis literatae — ad hanc enim etiam productae vocales brevissimae partes inveniuntur — vel quod omnium est brevissimum eorum, quae dividi possunt, id quod dividi non potest. possumus et sic definire: litera est vox, quae scribi potest individua. Dicitur autem litera vel quasi legitera, quod legendi iter praebeat, vel a lituris, ut quibusdam placet, quod plerumque in ceratis tabulis antiqui {{r|4}}scribere solebant. literas autem etiam elementorum vocabulo nuncupaverunt ad similitudinem mundi elementorum: sicut enim illa coeuntia omne perficiunt corpus, sic etiam haec coniuncta literalem vocem quasi corpus aliquod componunt vel magis vere corpus. nam si aer corpus est, et vox, quae ex aere icto constat, corpus esse ostenditur, quippe cum et tangit aurem et tripertito dividitur, quod est suum corporis, hoc est in altitudinem, latitudinem, longitudinem, unde ex omni quoque parte potest audiri. praeterea tamen singulae syllabae altitudinem quidem habent in tenore, crassitudinem vero vel latitudinem in spiritu, longitudinem in tempore. Litera igitur est nota elementi et velut imago quaedam vocis literatae, quae cognoscitur ex qualitate et quantitate figurae linearum. hoc ergo interest inter elementa et literas, quod elementa proprie dicuntur ipsae {{Pt|pro-}}<noinclude></noinclude> lc5kuo3mwz4iwkq3vrmmdreflq8ntub 262234 262168 2026-04-09T17:22:03Z Saumache 27923 262234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>vero sunt inarticulatae et illiteratae, quae nec scribi possunt nec intellegi, ut erepitus, mugitus et similia. scire autem debemus, quod has quattuor species vocum perficiunt quattuor superiores differentiae generaliter νοci accidentes, binae per singulas invicem coeuntes. 'vox' autem dicta est vel a vocando, ut 'dux' a ducendo, vel {{graeca|''ὰπὸ τοῦ βοῶ''}}, ut quibusdam placet. {{X-maior|{{c|'''DE LITERA.'''}}}} {{r|3|II 3}}Litera est pars minima vocis compositae, hoc est quae constat compositione literarum, minima autem, quantum ad totam comprehensionem vocis literatae — ad hanc enim etiam productae vocales brevissimae partes inveniuntur — vel quod omnium est brevissimum eorum, quae dividi possunt, id quod dividi non potest. possumus et sic definire: litera est vox, quae scribi potest individua. Dicitur autem litera vel quasi legitera, quod legendi iter praebeat, vel a lituris, ut quibusdam placet, quod plerumque in ceratis tabulis antiqui {{r|4}}scribere solebant. literas autem etiam elementorum vocabulo nuncupaverunt ad similitudinem mundi elementorum: sicut enim illa coeuntia omne perficiunt corpus, sic etiam haec coniuncta literalem vocem quasi corpus aliquod componunt vel magis vere corpus. nam si aer corpus est, et vox, quae ex aere icto constat, corpus esse ostenditur, quippe cum et tangit aurem et tripertito dividitur, quod est suum corporis, hoc est in altitudinem, latitudinem, longitudinem, unde ex omni quoque parte potest audiri. praeterea tamen singulae syllabae altitudinem quidem habent in tenore, crassitudinem vero vel latitudinem in spiritu, longitudinem in tempore. Litera igitur est nota elementi et velut imago quaedam vocis literatae, quae cognoscitur ex qualitate et quantitate figurae linearum. hoc ergo interest inter elementa et literas, quod elementa proprie dicuntur ipsae {{Pt|pro-}}<noinclude></noinclude> phowb8wzxmnlvda03svrqykcywe1bfg 262406 262234 2026-04-10T09:25:50Z Saumache 27923 262406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|6|PRISCIANI INST.}}</noinclude>vero sunt inarticulatae et illiteratae, quae nec scribi possunt nec intellegi, ut erepitus, mugitus et similia. scire autem debemus, quod has quattuor species vocum perficiunt quattuor superiores differentiae generaliter νοci accidentes, binae per singulas invicem coeuntes. ‘vox’ autem dicta est vel a vocando, ut ‘dux’ a ducendo, vel {{graeca|''ὰπὸ τοῦ βοῶ''}}, ut quibusdam placet. {{x-maior|{{c|'''DE LITERA.'''}}}} {{r|3|II 3}}Litera est pars minima vocis compositae, hoc est quae constat compositione literarum, minima autem, quantum ad totam comprehensionem vocis literatae — ad hanc enim etiam productae vocales brevissimae partes inveniuntur — vel quod omnium est brevissimum eorum, quae dividi possunt, id quod dividi non potest. possumus et sic definire: litera est vox, quae scribi potest individua. Dicitur autem litera vel quasi legitera, quod legendi iter praebeat, vel a lituris, ut quibusdam placet, quod plerumque in ceratis tabulis antiqui {{r|4}}scribere solebant. literas autem etiam elementorum vocabulo nuncupaverunt ad similitudinem mundi elementorum: sicut enim illa coeuntia omne perficiunt corpus, sic etiam haec coniuncta literalem vocem quasi corpus aliquod componunt vel magis vere corpus. nam si aer corpus est, et vox, quae ex aere icto constat, corpus esse ostenditur, quippe cum et tangit aurem et tripertito dividitur, quod est suum corporis, hoc est in altitudinem, latitudinem, longitudinem, unde ex omni quoque parte potest audiri. praeterea tamen singulae syllabae altitudinem quidem habent in tenore, crassitudinem vero vel latitudinem in spiritu, longitudinem in tempore. Litera igitur est nota elementi et velut imago quaedam vocis literatae, quae cognoscitur ex qualitate et quantitate figurae linearum. hoc ergo interest inter elementa et literas, quod elementa proprie dicuntur ipsae {{Pt|pro-}}<noinclude><references/></noinclude> nueogq7f1j4ms9oozviqn272epbv7vu 262407 262406 2026-04-10T09:25:58Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|6|PRISCIANI INST.}}</noinclude>vero sunt inarticulatae et illiteratae, quae nec scribi possunt nec intellegi, ut erepitus, mugitus et similia. scire autem debemus, quod has quattuor species vocum perficiunt quattuor superiores differentiae generaliter νοci accidentes, binae per singulas invicem coeuntes. ‘vox’ autem dicta est vel a vocando, ut ‘dux’ a ducendo, vel {{graeca|''ὰπὸ τοῦ βοῶ''}}, ut quibusdam placet. {{x-maior|{{c|'''DE LITERA.'''}}}} {{r|3|II 3}}Litera est pars minima vocis compositae, hoc est quae constat compositione literarum, minima autem, quantum ad totam comprehensionem vocis literatae — ad hanc enim etiam productae vocales brevissimae partes inveniuntur — vel quod omnium est brevissimum eorum, quae dividi possunt, id quod dividi non potest. possumus et sic definire: litera est vox, quae scribi potest individua. Dicitur autem litera vel quasi legitera, quod legendi iter praebeat, vel a lituris, ut quibusdam placet, quod plerumque in ceratis tabulis antiqui {{r|4}}scribere solebant. literas autem etiam elementorum vocabulo nuncupaverunt ad similitudinem mundi elementorum: sicut enim illa coeuntia omne perficiunt corpus, sic etiam haec coniuncta literalem vocem quasi corpus aliquod componunt vel magis vere corpus. nam si aer corpus est, et vox, quae ex aere icto constat, corpus esse ostenditur, quippe cum et tangit aurem et tripertito dividitur, quod est suum corporis, hoc est in altitudinem, latitudinem, longitudinem, unde ex omni quoque parte potest audiri. praeterea tamen singulae syllabae altitudinem quidem habent in tenore, crassitudinem vero vel latitudinem in spiritu, longitudinem in tempore. Litera igitur est nota elementi et velut imago quaedam vocis literatae, quae cognoscitur ex qualitate et quantitate figurae linearum. hoc ergo interest inter elementa et literas, quod elementa proprie dicuntur ipsae {{Pt|pro-}}<noinclude><references/></noinclude> 3k6xj5q1n2ltcety25we8dfgv0l3sar 104 81307 262158 2026-04-09T12:05:25Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{pt|pro|pronuntiationes}}, notae autem carum literae. abusive tamen et elementa pro {{r|5}}literis et literae pro elementis vocantur. cum enim dicimus non posse constare in eadem syllaba r ante p, non de literis dicimus, sed de' pronuntiatione earum: nam quantum ad scripturam possunt coniungi, non tamen etiam enuntiari, nisi postposita r. Sunt igitur figurae literarum quibus | nos utimur viginti tres, ipsae vero pronuntiationes carwum... 262158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|pro|pronuntiationes}}, notae autem carum literae. abusive tamen et elementa pro {{r|5}}literis et literae pro elementis vocantur. cum enim dicimus non posse constare in eadem syllaba r ante p, non de literis dicimus, sed de' pronuntiatione earum: nam quantum ad scripturam possunt coniungi, non tamen etiam enuntiari, nisi postposita r. Sunt igitur figurae literarum quibus | nos utimur viginti tres, ipsae vero pronuntiationes carwum multo ampliores, quippe cum singulae vocales denos inveniantur sonos habentes vel plures, ut puta a litera brevis quattuor habet soni differentias, cum habet aspirationem et acuitur vel gravatur, et rursus cum sine aspiratione acuilur vel gravatur, ut 'hábeo hàbemus', 'ábeo àbimus'. langa vero eadem sex modis sonat: cum habet aspirationem et acuitur vel gravatur vel circumfhectitur et rursus cum sine aspiratione acuitur vel gravatur vel circumflectitur, ut 'hámis hàmorum håmus', 'årae årarum åra'. similiter aliae vocales possunt proferri. {{r|6}}Praeterea tamen i et u vocales, quando mediae sunt, alternos inter se sonos videntur confundere, teste Donato, ut 'vir', 'optumus', 'quis'. et i quidem, quando post u consonantem loco digamma functam Aeolici ponitur brevis, sequente d vel in vel r vel t vel x, sonum y Graecae videtur habere, ut 'video', 'vim', 'virtus', 'vitium', 'vix', u autem, quamvis contractum, eundem tamen [hoc est y] sonum habet, inter q et e vel i vel ae diphthongum positum, ut 'que', 'quis', 'quae', nec non inter g et easdem vocales, cum in una syllaba sic invenitur, ut 'pingue', 'sanguis', 'linguae'. In consonantibus etiam sunt differentiae plures, transeuntium in alias et non transeuntium, quippe diversae sunt potestatis. || Aecidit igitur literae nomen, figura, potestas: {{r|7|III 7}}Nomen, velut a, b. et ssmt indeclinabilia tam apud Graecos {{pt|elemen-}}<noinclude></noinclude> cxoh10xr03gfsdxb98e31bldgmzpmy4 262159 262158 2026-04-09T12:07:34Z Saumache 27923 262159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|pro|pronuntiationes}}, notae autem earum literae. abusive tamen et elementa pro {{r|5}}literis et literae pro elementis vocantur. cum enim dicimus non posse constare in eadem syllaba r ante p, non de literis dicimus, sed de pronuntiatione earum: nam quantum ad scripturam possunt coniungi, non tamen etiam enuntiari, nisi postposita r. Sunt igitur figurae literarum quibus | nos utimur viginti tres, ipsae vero pronuntiationes carwum multo ampliores, quippe cum singulae vocales denos inveniantur sonos habentes vel plures, ut puta a litera brevis quattuor habet soni differentias, cum habet aspirationem et acuitur vel gravatur, et rursus cum sine aspiratione acuilur vel gravatur, ut 'hábeo hàbemus', 'ábeo àbimus'. langa vero eadem sex modis sonat: cum habet aspirationem et acuitur vel gravatur vel circumfhectitur et rursus cum sine aspiratione acuitur vel gravatur vel circumflectitur, ut 'hámis hàmorum håmus', 'årae årarum åra'. similiter aliae vocales possunt proferri. {{r|6}}Praeterea tamen i et u vocales, quando mediae sunt, alternos inter se sonos videntur confundere, teste Donato, ut 'vir', 'optumus', 'quis'. et i quidem, quando post u consonantem loco digamma functam Aeolici ponitur brevis, sequente d vel in vel r vel t vel x, sonum y Graecae videtur habere, ut 'video', 'vim', 'virtus', 'vitium', 'vix', u autem, quamvis contractum, eundem tamen [hoc est y] sonum habet, inter q et e vel i vel ae diphthongum positum, ut 'que', 'quis', 'quae', nec non inter g et easdem vocales, cum in una syllaba sic invenitur, ut 'pingue', 'sanguis', 'linguae'. In consonantibus etiam sunt differentiae plures, transeuntium in alias et non transeuntium, quippe diversae sunt potestatis. || Aecidit igitur literae nomen, figura, potestas: {{r|7|III 7}}Nomen, velut a, b. et ssmt indeclinabilia tam apud Graecos {{pt|elemen-}}<noinclude></noinclude> l6uvswmojqwv7h0ejm93gn68646q165 262161 262159 2026-04-09T12:09:06Z Saumache 27923 262161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|pro|pronuntiationes}}, notae autem earum literae. abusive tamen et elementa pro {{r|5}}literis et literae pro elementis vocantur. cum enim dicimus non posse constare in eadem syllaba r ante p, non de literis dicimus, sed de pronuntiatione earum: nam quantum ad scripturam possunt coniungi, non tamen etiam enuntiari, nisi postposita r. Sunt igitur figurae literarum quibus | nos utimur viginti tres, ipsae vero pronuntiationes carwum multo ampliores, quippe cum singulae vocales denos inveniantur sonos habentes vel plures, ut puta a litera brevis quattuor habet soni differentias, cum habet aspirationem et acuitur vel gravatur, et rursus cum sine aspiratione acuilur vel gravatur, ut 'hábeo hàbemus', 'ábeo àbimus'. langa vero eadem sex modis sonat: cum habet aspirationem et acuitur vel gravatur vel circumfhectitur et rursus cum sine aspiratione acuitur vel gravatur vel circumflectitur, ut 'hámis hàmorum håmus', 'årae årarum åra'. similiter aliae vocales possunt proferri. {{r|6}}Praeterea tamen i et u vocales, quando mediae sunt, alternos inter se sonos videntur confundere, teste Donato, ut 'vir', 'optumus', 'quis'. et i quidem, quando post u consonantem loco digamma functam Aeolici ponitur brevis, sequente d vel in vel r vel t vel x, sonum y Graecae videtur habere, ut 'video', 'vim', 'virtus', 'vitium', 'vix', u autem, quamvis contractum, eundem tamen [hoc est y] sonum habet, inter q et e vel i vel ae diphthongum positum, ut 'que', 'quis', 'quae', nec non inter g et easdem vocales, cum in una syllaba sic invenitur, ut 'pingue', 'sanguis', 'linguae'. In consonantibus etiam sunt differentiae plures, transeuntium in alias et non transeuntium, quippe diversae sunt potestatis. || Accidit igitur literae nomen, figura, potestas: {{r|7|III 7}}Nomen, velut a, b. et sunt indeclinabilia tam apud Graecos {{pt|elemen-}}<noinclude></noinclude> dfwoj0mnoshsmh9j3g7kh1bfrx7so5k 262167 262161 2026-04-09T12:26:15Z Saumache 27923 262167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|pro|pronuntiationes}}, notae autem earum literae. abusive tamen et elementa pro {{r|5}}literis et literae pro elementis vocantur. cum enim dicimus non posse constare in eadem syllaba r ante p, non de literis dicimus, sed de pronuntiatione earum: nam quantum ad scripturam possunt coniungi, non tamen etiam enuntiari, nisi postposita r. Sunt igitur figurae literarum quibus nos utimur viginti tres, ipsae vero pronuntiationes carwum multo ampliores, quippe cum singulae vocales denos inveniantur sonos habentes vel plures, ut puta a litera brevis quattuor habet soni differentias, cum habet aspirationem et acuitur vel gravatur, et rursus cum sine aspiratione acuilur vel gravatur, ut 'hábeo hàbemus', 'ábeo àbimus'. langa vero eadem sex modis sonat: cum habet aspirationem et acuitur vel gravatur vel circumfhectitur et rursus cum sine aspiratione acuitur vel gravatur vel circumflectitur, ut 'hámis hàmorum håmus', 'årae årarum åra'. similiter aliae vocales possunt proferri. {{r|6}}Praeterea tamen i et u vocales, quando mediae sunt, alternos inter se sonos videntur confundere, teste Donato, ut 'vir', 'optumus', 'quis'. et i quidem, quando post u consonantem loco digamma functam Aeolici ponitur brevis, sequente d vel in vel r vel t vel x, sonum y Graecae videtur habere, ut 'video', 'vim', 'virtus', 'vitium', 'vix', u autem, quamvis contractum, eundem tamen [hoc est y] sonum habet, inter q et e vel i vel ae diphthongum positum, ut 'que', 'quis', 'quae', nec non inter g et easdem vocales, cum in una syllaba sic invenitur, ut 'pingue', 'sanguis', 'linguae'. In consonantibus etiam sunt differentiae plures, transeuntium in alias et non transeuntium, quippe diversae sunt potestatis. Accidit igitur literae nomen, figura, potestas: {{r|7|III 7}}Nomen, velut a, b. et sunt indeclinabilia tam apud Graecos {{pt|elemen-}}<noinclude></noinclude> 24jzxa1xchz97te93sxycuab9bgfscc 262408 262167 2026-04-10T09:31:21Z Saumache 27923 /* Incerta */ incerta diacritica super 'hamus', 'ara' 262408 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Saumache" />{{rh||LIBER 1 2 — 7|7}}</noinclude>{{pt|pro|pronuntiationes}}, notae autem earum literae. abusive tamen et elementa pro {{r|5}}literis et literae pro elementis vocantur. cum enim dicimus non posse constare in eadem syllaba r ante p, non de literis dicimus, sed de pronuntiatione earum: nam quantum ad scripturam possunt coniungi, non tamen etiam enuntiari, nisi postposita r. Sunt igitur figurae literarum quibus nos utimur viginti tres, ipsae vero pronuntiationes carwum multo ampliores, quippe cum singulae vocales denos inveniantur sonos habentes vel plures, ut puta a litera brevis quattuor habet soni differentias, cum habet aspirationem et acuitur vel gravatur, et rursus cum sine aspiratione acuilur vel gravatur, ut ‘hábeo hàbemus’, ‘ábeo àbimus’. langa vero eadem sex modis sonat: cum habet aspirationem et acuitur vel gravatur vel circumfhectitur et rursus cum sine aspiratione acuitur vel gravatur vel circumflectitur, ut ‘hámis hàmorum håmus’, ‘årae årarum åra’. similiter aliae vocales possunt proferri. {{r|6}}Praeterea tamen i et u vocales, quando mediae sunt, alternos inter se sonos videntur confundere, teste Donato, ut ‘vir’, ‘optumus’, ‘quis’. et i quidem, quando post u consonantem loco digamma functam Aeolici ponitur brevis, sequente d vel in vel r vel t vel x, sonum y Graecae videtur habere, ut ‘video’, ‘vim’, ‘virtus’, ‘vitium’, ‘vix’, u autem, quamvis contractum, eundem tamen [hoc est y] sonum habet, inter q et e vel i vel ae diphthongum positum, ut ‘que’, ‘quis’, ‘quae’, nec non inter g et easdem vocales, cum in una syllaba sic invenitur, ut ‘pingue’, ‘sanguis’, ‘linguae’. In consonantibus etiam sunt differentiae plures, transeuntium in alias et non transeuntium, quippe diversae sunt potestatis. Accidit igitur literae nomen, figura, potestas: {{r|7|III 7}}Nomen, velut a, b. et sunt indeclinabilia tam apud Graecos {{pt|elemen-}}<noinclude><references/></noinclude> fmjqz0r1g2fazfwr4dj4du7ufm9eae5 104 81308 262163 2026-04-09T12:21:51Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{pt|elemen|elementorum}} nomina quam apud Latinos, sive | quod a barbaris inventa dicuntur. quod esse ostendit {{spatio|Varro in II de antiquitate literarum.|0.15}} docens lingua Chaldaeorum singularum nomina literarum ad earum formas esse facta et ex hoc certum fieri. eos esse primos auctores literarum, sive quod simplicia haec et stabilia esse debent quasi fundamentum omnis doctrinae immobile. sive quod nec aliter apud Latinos poteran... 262163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|elemen|elementorum}} nomina quam apud Latinos, sive | quod a barbaris inventa dicuntur. quod esse ostendit {{spatio|Varro in II de antiquitate literarum.|0.15}} docens lingua Chaldaeorum singularum nomina literarum ad earum formas esse facta et ex hoc certum fieri. eos esse primos auctores literarum, sive quod simplicia haec et stabilia esse debent quasi fundamentum omnis doctrinae immobile. sive quod nec aliter apud Latinos poterant esse, cum a suis vocibus vocales nomimentur. semivocales vero in se desinant. mutae a se incipientes vocali terminentur, quas si flectas. significatio quoque nominum una evanescit. Vocales igitur, ut dictum est, per se prolatae nomen suum ostendunt, semivocales vero ab e incipientes et in se termimantes. absque x, quae ab i incipit per anastrophen Graeci nominis ''ξῖ'', quia necesse fuit, cum sit semivocalis, a vocali incipere et in se terminare, quae novissime a Latinis assumpta post omnes ponitur literas, quibus Latinae dictiones egent (quod autem ab i incipit eius nomen. ostendit etiam {{spatio|Servius in commento quod scribit in Donatum his verbis: semivocales sunt septem. quae ita proferuntur. ut inchoent ab e litera et desinant in naturalem sonum, ut ef, el, em, en, er, es, ix. sed ix ab i inchoat}}. {{r|8}}id etiam Eutropius confirmat dicens: {{spatio|una duplex ix, quae ideo ab i incipit, quia apud Graecos in eandem desinit)}}, mutae autem a se incipientes et in e vocalem desinentes, exceptis q et k, quarum altera in u, altera in a finitur, sua conficiunt nomina. h | enim aspirationis magis est nota.<noinclude></noinclude> 6lkuvtwewrgacpittufugac38j7n5l6 262164 262163 2026-04-09T12:22:14Z Saumache 27923 262164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|elemen|elementorum}} nomina quam apud Latinos, sive | quod a barbaris inventa dicuntur. quod esse ostendit {{spatio|Varro in II de antiquitate literarum.|0.15}} docens lingua Chaldaeorum singularum nomina literarum ad earum formas esse facta et ex hoc certum fieri. eos esse primos auctores literarum, sive quod simplicia haec et stabilia esse debent quasi fundamentum omnis doctrinae immobile. sive quod nec aliter apud Latinos poterant esse, cum a suis vocibus vocales nomimentur. semivocales vero in se desinant. mutae a se incipientes vocali terminentur, quas si flectas. significatio quoque nominum una evanescit. Vocales igitur, ut dictum est, per se prolatae nomen suum ostendunt, semivocales vero ab e incipientes et in se termimantes. absque x, quae ab i incipit per anastrophen Graeci nominis ''ξῖ'', quia necesse fuit, cum sit semivocalis, a vocali incipere et in se terminare, quae novissime a Latinis assumpta post omnes ponitur literas, quibus Latinae dictiones egent (quod autem ab i incipit eius nomen. ostendit etiam {{spatio|Servius in commento quod scribit in Donatum his verbis: semivocales sunt septem. quae ita proferuntur. ut inchoent ab e litera et desinant in naturalem sonum, ut ef, el, em, en, er, es, ix. sed ix ab i inchoat|0.15}}. {{r|8}}id etiam Eutropius confirmat dicens: {{spatio|una duplex ix, quae ideo ab i incipit, quia apud Graecos in eandem desinit)|0.15}}, mutae autem a se incipientes et in e vocalem desinentes, exceptis q et k, quarum altera in u, altera in a finitur, sua conficiunt nomina. h | enim aspirationis magis est nota.<noinclude></noinclude> po46bqg5hn4vig4lrq54uwwoulvu2bk 262165 262164 2026-04-09T12:22:55Z Saumache 27923 262165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|elemen|elementorum}} nomina quam apud Latinos, sive | quod a barbaris inventa dicuntur. quod esse ostendit {{spatio|Varro in II de antiquitate literarum.|0.10}} docens lingua Chaldaeorum singularum nomina literarum ad earum formas esse facta et ex hoc certum fieri. eos esse primos auctores literarum, sive quod simplicia haec et stabilia esse debent quasi fundamentum omnis doctrinae immobile. sive quod nec aliter apud Latinos poterant esse, cum a suis vocibus vocales nomimentur. semivocales vero in se desinant. mutae a se incipientes vocali terminentur, quas si flectas. significatio quoque nominum una evanescit. Vocales igitur, ut dictum est, per se prolatae nomen suum ostendunt, semivocales vero ab e incipientes et in se termimantes. absque x, quae ab i incipit per anastrophen Graeci nominis ''ξῖ'', quia necesse fuit, cum sit semivocalis, a vocali incipere et in se terminare, quae novissime a Latinis assumpta post omnes ponitur literas, quibus Latinae dictiones egent (quod autem ab i incipit eius nomen. ostendit etiam {{spatio|Servius in commento quod scribit in Donatum his verbis: semivocales sunt septem. quae ita proferuntur. ut inchoent ab e litera et desinant in naturalem sonum, ut ef, el, em, en, er, es, ix. sed ix ab i inchoat|0.10}}. {{r|8}}id etiam Eutropius confirmat dicens: {{spatio|una duplex ix, quae ideo ab i incipit, quia apud Graecos in eandem desinit|0.10}}), mutae autem a se incipientes et in e vocalem desinentes, exceptis q et k, quarum altera in u, altera in a finitur, sua conficiunt nomina. h | enim aspirationis magis est nota.<noinclude></noinclude> 6rwzbrd20d5vhtr502zzcoe9vx9yqcp 262166 262165 2026-04-09T12:25:58Z Saumache 27923 262166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|elemen|elementorum}} nomina quam apud Latinos, sive quod a barbaris inventa dicuntur. quod esse ostendit {{spatio|Varro in II de antiquitate literarum.|0.10}} docens lingua Chaldaeorum singularum nomina literarum ad earum formas esse facta et ex hoc certum fieri. eos esse primos auctores literarum, sive quod simplicia haec et stabilia esse debent quasi fundamentum omnis doctrinae immobile. sive quod nec aliter apud Latinos poterant esse, cum a suis vocibus vocales nomimentur. semivocales vero in se desinant. mutae a se incipientes vocali terminentur, quas si flectas. significatio quoque nominum una evanescit. Vocales igitur, ut dictum est, per se prolatae nomen suum ostendunt, semivocales vero ab e incipientes et in se termimantes. absque x, quae ab i incipit per anastrophen Graeci nominis ''ξῖ'', quia necesse fuit, cum sit semivocalis, a vocali incipere et in se terminare, quae novissime a Latinis assumpta post omnes ponitur literas, quibus Latinae dictiones egent (quod autem ab i incipit eius nomen. ostendit etiam {{spatio|Servius in commento quod scribit in Donatum his verbis: semivocales sunt septem. quae ita proferuntur. ut inchoent ab e litera et desinant in naturalem sonum, ut ef, el, em, en, er, es, ix. sed ix ab i inchoat|0.10}}. {{r|8}}id etiam Eutropius confirmat dicens: {{spatio|una duplex ix, quae ideo ab i incipit, quia apud Graecos in eandem desinit|0.10}}), mutae autem a se incipientes et in e vocalem desinentes, exceptis q et k, quarum altera in u, altera in a finitur, sua conficiunt nomina. h enim aspirationis magis est nota.<noinclude></noinclude> m5l9wzflgmg6s397eyi48h9al4yohmt 262231 262166 2026-04-09T17:19:52Z Saumache 27923 262231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|elemen|elementorum}} nomina quam apud Latinos, sive quod a barbaris inventa dicuntur. quod esse ostendit {{spatio|Varro in II de antiquitate literarum.}} docens lingua Chaldaeorum singularum nomina literarum ad earum formas esse facta et ex hoc certum fieri. eos esse primos auctores literarum, sive quod simplicia haec et stabilia esse debent quasi fundamentum omnis doctrinae immobile. sive quod nec aliter apud Latinos poterant esse, cum a suis vocibus vocales nomimentur. semivocales vero in se desinant. mutae a se incipientes vocali terminentur, quas si flectas. significatio quoque nominum una evanescit. Vocales igitur, ut dictum est, per se prolatae nomen suum ostendunt, semivocales vero ab e incipientes et in se termimantes. absque x, quae ab i incipit per anastrophen Graeci nominis {{graeca|''ξῖ''}}, quia necesse fuit, cum sit semivocalis, a vocali incipere et in se terminare, quae novissime a Latinis assumpta post omnes ponitur literas, quibus Latinae dictiones egent (quod autem ab i incipit eius nomen. ostendit etiam {{spatio|Servius in commento quod scribit in Donatum his verbis: semivocales sunt septem. quae ita proferuntur. ut inchoent ab e litera et desinant in naturalem sonum, ut ef, el, em, en, er, es, ix. sed ix ab i inchoat}}. {{r|8}}id etiam Eutropius confirmat dicens: {{spatio|una duplex ix, quae ideo ab i incipit, quia apud Graecos in eandem desinit}}), mutae autem a se incipientes et in e vocalem desinentes, exceptis q et k, quarum altera in u, altera in a finitur, sua conficiunt nomina. h enim aspirationis magis est nota.<br><noinclude></noinclude> 0lqfzwbvucmidjnvyzrkfvx3zc0xyi3 262233 262231 2026-04-09T17:20:47Z Saumache 27923 262233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|elemen|elementorum}} nomina quam apud Latinos, sive quod a barbaris inventa dicuntur. quod esse ostendit {{spatio|Varro in II de antiquitate literarum.}} docens lingua Chaldaeorum singularum nomina literarum ad earum formas esse facta et ex hoc certum fieri. eos esse primos auctores literarum, sive quod simplicia haec et stabilia esse debent quasi fundamentum omnis doctrinae immobile. sive quod nec aliter apud Latinos poterant esse, cum a suis vocibus vocales nomimentur. semivocales vero in se desinant. mutae a se incipientes vocali terminentur, quas si flectas. significatio quoque nominum una evanescit. Vocales igitur, ut dictum est, per se prolatae nomen suum ostendunt, semivocales vero ab e incipientes et in se termimantes. absque x, quae ab i incipit per anastrophen Graeci nominis {{graeca|''ξῖ''}}, quia necesse fuit, cum sit semivocalis, a vocali incipere et in se terminare, quae novissime a Latinis assumpta post omnes ponitur literas, quibus Latinae dictiones egent (quod autem ab i incipit eius nomen. ostendit etiam {{spatio|Servius in commento quod scribit in Donatum his verbis: semivocales sunt septem. quae ita proferuntur. ut inchoent ab e litera et desinant in naturalem sonum, ut ef, el, em, en, er, es, ix. sed ix ab i inchoat}}. {{r|8}}id etiam Eutropius confirmat dicens: {{spatio|una duplex ix, quae ideo ab i incipit, quia apud Graecos in eandem desinit}}), mutae autem a se incipientes et in e vocalem desinentes, exceptis q et k, quarum altera in u, altera in a finitur, sua conficiunt nomina. h enim aspirationis magis est nota.<noinclude></noinclude> kaupg7b2non1b5utv40f98g8tuqlsa4 262410 262233 2026-04-10T09:41:26Z Saumache 27923 262410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|9|PRISCIANI INST.}}</noinclude>{{pt|elemen|elementorum}} nomina quam apud Latinos, sive quod a barbaris inventa dicuntur. quod esse ostendit {{spatio|{{wl|Q206119|Varro}}}} in {{spatio|II de antiquitate literarum}}. docens lingua Chaldaeorum singularum nomina literarum ad earum formas esse facta et ex hoc certum fieri. eos esse primos auctores literarum, sive quod simplicia haec et stabilia esse debent quasi fundamentum omnis doctrinae immobile. sive quod nec aliter apud Latinos poterant esse, cum a suis vocibus vocales nomimentur. semivocales vero in se desinant. mutae a se incipientes vocali terminentur, quas si flectas. significatio quoque nominum una evanescit. Vocales igitur, ut dictum est, per se prolatae nomen suum ostendunt, semivocales vero ab e incipientes et in se termimantes. absque x, quae ab i incipit per anastrophen Graeci nominis {{graeca|''ξῖ''}}, quia necesse fuit, cum sit semivocalis, a vocali incipere et in se terminare, quae novissime a Latinis assumpta post omnes ponitur literas, quibus Latinae dictiones egent (quod autem ab i incipit eius nomen. ostendit etiam {{spatio|{{wl|Q355350|Servius}}}} in {{spatio|commento quod scribit in {{wl|Q247137|Donatum}}}} his verbis: {{spatio|semivocales sunt septem. quae ita proferuntur. ut inchoent ab e litera et desinant in naturalem sonum, ut ef, el, em, en, er, es, ix. sed ix ab i inchoat}}. {{r|8}}id etiam {{spatio|{{wl|Q314694|Eutropius}}}} confirmat dicens: {{spatio|una duplex ix, quae ideo ab i incipit, quia apud Graecos in eandem desinit}}), mutae autem a se incipientes et in e vocalem desinentes, exceptis q et k, quarum altera in u, altera in a finitur, sua conficiunt nomina. h enim aspirationis magis est nota.<noinclude><references/></noinclude> kv5xn6bth6hvscez7deju6whvixs4fr 262411 262410 2026-04-10T09:41:49Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262411 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|8|PRISCIANI INST.}}</noinclude>{{pt|elemen|elementorum}} nomina quam apud Latinos, sive quod a barbaris inventa dicuntur. quod esse ostendit {{spatio|{{wl|Q206119|Varro}}}} in {{spatio|II de antiquitate literarum}}. docens lingua Chaldaeorum singularum nomina literarum ad earum formas esse facta et ex hoc certum fieri. eos esse primos auctores literarum, sive quod simplicia haec et stabilia esse debent quasi fundamentum omnis doctrinae immobile. sive quod nec aliter apud Latinos poterant esse, cum a suis vocibus vocales nomimentur. semivocales vero in se desinant. mutae a se incipientes vocali terminentur, quas si flectas. significatio quoque nominum una evanescit. Vocales igitur, ut dictum est, per se prolatae nomen suum ostendunt, semivocales vero ab e incipientes et in se termimantes. absque x, quae ab i incipit per anastrophen Graeci nominis {{graeca|''ξῖ''}}, quia necesse fuit, cum sit semivocalis, a vocali incipere et in se terminare, quae novissime a Latinis assumpta post omnes ponitur literas, quibus Latinae dictiones egent (quod autem ab i incipit eius nomen. ostendit etiam {{spatio|{{wl|Q355350|Servius}}}} in {{spatio|commento quod scribit in {{wl|Q247137|Donatum}}}} his verbis: {{spatio|semivocales sunt septem. quae ita proferuntur. ut inchoent ab e litera et desinant in naturalem sonum, ut ef, el, em, en, er, es, ix. sed ix ab i inchoat}}. {{r|8}}id etiam {{spatio|{{wl|Q314694|Eutropius}}}} confirmat dicens: {{spatio|una duplex ix, quae ideo ab i incipit, quia apud Graecos in eandem desinit}}), mutae autem a se incipientes et in e vocalem desinentes, exceptis q et k, quarum altera in u, altera in a finitur, sua conficiunt nomina. h enim aspirationis magis est nota.<noinclude><references/></noinclude> r040q5cusf8ysqml6h1vcdeo5zlr8iv 104 81309 262170 2026-04-09T12:38:54Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Figurae accidunt quas videmus in singulis literis. Potestas autem ipsa pronuntiatio, propter quam et figurae et nomina facta sunt. quidam addunt etiam ordinem, sed pars est potestatis lite- rarum. Ex his vocales dicuntur, quae per se voces perficiunt vel sine quibus vox literalis proferri non potest, unde et nomen hoc praecipue sibi defendunt; ceterae enim, quae cum his proferuntur, consonantes appellantur. sunt igitur vocales numero quinq... 262170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>Figurae accidunt quas videmus in singulis literis. Potestas autem ipsa pronuntiatio, propter quam et figurae et nomina facta sunt. quidam addunt etiam ordinem, sed pars est potestatis lite- rarum. Ex his vocales dicuntur, quae per se voces perficiunt vel sine quibus vox literalis proferri non potest, unde et nomen hoc praecipue sibi defendunt; ceterae enim, quae cum his proferuntur, consonantes appellantur. sunt igitur vocales numero quinque: a ei o u. utimur etiam y Graeconum causa nominum. {{r|9}}Consonantium autem aliae sunt semivocales, aliae mutae: Semivocales sunt, ut plerisque Latinorum placuit, septem: f l m n r s x; sed f multis modis ostenditur muta magis, de qua post docebimus. z quoque utimur in Graecis dictionibus. hae ergo [hoc est semivocales] quantum vincuntur a vocalibus, tantum superant mutas. ideo apud Graecos quidem omnes dictiones vel in vocales vel in semivocales, quae secundam habent euphoniam, desinunt, quam nos sonoritatem possumus dicere, apud Latinos autem ex maxima parte, non tamen omnes, inveniuntur enim quaedam etiam in mutas desinentes. 'Semivocales' autem sunt appellatae, quae plenam vocem non habent, ut 'semideos' et 'semiviros' appellamus, non qui dimidiam partem habent deorum vel virorum, sed qui pleni dii vel viri non sunt. {{r|10}}Reliquae sunt mutae, ut quibusdam videtur, numero novem: b c d g h k p q t. et sunt qui non bene hoc nomen putant eas accepisse, cum hae quoque pars sint vocis. qui nesciunt, quod ad comparationem bene sonantium ita sint nominatae, velut 'informis' dicitur mulier, non quae caret forma, sed quae male est formata, et 'frigidum' dicimus eum, qui non penitus expers est caloris, sed qui minimo hoc utitur: sic igitur etiam 'mutas', non quae omnino voce carent, sed quae exiguam partem vocis habent. Vocales apud Latinos omnes sunt ancipites vel liquidae, hoc est quae facile modo produci modo corripi possunt, sicut etiam apud antiquissimos erant Graecorum ante inventionem η et ω, quibus inventis ε et ο, quae<noinclude></noinclude> 9wj44dpgjtyuulp5dsmcyq0bnx92zw9 262173 262170 2026-04-09T13:13:13Z Saumache 27923 262173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>Figurae accidunt quas videmus in singulis literis. Potestas autem ipsa pronuntiatio, propter quam et figurae et nomina facta sunt. quidam addunt etiam ordinem, sed pars est potestatis lite- rarum. Ex his vocales dicuntur, quae per se voces perficiunt vel sine quibus vox literalis proferri non potest, unde et nomen hoc praecipue sibi defendunt; ceterae enim, quae cum his proferuntur, consonantes appellantur. sunt igitur vocales numero quinque: a ei o u. utimur etiam y Graeconum causa nominum. {{r|9}}Consonantium autem aliae sunt semivocales, aliae mutae: Semivocales sunt, ut plerisque Latinorum placuit, septem: f l m n r s x; sed f multis modis ostenditur muta magis, de qua post docebimus. z quoque utimur in Graecis dictionibus. hae ergo [hoc est semivocales] quantum vincuntur a vocalibus, tantum superant mutas. ideo apud Graecos quidem omnes dictiones vel in vocales vel in semivocales, quae secundam habent euphoniam, desinunt, quam nos sonoritatem possumus dicere, apud Latinos autem ex maxima parte, non tamen omnes, inveniuntur enim quaedam etiam in mutas desinentes. 'Semivocales' autem sunt appellatae, quae plenam vocem non habent, ut 'semideos' et 'semiviros' appellamus, non qui dimidiam partem habent deorum vel virorum, sed qui pleni dii vel viri non sunt. {{r|10}}Reliquae sunt mutae, ut quibusdam videtur, numero novem: b c d g h k p q t. et sunt qui non bene hoc nomen putant eas accepisse, cum hae quoque pars sint vocis. qui nesciunt, quod ad comparationem bene sonantium ita sint nominatae, velut 'informis' dicitur mulier, non quae caret forma, sed quae male est formata, et 'frigidum' dicimus eum, qui non penitus expers est caloris, sed qui minimo hoc utitur: sic igitur etiam 'mutas', non quae omnino voce carent, sed quae exiguam partem vocis habent. Vocales apud Latinos omnes sunt ancipites vel liquidae, hoc est quae facile modo produci modo corripi possunt, sicut etiam apud antiquissimos erant Graecorum ante inventionem ''η'' et ''ω'', quibus inventis ''ε'' et ''ο'', quae<noinclude></noinclude> awycmws7edei3450kqonlmecvkg5g2s 262229 262173 2026-04-09T17:18:04Z Saumache 27923 262229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude> Figurae accidunt quas videmus in singulis literis. Potestas autem ipsa pronuntiatio, propter quam et figurae et nomina facta sunt. quidam addunt etiam ordinem, sed pars est potestatis lite- rarum. Ex his vocales dicuntur, quae per se voces perficiunt vel sine quibus vox literalis proferri non potest, unde et nomen hoc praecipue sibi defendunt; ceterae enim, quae cum his proferuntur, consonantes appellantur. sunt igitur vocales numero quinque: a e i o u. utimur etiam y Graeconum causa nominum. {{r|9}}Consonantium autem aliae sunt semivocales, aliae mutae: Semivocales sunt, ut plerisque Latinorum placuit, septem: f l m n r s x; sed f multis modis ostenditur muta magis, de qua post docebimus. z quoque utimur in Graecis dictionibus. hae ergo [hoc est semivocales] quantum vincuntur a vocalibus, tantum superant mutas. ideo apud Graecos quidem omnes dictiones vel in vocales vel in semivocales, quae secundam habent euphoniam, desinunt, quam nos sonoritatem possumus dicere, apud Latinos autem ex maxima parte, non tamen omnes, inveniuntur enim quaedam etiam in mutas desinentes. 'Semivocales' autem sunt appellatae, quae plenam vocem non habent, ut 'semideos' et 'semiviros' appellamus, non qui dimidiam partem habent deorum vel virorum, sed qui pleni dii vel viri non sunt. {{r|10}}Reliquae sunt mutae, ut quibusdam videtur, numero novem: b c d g h k p q t. et sunt qui non bene hoc nomen putant eas accepisse, cum hae quoque pars sint vocis. qui nesciunt, quod ad comparationem bene sonantium ita sint nominatae, velut 'informis' dicitur mulier, non quae caret forma, sed quae male est formata, et 'frigidum' dicimus eum, qui non penitus expers est caloris, sed qui minimo hoc utitur: sic igitur etiam 'mutas', non quae omnino voce carent, sed quae exiguam partem vocis habent. Vocales apud Latinos omnes sunt ancipites vel liquidae, hoc est quae facile modo produci modo corripi possunt, sicut etiam apud antiquissimos erant Graecorum ante inventionem {{graeca|''η''}} et {{graeca|''ω''}}, quibus inventis {{graeca|''ε''}} et {{graeca|''ο''}}, quae<noinclude></noinclude> l9w8wdzekzud9j2284s0qrblrejczuv 262232 262229 2026-04-09T17:20:28Z Saumache 27923 262232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude><br> Figurae accidunt quas videmus in singulis literis. Potestas autem ipsa pronuntiatio, propter quam et figurae et nomina facta sunt. quidam addunt etiam ordinem, sed pars est potestatis lite- rarum. Ex his vocales dicuntur, quae per se voces perficiunt vel sine quibus vox literalis proferri non potest, unde et nomen hoc praecipue sibi defendunt; ceterae enim, quae cum his proferuntur, consonantes appellantur. sunt igitur vocales numero quinque: a e i o u. utimur etiam y Graeconum causa nominum. {{r|9}}Consonantium autem aliae sunt semivocales, aliae mutae: Semivocales sunt, ut plerisque Latinorum placuit, septem: f l m n r s x; sed f multis modis ostenditur muta magis, de qua post docebimus. z quoque utimur in Graecis dictionibus. hae ergo [hoc est semivocales] quantum vincuntur a vocalibus, tantum superant mutas. ideo apud Graecos quidem omnes dictiones vel in vocales vel in semivocales, quae secundam habent euphoniam, desinunt, quam nos sonoritatem possumus dicere, apud Latinos autem ex maxima parte, non tamen omnes, inveniuntur enim quaedam etiam in mutas desinentes. 'Semivocales' autem sunt appellatae, quae plenam vocem non habent, ut 'semideos' et 'semiviros' appellamus, non qui dimidiam partem habent deorum vel virorum, sed qui pleni dii vel viri non sunt. {{r|10}}Reliquae sunt mutae, ut quibusdam videtur, numero novem: b c d g h k p q t. et sunt qui non bene hoc nomen putant eas accepisse, cum hae quoque pars sint vocis. qui nesciunt, quod ad comparationem bene sonantium ita sint nominatae, velut 'informis' dicitur mulier, non quae caret forma, sed quae male est formata, et 'frigidum' dicimus eum, qui non penitus expers est caloris, sed qui minimo hoc utitur: sic igitur etiam 'mutas', non quae omnino voce carent, sed quae exiguam partem vocis habent. Vocales apud Latinos omnes sunt ancipites vel liquidae, hoc est quae facile modo produci modo corripi possunt, sicut etiam apud antiquissimos erant Graecorum ante inventionem {{graeca|''η''}} et {{graeca|''ω''}}, quibus inventis {{graeca|''ε''}} et {{graeca|''ο''}}, quae<noinclude></noinclude> qkwm1yl92gdk8d78vz25h7b4ot7sp0u 262412 262232 2026-04-10T09:44:24Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 7 — 10|9}}</noinclude><br> Figurae accidunt quas videmus in singulis literis. Potestas autem ipsa pronuntiatio, propter quam et figurae et nomina facta sunt. quidam addunt etiam ordinem, sed pars est potestatis lite- rarum. Ex his vocales dicuntur, quae per se voces perficiunt vel sine quibus vox literalis proferri non potest, unde et nomen hoc praecipue sibi defendunt; ceterae enim, quae cum his proferuntur, consonantes appellantur. sunt igitur vocales numero quinque: a e i o u. utimur etiam y Graeconum causa nominum. {{r|9}}Consonantium autem aliae sunt semivocales, aliae mutae: Semivocales sunt, ut plerisque Latinorum placuit, septem: f l m n r s x; sed f multis modis ostenditur muta magis, de qua post docebimus. z quoque utimur in Graecis dictionibus. hae ergo [hoc est semivocales] quantum vincuntur a vocalibus, tantum superant mutas. ideo apud Graecos quidem omnes dictiones vel in vocales vel in semivocales, quae secundam habent euphoniam, desinunt, quam nos sonoritatem possumus dicere, apud Latinos autem ex maxima parte, non tamen omnes, inveniuntur enim quaedam etiam in mutas desinentes. ‘Semivocales’ autem sunt appellatae, quae plenam vocem non habent, ut ‘semideos’ et ‘semiviros’ appellamus, non qui dimidiam partem habent deorum vel virorum, sed qui pleni dii vel viri non sunt. {{r|10}}Reliquae sunt mutae, ut quibusdam videtur, numero novem: b c d g h k p q t. et sunt qui non bene hoc nomen putant eas accepisse, cum hae quoque pars sint vocis. qui nesciunt, quod ad comparationem bene sonantium ita sint nominatae, velut ‘informis’ dicitur mulier, non quae caret forma, sed quae male est formata, et ‘frigidum’ dicimus eum, qui non penitus expers est caloris, sed qui minimo hoc utitur: sic igitur etiam ‘mutas’, non quae omnino voce carent, sed quae exiguam partem vocis habent. Vocales apud Latinos omnes sunt ancipites vel liquidae, hoc est quae facile modo produci modo corripi possunt, sicut etiam apud antiquissimos erant Graecorum ante inventionem {{graeca|''η''}} et {{graeca|''ω''}}, quibus inventis {{graeca|''ε''}} et {{graeca|''ο''}}, quae<noinclude><references/></noinclude> lzi4yzcovsaphgqm7058mur06ctgq79 104 81310 262171 2026-04-09T13:01:20Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ante ancipites erant, remanserunt perpetuo breves, cum earum productarum loca possessa sint a supra dictis vocalibus semper longis. {{r|11}}Sunt etiam in consonantibus longae, ut puta duplices x et z: sicut enim longae vocales, sic hae quoque longam faciunt syllabam. sunt similiter ancipites vel liquidae, ut l r, quae modo longam modo brevem post mutas positae in eademn syllaba faciunt syllabam. his quidam addunt non irrationabiliter... 262171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>ante ancipites erant, remanserunt perpetuo breves, cum earum productarum loca possessa sint a supra dictis vocalibus semper longis. {{r|11}}Sunt etiam in consonantibus longae, ut puta duplices x et z: sicut enim longae vocales, sic hae quoque longam faciunt syllabam. sunt similiter ancipites vel liquidae, ut l r, quae modo longam modo brevem post mutas positae in eademn syllaba faciunt syllabam. his quidam addunt non irrationabiliter m et n, quia ipsae quoque communes faciunt syllabas post mutas positae, quod diversorum confirmatur auctoritate tam Graecorum quam Latinorum. {{spatio|Ovidius in X metamorphoseon: Piscosamque Cnidon gravidamque Amathunta metallis. Euripides in Phoenissis: † ''Ἰσότητ᾽ ἔταξεν κᾲριϑμὸν διώρισεν.'' Idem in eisdem: ''Ἀπωλόμεσϑα, δύο κακὼ σπεύδεις, τέκνον.''|0.10}} invenitur tamen m etiam ante n positum, nec producens ante se vocalem more mutarum. Καλλίμαχος: Τὼς μὲν ό Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ.<noinclude></noinclude> ojpexvgqomoubz346l4jne80jdz7nkw 262172 262171 2026-04-09T13:03:31Z Saumache 27923 262172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>ante ancipites erant, remanserunt perpetuo breves, cum earum productarum loca possessa sint a supra dictis vocalibus semper longis. {{r|11}}Sunt etiam in consonantibus longae, ut puta duplices x et z: sicut enim longae vocales, sic hae quoque longam faciunt syllabam. sunt similiter ancipites vel liquidae, ut l r, quae modo longam modo brevem post mutas positae in eademn syllaba faciunt syllabam. his quidam addunt non irrationabiliter m et n, quia ipsae quoque communes faciunt syllabas post mutas positae, quod diversorum confirmatur auctoritate tam Graecorum quam Latinorum. {{spatio|Ovidius in X metamorphoseon:|0.10}} {{spatio|Piscosamque Cnidon gravidamque Amathunta metallis.|0.10}} {{spatio|Euripides in Phoenissis:|0.10}} † {{spatio|''Ἰσότητ᾽ ἔταξεν κᾲριϑμὸν διώρισεν.''|0.10}} {{spatio|Idem in eisdem:|0.10}} {{spatio|''Ἀπωλόμεσϑα, δύο κακὼ σπεύδεις, τέκνον.''|0.10}} invenitur tamen m etiam ante n positum, nec producens ante se vocalem more mutarum. Καλλίμαχος: Τὼς μὲν ό Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ.<noinclude></noinclude> 2xax1j1fb6tbxd8sc7j0t1b1l8bauwm 262174 262172 2026-04-09T13:13:34Z Saumache 27923 262174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>ante ancipites erant, remanserunt perpetuo breves, cum earum productarum loca possessa sint a supra dictis vocalibus semper longis. {{r|11}}Sunt etiam in consonantibus longae, ut puta duplices x et z: sicut enim longae vocales, sic hae quoque longam faciunt syllabam. sunt similiter ancipites vel liquidae, ut l r, quae modo longam modo brevem post mutas positae in eademn syllaba faciunt syllabam. his quidam addunt non irrationabiliter m et n, quia ipsae quoque communes faciunt syllabas post mutas positae, quod diversorum confirmatur auctoritate tam Graecorum quam Latinorum. {{spatio|Ovidius in X metamorphoseon:|0.10}} {{spatio|Piscosamque Cnidon gravidamque Amathunta metallis.|0.10}} {{spatio|Euripides in Phoenissis:|0.10}} † {{spatio|''Ἰσότητ᾽ ἔταξεν κᾲριϑμὸν διώρισεν.''|0.10}} {{spatio|Idem in eisdem:|0.10}} {{spatio|''Ἀπωλόμεσϑα, δύο κακὼ σπεύδεις, τέκνον.''|0.10}} invenitur tamen m etiam ante n positum, nec producens ante se vocalem more mutarum. ''Καλλίμαχος: Τὼς μὲν ό Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ.''<noinclude></noinclude> 1zyuwzad3yimdxji4wnnhmwcic8f56s 262179 262174 2026-04-09T13:53:38Z Saumache 27923 262179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>ante ancipites erant, remanserunt perpetuo breves, cum earum productarum loca possessa sint a supra dictis vocalibus semper longis. {{r|11}}Sunt etiam in consonantibus longae, ut puta duplices x et z: sicut enim longae vocales, sic hae quoque longam faciunt syllabam. sunt similiter ancipites vel liquidae, ut l r, quae modo longam modo brevem post mutas positae in eademn syllaba faciunt syllabam. his quidam addunt non irrationabiliter m et n, quia ipsae quoque communes faciunt syllabas post mutas positae, quod diversorum confirmatur auctoritate tam Graecorum quam Latinorum. {{spatio|Ovidius in X metamorphoseon:|0.10}} {{spatio|Piscosamque Cnidon gravidamque Amathunta metallis.|0.10}} {{spatio|Euripides in Phoenissis:|0.10}} † {{spatio|''Ἰσότητ᾽ ἔταξεν κᾲριϑμὸν διώρισεν.''|0.10}} {{spatio|Idem in eisdem:|0.10}} {{spatio|''Ἀπωλόμεσϑα, δύο κακὼ σπεύδεις, τέκνον.''|0.10}} invenitur tamen m etiam ante n positum, nec producens ante se vocalem more mutarum. ''Καλλίμαχος:'' ''Τὼς μὲν ό Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ.''<noinclude></noinclude> 022ej7rurmwimge38cglnomeoum525m 262228 262179 2026-04-09T17:14:50Z Saumache 27923 262228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>ante ancipites erant, remanserunt perpetuo breves, cum earum productarum loca possessa sint a supra dictis vocalibus semper longis. {{r|11}}Sunt etiam in consonantibus longae, ut puta duplices x et z: sicut enim longae vocales, sic hae quoque longam faciunt syllabam. sunt similiter ancipites vel liquidae, ut l r, quae modo longam modo brevem post mutas positae in eademn syllaba faciunt syllabam. his quidam addunt non irrationabiliter m et n, quia ipsae quoque communes faciunt syllabas post mutas positae, quod diversorum confirmatur auctoritate tam Graecorum quam Latinorum. {{spatio|Ovidius}} in {{spatio|X metamorphoseon:}} <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Piscosamque Cnidon gravidamque Amathunta metallis.}}</poem> {{gap|2em}}{{spatio|Euripides}} in {{spatio|Phoenissis:}} <poem>{{gap|4em}}† {{spatio|{{graeca|''Ἰσότητ᾽ ἔταξεν κᾲριϑμὸν διώρισεν.''}}}}</poem> {{gap|2em}}{{spatio|Idem}} in {{spatio|eisdem:}} <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Ἀπωλόμεσϑα, δύο κακὼ σπεύδεις, τέκνον.''}}}}</poem> invenitur tamen m etiam ante n positum, nec producens ante se vocalem more mutarum. <poem>{{gap|2em}}{{spatio|{{graeca|''Καλλίμαχος:''}}}} {{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Τὼς μὲν ό Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ.''}}}}</poem><noinclude></noinclude> ccpwo3gb062kwkn6zjcgial0qzzxn75 262236 262228 2026-04-09T17:24:26Z Saumache 27923 262236 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>ante ancipites erant, remanserunt perpetuo breves, cum earum productarum loca possessa sint a supra dictis vocalibus semper longis. {{r|11}}Sunt etiam in consonantibus longae, ut puta duplices x et z: sicut enim longae vocales, sic hae quoque longam faciunt syllabam. sunt similiter ancipites vel liquidae, ut l r, quae modo longam modo brevem post mutas positae in eademn syllaba faciunt syllabam. his quidam addunt non irrationabiliter m et n, quia ipsae quoque communes faciunt syllabas post mutas positae, quod diversorum confirmatur auctoritate tam Graecorum quam Latinorum. {{spatio|Ovidius}} in {{spatio|X metamorphoseon:}} <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Piscosamque Cnidon gravidamque Amathunta metallis.}}</poem> <poem>{{gap|2em}}{{spatio|Euripides}} in {{spatio|Phoenissis:}} {{gap|4em}}† {{spatio|{{graeca|''Ἰσότητ᾽ ἔταξεν κᾲριϑμὸν διώρισεν.''}}}}</poem> <poem>{{gap|2em}}{{spatio|Idem}} in {{spatio|eisdem:}} {{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Ἀπωλόμεσϑα, δύο κακὼ σπεύδεις, τέκνον.''}}}}</poem> invenitur tamen m etiam ante n positum, nec producens ante se vocalem more mutarum. <poem>{{gap|2em}}{{spatio|{{graeca|''Καλλίμαχος:''}}}} {{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Τὼς μὲν ό Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ.''}}}}</poem><noinclude></noinclude> eja3t4vxodxraok39h5lqpy12xov8zn 262413 262236 2026-04-10T09:51:43Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|10|PRISCIANI INST.}}</noinclude>ante ancipites erant, remanserunt perpetuo breves, cum earum productarum loca possessa sint a supra dictis vocalibus semper longis. {{r|11}}Sunt etiam in consonantibus longae, ut puta duplices x et z: sicut enim longae vocales, sic hae quoque longam faciunt syllabam. sunt similiter ancipites vel liquidae, ut l r, quae modo longam modo brevem post mutas positae in eademn syllaba faciunt syllabam. his quidam addunt non irrationabiliter m et n, quia ipsae quoque communes faciunt syllabas post mutas positae, quod diversorum confirmatur auctoritate tam Graecorum quam Latinorum. {{spatio|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in {{spatio|X [[Metamorphoses (Ovidius)|metamorphoseon]]}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Piscosamque Cnidon gravidamque Amathunta metallis.}}<ref>[[Metamorphoses (Ovidius)/Liber_X#530|Metamorphoses 10.531]]</ref></poem> <poem>{{gap|2em}}{{spatio|{{wl|Q48305|Euripides}}}} in {{spatio|{{wl|Q1233660|Phoenissis}}}}: {{gap|4em}}† {{spatio|{{graeca|''Ἰσότητ᾽ ἔταξεν κᾲριϑμὸν διώρισεν.''}}}}</poem> <poem>{{gap|2em}}{{spatio|Idem}} in {{spatio|eisdem}}: {{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Ἀπωλόμεσϑα, δύο κακὼ σπεύδεις, τέκνον.''}}}}</poem> invenitur tamen m etiam ante n positum, nec producens ante se vocalem more mutarum. <poem>{{gap|2em}}{{spatio|{{graeca|''Καλλίμαχος''}}}}: {{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Τὼς μὲν ό Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ.''}}}}</poem><noinclude><references/></noinclude> ezpwznugqij23qbrrjxbpf6i1mmtqra 104 81311 262175 2026-04-09T13:25:14Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{r|12|IIII 12}} Apud antiquissimos Graecorum non plus sedecim erant literae, quibus ab illis acceptis Latini antiquitatem servaverunt perpetuam. nam si verissime velimus inspicere eas [hoc est sedecim], non plus duas additas in La- tino inveniemus sermone: Ϝ Aeolicum digamma, quod apud antiquissimos Latinorum eandem vim quam apud Aeolis habuit. eum autem prope sonum, quem nunc habet, significabat p cum aspiratione, sicut etiam apud ve... 262175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{r|12|IIII 12}} Apud antiquissimos Graecorum non plus sedecim erant literae, quibus ab illis acceptis Latini antiquitatem servaverunt perpetuam. nam si verissime velimus inspicere eas [hoc est sedecim], non plus duas additas in La- tino inveniemus sermone: Ϝ Aeolicum digamma, quod apud antiquissimos Latinorum eandem vim quam apud Aeolis habuit. eum autem prope sonum, quem nunc habet, significabat p cum aspiratione, sicut etiam apud veteres Graecos pro ''φ π'' et Ͱ, unde nunc quoque in Graecis nominibus antiquam scripturam servamus pro ''φ'' p et h ponentes, ut 'Orpheus', 'Phaethon'. postea vero in Latinis verbis placuit pro p et h f scribi, ut 'fama', 'filius', 'facio', loco autem digamma u pro consonante, quod cognatione soni videbatur {{r|13}}affinis esse digamma ea litera. quare cum f loco mutae ponatur [id est p et h sive ''φ''], miror hanc inter semivocales posuisse artium scriptores: nihil enim aliud habet haec litera semivocalis nisi nominis prolationem, quae a vocali incipit. sed hoc potestatem mutare literae non debuit: si enim esset semivocalis, necessario terminalis nominum inveniretur, quod minime reperies, nec ante l vel r in eadem syllaba poni posset, qui locus mutarum est dum taxat, nec communem ante easdem posita faceret syllabam. postremo Graeci, quibus in omnia doctrinae auctoribus utimur, ''φ'', cuius locum apud nos f obtinet, quod ostenditur in his maxime dictionibus, quas a Graecis sumpsimus, hoc est 'fama', 'fuga', 'fur', mutam esse confirmant. {{r|14}}sciendum tamen, quod hic quoque error a quibusdam antiquis Graecorum grammaticis invasit Latinos, qui ''φ'' et ''θ'' et ''χ'' semivocales putabant, nulla alia causa, nisi quod spiritus in eis abundet, inducti. quod si esset verum, debuit c quoque vel t addita aspiratione semivocalis esse, quod omni caret ratione: spiritus enim potestatem literae non mutat, unde nec vocales addita aspiratione aliae fiunt et aliae ea dempta. hoc tamen scire<noinclude></noinclude> fi3qrpz9fh56mw47dndts0osx718e1y 262178 262175 2026-04-09T13:52:47Z Saumache 27923 262178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{r|12|IIII 12}}Apud antiquissimos Graecorum non plus sedecim erant literae, quibus ab illis acceptis Latini antiquitatem servaverunt perpetuam. nam si verissime velimus inspicere eas [hoc est sedecim], non plus duas additas in La- tino inveniemus sermone: Ϝ Aeolicum digamma, quod apud antiquissimos Latinorum eandem vim quam apud Aeolis habuit. eum autem prope sonum, quem nunc habet, significabat p cum aspiratione, sicut etiam apud veteres Graecos pro ''φ π'' et Ͱ, unde nunc quoque in Graecis nominibus antiquam scripturam servamus pro ''φ'' p et h ponentes, ut 'Orpheus', 'Phaethon'. postea vero in Latinis verbis placuit pro p et h f scribi, ut 'fama', 'filius', 'facio', loco autem digamma u pro consonante, quod cognatione soni videbatur {{r|13}}affinis esse digamma ea litera. quare cum f loco mutae ponatur [id est p et h sive ''φ''], miror hanc inter semivocales posuisse artium scriptores: nihil enim aliud habet haec litera semivocalis nisi nominis prolationem, quae a vocali incipit. sed hoc potestatem mutare literae non debuit: si enim esset semivocalis, necessario terminalis nominum inveniretur, quod minime reperies, nec ante l vel r in eadem syllaba poni posset, qui locus mutarum est dum taxat, nec communem ante easdem posita faceret syllabam. postremo Graeci, quibus in omnia doctrinae auctoribus utimur, ''φ'', cuius locum apud nos f obtinet, quod ostenditur in his maxime dictionibus, quas a Graecis sumpsimus, hoc est 'fama', 'fuga', 'fur', mutam esse confirmant. {{r|14}}sciendum tamen, quod hic quoque error a quibusdam antiquis Graecorum grammaticis invasit Latinos, qui ''φ'' et ''θ'' et ''χ'' semivocales putabant, nulla alia causa, nisi quod spiritus in eis abundet, inducti. quod si esset verum, debuit c quoque vel t addita aspiratione semivocalis esse, quod omni caret ratione: spiritus enim potestatem literae non mutat, unde nec vocales addita aspiratione aliae fiunt et aliae ea dempta. hoc tamen scire<noinclude></noinclude> 8zr1ive9y4aeov2a6en4nn3aig8sqj5 262189 262178 2026-04-09T15:17:06Z Saumache 27923 262189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude> {{r|12|IIII 12}}Apud antiquissimos Graecorum non plus sedecim erant literae, quibus ab illis acceptis Latini antiquitatem servaverunt perpetuam. nam si verissime velimus inspicere eas [hoc est sedecim], non plus duas additas in La- tino inveniemus sermone: Ϝ Aeolicum digamma, quod apud antiquissimos Latinorum eandem vim quam apud Aeolis habuit. eum autem prope sonum, quem nunc habet, significabat p cum aspiratione, sicut etiam apud veteres Graecos pro ''φ π'' et Ͱ, unde nunc quoque in Graecis nominibus antiquam scripturam servamus pro ''φ'' p et h ponentes, ut 'Orpheus', 'Phaethon'. postea vero in Latinis verbis placuit pro p et h f scribi, ut 'fama', 'filius', 'facio', loco autem digamma u pro consonante, quod cognatione soni videbatur {{r|13}}affinis esse digamma ea litera. quare cum f loco mutae ponatur [id est p et h sive ''φ''], miror hanc inter semivocales posuisse artium scriptores: nihil enim aliud habet haec litera semivocalis nisi nominis prolationem, quae a vocali incipit. sed hoc potestatem mutare literae non debuit: si enim esset semivocalis, necessario terminalis nominum inveniretur, quod minime reperies, nec ante l vel r in eadem syllaba poni posset, qui locus mutarum est dum taxat, nec communem ante easdem posita faceret syllabam. postremo Graeci, quibus in omnia doctrinae auctoribus utimur, ''φ'', cuius locum apud nos f obtinet, quod ostenditur in his maxime dictionibus, quas a Graecis sumpsimus, hoc est 'fama', 'fuga', 'fur', mutam esse confirmant. {{r|14}}sciendum tamen, quod hic quoque error a quibusdam antiquis Graecorum grammaticis invasit Latinos, qui ''φ'' et ''θ'' et ''χ'' semivocales putabant, nulla alia causa, nisi quod spiritus in eis abundet, inducti. quod si esset verum, debuit c quoque vel t addita aspiratione semivocalis esse, quod omni caret ratione: spiritus enim potestatem literae non mutat, unde nec vocales addita aspiratione aliae fiunt et aliae ea dempta. hoc tamen scire<noinclude></noinclude> 1r7s5cijn7npafiroh83gktox1kmefe 262226 262189 2026-04-09T17:09:22Z Saumache 27923 262226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude> {{r|12|IIII 12}}Apud antiquissimos Graecorum non plus sedecim erant literae, quibus ab illis acceptis Latini antiquitatem servaverunt perpetuam. nam si verissime velimus inspicere eas [hoc est sedecim], non plus duas additas in La- tino inveniemus sermone: Ϝ Aeolicum digamma, quod apud antiquissimos Latinorum eandem vim quam apud Aeolis habuit. eum autem prope sonum, quem nunc habet, significabat p cum aspiratione, sicut etiam apud veteres Graecos pro {{graeca|''φ π''}} et {{graeca|Ͱ}}, unde nunc quoque in Graecis nominibus antiquam scripturam servamus pro {{graeca|''φ''}} p et h ponentes, ut 'Orpheus', 'Phaethon'. postea vero in Latinis verbis placuit pro p et h f scribi, ut 'fama', 'filius', 'facio', loco autem digamma u pro consonante, quod cognatione soni videbatur {{r|13}}affinis esse digamma ea litera. quare cum f loco mutae ponatur [id est p et h sive {{graeca|''φ''}}], miror hanc inter semivocales posuisse artium scriptores: nihil enim aliud habet haec litera semivocalis nisi nominis prolationem, quae a vocali incipit. sed hoc potestatem mutare literae non debuit: si enim esset semivocalis, necessario terminalis nominum inveniretur, quod minime reperies, nec ante l vel r in eadem syllaba poni posset, qui locus mutarum est dum taxat, nec communem ante easdem posita faceret syllabam. postremo Graeci, quibus in omnia doctrinae auctoribus utimur, {{graeca|''φ''}}, cuius locum apud nos f obtinet, quod ostenditur in his maxime dictionibus, quas a Graecis sumpsimus, hoc est 'fama', 'fuga', 'fur', mutam esse confirmant. {{r|14}}sciendum tamen, quod hic quoque error a quibusdam antiquis Graecorum grammaticis invasit Latinos, qui {{graeca|''φ''}} et {{graeca|''θ''}} et {{graeca|''χ''}} semivocales putabant, nulla alia causa, nisi quod spiritus in eis abundet, inducti. quod si esset verum, debuit c quoque vel t addita aspiratione semivocalis esse, quod omni caret ratione: spiritus enim potestatem literae non mutat, unde nec vocales addita aspiratione aliae fiunt et aliae ea dempta. hoc tamen scire<noinclude></noinclude> mn4ul01glcg6klfqwdecy1sl6c73m2v 262227 262226 2026-04-09T17:10:00Z Saumache 27923 262227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude> {{r|12|IIII 12}}Apud antiquissimos Graecorum non plus sedecim erant literae, quibus ab illis acceptis Latini antiquitatem servaverunt perpetuam. nam si verissime velimus inspicere eas [hoc est sedecim], non plus duas additas in La- tino inveniemus sermone: {{graeca|''ϝ''}} Aeolicum digamma, quod apud antiquissimos Latinorum eandem vim quam apud Aeolis habuit. eum autem prope sonum, quem nunc habet, significabat p cum aspiratione, sicut etiam apud veteres Graecos pro {{graeca|''φ π''}} et {{graeca|Ͱ}}, unde nunc quoque in Graecis nominibus antiquam scripturam servamus pro {{graeca|''φ''}} p et h ponentes, ut 'Orpheus', 'Phaethon'. postea vero in Latinis verbis placuit pro p et h f scribi, ut 'fama', 'filius', 'facio', loco autem digamma u pro consonante, quod cognatione soni videbatur {{r|13}}affinis esse digamma ea litera. quare cum f loco mutae ponatur [id est p et h sive {{graeca|''φ''}}], miror hanc inter semivocales posuisse artium scriptores: nihil enim aliud habet haec litera semivocalis nisi nominis prolationem, quae a vocali incipit. sed hoc potestatem mutare literae non debuit: si enim esset semivocalis, necessario terminalis nominum inveniretur, quod minime reperies, nec ante l vel r in eadem syllaba poni posset, qui locus mutarum est dum taxat, nec communem ante easdem posita faceret syllabam. postremo Graeci, quibus in omnia doctrinae auctoribus utimur, {{graeca|''φ''}}, cuius locum apud nos f obtinet, quod ostenditur in his maxime dictionibus, quas a Graecis sumpsimus, hoc est 'fama', 'fuga', 'fur', mutam esse confirmant. {{r|14}}sciendum tamen, quod hic quoque error a quibusdam antiquis Graecorum grammaticis invasit Latinos, qui {{graeca|''φ''}} et {{graeca|''θ''}} et {{graeca|''χ''}} semivocales putabant, nulla alia causa, nisi quod spiritus in eis abundet, inducti. quod si esset verum, debuit c quoque vel t addita aspiratione semivocalis esse, quod omni caret ratione: spiritus enim potestatem literae non mutat, unde nec vocales addita aspiratione aliae fiunt et aliae ea dempta. hoc tamen scire<noinclude></noinclude> 9d6fdswj79ucu4pjixj3qdm20i5l66e 262414 262227 2026-04-10T09:55:33Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262414 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER 1 10 — 14|11}}</noinclude> {{r|12|IIII 12}}Apud antiquissimos Graecorum non plus sedecim erant literae, quibus ab illis acceptis Latini antiquitatem servaverunt perpetuam. nam si verissime velimus inspicere eas [hoc est sedecim], non plus duas additas in La- tino inveniemus sermone: {{graeca|''ϝ''}} Aeolicum digamma, quod apud antiquissimos Latinorum eandem vim quam apud Aeolis habuit. eum autem prope sonum, quem nunc habet, significabat p cum aspiratione, sicut etiam apud veteres Graecos pro {{graeca|''φ π''}} et {{graeca|Ͱ}}, unde nunc quoque in Graecis nominibus antiquam scripturam servamus pro {{graeca|''φ''}} p et h ponentes, ut ‘Orpheus’, ‘Phaethon’. postea vero in Latinis verbis placuit pro p et h f scribi, ut ‘fama’, ‘filius’, ‘facio’, loco autem digamma u pro consonante, quod cognatione soni videbatur {{r|13}}affinis esse digamma ea litera. quare cum f loco mutae ponatur [id est p et h sive {{graeca|''φ''}}], miror hanc inter semivocales posuisse artium scriptores: nihil enim aliud habet haec litera semivocalis nisi nominis prolationem, quae a vocali incipit. sed hoc potestatem mutare literae non debuit: si enim esset semivocalis, necessario terminalis nominum inveniretur, quod minime reperies, nec ante l vel r in eadem syllaba poni posset, qui locus mutarum est dum taxat, nec communem ante easdem posita faceret syllabam. postremo Graeci, quibus in omnia doctrinae auctoribus utimur, {{graeca|''φ''}}, cuius locum apud nos f obtinet, quod ostenditur in his maxime dictionibus, quas a Graecis sumpsimus, hoc est ‘fama’, ‘fuga’, ‘fur’, mutam esse confirmant. {{r|14}}sciendum tamen, quod hic quoque error a quibusdam antiquis Graecorum grammaticis invasit Latinos, qui {{graeca|''φ''}} et {{graeca|''θ''}} et {{graeca|''χ''}} semivocales putabant, nulla alia causa, nisi quod spiritus in eis abundet, inducti. quod si esset verum, debuit c quoque vel t addita aspiratione semivocalis esse, quod omni caret ratione: spiritus enim potestatem literae non mutat, unde nec vocales addita aspiratione aliae fiunt et aliae ea dempta. hoc tamen scire<noinclude><references/></noinclude> oe80xiqlvtehknmbpe4a7gmnbslwqe1 262415 262414 2026-04-10T09:55:44Z Saumache 27923 262415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 10 — 14|11}}</noinclude> {{r|12|IIII 12}}Apud antiquissimos Graecorum non plus sedecim erant literae, quibus ab illis acceptis Latini antiquitatem servaverunt perpetuam. nam si verissime velimus inspicere eas [hoc est sedecim], non plus duas additas in La- tino inveniemus sermone: {{graeca|''ϝ''}} Aeolicum digamma, quod apud antiquissimos Latinorum eandem vim quam apud Aeolis habuit. eum autem prope sonum, quem nunc habet, significabat p cum aspiratione, sicut etiam apud veteres Graecos pro {{graeca|''φ π''}} et {{graeca|Ͱ}}, unde nunc quoque in Graecis nominibus antiquam scripturam servamus pro {{graeca|''φ''}} p et h ponentes, ut ‘Orpheus’, ‘Phaethon’. postea vero in Latinis verbis placuit pro p et h f scribi, ut ‘fama’, ‘filius’, ‘facio’, loco autem digamma u pro consonante, quod cognatione soni videbatur {{r|13}}affinis esse digamma ea litera. quare cum f loco mutae ponatur [id est p et h sive {{graeca|''φ''}}], miror hanc inter semivocales posuisse artium scriptores: nihil enim aliud habet haec litera semivocalis nisi nominis prolationem, quae a vocali incipit. sed hoc potestatem mutare literae non debuit: si enim esset semivocalis, necessario terminalis nominum inveniretur, quod minime reperies, nec ante l vel r in eadem syllaba poni posset, qui locus mutarum est dum taxat, nec communem ante easdem posita faceret syllabam. postremo Graeci, quibus in omnia doctrinae auctoribus utimur, {{graeca|''φ''}}, cuius locum apud nos f obtinet, quod ostenditur in his maxime dictionibus, quas a Graecis sumpsimus, hoc est ‘fama’, ‘fuga’, ‘fur’, mutam esse confirmant. {{r|14}}sciendum tamen, quod hic quoque error a quibusdam antiquis Graecorum grammaticis invasit Latinos, qui {{graeca|''φ''}} et {{graeca|''θ''}} et {{graeca|''χ''}} semivocales putabant, nulla alia causa, nisi quod spiritus in eis abundet, inducti. quod si esset verum, debuit c quoque vel t addita aspiratione semivocalis esse, quod omni caret ratione: spiritus enim potestatem literae non mutat, unde nec vocales addita aspiratione aliae fiunt et aliae ea dempta. hoc tamen scire<noinclude><references/></noinclude> nhr6mrgafx4auhjuglcclkf1pq6sn89 104 81312 262176 2026-04-09T13:34:16Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'debemus, quod non fixis labris est pronuntianda f, quomodo ph, atque hoc solum interest. X etiam duplicem loco c et s vel g et s postea a Graecis inventam assumpsimus. K enim et q, quamvis figura et nomine videantur aliquam habere differentiam, cum c tamen eandem tam in sono vocum quam in metro potestatem continent. et k quidem penitus supervacua est: nulla enim videtur ratio, cur a sequente haec scribi debeat: 'Carthago' enim et 'cap... 262176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>debemus, quod non fixis labris est pronuntianda f, quomodo ph, atque hoc solum interest. X etiam duplicem loco c et s vel g et s postea a Graecis inventam assumpsimus. K enim et q, quamvis figura et nomine videantur aliquam habere differentiam, cum c tamen eandem tam in sono vocum quam in metro potestatem continent. et k quidem penitus supervacua est: nulla enim videtur ratio, cur a sequente haec scribi debeat: 'Carthago' enim et 'caput', sive per c sive per k scribantur, nullam faciunt nec in sono nec in {{r|15}}potestate eiusdem consonantis differentiam. q vero propter nihil aliud scribenda videtur esse, nisi ut ostendat, sequens u ante alteram vocalem in eadem syllaba positam perdere vim literae in metro. quod si ideo alia litera est existimanda quam c, debet g quoque, cum similiter praeponitur u amittenti vim literae, alia putari, et alia, cum id non facit. dicimus enim 'anguis' sicuti 'quis' et 'augur' sicuti 'cur'. Vnde si velimus cum veritate contemplari, ut diximus, non plus decem et octo literas in Latino sermone habemus, hoc est sedecim antiquas Graecorum et f et x postea additas, et eas quoque ab eisdem sumptas. nam y et z Graecorum causa, ut supra dictum est, ascivimus nominum, {{r|16}}h autem aspirationis est nota et nihil aliud habet literae nisi figuram et quod in versu scrtibitur inter alias literas. quod si sufficeret, ut elementum putaretur, nihilominus quorundam etiam numerorum figurae, quia in versu inter alias literas scribuntur, quamvis eis dissimiles sint, elementa<noinclude></noinclude> mzji5p4a34c3wu5p4zwnxg2rmsz1dg4 262416 262176 2026-04-10T09:57:14Z Saumache 27923 262416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|12|PRISCIANI INST.}}</noinclude>debemus, quod non fixis labris est pronuntianda f, quomodo ph, atque hoc solum interest. X etiam duplicem loco c et s vel g et s postea a Graecis inventam assumpsimus. K enim et q, quamvis figura et nomine videantur aliquam habere differentiam, cum c tamen eandem tam in sono vocum quam in metro potestatem continent. et k quidem penitus supervacua est: nulla enim videtur ratio, cur a sequente haec scribi debeat: ‘Carthago’ enim et ‘caput’, sive per c sive per k scribantur, nullam faciunt nec in sono nec in {{r|15}}potestate eiusdem consonantis differentiam. q vero propter nihil aliud scribenda videtur esse, nisi ut ostendat, sequens u ante alteram vocalem in eadem syllaba positam perdere vim literae in metro. quod si ideo alia litera est existimanda quam c, debet g quoque, cum similiter praeponitur u amittenti vim literae, alia putari, et alia, cum id non facit. dicimus enim ‘anguis’ sicuti ‘quis’ et ‘augur’ sicuti ‘cur’. Vnde si velimus cum veritate contemplari, ut diximus, non plus decem et octo literas in Latino sermone habemus, hoc est sedecim antiquas Graecorum et f et x postea additas, et eas quoque ab eisdem sumptas. nam y et z Graecorum causa, ut supra dictum est, ascivimus nominum, {{r|16}}h autem aspirationis est nota et nihil aliud habet literae nisi figuram et quod in versu scrtibitur inter alias literas. quod si sufficeret, ut elementum putaretur, nihilominus quorundam etiam numerorum figurae, quia in versu inter alias literas scribuntur, quamvis eis dissimiles sint, elementa<noinclude><references/></noinclude> dodkvjjrkvk2kxdfvhy63wk4a3cnk1t 262417 262416 2026-04-10T09:57:30Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262417 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|12|PRISCIANI INST.}}</noinclude>debemus, quod non fixis labris est pronuntianda f, quomodo ph, atque hoc solum interest. X etiam duplicem loco c et s vel g et s postea a Graecis inventam assumpsimus. K enim et q, quamvis figura et nomine videantur aliquam habere differentiam, cum c tamen eandem tam in sono vocum quam in metro potestatem continent. et k quidem penitus supervacua est: nulla enim videtur ratio, cur a sequente haec scribi debeat: ‘Carthago’ enim et ‘caput’, sive per c sive per k scribantur, nullam faciunt nec in sono nec in {{r|15}}potestate eiusdem consonantis differentiam. q vero propter nihil aliud scribenda videtur esse, nisi ut ostendat, sequens u ante alteram vocalem in eadem syllaba positam perdere vim literae in metro. quod si ideo alia litera est existimanda quam c, debet g quoque, cum similiter praeponitur u amittenti vim literae, alia putari, et alia, cum id non facit. dicimus enim ‘anguis’ sicuti ‘quis’ et ‘augur’ sicuti ‘cur’. Vnde si velimus cum veritate contemplari, ut diximus, non plus decem et octo literas in Latino sermone habemus, hoc est sedecim antiquas Graecorum et f et x postea additas, et eas quoque ab eisdem sumptas. nam y et z Graecorum causa, ut supra dictum est, ascivimus nominum, {{r|16}}h autem aspirationis est nota et nihil aliud habet literae nisi figuram et quod in versu scrtibitur inter alias literas. quod si sufficeret, ut elementum putaretur, nihilominus quorundam etiam numerorum figurae, quia in versu inter alias literas scribuntur, quamvis eis dissimiles sint, elementa<noinclude><references/></noinclude> 3yuaqntx5wdb9vt3wdn1br61f38kez9 104 81313 262177 2026-04-09T13:48:18Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'sunt habenda. sed minime hoc est adhibendum, nec aliud aliquid ex accidentibus proprietatem ostendit uniuscuiusque elementi, quomodo potestas. qua caret aspiratio; neque enim vocalis nec consonans esse potest. vocalis non est h, quia a se vocem non facit, nec semivocalis, cum nulla syllaba Latina vel Graeca per integras dictiones in eam desinit, nec muta, cum in eadem syllaba cum duabus mutis bis ponitur, ut 'Phthius', 'Erichthonius'. n... 262177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>sunt habenda. sed minime hoc est adhibendum, nec aliud aliquid ex accidentibus proprietatem ostendit uniuscuiusque elementi, quomodo potestas. qua caret aspiratio; neque enim vocalis nec consonans esse potest. vocalis non est h, quia a se vocem non facit, nec semivocalis, cum nulla syllaba Latina vel Graeca per integras dictiones in eam desinit, nec muta, cum in eadem syllaba cum duabus mutis bis ponitur, ut 'Phthius', 'Erichthonius'. nulla enim syllaba plus duabus potest mutis habere iuxta se positis, nec plus tribus consonantibus continuare. auctoritas quoque tam {{spatio|Varronis|0.10}} quam {{spatio|Macri|0.10}} teste {{spatio|Censorino|0.10}} nec k nec q nec h in numero adhibet literarum. {{r|17}}Videntur tamen i et u, cum in consonantes transeunt, quantum ad potestatem, quod maximum est in elementis, aliae literae esse praeter supra dictas; multum enim interest, utrum vocales sint an consonantes. sicut enim, quamvis in varia figura et vario nomine sint k et q et c, tamen, quia unam vim habent tam in metro quam in sono, pro una litera accipi debent, sic i et u, quamvis unum nomen et unam habeant figuranm tam vocales quam consonantes, tamen, quia diversum sonum et diversam vim habent in metris et in pronuntiatione syllabarum, non sunt in eisdem meo iudicio elementis accipiendae, quamvis et {{spatio|Censorino|0.10}}, doctissimo artis grammaticae, idem placuit. Multa enim est differentia inter consonantes, ut diximus, et vocales. tantum enim fere interest inter vocales et consonantes, quantum inter animas {{r|18}}et corpora. animae enim per se moventur, ut philosophis videtur, et corpora movent, corpora vero nec per se sine anima moveri possunt nec animas movent, sed ab illis moventur. vocales similiter et per se moventur ad perticiendam syllabam et consonantes movent secum, consonantes vero sine vocalibus inmobiles. sunt. Et i quidem modo pro simplici modo<noinclude></noinclude> a4vot544dtmzvyldp8dh1hwpl5pmcsw 262225 262177 2026-04-09T17:06:49Z Saumache 27923 262225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>sunt habenda. sed minime hoc est adhibendum, nec aliud aliquid ex accidentibus proprietatem ostendit uniuscuiusque elementi, quomodo potestas. qua caret aspiratio; neque enim vocalis nec consonans esse potest. vocalis non est h, quia a se vocem non facit, nec semivocalis, cum nulla syllaba Latina vel Graeca per integras dictiones in eam desinit, nec muta, cum in eadem syllaba cum duabus mutis bis ponitur, ut 'Phthius', 'Erichthonius'. nulla enim syllaba plus duabus potest mutis habere iuxta se positis, nec plus tribus consonantibus continuare. auctoritas quoque tam {{spatio|Varronis}} quam {{spatio|Macri}} teste {{spatio|Censorino}} nec k nec q nec h in numero adhibet literarum. {{r|17}}Videntur tamen i et u, cum in consonantes transeunt, quantum ad potestatem, quod maximum est in elementis, aliae literae esse praeter supra dictas; multum enim interest, utrum vocales sint an consonantes. sicut enim, quamvis in varia figura et vario nomine sint k et q et c, tamen, quia unam vim habent tam in metro quam in sono, pro una litera accipi debent, sic i et u, quamvis unum nomen et unam habeant figuranm tam vocales quam consonantes, tamen, quia diversum sonum et diversam vim habent in metris et in pronuntiatione syllabarum, non sunt in eisdem meo iudicio elementis accipiendae, quamvis et {{spatio|Censorino}}, doctissimo artis grammaticae, idem placuit. Multa enim est differentia inter consonantes, ut diximus, et vocales. tantum enim fere interest inter vocales et consonantes, quantum inter animas {{r|18}}et corpora. animae enim per se moventur, ut philosophis videtur, et corpora movent, corpora vero nec per se sine anima moveri possunt nec animas movent, sed ab illis moventur. vocales similiter et per se moventur ad perticiendam syllabam et consonantes movent secum, consonantes vero sine vocalibus inmobiles. sunt. Et i quidem modo pro simplici modo<noinclude></noinclude> h4gmoj5nbrty9dwi9fw256mr9sy9hz0 262418 262225 2026-04-10T10:03:37Z Saumache 27923 262418 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 14 — 18|13}}</noinclude>sunt habenda. sed minime hoc est adhibendum, nec aliud aliquid ex accidentibus proprietatem ostendit uniuscuiusque elementi, quomodo potestas. qua caret aspiratio; neque enim vocalis nec consonans esse potest. vocalis non est h, quia a se vocem non facit, nec semivocalis, cum nulla syllaba Latina vel Graeca per integras dictiones in eam desinit, nec muta, cum in eadem syllaba cum duabus mutis bis ponitur, ut ‘Phthius’, ‘Erichthonius’. nulla enim syllaba plus duabus potest mutis habere iuxta se positis, nec plus tribus consonantibus continuare. auctoritas quoque tam {{spatio|{{wl|Q206119|Varronis}}}} quam {{spatio|{{wl|Q20101527|Macri}}}} teste {{spatio|{{wl|Q707449|Censorino}}}} nec k nec q nec h in numero adhibet literarum. {{r|17}}Videntur tamen i et u, cum in consonantes transeunt, quantum ad potestatem, quod maximum est in elementis, aliae literae esse praeter supra dictas; multum enim interest, utrum vocales sint an consonantes. sicut enim, quamvis in varia figura et vario nomine sint k et q et c, tamen, quia unam vim habent tam in metro quam in sono, pro una litera accipi debent, sic i et u, quamvis unum nomen et unam habeant figuranm tam vocales quam consonantes, tamen, quia diversum sonum et diversam vim habent in metris et in pronuntiatione syllabarum, non sunt in eisdem meo iudicio elementis accipiendae, quamvis et {{spatio|{{wl|Q707449|Censorino}}}}, doctissimo artis grammaticae, idem placuit. Multa enim est differentia inter consonantes, ut diximus, et vocales. tantum enim fere interest inter vocales et consonantes, quantum inter animas {{r|18}}et corpora. animae enim per se moventur, ut philosophis videtur, et corpora movent, corpora vero nec per se sine anima moveri possunt nec animas movent, sed ab illis moventur. vocales similiter et per se moventur ad perticiendam syllabam et consonantes movent secum, consonantes vero sine vocalibus inmobiles. sunt. Et i quidem modo pro simplici modo<noinclude><references/></noinclude> rnb3wbjqlkvbc76kc4vte3k44q3dei4 262420 262418 2026-04-10T10:16:24Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262420 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 14 — 18|13}}</noinclude>sunt habenda. sed minime hoc est adhibendum, nec aliud aliquid ex accidentibus proprietatem ostendit uniuscuiusque elementi, quomodo potestas. qua caret aspiratio; neque enim vocalis nec consonans esse potest. vocalis non est h, quia a se vocem non facit, nec semivocalis, cum nulla syllaba Latina vel Graeca per integras dictiones in eam desinit, nec muta, cum in eadem syllaba cum duabus mutis bis ponitur, ut ‘Phthius’, ‘Erichthonius’. nulla enim syllaba plus duabus potest mutis habere iuxta se positis, nec plus tribus consonantibus continuare. auctoritas quoque tam {{spatio|{{wl|Q206119|Varronis}}}} quam {{spatio|{{wl|Q20101527|Macri}}}} teste {{spatio|{{wl|Q707449|Censorino}}}} nec k nec q nec h in numero adhibet literarum. {{r|17}}Videntur tamen i et u, cum in consonantes transeunt, quantum ad potestatem, quod maximum est in elementis, aliae literae esse praeter supra dictas; multum enim interest, utrum vocales sint an consonantes. sicut enim, quamvis in varia figura et vario nomine sint k et q et c, tamen, quia unam vim habent tam in metro quam in sono, pro una litera accipi debent, sic i et u, quamvis unum nomen et unam habeant figuranm tam vocales quam consonantes, tamen, quia diversum sonum et diversam vim habent in metris et in pronuntiatione syllabarum, non sunt in eisdem meo iudicio elementis accipiendae, quamvis et {{spatio|{{wl|Q707449|Censorino}}}}, doctissimo artis grammaticae, idem placuit. Multa enim est differentia inter consonantes, ut diximus, et vocales. tantum enim fere interest inter vocales et consonantes, quantum inter animas {{r|18}}et corpora. animae enim per se moventur, ut philosophis videtur, et corpora movent, corpora vero nec per se sine anima moveri possunt nec animas movent, sed ab illis moventur. vocales similiter et per se moventur ad perticiendam syllabam et consonantes movent secum, consonantes vero sine vocalibus inmobiles. sunt. Et i quidem modo pro simplici modo<noinclude><references/></noinclude> g2ddvkdphl9lxqubc39x6opkcarug2r 104 81314 262180 2026-04-09T14:09:27Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'pro duplici accipitur consonante: pro simplici, quando ab eo incipit syllaba in principio dictionis posita subsequente vocali in eadem syllaba, ut 'Iuno', 'Iuppiter', pro duplici autem, quando in medio dictionis ab eo incipit syllaba post vocalem ante se positam subsequente quoque vocali in eadem syllaba, ut 'maius', 'peius', 'eius', in quo loco antiqui solebant geminare eandem i literam et 'maiius', 'peiius', 'eiius' scribere, quod nun... 262180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>pro duplici accipitur consonante: pro simplici, quando ab eo incipit syllaba in principio dictionis posita subsequente vocali in eadem syllaba, ut 'Iuno', 'Iuppiter', pro duplici autem, quando in medio dictionis ab eo incipit syllaba post vocalem ante se positam subsequente quoque vocali in eadem syllaba, ut 'maius', 'peius', 'eius', in quo loco antiqui solebant geminare eandem i literam et 'maiius', 'peiius', 'eiius' scribere, quod nun aliter pronuntiari posset, quam si cum superiore syllaba prior i, cum {{r|19}}sequente altera proferretur, ut 'pei-ius', 'ei-ius', 'mai-ius'; nam quamvis sit consonans, in eadem syllaba geminata iungi non posset: ergo non aliter quam 'tellus', 'mannus' proferri debuit. unde 'Pompeiii' quoque genetivum per tria i scribebant, quorum duo superiora loco consonantium accipiebant, ut si dicas 'Pompelli'; nam tribus i iunctis qualis possit syllaba pronuntiari? quod {{spatio|Caesari|0.10}} doctissimo artis grammaticae placitum a {{spatio|Victore|0.10}} quoque {{spatio|in arte grammaticea de syllabis|0.10}} comprobatur. pro simplici quoque in media dictione invenitur, sed in compositis, ut 'iniuria', 'adiungo', 'eiectus', 'reice'. {{spatio|Virgilius in bucolico|0.10}} [proceleusmaticum posuit pro dactylo]: {{spatio|Tityre pascentes a flumine reiece capellas;|0.10}} {{r|20}}numquam autem potest ante eam loco positam consonantis aspiratio inveniri, sicut nec ante u consonantem. unde 'hiulcus' trisyllabum est, nulla enim consonans ante se aspirationem recipit.<noinclude></noinclude> a9bsp8tkhbpm8bp55xw5ktu3lfuknw1 262224 262180 2026-04-09T17:05:59Z Saumache 27923 262224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>pro duplici accipitur consonante: pro simplici, quando ab eo incipit syllaba in principio dictionis posita subsequente vocali in eadem syllaba, ut 'Iuno', 'Iuppiter', pro duplici autem, quando in medio dictionis ab eo incipit syllaba post vocalem ante se positam subsequente quoque vocali in eadem syllaba, ut 'maius', 'peius', 'eius', in quo loco antiqui solebant geminare eandem i literam et 'maiius', 'peiius', 'eiius' scribere, quod nun aliter pronuntiari posset, quam si cum superiore syllaba prior i, cum {{r|19}}sequente altera proferretur, ut 'pei-ius', 'ei-ius', 'mai-ius'; nam quamvis sit consonans, in eadem syllaba geminata iungi non posset: ergo non aliter quam 'tellus', 'mannus' proferri debuit. unde 'Pompeiii' quoque genetivum per tria i scribebant, quorum duo superiora loco consonantium accipiebant, ut si dicas 'Pompelli'; nam tribus i iunctis qualis possit syllaba pronuntiari? quod {{spatio|Caesari}} doctissimo artis grammaticae placitum a {{spatio|Victore}} quoque {{spatio|in arte grammaticea de syllabis}} comprobatur. pro simplici quoque in media dictione invenitur, sed in compositis, ut 'iniuria', 'adiungo', 'eiectus', 'reice'. {{spatio|Virgilius}} in {{spatio|bucolico}} [proceleusmaticum posuit pro dactylo]: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Tityre pascentes a flumine reiece capellas;}}</poem> {{r|20}}numquam autem potest ante eam loco positam consonantis aspiratio inveniri, sicut nec ante u consonantem. unde 'hiulcus' trisyllabum est, nulla enim consonans ante se aspirationem recipit.<noinclude></noinclude> r7015nh60rb00zh0s5jwqlfk8ifqyn2 262419 262224 2026-04-10T10:16:03Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|14|PRISCIANI INST.}}</noinclude>pro duplici accipitur consonante: pro simplici, quando ab eo incipit syllaba in principio dictionis posita subsequente vocali in eadem syllaba, ut ‘Iuno’, ‘Iuppiter’, pro duplici autem, quando in medio dictionis ab eo incipit syllaba post vocalem ante se positam subsequente quoque vocali in eadem syllaba, ut ‘maius’, ‘peius’, ‘eius’, in quo loco antiqui solebant geminare eandem i literam et ‘maiius’, ‘peiius’, ‘eiius’ scribere, quod nun aliter pronuntiari posset, quam si cum superiore syllaba prior i, cum {{r|19}}sequente altera proferretur, ut ‘pei-ius’, ‘ei-ius’, ‘mai-ius’; nam quamvis sit consonans, in eadem syllaba geminata iungi non posset: ergo non aliter quam ‘tellus’, ‘mannus’ proferri debuit. unde ‘Pompeiii’ quoque genetivum per tria i scribebant, quorum duo superiora loco consonantium accipiebant, ut si dicas ‘Pompelli’; nam tribus i iunctis qualis possit syllaba pronuntiari? quod {{spatio|{{wl|Q1048|Caesari}}}} doctissimo artis grammaticae placitum a {{spatio|Victore}} quoque {{spatio|in arte grammaticea de syllabis}} comprobatur. pro simplici quoque in media dictione invenitur, sed in compositis, ut ‘iniuria’, ‘adiungo’, ‘eiectus’, ‘reice’. {{spatio|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatio|{{wl|Q546203|bucolico}}}} [proceleusmaticum posuit pro dactylo]: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Tityre pascentes a flumine reiece capellas}};<ref>[[Eclogae vel bucolica/Ecloga III#95|Eclogae 3.96]]</ref></poem> {{r|20}}numquam autem potest ante eam loco positam consonantis aspiratio inveniri, sicut nec ante u consonantem. unde ‘hiulcus’ trisyllabum est, nulla enim consonans ante se aspirationem recipit.<noinclude><references/></noinclude> grr1az9zhh8j5yu6nvkcvfnjz3v4lxg 104 81315 262181 2026-04-09T14:33:12Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'V vero loco consonantis posita eandem prorsus in omnibus vim habuit apud Latinos, quam apud Aeolis digamma. unde a plerisque ei nomen hoc datur, quod apud Aeolis habuit olim ''Ϝ'' digamma, id est 'vau' ab ipsius voce profectum teste {{spatio|Varrone|0.10}} et {{spatio|Didymo|0.10}}, qui id ei nomen esse ostendunt. pro quo {{spatio|Caesar|0.10}} hanc Ⅎ figuram scribi voluit, quod quamvis illi recte visum est, tamen consuetudo antiqua supe... 262181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>V vero loco consonantis posita eandem prorsus in omnibus vim habuit apud Latinos, quam apud Aeolis digamma. unde a plerisque ei nomen hoc datur, quod apud Aeolis habuit olim ''Ϝ'' digamma, id est 'vau' ab ipsius voce profectum teste {{spatio|Varrone|0.10}} et {{spatio|Didymo|0.10}}, qui id ei nomen esse ostendunt. pro quo {{spatio|Caesar|0.10}} hanc Ⅎ figuram scribi voluit, quod quamvis illi recte visum est, tamen consuetudo antiqua superavit. adeo autem hoc verum est, quod pro Aeolico digamma ''Ϝ'' u ponitur: quod sicut illi solebant accipere digamma modo pro consonante simplici teste {{spatio|Astyage|0.10}}, qui diversis hoc ostendit usibus, ut in hoc versu: ''Ὀψόμενος Ϝελέναν ἑλικώπιδα,'' sic nos quoque pro simplici habemus plerumque consonante u loco ''Ϝ'' digamma positum, ut: {{spatio|At Venus haud animo nequiquam exterrita mater.|0.10}} {{r|21}}est tamen quando idem Aeolis inveniuntur pro duplici quoque consonante digamma posuisse, ut: ''Νέστορα δὲ Ϝὤ παιδός.'' nos quoque videmur hoc sequi in praeterito perfecto et plusquamperfecto<noinclude></noinclude> qdoglhfl5pbmarei9uyrlvydow5qa2y 262223 262181 2026-04-09T17:04:11Z Saumache 27923 262223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>V vero loco consonantis posita eandem prorsus in omnibus vim habuit apud Latinos, quam apud Aeolis digamma. unde a plerisque ei nomen hoc datur, quod apud Aeolis habuit olim {{graeca|''ϝ''}} digamma, id est 'vau' ab ipsius voce profectum teste {{spatio|Varrone}} et {{spatio|Didymo}}, qui id ei nomen esse ostendunt. pro quo {{spatio|Caesar}} hanc Ⅎ figuram scribi voluit, quod quamvis illi recte visum est, tamen consuetudo antiqua superavit. adeo autem hoc verum est, quod pro Aeolico digamma {{graeca|''ϝ''}} u ponitur: quod sicut illi solebant accipere digamma modo pro consonante simplici teste {{spatio|Astyage}}, qui diversis hoc ostendit usibus, ut in hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Ὀψόμενος ϝελέναν ἑλικώπιδα,''}}}}</poem> sic nos quoque pro simplici habemus plerumque consonante u loco {{graeca|''ϝ''}} digamma positum, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|At Venus haud animo nequiquam exterrita mater.}}</poem> {{r|21}}est tamen quando idem Aeolis inveniuntur pro duplici quoque consonante digamma posuisse, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Νέστορα δὲ ϝὤ παιδός.''}}}}</poem> nos quoque videmur hoc sequi in praeterito perfecto et plusquamperfecto<noinclude></noinclude> 17lxo93sj4sfv5w82apwtyf99m4fmoc 262422 262223 2026-04-10T10:24:55Z Saumache 27923 /* Emendata */ Claudius Caesar? 262422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 18 — 21|15}}</noinclude>V vero loco consonantis posita eandem prorsus in omnibus vim habuit apud Latinos, quam apud Aeolis digamma. unde a plerisque ei nomen hoc datur, quod apud Aeolis habuit olim {{graeca|''ϝ''}} digamma, id est 'vau' ab ipsius voce profectum teste {{spatio|{{wl|Q206119|Varrone}}}} et {{spatio|Didymo}}, qui id ei nomen esse ostendunt. pro quo {{spatio|{{wl|Q1048|Caesar}}}} hanc Ⅎ figuram scribi voluit, quod quamvis illi recte visum est, tamen consuetudo antiqua superavit. adeo autem hoc verum est, quod pro Aeolico digamma {{graeca|''ϝ''}} u ponitur: quod sicut illi solebant accipere digamma modo pro consonante simplici teste {{spatio|{{wl|Q16172083|Astyage}}}}, qui diversis hoc ostendit usibus, ut in hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Ὀψόμενος ϝελέναν ἑλικώπιδα,''}}}}</poem> sic nos quoque pro simplici habemus plerumque consonante u loco {{graeca|''ϝ''}} digamma positum, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|At Venus haud animo nequiquam exterrita mater.}}<ref>[[Aeneis/Liber VIII#370|Aeneis 8.370]]</ref></poem> {{r|21}}est tamen quando idem Aeolis inveniuntur pro duplici quoque consonante digamma posuisse, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Νέστορα δὲ ϝὤ παιδός.''}}}}</poem> nos quoque videmur hoc sequi in praeterito perfecto et plusquamperfecto<noinclude><references/></noinclude> ovvei9hgykior684s7wsb1ij9vz3475 104 81316 262183 2026-04-09T14:48:59Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'tertiae et quartae coniugationis, in quibus i ante u consonantem posita producitur eademque subtracta corripitur, ut 'cupivi cupii', 'cupiveram cupieram', 'audivi audii', 'audiveram audieram'. inveniuntur etiam pro vocali correpta hoc digamma illi usi, ut ''Ἀλκμάν'':] ''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϜιον,'' est enim dimetrum iambicum, et sic est proferendum, ''Ϝ'' ut faciat brevem syllabam. nostri quoque hoc ipsθμ fecisse inveniuntur...' 262183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>tertiae et quartae coniugationis, in quibus i ante u consonantem posita producitur eademque subtracta corripitur, ut 'cupivi cupii', 'cupiveram cupieram', 'audivi audii', 'audiveram audieram'. inveniuntur etiam pro vocali correpta hoc digamma illi usi, ut ''Ἀλκμάν'':] ''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϜιον,'' est enim dimetrum iambicum, et sic est proferendum, ''Ϝ'' ut faciat brevem syllabam. nostri quoque hoc ipsθμ fecisse inveniuntur et pro consonante θ voψalem brevem accepisse, ut {{spatio|Horatius|0.10} 'siluae' trisyllabum protulit in {{spatio|epodo|0.10}} hoc versu: {{spatio|Nivesque deducunt Iovem, nunc mare nune siluae:|0.10}} est enim dimetrum iambicum coniunctum penthemimeri heroico, quod aliter stare non potest, nisi 'silnuae' trisyllabum accipiatur. similiter {spatio|Catullus Veronensis|0.10}} {{spatio|Quod zonam soluit diu ligatam|0.10}} inter hendecasyllabos Phalaecios posuit, ergo nisi 'soluit' trisyllabum acipias, versus stare non possit. hoc tamen ipsum in derivativis vel compositis frequenter solet fieri, ut 'volvo volutus', 'solvo solutus', 'avis auceps', auspicium, augurium, augustus', 'lavo lautus', 'faveo fautor'. Digamma Aeolis est quando in metris pro nihilo accipiebant, ut: ''Ἀμὲς δ᾽ Ϝειρήναν † το δε γαρ ϑετο Μῶσα λίγεια,''<noinclude></noinclude> eonerza560x20ove2awxknkm2q2noej 262184 262183 2026-04-09T14:49:33Z Saumache 27923 262184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>tertiae et quartae coniugationis, in quibus i ante u consonantem posita producitur eademque subtracta corripitur, ut 'cupivi cupii', 'cupiveram cupieram', 'audivi audii', 'audiveram audieram'. inveniuntur etiam pro vocali correpta hoc digamma illi usi, ut ''Ἀλκμάν'':] ''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϜιον,'' est enim dimetrum iambicum, et sic est proferendum, ''Ϝ'' ut faciat brevem syllabam. nostri quoque hoc ipsθμ fecisse inveniuntur et pro consonante θ voψalem brevem accepisse, ut {{spatio|Horatius|0.10} 'siluae' trisyllabum protulit in {{spatio|epodo|0.10}} hoc versu: {{spatio|Nivesque deducunt Iovem, nunc mare nune siluae:|0.10}} est enim dimetrum iambicum coniunctum penthemimeri heroico, quod aliter {{r|22}}stare non potest, nisi 'silnuae' trisyllabum accipiatur. similiter {spatio|Catullus Veronensis|0.10}} {{spatio|Quod zonam soluit diu ligatam|0.10}} inter hendecasyllabos Phalaecios posuit, ergo nisi 'soluit' trisyllabum acipias, versus stare non possit. hoc tamen ipsum in derivativis vel compositis frequenter solet fieri, ut 'volvo volutus', 'solvo solutus', 'avis auceps', auspicium, augurium, augustus', 'lavo lautus', 'faveo fautor'. Digamma Aeolis est quando in metris pro nihilo accipiebant, ut: ''Ἀμὲς δ᾽ Ϝειρήναν † το δε γαρ ϑετο Μῶσα λίγεια,''<noinclude></noinclude> sad9unv8jhsx668d4p94uv49mn7q4t6 262221 262184 2026-04-09T16:58:31Z Saumache 27923 262221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>tertiae et quartae coniugationis, in quibus i ante u consonantem posita producitur eademque subtracta corripitur, ut 'cupivi cupii', 'cupiveram cupieram', 'audivi audii', 'audiveram audieram'. inveniuntur etiam pro vocali correpta hoc digamma illi usi, ut {{graeca|''Ἀλκμάν''}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον,''}}}}</poem> est enim dimetrum iambicum, et sic est proferendum, {{graeca|''ϝ''}} ut faciat brevem syllabam. nostri quoque hoc ipsum fecisse inveniuntur et pro consonante u vocalem brevem accepisse, ut {{spatio|Horatius}} 'siluae' trisyllabum protulit in {{spatio|epodo}} hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Nivesque deducunt Iovem, nunc mare nune siluae:}}</poem> est enim dimetrum iambicum coniunctum penthemimeri heroico, quod aliter {{r|22}}stare non potest, nisi 'siluae' trisyllabum accipiatur. similiter {{spatio|Catullus Veronensis}} <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Quod zonam soluit diu ligatam}}</poem> inter hendecasyllabos Phalaecios posuit, ergo nisi 'soluit' trisyllabum acipias, versus stare non possit. hoc tamen ipsum in derivativis vel compositis frequenter solet fieri, ut 'volvo volutus', 'solvo solutus', 'avis auceps', auspicium, augurium, augustus', 'lavo lautus', 'faveo fautor'. Digamma Aeolis est quando in metris pro nihilo accipiebant, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Ἀμὲς δ᾽ ϝειρήναν''}}}} † {{spatio|{{graeca|''το δε γαρ ϑετο Μῶσα λίγεια,''}}}}</poem><noinclude></noinclude> hdwxs13jsk8qibycwwequwznrluuhne 262257 262221 2026-04-09T21:02:30Z SZC 03 22335 262257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>tertiae et quartae coniugationis, in quibus i ante u consonantem posita producitur eademque subtracta corripitur, ut 'cupivi cupii', 'cupiveram cupieram', 'audivi audii', 'audiveram audieram'. inveniuntur etiam pro vocali correpta hoc digamma illi usi, ut {{graeca|''Ἀλκμάν''}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον,''}}}}</poem> est enim dimetrum iambicum, et sic est proferendum, {{graeca|''ϝ''}} ut faciat brevem syllabam. nostri quoque hoc ipsum fecisse inveniuntur et pro consonante u vocalem brevem accepisse, ut {{spatio|Horatius}} 'siluae' trisyllabum protulit in {{spatio|epodo}} hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Nivesque deducunt Iovem, nunc mare nune siluae:}}</poem> est enim dimetrum iambicum coniunctum penthemimeri heroico, quod aliter {{r|22}}stare non potest, nisi 'siluae' trisyllabum accipiatur. similiter {{spatio|Catullus Veronensis}} <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Quod zonam soluit diu ligatam}}</poem> inter hendecasyllabos Phalaecios posuit, ergo nisi 'soluit' trisyllabum acipias, versus stare non possit. hoc tamen ipsum in derivativis vel compositis frequenter solet fieri, ut 'volvo volutus', 'solvo solutus', 'avis auceps', auspicium, augurium, augustus', 'lavo lautus', 'faveo fautor'. Digamma Aeolis est quando in metris pro nihilo accipiebant, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Ἀμὲς δ’ ϝειρήναν''}}}} † {{spatio|{{graeca|''το δε γαρ ϑετο Μῶσα λίγεια,''}}}}</poem><noinclude></noinclude> sbxzwjatgxgw6s51jnf4pi7lqbq5mhy 262399 262257 2026-04-10T09:10:19Z Saumache 27923 262399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|16|PRISCIANI INST.}}</noinclude>tertiae et quartae coniugationis, in quibus i ante u consonantem posita producitur eademque subtracta corripitur, ut ‘cupivi cupii’, ‘cupiveram cupieram’, ‘audivi audii’, ‘audiveram audieram’. inveniuntur etiam pro vocali correpta hoc digamma illi usi, ut {{wl|Q298850|{{graeca|''Ἀλκμάν''}}}}<span style="margin-left:.12em">:</span>: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον,''}}}}</poem> est enim dimetrum iambicum, et sic est proferendum, {{graeca|''ϝ''}} ut faciat brevem syllabam. nostri quoque hoc ipsum fecisse inveniuntur et pro consonante u vocalem brevem accepisse, ut {{spatio|{{wl|Q6197|Horatius}}}} ‘siluae’ trisyllabum protulit in {{spatio|epodo}} hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Nivesque deducunt Iovem, nunc mare nune siluae:}}<ref>[[Epodi#XIII|Epodi 13, 2]]</ref></poem> est enim dimetrum iambicum coniunctum penthemimeri heroico, quod aliter {{r|22}}stare non potest, nisi ‘siluae’ trisyllabum accipiatur. similiter {{spatio|{{wl|Q163079|Catullus Veronensis}}}} <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Quod zonam soluit diu ligatam}}<ref>[[Liber Catulli (ed. Cornish)/2a|Carmina 2, 13]]</ref></poem> inter hendecasyllabos Phalaecios posuit, ergo nisi ‘soluit’ trisyllabum acipias, versus stare non possit. hoc tamen ipsum in derivativis vel compositis frequenter solet fieri, ut ‘volvo volutus’, ‘solvo solutus’, ‘avis auceps, auspicium, augurium, augustus’, ‘lavo lautus’, ‘faveo fautor’. Digamma Aeolis est quando in metris pro nihilo accipiebant, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Ἀμὲς δ’ ϝειρήναν''}}}} † {{spatio|{{graeca|''το δε γαρ ϑετο Μῶσα λίγεια,''}}}}</poem><noinclude><references/></noinclude> lba9ds9f7nwmcjl6zpthu7p8n265ham 262400 262399 2026-04-10T09:10:59Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|16|PRISCIANI INST.}}</noinclude>tertiae et quartae coniugationis, in quibus i ante u consonantem posita producitur eademque subtracta corripitur, ut ‘cupivi cupii’, ‘cupiveram cupieram’, ‘audivi audii’, ‘audiveram audieram’. inveniuntur etiam pro vocali correpta hoc digamma illi usi, ut {{wl|Q298850|{{graeca|''Ἀλκμάν''}}}}<span style="margin-left:.12em">:</span>: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον,''}}}}</poem> est enim dimetrum iambicum, et sic est proferendum, {{graeca|''ϝ''}} ut faciat brevem syllabam. nostri quoque hoc ipsum fecisse inveniuntur et pro consonante u vocalem brevem accepisse, ut {{spatio|{{wl|Q6197|Horatius}}}} ‘siluae’ trisyllabum protulit in {{spatio|epodo}} hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Nivesque deducunt Iovem, nunc mare nune siluae:}}<ref>[[Epodi#XIII|Epodi 13, 2]]</ref></poem> est enim dimetrum iambicum coniunctum penthemimeri heroico, quod aliter {{r|22}}stare non potest, nisi ‘siluae’ trisyllabum accipiatur. similiter {{spatio|{{wl|Q163079|Catullus Veronensis}}}} <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Quod zonam soluit diu ligatam}}<ref>[[Liber Catulli (ed. Cornish)/2a|Carmina 2, 13]]</ref></poem> inter hendecasyllabos Phalaecios posuit, ergo nisi ‘soluit’ trisyllabum acipias, versus stare non possit. hoc tamen ipsum in derivativis vel compositis frequenter solet fieri, ut ‘volvo volutus’, ‘solvo solutus’, ‘avis auceps, auspicium, augurium, augustus’, ‘lavo lautus’, ‘faveo fautor’. Digamma Aeolis est quando in metris pro nihilo accipiebant, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Ἀμὲς δ’ ϝειρήναν''}}}} † {{spatio|{{graeca|''το δε γαρ ϑετο Μῶσα λίγεια,''}}}}</poem><noinclude><references/></noinclude> twaxsjmdou0bhp7pukbapqcm93py6le 262403 262400 2026-04-10T09:17:09Z Saumache 27923 262403 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|16|PRISCIANI INST.}}</noinclude>tertiae et quartae coniugationis, in quibus i ante u consonantem posita producitur eademque subtracta corripitur, ut ‘cupivi cupii’, ‘cupiveram cupieram’, ‘audivi audii’, ‘audiveram audieram’. inveniuntur etiam pro vocali correpta hoc digamma illi usi, ut {{wl|Q298850|{{graeca|''Ἀλκμάν''}}}}<span style="margin-left:.12em">:</span>: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον,''}}}}</poem> est enim dimetrum iambicum, et sic est proferendum, {{graeca|''ϝ''}} ut faciat brevem syllabam. nostri quoque hoc ipsum fecisse inveniuntur et pro consonante u vocalem brevem accepisse, ut {{spatio|{{wl|Q6197|Horatius}}}} ‘siluae’ trisyllabum protulit in {{spatio|epodo}} hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Nivesque deducunt Iovem, nunc mare nune siluae:}}<ref>[[Epodi#XIII|Epodi 13.2]]</ref></poem> est enim dimetrum iambicum coniunctum penthemimeri heroico, quod aliter {{r|22}}stare non potest, nisi ‘siluae’ trisyllabum accipiatur. similiter {{spatio|{{wl|Q163079|Catullus Veronensis}}}} <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Quod zonam soluit diu ligatam}}<ref>[[Liber Catulli (ed. Cornish)/2a|Carmina 2.13]]</ref></poem> inter hendecasyllabos Phalaecios posuit, ergo nisi ‘soluit’ trisyllabum acipias, versus stare non possit. hoc tamen ipsum in derivativis vel compositis frequenter solet fieri, ut ‘volvo volutus’, ‘solvo solutus’, ‘avis auceps, auspicium, augurium, augustus’, ‘lavo lautus’, ‘faveo fautor’. Digamma Aeolis est quando in metris pro nihilo accipiebant, ut: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Ἀμὲς δ’ ϝειρήναν''}}}} † {{spatio|{{graeca|''το δε γαρ ϑετο Μῶσα λίγεια,''}}}}</poem><noinclude><references/></noinclude> jp6qe3wp8ai7458g9v0dvjt5f5prre8 104 81317 262186 2026-04-09T15:01:21Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{spatio|Terentius|0.10}} in {{spatio||Andria|0.10}}: Sine invidia laudem invénias et amicos pares: est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi|0.10}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugi... 262186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{spatio|Terentius|0.10}} in {{spatio||Andria|0.10}}: Sine invidia laudem invénias et amicos pares: est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi|0.10}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus 'vespera', 'vis', 'vestis'. Hiatus quoque causa solebant illi interponere ''Ϝ'', quod ostendunt et poetae Aeolide usi - ''Ἀλκμάν'': ''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϜιον'' - et epigrammata, quae egomet legi in tripode vetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: {{X-maior|'''ΔΗΜΟΦΑFΩΝ ΛΑϜΟΚΟFΩΝ'''.}} {{r|23}}nos quoque hiatus causa interponimus v loco ''Ϝ'', ut 'Davus', 'Argivus', 'pavo', 'ovum', 'ovis', 'bovis'. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus vel euphoniae causa solet fieri, ut 'prodest', 'comburo',<noinclude></noinclude> 9n5cfrjfe95w5k2m59wltpas1wn3fs2 262211 262186 2026-04-09T16:21:36Z SZC 03 22335 262211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{spatio|Terentius|0.10}} in {{spatio||Andria|0.10}}: Sine invidia laudem invénias et amicos pares: est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi|0.10}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus 'vespera', 'vis', 'vestis'. Hiatus quoque causa solebant illi interponere ''ϝ'', quod ostendunt et poetae Aeolide usi - ''Ἀλκμάν'': ''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον'' - et epigrammata, quae egomet legi in tripode vetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: {{X-maior|'''ΔΗΜΟΦΑFΩΝ ΛΑϜΟΚΟFΩΝ'''.}} {{r|23}}nos quoque hiatus causa interponimus v loco ''ϝ'', ut 'Davus', 'Argivus', 'pavo', 'ovum', 'ovis', 'bovis'. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus vel euphoniae causa solet fieri, ut 'prodest', 'comburo',<noinclude></noinclude> eldtwd5qgcfio9dw1qztd3mq1uct516 262212 262211 2026-04-09T16:23:37Z SZC 03 22335 262212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{spatio|Terentius|0.10}} in {{spatio||Andria|0.10}}: Sine invidia laudem invénias et amicos pares: est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi|0.10}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus 'vespera', 'vis', 'vestis'. Hiatus quoque causa solebant illi interponere {{graeca|''ϝ''}}, quod ostendunt et poetae Aeolide usi - ''Ἀλκμάν'': {{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον''}} - et epigrammata, quae egomet legi in tripode vetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: {{X-maior|{{lingua|grc|'''ΔΗΜΟΦΑFΩΝ ΛΑϜΟΚΟFΩΝ'''.|font=sans-serif}}}} {{r|23}}nos quoque hiatus causa interponimus v loco {{graeca|''ϝ''}}, ut 'Davus', 'Argivus', 'pavo', 'ovum', 'ovis', 'bovis'. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus vel euphoniae causa solet fieri, ut 'prodest', 'comburo',<noinclude></noinclude> n4eg80n967s4k2tjxybijgslqu2hlgu 262213 262212 2026-04-09T16:24:26Z SZC 03 22335 262213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{spatio|Terentius|0.10}} in {{spatio||Andria|0.10}}: Sine invidia laudem invénias et amicos pares: est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi|0.10}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus 'vespera', 'vis', 'vestis'. Hiatus quoque causa solebant illi interponere {{graeca|''ϝ''}}, quod ostendunt et poetae Aeolide usi - ''Ἀλκμάν'': {{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον''}} - et epigrammata, quae egomet legi in tripode vetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: {{X-maior|{{lingua|grc|'''ΔΗΜΟΦΑϜΩΝ ΛΑϜΟΚΟFΩΝ'''.|font=sans-serif}}}} {{r|23}}nos quoque hiatus causa interponimus v loco {{graeca|''ϝ''}}, ut 'Davus', 'Argivus', 'pavo', 'ovum', 'ovis', 'bovis'. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus vel euphoniae causa solet fieri, ut 'prodest', 'comburo',<noinclude></noinclude> 5o9fz5tgwy24ji9resdhcnu27brzw5j 262215 262213 2026-04-09T16:31:00Z SZC 03 22335 262215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{spatio|Terentius}} in {{spatio|Andria}}: <poem>{{gap|4em}}Sine invidia laudem invénias et amicos pares:</poem> est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus 'vespera', 'vis', 'vestis'. Hiatus quoque causa solebant illi interponere {{graeca|''ϝ''}}, quod ostendunt et poetae Aeolide usi - {{graeca|''Ἀλκμάν''}}: <poem> {{gap|4em}}{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον''}} - </poem> et epigrammata, quae egomet legi in tripode vetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: <poem> {{gap|4em}}{{X-maior|{{lingua|grc|'''ΔΗΜΟΦΑϜΩΝ ΛΑϜΟΚΟϜΩΝ'''.|font=sans-serif}}}} </poem> {{r|23}}nos quoque hiatus causa interponimus v loco {{graeca|''ϝ''}}, ut 'Davus', 'Argivus', 'pavo', 'ovum', 'ovis', 'bovis'. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus vel euphoniae causa solet fieri, ut 'prodest', 'comburo',<noinclude></noinclude> iq2xc3c2o3cl5xmdpuzu0hmygo9lr9y 262218 262215 2026-04-09T16:44:22Z Saumache 27923 262218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{spatio|Terentius}} in {{spatio|Andria}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Sine invidia laudem invénias et amicos pares:}}</poem> est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus 'vespera', 'vis', 'vestis'. Hiatus quoque causa solebant illi interponere {{graeca|''ϝ''}}, quod ostendunt et poetae Aeolide usi - {{graeca|''Ἀλκμάν''}}: <poem> {{gap|4em}}{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον''}} - </poem> et epigrammata, quae egomet legi in tripode vetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: <poem> {{gap|4em}}{{X-maior|{{lingua|grc|'''ΔΗΜΟΦΑϜΩΝ ΛΑϜΟΚΟϜΩΝ'''.|font=sans-serif}}}} </poem> {{r|23}}nos quoque hiatus causa interponimus v loco {{graeca|''ϝ''}}, ut 'Davus', 'Argivus', 'pavo', 'ovum', 'ovis', 'bovis'. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus vel euphoniae causa solet fieri, ut 'prodest', 'comburo',<noinclude></noinclude> jcoc7ykigb9h0e3v0acc3y4x0k7q8b0 262219 262218 2026-04-09T16:45:19Z Saumache 27923 262219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{spatio|Terentius}} in {{spatio|Andria}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Sine invidia laudem invénias et amicós pares:}}</poem> est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus 'vespera', 'vis', 'vestis'. Hiatus quoque causa solebant illi interponere {{graeca|''ϝ''}}, quod ostendunt et poetae Aeolide usi - {{graeca|''Ἀλκμάν''}}: <poem> {{gap|4em}}{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον''}} - </poem> et epigrammata, quae egomet legi in tripode vetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: <poem> {{gap|4em}}{{X-maior|{{lingua|grc|'''ΔΗΜΟΦΑϜΩΝ ΛΑϜΟΚΟϜΩΝ'''.|font=sans-serif}}}} </poem> {{r|23}}nos quoque hiatus causa interponimus v loco {{graeca|''ϝ''}}, ut 'Davus', 'Argivus', 'pavo', 'ovum', 'ovis', 'bovis'. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus vel euphoniae causa solet fieri, ut 'prodest', 'comburo',<noinclude></noinclude> mo19167mt1dbip3o2bietor8n9hefnb 262260 262219 2026-04-09T21:29:16Z SZC 03 22335 /* Proofread */ 262260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{rh||LIBER I 21 — 23.|17}}</noinclude>est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{wl|Q172048|{{spatio|Terentius}}}} in {{spatio|[[Andria]]}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Sine invidia laudem invénias et amicós pares:}}</poem> est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus ‘vespera’, ‘vis’, ‘vestis’. Hiatus quoque causa solebant illi interponere {{graeca|''ϝ''}}, quod ostendunt et poetae Aeolide usi - {{wl|Q298850|{{graeca|''Ἀλκμάν''}}}}: <poem> {{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον''}}}} - </poem> et epigrammata, quae egomet legi in tripode vetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: <poem> {{gap|4em}}{{spatio|{{X-maior|{{lingua|grc|'''ΔΗΜΟΦΑϜΩΝ ΛΑϜΟΚΟϜΩΝ'''.|font=sans-serif}}}}}} </poem> {{r|23}}nos quoque hiatus causa interponimus v loco {{graeca|''ϝ''}}, ut ‘Davus’, ‘Argivus’, ‘pavo’, ‘ovum’, ‘ovis’, ‘bovis’. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus vel euphoniae causa solet fieri, ut ‘prodest’, ‘comburo’,<noinclude></noinclude> 71xln6t91j7cwwbktnjsmkt8xsz5j29 262263 262260 2026-04-09T21:38:43Z SZC 03 22335 262263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{rh||LIBER I 21 — 23.|17}}</noinclude>est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{wl|Q172048|{{spatio|Terentius}}}} in {{spatio|[[Andria]]}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Sine invidia laudem invénias et amicós pares:}}</poem> est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus ‘vespera’, ‘vis’, ‘vestis’. Hiatus quoque causa solebant illi interponere {{graeca|''ϝ''}}, quod ostendunt et poetae Aeolide usi – {{wl|Q298850|{{graeca|''Ἀλκμάν''}}}}<span style="margin-left:.12em">:</span><!--the span is necessary as an "italic correction" to fix the kerning--> <poem> {{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον''}}}} – </poem> et epigrammata, quae egomet legi in tripode vetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: <poem> {{gap|4em}}{{spatio|{{X-maior|{{lingua|grc|'''ΔΗΜΟΦΑϜΩΝ ΛΑϜΟΚΟϜΩΝ'''.|font=sans-serif}}}}}} </poem> {{r|23}}nos quoque hiatus causa interponimus v loco {{graeca|''ϝ''}}, ut ‘Davus’, ‘Argivus’, ‘pavo’, ‘ovum’, ‘ovis’, ‘bovis’. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus vel euphoniae causa solet fieri, ut ‘prodest’, ‘comburo’,<noinclude></noinclude> c0ei9f4vkjvh3ohcgo1e1fl788w2vj8 262402 262263 2026-04-10T09:16:46Z Saumache 27923 262402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="SZC 03" />{{rh||LIBER I 21 — 23.|17}}</noinclude>est enim hexametrum heroicum. apud Latinos quoque hoc idem invenitur pro nihilo in metris, et maxime apud vetustissimos comicorum, ut {{wl|Q172048|{{spatio|Terentius}}}} in {{spatio|[[Andria]]}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Sine invidia laudem invénias et amicós pares:}}<ref>[[Andria/Actus_I#39|Andria 1.1.39]]</ref></poem> est enim iambicum trimetrum, quod, nisi {{spatio|sine invi}} pro tribracho accipiatur, stare [versus] non potest. sciendum tamen, quod hoc ipsum Aeolis quidem ubique loco aspirationis ponebant effugientes spiritus asperitatem, nos autem in multis quidem, non tamen in omnibus illos sequimur, ut cum dicimus ‘vespera’, ‘vis’, ‘vestis’. Hiatus quoque causa solebant illi interponere {{graeca|''ϝ''}}, quod ostendunt et poetae Aeolide usi – {{wl|Q298850|{{graeca|''Ἀλκμάν''}}}}<span style="margin-left:.12em">:</span><!--the span is necessary as an "italic correction" to fix the kerning--> <poem> {{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Καὶ χεῖμα πῦρ τε δάϝιον''}}}} – </poem> et epigrammata, quae egomet legi in tripode vetustissimo Apollinis, qui stat in Xerolopho Byzantii, sic scripta: <poem> {{gap|4em}}{{spatio|{{X-maior|{{lingua|grc|'''ΔΗΜΟΦΑϜΩΝ ΛΑϜΟΚΟϜΩΝ'''.|font=sans-serif}}}}}} </poem> {{r|23}}nos quoque hiatus causa interponimus v loco {{graeca|''ϝ''}}, ut ‘Davus’, ‘Argivus’, ‘pavo’, ‘ovum’, ‘ovis’, ‘bovis’. hoc tamen etiam per alias quasdam consonantes hiatus vel euphoniae causa solet fieri, ut ‘prodest’, ‘comburo’,<noinclude><references/></noinclude> cfm0fb30rr9c19txmg06kalbqhqu1xl 104 81318 262187 2026-04-09T15:14:48Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ''sicubi', 'nuncubi', quod Graeci quoque solent facere: 'μηκέτι', 'οὐκέτι'. sed tamen hoc attendendum est, quod praevaluit in hac litera [id est in u loco digamma posita] potestas simplicis consonantis apud omnium poetarum doctissimos. In b etiam solet apud Aeolis transire ''Ϝ'' digamma, quotiens ab ''ρ'' incipit dictio, quae solet aspirari, ut '' 'ῥήτωρ' 'βρήτωρ' '' dicunt, quod digamma nisi vocali praeponi et in principio syll...' 262187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>'sicubi', 'nuncubi', quod Graeci quoque solent facere: 'μηκέτι', 'οὐκέτι'. sed tamen hoc attendendum est, quod praevaluit in hac litera [id est in u loco digamma posita] potestas simplicis consonantis apud omnium poetarum doctissimos. In b etiam solet apud Aeolis transire ''Ϝ'' digamma, quotiens ab ''ρ'' incipit dictio, quae solet aspirari, ut '' 'ῥήτωρ' 'βρήτωρ' '' dicunt, quod digamma nisi vocali praeponi et in principio syllabae non potest. ideo autem locum quoque transmutavit, quia b vel digamma post ''ρ'' in eadem syllaba pronuntiari non potest. apud nos quoque est invenire, quod pro u consonante b ponitur, ut 'caelebs', caelestium vitam ducens, per b scribitur, quod u consonans ante consonantem poni non potest. sed etiam 'Bruges' et 'Belena' antiquissimi dicebant teste {{spatio|Quintiliano|0.10}}, qui hoc ostendit in {{spatio|primo institutionum oratoriarum|0.10}}: nec mirum, cum b quoque in u euphoniae causa converti invenimus, ut 'aufero' pro 'abfero'. {{r|24|V 24}}Aspiratio ante vocales omnes poni potest, post consonantes autem quattuor tantummodo more antiquo Graecorum: c t p r, ut 'habeo', 'Herennius?', 'heros', 'hiems', 'homo', 'humus', 'Hylas', 'Chremes', 'Thraso', 'Philippus', 'Pyrrhus'. ideo autem extrinsecus ascribitur vocalibus, ut minimum sonet, consonantibus autem intrinsecus, ut plurimum: omnis enim litera sive vox plus sonat ipsa sese, cum postponitur,<noinclude></noinclude> ih8x94rk91kjdhbdho1hsvrzk11ct5o 262222 262187 2026-04-09T17:01:16Z Saumache 27923 262222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>'sicubi', 'nuncubi', quod Graeci quoque solent facere: {{graeca|'μηκέτι'}}, {{graeca|'οὐκέτι'}}. sed tamen hoc attendendum est, quod praevaluit in hac litera [id est in u loco digamma posita] potestas simplicis consonantis apud omnium poetarum doctissimos. In b etiam solet apud Aeolis transire {{graeca|''ϝ''}} digamma, quotiens ab {{graeca|''ρ''}} incipit dictio, quae solet aspirari, ut ''{{graeca|'ῥήτωρ' 'βρήτωρ'}}'' dicunt, quod digamma nisi vocali praeponi et in principio syllabae non potest. ideo autem locum quoque transmutavit, quia b vel digamma post {{graeca|''ρ''}} in eadem syllaba pronuntiari non potest. apud nos quoque est invenire, quod pro u consonante b ponitur, ut 'caelebs', caelestium vitam ducens, per b scribitur, quod u consonans ante consonantem poni non potest. sed etiam 'Bruges' et 'Belena' antiquissimi dicebant teste {{spatio|Quintiliano}}, qui hoc ostendit in {{spatio|primo institutionum oratoriarum}}: nec mirum, cum b quoque in u euphoniae causa converti invenimus, ut 'aufero' pro 'abfero'. {{r|24|V 24}}Aspiratio ante vocales omnes poni potest, post consonantes autem quattuor tantummodo more antiquo Graecorum: c t p r, ut 'habeo', 'Herennius?', 'heros', 'hiems', 'homo', 'humus', 'Hylas', 'Chremes', 'Thraso', 'Philippus', 'Pyrrhus'. ideo autem extrinsecus ascribitur vocalibus, ut minimum sonet, consonantibus autem intrinsecus, ut plurimum: omnis enim litera sive vox plus sonat ipsa sese, cum postponitur,<noinclude></noinclude> lhrnloxaz2dp3lh91mbt8hzlvj97prs 262297 262222 2026-04-10T00:19:29Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|18|PRISCIANI INST.}}</noinclude>‘sicubi’, ‘nuncubi’, quod Graeci quoque solent facere: ‘{{graeca|''μηκέτι''}}’, ‘{{graeca|''οὐκέτι''}}’. sed tamen hoc attendendum est, quod praevaluit in hac litera [id est in u loco digamma posita] potestas simplicis consonantis apud omnium poetarum doctissimos. In b etiam solet apud Aeolis transire {{graeca|''ϝ''}} digamma, quotiens ab {{graeca|''ρ''}} incipit dictio, quae solet aspirari, ut ''{{graeca|‘ῥήτωρ’ ‘βρήτωρ’}}'' dicunt, quod digamma nisi vocali praeponi et in principio syllabae non potest. ideo autem locum quoque transmutavit, quia b vel digamma post {{graeca|''ρ''}} in eadem syllaba pronuntiari non potest. apud nos quoque est invenire, quod pro u consonante b ponitur, ut ‘caelebs’, caelestium vitam ducens, per b scribitur, quod u consonans ante consonantem poni non potest. sed etiam ‘Bruges’ et ‘Belena’ antiquissimi dicebant teste {{spatio|{{wl|Q193769|Quintiliano}}}}, qui hoc ostendit in {{spatio|primo [[De Institutione Oratoria|institutionum oratoriarum]]}}: nec mirum, cum b quoque in u euphoniae causa converti invenimus, ut ‘aufero’ pro ‘abfero’. {{r|24|V 24}}Aspiratio ante vocales omnes poni potest, post consonantes autem quattuor tantummodo more antiquo Graecorum: c t p r, ut ‘habeo’, ‘Herennius’, ‘heros’, ‘hiems’, ‘homo’, ‘humus’, ‘Hylas’, ‘Chremes’, ‘Thraso’, ‘Philippus’, ‘Pyrrhus’. ideo autem extrinsecus ascribitur vocalibus, ut minimum sonet, consonantibus autem intrinsecus, ut plurimum: omnis enim litera sive vox plus sonat ipsa sese, cum postponitur,<noinclude><references/></noinclude> dkgypti9q8tfwyzw085m2o35x1ydu7n 262300 262297 2026-04-10T00:38:04Z Saumache 27923 262300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|18|PRISCIANI INST.}}</noinclude>‘sicubi’, ‘nuncubi’, quod Graeci quoque solent facere: ‘{{graeca|''μηκέτι''}}’, ‘{{graeca|''οὐκέτι''}}’. sed tamen hoc attendendum est, quod praevaluit in hac litera [id est in u loco digamma posita] potestas simplicis consonantis apud omnium poetarum doctissimos. In b etiam solet apud Aeolis transire {{graeca|''ϝ''}} digamma, quotiens ab {{graeca|''ρ''}} incipit dictio, quae solet aspirari, ut ''{{graeca|‘ῥήτωρ’ ‘βρήτωρ’}}'' dicunt, quod digamma nisi vocali praeponi et in principio syllabae non potest. ideo autem locum quoque transmutavit, quia b vel digamma post {{graeca|''ρ''}} in eadem syllaba pronuntiari non potest. apud nos quoque est invenire, quod pro u consonante b ponitur, ut ‘caelebs’, caelestium vitam ducens, per b scribitur, quod u consonans ante consonantem poni non potest. sed etiam ‘Bruges’ et ‘Belena’ antiquissimi dicebant teste {{spatio|{{wl|Q193769|Quintiliano}}}}, qui hoc ostendit in {{spatio|primo [[De Institutione Oratoria/I/4#15|institutionum oratoriarum]]}}: nec mirum, cum b quoque in u euphoniae causa converti invenimus, ut ‘aufero’ pro ‘abfero’. {{r|24|V 24}}Aspiratio ante vocales omnes poni potest, post consonantes autem quattuor tantummodo more antiquo Graecorum: c t p r, ut ‘habeo’, ‘Herennius’, ‘heros’, ‘hiems’, ‘homo’, ‘humus’, ‘Hylas’, ‘Chremes’, ‘Thraso’, ‘Philippus’, ‘Pyrrhus’. ideo autem extrinsecus ascribitur vocalibus, ut minimum sonet, consonantibus autem intrinsecus, ut plurimum: omnis enim litera sive vox plus sonat ipsa sese, cum postponitur,<noinclude><references/></noinclude> 6b4v4cij96lsl6vr5jx48ujiaj4ffdq 262401 262300 2026-04-10T09:14:44Z Saumache 27923 262401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|18|PRISCIANI INST.}}</noinclude>‘sicubi’, ‘nuncubi’, quod Graeci quoque solent facere: ‘{{graeca|''μηκέτι''}}’, ‘{{graeca|''οὐκέτι''}}’. sed tamen hoc attendendum est, quod praevaluit in hac litera [id est in u loco digamma posita] potestas simplicis consonantis apud omnium poetarum doctissimos. In b etiam solet apud Aeolis transire {{graeca|''ϝ''}} digamma, quotiens ab {{graeca|''ρ''}} incipit dictio, quae solet aspirari, ut ''{{graeca|‘ῥήτωρ’ ‘βρήτωρ’}}'' dicunt, quod digamma nisi vocali praeponi et in principio syllabae non potest. ideo autem locum quoque transmutavit, quia b vel digamma post {{graeca|''ρ''}} in eadem syllaba pronuntiari non potest. apud nos quoque est invenire, quod pro u consonante b ponitur, ut ‘caelebs’, caelestium vitam ducens, per b scribitur, quod u consonans ante consonantem poni non potest. sed etiam ‘Bruges’ et ‘Belena’ antiquissimi dicebant teste {{spatio|{{wl|Q193769|Quintiliano}}}}, qui hoc ostendit in {{spatio|primo [[De Institutione Oratoria|institutionum oratoriarum]]}}<ref>[[De Institutione Oratoria/I/4#15|De institutione oratoria 1.4.15]]</ref>: nec mirum, cum b quoque in u euphoniae causa converti invenimus, ut ‘aufero’ pro ‘abfero’. {{r|24|V 24}}Aspiratio ante vocales omnes poni potest, post consonantes autem quattuor tantummodo more antiquo Graecorum: c t p r, ut ‘habeo’, ‘Herennius’, ‘heros’, ‘hiems’, ‘homo’, ‘humus’, ‘Hylas’, ‘Chremes’, ‘Thraso’, ‘Philippus’, ‘Pyrrhus’. ideo autem extrinsecus ascribitur vocalibus, ut minimum sonet, consonantibus autem intrinsecus, ut plurimum: omnis enim litera sive vox plus sonat ipsa sese, cum postponitur,<noinclude><references/></noinclude> lh2wemb6feorivb3qmcv9nqj1rqymoc 104 81319 262190 2026-04-09T15:28:58Z SZC 03 22335 /* Without text */ 262190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude><noinclude></noinclude> 8qmpkk1i01ep1y6uqq0xwa871zq6onx 104 81320 262191 2026-04-09T15:29:22Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{ct|'''AVGVSTO BOECKHIO''}} {{ct|SACRVM}}' 262191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|'''AVGVSTO BOECKHIO''}} {{ct|SACRVM}}<noinclude></noinclude> nlgjkkfpgmxwnao6f69ob8ry2t4yjd1 262192 262191 2026-04-09T15:29:34Z SZC 03 22335 262192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|'''AVGVSTO BOECKHIO'''}} {{ct|SACRVM}}<noinclude></noinclude> isq8ak6w1muwpfkqk8ejj72kqsl1y4w 102 81321 262195 2026-04-09T15:30:33Z SZC 03 22335 SZC 03 movit paginam [[Scriptor:Martinus Hertius]] ad [[Scriptor:Martinus Hertzius]] 262195 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Scriptor:Martinus Hertzius]] co6tx5ixhib22fzyo2kl8358hfcxyzf 14 81322 262197 2026-04-09T15:31:28Z SZC 03 22335 SZC 03 movit paginam [[Categoria:Opera quae Martinus Hertius scripsit]] ad [[Categoria:Opera quae Martinus Hertzius scripsit]] 262197 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[:Categoria:Opera quae Martinus Hertzius scripsit]] 7dztug2yfzyft4y22vpprwh1yous0ad 14 81323 262199 2026-04-09T15:32:05Z SZC 03 22335 SZC 03 movit paginam [[Categoria:Opera quae Martinus Hertius recensuit]] ad [[Categoria:Opera quae Martinus Hertzius recensuit]]: Misspelled title 262199 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[:Categoria:Opera quae Martinus Hertzius recensuit]] st526jdgn56vxl26n6euheplruk71rh 104 81324 262202 2026-04-09T15:34:38Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{ct|PRISCIANI}} {{ct|GRAMMATICI CAESARIENSIS}} {{ct|INSTITVYTIONVM GRAMMATICARVM}} {{ct|LIBRI XVIII}} {{ct|EX RECENSIONE}} {{ct|MARTINI HERTZII}} {{ct|VOL. I}} {{ct|LIBROS I—XII CONTINENS}} {{hic est imago}} {{ct|LIPSIAE}} {{ct|IN AEDIBVS Β. G. TEVBNERI}} {{ct|Α. MDCCCLV}}' 262202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|PRISCIANI}} {{ct|GRAMMATICI CAESARIENSIS}} {{ct|INSTITVYTIONVM GRAMMATICARVM}} {{ct|LIBRI XVIII}} {{ct|EX RECENSIONE}} {{ct|MARTINI HERTZII}} {{ct|VOL. I}} {{ct|LIBROS I—XII CONTINENS}} {{hic est imago}} {{ct|LIPSIAE}} {{ct|IN AEDIBVS Β. G. TEVBNERI}} {{ct|Α. MDCCCLV}}<noinclude></noinclude> q6rowv3nv3e9tgy9gauhk6o2zb5nhin 262249 262202 2026-04-09T20:06:55Z Saumache 27923 ̄@[[Usor:SZC 03]] demere margines non potui 262249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|PRISCIANI}} {{ct|GRAMMATICI CAESARIENSIS}} {{ct|INSTITVYTIONVM GRAMMATICARVM}} {{ct|LIBRI XVIII}} {{ct|EX RECENSIONE}} {{ct|MARTINI HERTZII}} {{ct|VOL. I}} {{ct|LIBROS I—XII CONTINENS}} [[File:Verlag B. G. Teubner Verlag logo.jpg|thumb|Logo of the german publishing house B. G. Teubner Verlag|center|300px]] {{ct|LIPSIAE}} {{ct|IN AEDIBVS Β. G. TEVBNERI}} {{ct|Α. MDCCCLV}}<noinclude></noinclude> 64h21ydiaciw1b50d5jfi8rzc128lvb 262253 262249 2026-04-09T20:39:07Z SZC 03 22335 @Saumache satis est auferre textum "thumb" 262253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|PRISCIANI}} {{ct|GRAMMATICI CAESARIENSIS}} {{ct|INSTITVYTIONVM GRAMMATICARVM}} {{ct|LIBRI XVIII}} {{ct|EX RECENSIONE}} {{ct|MARTINI HERTZII}} {{ct|VOL. I}} {{ct|LIBROS I—XII CONTINENS}} [[File:Verlag B. G. Teubner Verlag logo.jpg|Logo of the german publishing house B. G. Teubner Verlag|center|300px|class=skin-invert]] {{ct|LIPSIAE}} {{ct|IN AEDIBVS Β. G. TEVBNERI}} {{ct|Α. MDCCCLV}}<noinclude></noinclude> nr6v2dvecnqt8k68ral4tqhifeyj93l 262258 262253 2026-04-09T21:04:18Z Saumache 27923 262258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|{{xxxx-larger|{{spatio|'''PRISCIANI'''}}}}}} {{ct|GRAMMATICI CAESARIENSIS}} {{ct|{{xx-larger|{{spatio|INSTITVTIONVM GRAMMATICARVM}}}}}} {{ct|{{x-larger|{{spatio|LIBRI XVIII}}}}}} {{ct|{{sc|ex recensione}}}} {{ct|{{x-larger|{{spatio|MARTINI HERTZII}}}}}} {{ct|VOL. I}} {{ct|{{sc|libros i—xii continens}}}} <br> <br> [[File:Verlag B. G. Teubner Verlag logo.jpg|Logo of the german publishing house B. G. Teubner Verlag|center|100px|class=skin-invert]] <br> <br> {{ct|{{x-larger|{{spatio|LIPSIAE}}}}}} {{ct|IN AEDIBVS Β. G. TEVBNERI}} {{ct|{{sc|a. mdccclv}}}}<noinclude></noinclude> tmkw7u3axx7e1fvqyfqojhlnbij8jjy 262259 262258 2026-04-09T21:19:51Z Saumache 27923 262259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|{{xxxx-larger|{{spatio|'''PRISCIANI'''}}}}}} {{ct|GRAMMATICI CAESARIENSIS}} {{ct|{{xx-larger|INSTITVTIONVM GRAMMATICARVM}}}} {{ct|{{x-larger|{{spatio|LIBRI XVIII}}}}}} {{ct|{{sc|ex recensione}}}} {{ct|{{x-larger|{{spatio|MARTINI HERTZII}}}}}} {{ct|'''VOL. I'''}} {{ct|{{sc|libros i—xii continens}}}} <br> <br> [[File:Verlag B. G. Teubner Verlag logo.jpg|Logo of the german publishing house B. G. Teubner Verlag|center|100px|class=skin-invert]] <br> <br> {{ct|{{x-larger|{{spatio|LIPSIAE}}}}}} {{ct|IN AEDIBVS Β. G. TEVBNERI}} {{ct|{{sc|a. mdccclv}}}}<noinclude></noinclude> dpkyq4sbt09kgk2juuc4tj04y43654z 106 81325 262206 2026-04-09T16:04:35Z SZC 03 22335 Paginam instituit, scribens '' 262206 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Institutiones grammaticae|Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII]] |Language=la |Volume=2 |Author=[[Scriptor:Priscianus Caesariensis|Priscianus Caesariensis]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Martinus Hertzius |Martinus Hertzius]] |Address=Lipsiae |Year=1858 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=2]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to4=– 5=7 5to9=highroman 10=– 11=1 /> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu|I]] · [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII (v. 2, ed Hertz).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae|titolo=Institutiones grammaticae|from=11|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XIII|titolo=Liber XIII|from=11|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XIV|titolo=Liber XIV|from=34|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XV|titolo=Liber XV|from=70|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVI|titolo=Liber XVI|from=103|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVII|titolo=Liber XVII|from=116|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVIII|titolo=Liber XII|from=220|delta=10}} |Header= |Footer= }} hn9r732581if7m2l0tu7chyp6saaz8p 262207 262206 2026-04-09T16:06:16Z SZC 03 22335 262207 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Institutiones grammaticae|Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII]] |Language=la |Volume=2 |Author=[[Scriptor:Priscianus Caesariensis|Priscianus Caesariensis]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Martinus Hertzius |Martinus Hertzius]] |Address=Lipsiae |Year=1858 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=2]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to4=– 5=7 5to9=highroman 10=– 11=1 485to400=– 401=387 /> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu|I]] · [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII (v. 2, ed Hertz).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae|titolo=Institutiones grammaticae|from=11|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XIII|titolo=Liber XIII|from=11|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XIV|titolo=Liber XIV|from=34|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XV|titolo=Liber XV|from=70|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVI|titolo=Liber XVI|from=103|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVII|titolo=Liber XVII|from=116|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVIII|titolo=Liber XII|from=220|delta=10}} |Header= |Footer= }} 4dqy4dd0p5xcwaxvwsxzvg1q93c8vsl 262208 262207 2026-04-09T16:07:57Z SZC 03 22335 262208 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Institutiones grammaticae|Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII]] |Language=la |Volume=2 |Author=[[Scriptor:Priscianus Caesariensis|Priscianus Caesariensis]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Martinus Hertzius |Martinus Hertzius]] |Address=Lipsiae |Year=1858 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=2]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to4=– 5=7 5to9=highroman 10=– 11=1 395to400=– 401=387 /> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu|I]] · [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII (v. 2, ed Hertz).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae|titolo=Institutiones grammaticae|from=11|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XIII|titolo=Liber XIII|from=11|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XIV|titolo=Liber XIV|from=34|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XV|titolo=Liber XV|from=70|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVI|titolo=Liber XVI|from=103|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVII|titolo=Liber XVII|from=116|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVIII|titolo=Liber XII|from=220|delta=10}} |Header= |Footer= }} g26qhzagp33v2k6o0rj14dx0a47bhr5 262217 262208 2026-04-09T16:37:51Z Saumache 27923 annum editionis emendavi 262217 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Institutiones grammaticae|Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII]] |Language=la |Volume=2 |Author=[[Scriptor:Priscianus Caesariensis|Priscianus Caesariensis]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Martinus Hertzius |Martinus Hertzius]] |Address=Lipsiae |Year=1859 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=2]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to4=– 5=7 5to9=highroman 10=– 11=1 395to400=– 401=387 /> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu|I]] · [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII (v. 2, ed Hertz).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae|titolo=Institutiones grammaticae|from=11|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XIII|titolo=Liber XIII|from=11|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XIV|titolo=Liber XIV|from=34|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XV|titolo=Liber XV|from=70|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVI|titolo=Liber XVI|from=103|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVII|titolo=Liber XVII|from=116|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVIII|titolo=Liber XII|from=220|delta=10}} |Header= |Footer= }} oiurhuauna6wd1vq3xfsm354yac5uhs 104 81326 262237 2026-04-09T17:43:25Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'quam cum anteponitur, quod vocalibus accidens esse videtur, nec, si tol- latur ea, perit etiam vis significationis, ut si dicam 'Erennius' absque aspiratione, quamvis vitium videar facere, intellectus tamen permanet. consonantibus autem sic cohaeret, ut eiusdem penitus substantiae sit, ut, si s auferatur, significationis vim minuat prorsus, ut si dicam 'Cremes' pro 'Chremes'. unde hac considerata ratione Graecorum doctissimi singulas fecerun... 262237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>quam cum anteponitur, quod vocalibus accidens esse videtur, nec, si tol- latur ea, perit etiam vis significationis, ut si dicam 'Erennius' absque aspiratione, quamvis vitium videar facere, intellectus tamen permanet. consonantibus autem sic cohaeret, ut eiusdem penitus substantiae sit, ut, si s auferatur, significationis vim minuat prorsus, ut si dicam 'Cremes' pro 'Chremes'. unde hac considerata ratione Graecorum doctissimi singulas fecerunt eas quoque literas, quippe pro {{graeca|''τͰ θ''}}, pro {{graeca|''πͰ φ''}}, pro {{graeca|''κͰ χ''}} scribentes. {{r|25}}nos autem antiquam scripturam servavimus. in Latinis tamen dictionibus nos quoque pro ph coepimus f scribere, ut 'filius', 'fama', 'fuga', nisi quod, ut supra docuimus, est aliqua in pronuntiatione eius li- terae differentia cum sono ph. {{graeca|''ρͰ''}} autem ideo non est translatum ab illis in aliam figuram, quod nec sic cohaeret huic quomodo mutis nec, si tollatur, minuit significationem. quamvis enim subtracta aspiratione dicam 'retor', 'Pyrrus', intellectus is integer manet, non aliter quam si antecedens vocalibus auferatur, unde ostenditur ex hoc quoque aliqua esse cognatio r literae cum vocalibus. ex quo quidam dubitaverunt, utrum praeponi debeat huic aspiratio an subiungi. unde Aeolis loco, ut diximus, aspirationis digamma ponentes in dictionibus ab {{graeca|''ρ''}} incipientibus, solent loco {{graeca|''β''}} digamma scribere, indicantes debere praeponi digamma quasi vocali: sed rursus quasi consonanti digamma in eadem syllaba praeponere recusantes, commutabant id in {{graeca|''β''}}, '{{graeca|''βρήτωρ''}}', '{{graeca|''βρόδος''}}' dicentes. sed apud Graecos haec litera, id est {{graeca|''ρ''}}, multis modis fungitur loco vocalis, ut in declinatione nominum in {{graeca|''ρα''} et in {{graeca|''α''}} puram desinentium, quae similiter a servant per obliquos casus, ut '{{graeca|''ὥρα ὥρας''}}', '{{graeca|''σοφία σοφίας''}}' apud Latinos autem non adeo. (Quaeritur, cur in 'vah', 'ah' post vocales ponitur aspiratio, et {{pt|dici-}}<noinclude></noinclude> gqbonjncty8jhq6bcfkv87tbf4vy7ys 104 81327 262238 2026-04-09T17:52:25Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{pt|dici|dicimus}}, quod apocopa facta est extremae vocalis, cui praeponebatur aspiratio; nam perfecta 'vaha', 'aha' sunt. ideo autem abscisione facta extremae vocalis tamen aspiratio mansit ex superiore pendens vocali, quia suum est interiectionis voce abscondita proferri. itaque pars absconditae extremitatis videtur congrue interiectionis naturali prolatione remansisse: nec mirum, cum in Syrorum Aegyptiorumque dictionibus soleant etiam... 262238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{pt|dici|dicimus}}, quod apocopa facta est extremae vocalis, cui praeponebatur aspiratio; nam perfecta 'vaha', 'aha' sunt. ideo autem abscisione facta extremae vocalis tamen aspiratio mansit ex superiore pendens vocali, quia suum est interiectionis voce abscondita proferri. itaque pars absconditae extremitatis videtur congrue interiectionis naturali prolatione remansisse: nec mirum, cum in Syrorum Aegyptiorumque dictionibus soleant etiam in fine aspirari vocales, — interiectionum autem pleraeque communes sunt naturaliter omnium gentium voces.) {{r|26}}Inter c sine aspiratione et cum aspiratione est g, inter t quoque et th est d et inter p et ph sive f est b. sunt igitur hae tres, hoc est b g d, mediae, quae nec penitus carent aspiratione nec eam plenam possident. hoc autem ostendit etiam ipsius palati pulsus et linguae vel labrorum consimilis quidem in ternis, in p et ph vel f et b et rursus in c et ch et g, similiter in t et th et d. sed in levibus exterior fit pulsus, in asperis interior, in mediis inter utrumque supra dictorum locum, quod facile dinoscitur, si attendamus in supra dictis motibus ora mirabili naturae lege modulantibus voces. tanta autem est cognatio earum, quod invicem inveniuntur pro se positae in quibusdam dictionibus, ut 'ambo' pro '{{graeca|''ἄμφω''}}', 'buxus' pro '{{graeca|''πύξος''}}' et 'publicus' pro 'puplicus', 'triumphus' pro '{{graeca|''ϑρίαμβος''}}', 'gubernator' '{{graeca|''κυβερνήτης''}}', 'gobio' '{{graeca|''κωβιός''}}', 'Caere' {{graeca|''ἀπὸ τοὺ''}}<noinclude></noinclude> 9hl23m1ixx2hsprd707ktceatma9ejv 104 81328 262239 2026-04-09T18:02:53Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ''{{graeca|''χαῖρε''}}', 'puniceus' '{{graeca|''φοινίκεος''}}', 'deus' {{graeca|''θεός''}}', 'purpureum' '{{graeca|''πορφύρεον ''}'. Hoc quoque observandum est, quod ad comparationem aliarum consonantinm, quae solent mutari vel abici per casus, immutabiles sunt apud nos tres, l n r: per omnes enim casus eaedem permanent, ut 'sal salis', 'flumen fluminis', 'Caesar Caesaris'. t quoque et c, quamvis in tribus solis inveniantur nominibu...' 262239 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>'{{graeca|''χαῖρε''}}', 'puniceus' '{{graeca|''φοινίκεος''}}', 'deus' {{graeca|''θεός''}}', 'purpureum' '{{graeca|''πορφύρεον ''}'. Hoc quoque observandum est, quod ad comparationem aliarum consonantinm, quae solent mutari vel abici per casus, immutabiles sunt apud nos tres, l n r: per omnes enim casus eaedem permanent, ut 'sal salis', 'flumen fluminis', 'Caesar Caesaris'. t quoque et c, quamvis in tribus solis inveniantur nominibus, quae possunt declinari, hoc idem servant, ut 'caput capitis' et ab eo composita 'sinciput sincipitis', 'occiput occipitis', 'allec allecis', 'lac lactis', in quo etiam t additur. quare a quibusdam non irrationabiliter nominativus 'hoc lacte' prolatus invenitur. reliquae vero consonantes mutantur vel abiciuntur: d, ut 'aliquid alicuius'; m, 'templum templi', 'Pelium Pelii'; s, 'magnus magni'; x, 'rex regis', 'nix Rivis'. In verborum quoque praeteritis perfectis solent omnes modo mutari is modo manere, exceptis l p s x. hae enim numquam mutantur, ut 'habeo habui', 'iubeo iussi', 'compesco compescui', 'dico dixi', 'ascendo ascendi', 'laedo laesi', 'lego legi', 'pingo pinxi', 'demo dempsi', 'premo pressi', 'moneo monui', 'sino sivi', 'nequeo nequivi', 'torqueo torsi', 'dissero disserui', 'uro ussi', 'verto verti', 'flecto flexi'. illae autem quattuor, ut supra diximus, numquam mutantur in praeterito perfecto: l, 'caelo caelavi', 'doleo dolui', 'volo volui', 'mollio mollivi'; p, 'turpo turpavi', 'stupeo stupui', 'scalpo scalpsi', 'lippio lippivi'; s, 'quasso quassavi', 'censeo censui', 'arcesso arcessivi'; x, 'nexo nexui', 'texo texui'.<noinclude></noinclude> aqbbmgbu151ruoick5mdmvzf4ndhdyz 262240 262239 2026-04-09T18:03:15Z Saumache 27923 262240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>'{{graeca|''χαῖρε''}}', 'puniceus' '{{graeca|''φοινίκεος''}}', 'deus' {{graeca|''θεός''}}', 'purpureum' '{{graeca|''πορφύρεον ''}}'. {{r|27}}Hoc quoque observandum est, quod ad comparationem aliarum consonantinm, quae solent mutari vel abici per casus, immutabiles sunt apud nos tres, l n r: per omnes enim casus eaedem permanent, ut 'sal salis', 'flumen fluminis', 'Caesar Caesaris'. t quoque et c, quamvis in tribus solis inveniantur nominibus, quae possunt declinari, hoc idem servant, ut 'caput capitis' et ab eo composita 'sinciput sincipitis', 'occiput occipitis', 'allec allecis', 'lac lactis', in quo etiam t additur. quare a quibusdam non irrationabiliter nominativus 'hoc lacte' prolatus invenitur. reliquae vero consonantes mutantur vel abiciuntur: d, ut 'aliquid alicuius'; m, 'templum templi', 'Pelium Pelii'; s, 'magnus magni'; x, 'rex regis', 'nix Rivis'. In verborum quoque praeteritis perfectis solent omnes modo mutari is modo manere, exceptis l p s x. hae enim numquam mutantur, ut 'habeo habui', 'iubeo iussi', 'compesco compescui', 'dico dixi', 'ascendo ascendi', 'laedo laesi', 'lego legi', 'pingo pinxi', 'demo dempsi', 'premo pressi', 'moneo monui', 'sino sivi', 'nequeo nequivi', 'torqueo torsi', 'dissero disserui', 'uro ussi', 'verto verti', 'flecto flexi'. illae autem quattuor, ut supra diximus, numquam mutantur in praeterito perfecto: l, 'caelo caelavi', 'doleo dolui', 'volo volui', 'mollio mollivi'; p, 'turpo turpavi', 'stupeo stupui', 'scalpo scalpsi', 'lippio lippivi'; s, 'quasso quassavi', 'censeo censui', 'arcesso arcessivi'; x, 'nexo nexui', 'texo texui'.<noinclude></noinclude> in8olh27g9nqyct50e38wfhlhv35n4f 262241 262240 2026-04-09T18:03:38Z Saumache 27923 262241 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>'{{graeca|''χαῖρε''}}', 'puniceus' '{{graeca|''φοινίκεος''}}', 'deus' {{graeca|''θεός''}}', 'purpureum' '{{graeca|''πορφύρεον ''}}'. {{r|27}}Hoc quoque observandum est, quod ad comparationem aliarum consonantinm, quae solent mutari vel abici per casus, immutabiles sunt apud nos tres, l n r: per omnes enim casus eaedem permanent, ut 'sal salis', 'flumen fluminis', 'Caesar Caesaris'. t quoque et c, quamvis in tribus solis inveniantur nominibus, quae possunt declinari, hoc idem servant, ut 'caput capitis' et ab eo composita 'sinciput sincipitis', 'occiput occipitis', 'allec allecis', 'lac lactis', in quo etiam t additur. quare a quibusdam non irrationabiliter nominativus 'hoc lacte' prolatus invenitur. reliquae vero consonantes mutantur vel abiciuntur: d, ut 'aliquid alicuius'; m, 'templum templi', 'Pelium Pelii'; s, 'magnus magni'; x, 'rex regis', 'nix nivis'. In verborum quoque praeteritis perfectis solent omnes modo mutari is modo manere, exceptis l p s x. hae enim numquam mutantur, ut 'habeo habui', 'iubeo iussi', 'compesco compescui', 'dico dixi', 'ascendo ascendi', 'laedo laesi', 'lego legi', 'pingo pinxi', 'demo dempsi', 'premo pressi', 'moneo monui', 'sino sivi', 'nequeo nequivi', 'torqueo torsi', 'dissero disserui', 'uro ussi', 'verto verti', 'flecto flexi'. illae autem quattuor, ut supra diximus, numquam mutantur in praeterito perfecto: l, 'caelo caelavi', 'doleo dolui', 'volo volui', 'mollio mollivi'; p, 'turpo turpavi', 'stupeo stupui', 'scalpo scalpsi', 'lippio lippivi'; s, 'quasso quassavi', 'censeo censui', 'arcesso arcessivi'; x, 'nexo nexui', 'texo texui'.<noinclude></noinclude> ssthv71nv50ziyjep2judv53cryq8mv 104 81329 262242 2026-04-09T18:15:44Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{r|28}}Vocales quoque in eisdem perfectis, quae in principalibus syllabis inveniuntur verborwm, modo ex correptis producuntur, modo mutantur in alias vocales, modo manent eaedem. producuntur plerumque omnes, ut et 'faveo fāvi', 'caveo cāvi', 'sedeo sēdi', 'lego lēgi', 'video vīdi', 'moveo mōvi', 'foveo fōvi', 'fugio fūgi'. Mutantur a et e: a quidem in e modo productam modo correptam; productam, ut 'ago ēgi', 'capio cēp', 'facio fēci',... 262242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>{{r|28}}Vocales quoque in eisdem perfectis, quae in principalibus syllabis inveniuntur verborwm, modo ex correptis producuntur, modo mutantur in alias vocales, modo manent eaedem. producuntur plerumque omnes, ut et 'faveo fāvi', 'caveo cāvi', 'sedeo sēdi', 'lego lēgi', 'video vīdi', 'moveo mōvi', 'foveo fōvi', 'fugio fūgi'. Mutantur a et e: a quidem in e modo productam modo correptam; productam, ut 'ago ēgi', 'capio cēp', 'facio fēci', 'frango frēgi'; correptam, 'tango tĕtigi', 'cado cĕcidi', 'parco pĕperci'. e vero transit in i, ut 'eo' 'ivi' vel 'ii' - {{spatio|Solinus}} in {{spatio|collectaneis vel polyhistore:}} {{spatio|Tatius}} in {{spatio|arce, ubi nunc aedes est Iunonis Monetae, qui anno quinto quam ingressus urbem fuerat, a Laurentibus interemptus est, septima et vicensima Olymlpiade hominem exivit}}-, {{r|29}}'queo' 'quivi' vel 'quii'. haec eadem vocalis paenultima in verbis secundae coniugationis saepe mutatur in u, ut 'doceo docui', 'moneo monui', 'doleo dolui'. quod similiter est quando in tertia vel quarta coniugatione patitur i, ut 'rapio rapui', 'aperio aperui'. U et o manent in principalibus syllabis positae immutabiles, temporum quoque in quibusdam, ut 'ruo rui', 'domo domui', 'doceo docui'. Hoc quoque observandum est, quod numquam in supra dicto tempore potest geminari nec in principio nec in fine syllaba, nisi quae a muta incipit, ut 'tondeo totondi', 'pendeo' vel 'pendo' 'pependi', 'disco didici', 'posco poposci', 'tundo tutudi', 'pedo pepedi', 'tango tetigi', caedo cecidi', 'cado cecidi?, 'pello pepuli', 'fallo fefelli', 'prodo prodidi', 'vendo vendidi', ex quo etiam apparet, f vim magis mutae obtinere, a qua incipiens geminata est syllaba.<noinclude></noinclude> 2n3cj47a270zhwp912yvf266qhoznim 262243 262242 2026-04-09T18:16:42Z Saumache 27923 262243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude><br> {{r|28}}Vocales quoque in eisdem perfectis, quae in principalibus syllabis inveniuntur verborwm, modo ex correptis producuntur, modo mutantur in alias vocales, modo manent eaedem. producuntur plerumque omnes, ut et 'faveo fāvi', 'caveo cāvi', 'sedeo sēdi', 'lego lēgi', 'video vīdi', 'moveo mōvi', 'foveo fōvi', 'fugio fūgi'. Mutantur a et e: a quidem in e modo productam modo correptam; productam, ut 'ago ēgi', 'capio cēp', 'facio fēci', 'frango frēgi'; correptam, 'tango tĕtigi', 'cado cĕcidi', 'parco pĕperci'. e vero transit in i, ut 'eo' 'ivi' vel 'ii' - {{spatio|Solinus}} in {{spatio|collectaneis vel polyhistore:}} {{spatio|Tatius}} in {{spatio|arce, ubi nunc aedes est Iunonis Monetae, qui anno quinto quam ingressus urbem fuerat, a Laurentibus interemptus est, septima et vicensima Olymlpiade hominem exivit}}-, {{r|29}}'queo' 'quivi' vel 'quii'. haec eadem vocalis paenultima in verbis secundae coniugationis saepe mutatur in u, ut 'doceo docui', 'moneo monui', 'doleo dolui'. quod similiter est quando in tertia vel quarta coniugatione patitur i, ut 'rapio rapui', 'aperio aperui'. U et o manent in principalibus syllabis positae immutabiles, temporum quoque in quibusdam, ut 'ruo rui', 'domo domui', 'doceo docui'. Hoc quoque observandum est, quod numquam in supra dicto tempore potest geminari nec in principio nec in fine syllaba, nisi quae a muta incipit, ut 'tondeo totondi', 'pendeo' vel 'pendo' 'pependi', 'disco didici', 'posco poposci', 'tundo tutudi', 'pedo pepedi', 'tango tetigi', caedo cecidi', 'cado cecidi?, 'pello pepuli', 'fallo fefelli', 'prodo prodidi', 'vendo vendidi', ex quo etiam apparet, f vim magis mutae obtinere, a qua incipiens geminata est syllaba.<noinclude></noinclude> hnvukjh8vxbn2hm0wuy7lfp7y44ac4e 104 81330 262244 2026-04-09T18:34:12Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<br> {{r|30|VI 30}}S ante mutam posita inveniuntur duo, quae geminant syllabam, 'sto steti', 'spondeo spopondi'. antiquissimi etiam 'scindo' 'scicidi' dicebant, quod iuniores 'scidi' dixerunt, ut in praeterito perfecto verbi ostendemus. nec sine ratione ante mutas invenitur geminatum, cum s amittit vim suam plerumque sic posita ante mutam, unde nec in secunda syllaba repetitur. M quoque geminatur -'mordeo momordi'-, quae loco mutae in... 262244 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude><br> {{r|30|VI 30}}S ante mutam posita inveniuntur duo, quae geminant syllabam, 'sto steti', 'spondeo spopondi'. antiquissimi etiam 'scindo' 'scicidi' dicebant, quod iuniores 'scidi' dixerunt, ut in praeterito perfecto verbi ostendemus. nec sine ratione ante mutas invenitur geminatum, cum s amittit vim suam plerumque sic posita ante mutam, unde nec in secunda syllaba repetitur. M quoque geminatur -'mordeo momordi'-, quae loco mutae in multis fungitur: nam et ante n posita communem facit syllabam, ut 'Ramnes Ramnetis', sicut 'Chremes Chremetis', - iambica enim sunt, 'quae sic declinantur, quod {{spatio|Callimachi}} quoque auctoritate confirmatur in {{spatio|{{graeca|''Αὶτίοις''}}, sicut iam supra dictum est, hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Τὼς μὲν ὁ Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ''}}}} -</poem> et numquam tamen eadem m ante se natura longam [vocalem] patitur in eadem syllaba esse, ut 'illăm', 'artĕm', 'puppĭm', 'illŭm', 'rĕm', 'spĕm', 'diĕm', cum aliae omnes semivocales hoc habent, ut 'Maecenās', 'Paeān', 'sōl', 'pāx', 'pār'. praeterea sola haec semivocalis post s ponitur, quod mutarum est, ut 'Smyrna', 'smaragdus', et ante liquidam, ut 'Samnis', et quod ante s posita in finali syllaba [nominis] more mutae interposita i facit genetivum, 'hiems hiemis', velut 'inops inopis', 'caelebs caelibis'. Apparet igitur, quod elementorum alia sunt eiusdem generis, ut vocales et consonantes, alia eiusdem speciei, ut in vocalibus breves et longae et in consonantibus simplices et duplices, quae habent aspirationem et quae non habent et earum mediae. aliae vero sibi sunt aflines per {{pt|com-}}<noinclude></noinclude> c0la1dm9ylu2ktk6n811z10hg2hjv20 262245 262244 2026-04-09T18:34:36Z Saumache 27923 262245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude><br> {{r|30|VI 30}}S ante mutam posita inveniuntur duo, quae geminant syllabam, 'sto steti', 'spondeo spopondi'. antiquissimi etiam 'scindo' 'scicidi' dicebant, quod iuniores 'scidi' dixerunt, ut in praeterito perfecto verbi ostendemus. nec sine ratione ante mutas invenitur geminatum, cum s amittit vim suam plerumque sic posita ante mutam, unde nec in secunda syllaba repetitur. M quoque geminatur -'mordeo momordi'-, quae loco mutae in multis fungitur: nam et ante n posita communem facit syllabam, ut 'Ramnes Ramnetis', sicut 'Chremes Chremetis', - iambica enim sunt, 'quae sic declinantur, quod {{spatio|Callimachi}} quoque auctoritate confirmatur in {{spatio|{{graeca|''Αὶτίοις''}}, sicut iam supra dictum est, hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Τὼς μὲν ὁ Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ''}}}} -</poem> et numquam tamen eadem m ante se natura longam [vocalem] patitur in eadem syllaba esse, ut 'illăm', 'artĕm', 'puppĭm', 'illŭm', 'rĕm', 'spĕm', 'diĕm', cum aliae omnes semivocales hoc habent, ut 'Maecenās', 'Paeān', 'sōl', 'pāx', 'pār'. praeterea sola haec semivocalis post s ponitur, quod mutarum est, ut 'Smyrna', 'smaragdus', et ante liquidam, ut 'Samnis', et quod ante s posita in finali syllaba [nominis] more mutae interposita i facit genetivum, 'hiems hiemis', velut 'inops inopis', 'caelebs caelibis'. {{r|31}}Apparet igitur, quod elementorum alia sunt eiusdem generis, ut vocales et consonantes, alia eiusdem speciei, ut in vocalibus breves et longae et in consonantibus simplices et duplices, quae habent aspirationem et quae non habent et earum mediae. aliae vero sibi sunt aflines per {{pt|com-}}<noinclude></noinclude> ize57lki2yjnwwqg5tkhblgwutnrt0z 262246 262245 2026-04-09T18:34:55Z Saumache 27923 262246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude><br> {{r|30|VI 30}}S ante mutam posita inveniuntur duo, quae geminant syllabam, 'sto steti', 'spondeo spopondi'. antiquissimi etiam 'scindo' 'scicidi' dicebant, quod iuniores 'scidi' dixerunt, ut in praeterito perfecto verbi ostendemus. nec sine ratione ante mutas invenitur geminatum, cum s amittit vim suam plerumque sic posita ante mutam, unde nec in secunda syllaba repetitur. M quoque geminatur - 'mordeo momordi' -, quae loco mutae in multis fungitur: nam et ante n posita communem facit syllabam, ut 'Ramnes Ramnetis', sicut 'Chremes Chremetis', - iambica enim sunt, 'quae sic declinantur, quod {{spatio|Callimachi}} quoque auctoritate confirmatur in {{spatio|{{graeca|''Αὶτίοις''}}, sicut iam supra dictum est, hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Τὼς μὲν ὁ Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ''}}}} -</poem> et numquam tamen eadem m ante se natura longam [vocalem] patitur in eadem syllaba esse, ut 'illăm', 'artĕm', 'puppĭm', 'illŭm', 'rĕm', 'spĕm', 'diĕm', cum aliae omnes semivocales hoc habent, ut 'Maecenās', 'Paeān', 'sōl', 'pāx', 'pār'. praeterea sola haec semivocalis post s ponitur, quod mutarum est, ut 'Smyrna', 'smaragdus', et ante liquidam, ut 'Samnis', et quod ante s posita in finali syllaba [nominis] more mutae interposita i facit genetivum, 'hiems hiemis', velut 'inops inopis', 'caelebs caelibis'. {{r|31}}Apparet igitur, quod elementorum alia sunt eiusdem generis, ut vocales et consonantes, alia eiusdem speciei, ut in vocalibus breves et longae et in consonantibus simplices et duplices, quae habent aspirationem et quae non habent et earum mediae. aliae vero sibi sunt aflines per {{pt|com-}}<noinclude></noinclude> ba7p39sbujp8sp334whqabfjgwgnjl3 262247 262246 2026-04-09T18:35:07Z Saumache 27923 262247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude><br> {{r|30|VI 30}}S ante mutam posita inveniuntur duo, quae geminant syllabam, 'sto steti', 'spondeo spopondi'. antiquissimi etiam 'scindo' 'scicidi' dicebant, quod iuniores 'scidi' dixerunt, ut in praeterito perfecto verbi ostendemus. nec sine ratione ante mutas invenitur geminatum, cum s amittit vim suam plerumque sic posita ante mutam, unde nec in secunda syllaba repetitur. M quoque geminatur - 'mordeo momordi' -, quae loco mutae in multis fungitur: nam et ante n posita communem facit syllabam, ut 'Ramnes Ramnetis', sicut 'Chremes Chremetis', - iambica enim sunt, 'quae sic declinantur, quod {{spatio|Callimachi}} quoque auctoritate confirmatur in {{spatio|{{graeca|''Αὶτίοις''}}}}, sicut iam supra dictum est, hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Τὼς μὲν ὁ Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ''}}}} -</poem> et numquam tamen eadem m ante se natura longam [vocalem] patitur in eadem syllaba esse, ut 'illăm', 'artĕm', 'puppĭm', 'illŭm', 'rĕm', 'spĕm', 'diĕm', cum aliae omnes semivocales hoc habent, ut 'Maecenās', 'Paeān', 'sōl', 'pāx', 'pār'. praeterea sola haec semivocalis post s ponitur, quod mutarum est, ut 'Smyrna', 'smaragdus', et ante liquidam, ut 'Samnis', et quod ante s posita in finali syllaba [nominis] more mutae interposita i facit genetivum, 'hiems hiemis', velut 'inops inopis', 'caelebs caelibis'. {{r|31}}Apparet igitur, quod elementorum alia sunt eiusdem generis, ut vocales et consonantes, alia eiusdem speciei, ut in vocalibus breves et longae et in consonantibus simplices et duplices, quae habent aspirationem et quae non habent et earum mediae. aliae vero sibi sunt aflines per {{pt|com-}}<noinclude></noinclude> e4vh1u5akpid4gutor9e64bpxkwkvbt 262248 262247 2026-04-09T18:35:50Z Saumache 27923 262248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude><br> {{r|30|VI 30}}S ante mutam posita inveniuntur duo, quae geminant syllabam, 'sto steti', 'spondeo spopondi'. antiquissimi etiam 'scindo' 'scicidi' dicebant, quod iuniores 'scidi' dixerunt, ut in praeterito perfecto verbi ostendemus. nec sine ratione ante mutas invenitur geminatum, cum s amittit vim suam plerumque sic posita ante mutam, unde nec in secunda syllaba repetitur. M quoque geminatur - 'mordeo momordi' -, quae loco mutae in multis fungitur: nam et ante n posita communem facit syllabam, ut 'Ramnes Ramnetis', sicut 'Chremes Chremetis', - iambica enim sunt, quae sic declinantur, quod {{spatio|Callimachi}} quoque auctoritate confirmatur in {{spatio|{{graeca|''Αὶτίοις''}}}}, sicut iam supra dictum est, hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Τὼς μὲν ὁ Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ''}}}} -</poem> et numquam tamen eadem m ante se natura longam [vocalem] patitur in eadem syllaba esse, ut 'illăm', 'artĕm', 'puppĭm', 'illŭm', 'rĕm', 'spĕm', 'diĕm', cum aliae omnes semivocales hoc habent, ut 'Maecenās', 'Paeān', 'sōl', 'pāx', 'pār'. praeterea sola haec semivocalis post s ponitur, quod mutarum est, ut 'Smyrna', 'smaragdus', et ante liquidam, ut 'Samnis', et quod ante s posita in finali syllaba [nominis] more mutae interposita i facit genetivum, 'hiems hiemis', velut 'inops inopis', 'caelebs caelibis'. {{r|31}}Apparet igitur, quod elementorum alia sunt eiusdem generis, ut vocales et consonantes, alia eiusdem speciei, ut in vocalibus breves et longae et in consonantibus simplices et duplices, quae habent aspirationem et quae non habent et earum mediae. aliae vero sibi sunt aflines per {{pt|com-}}<noinclude></noinclude> qepif97754u1vvdhtc4x4tck4ooy84v 262250 262248 2026-04-09T20:19:58Z Saumache 27923 262250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 28 — 31|23}}</noinclude><br> {{r|30|VI 30}}S ante mutam posita inveniuntur duo, quae geminant syllabam, 'sto steti', 'spondeo spopondi'. antiquissimi etiam 'scindo' 'scicidi' dicebant, quod iuniores 'scidi' dixerunt, ut in praeterito perfecto verbi ostendemus. nec sine ratione ante mutas invenitur geminatum, cum s amittit vim suam plerumque sic posita ante mutam, unde nec in secunda syllaba repetitur. M quoque geminatur - 'mordeo momordi' -, quae loco mutae in multis fungitur: nam et ante n posita communem facit syllabam, ut 'Ramnes Ramnetis', sicut 'Chremes Chremetis', - iambica enim sunt, quae sic declinantur, quod {{spatio|Callimachi}} quoque auctoritate confirmatur in {{spatio|{{graeca|''Αὶτίοις''}}}}, sicut iam supra dictum est, hoc versu: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|{{graeca|''Τὼς μὲν ὁ Μνησάρχειος ἔφη ξένος, ὧδε συναινῶ''}}}} -</poem> et numquam tamen eadem m ante se natura longam [vocalem] patitur in eadem syllaba esse, ut 'illăm', 'artĕm', 'puppĭm', 'illŭm', 'rĕm', 'spĕm', 'diĕm', cum aliae omnes semivocales hoc habent, ut 'Maecenās', 'Paeān', 'sōl', 'pāx', 'pār'. praeterea sola haec semivocalis post s ponitur, quod mutarum est, ut 'Smyrna', 'smaragdus', et ante liquidam, ut 'Samnis', et quod ante s posita in finali syllaba [nominis] more mutae interposita i facit genetivum, 'hiems hiemis', velut 'inops inopis', 'caelebs caelibis'. {{r|31}}Apparet igitur, quod elementorum alia sunt eiusdem generis, ut vocales et consonantes, alia eiusdem speciei, ut in vocalibus breves et longae et in consonantibus simplices et duplices, quae habent aspirationem et quae non habent et earum mediae. aliae vero sibi sunt aflines per {{pt|com-}}<noinclude><references/></noinclude> rijx0m267xufzlawgjz9u79pg0kkmc4 104 81331 262251 2026-04-09T20:35:52Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'mutationem, id est quod invicem pro se positae inveniuntur, ut breves et longae, quae habent aspirationem et quae carent ea, aliae autem per coniugationem vel cognationem, ut b p f nec non g c cum aspiratione vel sine ea, x quoque duplex, similiter d et t cum aspiratione sive sine ea et cum his z duplex, unde saepe d scribentes Latini hanc exprimunt sono, ut 'meridies', 'hodie'; antiquissimi quoque 'Medentius' dicebant pro 'Mezentius'.... 262251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|24|PRISCIANI INST.}} p. 551. 52 P. Ρ. 29. 30 K.</noinclude>mutationem, id est quod invicem pro se positae inveniuntur, ut breves et longae, quae habent aspirationem et quae carent ea, aliae autem per coniugationem vel cognationem, ut b p f nec non g c cum aspiratione vel sine ea, x quoque duplex, similiter d et t cum aspiratione sive sine ea et cum his z duplex, unde saepe d scribentes Latini hanc exprimunt sono, ut 'meridies', 'hodie'; antiquissimi quoque 'Medentius' dicebant pro 'Mezentius'. quin etiam s simplex habet aliquam cum supra dictis cognationem, unde saepe pro z eam solemus geminatam ponere, ut 'patrisso' pro '{{graeca|''πατρίζω''}}᾽, 'pytisso' pro '{{graeca|''πυτίζω''}}', 'massa' pro '{{graeca|''μᾶζα''}}', et Doris '{{gaeca|''τύ''}}' pro '{{graeca|''σύ''}}', unde nos quoque 'tu' pro '{{graeca|''σύ''}}' et 'te' pro '{{graeca|''σέ''}}', Attici autem '{{graeca|''ϑάλαττα''}}' pro '{{graeca|''ϑάλασσα''}}' et '{{graeca|''Θρῇττα''}}' pro '{{graeca|''Θρῇσσα''}}' et '{{graeca|''ἦττον''}}' pro '{{graeca|''ἧσσον''}}' et '{{graeca|''ξύμμαχος''}}' pro '{{graeca|''σύμμαχος''}}', Romani etiam 'Aiax' pro '{{graeca|''Αἴας''}}'. {{r|32}}In vocalibus quoque sunt affines e correpta sive producta cum ei diphthongo, qua veteres Latini utebantur ubique loco i longae : nunc autem contra pro ea i longam ponimuse vel e productam, ut '{{graeca|''Νεῖλος''}} Nīlus', '{{graeca|''Καλλιόπεια''}} Calliopēa'' ('{{graeca|''χορεία''}} chorea', e paenultima modo correpta modo<noinclude></noinclude> 8do3qliml0qgu3rlqq8i3z8127orma5 262252 262251 2026-04-09T20:36:58Z Saumache 27923 262252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|24|PRISCIANI INST.}} p. 551. 52 P. Ρ. 29. 30 K.</noinclude>mutationem, id est quod invicem pro se positae inveniuntur, ut breves et longae, quae habent aspirationem et quae carent ea, aliae autem per coniugationem vel cognationem, ut b p f nec non g c cum aspiratione vel sine ea, x quoque duplex, similiter d et t cum aspiratione sive sine ea et cum his z duplex, unde saepe d scribentes Latini hanc exprimunt sono, ut 'meridies', 'hodie'; antiquissimi quoque 'Medentius' dicebant pro 'Mezentius'. quin etiam s simplex habet aliquam cum supra dictis cognationem, unde saepe pro z eam solemus geminatam ponere, ut 'patrisso' pro '{{graeca|''πατρίζω''}}᾽, 'pytisso' pro '{{graeca|''πυτίζω''}}', 'massa' pro '{{graeca|''μᾶζα''}}', et Doris '{{graeca|''τύ''}}' pro '{{graeca|''σύ''}}', unde nos quoque 'tu' pro '{{graeca|''σύ''}}' et 'te' pro '{{graeca|''σέ''}}', Attici autem '{{graeca|''ϑάλαττα''}}' pro '{{graeca|''ϑάλασσα''}}' et '{{graeca|''Θρῇττα''}}' pro '{{graeca|''Θρῇσσα''}}' et '{{graeca|''ἦττον''}}' pro '{{graeca|''ἧσσον''}}' et '{{graeca|''ξύμμαχος''}}' pro '{{graeca|''σύμμαχος''}}', Romani etiam 'Aiax' pro '{{graeca|''Αἴας''}}'. {{r|32}}In vocalibus quoque sunt affines e correpta sive producta cum ei diphthongo, qua veteres Latini utebantur ubique loco i longae : nunc autem contra pro ea i longam ponimuse vel e productam, ut '{{graeca|''Νεῖλος''}} Nīlus', '{{graeca|''Καλλιόπεια''}} Calliopēa' ('{{graeca|''χορεία''}} chorea', e paenultima modo correpta modo<noinclude></noinclude> gqp6fzcy0f733jn3ghbimcbdezovxde 0 81332 262254 2026-04-09T20:47:08Z Nea1109 32209 Paginam instituit, scribens 'alio agi, quod accidit, quum alienatus manumis- susve est; quod est verius. In quo casu electio est actoris, cum quo velit agere. Iulianus autem ait de eo, qui manumisit, si paratus sit defendere se manuinissus, exceptionem dandam ei, qui ma- numisit. Hoc et Labeo. 25. GAIUS libro VI. ad Edictum provinciale.— Idem est, et si novus dominus servi iudicium pa- tiatur. 26. PAULUS libro XVIII. ad Edictum. Ele- ctio vero alterum liberabit; id enim Praetor in- tr...' 262254 wikitext text/x-wiki alio agi, quod accidit, quum alienatus manumis- susve est; quod est verius. In quo casu electio est actoris, cum quo velit agere. Iulianus autem ait de eo, qui manumisit, si paratus sit defendere se manuinissus, exceptionem dandam ei, qui ma- numisit. Hoc et Labeo. 25. GAIUS libro VI. ad Edictum provinciale.— Idem est, et si novus dominus servi iudicium pa- tiatur. 26. PAULUS libro XVIII. ad Edictum. Ele- ctio vero alterum liberabit; id enim Praetor in- troduxit, ne eluderetur actor, non ut etiain lu- crum faceret, ideoque exceptione a sequenti sum- movebitur. § 1. His consequens est, ut, si plures dolo fe- cerint, quo minus in potestate haberent, eligere debet actor, quem velit convenire. § 2. Item, si ex pluribus dominis quidam dolo inalo partes suas desieriut possidere, electio erit actoris, utrum directo agere velit cum eo, qui possidet, an Practoria (1) cum eo, qui desiit pos- sidere. § 3. Si servum alienum alius in iure suum es- se responderit, altero solvente alter liberatur. § 4. Si is, que desieris dolo possidere, deces- serit, priusquam hac actione convenireris, libe- raris, quia haec actio in locum directae actionis succedit; diversum dicemus, si moram feceris in iudicio accipiendo. § 5. Neque heredi, neque in heredem, quod defunctus (2) mentitus est, actio danda est, nec in ipsum quolibet tempore; nam liberum esse de- bet defendenti absentem servum, huius Edicti poenam evitare, id est, ut sine noxae deditione conveniatur. Et ideo, si negaveris servum in tua potestate esse, postea fateri poteris, nisi si iam lis adversus te contestata est; nam tunc audiri non debebis, ut Labeo ait. Octavenus, ex causa etiam lite contestata tibi succurrendum, utique si aetas tua ea sit, ut ignosci tibi debcat. § 6. Si absente domino ductus sit servus, vel etiam praesente, et in eadem causa sit, ut in in- tegrum restitui possit (3), defensio permittitur eius nomine, qui ductus est; postulantibus enim exhiberi cum ad defendendum indulgere Praetor debet. Idem concedendum est fructuario, vel cui pignoris nomine obligatus est, si praesens domi- nus defendere noluerit, ne alterius dolus aut de- sidia aliis noceat. Idem praestandum est in servo cominuni, quem alter ex dominis praesens (4) no- luit defendere. Sed et actori his casibus succur- rendum est, quia placet, dominii acquisitione ex- tingui actionem; iussu enim Praetoris ductus in bonis fit eius, qui duxit. ___________ (1) praeterea, Hal. (2) Taur.; defunctusirementitus, Fl., Br. (3) Taur. según corrección Fl.; potest, en la escritura ori- ginal, Br. (4) praesens, omitela Hal. az952437e3xnfwb7o4d88i705tzsnmh 106 81333 262255 2026-04-09T20:54:23Z SZC 03 22335 Make plainliks float to the right of the text body 262255 sanitized-css text/css .plainlinks { float: right; text-align: right; margin-left: -5em; margin-right: -3em; } odlfh08709ahbrtya7q56humidukeg3 262256 262255 2026-04-09T21:00:41Z SZC 03 22335 262256 sanitized-css text/css .plainlinks { float: left !important; text-align: right; margin-left: -9em; width: 8em; } q06mgiql9knz929zomzj53o6eezab4h 104 81334 262262 2026-04-09T21:33:50Z AUDREDD 32204 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ptas deponi oportere; heredem enim exemplum debere dare, tabulas vero authenticas ipsum retinere, aut in aede deponere . 5. GAIUS libro VII. ad Edictum provinciale . -Si quae sunt cautiones hereditariae, eas iudex curare debet, ut apud eum maneant, qui maiore ex parte heres sit; ceteri descriptum et recogni- tum faciant (1) cautione interposita, ut quum res exegerit, ipsae exhibeantur . Si omnes iisdem apud quem potius esse debeant, sortiri... 262262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AUDREDD" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>ptas deponi oportere; heredem enim exemplum debere dare, tabulas vero authenticas ipsum retinere, aut in aede deponere . 5. GAIUS libro VII. ad Edictum provinciale . -Si quae sunt cautiones hereditariae, eas iudex curare debet, ut apud eum maneant, qui maiore ex parte heres sit; ceteri descriptum et recogni- tum faciant (1) cautione interposita, ut quum res exegerit, ipsae exhibeantur . Si omnes iisdem apud quem potius esse debeant, sortiri cos oportet, aut ex consensu vel suffragio eligendus est amicus, apud quem deponantur, vel in aede sa- cra deponi debent. 6.ULPIANUS libro XIX. ad Edictum.-Nam ad licitationem rem deducere, ut, qui licitatione vicit, hic habeat instrumenta hereditaria, non placet, neque mihi, neque Pomponio. 7. VENULEIUS libro VII. Stipulationum .- Si heres unus, quum sub conditione adiectum cohe- redem, aut apud hostes adiectum eo (2) haberet, dixerit se heredem esse, et actione expertus vi- cerit, deinde conditio heredis extiterit, vel post- liminio redierit, an victoriae commodum debeat cum eo communicari - nam (3) indubitate iudicati actio ei in solidum competit-? Et electionem coheredi dandam , id est aut communicandam eam, aut experiundi faciendam potestatem huic, qui post victoriam coheredis effectus sit heres, aut reversus sit in civitatem. Idemque observan- dum, si postea natus sit postumus; non enim his personis silentium imputari potest, quum ad hereditatem post victoriam coheredis pervenerint . 8.ULPIANUS libro XIX. ad Edictum . - Pom- ponius scribit, si uni ex heredibus praelegatae -Escribe Pomponio, que si a uno solo de los he- fuerint rationes, non prius ei tradendas, quam co- rederos se le hubieren legado las cuentas, no se heredes descripserint; nam et si servus actor, in- quit, fuerit legatus (4), non alias eum tradendum, quam rationes reddiderit. Nos videbimus, nunquid et cautio sit interponenda, ut quoties desideratae fuerint rationes, vel actor praelegatus, copia eorum fiat; plerumque enim authenticae rationes sunt necessariae actori (5) ad instruenda ea, quae postea emergunt ad notitiam eius spectantia. Et necessarium est , cautionem ab eo super hoc coheredibus praestari; idem Pomponius (6). § 1. Pomponius ait, columbas, quae emitti solent de columbario, venire in familiae erciscundae iudicium, quum nostrae sint tamdiu, quam- (1) ceteris-faciat, Hal. Vulg. (2) conditione aut apud hostes addictum cohaeredem haberet, Hal. (3) an-competat?, Hal. (4) praelegatus, Vulg. á las Bas . (6) Taur. conforme a la escritura original; idem Pompo- nius, omitelas Fl, según reciente corrección, Br.; Idem:Pomponius, columbas, otros códices en Br., comenzando aquí otro fragmento .<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> h57neqrj0qyv0u2492uklbf51ppjsoq 104 81335 262264 2026-04-09T21:41:32Z Helen Escobedo 32219 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'DIGESTO,—LIBRO VI: TITULO I quinto seribit. Idem et de armento, et de equitio ecterisque, quae gregatim habentur, dicendum est. Sed enim gregein sufficiet ipsum nostrum esse, licet singula capita nostra non siut; grex enim, non singula (1) corpora vindicabuntur. '''2.''' PAULUS ''libro XXI. ad Edictum''.—Sed si par numerus duorum interfuerit, neuter solidum gregem. Sed ne partem dimidian totius eius vin- dicavit. Sed si maiorem numerum alte... 262264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>DIGESTO,—LIBRO VI: TITULO I quinto seribit. Idem et de armento, et de equitio ecterisque, quae gregatim habentur, dicendum est. Sed enim gregein sufficiet ipsum nostrum esse, licet singula capita nostra non siut; grex enim, non singula (1) corpora vindicabuntur. '''2.''' PAULUS ''libro XXI. ad Edictum''.—Sed si par numerus duorum interfuerit, neuter solidum gregem. Sed ne partem dimidian totius eius vin- dicavit. Sed si maiorem numerum alter habeat, ut detracto aliono nihilo minus gregem vindica- turus sit, in restitutionem non veniunt aliena capita. '''8'''. ULPIANUS ''libro XVI. ad Edictum''.—Marcel- lus libro quarto Digestorum seribit: qui gregem habebat capitum trecentorum, amissis centum re- demit totidem capita aliena (2) ab eo, qui domi- ujum eorum habebat, vel aliena ab eo (3), qui bo- na fide ea possidebat; et haec utique gregis, in- quit, vindicatione continebuntur. Sed etsi ea so- la gupersint capita, quae redemta sunt, adhuc cum posse gregem vindicare, § 1—Armamenta navis singula erunt vindi- canda, scapha quoquo separatim vindicabitur. § 2.-Pomponius scribit, si quid, quod eiusdem naturae est, ita confusum est atque commixtum, ut diduei (4) et separari non possint, nou totum, sed pro parte esse vindicandum; utputa meum et taum argentum in massam redactum est, erit no- bis commune, et unasquisque pro tata ponderis, quod in massa habemus, vindicabimus, etsi in- certum sit, quantum quisque ponderis in massa abet; '''4'''. PAULUS ''libro XXI. ad Edictum''.— quo qui dem casu etiam communi dividundo agi poterit. Sed et furti, et ud exhibendum tenebitur, qui do- lo malo confundendum id argentum curavit, ita utin ad exhibendum actione pretii ratio haberi debeat, in vindicatione, vel communi dividundo actione hoc amplius fevat, cuius argentum pre- tiosius fuerat. '''5.''' ULPIANUS ''libro XVI ad Edictum''.—Idem Pomponius scribit (5): si frumentum duorum, non voLuntate eorum, confusum git, competit siu- gulls in rem actio in id, in (6) quantum paret in illo acervo suum cuiusque esse. Quodsi voluntate ¢orum commixta sunt, tune communicata vide- buntur, et erit communi dividunde actio. § '''1'''.Idem scribit, si ex melle meo, vino tuo factum sit mulsum, quosdam existimasse, id quo- gue communicari; sed puto verius, ut et ipse si- gnificat, eius potius esse, qui fecit, quoniam suam speciem pristinam non continet. Sed ai plumbum cum argento mixtum sit, quia diduci (7) possit, vee communicabitur, nec communi dividundo agetur, quia scparari potest (8); agotur autem (1) capita val, inserta la Vulg (2) alia, Hal (3) vel,aliena ab eo, omitelae acertadamente Hal. (4) FL según Br.; deduci, Taur,<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> juysr5l8q2qqgs005nne4niymm4evox 262322 262264 2026-04-10T02:10:55Z Helen Escobedo 32219 262322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>quinto seribit. Idem et de armento, et de equitio ecterisque, quae gregatim habentur, dicendum est. Sed enim gregein sufficiet ipsum nostrum esse, licet singula capita nostra non siut; grex enim, non singula (1) corpora vindicabuntur. '''2.''' PAULUS ''libro XXI. ad Edictum''.—Sed si par numerus duorum interfuerit, neuter solidum gregem. Sed ne partem dimidian totius eius vin- dicavit. Sed si maiorem numerum alter habeat, ut detracto aliono nihilo minus gregem vindica- turus sit, in restitutionem non veniunt aliena capita. '''8'''. ULPIANUS ''libro XVI. ad Edictum''.—Marcel- lus libro quarto Digestorum seribit: qui gregem habebat capitum trecentorum, amissis centum re- demit totidem capita aliena (2) ab eo, qui domi- ujum eorum habebat, vel aliena ab eo (3), qui bo- na fide ea possidebat; et haec utique gregis, in- quit, vindicatione continebuntur. Sed etsi ea so- la gupersint capita, quae redemta sunt, adhuc cum posse gregem vindicare, § 1—Armamenta navis singula erunt vindi- canda, scapha quoquo separatim vindicabitur. § 2.-Pomponius scribit, si quid, quod eiusdem naturae est, ita confusum est atque commixtum, ut diduei (4) et separari non possint, nou totum, sed pro parte esse vindicandum; utputa meum et taum argentum in massam redactum est, erit no- bis commune, et unasquisque pro tata ponderis, quod in massa habemus, vindicabimus, etsi in- certum sit, quantum quisque ponderis in massa abet; '''4'''. PAULUS ''libro XXI. ad Edictum''.— quo qui dem casu etiam communi dividundo agi poterit. Sed et furti, et ud exhibendum tenebitur, qui do- lo malo confundendum id argentum curavit, ita utin ad exhibendum actione pretii ratio haberi debeat, in vindicatione, vel communi dividundo actione hoc amplius fevat, cuius argentum pre- tiosius fuerat. '''5.''' ULPIANUS ''libro XVI ad Edictum''.—Idem Pomponius scribit (5): si frumentum duorum, non voLuntate eorum, confusum git, competit siu- gulls in rem actio in id, in (6) quantum paret in illo acervo suum cuiusque esse. Quodsi voluntate ¢orum commixta sunt, tune communicata vide- buntur, et erit communi dividunde actio. § '''1'''.Idem scribit, si ex melle meo, vino tuo factum sit mulsum, quosdam existimasse, id quo- gue communicari; sed puto verius, ut et ipse si- gnificat, eius potius esse, qui fecit, quoniam suam speciem pristinam non continet. Sed ai plumbum cum argento mixtum sit, quia diduci (7) possit, vee communicabitur, nec communi dividundo agetur, quia scparari potest (8); agotur autem (1) capita val, inserta la Vulg (2) alia, Hal (3) vel,aliena ab eo, omitelae acertadamente Hal. (4) FL según Br.; deduci, Taur,<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> tvmt2w58aq4dn7ngsn1p2d8aqog1ajq 104 81336 262265 2026-04-09T21:56:50Z Helen Escobedo 32219 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '468 in rem actio (1). Sed si diduei, inquit, non pos- sit, utputa si aes et aurum mixtum fuerit, pro parte esse vindicandum. Nee quaquam erit dicen- dum, quod in mulso dictum est, quia utraque ma- teria, etsi confusa, manet tamen. § 2.—Idem scribit, si equam ineam equus tuus praegnantem fecerit, non esse tuum, sed meum, quod natum est. § 3.—De arbore, quac in alienum agrum trans- lata coalnit et radices immisit, Varus et Nerva utilem in re... 262265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>468 in rem actio (1). Sed si diduei, inquit, non pos- sit, utputa si aes et aurum mixtum fuerit, pro parte esse vindicandum. Nee quaquam erit dicen- dum, quod in mulso dictum est, quia utraque ma- teria, etsi confusa, manet tamen. § 2.—Idem scribit, si equam ineam equus tuus praegnantem fecerit, non esse tuum, sed meum, quod natum est. § 3.—De arbore, quac in alienum agrum trans- lata coalnit et radices immisit, Varus et Nerva utilem in rem actionem dabant; nam si nondum coaluit, mea esse non desinet. § 4.—-Quum in rem agatur, si de corpore con- veniat, error autem sit in vocabulo, recto actum esse videtur. § 5.—Si plures sint eiusdem nominis servi, pu- ta plures Erotes, nee appareat, de quo actum sit, Pompouius dicit, nullam fieri condemnationem. '''6.''' PAULUS ''libro VI, 2) ad Edictum'', — Si in rem aliquis agat, debet designare rem, et utrum totam, an partem, et quotam petat; appellatio enim rei non genus, sed speciem signifieat, Octa- venus ita definit, quod infectae quidem materiae pondus, signatae vero numerum, factae autem speciem dici oportet. Sed et mensura dicenda erit, quum ves mensura coutinebitur, Et si vesti- menta uostra esse, vel dari oportere nobis peta- mus (9), utrum numerum eornm dicere debebi- mus, an et colorem? Et magis est, ut utramque; nam illud inhamanum est, cogi nos dicere, trita sint an nova. Quamvis et in vasis oceurrat diffi- cultas, utrum lancem duntaxat dici oporteat, an etiam quadrata vel rotunda, vel pura an caelata sint. Quae ipsa in petitionibus quoque adiicere difficile ost; nec itu coarctanda res est, licet in petendo homine nomen eius dici debeat, et utrum puer, an adolescens sit; utique si plures sint. Sed si nonin chus ignorem, demonstratione cius utea- dum erit, veluti: «qui ex ila horeditate est, qui ex illa natus ests. Item fundum petiturus nomen ius, et quo loci sit, dicere debebit. '''7.''' IDEM ''libro XL. (4) ad Edictum''. — Si is, qui obtulit se fandi vindieutioni, dainnatus est, nihi- lo minus a possessore recte petitur, sieut Pe- dins ait. '''8.''' IIDEM ''libro XII. (6) ad Edictum.''— Pompo- nius libro trigesimo sexto (6) probat, si ex ae- quis partibus tundum mihi teenm eommunem ta et Lucits Titius possideatis, non ab utrisque qua- rantes (7) petere me debere, sed a ‘Titio, qui non xit dominus, totum semissem. Aliter atque si certis regioniius possideatis eum fundum; nam tuie sine dudio et a te, et a Titio partes fundi petere me debere. Quoties enim certa loca possi- debuntur, necessario in bis aliquam partem mean ''(1) actiono, Fl según reciente corrección, Br. (2) XXI, Hal. (3) dicamus, Hal. (4) XL, Hal, ''<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 7xnrwrcctan673v8tw3e8msw1yj3y9y 262323 262265 2026-04-10T02:11:26Z Helen Escobedo 32219 262323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>in rem actio (1). Sed si diduei, inquit, non pos- sit, utputa si aes et aurum mixtum fuerit, pro parte esse vindicandum. Nee quaquam erit dicen- dum, quod in mulso dictum est, quia utraque ma- teria, etsi confusa, manet tamen. § 2.—Idem scribit, si equam ineam equus tuus praegnantem fecerit, non esse tuum, sed meum, quod natum est. § 3.—De arbore, quac in alienum agrum trans- lata coalnit et radices immisit, Varus et Nerva utilem in rem actionem dabant; nam si nondum coaluit, mea esse non desinet. § 4.—-Quum in rem agatur, si de corpore con- veniat, error autem sit in vocabulo, recto actum esse videtur. § 5.—Si plures sint eiusdem nominis servi, pu- ta plures Erotes, nee appareat, de quo actum sit, Pompouius dicit, nullam fieri condemnationem. '''6.''' PAULUS ''libro VI, 2) ad Edictum'', — Si in rem aliquis agat, debet designare rem, et utrum totam, an partem, et quotam petat; appellatio enim rei non genus, sed speciem signifieat, Octa- venus ita definit, quod infectae quidem materiae pondus, signatae vero numerum, factae autem speciem dici oportet. Sed et mensura dicenda erit, quum ves mensura coutinebitur, Et si vesti- menta uostra esse, vel dari oportere nobis peta- mus (9), utrum numerum eornm dicere debebi- mus, an et colorem? Et magis est, ut utramque; nam illud inhamanum est, cogi nos dicere, trita sint an nova. Quamvis et in vasis oceurrat diffi- cultas, utrum lancem duntaxat dici oporteat, an etiam quadrata vel rotunda, vel pura an caelata sint. Quae ipsa in petitionibus quoque adiicere difficile ost; nec itu coarctanda res est, licet in petendo homine nomen eius dici debeat, et utrum puer, an adolescens sit; utique si plures sint. Sed si nonin chus ignorem, demonstratione cius utea- dum erit, veluti: «qui ex ila horeditate est, qui ex illa natus ests. Item fundum petiturus nomen ius, et quo loci sit, dicere debebit. '''7.''' IDEM ''libro XL. (4) ad Edictum''. — Si is, qui obtulit se fandi vindieutioni, dainnatus est, nihi- lo minus a possessore recte petitur, sieut Pe- dins ait. '''8.''' IIDEM ''libro XII. (6) ad Edictum.''— Pompo- nius libro trigesimo sexto (6) probat, si ex ae- quis partibus tundum mihi teenm eommunem ta et Lucits Titius possideatis, non ab utrisque qua- rantes (7) petere me debere, sed a ‘Titio, qui non xit dominus, totum semissem. Aliter atque si certis regioniius possideatis eum fundum; nam tuie sine dudio et a te, et a Titio partes fundi petere me debere. Quoties enim certa loca possi- debuntur, necessario in bis aliquam partem mean ''(1) actiono, Fl según reciente corrección, Br. (2) XXI, Hal. (3) dicamus, Hal. (4) XL, Hal, ''<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 7198h3qx7ujpn8fmmexjrzx5r5iuds0 104 81337 262266 2026-04-09T22:07:41Z Keirayim 32216 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'diu consuetudinem habeant ad nos revertendi; quare si quis eas apprehendisset, furti nobis competit actio. Idem et in apibus dicitur, quia in patrimonio nostro computantur. {{sec}} 2.—Sed et si quid e pecoribus nostris a bestia ereptum sit, venire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram evaserit; nam magis esse, ut non desinat nostrum esse, inquit, quod a lupo eripitur, vel alia bestia, tamdiu, quamdiu ab eo [1] fuerit consumtum. 9... 262266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>diu consuetudinem habeant ad nos revertendi; quare si quis eas apprehendisset, furti nobis competit actio. Idem et in apibus dicitur, quia in patrimonio nostro computantur. {{sec}} 2.—Sed et si quid e pecoribus nostris a bestia ereptum sit, venire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram evaserit; nam magis esse, ut non desinat nostrum esse, inquit, quod a lupo eripitur, vel alia bestia, tamdiu, quamdiu ab eo [1] fuerit consumtum. 9. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—Veniunt in hoc iudicium res, quas heredes usuceperunt, quum defuncto traditae essent; hae quoqueres, quae heredibus traditae sunt, quum defunctus emisset; 10. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—item praedia, quae nostri patrimonii sunt; sed et vectigalia, vel superficiaria, nec minus hae quoque res, quàs alienas defunctus bona fide possidet. 11. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—Partum quoque editum et post aditam hereditatem, 12. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—et post litem contestatam, Sabinus scribit, in familiae erciscundae iudicium venire, et adiudicari posse. {{sec}} 1.—Idem erit, et si servis hereditariis ab extraneo aliquid datum sit. {{sec}} 2.—Res, quae sub conditione legata est, interim heredum [2] est; et ideo venit in familiae erciscundae iudicium, et adiudicari potest, cum sua scilicet causa, ut existente conditione eximatur ab eo, cui adiudicata est, aut deficiente conditione ad eos revertatur, a [3] quibus relicta est. Idem et in statulibero dicitur, qui interim est judicó , o faltando la condición, revierta á aque- heredum, existente autem conditione ad liberta- tem perveniat . 13. PAPINIANUS libro VII . Quaestionum . Alienationes enim post iudicium acceptum interdictae sunt, duntaxat voluntariae, non quae vetustiorem causam et originem iuris habent neces- sariam . Sed et 14. ULPIANO ; Comentarios al Edicto, libro XIX. si usucapio fuerit coepta ab eo, qui heres non 14. ULPIANUS libro XIX. ad Edictum . -Pero también si antes de contestada la demanda erat, ante litem contestatam, et postea impleta se hubiere comenzado la usucapión por quien no fuerit, rem de iudicio subducit. era heredero , y después se hubiere completado, fuit ab heredibus legatus, elimina del juicio la cosa. § 1.-Pregúntase si el usufructo se traerá á este juicio, por ejemplo, si deducido el usufructo se legó un fundo á cargo de los herederos, 15. PAULUS libro XXIII. ad Edictum. - vel si servo hereditario ususfructus legatus sit; nec -ósi á un esclavo de la herencia se le hubiera le- enim a personis discedere sine interitu sui pot- gado el usufructo; porque no puede separarse de est. las personas sin la extinción del mismo . § 1.- Ususfructus an in iudicium deducatur, quaeritur , utputa si deducto usufructu fundus (1) non, inserta la Vulg. (2) hereditatis, Vulg. Томо 1-78 15. PAULO; Comentarios al Edicto, libro XXIII. (3) a, omítela Hal.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> gumm15cuh6iuo4k6dihnwucqrcx3k11 262270 262266 2026-04-09T22:30:18Z Keirayim 32216 262270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>diu consuetudinem habeant ad nos revertendi; quare si quis eas apprehendisset, furti nobis competit actio. Idem et in apibus dicitur, quia in patrimonio nostro computantur. {{sec}} 2.—Sed et si quid e pecoribus nostris a bestia ereptum sit, venire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram evaserit; nam magis esse, ut non desinat nostrum esse, inquit, quod a lupo eripitur, vel alia bestia, tamdiu, quamdiu ab eo [1] fuerit consumtum. 9. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—Veniunt in hoc iudicium res, quas heredes usuceperunt, quum defuncto traditae essent; hae quoqueres, quae heredibus traditae sunt, quum defunctus emisset; 10. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—item praedia, quae nostri patrimonii sunt; sed et vectigalia, vel superficiaria, nec minus hae quoque res, quàs alienas defunctus bona fide possidet. 11. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—Partum quoque editum et post aditam hereditatem, 12. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—et post litem contestatam, Sabinus scribit, in familiae erciscundae iudicium venire, et adiudicari posse. {{sec}} 1.—Idem erit, et si servis hereditariis ab extraneo aliquid datum sit. {{sec}} 2.—Res, quae sub conditione legata est, interim heredum [2] est; et ideo venit in familiae erciscundae iudicium, et adiudicari potest, cum sua scilicet causa, ut existente conditione eximatur ab eo, cui adiudicata est, aut deficiente conditione ad eos revertatur, a [3] quibus relicta est. Idem et in statulibero dicitur, qui interim est heredum, existente autem conditione ad libertatem perveniat. 13. PAPINIANUS ''libro VII. Quaestionum''.—Alienationes enim post iudicium acceptum interdictae sunt, duntaxat voluntariae, non quae vetustiorem causam et originem iuris habent necessariam. 14. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Sed et si usucapio fuerit coepta ab eo, qui heres non erat, ante litem contestatam, et postea impleta fuerit, rem de iudicio subducit. § 1.- Ususfructus an in iudicium deducatur, quaeritur, utputa si deducto usufructu fundus fuit ab heredibus legatus, 15. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—vel si servo hereditario ususfructus legatus sit; nec enim a personis discedere sine interitu sui potest. [1] non, inserta la Vulg. [2] hereditatis, Vulg. [3] a, omítela Hal.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> jj22pjuzy2t7pn1h0gxczbkf3pyx0zj 262372 262270 2026-04-10T04:36:50Z AUDREDD 32204 262372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>diu consuetudinem habeant ad nos revertendi; quare si quis eas apprehendisset, furti nobis competit actio. Idem et in apibus dicitur, quia in patrimonio nostro computantur. 2.—Sed et si quid e pecoribus nostris a bestia ereptum sit, venire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram evaserit; nam magis esse, ut non desinat nostrum esse, inquit, quod a lupo eripitur, vel alia bestia, tamdiu, quamdiu ab eo <ref>non,'' inserta la Vulg.''</ref> fuerit consumtum. 9. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—Veniunt in hoc iudicium res, quas heredes usuceperunt, quum defuncto traditae essent; hae quoqueres, quae heredibus traditae sunt, quum defunctus emisset; 10. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—item praedia, quae nostri patrimonii sunt; sed et vectigalia, vel superficiaria, nec minus hae quoque res, quàs alienas defunctus bona fide possidet. 11. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—Partum quoque editum et post aditam hereditatem, 12. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—et post litem contestatam, Sabinus scribit, in familiae erciscundae iudicium venire, et adiudicari posse. {{sec}} 1.—Idem erit, et si servis hereditariis ab extraneo aliquid datum sit. {{sec}} 2.—Res, quae sub conditione legata est, interim heredum [2] est; et ideo venit in familiae erciscundae iudicium, et adiudicari potest, cum sua scilicet causa, ut existente conditione eximatur ab eo, cui adiudicata est, aut deficiente conditione ad eos revertatur, a [3] quibus relicta est. Idem et in statulibero dicitur, qui interim est heredum, existente autem conditione ad libertatem perveniat. 13. PAPINIANUS ''libro VII. Quaestionum''.—Alienationes enim post iudicium acceptum interdictae sunt, duntaxat voluntariae, non quae vetustiorem causam et originem iuris habent necessariam. 14. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Sed et si usucapio fuerit coepta ab eo, qui heres non erat, ante litem contestatam, et postea impleta fuerit, rem de iudicio subducit. § 1.- Ususfructus an in iudicium deducatur, quaeritur, utputa si deducto usufructu fundus fuit ab heredibus legatus, 15. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—vel si servo hereditario ususfructus legatus sit; nec enim a personis discedere sine interitu sui potest. [1] non, inserta la Vulg. [2] hereditatis, Vulg. [3] a, omítela Hal.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> tigf9agbjvjkf0pdexclxtalq9j4byv 262374 262372 2026-04-10T04:50:03Z AUDREDD 32204 262374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>diu consuetudinem habeant ad nos revertendi; quare si quis eas apprehendisset, furti nobis competit actio. Idem et in apibus dicitur, quia in patrimonio nostro computantur. 2.—Sed et si quid e pecoribus nostris a bestia ereptum sit, venire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram evaserit; nam magis esse, ut non desinat nostrum esse, inquit, quod a lupo eripitur, vel alia bestia, tamdiu, quamdiu ab eo <ref>non,'' inserta la Vulg.''</ref> fuerit consumtum. 9. PAULUS libro XXIII. ad Edictum.—Veniunt in hoc iudicium res, quas heredes usuceperunt, quum defuncto traditae essent; hae quoqueres, quae heredibus traditae sunt, quum defunctus emisset; 10. ULPIANUS libro XIX. ad Edictum''.—item praedia, quae nostri patrimonii sunt; sed et vectigalia, vel superficiaria, nec minus hae quoque res, quàs alienas defunctus bona fide possidet. 11. PAULUS libro XXIII. ad Edictum.—Partum quoque editum et post aditam hereditatem, 12. ULPIANUS libro XIX. ad Edictum.—et post litem contestatam, Sabinus scribit, in familiae erciscundae iudicium venire, et adiudicari posse. 1.—Idem erit, et si servis hereditariis ab extraneo aliquid datum sit. 2.—Res, quae sub conditione legata est, interim heredum<ref>hereditatis, '' Vulg.''</ref> est; et ideo venit in familiae erciscundae iudicium, et adiudicari potest, cum sua scilicet causa, ut existente conditione eximatur ab eo, cui adiudicata est, aut deficiente conditione ad eos revertatur, a<ref> a,'' omítela Hal.''</ref> quibus relicta est. Idem et in statulibero dicitur, qui interim est heredum, existente autem conditione ad libertatem perveniat. 13. PAPINIANUS ''libro VII. Quaestionum''.—Alienationes enim post iudicium acceptum interdictae sunt, duntaxat voluntariae, non quae vetustiorem causam et originem iuris habent necessariam. 14. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Sed et si usucapio fuerit coepta ab eo, qui heres non erat, ante litem contestatam, et postea impleta fuerit, rem de iudicio subducit. § 1.- Ususfructus an in iudicium deducatur, quaeritur, utputa si deducto usufructu fundus fuit ab heredibus legatus, 15. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—vel si servo hereditario ususfructus legatus sit; nec enim a personis discedere sine interitu sui potest. [1] non, inserta la Vulg. [2] hereditatis, Vulg. [3] a, omítela Hal.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ckzfgmtlsvnwivibgye2mgxiollwkjq 262379 262374 2026-04-10T04:59:07Z AUDREDD 32204 262379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>diu consuetudinem habeant ad nos revertendi; quare si quis eas apprehendisset, furti nobis competit actio. Idem et in apibus dicitur, quia in patrimonio nostro computantur. 2.—Sed et si quid e pecoribus nostris a bestia ereptum sit, venire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram evaserit; nam magis esse, ut non desinat nostrum esse, inquit, quod a lupo eripitur, vel alia bestia, tamdiu, quamdiu ab eo <ref>non,'' inserta la Vulg.''</ref> fuerit consumtum. 9. PAULUS libro XXIII. ad Edictum.—Veniunt in hoc iudicium res, quas heredes usuceperunt, quum defuncto traditae essent; hae quoqueres, quae heredibus traditae sunt, quum defunctus emisset; 10. ULPIANUS libro XIX. ad Edictum''.—item praedia, quae nostri patrimonii sunt; sed et vectigalia, vel superficiaria, nec minus hae quoque res, quàs alienas defunctus bona fide possidet. 11. PAULUS libro XXIII. ad Edictum.—Partum quoque editum et post aditam hereditatem, 12. ULPIANUS libro XIX. ad Edictum.—et post litem contestatam, Sabinus scribit, in familiae erciscundae iudicium venire, et adiudicari posse. § 1.—Idem erit, et si servis hereditariis ab extraneo aliquid datum sit. § 2.—Res, quae sub conditione legata est, interim heredum<ref>hereditatis, '' Vulg.''</ref> est; et ideo venit in familiae erciscundae iudicium, et adiudicari potest, cum sua scilicet causa, ut existente conditione eximatur ab eo, cui adiudicata est, aut deficiente conditione ad eos revertatur, a<ref> a,'' omítela Hal.''</ref> quibus relicta est. Idem et in statulibero dicitur, qui interim est heredum, existente autem conditione ad libertatem perveniat. 13. PAPINIANUS ''libro VII. Quaestionum''.—Alienationes enim post iudicium acceptum interdictae sunt, duntaxat voluntariae, non quae vetustiorem causam et originem iuris habent necessariam. 14. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Sed et si usucapio fuerit coepta ab eo, qui heres non erat, ante litem contestatam, et postea impleta fuerit, rem de iudicio subducit. § 1.- Ususfructus an in iudicium deducatur, quaeritur, utputa si deducto usufructu fundus fuit ab heredibus legatus, 15. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—vel si servo hereditario ususfructus legatus sit; nec enim a personis discedere sine interitu sui potest.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> t64zufk5mdtoa0nawy4bjwao7q816kg 262380 262379 2026-04-10T05:01:47Z AUDREDD 32204 262380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>diu consuetudinem habeant ad nos revertendi; quare si quis eas apprehendisset, furti nobis competit actio. Idem et in apibus dicitur, quia in patrimonio nostro computantur. 2.—Sed et si quid e pecoribus nostris a bestia ereptum sit, venire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram evaserit; nam magis esse, ut non desinat nostrum esse, inquit, quod a lupo eripitur, vel alia bestia, tamdiu, quamdiu ab eo <ref>non,'' inserta la Vulg.''</ref> fuerit consumtum. 9. PAULUS libro XXIII. ad Edictum.—Veniunt in hoc iudicium res, quas heredes usuceperunt, quum defuncto traditae essent; hae quoqueres, quae heredibus traditae sunt, quum defunctus emisset; 10. ULPIANUS libro XIX. ad Edictum''.—item praedia, quae nostri patrimonii sunt; sed et vectigalia, vel superficiaria, nec minus hae quoque res, quàs alienas defunctus bona fide possidet. 11. PAULUS libro XXIII. ad Edictum.—Partum quoque editum et post aditam hereditatem, 12. ULPIANUS libro XIX. ad Edictum.—et post litem contestatam, Sabinus scribit, in familiae erciscundae iudicium venire, et adiudicari posse. § 1.—Idem erit, et si servis hereditariis ab extraneo aliquid datum sit. § 2.—Res, quae sub conditione legata est, interim heredum<ref>hereditatis, '' Vulg.''</ref> est; et ideo venit in familiae erciscundae iudicium, et adiudicari potest, cum sua scilicet causa, ut existente conditione eximatur ab eo, cui adiudicata est, aut deficiente conditione ad eos revertatur, a<ref> a,'' omítela Hal.''</ref> quibus relicta est. Idem et in statulibero dicitur, qui interim est heredum, existente autem conditione ad libertatem perveniat. 13. PAPINIANUS ''libro VII. Quaestionum''.—Alienationes enim post iudicium acceptum interdictae sunt, duntaxat voluntariae, non quae vetustiorem causam et originem iuris habent necessariam. 14. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Sed et si usucapio fuerit coepta ab eo, qui heres non erat, ante litem contestatam, et postea impleta fuerit, rem de iudicio subducit. § 1.- Ususfructus an in iudicium deducatur, quaeritur, utputa si deducto usufructu fundus fuit ab heredibus legatus, 15. PAULUS ''libro XXIII. ad Edictum''.—vel si servo hereditario ususfructus legatus sit; nec enim a personis discedere sine interitu sui potest.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> q6de7js7h0epqo75hvrutr5euj29m3k 104 81338 262267 2026-04-09T22:14:26Z Nea1109 32209 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'alio agi, quod accidit, quum alienatus manumis-{{-}} susve est; quod est verius. In quo casu electio{{-}} est actoris, cum quo velit agere. Iulianus autem{{-}} ait de eo, qui manumisit, si paratus sit defendere{{-}} se manuinissus, exceptionem dandamei, qui ma-{{-}} numisit. Hoc et Labeo. 25. GAIUS libro VI. ad Edictum provinciale.—{{-}} Idem est, et si novus dominus servi iudicium pa-{{-}} tiatur. 26. PAULUS libro XVIII. ad Edictum.... 262267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nea1109" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>alio agi, quod accidit, quum alienatus manumis-{{-}} susve est; quod est verius. In quo casu electio{{-}} est actoris, cum quo velit agere. Iulianus autem{{-}} ait de eo, qui manumisit, si paratus sit defendere{{-}} se manuinissus, exceptionem dandamei, qui ma-{{-}} numisit. Hoc et Labeo. 25. GAIUS libro VI. ad Edictum provinciale.—{{-}} Idem est, et si novus dominus servi iudicium pa-{{-}} tiatur. 26. PAULUS libro XVIII. ad Edictum.--Ele-{{-}} ctio vero alterum liberabit; id enim Praetor in-{{-}} troduxit, ne eluderetur actor, non ut etiain lu-{{-}} crum faceret, ideoque exceptione a sequenti sum-{{-}} movebitur. § 1.--His consequens est, ut, si plures dolo fe-{{-}} cerint, quo minus in potestate haberent, eligere{{-}} debet actor, quem velit convenire. § 2.--Item, si ex pluribus dominis quidam dolo{{-}} inalo partes suas desieriut possidere, electio erit{{-}} actoris, utrum directo agere velit cum eo, qui{{-}} possidet, an Practoria (1) cum eo, qui desiit pos-{{-}} sidere. § 3.--Si servum alienum alius in iure suum es-{{-}} se responderit, altero solvente alter liberatur. § 4.--Si is, que desieris dolo possidere, deces-{{-}} serit, priusquam hac actione convenireris, libe-{{-}} raris, quia haec actio in locum directae actionis{{-}} succedit; diversum dicemus, si moram feceris in{{-}} iudicio accipiendo. § 5.--Neque heredi, neque in heredem, quod{{-}} defunctus (2) mentitus est, actio danda est, nec{{-}} in ipsum quolibet tempore; nam liberum esse de-{{-}} bet defendenti absentem servum, huius Edicti{{-}} poenam evitare, id est, ut sine noxae deditione{{-}} conveniatur. Et ideo, si negaveris servum in tua{{-}} potestate esse, postea fateri poteris, nisi si iam{{-}} lis adversus te contestata est; nam tunc audiri{{-}} non debebis, ut Labeo ait. Octavenus, ex causa{{-}} etiam lite contestata tibi succurrendum, utique{{-}} si aetas tua ea sit, ut ignosci tibi debcat. § 6.--Si absente domino ductus sit servus, vel{{-}} etiam praesente, et in eadem causa sit, ut in in-{{-}} tegrum restitui possit (3), defensio permittitur{{-}} eius nomine, qui ductus est; postulantibus enim{{-}} exhiberi cum ad defendendum indulgere Praetor{{-}} debet. Idem concedendum est fructuario, vel cui{{-}} pignoris nomine obligatus est, si praesens domi-{{-}} nus defendere noluerit, ne alterius dolus aut de-{{-}} sidia aliis noceat. Idem praestandum est in servo{{-}} cominuni, quem alter ex dominis praesens (4) no-{{-}} luit defendere. Sed et actori his casibus succur-{{-}} rendum est, quia placet, dominii acquisitione ex-{{-}} tingui actionem; iussu enim Praetoris ductus in{{-}} bonis fit eius, qui duxit.{{-}} ___________ (1) praeterea, Hal.{{-}} (2) Taur.; defunctusirementitus, Fl., Br.{{-}} (3) Taur. según corrección Fl.; potest, en la escritura original, Br.{{-}} (4) praesens, omitela Hal.{{-}}<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 67raqxoh7tqx9zfu6pbl18a2tlkbzh7 262268 262267 2026-04-09T22:16:49Z Nea1109 32209 262268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nea1109" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>alio agi, quod accidit, quum alienatus manumis-{{-}} susve est; quod est verius. In quo casu electio{{-}} est actoris, cum quo velit agere. Iulianus autem{{-}} ait de eo, qui manumisit, si paratus sit defendere{{-}} se manuinissus, exceptionem dandamei, qui ma-{{-}} numisit. Hoc et Labeo. 25. GAIUS libro VI. ad Edictum provinciale.—{{-}} Idem est, et si novus dominus servi iudicium pa-{{-}} tiatur. 26. PAULUS libro XVIII. ad Edictum.--Ele-{{-}} ctio vero alterum liberabit; id enim Praetor in-{{-}} troduxit, ne eluderetur actor, non ut etiain lu-{{-}} crum faceret, ideoque exceptione a sequenti sum-{{-}} movebitur. § 1.--His consequens est, ut, si plures dolo fe-{{-}} cerint, quo minus in potestate haberent, eligere{{-}} debet actor, quem velit convenire. § 2.--Item, si ex pluribus dominis quidam dolo{{-}} inalo partes suas desieriut possidere, electio erit{{-}} actoris, utrum directo agere velit cum eo, qui{{-}} possidet, an Practoria (1) cum eo, qui desiit pos-{{-}} sidere. § 3.--Si servum alienum alius in iure suum es-{{-}} se responderit, altero solvente alter liberatur. § 4.--Si is, que desieris dolo possidere, deces-{{-}} serit, priusquam hac actione convenireris, libe-{{-}} raris, quia haec actio in locum directae actionis{{-}} succedit; diversum dicemus, si moram feceris in{{-}} iudicio accipiendo. § 5.--Neque heredi, neque in heredem, quod{{-}} defunctus (2) mentitus est, actio danda est, nec{{-}} in ipsum quolibet tempore; nam liberum esse de-{{-}} bet defendenti absentem servum, huius Edicti{{-}} poenam evitare, id est, ut sine noxae deditione{{-}} conveniatur. Et ideo, si negaveris servum in tua{{-}} potestate esse, postea fateri poteris, nisi si iam{{-}} lis adversus te contestata est; nam tunc audiri{{-}} non debebis, ut Labeo ait. Octavenus, ex causa{{-}} etiam lite contestata tibi succurrendum, utique{{-}} si aetas tua ea sit, ut ignosci tibi debcat. § 6.--Si absente domino ductus sit servus, vel{{-}} etiam praesente, et in eadem causa sit, ut in in-{{-}} tegrum restitui possit (3), defensio permittitur{{-}} eius nomine, qui ductus est; postulantibus enim{{-}} exhiberi cum ad defendendum indulgere Praetor{{-}} debet. Idem concedendum est fructuario, vel cui{{-}} pignoris nomine obligatus est, si praesens domi-{{-}} nus defendere noluerit, ne alterius dolus aut de-{{-}} sidia aliis noceat. Idem praestandum est in servo{{-}} cominuni, quem alter ex dominis praesens (4) no-{{-}} luit defendere. Sed et actori his casibus succur-{{-}} rendum est, quia placet, dominii acquisitione ex-{{-}} tingui actionem; iussu enim Praetoris ductus in{{-}} bonis fit eius, qui duxit.{{-}} ___________ (1) praeterea, Hal.{{-}} (2) Taur.; defunctusirementitus, Fl., Br.{{-}} (3) Taur. según corrección Fl.; potest, en la escritura original, Br.{{-}} (4) praesens, omitela Hal.{{-}}</small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 9vjr9zqpdrgt21ach3uu22ifh5etu2p 104 81339 262269 2026-04-09T22:26:43Z Yhuliana QC 32200 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'pensio heredi fructuariae solvi deberet, quamvis fructuaria ante Kalendas Martias, quibus pensio- nes inferri debeant, decesserit , an dividi debeat inter heredem fructuariae et Rempublicam, cui proprietas legata est? Respondi, Rempublicam quidem cum colono nullam actionem habere, fructuariae vero heredem sua die secundum ea, quae proponerentur , integram pensionem percepturum. § 1.- «Sempronio do lego ex redactu <ref>reditu, ''Hal.''</ref>... 262269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Yhuliana QC" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>pensio heredi fructuariae solvi deberet, quamvis fructuaria ante Kalendas Martias, quibus pensio- nes inferri debeant, decesserit , an dividi debeat inter heredem fructuariae et Rempublicam, cui proprietas legata est? Respondi, Rempublicam quidem cum colono nullam actionem habere, fructuariae vero heredem sua die secundum ea, quae proponerentur , integram pensionem percepturum. § 1.- «Sempronio do lego ex redactu <ref>reditu, ''Hal.''</ref> fructuum, oleris et porrinae, quae habeo in agro farrariorum <ref>farrario, ''Hal.''; ferrariorum, ''Vulg.''</ref>, partem sextam» ; quaeritur, an his verbis ususfructus legatus videatur? Respondi, non usumfructum, sed ex eo, quod redactum esset, partem legatam. Item quaesitum est, si ususfructus non esset, an quotannis partem sextam redactam legaverit? Respondi, quotannis videri relictum, nisi contrarium specialiter ab herede approbetur. 59. [66. ] PAULUS libro III. Sententiarum. - Arbores vi tempestatis, non culpa fructuarii eversas ab eo substitui non placet. § 1. Quidquid in fundo nascitur, vel quidquid inde percipitur, ad fructuarium pertinet; pensio- nes quoque iam antea locatorum agrorum, si ipsae quoque specialiter comprehensae sint. Sed ad exemplum venditionis, nisi fuerint specialiter exceptae <ref>fuerit specialiter exceptum, ''Hal.''</ref> , potest usufructuarius conductorem repellere. § 2.- Caesae arundinis vel pali compendium, si in eo quoque fundi vectigal esse consuevit, ad fructuarium pertinet. 60. [67. ] IDEM libro V. Sententiarum. Cuiuscunque fundi usufructuarius <ref>fuerit specialiter exceptum, ''Hal.''</ref> prohibitus aut deiectus de restitutione omnium rerum simul oc- cupatarum agit; sed et si medio tempore alio <ref>aliquo, ''Vulg.''</ref> casu interciderit ususfructus, aeque de perceptis antea fructibus utilis actio tribuitur . § 1.- Si fundus, cuius ususfructus petitur, non a domino possideatur, actio redditur. Et ideo si de fundi proprietate inter duos quaestio sit, fructuarius nihilo minus in possessione esse debet, satisque ei a possessore cavendum est, quod non sit prohibiturus frui eum, cui ususfructus relictus est, quamdiu de iure suo probet. Sed si ipsi usu- fructuario quaestio moveatur, interim ususfru- ctus ei aufertur <ref>Según conjetura de ''Br.''; eius offertur, ''Fl.''; ei differtur, ''Hal.''</ref> ; sed caveri <ref>debet, ''inserta Hal.''</ref> de restituendo eo, quod ex his fructibus percepturus est, vel si satis non detur, ipse frui permittitur. 61. [68. ] NERATIUS libro II. <ref>III., ''Hal.''</ref> Responsorum . Usufructuarius novum <ref>opus in, ''insertan otros en Hal.''</ref> rivum parietibus non potest imponere. Aedificium inchoatum fructuarium consummare non posse placet, etiamsi eo loco aliter uti non possit; sed nec eius quidem usumfructum esse, nisi in constituendo vel legan-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> lm0g3tx8m5zc64adc2uzhv2ai111dlp 104 81340 262271 2026-04-09T22:40:20Z Yhuliana QC 32200 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'do usufructu hoc specialiter adiectum sit , ut utrumque ei liceat. 62. [69.] TRYPHONINUS libro VII. <ref>VI., ''Hal.''</ref> Disputationum . - Usufructuarium venari in saltibus vel montibus possessionis probe dicitur ; nec aprum aut cervum, quem ceperit, proprium domini capit, sed fructus aut iure (civili), aut gentium suos facit . § 1. Si vivariis inclusae ferae in ea possessione custodiebantur, quando ususfructus coepit, num exercere eas... 262271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Yhuliana QC" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>do usufructu hoc specialiter adiectum sit , ut utrumque ei liceat. 62. [69.] TRYPHONINUS libro VII. <ref>VI., ''Hal.''</ref> Disputationum . - Usufructuarium venari in saltibus vel montibus possessionis probe dicitur ; nec aprum aut cervum, quem ceperit, proprium domini capit, sed fructus aut iure (civili), aut gentium suos facit . § 1. Si vivariis inclusae ferae in ea possessione custodiebantur, quando ususfructus coepit, num exercere eas fructuarius possit, occidere non possit <ref>nonexercere eas fructuarius potest, non occidere, ''otros''</ref> ? Alias, si quas initio incluserit operis suis, vel post sibimet ipsae inciderint delapsaeve fuerint, hae fructuarii iuris sint? Commodissime tamen, ne per singula animalia facultatis fru- ctuarii propterdiscretionem difficilem ius incertum sit, sufficit eundem numerum per singula quoque <ref>quaeque, ''Hal. Vulg.''</ref> genera ferarum finito usufructu domino proprietatis assignare, qui fuit coepti ususfructus tempore . 63. [70.] PAULUS libro singulari de Iure sin- gulari <ref>libro singulari regularum, ''Hal.''</ref> . - Quod nostrum non est, transferemus ad alios; veluti is, qui fundum habet, quamquam usumfructum non habeat, tamen usumfructum cedere potest . 64. [71. ] ULPIANUS libro LI. <ref>L., ''Hal.''</ref> ad Edictum. -Quum fructuarius paratus est usumfructumdedus relinquere , non est cogendus domum reficere, in quibus casibus et usufructuario hoc onus incum- bit . Sed et post acceptum contra eum iudicium, parato fructuario derelinquere usumfructum, di- cendum est, absolvi eum debere a iudice . . 65. [72. ] POMPONIUS libro V. ex Plautio <ref>ad Plautium, ''antiguamente en el códice Fl. en Hal.''</ref> . -Sed quum fructuarius debeat, quod suo suo- rumque facto deterius factum sit, reficere, non est absolvendus, licet usumfructum derelinquere paratus sit; debet enim omne, quod diligens pa- terfamilias in sua domo facit, et ipse facere . § 1. Non magis heres reficere debet, quod vetustate iam deterius factum reliquisset testator, quam si proprietatem alicui testator legasset. 66. [73. ] PAULUS libro XLVII. <ref>XVI. , ''Hal.''</ref> ad Edictum. Cum <ref>Cum, ''omítela la Vulg.''</ref> usufructuario non solum legis Aquiliae actio competere potest, sed et servi cor- rupti et iniuriarum, si servum torquendo deterio- rem fecerit . 67. [74.] IULIANUS libro I. ex Minicio <ref>Minutio, ''Hal.''</ref> . Cui ususfructus legatus est, etiam invito herede eum extraneo vendere potest. 68. [75.] ULPIANUS libro XVII. <ref>XVIII. , ''Hal.''</ref> ad Sabi-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> a5t98s10f0ajmy4fhjxqf3apcwt3lm3 104 81341 262272 2026-04-09T22:48:12Z Yhuliana QC 32200 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'num. Vetus fuit quaestio, an partus ad fructuarium pertineret; sed Bruti sententia obtinuit, fructuarium in eo locum non habere; neque enim in fructu hominis homo esse potest, hac ratione nec usumfructum in eo fructuarius habebit. Quid ta- mem, si fuerit etiam partus ususfructus relictus, anhabeat in eo usumfructum? Et quum possit partus legari, poterit et ususfructus eius . § 1.-Foetus tamen pecorum Sabinuset Cassius opinati sunt ad fructua... 262272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Yhuliana QC" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>num. Vetus fuit quaestio, an partus ad fructuarium pertineret; sed Bruti sententia obtinuit, fructuarium in eo locum non habere; neque enim in fructu hominis homo esse potest, hac ratione nec usumfructum in eo fructuarius habebit. Quid ta- mem, si fuerit etiam partus ususfructus relictus, anhabeat in eo usumfructum? Et quum possit partus legari, poterit et ususfructus eius . § 1.-Foetus tamen pecorum Sabinuset Cassius opinati sunt ad fructuarium pertinere . § 2.-Plane si gregis vel armenti sit ususfructus legatus , debebit ex agnatis gregem supplere, id est in locum capitum defunctorum, 69. [76. ] POMPONIUS libro V. ad Sabinum.vel inutilium alia summittere, ut post substituta fiant propria fructuarii, ne lucro ea res cedat domino. Et sicut substituta statim domini fiunt, ita priora quoque ex natura fructus desinunt eius esse; nam alioquin quod nascitur, fructuarii est, et quum substituit <ref>substituitur, ''Vulg.''</ref>, desinit eius esse . 70. [77. ] ULPIANUS libro XVII. <ref>XVIII. , ''Hal.''</ref> ad Sabi- num. Quid ergo, si non faciat, nec suppleat? Te- neri eum proprietario Caius Cassius scribit libro decimo <ref>libro octavo, ''Hal.''</ref> Iuris civilis . § 1.- Interim tamen, quamdiu summittantur et suppleantur capita, quae demortua sunt, cuius sit foetus, quaeritur. Et Iulianus libro tricesimo quinto Digestorum scribit, pendere eorum domi nium, ut, si summittantur, sint proprietarii, si non summittantur, fructuarii; quae sententia ve- ra est. § 2. Secundum quae, si decesserit foetus, periculum erit fructuarii, non proprietarii, et necesse habebit alios foetus summittere . Unde Caius Cassius libro octavo scribit, carnem foetus demortui ad fructuarium pertinere . § 3. Sed quod dicitur, debere eum summittere, toties verum est, quoties gregis, vel armenti, vel equitii, id est universitatis ususfructus legatus est; ceterum si singulorum capitum, nihil supplebit. § 4.-Item si forte eo tempore, quo foetus editi sunt, nihil fuit, quod summitti deberet, nunc et post editionem utrum ex his, quae edentur, sum- mittere debebit, an ex his, quae edita sunt, videndum est. Puto autem verius, ea, quae pleno grege edita sunt, ad fructuarium pertinere, sed posteriorem gregis casum nocere debere fructuario . § 5.- Summittere autem facti est, et Iulianus proprie dicit dispertire, et dividere, et divisionem quandam facere, quod dominium erit sum- missorum proprietarii . 71. [78.] MARCELLUS libro XVII. <ref>XVIII ., ''Hal.''</ref> Digestorum. Si in area, cuius ususfructus alienus esset, quis aedificasset, intra tempus, quo ususfru-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> cbr2cfkax4m0a3g48jn2h5bivrhuw8l 104 81342 262273 2026-04-09T22:50:26Z Nea1109 32209 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<small>ceterum si in fuga sit, vel peregre, non videbitur{{-}} esse in potestate.{{-}} § 4.--Quodsi reus iurare nolit, similis est ei,{{-}} qui neque defendit absentem, neque exhibet; qui{{-}} condemnantur quasi contumaces.{{-}} § 5.--Si tutor vel curator extent, ipsi iurare{{-}} debent, in potestate domini non esse; si autem{{-}} procurator sit, dominus ipse iuret necesse est.{{-}} § 6.--Si iusiurandum exegit actor, reusque in-{{-}} ravit, d... 262273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nea1109" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>ceterum si in fuga sit, vel peregre, non videbitur{{-}} esse in potestate.{{-}} § 4.--Quodsi reus iurare nolit, similis est ei,{{-}} qui neque defendit absentem, neque exhibet; qui{{-}} condemnantur quasi contumaces.{{-}} § 5.--Si tutor vel curator extent, ipsi iurare{{-}} debent, in potestate domini non esse; si autem{{-}} procurator sit, dominus ipse iuret necesse est.{{-}} § 6.--Si iusiurandum exegit actor, reusque in-{{-}} ravit, deinde postea noxali velit actor experiri,{{-}} videndum est, an exceptio iurisiurandi debeat{{-}} adversus actorem dari. Et Sabinus putat, non es-{{-}} se dandam, quasi de alia re sit iuratum, hoc est,{{-}} tune non fuisse in potestate, modo vero quum in{{-}} potestate deprehendatur, de facto eius posse agi.{{-}} Neratius quoque dicebat, post exactum iusiuran-{{-}} dun posse actorem detracta noxac deditione ex-{{-}} periri, si modo hoc contendat, posteaquam iura-{{-}} tum est, coepisse in potestate habere.{{-}} 22. PAULUS ''libro XVIII. ad Edictum.'' --Si{{-}} servus depositus vel commodatus sit, cum domi.{{-}} no agi potest noxali actione; ei enim servire in-{{-}} telligitur, et quod ad hoc Edictum attinet, in pote-{{-}} state eius est, maxime si copiam habeat recu-{{-}} perandi hominis.{{-}} § 1.--Is, qui pignori accepit, vel qui precario{{-}} rogavit, non tenetur noxali actione; licet enim{{-}} iuste possideant, non tamen opinione domini pos-{{-}} sident; sed hos quoque in potestate domini intel-{{-}} ligi, si facultatem repetendi eos dominus habeat.{{-}} § 2.--Quid est, habere facultatem repetendi?{{-}} Si (1) habeat pecuniam, ex qua liberari potest,{{-}} nam non debet cogi vendere res suas, ut solvat{{-}} pecuniam, et repetat servum.{{-}} § 3.--Dominus, qui servum in sua potestate es-{{-}} se confitetur, aut exhibere cum debet, aut absen-{{-}} tem defendere; quod nisi faciat, puuitur, atque{{-}} si praesentem (2) non noxae dederit.{{-}} § 4.--Si negavit dominus, in sua potestate es-{{-}} se servum, permittit Practor actori arbitrium,{{-}} utrum iureiurando id decidere, an iudicium di-{{-}} ctare sine noxae deditione velit; per quod vin-{{-}} cet (3), si probaverit, cum in potestate esse, vel{{-}} dolo eius factum, quo minus esset; qui autem non{{-}} probaverit, in potestate adversarii esse servum,{{-}} rem amittit.{{-}} 23. GAIUS ''libro VI.'' (4) ''ad Edictum provin''-{{-}} ciale. Sed etsi postea adversarius eius in pote-{{-}} state habere coeperit servum, tenetur ex nova{{-}} possessione denegata ei exceptione.{{-}} 24. ''PAULUS libro XVIII. ad Edictum.'' - De{{-}} illo videndum, utrum adversus eum tantum, qui{{-}} dolo fecit, quo minus in potestate haberet, actio{{-}} locum habeat noxalis, si ex dolo eius acciderit,{{-}} ut cesset noxalis actio, forte si servo suo fugam{{-}} mandavit, an et si (5) possit nihilo minus cum{{-}} _____________{{-}} (1) Fl, según reciente corrección; 8i, omitela Tanr.{{-}} (2) absentem, Bul. (3) Taur.; vincit, Fl. según reciente corrección, Br.{{-}}</small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 4c032kl13o7px1hp3rrclm1lcjuu91e 262276 262273 2026-04-09T22:57:33Z Nea1109 32209 262276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nea1109" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>ceterum si in fuga sit, vel peregre, non videbitur{{-}} esse in potestate.{{-}} § 4.--Quodsi reus iurare nolit, similis est ei,{{-}} qui neque defendit absentem, neque exhibet; qui{{-}} condemnantur quasi contumaces.{{-}} § 5.--Si tutor vel curator extent, ipsi iurare{{-}} debent, in potestate domini non esse; si autem{{-}} procurator sit, dominus ipse iuret necesse est.{{-}} § 6.--Si iusiurandum exegit actor, reusque in-{{-}} ravit, deinde postea noxali velit actor experiri,{{-}} videndum est, an exceptio iurisiurandi debeat{{-}} adversus actorem dari. Et Sabinus putat, non es-{{-}} se dandam, quasi de alia re sit iuratum, hoc est,{{-}} tune non fuisse in potestate, modo vero quum in{{-}} potestate deprehendatur, de facto eius posse agi.{{-}} Neratius quoque dicebat, post exactum iusiuran-{{-}} dun posse actorem detracta noxac deditione ex-{{-}} periri, si modo hoc contendat, posteaquam iura-{{-}} tum est, coepisse in potestate habere.{{-}} 22. PAULUS ''libro XVIII. ad Edictum.''--Si{{-}} servus depositus vel commodatus sit, cum domi.{{-}} no agi potest noxali actione; ei enim servire in-{{-}} telligitur, et quod ad hoc Edictum attinet, in pote-{{-}} state eius est, maxime si copiam habeat recu-{{-}} perandi hominis.{{-}} § 1.--Is, qui pignori accepit, vel qui precario{{-}} rogavit, non tenetur noxali actione; licet enim{{-}} iuste possideant, non tamen opinione domini pos-{{-}} sident; sed hos quoque in potestate domini intel-{{-}} ligi, si facultatem repetendi eos dominus habeat.{{-}} § 2.--Quid est, habere facultatem repetendi?{{-}} Si (1) habeat pecuniam, ex qua liberari potest,{{-}} nam non debet cogi vendere res suas, ut solvat{{-}} pecuniam, et repetat servum.{{-}} § 3.--Dominus, qui servum in sua potestate es-{{-}} se confitetur, aut exhibere cum debet, aut absen-{{-}} tem defendere; quod nisi faciat, puuitur, atque{{-}} si praesentem (2) non noxae dederit.{{-}} § 4.--Si negavit dominus, in sua potestate es-{{-}} se servum, permittit Practor actori arbitrium,{{-}} utrum iureiurando id decidere, an iudicium di-{{-}} ctare sine noxae deditione velit; per quod vin-{{-}} cet (3), si probaverit, cum in potestate esse, vel{{-}} dolo eius factum, quo minus esset; qui autem non{{-}} probaverit, in potestate adversarii esse servum,{{-}} rem amittit.{{-}} 23. GAIUS ''libro VI.'' (4) ''ad Edictum provin''-{{-}} ciale. Sed etsi postea adversarius eius in pote-{{-}} state habere coeperit servum, tenetur ex nova{{-}} possessione denegata ei exceptione.{{-}} 24. ''PAULUS libro XVIII. ad Edictum.'' - De{{-}} illo videndum, utrum adversus eum tantum, qui{{-}} dolo fecit, quo minus in potestate haberet, actio{{-}} locum habeat noxalis, si ex dolo eius acciderit,{{-}} ut cesset noxalis actio, forte si servo suo fugam{{-}} mandavit, an et si (5) possit nihilo minus cum{{-}} _____________{{-}} (1) Fl, según reciente corrección; 8i, omitela Tanr.{{-}} (2) absentem, Bul. (3) Taur.; vincit, Fl. según reciente corrección, Br.{{-}}</small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 7hofspwkvs5pd9sc3mre2glwlqvcyyn 104 81343 262274 2026-04-09T22:53:28Z Carlos Pérez 921 32241 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'teret, nec vertit, et decepit creditorem, non videtur versum, nec tenetur dominus, ne credulitas creditoris domino obesset, vel calliditas servi noceret. Quid tamen, si is fuit servus, qui solitus erat accipiens vertere? Adhuc non puto nocere domino, si alia mente servus accepit, aut si, quum hac mente accepisset, postea alio vertit; curiosus igitur debet esse creditor, quo vertatur. § 10. Si mutuatus sit pecuniam servus ad vestem comparanda... 262274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Carlos Pérez 921" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>teret, nec vertit, et decepit creditorem, non videtur versum, nec tenetur dominus, ne credulitas creditoris domino obesset, vel calliditas servi noceret. Quid tamen, si is fuit servus, qui solitus erat accipiens vertere? Adhuc non puto nocere domino, si alia mente servus accepit, aut si, quum hac mente accepisset, postea alio vertit; curiosus igitur debet esse creditor, quo vertatur. § 10. Si mutuatus sit pecuniam servus ad vestem comparandam, et numi perierint, quis de in rem verso agere possit, utrum creditor, an venditor? Puto autem, si quidem pretium numeratum sit, creditorem de in rem verso acturum, etsi vestis perierit; si autem non fuit pretium solutum, ad hoc tamen data pecunia, ut vestis emeretur, et pecunia perierit, vestis tamen familiae divisa est, utique creditorem de in rem verso habere actio- nem. An et venditor habeat (1), quia res eius pervenerunt in rem domini? Ratio hoc facit (2), ut teneatur. Unde incipit dominus teneri ex una causa duobus ; proinde etsi tam pecunia, quam vestis periit, dicendum erit, utrique dominum teneri , quoniam ambo in rem domini vertere voluerunt; 4. GAIUS libro IX. ad Edictum provinciale.sed dicendum est, occupantis meliorem conditionem esse debere, nam utrisque (3) condemnari dominum de in rem verso iniquum est. 5. ULPIANUS libro XXIX. ad Edictum .- Si res domino non necessarias emerit servus quasi domino necessarias (4), veluti servos, hactenus videri in rem eius versum Pomponius (5) scribit, quatenus servorum verum pretium facit, quum, si necessarias emisset, in solidum, quanto venissent. teneretur. § 1. Idem ait, sive ratum habeat servi contractum dominus, sive non, de in rem verso esse actionem. § 2. Quod servus domino emit, si quidem voluntate eius emit, potest Quod iussu agi; sin vero non ex voluntate, si quidem dominus ratum habuerit, vel alioquin rem necessariam vel utilem domino emerit (6), de in rem verso actio erit; si vero nihil eorum est, de peculio erit actio . § 3.-Placet, non solum eam pecuniam in rem verti, quae statim a creditore ad dominum pervenerit, sed et quae prius fuerit in peculio. Hoc autem toties verum est, quoties servus rem domini gerens locupletiorem eum facit numis peculiaribus; alioquin si servo peculium dominus adimat, (1) Namet venditor habet, Vulg. (2) quae ratio facit. Vulg. (3) utrinque, Hat,<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> prjygx3jmvmb4nxd7j3g9966wey4nzb 262369 262274 2026-04-10T04:04:26Z Carlos Pérez 921 32241 262369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Carlos Pérez 921" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>teret, nec vertit, et decepit creditorem, non vide- tur versum, nec tenetur dominus, ne credulitas creditoris domino obesset, vel calliditas servi no-ceret. Quid tamen, si is fuit servus, qui solitus erat accipiens vertere? Adhuc non puto nocere domino, si alia mente servus accepit, aut si, quum hac men- te accepisset, postea alio vertit; curiosus igitur de- bet esse creditor, quo vertatur. § 10.—Si mutuatus sit pecuniam servus ad ve- stem comparandam, et numi perierint, quis de in rem verso agere possit, utrum creditor, an vendi- tor? Puto autem, si quidem pretium numeratum sit, creditorem de in rem verso acturum, etsi ve- stis perierit; si autem non fuit pretium solutum, ad hoc tamen data pecunia, ut vestis emeretur, et pe- cunia perierit, vestis tamen familiae divisa est, utique creditorem de in rem verso habere actio- nem. An et venditor habeat (1), quia res eius per-venerunt in rem domini? Ratio hoc facit (2), ut teneatur. Unde incipit dominus teneri ex una cau- sa duobus ; proinde etsi tam pecunia, quam vestis periit, dicendum erit, utrique dominum teneri, quoniam ambo in rem domini vertere voluerunt; '''4.''' GAIUS libro IX. ad Edictum provinciale.— sed dicendum est, occupantis meliorem conditio- nem esse debere, nam utrisque (3) condemnari do- minum de in rem verso iniquum est. '''5.''' ULPIANUS libro XXIX. ad Edictum.— Si res domino non necessarias emerit servus quasi domi- no necessarias (4), veluti servos, hactenus videri in rem eius versum Pomponius (5) scribit, quate- nus servorum verum pretium facit, quum, si ne- cessarias emisset, in solidum, quanto venissent. teneretur. § 1.—Idem ait, sive ratum habeat servi contra- ctum dominus, sive non, de in rem verso esse actionem. § 2.—Quod servus domino emit, si quidem vo- luntate eius emit, potest Quod iussu agi; sin vero non ex voluntate, si quidem dominus ratum ha- buerit, vel alioquin rem necessariam vel utilem domino emerit (6), de in rem verso actio erit; si vero nihil eorum est, de peculio erit actio . § 3.—Placet, non solum eam pecuniam in rem verti, quae statim a creditore ad dominum perve- nerit, sed et quae prius fuerit in peculio. Hoc au- tem toties verum est, quoties servus rem domini gerens locupletiorem eum facit numis peculiari- bus; alioquin si servo peculium dominus adimat,<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 7l9drp69x57bgswteinaeo8pi9wvin7 262370 262369 2026-04-10T04:07:08Z Carlos Pérez 921 32241 262370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Carlos Pérez 921" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>teret, nec vertit, et decepit creditorem, non vide- tur versum, nec tenetur dominus, ne credulitas creditoris domino obesset, vel calliditas servi no-ceret. Quid tamen, si is fuit servus, qui solitus erat accipiens vertere? Adhuc non puto nocere domino, si alia mente servus accepit, aut si, quum hac men- te accepisset, postea alio vertit; curiosus igitur de- bet esse creditor, quo vertatur. § 10.—Si mutuatus sit pecuniam servus ad ve- stem comparandam, et numi perierint, quis de in rem verso agere possit, utrum creditor, an vendi- tor? Puto autem, si quidem pretium numeratum sit, creditorem de in rem verso acturum, etsi ve- stis perierit; si autem non fuit pretium solutum, ad hoc tamen data pecunia, ut vestis emeretur, et pe- cunia perierit, vestis tamen familiae divisa est, utique creditorem de in rem verso habere actio- nem. An et venditor habeat (1), quia res eius per-venerunt in rem domini? Ratio hoc facit (2), ut teneatur. Unde incipit dominus teneri ex una cau- sa duobus ; proinde etsi tam pecunia, quam vestis periit, dicendum erit, utrique dominum teneri, quoniam ambo in rem domini vertere voluerunt; '''4.''' GAIUS libro IX. ad Edictum provinciale.— sed dicendum est, occupantis meliorem conditio- nem esse debere, nam utrisque (3) condemnari do- minum de in rem verso iniquum est. '''5.''' ULPIANUS libro XXIX. ad Edictum.— Si res domino non necessarias emerit servus quasi domi- no necessarias (4), veluti servos, hactenus videri in rem eius versum Pomponius (5) scribit, quate- nus servorum verum pretium facit, quum, si ne- cessarias emisset, in solidum, quanto venissent. teneretur. § 1.—Idem ait, sive ratum habeat servi contra- ctum dominus, sive non, de in rem verso esse actionem. § 2.—Quod servus domino emit, si quidem vo- luntate eius emit, potest Quod iussu agi; sin vero non ex voluntate, si quidem dominus ratum ha- buerit, vel alioquin rem necessariam vel utilem domino emerit (6), de in rem verso actio erit; si vero nihil eorum est, de peculio erit actio . § 3.—Placet, non solum eam pecuniam in rem verti, quae statim a creditore ad dominum perve- nerit, sed et quae prius fuerit in peculio. Hoc au- tem toties verum est, quoties servus rem domini gerens locupletiorem eum facit numis peculiari- bus; alioquin si servo peculium dominus adimat,<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> mz3rf3b0ntd46kmbneaq4bdvnk3mzlv 104 81344 262278 2026-04-09T23:00:41Z Brayan Pari 32199 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '598 rium servus deliquerit omnibus ignorantibus, n¢ xale iudicium in quemyis dabitur. Sed si omni- bus scientibus, quivis eorum tenebitur detracta noxae deditione, quemadmodum si plures dcli- quissent; nec altero convento alter liberabitur. Sed si alter scit, alter ignoravit, qui scit, detra- eta noxae deditione convenitur, qui nescit, cum noxae deditionc. '''6.'''.—Differentia autem harum actionum non solum illa est, quod qui scit, in soli... 262278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Brayan Pari" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>598 rium servus deliquerit omnibus ignorantibus, n¢ xale iudicium in quemyis dabitur. Sed si omni- bus scientibus, quivis eorum tenebitur detracta noxae deditione, quemadmodum si plures dcli- quissent; nec altero convento alter liberabitur. Sed si alter scit, alter ignoravit, qui scit, detra- eta noxae deditione convenitur, qui nescit, cum noxae deditionc. '''6.'''.—Differentia autem harum actionum non solum illa est, quod qui scit, in solidum tenctur, verum illa quoque, quod sive alienaverit servumn, qui seit, sive manumiserit, sive decesscrit servus, dominus tenctur; sed si ipse dominus decesserit, heres eius non tenctur; 6. Ines libro XVIII. ad Edictum.—sed et ipse servus manumissus tenetur. 7. Ipem libro HT. ad Edictum.— Noxalis au- tom non aliay datur, nisi apud me sit sorvus; et si apud me sit, licet eo tempore non fuit, quo de- linquebat, tencor, et heres meus tenctur, si no- xius vivat. § 1.—Pomponius ait, si emtor servi noxali con- ventus sit, yenditorem, quo sciento factum est, couveniri iam non posse. 8. Ipem libro XXXVIL. ad Edictum.— Si ser- vus communis fartum feverit, quivis cx dominis in solidum noxali iudicio tenetur; eoque iure uti- mur. Sed non alias poterit is, qui conventus est, evadere litis aestimationem, nisi in solidum no- sag dederit (1) servum; nec ferendus, otsi partem dedere fuerit paratus. Plane si propter (2) hoc, quod soeii dedere parati non fuerint, in solidam fuerit condemnatus, communi dividundo vel fa- miliae erciseundae iudicio adversus eos experie- tur. Ante noxale sane iudicium acceptum poterit sua parte cedendo securitatem consequi, ne ne- eesse habeat suscipere iudicium, quamquam quis possit dicere, evenire, ut, dum pars ei cedatur, amittat actionem; doiminus enim pro parte factus non potest cum socio noxali experiri —fortassis nee communi dividundo agore possit eius malefi- cii nomine, quod ante communionem admissain est—; quod si non potest, evidenti iniuria afficie- tur; sed melius est dicere, competere ei commu- ni dividunde indicium. ®. PauLus libro XXXIX. (3) ad Edictum.—Si communis familia vel communis servus furtum fecorit altero ex dominis sciente, is, qui scit, omnium nomine tencbitur, et conventus alterum quoque liberat, nec a socio quidquamn debebit consequi; sti enim facti nomine poenam meruit. Quodsi is, qui ignoravit, duplum praestiterit, a socio simplum consequetur. @) dediderit, Hat. per, Hat, DIGUSTO.—LIBRO IX: TITULO IV (@) XXXVML, Hal.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 49rmudwe9morcao56fg4pf08u1nbmzq 262282 262278 2026-04-09T23:13:57Z Brayan Pari 32199 262282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Brayan Pari" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{-}}DIGUSTO.—LIBRO IX: TITULO IV{{-}} 598 rium servus deliquerit omnibus ignorantibus, n¢ xale iudicium in quemyis dabitur. Sed si omni- bus scientibus, quivis eorum tenebitur detracta noxae deditione, quemadmodum si plures dcli- quissent; nec altero convento alter liberabitur. Sed si alter scit, alter ignoravit, qui scit, detra- eta noxae deditione convenitur, qui nescit, cum noxae deditionc. '''6.'''.—Differentia autem harum actionum non solum illa est, quod qui scit, in solidum tenctur, verum illa quoque, quod sive alienaverit servumn, qui seit, sive manumiserit, sive decesscrit servus, dominus tenctur; sed si ipse dominus decesserit, heres eius non tenctur; '''6.'''. Ines libro XVIII. ad Edictum.—sed et ipse servus manumissus tenetur. '''7.'''. Ipem libro HT. ad Edictum.— Noxalis au- tom non aliay datur, nisi apud me sit sorvus; et si apud me sit, licet eo tempore non fuit, quo de- linquebat, tencor, et heres meus tenctur, si no- xius vivat. § 1.—Pomponius ait, si emtor servi noxali con- ventus sit, yenditorem, quo sciento factum est, couveniri iam non posse. '''8.'''. Ipem libro XXXVIL. ad Edictum.— Si ser- vus communis fartum feverit, quivis cx dominis in solidum noxali iudicio tenetur; eoque iure uti- mur. Sed non alias poterit is, qui conventus est, evadere litis aestimationem, nisi in solidum no- sag dederit (1) servum; nec ferendus, otsi partem dedere fuerit paratus. Plane si propter (2) hoc, quod soeii dedere parati non fuerint, in solidam fuerit condemnatus, communi dividundo vel fa- miliae erciseundae iudicio adversus eos experie- tur. Ante noxale sane iudicium acceptum poterit sua parte cedendo securitatem consequi, ne ne- eesse habeat suscipere iudicium, quamquam quis possit dicere, evenire, ut, dum pars ei cedatur, amittat actionem; doiminus enim pro parte factus non potest cum socio noxali experiri —fortassis nee communi dividundo agore possit eius malefi- cii nomine, quod ante communionem admissain est—; quod si non potest, evidenti iniuria afficie- tur; sed melius est dicere, competere ei commu- ni dividunde indicium. '''9.'''. PauLus libro XXXIX. (3) ad Edictum.—Si communis familia vel communis servus furtum fecorit altero ex dominis sciente, is, qui scit, omnium nomine tencbitur, et conventus alterum quoque liberat, nec a socio quidquamn debebit consequi; sti enim facti nomine poenam meruit. Quodsi is, qui ignoravit, duplum praestiterit, a socio simplum consequetur.{{-}} _________{{-}} @) dediderit, Hat. per, Hat, DIGUSTO.—LIBRO IX: TITULO IV<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ojhnaebsfjcg147qsf5yc0azdghte1m 104 81345 262279 2026-04-09T23:04:15Z Yhuliana QC 32200 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '30. IDEM libro IV. Epitomarum <ref>ἐπιτομῶν, ''Hal.''</ref> Alfeni Digestorum . Qui duo praedia habebat, in unius venditione aquam, quae in fundo nascebatur, et circa eam aquam late decem pedes exceperat; quaesitum est, utrum dominium loci ad eum pertineat, an ut per eum locum accedere possit? Respondit, si ita recepisset: «circa eam aquam la- te pedes decem», iter duntaxat videri venditoris esse. 31. IULIANUS libro II. ex Minicio <ref>Minut... 262279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Yhuliana QC" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>30. IDEM libro IV. Epitomarum <ref>ἐπιτομῶν, ''Hal.''</ref> Alfeni Digestorum . Qui duo praedia habebat, in unius venditione aquam, quae in fundo nascebatur, et circa eam aquam late decem pedes exceperat; quaesitum est, utrum dominium loci ad eum pertineat, an ut per eum locum accedere possit? Respondit, si ita recepisset: «circa eam aquam la- te pedes decem», iter duntaxat videri venditoris esse. 31. IULIANUS libro II. ex Minicio <ref>Minutlo, ''Hal.''</ref>. - Tria praedia continua trium dominorum adiecta <ref>obiecta, ''Hal. Vulg.''</ref> erant, imi <ref>unius, ''Hal. Vulg.''</ref> praedii dominus ex summo fundo imo fundo <ref>ex suo fundo in imum fundum, ''Hal.''</ref> servitutem aquae quaesierat, et per medium fundum domino concedente in suum agrum ducebat; postea idem summum fun- dum emit, deinde imum fundum, in quem aquam induxerat, vendidit ; quaesitum est , num imus fundus id ius aquae amisisset, quia, quum utraque praedia eiusdem domini facta essent, ipsa sibi servire non potuissent ? Negavit amisisse servitutem, quia praedium, per quod aqua ducebatur, alterius fuisset, et quemadmodum servitus sunimo fundo, ut in imum fundum aqua veniret, imponi aliter non potuisset, quam ut per medium quoque fundum duceretur, sic eadem servitus eiusdem fundi amitti aliter non posset, nisi eodem tempore etiam per medium fundum aqua duci desiisset, aut omnium tria simul praedia unius domini facta essent . 32. AFRICANUS libro VI. Quaestionum .- Fun- dus mihi tecum communis est, partem tuam mihi tradidisti, et ad eundem viam per vicinum tuum proprium; recte eo modo servitutem constitutam ait, neque quod dici soleat, per partes nec acquiri, nec imponi servitutes posse, isto casu locum habere; hic enim non per partem <ref>pro parte, ''Hal.''</ref> servitutem acquiri , utpote quum in id tempus acquiratur, quo proprius meus fundus futurus sit. 33. IDEM libro IX. Quaestionum .- Quum es- sent mihi et tibi fundi duo communes, Titianus et Seianus, et in divisione convenisset, ut mihi Titianus, tibi Seianus cederet, invicem partes eorum tradidimus, et in tradendo dictum est, ut alteri per alterum aquam ducere liceret; recte esse servitutem impositam ait, maxime si pacto stipulatio subdita sit. § 1. Per plurium praedia aquam ducis <ref>duci, ''Hal.''</ref> quoquo modo imposita servitute, nisi pactum vel stipulatio etiam de hoc subsecuta est, neque eorum cuivis , neque alii vicino poteris <ref>poterit, ''Hal.''</ref> haustum ex rivo cedere; pacto enim vel stipulatione intervenientibus et hoc concedi solet, quamvis nul- lum praedium ipsum sibi servire, neque servitu- tis fructus constitui potest . 34. PAPINIANUS libro VII. Quaestionum .-Unus ex sociis fundi communis permittendo ius esse<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> n3sgagtdpbi7gb174ynj33z2fxagu04 104 81346 262283 2026-04-09T23:16:21Z Yhuliana QC 32200 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'mihi vicina sint, deinde flumen, deinde Titii praedia, deinde via publica, in quam iter mihi acquiri volo, dispiciamus , ne nihil vetet, a te mihi viam dari usque ad flumen, deinde a Titio usque ad viam publicam? Sed videamus, num et si tu eorum praediorum dominus sis , quae trans flumen intra viam publicam sint, idem iuris sit, quia via consummari solet vel civitate tenus , vel usque ad viam publicam, vel usque ad flumen, in quo pontonibus t... 262283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Yhuliana QC" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>mihi vicina sint, deinde flumen, deinde Titii praedia, deinde via publica, in quam iter mihi acquiri volo, dispiciamus , ne nihil vetet, a te mihi viam dari usque ad flumen, deinde a Titio usque ad viam publicam? Sed videamus, num et si tu eorum praediorum dominus sis , quae trans flumen intra viam publicam sint, idem iuris sit, quia via consummari solet vel civitate tenus , vel usque ad viam publicam, vel usque ad flumen, in quo pontonibus traiiciatur, vel usque ad proprium <ref>vel, ''inserta la Vulg.''</ref> aliud eiusdem domini praedium? Quod si est, non videtur interrumpi servitus, quamvis inter eiusdem domini praedia flumen publicum intercedat. TIT . IV COMMUNIA PRAEDIORUM TAM URBANORUM, QUAM RUSTICORUM 1. ULPIANUS libro II. Institutionum. - Aedifi- cia urbana quidem praedia appellamus , ceterum et si in villa aedificia sint, aeque servitutes ur- banorum praediorum constitui possunt. § 1. Ideo autem hae servitutes praediorum appellantur, quoniam sine praediis constitui non possunt; nemo enim potest servitutem acquirere vel urbani, vel rustici praedii <ref>nec quisquam servitutem debere, ''inserta la Vulg.''</ref> , nisi qui habet praedium . 2. IDEM libro XVII. ad Edictum. De aqua per rotam tollenda ex flumine, vel haurienda, vel si quis servitutem castello imposuerit, quidam dubitaverunt, ne hae servitutes non essent; sed Rescripto Imperatoris Antonini ad Tullianum <ref>Iulianum, ''Vulg.''</ref> adiicitur, licet servitus iure non valuit, si tamen hac lege comparavit, seu alio quocunque legitimo modo sibi hoc ius acquisivit, tuendum esse eum, qui hoc ius possedit. 3. GAIUS libro VII. ad Edictum provinciale.- Duorum praediorum dominus si alterum ea lege tibi dederit, ut id praedium quod datur, serviat ei, quod ipse retinet, vel contra, iure imposita servitus intelligitur . 4. IAVOLENUS libro X. ex Cassio .- Caveri, ut ad certam altitudinem monumentum aedificetur, puede darse caución para que se edifique un monon potest, quia id, quod humani iuris esse de- siit, servitutem non recipit, sicut ne illa quidem servitus consistere potest, ut certus numerus ho- minum in uno loco humetur. 5. IDEM libro II. Epistolarum . - Proprium so- lum vendo <ref>vendendo, ''Hal.''</ref> , an servitutem talem iniungere possim, ut mihi et vicino serviat? Similiter si commune solum vendo, ut mihi et socio serviat, an consequi possim? Respondi, servitutem recipere <ref>excipere, ''Hal.''</ref> , nisi sibi, nemo potest. Adiectio itaque vicini pro supervacuo habenda est, ita ut tota servitus ad eum, qui receperit <ref>exceperit, ''Hal.''</ref> , pertineat. So- lum autem commune vendendo, ut mihi et socio<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> l68nc4h90zob0730qz6zo6i93ljlu07 104 81347 262287 2026-04-09T23:20:43Z Flor Talía Andrade Casilla 32214 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ''''DIGESTO. LIBRO XV: TÍTULO 111''' debuerit, deductio fiat, quod vero in tuam rem ver- sum fuerit, praestetur ctiam non deducto eo, quod Pamphilus tibi debet. 18. NERATIUS ''libro VII.'' (1) ''Membranarum.''- Quamvis in eam rem pro servo meo fideiusseris, quae ita contracta est, ut in rem meam versare- tur (2), veluti si, quum servus frumentum emisset, quo familia aleretur, venditori frumenti fideius- seris, propius est tamen, ut de peculi... 262287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Flor Talía Andrade Casilla" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>'''DIGESTO. LIBRO XV: TÍTULO 111''' debuerit, deductio fiat, quod vero in tuam rem ver- sum fuerit, praestetur ctiam non deducto eo, quod Pamphilus tibi debet. 18. NERATIUS ''libro VII.'' (1) ''Membranarum.''- Quamvis in eam rem pro servo meo fideiusseris, quae ita contracta est, ut in rem meam versare- tur (2), veluti si, quum servus frumentum emisset, quo familia aleretur, venditori frumenti fideius- seris, propius est tamen, ut de peculio eo nomine, non de in rem verso agere possis, ut unius dunta- xat in quoquo contractu (3) de in rem verso sit actio, qui id ipsum credidit, quod in rem domini versum est. 19. PAULUS ''libro IV.'' (4) ''Quaestionum.''-Fi liusfamilias togam entit, mortuo deinde eo pater ignorans et putans suam esse, dedicavit eam in funus eius; Neratius libro (5) Responsorum ait, in rem patris versum videri, in actione autem de pe- culio, quod in rerum natura non esset, uno modo aestimari debere, si dolo malo eius, quocum aga- tur, factum esset. Atquin si filio pater togam eme- re debuit, in rem patris res (6) versa est non nune, quo fuuerabitur, sed quo tempore emit; fu- nus enim filii aes alienum patris est. Et hoc Nera- tius quoque, qui de in rem verso patrem teneri putavit, ostendit, negotium hoc, id est sepulturam et funus filii, patris esse aes alienum, non filii. Fa- ctus est ergo debitor peculii, quamvis res non ex- tet, ut etiam de peculio possit conveniri; in quani actionem venit et quod in rem versum est, quae tamen adiectio tunc necessaria est (7), quun an- nus post mortem filii excessit. 20. SCAEVOLA ''libro I. Responsorum.''- Pater pro filia dotem promisit, et convenit, ut ipse filiam aleret; non praestante patre filia a viro mutuam pecuniam accepit, et mortua est in matrimonio; respondi, si ad (8) ea id, quod creditum est, ero- gatum esset, sine quibus aut se tueri, aut servos paternos exhibere non posset, dandam de iu rem verso utilem actionem." § 1.-Servus absentis reipublicae causa pupilli servis pecuniam credidit subscribente tutore, sti- pulatione in personam tutoris translata; quaesitum est, an adversus pupilium competat actio? Respon- di, sí, quum in rem pupilli daretur, id in rem eius versum est, et quo magis actus servorum confir maretur, tutor spopondit, posse nihilominus dici, de in rem verso cum pupillo actionem fore. 21. IDEM ''libro V. Digestorum.'' - Filiamfami- (1) VI., Hal. (2) verteretur, Hal. Vuly. (3) ut uni duntaxat, cum quo contractum est, Vulg. (4) III., Hal. (5) secundo, inserta Hal.; V., la Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> sc1noiswjlq5fvw3ooj8edgqmpp90w9 262367 262287 2026-04-10T03:47:50Z Flor Talía Andrade Casilla 32214 /* Incerta */ 262367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Flor Talía Andrade Casilla" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>debuerit, deductio fiat, quod vero in tuam rem ver- sum fuerit, praestetur ctiam non deducto eo, quod Pamphilus tibi debet. 18. NERATIUS ''libro VII.'' <ref> VI., Hal.</ref> ''Membranarum.''- Quamvis in eam rem pro servo meo fideiusseris, quae ita contracta est, ut in rem meam versare- tur <ref> verteretur, Hal. Vuly </ref>, veluti si, quum servus frumentum emisset, quo familia aleretur, venditori frumenti fideius- seris, propius est tamen, ut de peculio eo nomine, non de in rem verso agere possis, ut unius dunta- xat in quoquo contractu <ref> ut uni duntaxat, cum quo contractum est, Vulg. </ref> de in rem verso sit actio, qui id ipsum credidit, quod in rem domini versum est. 19. PAULUS ''libro IV.'' <ref> III., Hal. </ref> ''Quaestionum.''-Fi liusfamilias togam entit, mortuo deinde eo pater ignorans et putans suam esse, dedicavit eam in funus eius; Neratius libro <ref> secundo, inserta Hal.; V., la Vulg. </ref> Responsorum ait, in rem patris versum videri, in actione autem de pe- culio, quod in rerum natura non esset, uno modo aestimari debere, si dolo malo eius, quocum aga- tur, factum esset. Atquin si filio pater togam eme- re debuit, in rem patris res <ref> res, omilenin Hal. Vulg. </ref> versa est non nune, quo fuuerabitur, sed quo tempore emit; fu- nus enim filii aes alienum patris est. Et hoc Nera- tius quoque, qui de in rem verso patrem teneri putavit, ostendit, negotium hoc, id est sepulturam et funus filii, patris esse aes alienum, non filii. Fa- ctus est ergo debitor peculii, quamvis res non ex- tet, ut etiam de peculio possit conveniri; in quani actionem venit et quod in rem versum est, quae tamen adiectio tunc necessaria est <ref> Segun correcion del codice Fl., Br.; esser, Taur, se- gun la escritura original. </ref>, quun an- nus post mortem filii excessit. 20. SCAEVOLA ''libro I. Responsorum.''- Pater pro filia dotem promisit, et convenit, ut ipse filiam aleret; non praestante patre filia a viro mutuam pecuniam accepit, et mortua est in matrimonio; respondi, si ad <ref> Taur.; ab,Fl., Br. </ref> ea id, quod creditum est, ero- gatum esset, sine quibus aut se tueri, aut servos paternos exhibere non posset, dandam de iu rem verso utilem actionem." § 1.-Servus absentis reipublicae causa pupilli servis pecuniam credidit subscribente tutore, sti- pulatione in personam tutoris translata; quaesitum est, an adversus pupilium competat actio? Respon- di, sí, quum in rem pupilli daretur, id in rem eius versum est, et quo magis actus servorum confir maretur, tutor spopondit, posse nihilominus dici, de in rem verso cum pupillo actionem fore. 21. IDEM ''libro V. Digestorum.'' - Filiamfami-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1o41oo2ldbpq79vg19rpinc47zzvo6c 262375 262367 2026-04-10T04:50:16Z Flor Talía Andrade Casilla 32214 /* Emendata */ 262375 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Flor Talía Andrade Casilla" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>debuerit, deductio fiat, quod vero in tuam rem ver- sum fuerit, praestetur ctiam non deducto eo, quod Pamphilus tibi debet. 18. NERATIUS ''libro VII.'' <ref> VI., Hal.</ref> ''Membranarum.''- Quamvis in eam rem pro servo meo fideiusseris, quae ita contracta est, ut in rem meam versare- tur <ref> verteretur, Hal. Vuly </ref>, veluti si, quum servus frumentum emisset, quo familia aleretur, venditori frumenti fideius- seris, propius est tamen, ut de peculio eo nomine, non de in rem verso agere possis, ut unius dunta- xat in quoquo contractu <ref> ut uni duntaxat, cum quo contractum est, Vulg. </ref> de in rem verso sit actio, qui id ipsum credidit, quod in rem domini versum est. 19. PAULUS ''libro IV.'' <ref> III., Hal. </ref> ''Quaestionum.''-Fi liusfamilias togam entit, mortuo deinde eo pater ignorans et putans suam esse, dedicavit eam in funus eius; Neratius libro <ref> secundo, inserta Hal.; V., la Vulg. </ref> Responsorum ait, in rem patris versum videri, in actione autem de pe- culio, quod in rerum natura non esset, uno modo aestimari debere, si dolo malo eius, quocum aga- tur, factum esset. Atquin si filio pater togam eme- re debuit, in rem patris res <ref> res, omilenin Hal. Vulg. </ref> versa est non nune, quo fuuerabitur, sed quo tempore emit; fu- nus enim filii aes alienum patris est. Et hoc Nera- tius quoque, qui de in rem verso patrem teneri putavit, ostendit, negotium hoc, id est sepulturam et funus filii, patris esse aes alienum, non filii. Fa- ctus est ergo debitor peculii, quamvis res non ex- tet, ut etiam de peculio possit conveniri; in quani actionem venit et quod in rem versum est, quae tamen adiectio tunc necessaria est <ref> Segun correcion del codice Fl., Br.; esser, Taur, se- gun la escritura original. </ref>, quun an- nus post mortem filii excessit. 20. SCAEVOLA ''libro I. Responsorum.''- Pater pro filia dotem promisit, et convenit, ut ipse filiam aleret; non praestante patre filia a viro mutuam pecuniam accepit, et mortua est in matrimonio; respondi, si ad <ref> Taur.; ab,Fl., Br. </ref> ea id, quod creditum est, ero- gatum esset, sine quibus aut se tueri, aut servos paternos exhibere non posset, dandam de iu rem verso utilem actionem." § 1.-Servus absentis reipublicae causa pupilli servis pecuniam credidit subscribente tutore, sti- pulatione in personam tutoris translata; quaesitum est, an adversus pupilium competat actio? Respon- di, sí, quum in rem pupilli daretur, id in rem eius versum est, et quo magis actus servorum confir maretur, tutor spopondit, posse nihilominus dici, de in rem verso cum pupillo actionem fore. 21. IDEM ''libro V. Digestorum.'' - Filiamfami- {{línea|3em|e=1em}}<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 33ptepj7qejdymi03iwcakx7huy8oyi 262376 262375 2026-04-10T04:51:08Z Flor Talía Andrade Casilla 32214 262376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Flor Talía Andrade Casilla" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>debuerit, deductio fiat, quod vero in tuam rem ver- sum fuerit, praestetur ctiam non deducto eo, quod Pamphilus tibi debet. 18. NERATIUS ''libro VII.'' <ref> VI., Hal.</ref> ''Membranarum.''- Quamvis in eam rem pro servo meo fideiusseris, quae ita contracta est, ut in rem meam versare- tur <ref> verteretur, Hal. Vuly </ref>, veluti si, quum servus frumentum emisset, quo familia aleretur, venditori frumenti fideius- seris, propius est tamen, ut de peculio eo nomine, non de in rem verso agere possis, ut unius dunta- xat in quoquo contractu <ref> ut uni duntaxat, cum quo contractum est, Vulg. </ref> de in rem verso sit actio, qui id ipsum credidit, quod in rem domini versum est. 19. PAULUS ''libro IV.'' <ref> III., Hal. </ref> ''Quaestionum.''-Fi liusfamilias togam entit, mortuo deinde eo pater ignorans et putans suam esse, dedicavit eam in funus eius; Neratius libro <ref> secundo, inserta Hal.; V., la Vulg. </ref> Responsorum ait, in rem patris versum videri, in actione autem de pe- culio, quod in rerum natura non esset, uno modo aestimari debere, si dolo malo eius, quocum aga- tur, factum esset. Atquin si filio pater togam eme- re debuit, in rem patris res <ref> res, omilenin Hal. Vulg. </ref> versa est non nune, quo fuuerabitur, sed quo tempore emit; fu- nus enim filii aes alienum patris est. Et hoc Nera- tius quoque, qui de in rem verso patrem teneri putavit, ostendit, negotium hoc, id est sepulturam et funus filii, patris esse aes alienum, non filii. Fa- ctus est ergo debitor peculii, quamvis res non ex- tet, ut etiam de peculio possit conveniri; in quani actionem venit et quod in rem versum est, quae tamen adiectio tunc necessaria est <ref> Segun correcion del codice Fl., Br.; esser, Taur, se- gun la escritura original. </ref>, quun an- nus post mortem filii excessit. 20. SCAEVOLA ''libro I. Responsorum.''- Pater pro filia dotem promisit, et convenit, ut ipse filiam aleret; non praestante patre filia a viro mutuam pecuniam accepit, et mortua est in matrimonio; respondi, si ad <ref> Taur.; ab,Fl., Br. </ref> ea id, quod creditum est, ero- gatum esset, sine quibus aut se tueri, aut servos paternos exhibere non posset, dandam de iu rem verso utilem actionem." § 1.-Servus absentis reipublicae causa pupilli servis pecuniam credidit subscribente tutore, sti- pulatione in personam tutoris translata; quaesitum est, an adversus pupilium competat actio? Respon- di, sí, quum in rem pupilli daretur, id in rem eius versum est, et quo magis actus servorum confir maretur, tutor spopondit, posse nihilominus dici, de in rem verso cum pupillo actionem fore. 21. IDEM ''libro V. Digestorum.'' - Filiamfami-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 0y05u4mhpcd0rxeuzu9nqig27ggil5g 262377 262376 2026-04-10T04:52:29Z Flor Talía Andrade Casilla 32214 262377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Flor Talía Andrade Casilla" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>debuerit, deductio fiat, quod vero in tuam rem ver- sum fuerit, praestetur ctiam non deducto eo, quod Pamphilus tibi debet. 18. NERATIUS ''libro VII.'' <ref> VI., Hal.</ref> ''Membranarum.''- Quamvis in eam rem pro servo meo fideiusseris, quae ita contracta est, ut in rem meam versare- tur <ref> verteretur, Hal. Vuly </ref>, veluti si, quum servus frumentum emisset, quo familia aleretur, venditori frumenti fideius- seris, propius est tamen, ut de peculio eo nomine, non de in rem verso agere possis, ut unius dunta- xat in quoquo contractu <ref> ut uni duntaxat, cum quo contractum est, Vulg. </ref> de in rem verso sit actio, qui id ipsum credidit, quod in rem domini versum est. 19. PAULUS ''libro IV.'' <ref> III., Hal. </ref> ''Quaestionum.''-Fi liusfamilias togam entit, mortuo deinde eo pater ignorans et putans suam esse, dedicavit eam in funus eius; Neratius libro <ref> secundo, inserta Hal.; V., la Vulg. </ref> Responsorum ait, in rem patris versum videri, in actione autem de pe- culio, quod in rerum natura non esset, uno modo aestimari debere, si dolo malo eius, quocum aga- tur, factum esset. Atquin si filio pater togam eme- re debuit, in rem patris res <ref> res, omilenin Hal. Vulg. </ref> versa est non nune, quo fuuerabitur, sed quo tempore emit; fu- nus enim filii aes alienum patris est. Et hoc Nera- tius quoque, qui de in rem verso patrem teneri putavit, ostendit, negotium hoc, id est sepulturam et funus filii, patris esse aes alienum, non filii. Fa- ctus est ergo debitor peculii, quamvis res non ex- tet, ut etiam de peculio possit conveniri; in quani actionem venit et quod in rem versum est, quae tamen adiectio tunc necessaria est <ref> Segun correcion del codice Fl., Br.; esset, Taur, se- gun la escritura original. </ref>, quun an- nus post mortem filii excessit. 20. SCAEVOLA ''libro I. Responsorum.''- Pater pro filia dotem promisit, et convenit, ut ipse filiam aleret; non praestante patre filia a viro mutuam pecuniam accepit, et mortua est in matrimonio; respondi, si ad <ref> Taur.; ab,Fl., Br. </ref> ea id, quod creditum est, ero- gatum esset, sine quibus aut se tueri, aut servos paternos exhibere non posset, dandam de iu rem verso utilem actionem." § 1.-Servus absentis reipublicae causa pupilli servis pecuniam credidit subscribente tutore, sti- pulatione in personam tutoris translata; quaesitum est, an adversus pupilium competat actio? Respon- di, sí, quum in rem pupilli daretur, id in rem eius versum est, et quo magis actus servorum confir maretur, tutor spopondit, posse nihilominus dici, de in rem verso cum pupillo actionem fore. 21. IDEM ''libro V. Digestorum.'' - Filiamfami-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> f7qvgs5ty94auzx8p9s5wsn784e1171 262378 262377 2026-04-10T04:57:55Z Flor Talía Andrade Casilla 32214 262378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Flor Talía Andrade Casilla" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>debuerit, deductio fiat, quod vero in tuam rem ver- sum fuerit, praestetur ctiam non deducto eo, quod Pamphilus tibi debet. '''18'''. NERATIUS ''libro VII.'' <ref> VI., Hal.</ref> ''Membranarum.''- Quamvis in eam rem pro servo meo fideiusseris, quae ita contracta est, ut in rem meam versare- tur <ref> verteretur, Hal. Vuly </ref>, veluti si, quum servus frumentum emisset, quo familia aleretur, venditori frumenti fideius- seris, propius est tamen, ut de peculio eo nomine, non de in rem verso agere possis, ut unius dunta- xat in quoquo contractu <ref> ut uni duntaxat, cum quo contractum est, Vulg. </ref> de in rem verso sit actio, qui id ipsum credidit, quod in rem domini versum est. '''19'''. PAULUS ''libro IV.'' <ref> III., Hal. </ref> ''Quaestionum.''-Fi liusfamilias togam entit, mortuo deinde eo pater ignorans et putans suam esse, dedicavit eam in funus eius; Neratius libro <ref> secundo, inserta Hal.; V., la Vulg. </ref> Responsorum ait, in rem patris versum videri, in actione autem de pe- culio, quod in rerum natura non esset, uno modo aestimari debere, si dolo malo eius, quocum aga- tur, factum esset. Atquin si filio pater togam eme- re debuit, in rem patris res <ref> res, omilenin Hal. Vulg. </ref> versa est non nune, quo fuuerabitur, sed quo tempore emit; fu- nus enim filii aes alienum patris est. Et hoc Nera- tius quoque, qui de in rem verso patrem teneri putavit, ostendit, negotium hoc, id est sepulturam et funus filii, patris esse aes alienum, non filii. Fa- ctus est ergo debitor peculii, quamvis res non ex- tet, ut etiam de peculio possit conveniri; in quani actionem venit et quod in rem versum est, quae tamen adiectio tunc necessaria est <ref> Segun correcion del codice Fl., Br.; esset, Taur, se- gun la escritura original. </ref>, quun an- nus post mortem filii excessit. '''20'''. SCAEVOLA ''libro I. Responsorum.''- Pater pro filia dotem promisit, et convenit, ut ipse filiam aleret; non praestante patre filia a viro mutuam pecuniam accepit, et mortua est in matrimonio; respondi, si ad <ref> Taur.; ab,Fl., Br. </ref> ea id, quod creditum est, ero- gatum esset, sine quibus aut se tueri, aut servos paternos exhibere non posset, dandam de iu rem verso utilem actionem." § 1.-Servus absentis reipublicae causa pupilli servis pecuniam credidit subscribente tutore, sti- pulatione in personam tutoris translata; quaesitum est, an adversus pupilium competat actio? Respon- di, sí, quum in rem pupilli daretur, id in rem eius versum est, et quo magis actus servorum confir maretur, tutor spopondit, posse nihilominus dici, de in rem verso cum pupillo actionem fore. '''21'''. IDEM ''libro V. Digestorum.'' - Filiamfami-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1ily1lhzqpt59e8f4ifx8a2xt1k38gk 262384 262378 2026-04-10T05:08:30Z Flor Talía Andrade Casilla 32214 262384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Flor Talía Andrade Casilla" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>debuerit, deductio fiat, quod vero in tuam rem ver- sum fuerit, praestetur ctiam non deducto eo, quod Pamphilus tibi debet. '''18'''. NERATIUS ''libro VII.'' <ref> VI., Hal.</ref> ''Membranarum.''- Quamvis in eam rem pro servo meo fideiusseris, quae ita contracta est, ut in rem meam versare- tur <ref> verteretur, Hal. Vuly </ref>, veluti si, quum servus frumentum emisset, quo familia aleretur, venditori frumenti fideius- seris, propius est tamen, ut de peculio eo nomine, non de in rem verso agere possis, ut unius dunta- xat in quoquo contractu <ref> ut uni duntaxat, cum quo contractum est, Vulg. </ref> de in rem verso sit actio, qui id ipsum credidit, quod in rem domini versum est. '''19'''. PAULUS ''libro IV.'' <ref> III., Hal. </ref> ''Quaestionum.''-Fi liusfamilias togam entit, mortuo deinde eo pater ignorans et putans suam esse, dedicavit eam in funus eius; Neratius libro <ref> secundo, inserta Hal.; V., la Vulg. </ref> Responsorum ait, in rem patris versum videri, in actione autem de pe- culio, quod in rerum natura non esset, uno modo aestimari debere, si dolo malo eius, quocum aga- tur, factum esset. Atquin si filio pater togam eme- re debuit, in rem patris res <ref> res, omilenin Hal. Vulg. </ref> versa est non nune, quo fuuerabitur, sed quo tempore emit; fu- nus enim filii aes alienum patris est. Et hoc Nera- tius quoque, qui de in rem verso patrem teneri putavit, ostendit, negotium hoc, id est sepulturam et funus filii, patris esse aes alienum, non filii. Fa- ctus est ergo debitor peculii, quamvis res non ex- tet, ut etiam de peculio possit conveniri; in quani actionem venit et quod in rem versum est, quae tamen adiectio tunc necessaria est <ref> Segun correcion del codice Fl., Br.; esset, Taur, se- gun la escritura original. </ref>, quun an- nus post mortem filii excessit. '''20'''. SCAEVOLA ''libro I. Responsorum.''- Pater pro filia dotem promisit, et convenit, ut ipse filiam aleret; non praestante patre filia a viro mutuam pecuniam accepit, et mortua est in matrimonio; respondi, si ad <ref> Taur.; ab,Fl., Br. </ref> ea id, quod creditum est, ero- gatum esset, sine quibus aut se tueri, aut servos paternos exhibere non posset, dandam de iu rem verso utilem actionem." § 1.-Servus absentis reipublicae causa pupilli servis pecuniam credidit subscribente tutore, sti- pulatione in personam tutoris translata; quaesitum est, an adversus pupilium competat actio? Respon- di, sí, quum in rem pupilli daretur, id in rem eius versum est, et quo magis actus servorum confir maretur, tutor spopondit, posse nihilominus dici, de in rem verso cum pupillo actionem fore. '''21'''. IDEM ''libro V. Digestorum.'' - Filiamfami- <hr style="width: 20%; margin-left: 0; border: 1px solid black;" /><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5zdir17a7rwuwfz7ztpvngexubaiigb 104 81348 262292 2026-04-09T23:39:17Z Nea1109 32209 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '27. GAIUS ''libro VI.'' (1) ''ad Edictum provincia-{{-}} le''. Si noxali (2) iudicio (3) agitur de servo, qui{{-}} pignoris iure tenetur, aut de co, cuius ususfru-{{-}} ctus alterius est, admonendi sumus, si creditor{{-}} vel usufructuarius praesens defensionem susci-{{-}} pere noluerit, Proconsulem interventurum, et pi-{{-}} gnoris persecutionem vel ususfructus actionem{{-}} negaturum. Quo casu dici potest, ipso iure pi-{{-}} gnus liberari;... 262292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nea1109" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>27. GAIUS ''libro VI.'' (1) ''ad Edictum provincia-{{-}} le''. Si noxali (2) iudicio (3) agitur de servo, qui{{-}} pignoris iure tenetur, aut de co, cuius ususfru-{{-}} ctus alterius est, admonendi sumus, si creditor{{-}} vel usufructuarius praesens defensionem susci-{{-}} pere noluerit, Proconsulem interventurum, et pi-{{-}} gnoris persecutionem vel ususfructus actionem{{-}} negaturum. Quo casu dici potest, ipso iure pi-{{-}} gnus liberari; nullum enim pignus est, cuius per-{{-}} secutio negatur. Ususfructus autem, etiamsi per-{{-}} secutio eius denegetur, ipso iure durat cousque,{{-}} donec non utendo constituto tempore pereat.{{-}} § 1.--Ex his, quae diximus de servo, qui alicui{{-}} pignoris iure obligatus est, deque statulibero, et{{-}} de eo, cuius ususfructus alienus est, apparet,{{-}} eum, qui alienum servum in iure suum esse re-{{-}} sponderit, quamvis noxali iudicio teneatur, non{{-}} tamen posse noxae deditione ipso iure liberari,{{-}} quia nullum ad actorem dominium transferre pos-{{-}} sunt, quam ipsi domini non sint. Certe tamen, si{{-}} ex ea causa traditum postea dominus vindicct,{{-}} nec litis aestimationem offerat, poterit per ex-{{-}} ceptionem doli mali repelli.{{-}} 28. AFRICANUS ''libro VI.'' ''Quaestionum.''--Et{{-}} generaliter, si alieni servi nomine, qui tibi iu-{{-}} stam servitutem serviret, noxali tecum egerim,{{-}} tuque eum mihi noxae dederis, sive me possiden-{{-}} te dominus eum vindicet, exceptione doli mali,{{-}} nisi litis acstimationem offerat, eum summovere{{-}} possum, sive ipse possideat, Publiciana mihi da-{{-}} tur; et adversus excipientem, si dominus eius{{-}} sit (4), utilem mihi replicationem doli mali pro-{{-}} futuram. Et secundum haec usu quoque me ca-{{-}} pturum, quamvis sciens alienum possiileam; alio-{{-}} quin si aliter constituatur, futurum, ut summa{{-}} iniquitate bonae fidei possessor afficiatur, si,{{-}} quum ipso iure noxalis actio adversus eum com-{{-}} petit, necessitas ei imponatur, ut litis aestima-{{-}} tionem sufferat. Eademque dicenda sunt, et si,{{-}} quum ab eo non defenderetur, iussu Praetoris{{-}} eum duxerim, quoniam isto quoque casu iustam{{-}} causam possidendi habeo.{{-}} 29. GAIUS ''libro VI.'' (5) ''ad Edictum provin-{{-}} ciale.''-- Mon solum autem qui in potestae non ha-{{-}} bet, recusare (potest noxale iudicium, verum{{-}} etiam habenti in) potestate liberum est evitare{{-}} iudicium, si indefensam eam personam relinquat;{{-}} sed huic necesse est ius suum ad actorem trans-{{-}} ferre, perinde ac si damnatus esset.{{-}} 30. IDEM ''libro''(6) ''ad Edictum Praetoris ur.{{-}} bani'', titulo de damno infecto. In noxalibus{{-}} actionibus eorum, qui bona fide absunt, ius non{{-}} corrumpitur, sed reversis defendendi ex bono et{{-}} aequo potestas datur, si domini sint, sive aliquid{{-}} ____________{{-}} (1) VII., Bal.{{-}} (2) noxalE, Taur.{{-}} (9) Taur.; iudiciom, Fl. según reciente corrección, Br.{{-}}<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> olkhj1ukprz13utq55r7sbggo9ewloh 262293 262292 2026-04-09T23:40:56Z Nea1109 32209 262293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nea1109" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>27. GAIUS ''libro VI.'' (1) ''ad Edictum provincia-{{-}} le''. Si noxali (2) iudicio (3) agitur de servo, qui{{-}} pignoris iure tenetur, aut de co, cuius ususfru-{{-}} ctus alterius est, admonendi sumus, si creditor{{-}} vel usufructuarius praesens defensionem susci-{{-}} pere noluerit, Proconsulem interventurum, et pi-{{-}} gnoris persecutionem vel ususfructus actionem{{-}} negaturum. Quo casu dici potest, ipso iure pi-{{-}} gnus liberari; nullum enim pignus est, cuius per-{{-}} secutio negatur. Ususfructus autem, etiamsi per-{{-}} secutio eius denegetur, ipso iure durat cousque,{{-}} donec non utendo constituto tempore pereat.{{-}} § 1.--Ex his, quae diximus de servo, qui alicui{{-}} pignoris iure obligatus est, deque statulibero, et{{-}} de eo, cuius ususfructus alienus est, apparet,{{-}} eum, qui alienum servum in iure suum esse re-{{-}} sponderit, quamvis noxali iudicio teneatur, non{{-}} tamen posse noxae deditione ipso iure liberari,{{-}} quia nullum ad actorem dominium transferre pos-{{-}} sunt, quam ipsi domini non sint. Certe tamen, si{{-}} ex ea causa traditum postea dominus vindicct,{{-}} nec litis aestimationem offerat, poterit per ex-{{-}} ceptionem doli mali repelli.{{-}} 28. AFRICANUS ''libro VI.'' ''Quaestionum.''--Et{{-}} generaliter, si alieni servi nomine, qui tibi iu-{{-}} stam servitutem serviret, noxali tecum egerim,{{-}} tuque eum mihi noxae dederis, sive me possiden-{{-}} te dominus eum vindicet, exceptione doli mali,{{-}} nisi litis acstimationem offerat, eum summovere{{-}} possum, sive ipse possideat, Publiciana mihi da-{{-}} tur; et adversus excipientem, si dominus eius{{-}} sit (4), utilem mihi replicationem doli mali pro-{{-}} futuram. Et secundum haec usu quoque me ca-{{-}} pturum, quamvis sciens alienum possiileam; alio-{{-}} quin si aliter constituatur, futurum, ut summa{{-}} iniquitate bonae fidei possessor afficiatur, si,{{-}} quum ipso iure noxalis actio adversus eum com-{{-}} petit, necessitas ei imponatur, ut litis aestima-{{-}} tionem sufferat. Eademque dicenda sunt, et si,{{-}} quum ab eo non defenderetur, iussu Praetoris{{-}} eum duxerim, quoniam isto quoque casu iustam{{-}} causam possidendi habeo.{{-}} 29. GAIUS ''libro VI.'' (5) ''ad Edictum provin-{{-}} ciale.''-- Mon solum autem qui in potestae non ha-{{-}} bet, recusare (potest noxale iudicium, verum{{-}} etiam habenti in) potestate liberum est evitare{{-}} iudicium, si indefensam eam personam relinquat;{{-}} sed huic necesse est ius suum ad actorem trans-{{-}} ferre, perinde ac si damnatus esset.{{-}} 30. IDEM ''libro''(6) ''ad Edictum Praetoris ur.{{-}} bani'', titulo de damno infecto. In noxalibus{{-}} actionibus eorum, qui bona fide absunt, ius non{{-}} corrumpitur, sed reversis defendendi ex bono et{{-}} aequo potestas datur, si domini sint, sive aliquid{{-}} ____________{{-}} (1) VII., Bal.{{-}} (2) noxalE, Taur.{{-}} (9) Taur.; iudiciom, Fl. según reciente corrección, Br.{{-}} </small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 3y21mp6kqmahrpwvcj0344srf3l21vo 262294 262293 2026-04-09T23:44:30Z Nea1109 32209 262294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nea1109" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>27. GAIUS ''libro VI.'' (1) ''ad Edictum provincia-{{-}} le''. Si noxali (2) iudicio (3) agitur de servo, qui{{-}} pignoris iure tenetur, aut de co, cuius ususfru-{{-}} ctus alterius est, admonendi sumus, si creditor{{-}} vel usufructuarius praesens defensionem susci-{{-}} pere noluerit, Proconsulem interventurum, et pi-{{-}} gnoris persecutionem vel ususfructus actionem{{-}} negaturum. Quo casu dici potest, ipso iure pi-{{-}} gnus liberari; nullum enim pignus est, cuius per-{{-}} secutio negatur. Ususfructus autem, etiamsi per-{{-}} secutio eius denegetur, ipso iure durat cousque,{{-}} donec non utendo constituto tempore pereat.{{-}} § 1.--Ex his, quae diximus de servo, qui alicui{{-}} pignoris iure obligatus est, deque statulibero, et{{-}} de eo, cuius ususfructus alienus est, apparet,{{-}} eum, qui alienum servum in iure suum esse re-{{-}} sponderit, quamvis noxali iudicio teneatur, non{{-}} tamen posse noxae deditione ipso iure liberari,{{-}} quia nullum ad actorem dominium transferre pos-{{-}} sunt, quam ipsi domini non sint. Certe tamen, si{{-}} ex ea causa traditum postea dominus vindicct,{{-}} nec litis aestimationem offerat, poterit per ex-{{-}} ceptionem doli mali repelli.{{-}} 28. AFRICANUS ''libro VI. Quaestionum.''--Et{{-}} generaliter, si alieni servi nomine, qui tibi iu-{{-}} stam servitutem serviret, noxali tecum egerim,{{-}} tuque eum mihi noxae dederis, sive me possiden-{{-}} te dominus eum vindicet, exceptione doli mali,{{-}} nisi litis acstimationem offerat, eum summovere{{-}} possum, sive ipse possideat, Publiciana mihi da-{{-}} tur; et adversus excipientem, si dominus eius{{-}} sit (4), utilem mihi replicationem doli mali pro-{{-}} futuram. Et secundum haec usu quoque me ca-{{-}} pturum, quamvis sciens alienum possiileam; alio-{{-}} quin si aliter constituatur, futurum, ut summa{{-}} iniquitate bonae fidei possessor afficiatur, si,{{-}} quum ipso iure noxalis actio adversus eum com-{{-}} petit, necessitas ei imponatur, ut litis aestima-{{-}} tionem sufferat. Eademque dicenda sunt, et si,{{-}} quum ab eo non defenderetur, iussu Praetoris{{-}} eum duxerim, quoniam isto quoque casu iustam{{-}} causam possidendi habeo.{{-}} 29. GAIUS ''libro VI.'' (5) ''ad Edictum provin-{{-}} ciale.''-- Mon solum autem qui in potestae non ha-{{-}} bet, recusare (potest noxale iudicium, verum{{-}} etiam habenti in) potestate liberum est evitare{{-}} iudicium, si indefensam eam personam relinquat;{{-}} sed huic necesse est ius suum ad actorem trans-{{-}} ferre, perinde ac si damnatus esset.{{-}} 30. IDEM ''libro''(6) ''ad Edictum Praetoris ur.{{-}} bani'', titulo de damno infecto. In noxalibus{{-}} actionibus eorum, qui bona fide absunt, ius non{{-}} corrumpitur, sed reversis defendendi ex bono et{{-}} aequo potestas datur, si domini sint, sive aliquid{{-}} ____________{{-}} (1) VII., Bal.{{-}} (2) noxalE, Taur.{{-}} (9) Taur.; iudiciom, Fl. según reciente corrección, Br.{{-}} </small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 90vg58tp5lpsjyvlwqch19ljl14n4yl 104 81349 262295 2026-04-09T23:50:22Z Brayan Pari 32199 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '10. Ipem libro XXU, ad Edictum.—Sed et eo nomine agere cum socio poterit, quod servum communem deteriorem fecit, quemadmodum cum quolibet rlio, qui rem communem deteriorem fe- cisset, Ceterum si nihil praeterea post noxne de- ditionem commune habebit, pro socio, vel si so- cii non fuerunt, in factum agi poterit. 11. Unpranus libro VH. ad Edictum.— Bona fide servi possessor eius nomine farti actione te- nebitur, dominus non tenetur; sed noxae... 262295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Brayan Pari" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>10. Ipem libro XXU, ad Edictum.—Sed et eo nomine agere cum socio poterit, quod servum communem deteriorem fecit, quemadmodum cum quolibet rlio, qui rem communem deteriorem fe- cisset, Ceterum si nihil praeterea post noxne de- ditionem commune habebit, pro socio, vel si so- cii non fuerunt, in factum agi poterit. 11. Unpranus libro VH. ad Edictum.— Bona fide servi possessor eius nomine farti actione te- nebitur, dominus non tenetur; sed noxae deden- do non facit quidem actoria. Quum autem cocpe- ritistum servum dominus vindicare, doli exce- ptione summovebitur, vel officio indicis conse- quetur, ut indemnis maneat. 12. Pauivs libro VI. ad Edictum.— Si bona fide possessor cum servum, quetn bona fide pos- sidebat, dimiserit, ne agi cum eo ex noxali cau- fa possit, obligari eum actionc, quae datur ad- versus 08, qui servum in potestate habeant, aut dolo fecerint, quo minus haberent, quia per hoc adbuc possidere videntur. 18. Gaws libro XIII. ad Bdictum provincia. le.—Non solum adversus bona fide possessorem, sed etiam adversus eos, qui mala fide possident, noxalis actio datur; nam et absurdum videtur, eos quidem, qui bona fide possiderent, excipere actionem, praedones vero securos esse. 14. Unpranus libro XVHI. ad Edictum.— Si quis a multis conveniatur ex noxa eiusdem ser- vi, vel si ab uno, ex pluribus tamen delictis, non necesse habet, quia omnibus dedere non potest, litis aestimationem oftere his, yuibus dedere non potest. Quid ergo est, si a pluribus conveniatur? Bi quidem unus occupavit, an melior sit conditio, ut ipsi soli dedatur, an vero vel omnibus dedi de- heat, vel cavere debeat, defensum (1) iri adver- sus ceteros? Et verius est, occupantis meliorem esse conditionem, Ei itaque dedetur, non qui prior egit, sed qui prior ad sententiam pervenit; et ideo ei, qui postea vicerit, actionem denegari iudicati. § 1.—Sed et si statuliber sit, et ante deditio- nem extiterit conditio (2), per fideicommissum li- bertas fuerit ante praestita, vel existente condi- tione legati dominium fucrit translatum, arbitrio indicis absolvt eum oportet. Et officit iudicis hoc quoque erit, ut caveatur ei, cui deditur, ob evi- ctionem ‘ob suum factum contingentem. 15. Gaius libro VI. (3) ad Edictum provincia- te,—Praetor decernere debet, translationem iu- dicii im statuliberum fieri. Si vero rei iudican- (1) Ft, sequin reciente correccién, Br.; defeosu, Tuur. se- ain fa costumbre.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> bm48r3fkg97ykjfzahoo5xt5jbctui8 104 81350 262296 2026-04-10T00:03:03Z Keirayim 32216 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '16. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Et puto officio iudicis contineri, ut, si volent heredes a communione ususfructus discedere, morem iis (1) gerat cautionibus interpositis. § 3.--Id , quod amnis fundo post litem contestatam alluit (8) , aeque venit in hoc iudicium. cari usumfructum. § 4. Sed et si dolo vel (3) culpa quid in usumfructum ab uno ex heredibus factum sit, hoc quoque in iudicium venire Pomponius ait. Nam et omnia, quae quis i... 262296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>16. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Et puto officio iudicis contineri, ut, si volent heredes a communione ususfructus discedere, morem iis (1) gerat cautionibus interpositis. § 3.--Id , quod amnis fundo post litem contestatam alluit (8) , aeque venit in hoc iudicium. cari usumfructum. § 4. Sed et si dolo vel (3) culpa quid in usumfructum ab uno ex heredibus factum sit, hoc quoque in iudicium venire Pomponius ait. Nam et omnia, quae quis in hereditate dolo aut culpa fecerit (4), in iudicium familiae erciscundae veniunt, sic tamen, si quasi heres fecerit. Et ideo, si vivo testatore unus ex heredibus pecuniam sustulerit, in familiae erciscundae iudicium ea non venit, quia tunc nondum heres erat; ubi autem quasi heres fecit, etsi aliam praeterea quis actionem habeat, tamen teneri eum familiae erciscundae iudicio Iulianus scribit . § 5. Denique ait, si unus ex heredibus rationes hereditarias deleverit vel interleverit (5), teneri quidem lege Aquilia, quasi corruperit , non minus autem etiam familiae erciscundae iudicio . § 6. Item si servus hereditarius propriam rem heredum (6) unius surripuerit, Ofilius ait, esse familiae erciscundae actionem, et communi dividundo furtique actionem cessare ; quare agentem familiae erciscundae iudicio consecuturum, ut aut ei servus adiudicetur, aut litis aestimatio in simplum offeratur . los herederos, dice Pomponio, que también esto viene comprendido en el juicio. Porque también todo lo que con dolo ó culpa hubiere hecho alguno en la herencia, se comprende en el juicio de partición de herencia, pero si lo hubiere hecho como heredero. Y por lo tanto, si viviendo el testador, uno de los herederos hubiere quitado una cantidad de dinero, ésta no viene comprendida en el juicio de partición de herencia, porque entonces aun no era heredero; mas cuando lo hizo como heredero, escribe Juliano, que aunque alguno tenga además otra acción, aquél queda sin embargo obligado por la acción de partición de herencia. § 5. Dice finalmente, que si uno de los herederos hubiere borrado ó rayado las cuentas de la herencia, es ciertamente responsable por la ley Aquilia, cual si las hubiere alterado, pero no menos también por la acción de partición de herencia. § 6. Asimismo, si un esclavo de la herencia hu- biere substraido una cosa propia de uno de los herederos, dice Ofilio, que hay la acción de parti- ción de herencia, y que dejan de tener lugar la acción de división de cosa común y la de hurto; por lo cual, el demandante habrá de conseguir en el juicio de partición de herencia, ó que se le adjudique el esclavo, ó que se le ofrezca en su simple importe la estimación del litigio . 17. Gaius libro VII. ad Edictum provinciale . -Damno commisso ab uno herede, conveniens est dicere, simpli habendam aestimationem in familiae erciscundae iudicio . 17. GAYO; Comentarios al Edicto provincial, li- bro VII. Causado un daño por uno de los herederos, es consiguiente decir, que se ha de obtener la estimación del simple importe en el juicio de partición de herencia . 18. ULPIANUS libro XIX. ad Edictum . His 18. ULPIANO; Comentarios al Edicto, libro XIX. consequenter Iulianus ait, si ex pluribus heredibus uni servus sit generaliter per optionem legatus, et heredes Stichum tabulas hereditarias in- -Consiguientemente á ésto dice Juliano, que si á terlevisse dicant vel corrupisse , et propter hoc renuntiaverint (7) , ne optaretur servus, deinde optatus vindicetur, poterunt, si iis vindicetur, uno solo de muchos herederos se le hubiere lega- do en general un esclavo á su elección, y los herederos dijeran que Stico habia rayado ó alterado las tablas de la herencia, y por esto se lo hubieren hecho saber, para que no fuese elegido aquel es- doli mali exceptione uti, et de servo quaestionem clavo, y elegido después fuera reivindicado, po- habere . drán, si de ellos fuera vindicado, usar de la excepción de dolo malo, y someter á tormento al esclavo . Sed an in familiae erciscundae iudicium § 1. Pero se pregunta, si en el juicio de parti- de morte testatoris, vel de morte uxoris libero- ciónde herencia promoveránlos herederos infor § 1. rumque suorum habebunt quaestionem heredes, quaeritur; et rectissime Pomponius ait, haec ad mación mediante el tormento por la muerte del testador, ó por la muerte de su mujer y de sus hidivisionem rerum hereditariarum non pertinere. jos; y con muchísima razón dice Pomponio, que esto no corresponde a la división de los bienes de la herencia . (1) Fl. según corrección, Br.; ei, Taur. (2) Fl. según corrección, Br.; illuit, Taur. (3) Taur.; doloetueculpa, Fl. (4) Taur.; fecit, Fl. según antigua corrección, Br. (5) vel interleverit, omitelas Hal. (6) heredis , Hal . (7) denunciaverint, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> i0jj69zylivexj283dhipujap0q3dmm 262386 262296 2026-04-10T05:32:09Z AUDREDD 32204 262386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>16. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Et puto officio iudicis contineri, ut, si volent heredes a communione ususfructus discedere, morem iis<ref>Fl. según corrección, Br.; ei, Taur.</ref> gerat cautionibus interpositis. § 3.--Id , quod amnis fundo post litem contestatam alluit (8) , aeque venit in hoc iudicium. cari usumfructum. § 4. Sed et si dolo vel (3) culpa quid in usumfructum ab uno ex heredibus factum sit, hoc quoque in iudicium venire Pomponius ait. Nam et omnia, quae quis in hereditate dolo aut culpa fecerit (4), in iudicium familiae erciscundae veniunt, sic tamen, si quasi heres fecerit. Et ideo, si vivo testatore unus ex heredibus pecuniam sustulerit, in familiae erciscundae iudicium ea non venit, quia tunc nondum heres erat; ubi autem quasi heres fecit, etsi aliam praeterea quis actionem habeat, tamen teneri eum familiae erciscundae iudicio Iulianus scribit . § 5. Denique ait, si unus ex heredibus rationes hereditarias deleverit vel interleverit (5), teneri quidem lege Aquilia, quasi corruperit , non minus autem etiam familiae erciscundae iudicio . § 6. Item si servus hereditarius propriam rem heredum (6) unius surripuerit, Ofilius ait, esse familiae erciscundae actionem, et communi dividundo furtique actionem cessare ; quare agentem familiae erciscundae iudicio consecuturum, ut aut ei servus adiudicetur, aut litis aestimatio in simplum offeratur . 17. Gaius libro VII. ad Edictum provinciale . -Damno commisso ab uno herede, conveniens est dicere, simpli habendam aestimationem in familiae erciscundae iudicio . 18.ULPIANUS libro XIX. ad Edictum .His consequenter Iulianus ait, si ex pluribus heredibus uni servus sit generaliter per optionem legatus, et heredes Stichum tabulas hereditarias in- terlevisse dicant vel corrupisse , et propter hoc renuntiaverint (7) , ne optaretur servus, deinde optatus vindicetur, poterunt, si iis vindicetur, doli mali exceptione uti, et de servo quaestionem habere . § 1.Sed an in familiae erciscundae iudicium de morte testatoris, vel de morte uxoris libero- rumque suorum habebunt quaestionem heredes, quaeritur; et rectissime Pomponius ait, haec ad (1) Fl. según corrección, Br.; ei, Taur. (2) Fl. según corrección, Br.; illuit, Taur. (3) Taur.; doloetueculpa, Fl. (4) Taur.; fecit, Fl. según antigua corrección, Br. (5) vel interleverit, omitelas Hal. (6) heredis , Hal . (7) denunciaverint, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> lzpey2b3gyxvlggt925axxqrok3ohka 262390 262386 2026-04-10T05:41:58Z AUDREDD 32204 262390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>16. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Et puto officio iudicis contineri, ut, si volent heredes a communione ususfructus discedere, morem iis<ref>Fl. según corrección, Br.; ei, Taur.</ref> gerat cautionibus interpositis. § 3.--Id , quod amnis fundo post litem contestatam alluit<ref> Fl. según corrección, Br.; illuit, Taur.</ref> , aeque venit in hoc iudicium. cari usumfructum. § 4. Sed et si dolo vel (3) culpa quid in usumfructum ab uno ex heredibus factum sit, hoc quoque in iudicium venire Pomponius ait. Nam et omnia, quae quis in hereditate dolo aut culpa fecerit (4), in iudicium familiae erciscundae veniunt, sic tamen, si quasi heres fecerit. Et ideo, si vivo testatore unus ex heredibus pecuniam sustulerit, in familiae erciscundae iudicium ea non venit, quia tunc nondum heres erat; ubi autem quasi heres fecit, etsi aliam praeterea quis actionem habeat, tamen teneri eum familiae erciscundae iudicio Iulianus scribit . § 5. Denique ait, si unus ex heredibus rationes hereditarias deleverit vel interleverit (5), teneri quidem lege Aquilia, quasi corruperit , non minus autem etiam familiae erciscundae iudicio . § 6. Item si servus hereditarius propriam rem heredum (6) unius surripuerit, Ofilius ait, esse familiae erciscundae actionem, et communi dividundo furtique actionem cessare ; quare agentem familiae erciscundae iudicio consecuturum, ut aut ei servus adiudicetur, aut litis aestimatio in simplum offeratur . 17. Gaius libro VII. ad Edictum provinciale . -Damno commisso ab uno herede, conveniens est dicere, simpli habendam aestimationem in familiae erciscundae iudicio . 18.ULPIANUS libro XIX. ad Edictum .His consequenter Iulianus ait, si ex pluribus heredibus uni servus sit generaliter per optionem legatus, et heredes Stichum tabulas hereditarias in- terlevisse dicant vel corrupisse , et propter hoc renuntiaverint (7) , ne optaretur servus, deinde optatus vindicetur, poterunt, si iis vindicetur, doli mali exceptione uti, et de servo quaestionem habere . § 1.Sed an in familiae erciscundae iudicium de morte testatoris, vel de morte uxoris libero- rumque suorum habebunt quaestionem heredes, quaeritur; et rectissime Pomponius ait, haec ad (1) Fl. según corrección, Br.; ei, Taur. (2) Fl. según corrección, Br.; illuit, Taur. (3) Taur.; doloetueculpa, Fl. (4) Taur.; fecit, Fl. según antigua corrección, Br. (5) vel interleverit, omitelas Hal. (6) heredis , Hal . (7) denunciaverint, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> sq0iis78db5mayl7f4tnmw8gvks0vwu 262393 262390 2026-04-10T05:50:49Z AUDREDD 32204 262393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>16. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Et puto officio iudicis contineri, ut, si volent heredes a communione ususfructus discedere, morem iis<ref>Fl. según corrección, Br.; ei, Taur.</ref> gerat cautionibus interpositis. § 3.--Id , quod amnis fundo post litem contestatam alluit<ref> Fl. según corrección, Br.; illuit, Taur.</ref> , aeque venit in hoc iudicium. cari usumfructum. § 4. Sed et si dolo vel<ref>Taur.; doloetueculpa, Fl.</ref> culpa quid in usumfructum ab uno ex heredibus factum sit, hoc quoque in iudicium venire Pomponius ait. Nam et omnia, quae quis in hereditate dolo aut culpa fecerit<ref>Taur.; fecit, Fl. según antigua corrección, Br.</ref> , in iudicium familiae erciscundae veniunt, sic tamen, si quasi heres fecerit. Et ideo, si vivo testatore unus ex heredibus pecuniam sustulerit, in familiae erciscundae iudicium ea non venit, quia tunc nondum heres erat; ubi autem quasi heres fecit, etsi aliam praeterea quis actionem habeat, tamen teneri eum familiae erciscundae iudicio Iulianus scribit . § 5. Denique ait, si unus ex heredibus rationes hereditarias deleverit vel interleverit<ref>vel interleverit, omitelas Hal.</ref> ,teneri quidem lege Aquilia, quasi corruperit ,non minus autem etiam familiae erciscundae iudicio . § 6. Item si servus hereditarius propriam rem heredum <ref>heredis , Hal .</ref> unius surripuerit, Ofiliusait, esse familiae erciscundae actionem, et communi dividundo furtique actionem cessare ; quare agentem familiae erciscundae iudicio consecuturum, ut aut ei servus adiudicetur, aut litis aestimatio in simplum offeratur . 17. Gaius libro VII. ad Edictum provinciale . -Damno commisso ab uno herede, conveniens est dicere, simpli habendam aestimationem in familiae erciscundae iudicio . 18.ULPIANUS libro XIX. ad Edictum .His consequenter Iulianus ait, si ex pluribus heredibus uni servus sit generaliter per optionem legatus, et heredes Stichum tabulas hereditarias in- terlevisse dicant vel corrupisse , et propter hoc renuntiaverint<ref> denunciaverint, Vulg.</ref>, ne optaretur servus, deinde optatus vindicetur, poterunt, si iis vindicetur, doli mali exceptione uti, et de servo quaestionem habere . § 1.Sed an in familiae erciscundae iudicium de morte testatoris, vel de morte uxoris libero- rumque suorum habebunt quaestionem heredes, quaeritur; et rectissime Pomponius ait, haec ad (1) Fl. según corrección, Br.; ei, Taur. (2) Fl. según corrección, Br.; illuit, Taur. (3) Taur.; doloetueculpa, Fl. (4) Taur.; fecit, Fl. según antigua corrección, Br. (5) vel interleverit, omitelas Hal. (6) heredis , Hal . (7) denunciaverint, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5vcjopwa0mbrnu1oz11u0c9ra1f13ti 262394 262393 2026-04-10T05:53:31Z AUDREDD 32204 262394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>16. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Et puto officio iudicis contineri, ut, si volent heredes a communione ususfructus discedere, morem iis<ref>Fl. según corrección, Br.; ei, Taur.</ref> gerat cautionibus interpositis. § 3.--Id , quod amnis fundo post litem contestatam alluit<ref> Fl. según corrección, Br.; illuit, Taur.</ref> , aeque venit in hoc iudicium. cari usumfructum. § 4. Sed et si dolo vel<ref>Taur.; doloetueculpa, Fl.</ref> culpa quid in usumfructum ab uno ex heredibus factum sit, hoc quoque in iudicium venire Pomponius ait. Nam et omnia, quae quis in hereditate dolo aut culpa fecerit<ref>Taur.; fecit, Fl. según antigua corrección, Br.</ref> , in iudicium familiae erciscundae veniunt, sic tamen, si quasi heres fecerit. Et ideo, si vivo testatore unus ex heredibus pecuniam sustulerit, in familiae erciscundae iudicium ea non venit, quia tunc nondum heres erat; ubi autem quasi heres fecit, etsi aliam praeterea quis actionem habeat, tamen teneri eum familiae erciscundae iudicio Iulianus scribit . § 5. Denique ait, si unus ex heredibus rationes hereditarias deleverit vel interleverit<ref>vel interleverit, omitelas Hal.</ref> ,teneri quidem lege Aquilia, quasi corruperit ,non minus autem etiam familiae erciscundae iudicio . § 6. Item si servus hereditarius propriam rem heredum <ref>heredis , Hal .</ref> unius surripuerit, Ofiliusait, esse familiae erciscundae actionem, et communi dividundo furtique actionem cessare ; quare agentem familiae erciscundae iudicio consecuturum, ut aut ei servus adiudicetur, aut litis aestimatio in simplum offeratur . 17. Gaius libro VII. ad Edictum provinciale . -Damno commisso ab uno herede, conveniens est dicere, simpli habendam aestimationem in familiae erciscundae iudicio . 18.ULPIANUS libro XIX. ad Edictum .His consequenter Iulianus ait, si ex pluribus heredibus uni servus sit generaliter per optionem legatus, et heredes Stichum tabulas hereditarias in- terlevisse dicant vel corrupisse , et propter hoc renuntiaverint<ref> denunciaverint, Vulg.</ref>, ne optaretur servus, deinde optatus vindicetur, poterunt, si iis vindicetur, doli mali exceptione uti, et de servo quaestionem habere . § 1.Sed an in familiae erciscundae iudicium de morte testatoris, vel de morte uxoris libero- rumque suorum habebunt quaestionem heredes, quaeritur; et rectissime Pomponius ait, haec ad (1) Fl. según corrección, Br.; ei, Taur. (2) Fl. según corrección, Br.; illuit, Taur. (3) Taur.; doloetueculpa, Fl. (4) Taur.; fecit, Fl. según antigua corrección, Br. (5) vel interleverit, omitelas Hal. (6) heredis , Hal . (7) denunciaverint, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 8t8wj5aj8m9jvpecdacge79bley4f9u 262395 262394 2026-04-10T05:54:06Z AUDREDD 32204 262395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>16. ULPIANUS ''libro XIX. ad Edictum''.—Et puto officio iudicis contineri, ut, si volent heredes a communione ususfructus discedere, morem iis<ref>Fl. según corrección, Br.; ei, Taur.</ref> gerat cautionibus interpositis. § 3.--Id , quod amnis fundo post litem contestatam alluit<ref> Fl. según corrección, Br.; illuit, Taur.</ref> , aeque venit in hoc iudicium. cari usumfructum. § 4. Sed et si dolo vel<ref>Taur.; doloetueculpa, Fl.</ref> culpa quid in usumfructum ab uno ex heredibus factum sit, hoc quoque in iudicium venire Pomponius ait. Nam et omnia, quae quis in hereditate dolo aut culpa fecerit<ref>Taur.; fecit, Fl. según antigua corrección, Br.</ref> , in iudicium familiae erciscundae veniunt, sic tamen, si quasi heres fecerit. Et ideo, si vivo testatore unus ex heredibus pecuniam sustulerit, in familiae erciscundae iudicium ea non venit, quia tunc nondum heres erat; ubi autem quasi heres fecit, etsi aliam praeterea quis actionem habeat, tamen teneri eum familiae erciscundae iudicio Iulianus scribit . § 5. Denique ait, si unus ex heredibus rationes hereditarias deleverit vel interleverit<ref>vel interleverit, omitelas Hal.</ref> ,teneri quidem lege Aquilia, quasi corruperit ,non minus autem etiam familiae erciscundae iudicio . § 6. Item si servus hereditarius propriam rem heredum <ref>heredis , Hal .</ref> unius surripuerit, Ofiliusait, esse familiae erciscundae actionem, et communi dividundo furtique actionem cessare ; quare agentem familiae erciscundae iudicio consecuturum, ut aut ei servus adiudicetur, aut litis aestimatio in simplum offeratur . 17. Gaius libro VII. ad Edictum provinciale . -Damno commisso ab uno herede, conveniens est dicere, simpli habendam aestimationem in familiae erciscundae iudicio . 18.ULPIANUS libro XIX. ad Edictum .His consequenter Iulianus ait, si ex pluribus heredibus uni servus sit generaliter per optionem legatus, et heredes Stichum tabulas hereditarias in- terlevisse dicant vel corrupisse , et propter hoc renuntiaverint<ref> denunciaverint, Vulg.</ref>, ne optaretur servus, deinde optatus vindicetur, poterunt, si iis vindicetur, doli mali exceptione uti, et de servo quaestionem habere . § 1.Sed an in familiae erciscundae iudicium de morte testatoris, vel de morte uxoris libero- rumque suorum habebunt quaestionem heredes, quaeritur; et rectissime Pomponius ait, haec ad<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> bz706tdzvjfxefl1xx0ulph9qk07ttg 104 81351 262324 2026-04-10T02:11:54Z Helen Escobedo 32219 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'esse; et ideo te quoque a Titio quadrantem petere debere . Quae distinctio neque in re mobili, neque in hereditatis petitione locum habet; nunquam enim pro diviso possideri potest. 469 te hay en ellas alguna parte mia; y por esto también tú debes pedir una cuarta parte à Ticio . Cuya distinción no tiene lugar ni respecto de una cosa mueble, ni en la petición de la herencia; porque nunca puede poseerse dividida. 9. ULPIANUS libro XVI. ad E... 262324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>esse; et ideo te quoque a Titio quadrantem petere debere . Quae distinctio neque in re mobili, neque in hereditatis petitione locum habet; nunquam enim pro diviso possideri potest. 469 te hay en ellas alguna parte mia; y por esto también tú debes pedir una cuarta parte à Ticio . Cuya distinción no tiene lugar ni respecto de una cosa mueble, ni en la petición de la herencia; porque nunca puede poseerse dividida. 9. ULPIANUS libro XVI. ad Edictum . - Offi- 9. ULPIANO; Comentarios al Edicto, libro XVI. cium autem iudicis in hac actione in hoc erit, ut iudex inspiciat, an reus possideat. Nec ad rem pertinebit, ex qua causa possideat; ubi enim probavi rem meam esse, necesse habebit possessor restituere, qui non obiecit aliquam exceptionem. Quidam tamen, ut Pegasus, eam solam possessionem putaverunt hanc actionem complecti, quae locum habet in interdicto Uti possidetis, vel Utru- -Mas en esta acción el oficio del juez consistirá en esto , en que el juez inspeccione si es que el demandado posee. Y no importará al caso, por qué causa posea; porque luego que he probado que la cosa es mia, tendrá necesidad de restituirla el poseedor, que no opuso ninguna excepción. Pero algunos, como Pegaso, juzgaron que esta acción comprende sólo aquella posesión que tiene lugar bi. Denique ait, ab eo, apud quem deposita est vel commodata, vel qui conduxerit, aut qui lega- en el interdicto Uti possidetis, ó en el Utrubi . Finalmente, dice que no puede vindicarse de aquel torum servandorum causa, vel dotis ventrisve (1) nomine in possessione (2) esset, vel cui damni in- en cuyo poder está depositada ó prestada una cosa, ó del que la tuviere en arrendamiento, ó estu- fecti nomine non cavebatur, quia hi omnes non viese en posesión al objeto de conservar los lega- possident, vindicari non posse. Puto autem, ab omnibus, qui tenent et habent restituendi facultatem, peti (3) posse . á él no se le daba caución con motivo de daño in- dos, ó por razón de dote, ó del vientre, ó porque minente, como quiera que de todos estos ninguno posee . Pero opino que se puede pedir á todos los que tienen una cosay tienen facultad de restituirla . 10. PAULUS libro XXI. ad Edictum . - Si res 10. PAULO; Comentarios al Edicto, libro XXI. mobilis petita sit, ubi restitui debeat, scilicet si -Si se hubiera pedido una cosa mueble, ¿dónde deberá ser restituida, por supuesto, si no estuviera presente ? Y no es malo, si fuera poseedor de buena fe aquel a quien se demanda, que la restituya ó alli donde esté la cosa, ó donde se demanda; pero siendo del demandante los gastos que, excepto los de la manutención, se han de hacer para el camino ó la navegación, praesens non sit? Et non malum est, (si) bonae fidei possessor sit is , cum quo agitur, aut ibi re- stitui, ubi res sit, aut ubi agitur; sed sumtibus petitoris, qui extra cibaria in iter vel navigationem faciendi sunt, 11. ULPIANUS libro XVI. ad Edictum .- nisi si malit petitor suis impensis et periculo ibi, ubi iudicatur (4), rem restitui; tunc enim de restitutione cum satisdatione cavebitur . 11. ULPIANO ; Comentarios al Edicto , libro XVI.- salvo si el demandante prefiera que la cosa sea restituida a su costa y riesgo alli donde se celebra el juicio; porque entonces se dará caución con fianza por la restitución. 12. PAULUS libro XXI. ad Edictum . - Si vero 12. PAULO; Comentarios al Edicto, libro XXI. malae fidei sit possessor, qui in alio loco eam rem nactus sit, idem statui debet. Si vero ab eo loco, ubi lis contestata est, eam subtractam alio transtulerit, illic restituere debet, unde subtraxit, -Pero si fuera un poseedor de mala fe, que hubiese adquirido la cosa en otro lugar, debe deter- sumtibus suis . minarse lo mismo . Mas si habiéndola sustraido de aquel lugar en que se contestó la demanda, la hubiere trasladado á otro , debe restituirla á sus costas alli donde la sustrajo . Non 13. ULPIANO; Comentarios al Edicto, libro XVI. solum autem rem restitui, verum etsi deterior -Mas el juez deberá tener cuenta no sólo de que res sit facta, rationem iudex habere debebit. Finge enim debilitatum hominem, vel verberatum sea restituida la cosa, sino también de si la cosa se hubiera deteriorado. Porque supón, que el esclavo fué restituido debilitado, ó azotado, ó heri- 13. ULPIANUS libro XVI. ad Edictum . (5), vel vulneratum restitui; utique ratio per iudicem habebitur, quanto deterior sit factus, quamquam et legis Aquiliae actione conveniri possessor possit. Unde quaeritur, an non alias iudex aestimare damnum debeat, quam si remitta- do; ciertamente deberá estimarse por el juez en petitorem oportere, lege Aquilia (6) non actu- cuánto fué desmejorado, aunque el poseedor pueda ser demandado también por la acción de la ley Aquilia. Por lo cual se pregunta, ¿acaso no deberá Aqua el juez estimar el daño de otro modo que si se renunciara la acción de la ley Aquilia? Y Labeon rum; quae sententia vera est . opina, que el demandante debe dar caución de tur actio legis Aquiliae? Et Labeo putat, cavere que no ejercitará la acción de la ley Aquilia; cuya opinión es verdadera. - 14. PAULUSs libro XXI. ad Edictum. Quod- si malit actor potius legis Aquiliae actione uti, (1) vel rei servandae , inserta Hal. (2) possessionem missus, Hal. (3) non, insertan otros en Hal. (4) vindicatur, Hal. Томо 1-60 14. PAULO; Comentarios al Edicto, libro XXI. -Pero si el actor prefiriese usar de la acción de (5) vel verberatum, omítelas Hal. (6) se insertan Hal. Vulg.; cavere petitorem oportere, omítenlas otros .<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> cdebcyr91bhdv45911tc31vzgu9qxor 104 81352 262330 2026-04-10T02:21:19Z Helen Escobedo 32219 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'absolvendus est possessor. Itaque electio actori danda est, non ut triplum, sed duplum conse- quatur. 15. ULPIANUS ''libro XVI. ad Edictum.''— Item si verboratum tradidit, Labeo ait etiam iniuria- rum competere actionem petitori. § 1.—Si quis rem ex necessitate distraxit, for- tassis huic officio iudicis succurretur, ut pretium duntaxat debeat restituere. Nam (1) etsi fructus percoptos distraxit, ne corrampantur, acque non amplius, quam pre... 262330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>absolvendus est possessor. Itaque electio actori danda est, non ut triplum, sed duplum conse- quatur. 15. ULPIANUS ''libro XVI. ad Edictum.''— Item si verboratum tradidit, Labeo ait etiam iniuria- rum competere actionem petitori. § 1.—Si quis rem ex necessitate distraxit, for- tassis huic officio iudicis succurretur, ut pretium duntaxat debeat restituere. Nam (1) etsi fructus percoptos distraxit, ne corrampantur, acque non amplius, quam pretium praestabit. § 2.—Item si forte ager fuit, qui petitus est, et militibus assignatus est modico honoris gratia possessori dato, an hoc restituere debeat? Et pu- to praestiturum. § 8.—Si servus petitus, vel animal aliud demor- tuum sit sine dolo malo ct culpa possessoris, pre- tium non esse praestandum plerique aiunt. Sed est verius, si forte distracturus erat petitor, si ac- cepisset, moram passo debere praestari; nam si ei restituisset, distraxisset et pretium essct lucratus. '''16.''' PAULUS l''ibro XXI. ad Edictum.''—~ Utique autem etiam mortuo homine necessaria est sen- tentia propter fructus, et partus, ot stipulationem do evictione; non enim post litem contestatam utique et fatum (2) possessor pracetare debet. § 1.—Culpa non intelligitur, si navem petitam tempore navigationis trans mare misit, licot oa perierit, nisi #i minus idoneis hominibue eam commisit. '''17.''' ULPIANUS ''libro XVI. ad Edictum''.—Iulia- nus libro sexto (3) Digestorum scribit, si homi- nem, qui Maevii crat, emero a Titio, doinde, quum cum Maevius a mo peteret, eundem vendi- dero, eumque emtor occiderit, aequum esse me pretium Maevio restituere. § 1.—Idem Iulianus eodem libro scribit, si mo- ram focerit in homine reddendo possessor, et ho- mo mortnus sit, et fructuum rationem usque ad rei iudicatae tempus spectandam esse. Idem Iu- lianus ait, non solum fructus, sed etiam omnem cuugam praestandam; et ideo et partum venire in restitutionem, et partaum fructus. Usque adeo autem et causao veniunt, ut Iulianus libro septi- mo scribat (4), si per eum servum possessor ac- quisierit actionem legis Aquiliae, restituere co- gendum. Quodsi dolo malo ipse possessor desierit possidere, et atiquis hominem iniuria occiderit, ant pretium hominis, aut actiones suas praestare eogetur, uttum eorum voluerit actor. Sed et fru- etus, quos ab alio possessore percepit, restituere cum oportet; luerum enim ex eo homine, qui in lite esse coeperit, facere non debet, Sed fructus eius temporis, quo tempore possessus est ab eo, qui evicerit, restituere non debet. Sed quod dicit de actione legis Aquiliae, procedit, si post litem (1) Añadida por antiguos copistas según Br.; pero léese en Tour (a) Fl. según Br.; factom, Taur.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> qmlzyqfq6l4iaxjgfaibikwi2nrci9d 104 81353 262337 2026-04-10T02:32:03Z Helen Escobedo 32219 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'contestatam usncepit possessor, quia plenum ius incipit habere. '''18.''' GAIUS ''libro VII. ad Edictum provinciale.''— Si post acceptum iudicium possessor usu homi- nem cepit, debet eum tradere, eoque nomine de dolo cavere; periculum est enim, ne eum vel pi- gnoraverit, vel manumiserit. '''19.'''ULPIANO ''libro XVI, ad Edictum'',— Ipsi quoque reo cavendum esse Labeo dicit, chis re- bus recte praestari», si forte fundi nomine damui infecti... 262337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>contestatam usncepit possessor, quia plenum ius incipit habere. '''18.''' GAIUS ''libro VII. ad Edictum provinciale.''— Si post acceptum iudicium possessor usu homi- nem cepit, debet eum tradere, eoque nomine de dolo cavere; periculum est enim, ne eum vel pi- gnoraverit, vel manumiserit. '''19.'''ULPIANO ''libro XVI, ad Edictum'',— Ipsi quoque reo cavendum esse Labeo dicit, chis re- bus recte praestari», si forte fundi nomine damui infecti cavit. 20. GAIUS ''libro VII. ad Edictum provinciale.''— Praeterea restituere debet possessor et quae post acceptum iudicium per eum non ex re sua acqui- sivit. In quo hereditates quoque legataque, quae per eum servum obvenerunt, continentur; nec enim sufficit corpus ipsum restitui, sed opus est, ut et causa rei restituatur, id est, utomne habeat petitor, quod habiturus foret, si eo tempore, quo indicium accipiebatur, restitutus illi homo fuis- set. Itaque partus ancillae restitui debet, quam- vis postea editus sit, quam matrem eius, post ac- ceptum scilicet iudicium, possessor usuceperit; easu etiam de partu, sicut de matre, et tra- titio et cautio de dolo necessaria est. '''21.''' PAULUS ''libro XXI. ad Edictum''.—Si a bo- nae fidei possessore fugerit servus, requiremus, an talis fuerit, ut et custodiri debuerit; nam si in- tegrae opinionis videbatur, ut non debuerit cu- stodiri, absolvendus est possessor, ut tamen, si in- terea cum usuceperat, actionibus suis cedat peti- tori, et fructus sius temporis, quo possedit, prae- stot. Quodsi nondum eum usucepit, absolvendum eum sing cautionibus, ut nihil caveat petitort de persequenda ea re; quo minus (1) enim petitor eam rem persequi potest, quamvis interim, dum in fuga sit, usucapiat? nec iniquum id esse, Pom- ponius libro trigesimo nono (2) ad Edictam scri- bit. Si vero custodiendus fuit, etiam ipsius nomi- ne damnari debebit, ut tamen, si usu eum non cepit, actor ei actionibus suis cedat. Iulianus au- tem, in his casibus, ubi propter fugam servi pos- sessor absolvitur, etsi non cogitur cavere de per- aequenda re, tamen cavere debere possessorem, si rem nactus fuerit, ut eam restituat. Idque Pom- ponias libro trigesimo (3) quarto Variaram (4) ectionum probat; quod verius est. '''22.''' ULPIANUS ''libro XVI. ad Bdictum''.—Quod- (!) cominus, no mal la Vulg.; nihilominus, Hal. (2) XXX, Vulg.; en la palabra Pomponius comienza, erra- damonts un nuevo fragmento el códice FL<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> cdudcx6386avbkbeisqsznjptzupbgi 104 81354 262343 2026-04-10T02:43:19Z Helen Escobedo 32219 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'si dolo possessoris fugerit, damnandum eum, quasi possideret . '''23.''' PAULUS ''libro XXI. ad Edictum'' . - In rem actio competit ei, qui aut iure gentium, aut iure civili dominium acquisivit. § 1.-Loca sacra, item religiosa, quasi nostra in rem actione peti non possunt. § 2.-Si quis rei suae alienam rem ita adiece- rit , ut pars eius fieret, veluti si quis statuae suae brachium aut pedem alienum adiecerit, aut seypho ansam vel fundum, v... 262343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Helen Escobedo" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>si dolo possessoris fugerit, damnandum eum, quasi possideret . '''23.''' PAULUS ''libro XXI. ad Edictum'' . - In rem actio competit ei, qui aut iure gentium, aut iure civili dominium acquisivit. § 1.-Loca sacra, item religiosa, quasi nostra in rem actione peti non possunt. § 2.-Si quis rei suae alienam rem ita adiece- rit , ut pars eius fieret, veluti si quis statuae suae brachium aut pedem alienum adiecerit, aut seypho ansam vel fundum, vel candelabro sigillum, aut mensae pedem, dominum eius totius rei effici , vereque statuam suam dicturum et scyphum, plerique recte dicunt. § 3.-Sed et id, quod in charta mea scribitur, aut in tabula pingitur, statim meum fit, licet de pictura quidam contra senserint propter pretium picturae; sed necesse est ei rei cedi (1), quod sine illa esse non potest. § 4.- In omnibus igitur istis, in quibus mea res per praevalentiam alienam rem trahit, meam- que efficit, si eam rem vindicem, per exceptio- nem doli mali cogar pretium eius, quod accesse- rit, dare. § 5. Item quaecunque aliis iuncta sive adie- cta accessionis loco cedunt, ea, quamdiu cohae- rent, dominus vindicare non potest; sed ad exhi- bendum agere potest, ut separentur, et tunc vin- dicentur, scilicet excepto eo, quod Cassius de fer- ruminatione scribit. Dicit enim, si statuae suae ferruminatione iunctum brachium sit , unitate maioris partis consumi, et quod semel alienum factum sit, etiamsi inde abruptum sit, redire ad priorem dominum non posse. Non idem in co, quod adplumbatum sit, quia ferruminatio per eandem materiam facit confusionem, plumbatura non idem efficit . Ideoque in omnibus his casibus , in quibus neque ad exhibendum, neque in rem locum habet, in factum actio necessaria est. At in his corporibus (2), quae ex distantibus corporibus essent, constat singulas partes retinere suam propriam speciem, ut singuli homines, singulae oves; ideoque posse me gregem vindicare, quamvis aries tuus sit immixtus, sed et te arietem vindicare posse. Quod non idem in cohaerentibus corporibus eveniret; nam si statuae meae brachium alienae statuae addideris, non posse dici brachium tuum esse, quia tota statua uno spiritu continetur . § 6.-Tignum alienum aedibus iunctum nee vindicari potest propter legem duodecim tabula- rum, nec éo nomine ad exhibendum agi, nisi adversus eum, qui sciens alienum iunxit aedibus; sed est actio antiqua de tigno iuncto, quae in du- plum ex lege duodecim tabularum descendit. § 7.- Item si quis ex alienis caémentis in solo (1) cedere id, Hal.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> oc0ja9z2z20ct7l2o52wy5vlcjjlf8i 104 81355 262358 2026-04-10T03:23:13Z Brayan Pari 32199 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'dae (1) tempore adhuc in suspenso sit statuta Li- bertas, Sabinus et us tiberari heredem pu- tant tradendo servum, quia toto suo iure cede- ret; quod et vorum est. '''16.''' . Ivttanus libro XXII. Digestorum.—Si he- res dolo malo fecerit, ne statuliberum in potesta- te haberet, et propter hoc iudicium sine noxae deditione acceperit, et impleta couditione statu- tac libertatis condemnari debebit, sicuti_mortuo servo condemuaretur. '''17.'''... 262358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Brayan Pari" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>dae (1) tempore adhuc in suspenso sit statuta Li- bertas, Sabinus et us tiberari heredem pu- tant tradendo servum, quia toto suo iure cede- ret; quod et vorum est. '''16.''' . Ivttanus libro XXII. Digestorum.—Si he- res dolo malo fecerit, ne statuliberum in potesta- te haberet, et propter hoc iudicium sine noxae deditione acceperit, et impleta couditione statu- tac libertatis condemnari debebit, sicuti_mortuo servo condemuaretur. '''17.''' . Pauuus Kibro XX. ad Edictum.— Si ox duobus dominis uno sciente, altero ignorante servns delinquit, si ante cum altero, qui nescic- bat, actum sit, et noxae dediderit servum, ini- quam est, vilissimi hominis deditione alterum quoque liberari. Igitur agetur et cum altero, et si quid amplius est in datnni persecutione, conse- quetur computato pretio hominis noxae dediti; ipsi tamen inter se sic debent pensare communi dividundo iudicium (2), ut, (si) ie, quo seiente fecit, pracstiterit, nou totius partem ferat, sed partem cius, quanti servus est; sic, ct si alter a quid praestiterit, cius partem fieri. Ilud iniqgaum est, oum, qui iussit servura facere, consequi ali- quid a socio, quum ex suo delicto damnum pa- tiatur. § 1.—Si plures einsdem servi nomine noxali mecum agere velint, vel si unus pluribus iudiciis eiusdem servi nomine agat, in quo ususfructus tuus, proprictas men sit, officio iudicis continebi- tur, quum enm noxae dedero, ut etiam usumfru- ctum actoris faciam; sed per Praetorem id cou- sequar ego dominus proprietatis, ut ant cogat Practor te pro aestimatione ususfructus conferre ad litis aestimationem, aut usutructu cedere, si hoe expediat; ct si ego dominus proprictatis exm servuro nolui defendere, defensio tibi peruitten- da est; et si damuatus hominem tradas, et adver- sus me tueris. '''18.''' . Pomronivs libro XVHI. ad Sabinum.—ts, qui uaumfructum in servo habet, perinde cum domino habet actionem furti, atque si quilibet alius esset, sed cum eo non est, quamviy serviat ei; et ideo dominus damnatus fructuario noxae dedens liberabitur. '''19.''' . Pauius libro XXII. ad Hdictum.— Si in re communi mea et tua damnum nobis dederit Titii servus, si cum eo agenins, crit noxali Aqui- live actioni locus, ne damnatus in sotidum singu- lis noxae dedere cogatur. Sed potest dici, quasi units (3) damnum sit et una obligatio, aut utri quo pecuniam sufferendam, aut officio indicis simul utrisque noxae dedendum. Sed ct si alter- utri nostrum in solidum noxae deditus fuerit, et (1) Concuerdan tue Bas, (np 4 Pou); tudicatao, Hal. Vulg. (2) Iudieio, Hat.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> rfwyionphbzvywqqrq575t3axautu00 262361 262358 2026-04-10T03:24:22Z Brayan Pari 32199 262361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Brayan Pari" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>dae (1) tempore adhuc in suspenso sit statuta Li- bertas, Sabinus et us tiberari heredem pu- tant tradendo servum, quia toto suo iure cede- ret; quod et vorum est. '''16.''' . Ivttanus libro XXII. Digestorum.—Si he- res dolo malo fecerit, ne statuliberum in potesta- te haberet, et propter hoc iudicium sine noxae deditione acceperit, et impleta couditione statu- tac libertatis condemnari debebit, sicuti_mortuo servo condemuaretur. '''17.''' . Pauuus Kibro XX. ad Edictum.— Si ox duobus dominis uno sciente, altero ignorante servns delinquit, si ante cum altero, qui nescic- bat, actum sit, et noxae dediderit servum, ini- quam est, vilissimi hominis deditione alterum quoque liberari. Igitur agetur et cum altero, et si quid amplius est in datnni persecutione, conse- quetur computato pretio hominis noxae dediti; ipsi tamen inter se sic debent pensare communi dividundo iudicium (2), ut, (si) ie, quo seiente fecit, pracstiterit, nou totius partem ferat, sed partem cius, quanti servus est; sic, ct si alter a quid praestiterit, cius partem fieri. Ilud iniqgaum est, oum, qui iussit servura facere, consequi ali- quid a socio, quum ex suo delicto damnum pa- tiatur. § 1.—Si plures einsdem servi nomine noxali mecum agere velint, vel si unus pluribus iudiciis eiusdem servi nomine agat, in quo ususfructus tuus, proprictas men sit, officio iudicis continebi- tur, quum enm noxae dedero, ut etiam usumfru- ctum actoris faciam; sed per Praetorem id cou- sequar ego dominus proprietatis, ut ant cogat Practor te pro aestimatione ususfructus conferre ad litis aestimationem, aut usutructu cedere, si hoe expediat; ct si ego dominus proprictatis exm servuro nolui defendere, defensio tibi peruitten- da est; et si damuatus hominem tradas, et adver- sus me tueris. '''18.''' . Pomronivs libro XVHI. ad Sabinum.—ts, qui uaumfructum in servo habet, perinde cum domino habet actionem furti, atque si quilibet alius esset, sed cum eo non est, quamviy serviat ei; et ideo dominus damnatus fructuario noxae dedens liberabitur. '''19.''' . Pauius libro XXII. ad Hdictum.— Si in re communi mea et tua damnum nobis dederit Titii servus, si cum eo agenins, crit noxali Aqui- live actioni locus, ne damnatus in sotidum singu- lis noxae dedere cogatur. Sed potest dici, quasi units (3) damnum sit et una obligatio, aut utri quo pecuniam sufferendam, aut officio indicis simul utrisque noxae dedendum. Sed ct si alter- utri nostrum in solidum noxae deditus fuerit, et ___________ (1) Concuerdan tue Bas, (np 4 Pou); tudicatao, Hal. Vulg. (2) Iudieio, Hat.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> prycgqiu99ybup1y7r6wks2atpzhow5 104 81356 262365 2026-04-10T03:27:07Z Brayan Pari 32199 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ob id ab utroque dominns sit absolutus, recte di- citur, eum, cui noxac deditus sit, alteri teneri communi dividundo iudicio, ut communicet ser- vum noxae sibi deditum, quum ob rem comnu- nem sliquid ad socium pervenerit. § 1.—Si servi, in quo ususfructus alienus est, dominas proprietatis operas conduxerit, verba (1) ofiiciunt, ut cum uoxae deditione damuetur. § 2.—Si servus tuus navem exereucrit, ciusque vicariua et idem nauta in endem... 262365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Brayan Pari" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>ob id ab utroque dominns sit absolutus, recte di- citur, eum, cui noxac deditus sit, alteri teneri communi dividundo iudicio, ut communicet ser- vum noxae sibi deditum, quum ob rem comnu- nem sliquid ad socium pervenerit. § 1.—Si servi, in quo ususfructus alienus est, dominas proprietatis operas conduxerit, verba (1) ofiiciunt, ut cum uoxae deditione damuetur. § 2.—Si servus tuus navem exereucrit, ciusque vicariua et idem nauta in endem nave damnum dedcrit, perinde in te actio danda est, re si is exercitor liber, ct hic vicarius servus cius esset, ut de peculio servi tui ad noxam dedere vica- Titan damnerig; ut tumen, si yervi tui iussu, vel sciente et patiente co damnum vicarius dederit, noxalis actio servi tui nomine esse debeat, ide que sit etiam, #i nautam facere iusserit. '''20.''' . Gaivs libro VIE. ad Kdictum provinciale. —Qui ox pluribus nosis diversis temporibus ex- peritur, ex una noxia (2) servi dominium nactas nullam amplius actionem habct adversus eum, qui dominus fuerat, quum actio noxalis enpat se- quatur. At si maluit, dominus priori iudicio litis aestimationem suffere, vel cidem, yet alii ex alio maleficio agenti nihilo minus tenetur, '''21.''' . Unrranus libro XXHI. ad Edictum. — Quoties dominus ex noxali causa convenitur, si nolit suseipere iudicium, in ea causa res est, ut debeat noxae dedere cum, euins nomine iudi- ejum non suscipitur (3), aut si id pon faciat, iudi- cium suscipictur omnimodo; sed non alias conde- mnabitur, quam si in potestate habent, dolove malo fecerit, quo minus haberet. § 1.—Eos, quorum nomine noxali indicio agi- tur, etiam absentes defendi posse placuit; sed hoe ita demum, si proprii sint servi, uam si alieni, pracsentos esse oportet, aut (4) si dubitetur, utrum proprii sint, au alieni; quod ita puto acei- piendum, ut, si constet vel bona fide servire, ctiam absentes possint (5) defendi. § 2.—Practor ait: Si 1s, IN Culus POTBSTATR ESSE DICBTUR, NEGAVIT (6) SE IN SUA (7) FOTR- STATE SERVUM HABERE, UTRUM AUTOR VOLET, YEL DAIERARH (8) IUNRKO, IN POTHSTATE 8UA NON ES- 88, NEQUE SR DOLO MALO PECISSE, QUO MINUS SEP. VEL IUDICIUM DAHO SINE NOXAH DEDITIONE. § 3.—<In potestates sie accipere debemus, ut facultatem et potestatom exhibendi eius habeat; __________ (2) Haleti, insertan Hat. Vulg. @) noxa, Hal. () Taur,; susciptt, FL. segiin antigua correccién, Br. (@) at,<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1cyd4tbyr3zrsyrzdwgsxt8su7qblss 104 81357 262373 2026-04-10T04:43:18Z Carlos Pérez 921 32241 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'vel si vendat eum cum peculio, vel rem eius pecu- liarem, et pretium exigat, non videtur in rem versum; '''6.''' TRIPHONINUS libro I. Disputationum . —nam si hoc verum esset, etiam antequam venderet rem peculiarem, (de in rem) (1) verso teneretur, quia hoc ipso , quod servus rem in peculio haberet, lo-cupletior fieret, quod aperte falsum est; '''7.''' ULPIANUS libro XXIX. ad Edictum. — et ideo , et si donaverit servus domino rem peculia- r... 262373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Carlos Pérez 921" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>vel si vendat eum cum peculio, vel rem eius pecu- liarem, et pretium exigat, non videtur in rem versum; '''6.''' TRIPHONINUS libro I. Disputationum . —nam si hoc verum esset, etiam antequam venderet rem peculiarem, (de in rem) (1) verso teneretur, quia hoc ipso , quod servus rem in peculio haberet, lo-cupletior fieret, quod aperte falsum est; '''7.''' ULPIANUS libro XXIX. ad Edictum. — et ideo , et si donaverit servus domino rem peculia- rem, actio de in rem verso cessabit. Et sunt ista vera . § 1.—Plane si mutuum servus acceperit, et do- nandi animo solvit, dum non vult eum debitorem facere peculiarem, de in rem verso actio est. § 2.—Illud verum non est, quod Mela scribit, si servo meo argentum dederis, ut pocula tibi face- ret ex quolibet argento , mox factis poculis servus decesserit, esse tibi adversus me de in rem verso actionem, quoniam possum pocula vindicare. § 3.—Illud plane verum est, quod Labeo scribit, si odores et unguenta servus emerit, et ad funus erogaverit, quod ad dominum suum pertinebat, videri in rem domini versum . § 4.—Idem ait, et si hereditatem a servo tuo emero, quae ad te pertinebat, et creditoribus pe- cuniam solvero, deinde hanc hereditatem abstule- ris mihi , ex emto actione me id ipsum consecutu- rum, videri enim in rem tuam versum; nam et si hereditatem a servo emero, ut quod mihi ab ipso servo debebatur, compensarem, licet nihil solvi, tamen consequi me ex emto, quod ad dominum pervenit. Ego autem non puto, de in rem verso es- se actionem emtori, nisi hoc animo gesserit servus, ut in rem domini verteret . § 5.—Si filiusfamilias pecuniam mutuatus pro filia sua dotem dederit, in rem versum patris vide- tur, quatenus avus pro nepte daturus fuit. Quae sententia ita demum mihi vera videtur, si hoc ani- mo dedit, ut patris negotium gerens (2). '''8.''' PAULUS libro XXX. ad Edictum. —Et nihil interesse Pomponius ait, filiae suae nomine, an sororis vel neptis ex altero filio natae dederit. Idem ergo dicemus, et si servus mutuatus fuerit, et domini sui filiae nomine in dotem dederit . '''9.''' IAVOLENUS libro XII. ex Cassio. —Si vero pater dotem daturus non fuit, in rem patris ver- sum esse non videtur. '''10.''' ULPIANUS libro XXIX. ad Edictum. —Si pro patre filius fideiusserit, et creditori solverit,<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> f86gnmkjzcp7frljadrwxqwzyi0qxqf 104 81358 262381 2026-04-10T05:03:37Z ~2026-21967-18 32245 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'tutio fuerat in veteribus libris relata, neque ei pe- percimus<ref>pepercerimas,'' Hal.'' Russ.'' Cont.'' 66.'' 71.''76.'' Char.'' Pac.'' Dk; los mismos dicen también después,'' putaverimns.''</ref> sed et hoe corrigendum <ref>ma,'' Flor.''; Bk.'' Sp.''; bane corrigendam,'' mes.'' PL. 4.'' 2 Bg.'' Gt: ea. Nog. Schf. y otras.</ref> esse pu- tavimus, ot in melius restaurandum<ref>ms,'' Flor.,'' ca.'' Sehf.'' Sp.'' Bk.''; restaaraodam,'' ma. del... 262381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-21967-18" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>tutio fuerat in veteribus libris relata, neque ei pe- percimus<ref>pepercerimas,'' Hal.'' Russ.'' Cont.'' 66.'' 71.''76.'' Char.'' Pac.'' Dk; los mismos dicen también después,'' putaverimns.''</ref> sed et hoe corrigendum <ref>ma,'' Flor.''; Bk.'' Sp.''; bane corrigendam,'' mes.'' PL. 4.'' 2 Bg.'' Gt: ea. Nog. Schf. y otras.</ref> esse pu- tavimus, ot in melius restaurandum<ref>ms,'' Flor.,'' ca.'' Sehf.'' Sp.'' Bk.''; restaaraodam,'' ma. del Céa.'' las demds ediciones.''</ref>, Nowini- bus ctenim veteribus relictis, quidquid Iegum veritati decorum et uceessarium fuerat, hoe no- stris emendationibus servavimus, et propter hanc causa et si quid inter cos dubitabatur, hoc jam in tutissiman pervenit quictem, nullo titu- bante relicto. § 11.—Sed quum prospeximus<ref>mss.'' Flor.'' £7.'' £.'' 2,'' Ry.ed. Nbg. Schf. Sp. Bk.; persne- ximus,'' ‘Cont,'' 68.'' 74.'' 76,'' Char.'' Pac perspexerimus.'' Hal Russ.'' Cont.'' iid.''</ref> , quod ad portandam tantaesapientiac molem non sunt ido- nei homines rudes, et qui in primis legum vesti- bulis stantes intrare ad arcana eorum properant, et aliam medioerem emendationem<ref>ging Egy Bre BR-soxetitionean,'' man,'' PL 2.'' 2 Bg.'' Gt.,'' y las demete rd.'' el Cod.''</ref> pracpa- randam<ref>properaudan,'' ed.'' Nog.''</ref> esse eensuimus, ut sub en colorati, et quasi primitiis<ref>Prlnitas,'' Yall Rue,'' Cont,'' 00,'' 74.'' 76.'' Pac.''</ref> omnium imbuti, possint ad penetralia eorum intrare, et formam legum pul- cherrimam non conniventibus oculis accipere<ref>Inga Bla.'' Ph 1.''8.'' Gh,'' ed.'' Nog. Sch.'' Hal.'' Cont.'' 62.5 axpicere,'' ma,'' Bg,,'' Rites,'' Cont.'' 66.44 otras.''</ref> Et ideo Triboniano, viro excelso, qui ad totius operis gubernationem electus est, nec uon The philo et Dorotheo, viris illustribus et facundissi- inis autecessoribus, accersitis mandayinus, quate- nus libris, quos veteres composuerunt, qui prima legum argumenta continebant, et Institutiones yocabantur, separatim collectis, quidquid ex his utile et aptissimum ct undique sit<ref>sft,'' Falta en Hal. Buss,'' Cont. 66.72,'' 76,'' Char Pac.''</ref> ¢climatum, cetrebus, quae in praesenti acyo in usu yertun- tur, consentancum invenitur<ref>mas,'' Flor,'' Pl 1.2. By. Gt, ed. Nog. Schf. Cont. 6: inyeuintur,'' Hat. Russ,'' Cond. 06. y otras.''</ref>, hoe et capere atudeant, et quatuor libris repouere<ref>inponere,'' ed,'' Schif. Hai. Russ. Cont. 66. 72, 76. Char. Bie.''</ref>, et to- tius eruditionis prima fundamenta atque ele- menta ponere, quibus iuvenes suffulti possint srarlars et perfeetiora legum scita sustentare. <monuimus autem cos, ut memores etiam no- strarum fiant constitutionum, quas pro emeuda- tionc juris promulgavimas, et in confectione<ref>contesstono,'' Cont. 76.; constitutlone,'' ma,'' By.</ref> Jnstitutionum etiam eadem emendatioue <ref>mas. Flor.,'' Cont. 62. Sp. BK; eandem cmendationen,'' amas,'' y Tus demde ed. det Uo.</ref> po- nere non morentur, ut sit manifestam, et quid antea vacillabat, et quid postea in stabilitatem re- dactum est. Quod opus ab his perfectum, ut nobis oblatum et relectum<ref>relletum,'' msn,'' PR. 2. By.,'' ed. Nog. Russ,'' Fpiste— nara exe papsver xa Dangtavtse,'' ta const,'' SSZO*SY §. 11.''</ref> est, ct prono suscepinius animo, et nostris seusibus non indignum esse indicavimus, et pracdictos libros constitutionan vicem habere jussimus; quod et in oratione no- stra, quai eisdein libris preposnimus<ref>ane Blor. 21,'' By. ed. Sevf.; penopoeums me,'' Pt.2.'' </ref> aper= tius declaratur, § 12.—Omni igitur Romani juris dispositione composita, et in tribus voluminibus, id est. Insti- tutionum, et Digestorum seu Pandectarum, nec non Coustitutionum, perfecta, et in<ref>fialia on ms. PL,'' tay 01d,'' Nlog. SOAP. Had,'' Buss,'' Cont. 1,76: Chae. Pac.''</ref> tribus (1) pepercerimas, Ha?. Russ. Cont. 66. 71.76. Char. Pac. Dk; los mismos dicen también después, putaverimns, (2) ma, Flor.; Bk. Sp.; bane corrigendam, mes. PL. 4. 2 Bg. Gt: ea. Nog. Schf. y otras. (3) ms, Flor., ca. Sehf. Sp. Bk.; restaaraodam, ma. del Céa. las demds ediciones. (4) mss. Flor. £7. £. 2, Ry.ed. Nbg. Schf. Sp. Bk.; persne- ximus, ‘Cont, 68.74. 76, Char. Pac perspexerimus. Hal Russ. Cont. iid. (5), ging Egy Bre BR-soxetitionean, man, PL 2. 2 Bg. Gt., y las demete rd. el Cit, (6)- properaudan, ed. Nog. (7) Prlnitas, Yall Rue, Cont, 00, 74. 76. Pac, (8) Inga Bla. Ph 1.8. Gh, ed. Nog. Sch. Hal. Cont. 62.5 axpicere, ma, Bg,, Rites, Cont. 66.44 otras. (9) sft, Falta en Hal. Buss, Cont. 66.72, 76, Char Pac. (10) mas, Flor, Pl 1.2. By. Gt, ed. Nog. Schf. Cont. 6: inyeuintur, Hat. Russ, Cond. 06. y otras. (11) inponere, ed, Schif. Hai. Russ. Cont. 66. 72, 76. Char. Bie. (12) contesstono, Cont. 76.; constitutlone, ma, By. (13) mas. Flor., Cont. 62. Sp. BK; eandem cmendationen, amas, y Tus demde ed. det Uo. (14) relletum, msn, PR. 2. By., ed. Nog. Russ, Fpiste— nara exe papsver xa Dangtavtse, ta const, SSZO*SY §. 11, (15) ane Blor. 21, By. ed. Sevf.; penopoeums me, PE 2- pobre, fialia on ms. PL, tay 01d, Nlog. SOAP. Had, Buss, Cont. 1,76: Chae. Pac. ef Nog Th cosy<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> k41gvduhu2a7vrpfqg2uk2pys4z3sqw 262382 262381 2026-04-10T05:06:13Z ~2026-21967-18 32245 262382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-21967-18" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>tutio fuerat in veteribus libris relata, neque ei pe- percimus<ref>pepercerimas,'' Hal.'' Russ.'' Cont.'' 66.'' 71.''76.'' Char.'' Pac.'' Dk; los mismos dicen también después,'' putaverimns.''</ref> sed et hoe corrigendum <ref>ma,'' Flor.''; Bk.'' Sp.''; bane corrigendam,'' mes.'' PL. 4.'' 2 Bg.'' Gt: ea. Nog. Schf. y otras.</ref> esse pu- tavimus, ot in melius restaurandum<ref>ms,'' Flor.,'' ca.'' Sehf.'' Sp.'' Bk.''; restaaraodam,'' ma. del Céa.'' las demds ediciones.''</ref>, Nowini- bus ctenim veteribus relictis, quidquid Iegum veritati decorum et uceessarium fuerat, hoe no- stris emendationibus servavimus, et propter hanc causa et si quid inter cos dubitabatur, hoc jam in tutissiman pervenit quictem, nullo titu- bante relicto. § 11.—Sed quum prospeximus<ref>mss.'' Flor.'' £7.'' £.'' 2,'' Ry.ed. Nbg. Schf. Sp. Bk.; persne- ximus,'' ‘Cont,'' 68.'' 74.'' 76,'' Char.'' Pac perspexerimus.'' Hal Russ.'' Cont.'' iid.''</ref> , quod ad portandam tantaesapientiac molem non sunt ido- nei homines rudes, et qui in primis legum vesti- bulis stantes intrare ad arcana eorum properant, et aliam medioerem emendationem<ref>ging Egy Bre BR-soxetitionean,'' man,'' PL 2.'' 2 Bg.'' Gt.,'' y las demete rd.'' el Cod.''</ref> pracpa- randam<ref>properaudan,'' ed.'' Nog.''</ref> esse eensuimus, ut sub en colorati, et quasi primitiis<ref>Prlnitas,'' Yall Rue,'' Cont,'' 00,'' 74.'' 76.'' Pac.''</ref> omnium imbuti, possint ad penetralia eorum intrare, et formam legum pul- cherrimam non conniventibus oculis accipere<ref>Inga Bla.'' Ph 1.''8.'' Gh,'' ed.'' Nog. Sch.'' Hal.'' Cont.'' 62.5 axpicere,'' ma,'' Bg,,'' Rites,'' Cont.'' 66.44 otras.''</ref> Et ideo Triboniano, viro excelso, qui ad totius operis gubernationem electus est, nec uon The philo et Dorotheo, viris illustribus et facundissi- inis autecessoribus, accersitis mandayinus, quate- nus libris, quos veteres composuerunt, qui prima legum argumenta continebant, et Institutiones yocabantur, separatim collectis, quidquid ex his utile et aptissimum ct undique sit<ref>sft,'' Falta en Hal. Buss,'' Cont. 66.72,'' 76,'' Char Pac.''</ref> ¢climatum, cetrebus, quae in praesenti acyo in usu yertun- tur, consentancum invenitur<ref>mas,'' Flor,'' Pl 1.2. By. Gt, ed. Nog. Schf. Cont. 6: inyeuintur,'' Hat. Russ,'' Cond. 06. y otras.''</ref>, hoe et capere atudeant, et quatuor libris repouere<ref>inponere,'' ed,'' Schif. Hai. Russ. Cont. 66. 72, 76. Char. Bie.''</ref>, et to- tius eruditionis prima fundamenta atque ele- menta ponere, quibus iuvenes suffulti possint srarlars et perfeetiora legum scita sustentare. <monuimus autem cos, ut memores etiam no- strarum fiant constitutionum, quas pro emeuda- tionc juris promulgavimas, et in confectione<ref>contesstono,'' Cont. 76.; constitutlone,'' ma,'' By.</ref> Jnstitutionum etiam eadem emendatioue <ref>mas. Flor.,'' Cont. 62. Sp. BK; eandem cmendationen,'' amas,'' y Tus demde ed. det Uo.</ref> po- nere non morentur, ut sit manifestam, et quid antea vacillabat, et quid postea in stabilitatem re- dactum est. Quod opus ab his perfectum, ut nobis oblatum et relectum<ref>relletum,'' msn,'' PR. 2. By.,'' ed. Nog. Russ,'' Fpiste— nara exe papsver xa Dangtavtse,'' ta const,'' SSZO*SY §. 11.''</ref> est, ct prono suscepinius animo, et nostris seusibus non indignum esse indicavimus, et pracdictos libros constitutionan vicem habere jussimus; quod et in oratione no- stra, quai eisdein libris preposnimus<ref>ane Blor. 21,'' By. ed. Sevf.; penopoeums me,'' Pt.2.'' </ref> aper= tius declaratur, § 12.—Omni igitur Romani juris dispositione composita, et in tribus voluminibus, id est. Insti- tutionum, et Digestorum seu Pandectarum, nec non Coustitutionum, perfecta, et in<ref>fialia on ms. PL,'' tay 01d,'' Nlog. SOAP. Had,'' Buss,'' Cont. 1,76: Chae. Pac.''</ref> tribus<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 2mu7sy05mtesydyauu15mddb90p009u 104 81359 262385 2026-04-10T05:23:58Z Jhhhimmmy 32247 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<small>§ 6.—Praetor ait: «Ne quis in suggruenda{{-}} protectove supra eum locum, qua vulgo iter fiet,{{-}} inve quo consistetur, id positum habeat, cuius{{-}} casus nocere cui possit; qui adversus ea fecerit,{{-}} in eum solidorum decem in factum iudicium da-{{-}} bo; si servus insciente domino fecisse dicetur,{{-}} aut noxae dedi iubebo».{{-}} § 7.—Hoc Edictum superioris portio est; conse-{{-}} quens etenim fuit, Praetorem etiam in hunc ca-... 262385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jhhhimmmy" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>§ 6.—Praetor ait: «Ne quis in suggruenda{{-}} protectove supra eum locum, qua vulgo iter fiet,{{-}} inve quo consistetur, id positum habeat, cuius{{-}} casus nocere cui possit; qui adversus ea fecerit,{{-}} in eum solidorum decem in factum iudicium da-{{-}} bo; si servus insciente domino fecisse dicetur,{{-}} aut noxae dedi iubebo».{{-}} § 7.—Hoc Edictum superioris portio est; conse-{{-}} quens etenim fuit, Praetorem etiam in hunc ca-{{-}} sum prospicere, ut si quid in his partibus aedium{{-}} periculose positum esset, non noceret.{{-}} § 8.—Ait Praetor: «ne quis in suggruenda pro-{{-}} tectove»; haec verba «ne quis» ad omnes perti-{{-}} nent, vel inquilinos, vel dominos aedium, sive{{-}} inhabitent, sive non, habent tamen aliquid expo-{{-}} situm his locis.{{-}} § 9.—Supra eum locum, qua vulgo iter fiet,{{-}} inve quo consistetur, id positum habeat; accipere{{-}} debemus «positum» sive in habitationis vel coe-{{-}} naculi, sive etiam in horrei vel cuius alterius{{-}} aedificii.{{-}} § 10.—Positum habere etiam is recte videtur,{{-}} qui ipse quidem non posuit, verum ab alio posi-{{-}} tum patitur. Quare si servus posuerit, dominus{{-}} autem positum patiatur, non noxali iudicio do-{{-}} minus, sed suo nomine tenebitur.{{-}} § 11.—Praetor ait: «cuius casus nocere possit»;{{-}} ex his verbis manifestatur, non omne quidquid{{-}} positum est, sed quidquid sic positum est, ut no-{{-}} cere possit, hoc solum prospicere Praetorem, ne{{-}} possit nocere; nec spectamus, ut noceat, sed om-{{-}} nino, si nocere possit, Edicto locus fit. Coerce-{{-}} tur autem, qui positum habuit, sive nocuit id{{-}} quod positum erat, sive non nocuit.{{-}} § 12.—Si id, quod positum erat, deciderit et no-{{-}} cuerit, in eum competit actio, qui posuit, non in{{-}} eum, qui habitaverit, quasi haec actio non suffi-{{-}} ciat, quia positum habuisse non utique videtur{{-}} qui posuit, nisi vel dominus fuit aedium, vel in-{{-}} habitator. Nam et cum pictor in pergula clypeum{{-}} vel tabulam expositam habuisset, eaque excidis-{{-}} set et transeunti damni quid dedisset, Servius{{-}} respondit, ad exemplum huius actionis dari opor-{{-}} tere actionem; hanc enim non competere palam{{-}} est, quia neque in suggruenda, neque in protecto{{-}} tabula fuerat posita. Idem observandum respon-{{-}} dit, et si amphora ex reticulo suspensa deci-{{-}} disset et damni dedisset, quia et legitima et ho-{{-}} noraria actio deficit.{{-}} § 13.—Ista autem actio popularis est, et heredi{{-}} similibusque competit; in heredes autem non{{-}} competit, quia poenalis est.{{-}} 6. PAULUS libro XIX. ad Edictum.—{{-}} ___________{{-}} (1) subgruenda, Hal.{{-}} (2) quo, Hal., Vulg.{{-}} (3) fiet, Vulg.{{-}} (4) constaretur, Vulg.{{-}} (5) alicui, Vulg.{{-}} (6) aut aestimationem dari, inserta Vulg.{{-}} (7) quo, Hal., Vulg.{{-}} (8) fiet, Hal.; feret, alii.{{-}}</small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 2l2quvqzq1qk0h8fy967pj8kqul5qzc 104 81360 262387 2026-04-10T05:34:21Z ~2026-21968-70 32249 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<center>'''DIGESTO.- LIBRO V: TÍTULO I'''</center> heredis subductum fuerit; tunc enim ibi dari de- bet, ubi petitur. Praeterea quod pondere, aut nu- mero, aut mensura continetur, ibi dari debet, ubi petitur, nisi si adiectum fuerit: «Centum modios ex illo horreo », aut: « vini amphoras ex illo dolio» (1). Si autem per in rem actionem legatum pe- tetur, etiam ibi peti debet, ubi res est. Et si mo- bilis sit res, ad exhibendum agi cum herede... 262387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-21968-70" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><center>'''DIGESTO.- LIBRO V: TÍTULO I'''</center> heredis subductum fuerit; tunc enim ibi dari de- bet, ubi petitur. Praeterea quod pondere, aut nu- mero, aut mensura continetur, ibi dari debet, ubi petitur, nisi si adiectum fuerit: «Centum modios ex illo horreo », aut: « vini amphoras ex illo dolio» (1). Si autem per in rem actionem legatum pe- tetur, etiam ibi peti debet, ubi res est. Et si mo- bilis sit res, ad exhibendum agi cum herede pote- rit, ut exhibeat rem; sic enim vindicari a lega- tario poterit. '''39.''' PAPINIANUS ''libro III. Quaestionum .-'' Quum furiosus iudex addicitur (2), non ideo minus iu- dicium erit, quod hodie non potest iudicare, ut scilicet suae mentis effectus quod sententiae di- xerit, ratum sit; neque enim in addicendo prae- sentia vel scientia iudicis necessaria est. § 1.- Qui legationis causa Romam venit, ex qualibet causa fideiubere potest, quum privilegio suo, quum sit inItalia contractum, uti non potest . '''40.''' IDEM ''libro IV. Quaestionum.-'' Non quid- quid iudicis potestati permittitur, id subiicitur iuris necessitati. § 1. Iudex si quid adversus legis praeceptum in iudicando dolo malo praetermiserit , legem offendit . '''41.''' IDEM ''libro XI. Quaestionum.-'' In omnibus bonae fidei iudiciis, quum nondum dies praestan- dae pecuniae venit, si agat aliquis ad interpo- nendam cautionem, ex iusta causa condemna- tio fit. '''42.''' IDEM ''libro XXIV. (3) Quaestionum.-'' Si uxor a legato Romae diverterit, dotis nomine de- fendendum Romae virum, responsum est. '''43.''' IDEM ''libro XXVII. (4) Quaestionum.—'' Eum, qui insulam Capuae fieri (5) certo tempore stipulatus est, eo finito quocunque loco agere pos- se in id, quod interest, constat. '''44.''' IDEM ''libro II. Responsorum.-'' Non idcirco iudicis officium impeditur, quod quidam ex tuto- ribus post litem adversus omnes inchoatam Rei- publicae causa abesse coeperunt, quum praesen- tium et eorum, qui non defenduntur, administra- tio discerni et aestimari possit. § 1.- Quum postea servus apparuit, cuius no- mine per procuratorem fuerat actum, absolvi de- bitorem oportet. Quae res domino quandoque propriam litem inferenti non obstabit . '''45.''' IDEM ''libro III. (6) Responsorum.-'' Argen- tarium ubi contractum est, conveniri oportet, nec in hoc dilationem, nisi ex iusta causa, dari, ut ex provincia codices afferantur. Idem in acti- one tutelae placuit. ---- == Notas == <references/> (1) «amphoras centum ex illo dolio dari volos», Vulg. (2) additur, y así más adelante, Hal. (3) XXIII., Hal.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ba1y6qm7z6t0tb7g2z6xnemc7kijjv8 104 81361 262388 2026-04-10T05:34:22Z Jhhhimmmy 32247 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<small>damni societatis iudicio, et utili actione ei, qui solvit.{{-}} ULPIANUS libro XXIII ad Edictum.— Si vero plures diviso inter se coenaculo habitent, actio in eum solum datur, qui inhabitabat eam partem, unde effusum est.{{-}} § 1.—Si quis gratuitas habitationes dederit libertis et clientibus vel suis vel uxoris, ipsum eorum nomine teneri Trebatius ait; quod verum est. Idem erit dicendum, si quis amicis suis modica hospitiola distribu... 262388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jhhhimmmy" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>damni societatis iudicio, et utili actione ei, qui solvit.{{-}} ULPIANUS libro XXIII ad Edictum.— Si vero plures diviso inter se coenaculo habitent, actio in eum solum datur, qui inhabitabat eam partem, unde effusum est.{{-}} § 1.—Si quis gratuitas habitationes dederit libertis et clientibus vel suis vel uxoris, ipsum eorum nomine teneri Trebatius ait; quod verum est. Idem erit dicendum, si quis amicis suis modica hospitiola distribuerit. Nam et si quis coenaculariam exercens ipse maximam partem coenaculi habeat, solus tenebitur. Sed si quis modicum sibi hospitium retinuerit, residuum locaverit pluribus, omnes tenebuntur, quasi in hoc coenaculo habitantes, unde deiectum effusumve est.{{-}} § 2.—Interdum tamen, quod sine captione actoris fiat, oportebit Praetorem aequitate motum in eum potius dare actionem, ex cuius cubiculo vel exedra deiectum est, licet plures in eodem coenaculo habitent; quod si ex medio coenaculi quid deiectum sit, verius est omnes teneri.{{-}} § 3.—Si horrearius aliquid deiecerit vel effuderit, aut conductor apothecae, vel qui locum conductum habebat ut ibi opus faciat vel doceat, in factum actio locum habet, etiamsi quis operantium vel discentium deiecerit vel effuderit.{{-}} § 4.—Cum autem legis Aquiliae actione propter hoc quis condemnatus est, merito ei, qui ob hoc damnum passus est, in factum dandam esse actionem adversus deiectorem Labeo dicit; quod verum est. Praeterea, si locaverat deiectori, etiam ex locato habebit actionem.{{-}} § 5.—Haec autem actio, quae competit de effusis et deiectis, perpetua est et heredi competit; in heredem vero non datur. Quae autem de eo competit, quod liber perisse dicetur, intra annum duntaxat competit; neque in heredem neque heredi similibusque personis datur, nam est poenalis et popularis. Ex pluribus desiderantibus hanc actionem, ei potissimum dari debet cuius interest, vel qui affinitate vel cognatione defunctum contingit. Sed si libero nocitum sit, ipsi perpetua erit actio; si autem alias velit experiri, annua erit haec actio, nec enim heredibus iure hereditario competit; quippe quod in corpore libero damnum datur, iure hereditario transire ad successores non debet, quasi non sit damnum pecuniarium; nam ex bono et aequo oritur.{{-}} ___________{{-}} (1) Hal.; habebat.{{-}} (2) hospitiola, alii codices.{{-}} (3) verba quaedam superflua habentur.{{-}}</small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ouyidjn3wr5i2m3j6csynfpupuvkduf 262389 262388 2026-04-10T05:39:29Z Jhhhimmmy 32247 262389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jhhhimmmy" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>damni sovietatis iudicio, yel utili actione ei, qui{{-}} solvit.{{-}} Uueranus libro XXHI. ad dictum. — St{{-}} vero plures diviso inter se coeuaculo habitent,{{-}} actio in cum golum dater, qui inhabitabat eam{{-}} partem, unde effusum est.{{-}} § 1,—Si quis gratuitas habitationes dederit 1i-{{-}} bertis et clientibus vel suis, vel uxoris, ipsum co-{{-}} rum nomine teneri Trebatius ait; quod verum est.{{-}} Idem erit dicendum, et si quis amicis suis modica{{-}} hospitiola distribuerit. Nam ct si quis coenacula-{{-}} riam exercens ipse maximam partem coencu-{{-}} li habeat (1), solus tenebitur; sed et si hospita-{{-}} euli 2) habeut, solus tenebitur, sed si quis eoe-{{-}} naculi, ipse solus aequo tenebitur (3). Sed si quis{{-}} cocnacularium exereens modicum sibi hospitiun{{-}} retinuerit, residuum locaverit pluribus, omnes{{-}} tenebuntur, quasi in hoc coenaculo habitantes,{{-}} unde deiectum effusumve est.{{-}} § 2,—Interdum tamen, quod sinc captione acto-{{-}} ris fiat, oportebit Praetorem aequitate motum in{{-}} eum potius dare actionem, ex cuius cubiculo vel{{-}} exedra deiectum est, licet plures in eodein coe-{{-}} naculo habitent; quodsi cx mediauo eoenaculi{{-}} quid deiectum sit, verius est omnes teneri.{{-}} § 3.—Si horrearius aliquid detecerit vel effu-{{-}} derit, aut eonductor apothecac, vel qui in hoc{{-}} duntaxat conductum locum habebat, ut ibi opus{{-}} faciat, vel doccat, in factum actioni locus ext,{{-}} etiamsi quis operantiam deiccerit ve) effuderit,{{-}} vel si quis discentium.{{-}} § 4.—Quum autem legis Aquiliae actione pro-{{-}} pter hoc quis condemnatus est, merito ci, qui ob{{-}} hoe, quod hospes vel quis alius de coenaculo de-{{-}} iecit (4), in factum dandam esse Labeo dicit ai-{{-}} versus deiectorem; quod verum (5) est. Pluie{{-}} si locaverat deiectori, etiam cx locato habebit{{-}} actionem.{{-}} § 5.—Haec autem actio, quae competit de effu-{{-}} sid et deivetis, perpetua cst, et heredi competit;{{-}} in heredem vero non datur. Quae autem de eo{{-}} competit, quod liber periisue dicetur, intra an-{{-}} num duntzxat competit; neque (in heredem, sed{{-}} nee heredi similibusque) personis, nam est’ poe-{{-}} nalis et popalaris; dummodo sciamus, ex pluri-{{-}} bus dexiderantibus hane actionem ei potissimum{{-}} dari debere, cuins interest, vel qui aftinitate co-{{-}} guationeve defunctumn contingit, Sed si libero{{-}} nocitum sit, ipsi perpetua erit actio; sed si alias{{-}} velit experiri, annua erit hace actio, nec enim{{-}} heredibus inre hereditario competit; quippe quod{{-}} in corpore libero damni datur, iure hereditario{{-}} transire ad successores non debet, quasi non sit{{-}} damnum pecuniarwin; nam ex bono et aequo{{-}} oritur.{{-}} ___________{{-}} (1) Hal.; habebat, #2.{{-}} (2) Tauks aaplact, quid; hospttiola, Ft, segiin reciente co-{{-}} rrecefon; hoaplineula, otros cddices em Br.{{-}} (3) ped si quis cooacull, ipse solus tenebitur, se conaide-{{-}} ran palabras superfiuas.{{-}}</small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1nwccmnr4aht8uvzp3cepubqnbf0fi1 104 81362 262392 2026-04-10T05:47:04Z Jhhhimmmy 32247 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<small>curitatem debent habore. Ceterum si aliquando{{-}} vulgus in ille via non commeabat, et tune deie-{{-}} ctum quid vel effusum, quum adhue secreta loca{{-}} essent, modo coopit commenri, non debet hoc Edi-{{-}} cto teneri.{{-}} § 3.-Quod, quam suspenderetur, decidit, ma-{{-}} gis deiectum videri; aed ot quod suspensum deci-{{-}} dit, pro deiecto haberi magis est. Proinde et si{{-}} quid pendens effasum sit, quamyis nemo hoe{{-}} effude... 262392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jhhhimmmy" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>curitatem debent habore. Ceterum si aliquando{{-}} vulgus in ille via non commeabat, et tune deie-{{-}} ctum quid vel effusum, quum adhue secreta loca{{-}} essent, modo coopit commenri, non debet hoc Edi-{{-}} cto teneri.{{-}} § 3.-Quod, quam suspenderetur, decidit, ma-{{-}} gis deiectum videri; aed ot quod suspensum deci-{{-}} dit, pro deiecto haberi magis est. Proinde et si{{-}} quid pendens effasum sit, quamyis nemo hoe{{-}} effuderit, Edictum tamen locum babere dicen-{{-}} dum est.{{-}} 4.—Haec in factum actio im eum datur, qui{{-}} inhabitat, quum quid deficeretur vel effundere-{{-}} tar, non in dominum aedium; culpa enim penes{{-}} eum est, Nec adiicitur eulpae mentio vel infitia-{{-}} tionis, ut in duplum detur actio, quamvis damvi{{-}} iniuriae utrumque exigat (1).{{-}} § 5.—Sed quum homo liber periit, damni aesti-{{-}} matio non fit in duplum; quia in homine libero{{-}} nulla corporis aestimatio fieri potcst, sed quin-{{-}} quaginta aureorum condcmnatio fit.{{-}} § 6.—Heec autem verbs: «si vivet, nocitumque{{-}} ei esse diceturs», non pertinent ad damna, quae{{-}} in rem hominiy liberi facta sunt, si forte’ vesti-{{-}} menta efus, vol quid aliud scissum corruptumy{{-}} est, sed ad (2) ea, quae in corpus eits admit-{{-}} tuntur.{{-}} 7.—Si filiusfamilias coenaculum conductum{{-}} habuit, et inde deiectum vel effusum quid sit,{{-}} de peculio in patrem non datur, quia non cx eon-{{-}} tractu yenit; in ipsam itaque filium haee actio{{-}} competit.{{-}} § 8.—Quum servus habitator est, utrum noxa-{{-}} lig actio danda sit, quia non est ex negotio ge-{{-}} ato, an de peculio, quia non ex dolicto servi venit?{{-}} neque enim rete servi dicitur uoxa, quum ser-{{-}} vus nihil nocuerit. Sed ego puto, impunitum ser-{{-}} vum esse nou oportero, sed extra ordinem officio{{-}} ludieis corrigendum.{{-}} § 9.—Habitare autem dicimus vel in suo, vel{{-}} in condueto, vel gratuito. Hospes plane non tene-{{-}} bitur, quia non ibi habitat, sed tantisper hospita-{{-}} tur; sed is tenetur, gui hospitium dederit. Rte{{-}} tum autem interest inter habitatorem et hospi-{{-}} tem, quantum intorest inter domiciliam haben-{{-}} tem et peregrinantem.{{-}} § 10.—Si plures in codem coenaculo habitent,{{-}} unde deiectum est, in quemvis have actio da-{{-}} bitur.{{-}} Gaius libro VI. (3) ad Hdictum provincia-{{-}} le,—quum sane impossibile est scire, quis deie-{{-}} cisset, vel effullisset;{{-}} Unrtanus libro XXUI. ad Edictum.— et{{-}} quidem in solidum. Sed si eum uno fueri¢ actum,{{-}} celeri tiberabuntar.{{-}} Pauius libro X1X. ad Edictum,— perce-{{-}} ptione, non litis contestationo, praestituri partem{{-}} ___________{{-}} (i) Hal. Vulg.; exiget, Fi.{{-}} (3) Hal. Vulg.; ad, omitela Ft.{{-}}</small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> s1zweemnrzh1xr9acc4vcn1ejuju8y3 104 81363 262396 2026-04-10T05:55:04Z Jhhhimmmy 32247 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<small>Stichum, ant Pamphilum promisi Titio, quam Sti-{{-}} chus esset decein millium (1), Pamphilus vigin-{{-}} ti, stipulator Stichum ante moram oceidit; qure-{{-}} situm est do actione legis Aquiliae. Rexpondi,{{-}} quan viliorein oceidisse proponitur, in hune tra:{{-}} etatam nihilum differt ab extranea eredito:{{-}} Quanti igitur fiet arstimatio, atrum decem mil-{{-}} tium (2), quanti fuit oecisus, an quanti ust, quem{{-}} necesre tabeo... 262396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jhhhimmmy" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>Stichum, ant Pamphilum promisi Titio, quam Sti-{{-}} chus esset decein millium (1), Pamphilus vigin-{{-}} ti, stipulator Stichum ante moram oceidit; qure-{{-}} situm est do actione legis Aquiliae. Rexpondi,{{-}} quan viliorein oceidisse proponitur, in hune tra:{{-}} etatam nihilum differt ab extranea eredito:{{-}} Quanti igitur fiet arstimatio, atrum decem mil-{{-}} tium (2), quanti fuit oecisus, an quanti ust, quem{{-}} necesre tabeo dare, id est, qnanti mea interest?{{-}} Et quid dicemus, si et Pamphilus decesserit sine{{-}} mora? Lam (3) pretium Stichi minuetur, quoniam{{-}} Lberatus ext promissor, et sufficiet fnisse pluris,{{-}} quum oecideretur, vel intra annum. Hae quidem{{-}} tatione, etiamsi post mortem Pamplili intra an-{{-}} uum oecidatur, pluris videbitur fuisse.{{-}} [57.] Ipem libro IT. Sententiarum.—Mu-{{-}} Ker, si in rem viri damnum dederit, pro tenore{{-}} legis Aquiliae convenitur.{{-}} 57, [58.] Tavonenus libro VI. ex Posteriori-{{-}} bus Labeonis.—Equum tibi commodavi, in eo tu{{-}} quum equitares, et una complures (4) equitarent,{{-}} unus ex his irruit in equum, teque deiecit, et eo{{-}} casu crura equi fracta sunt; Labeo negat, tecum{{-}} ullam actionem esse; sed si equitis culpa factum{{-}} esset, eum equite sane, non eum equi domino agi{{-}} posse vernin puto.{{-}} TIT. III{{-}} DE ULS, QUI BFFUDERINT VEL DEIECA-{{-}} RINT (5){{-}} 1, Unrranus libro XXIV, ad Kdictum.—l'rae-{{-}} tor ait de his, qui deiecerint vel cffuderint: UNDE{{-}} IN BUM LOCUM, QUO VOLGO ITER Finv (G), VED IN{{-}} QUO CONSISTETUR (7), DEIECTUM VEL EFFUSUM{{-}} QUID ERIT, QUANTUM FX BA RE DAMNOM DATUM{{-}} FACTUMVE BRIT, EX BUM, QUE TBI HARBITAVERIT (8),{{-}} IN DUPLIEM IUDICIIM DABO, SI Ev ICTU HOMO LI-{{-}} BER PRRISSE DICETUR, QUINQUAGINTA AUREORUM{{-}} IUDICIUM DABO; St (9) VIVET, NOCITUMQUE BI BS-{{-}} SB PICKTUR, QUANTUM (10) OB FAM REM ARQUUM{{-}} IUDIC! VIDEBITUR, BGM, CUM QUO AGETUR, CON-{{-}} DEMNART, TANT] TUDTC{UM DARO, St SERVUS IN-{{-}} SCIENTE DOMINO FECISRE DICRTUR, IN IUDICTO{{-}} ADITCEAM (11): AUT NOXAM DEDERE (12).{{-}} § 1.—Summa cum utilitate id Praetorem edi-{{-}} xisse, nemo est qui neget; publice enim utile ost,{{-}} sine meta et periculo per itinera commeari.{{-}} § 2.—Parvi antenn interesse debet, utram pu-{{-}} blieus locus sit, an vero privatas, dummodo per{{-}} eum vulgo iter fat, quia iter faciontibus prospi-{{-}} citur, non publieis vis studetur; semper enim er{{-}} Inca, per quac vulgo iter solet fieri, eandem go-{{-}} ___________{{-}} (1) Tauy.; milliom, lu considera Br. palabra supérfiua, se-{{-}} gin antigua correccion Fl,{{-}} (2) faur.; milliuin, ta considera Br. palabra supérfiua, ae-{{-}} guin antigua correcerin Ft.{{-}} (3) Nom, Tat.;{{-}} (4) Fl aegin reciente correccién, Br.: cum plnres, Taur.{{-}} (5) DE MLS, QUT DRIECRRUNT VEL EFFUDRRUNT, Hal. Vulg.{{-}} (6) FIERET, Vulg.{{-}}</small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ero18n55jva2vb8dba2y7821dvphr7i 262397 262396 2026-04-10T05:56:01Z Jhhhimmmy 32247 262397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jhhhimmmy" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><small>Stichum, ant Pamphilum promisi Titio, quam Sti-{{-}} chus esset decein millium (1), Pamphilus vigin-{{-}} ti, stipulator Stichum ante moram oceidit; qure-{{-}} situm est do actione legis Aquiliae. Rexpondi,{{-}} quan viliorein oceidisse proponitur, in hune tra:{{-}} etatam nihilum differt ab extranea eredito:{{-}} Quanti igitur fiet arstimatio, atrum decem mil-{{-}} tium (2), quanti fuit oecisus, an quanti ust, quem{{-}} necesre tabeo dare, id est, qnanti mea interest?{{-}} Et quid dicemus, si et Pamphilus decesserit sine{{-}} mora? Lam (3) pretium Stichi minuetur, quoniam{{-}} Lberatus ext promissor, et sufficiet fnisse pluris,{{-}} quum oecideretur, vel intra annum. Hae quidem{{-}} tatione, etiamsi post mortem Pamplili intra an-{{-}} uum oecidatur, pluris videbitur fuisse.{{-}} 56. [57.] Ipem libro IT. Sententiarum.—Mu-{{-}} Ker, si in rem viri damnum dederit, pro tenore{{-}} legis Aquiliae convenitur.{{-}} 57, [58.] Tavonenus libro VI. ex Posteriori-{{-}} bus Labeonis.—Equum tibi commodavi, in eo tu{{-}} quum equitares, et una complures (4) equitarent,{{-}} unus ex his irruit in equum, teque deiecit, et eo{{-}} casu crura equi fracta sunt; Labeo negat, tecum{{-}} ullam actionem esse; sed si equitis culpa factum{{-}} esset, eum equite sane, non eum equi domino agi{{-}} posse vernin puto.{{-}} TIT. III{{-}} DE ULS, QUI BFFUDERINT VEL DEIECA-{{-}} RINT (5){{-}} 1, Unrranus libro XXIV, ad Kdictum.—l'rae-{{-}} tor ait de his, qui deiecerint vel cffuderint: UNDE{{-}} IN BUM LOCUM, QUO VOLGO ITER Finv (G), VED IN{{-}} QUO CONSISTETUR (7), DEIECTUM VEL EFFUSUM{{-}} QUID ERIT, QUANTUM FX BA RE DAMNOM DATUM{{-}} FACTUMVE BRIT, EX BUM, QUE TBI HARBITAVERIT (8),{{-}} IN DUPLIEM IUDICIIM DABO, SI Ev ICTU HOMO LI-{{-}} BER PRRISSE DICETUR, QUINQUAGINTA AUREORUM{{-}} IUDICIUM DABO; St (9) VIVET, NOCITUMQUE BI BS-{{-}} SB PICKTUR, QUANTUM (10) OB FAM REM ARQUUM{{-}} IUDIC! VIDEBITUR, BGM, CUM QUO AGETUR, CON-{{-}} DEMNART, TANT] TUDTC{UM DARO, St SERVUS IN-{{-}} SCIENTE DOMINO FECISRE DICRTUR, IN IUDICTO{{-}} ADITCEAM (11): AUT NOXAM DEDERE (12).{{-}} § 1.—Summa cum utilitate id Praetorem edi-{{-}} xisse, nemo est qui neget; publice enim utile ost,{{-}} sine meta et periculo per itinera commeari.{{-}} § 2.—Parvi antenn interesse debet, utram pu-{{-}} blieus locus sit, an vero privatas, dummodo per{{-}} eum vulgo iter fat, quia iter faciontibus prospi-{{-}} citur, non publieis vis studetur; semper enim er{{-}} Inca, per quac vulgo iter solet fieri, eandem go-{{-}} ___________{{-}} (1) Tauy.; milliom, lu considera Br. palabra supérfiua, se-{{-}} gin antigua correccion Fl,{{-}} (2) faur.; milliuin, ta considera Br. palabra supérfiua, ae-{{-}} guin antigua correcerin Ft.{{-}} (3) Nom, Tat.;{{-}} (4) Fl aegin reciente correccién, Br.: cum plnres, Taur.{{-}} (5) DE MLS, QUT DRIECRRUNT VEL EFFUDRRUNT, Hal. Vulg.{{-}} (6) FIERET, Vulg.{{-}}</small><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> n1db5i18wr8x2yntp9kiewd8vk557ji 104 81364 262398 2026-04-10T06:08:35Z AUDREDD 32204 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'DIGESTO .- LIBRO X: TÍTULO II §2. Idem quaerit, si quis testamento caverit , ut servus exportandus veneat, officio familiae erciscundae iudicis contineri, ut voluntas defuncti non intercidat. Sed et, quum monumentum iussit testator fieri, familiae erciscundae agent, ut fiat. Idem tamen tentat (1), quia heredum interest, quos ius monumenti sequitur, praescriptis verbis posse eos experiri, ut monumentum fiat. § 3.- Sumtuum, quos unus ex hered... 262398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AUDREDD" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>DIGESTO .- LIBRO X: TÍTULO II §2. Idem quaerit, si quis testamento caverit , ut servus exportandus veneat, officio familiae erciscundae iudicis contineri, ut voluntas defuncti non intercidat. Sed et, quum monumentum iussit testator fieri, familiae erciscundae agent, ut fiat. Idem tamen tentat (1), quia heredum interest, quos ius monumenti sequitur, praescriptis verbis posse eos experiri, ut monumentum fiat. § 3.- Sumtuum, quos unus ex heredibus bona fide fecerit, usuras quoque consequi potest a coherede ex die morae, secundum Rescriptum Imperatorum Severi et Antonini . 615 § 2. Dilucida el mismo, que si alguno hubiere dispuesto en el testamento que sea vendido el es- clavo que se ha de exportar, está en las atribuciones del juez de la partición de la herencia , que no quede sin cumplir la voluntad del difunto. Pero también cuando el testador mandó que se hi- ciera un monumento, ejercitarán la acción de partición de herencia, para que se haga. Pero pretende el mismo, que como interesa á los herederos , á quienes incumbe la cláusula del monumento, pueden ellos ejercitar la acción praescriptis verbis, para que se haga el monumento . § 3. Según Rescripto de los Emperadores Severo y Antonino, desde el dia de la mora puede uno de los herederos conseguir de su coheredero también los intereses de los gastos , que él solo hubiere hecho con buena fe . § 4. Celsus etiam illud eleganter adiicit, coheredem (2), etsi non solvit, habere familiae erciscundae iudicium, ut cogatur coheres solvere, quum alias non sit liberaturus rem creditor, nisi in solidum ei satisfiat. § 4. -Discretamente añade también Celso, que el coheredero, aunque no haya pagado, tiene la acción de partición de herencia, para que su coheredero sea obligado a pagar, cuando el acreedor no haya de dejar libre la cosa de otro modo, si no se le pagara por completo. § 5. Si filiusfamilias patri heres pro parte ex- titisset, et a creditoribus peculiaribus (3) conveniretur, quum paratus sit solvere id omne, quod debetur, per doli exceptionem consequetur a creditoribus mandari sibi actiones; sed etiam familiae erciscundae iudicium habet. cum coheredibus § 6. Quum unus ex heredibus legatum exsolvit ei, qui missus fuerat in possessionem legatorum servandorum causa, putat Papinianus , et verum est, familiae erciscundae iudicium ei competere adversus coheredes, quia non alias disce- deret legatarius a possessione, quam vice pignoris erat consecutus, quam si totum ei legatum fuisset exsolutum . § 7. Sed et si quis Titio debitum solverit, ne pignus veniret, Neratius scribit, familiae erciscundae iudicio eum posse experiri . 19. GATUS libro VII. ad Edictum provinciale. -Item ex diverso similiter prospicere iudex debet, ut, quod unus ex heredibus ex re hereditaria percepit (4) , stipulatusve est, non ad eius solius lucrum pertineat. Quae ita scilicet consequetur § 5. Si un hijo de familia hubiese sido heredero de su padre en parte, y fuera demandado por los acreedores de su peculio, estando dispuesto á pagar todo lo que se debe , conseguirá de los acreedores por medio de la excepción de dolo que se le cedan las acciones ; pero también tiene contra los coherederos la acción de partición de herencia. § 6. Cuando uno de los herederos pagó el legado al que había sido puesto en posesión por causa de conservar los legados, opina Papiniano, y es verdad, que le compete contra los coherederos el juicio de partición de herencia, porque el legatario no se apartaria de la posesión, que habia conseguido por via de prenda, de otro modo que si se le hubiese pagado todo el legado. § 7. Pero también si alguno hubiere pagado á Ticio una deuda, para que no se vendiese la prenda, escribe Neracio, que él puede reclamar por la acción de partición de herencia . 19. GAYO ; Comentarios al Edicto provincial, libro VII. También, por el contrario, debe cuidar igualmente el juez, de que lo que uno de los herederos percibió ó estipuló de cosa de la herencia, no redunde en beneficio de éste solo . Lo que cier- iudex, si aut reputationes inter eos fecerit, aut si tamente conseguirá el juez, si entre ellos hubiere curaverit cautiones interponi, quibus inter eos hecho computaciones, ó si hubiere cuidado de que communicentur commoda et incommoda. se interpongan cauciones, por las que se hagan comunes entre ellos las pérdidas y las ganancias . 20. ULPIANUS libro XIX. ad Edictum .- Si fi- lia nupta, quae dotem conferre debuit, per errorem coheredum ita cavit, ut, quod a marito recuperasset, pro partibus hereditariis solveret, nihi- 20. ULPIANO; Comentarios al Edicto, libro XIX. -Si la hija casada, que debió aportar a colación la dote, dió por error de los coherederos caución de este modo, que lo que hubiese recuperado de su lominus arbitrum familiae erciscundae sic arbi- marido lo pagaria á prorrata de las porciones de traturum Papinianus scribit, ut, etiamsi constante matrimonio ipsa diem suum obierit, conferatur la herencia, escribe Papiniano, que, no obstante , el árbitro de la partición de herencia deberá decidir de modo que se lleve á colación la dote, aunque aquella hubiere fallecido subsistiendo el ma- dos; nam imperitia, inquit, coheredum iurisdictionis formam mutare non potuit. trimonio; porque, dice, la impericia de los coherede§ 1. Si filiusfamilias iussu patris obligatus sit, ros no pudo cambiar la forma de la jurisdicción. § 1. Si el hijo de familia se hubiese obligado debebit hoc debitum praecipere; sed et si in rem por mandato de su padre, deberá percibir antes patris vertit, idem placet, et si de peculio pecu- esta deuda; pero también si pagó en utilidad del (1) temperat, Vulg. (2) Taur. según reciente corrección, Fl.; heredem, según la escritura original, Br . (3) hereditariis, otros en Hal. (4) praeceperit, erradamente Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> gtuw07ylw4gx3iyj2wog308i0lnto2l 104 81365 262421 2026-04-10T10:24:24Z Anyela Sofia 32201 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{t3|DIGESTO — LIBRO IV}} {{c|TÍTULO VI|clase=titulo}} {{sec}}Sed legitimae tutelae ex duodecim tabulis intervertuntur eadem ratione qua et hereditates inde legitimae, quia agnatis deferuntur, qui desinunt esse familia mutati. Ex novis autem legibus et hereditates et tutelae plerumque sic deferuntur, ut personae naturaliter designentur; ut ecce deferunt hereditatem ''senatusconsulta'' matri et filio. {{sec}}1.—Iniuriarum et actionum ex del... 262421 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Anyela Sofia" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{t3|DIGESTO — LIBRO IV}} {{c|TÍTULO VI|clase=titulo}} {{sec}}Sed legitimae tutelae ex duodecim tabulis intervertuntur eadem ratione qua et hereditates inde legitimae, quia agnatis deferuntur, qui desinunt esse familia mutati. Ex novis autem legibus et hereditates et tutelae plerumque sic deferuntur, ut personae naturaliter designentur; ut ecce deferunt hereditatem ''senatusconsulta'' matri et filio. {{sec}}1.—Iniuriarum et actionum ex delicto venientium obligationes cum capite ambulant. {{sec}}2.—Si libertate adempta capitis deminutio subsecuta sit, nulli restitutioni adversus servum locus est, quia nec praetoria iurisdictione ita servus obligatur ut cum eo actio sit. Sed utilis actio adversus dominum danda est, ut Iulianus scribit; et nisi in solidum defendatur, permittendum est in bona, quae habuit, mitti. {{sec}}3.—Item quum civitas amissa est, nulla restitutionis aequitas est adversus eum, qui amissis bonis et civitate relicta nudus exulat. {{sec}}4.—Gaius; ''libro IV ad Edictum provinciale''. — Eas obligationes quae naturalem praestationem habere intelliguntur, palam est capitis deminutione non perire, quia civilis ratio naturalia iura corrumpere non potest. Itaque de dote actio, quia in bonum et aequum concepta est, nihilo minus durat etiam post capitis deminutionem. {{sec}}5.—Paulus; ''libro XI ad Edictum''. {{sec}}6.—Modestinus; ''libro VIII Differentiarum''. — Legatum in annos singulos vel menses singulos relictum, vel si habitatio legetur, morte quidem legatarii intercidit; capitis deminutione autem tale legatum potius in facto quam in iure consistit. {{sec}}7.—Paulus; ''libro II ad Sabinum''. — Capitis deminutionis tria genera sunt: maxima, media, minima; tria enim sunt quae habemus: libertatem, civitatem, familiam. Cum igitur omnia haec amittimus, hoc est libertatem, civitatem et familiam, maxima est capitis deminutio; cum civitatem amittimus et libertatem retinemus, media est; cum libertas et civitas retinetur et sola familia mutatur, minima est capitis deminutio. {{c|EX QUIBUS CAUSIS MAIORES VIGINTIQUINQUE ANNIS IN INTEGRUM RESTITUUNTUR|clase=titulo}} {{sec}}1.—Ulpianus; ''libro XII ad Edictum''.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 6py1cxoczl2cvdspqt8zwzbojdxsc0u 262423 262421 2026-04-10T10:25:37Z Anyela Sofia 32201 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '' 262423 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Anyela Sofia" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> pp1423ndtwg4l2ttplz61nr39ybooih 104 81366 262424 2026-04-10T10:46:00Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'producta); o brevis sive longa cum u, ut ‘bōs’ pro ‘βοῦς’, ‘ebur’, ‘robur’ pro ‘ebŏr’, ‘robŏr’ et ‘platanus’ pro 'πλάτανος’; a quoque cum e et i, ‘arceo coerceo’, ‘facio inficio’, nec non aliae cum aliis. et quia frequenter hae in omnibus paene literis mutationes non solum per casus s vel tempora, sed etiam per figurarum compositiones vel derivationes et translationes a Graeco in Latinum fieri solent, n...' 262424 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 31 — 33|25}}</noinclude>producta); o brevis sive longa cum u, ut ‘bōs’ pro ‘βοῦς’, ‘ebur’, ‘robur’ pro ‘ebŏr’, ‘robŏr’ et ‘platanus’ pro 'πλάτανος’; a quoque cum e et i, ‘arceo coerceo’, ‘facio inficio’, nec non aliae cum aliis. et quia frequenter hae in omnibus paene literis mutationes non solum per casus s vel tempora, sed etiam per figurarum compositiones vel derivationes et translationes a Graeco in Latinum fieri solent, necessarium est ponere earum exempla. A correpta convertitur in productam, ‘făveo fāvi’, in e correptam ‘părco pepĕrci’, ‘ărmatus inĕrmis’, productam, ‘făcio fēci’, ‘căpio cēpi’, producta quoque a in e productam invenitur, ‘hălitus anhēlitus‘’; in i correptam ‘amicus inĭmicus’; in o etiam, ‘μάρμαρον marmor’; in u, ‘salsus insulsus’, ‘ara arula’. E correpta transit in productam, ‘lĕgo lēgi’; in a, ‘sĕror satus’, ‘rĕor ratus’; in i, ‘monĕo monitus’, ‘lĕgo diligo’; in o, ‘tĕgo toga’ antiqui quoque ‘amplocti’ pro ‘amplĕcti’ dicebant et ‘animum advorti’ pro ‘animum advĕrti’; in u, ‘tĕgo tugurium’: et apud antiquissimos, quotienscumque nd sequuntur in his, quae a tertia coniugatione nascuntur, loco ĕ u scriptum invenimus, ut ‘faciundum’, ‘legundum’, ‘dicundum’, ‘vertundum’ pro ‘faciĕndum’, ‘legĕndum’, ‘dicĕndum’, ‘vertĕndum’. {{r|33}}I transit in a, ut ‘genus generis generatim’, ‘paulus pauli paulatim’; in e, ‘fortis forte’, ‘sapiens sapientis sapienter’; in o, ‘patris’ ‘patronus’ et ‘patro’ verbum, ‘olli’ pro ‘illi’, ‘saxi saxosus’; in u, ‘carnis carnufex’ antiqui pro ‘carnifex’, ut ‘lubens’ pro ‘libens’ et ‘pessumus’ pro ‘pessimus’. sciendum tamen est, quod pleraque nomina, quae cum verbis sive participiis componuntur, vel nominativi mutant extremam syllabam in i correptam, – ut ‘arma armĭpotens’, ‘homo homĭcida’, ‘cornu cornĭger’, ‘stella stellĭger’, ‘arcus arcĭtenens’, ‘fatum fatĭdicus’, ‘aurum {{pt|au-}}<noinclude><references/></noinclude> jjcf8buxfko3tj3jcjnzc3yniafbxch 262425 262424 2026-04-10T10:46:50Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 31 — 33|25}}</noinclude>producta); o brevis sive longa cum u, ut ‘bōs’ pro ‘βοῦς’, ‘ebur’, ‘robur’ pro ‘ebŏr’, ‘robŏr’ et ‘platanus’ pro 'πλάτανος’; a quoque cum e et i, ‘arceo coerceo’, ‘facio inficio’, nec non aliae cum aliis. et quia frequenter hae in omnibus paene literis mutationes non solum per casus s vel tempora, sed etiam per figurarum compositiones vel derivationes et translationes a Graeco in Latinum fieri solent, necessarium est ponere earum exempla. A correpta convertitur in productam, ‘făveo fāvi’, in e correptam ‘părco pepĕrci’, ‘ărmatus inĕrmis’, productam, ‘făcio fēci’, ‘căpio cēpi’, producta quoque a in e productam invenitur, ‘hălitus anhēlitus‘’; in i correptam ‘amicus inĭmicus’; in o etiam, ‘μάρμαρον marmor’; in u, ‘salsus insulsus’, ‘ara arula’. E correpta transit in productam, ‘lĕgo lēgi’; in a, ‘sĕror satus’, ‘rĕor ratus’; in i, ‘monĕo monitus’, ‘lĕgo diligo’; in o, ‘tĕgo toga’ antiqui quoque ‘amplocti’ pro ‘amplĕcti’ dicebant et ‘animum advorti’ pro ‘animum advĕrti’; in u, ‘tĕgo tugurium’: et apud antiquissimos, quotienscumque nd sequuntur in his, quae a tertia coniugatione nascuntur, loco ĕ u scriptum invenimus, ut ‘faciundum’, ‘legundum’, ‘dicundum’, ‘vertundum’ pro ‘faciĕndum’, ‘legĕndum’, ‘dicĕndum’, ‘vertĕndum’. {{r|33}}I transit in a, ut ‘genus generis generatim’, ‘paulus pauli paulatim’; in e, ‘fortis forte’, ‘sapiens sapientis sapienter’; in o, ‘patris’ ‘patronus’ et ‘patro’ verbum, ‘olli’ pro ‘illi’, ‘saxi saxosus’; in u, ‘carnis carnufex’ antiqui pro ‘carnifex’, ut ‘lubens’ pro ‘libens’ et ‘pessumus’ pro ‘pessimus’. sciendum tamen est, quod pleraque nomina, quae cum verbis sive participiis componuntur, vel nominativi mutant extremam syllabam in i correptam, – ut ‘arma armĭpotens’, ‘homo homĭcida’, ‘cornu cornĭger’, ‘stella stellĭger’, ‘arcus arcĭtenens’, ‘fatum fatĭdicus’, ‘aurum {{pt|au-}}<noinclude><references/></noinclude> 8m9wwh0cmmje9gxnuqzcisjho6vn4yo 262430 262425 2026-04-10T11:14:51Z Saumache 27923 262430 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 31 — 33|25}}</noinclude>producta); o brevis sive longa cum u, ut ‘bōs’ pro ‘{{graeca|''βοῦς''}}’, ‘ebur’, ‘robur’ pro ‘ebŏr’, ‘robŏr’ et ‘platanus’ pro '{{graeca|''πλάτανος''}}’; a quoque cum e et i, ‘arceo coerceo’, ‘facio inficio’, nec non aliae cum aliis. et quia frequenter hae in omnibus paene literis mutationes non solum per casus s vel tempora, sed etiam per figurarum compositiones vel derivationes et translationes a Graeco in Latinum fieri solent, necessarium est ponere earum exempla. A correpta convertitur in productam, ‘făveo fāvi’, in e correptam ‘părco pepĕrci’, ‘ărmatus inĕrmis’, productam, ‘făcio fēci’, ‘căpio cēpi’, producta quoque a in e productam invenitur, ‘hălitus anhēlitus‘’; in i correptam ‘amicus inĭmicus’; in o etiam, ‘μάρμαρον marmor’; in u, ‘salsus insulsus’, ‘ara arula’. E correpta transit in productam, ‘lĕgo lēgi’; in a, ‘sĕror satus’, ‘rĕor ratus’; in i, ‘monĕo monitus’, ‘lĕgo diligo’; in o, ‘tĕgo toga’ antiqui quoque ‘amplocti’ pro ‘amplĕcti’ dicebant et ‘animum advorti’ pro ‘animum advĕrti’; in u, ‘tĕgo tugurium’: et apud antiquissimos, quotienscumque nd sequuntur in his, quae a tertia coniugatione nascuntur, loco ĕ u scriptum invenimus, ut ‘faciundum’, ‘legundum’, ‘dicundum’, ‘vertundum’ pro ‘faciĕndum’, ‘legĕndum’, ‘dicĕndum’, ‘vertĕndum’. {{r|33}}I transit in a, ut ‘genus generis generatim’, ‘paulus pauli paulatim’; in e, ‘fortis forte’, ‘sapiens sapientis sapienter’; in o, ‘patris’ ‘patronus’ et ‘patro’ verbum, ‘olli’ pro ‘illi’, ‘saxi saxosus’; in u, ‘carnis carnufex’ antiqui pro ‘carnifex’, ut ‘lubens’ pro ‘libens’ et ‘pessumus’ pro ‘pessimus’. sciendum tamen est, quod pleraque nomina, quae cum verbis sive participiis componuntur, vel nominativi mutant extremam syllabam in i correptam, – ut ‘arma armĭpotens’, ‘homo homĭcida’, ‘cornu cornĭger’, ‘stella stellĭger’, ‘arcus arcĭtenens’, ‘fatum fatĭdicus’, ‘aurum {{pt|au-}}<noinclude><references/></noinclude> fa9i1z5w59rff3cn3k6wj5b2d6kxttw 104 81367 262426 2026-04-10T10:47:49Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{rh|au|aurifex}}, "causa causidicus?, "luctus luctificus?, "cornu cornicen”, "tuba tu- bicen?, "tides fidicen? ('tibia? "tibicen” pro "tibiicen?: tibia” enim a in i debuit mutare, ut suprå dictum est, unde pro duabus 1 brevibus una longa facta est, quod in alia huiuscemodi compositione non invenies), <ynlnus vulnificus?, "magnns magnificus”, "amplus amplificus?, '"fructus fructifer?, "opus opifex', - vel genefivi, ut "vir viri viripoten... 262426 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|26|PRISCIANI INST.}}</noinclude>{{rh|au|aurifex}}, "causa causidicus?, "luctus luctificus?, "cornu cornicen”, "tuba tu- bicen?, "tides fidicen? ('tibia? "tibicen” pro "tibiicen?: tibia” enim a in i debuit mutare, ut suprå dictum est, unde pro duabus 1 brevibus una longa facta est, quod in alia huiuscemodi compositione non invenies), <ynlnus vulnificus?, "magnns magnificus”, "amplus amplificus?, '"fructus fructifer?, "opus opifex', - vel genefivi, ut "vir viri viripotens”, "par paris parricida?, quod vel a "pari? componitur vel, ut alit, a "patre?: ergo si est a "parr', r euphoniae causa additur, sin | a "patre?, tin r convertitur; quibusdam tamen a "parente? videtur esse compositum et pro "parenti- - cida” per syncopam οἱ commutationem t in r facltum "parricida?. "lux? quoque "lucis lucifer?, "fos floris florifer?, "sacer sacri sacrificus”, '"frater fratris fratricida?, "soror sororis sororicida”?, "ars artis artifex”. pauca sunt, quae hanc non servant regulam, ut "auceps”, aves capiens, "men- ceps?, mente capins, "augustus? et similia et quae ex duobus nominativis componuntur. sed ea, cum de figuris dicemus, latius tractabimus. | Ὁ aliquot Italiae civitates teste Plinio non habebant, sed loco eimus ponebant u, et maxime Umbri et Tusci. transit ὁ in a, ut "creo creayi? ; in e, "tutor tutela?, "bonus bene”, “γόνυ genu?, "zxog pes”?, antiqui "com- pes? pro "compos”, in quo Aeolis sequimur: illi | enim “ἐδόντα᾽ pro todovra? dicunt. convertitur ὁ etiam in i, "virgo virginis”; in Ὁ, "tremo 20 tremui”?, "huc Ἰὰς pro "hoc et illoc? - Virgilius if VIII: Ποο tunc ignipolltens caelo descendit ab alto - et pleraque, quae apud Graecos nommativum in og terminant, o in u con- vertunt apud nos, ut "Köeog Cyrus?, “ σπονδεῖος spondeus?, " Κύπρος Cy- 3 prus”, “πέλαγος pelagus?. multa praeterea vetustissimi etiam in principa- libus mutabant syllabis, "'gungrum? pro "gongrum?, "cunchin? pro "con- 1 lutificus H 2 fidis RA fides fidicen om. ADGL post fidicen (post tu- bicen in ADGL): fides (fides fidicen sed fidicen expunct. L), cuius singulare fidis est (est om. GK), unde et (et om, 2) diminutiuum (deminutiuum Z minutiuum 4) fidicula, fidicen (fidicen in litura K) add. codd. J3iom G 4 compositione huiuscemodi ἴ, compositione huiusquemodi & Ὁ DE VOCALI GENETIVI. inser. Α genitiui ἃ. I. codd. cum A 9 tamen om. K uidetur a parente GL 10 sincopam RH sina- copem KX sinagocopam & et per commutationem L et per commotationem & 11 quoque om. GL 13 non seruant hane K non seruaut ex conseruant corr. Å seruuant (Οἱ auis GK menceps] R μι. tert. (non r) ἢ mens mentis RH Auigustlus auctus (mm. fert.) 14 auctus (del. m. tert.) augustus R auctus augustus 4 augur ante augustus in litura ἢ augustus om. G 15 conponuntur H: tractabimus] ! tractemus GL 16 pe ο. inser. 4 — aliquot]r aliquod R — ciuitataytes K — Plinio] g plineo & Plin. de dub. serm. fr. IV. ap. Lerschium Sprachilos. der Alten t. II ». 180 sed in loco GL 17 0] RB om. rell. 18 e ut tutor GLK tutela] g tutella & γονὰ L rost R row δ πος) πωὸ K pos GL =cumpes A 19 Aeolis) r aeo- les Rh eoles GLK ἐδόντα pro ὀδόντα) 2 cf. Greg. Cor. p. 591 ed. Schaef. ibi- que Boissonad, p. 598 Ahrensium de dial. Aeol. p. 80 odunta pro eduuta H odunta pro aedunta Δὲ odoste pro odonto £ odonte pro odonto GK (pro edonto &) oduuta edunta (ex edonta corr.) A pro ex utraque parte lac. Gr. voc. relicta 1 20 O conuerti- tur AHL 0 om. GK 21 et om. GLK = Verg. “τη. VIII 423 22 tuve hoc GLK huc tum Pal. discendit GA 23 nomitatinum A 24 «iroc G syroc L cirus GK syrus .L cyroc in cyrus corr. R CHONAAEItOC I κυροῦ cyprus 4 cypros ciprus & ciprus KL 26 syllabis motabant K = <cungrum GL ᾿<noinclude></noinclude> rk5ls2x8r4ro76fb47nhlm89rpebg9q 262429 262426 2026-04-10T11:14:00Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262429 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|26|PRISCIANI INST.}}</noinclude>{{pt|au|aurĭfex}}’, ‘causa causĭdicus’, ‘luctus luctĭficus’, ‘cornu cornĭcen’, ‘tuba tubĭcen’, ‘fides fidĭcen’ (‘tibia’ ‘tibīcen’ pro ‘tibiicen’: ‘tibia’ enim a in i debuit mutare, ut supra dictum est, unde pro duabus i brevibus una longa facta est, quod in alia huiuscemodi compositione non invenies), ‘vulnus vulnĭficus’, ‘maguns magnĭficus’, ‘amplus amplĭficus’, ‘fructus fructĭfer’, ‘opus opĭfex’, – vel genetivi, ut ‘vir viri virĭpotens’, ‘par paris parrĭcida’, quod vel a ‘pari’ componitur vel, ut alit, a ‘patre’: ergo si est a ‘pari’, r euphoniae causa additur, sin a ‘patre’, t in r convertitur; quibusdam tamen a ‘parente’ videtur esse compositum et pro ‘parenticida’ per syncopam et commutationem t in r factum ‘parricida’. ‘lux’ quoque ‘lucis lucĭfer’, ‘flos floris florĭfer’, ‘sacer sacri sacrĭficus’, ‘frater {{r|34}}fratris fratrĭcida’, ‘soror sororis sororĭcida’, ‘ars artis artĭfex’. pauca sunt, quae hanc non servant regulam, ut ‘auceps’, aves capiens, ‘menceps’, mente captus, ‘augustus’ et similia et quae ex duobus nominativis componuntur. sed ea, cum de figuris dicemus, latius tractabimus. O aliquot Italiae civitates teste {{spatio|{{wl|Q82778|Plinio}}}} non habebant, sed loco eius ponebant u, et maxime Umbri et Tusci. transit o in a, ut ‘creo creavi’; in e, ‘tutor tutela’, ‘bonus bene’, ‘{{graeca|''γόνυ''}} genu’, ‘{{graeca|''πός''}} pes’, antiqui ‘compes’ pro ‘compos’, in quo Aeolis sequimur: illi enim ‘ὲδόντα’ pro ‘ὸδόντα’ dicunt. convertitur e etiam in i, ‘virgo virginis’; in u, ‘tremo tremui’, ‘huc illuc’ pro ‘hoc et illoc’ – {{spatio|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatio|VIII}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Hoc tunc ignipotens caelo descendit ab alto}}<ref>[[Aeneis/Liber_VIII#420|Aeneis 8.423]]</ref> –</poem> et pleraque, quae apud Graecos nominativum in {{graeca|''ος''}} terminant, o in u convertunt apud nos, ut ‘{{graeca|''Κῦρος''}} Cyrus’, ‘{{graeca|''σπονδεῖος''}} spondeus’, ‘{{graeca|''Κύπρος''}} Cyprus’, {{r|35}}‘{{graeca|''πέλαγος''}} pelagus’. multa praeterea vetustissimi etiam in principalibus mutabant syllabis, ‘gungrum’ pro ‘gongrum’, ‘cunchin’ pro ‘{{pt|con-}}<noinclude><references/></noinclude> ak1oo6n5a1wex7xf11yupqgy5vozcyp 262437 262429 2026-04-10T11:41:31Z Saumache 27923 262437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|26|PRISCIANI INST.}}</noinclude>{{pt|au|aurĭfex}}’, ‘causa causĭdicus’, ‘luctus luctĭficus’, ‘cornu cornĭcen’, ‘tuba tubĭcen’, ‘fides fidĭcen’ (‘tibia’ ‘tibīcen’ pro ‘tibiicen’: ‘tibia’ enim a in i debuit mutare, ut supra dictum est, unde pro duabus i brevibus una longa facta est, quod in alia huiuscemodi compositione non invenies), ‘vulnus vulnĭficus’, ‘maguns magnĭficus’, ‘amplus amplĭficus’, ‘fructus fructĭfer’, ‘opus opĭfex’, – vel genetivi, ut ‘vir viri virĭpotens’, ‘par paris parrĭcida’, quod vel a ‘pari’ componitur vel, ut alit, a ‘patre’: ergo si est a ‘pari’, r euphoniae causa additur, sin a ‘patre’, t in r convertitur; quibusdam tamen a ‘parente’ videtur esse compositum et pro ‘parenticida’ per syncopam et commutationem t in r factum ‘parricida’. ‘lux’ quoque ‘lucis lucĭfer’, ‘flos floris florĭfer’, ‘sacer sacri sacrĭficus’, ‘frater {{r|34}}fratris fratrĭcida’, ‘soror sororis sororĭcida’, ‘ars artis artĭfex’. pauca sunt, quae hanc non servant regulam, ut ‘auceps’, aves capiens, ‘menceps’, mente captus, ‘augustus’ et similia et quae ex duobus nominativis componuntur. sed ea, cum de figuris dicemus, latius tractabimus. O aliquot Italiae civitates teste {{spatio|{{wl|Q82778|Plinio}}}} non habebant, sed loco eius ponebant u, et maxime Umbri et Tusci. transit o in a, ut ‘creo creavi’; in e, ‘tutor tutela’, ‘bonus bene’, ‘{{graeca|''γόνυ''}} genu’, ‘{{graeca|''πός''}} pes’, antiqui ‘compes’ pro ‘compos’, in quo Aeolis sequimur: illi enim ‘ὲδόντα’ pro ‘ὸδόντα’ dicunt. convertitur e etiam in i, ‘virgo virginis’; in u, ‘tremo tremui’, ‘huc illuc’ pro ‘hoc et illoc’ – {{spatio|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatio|VIII}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Hoc tunc ignipotens caelo descendit ab alto}}<ref>[[Aeneis/Liber_VIII#420|Aeneis 8.423]]</ref> –</poem> et pleraque, quae apud Graecos nominativum in {{graeca|''ος''}} terminant, o in u convertunt apud nos, ut ‘{{graeca|''Κῦρος''}} Cyrus’, ‘{{graeca|''σπονδεῖος''}} spondeus’, ‘{{graeca|''Κύπρος''}} Cyprus’, {{r|35}}‘{{graeca|''πέλαγος''}} pelagus’. multa praeterea vetustissimi etiam in principalibus mutabant syllabis, ‘gungrum’ pro ‘gongrum’, ‘cunchin’ pro {{pt|‘con-}}<noinclude><references/></noinclude> g85ws91ljelfdvdwt3lhixjdwefkctn 104 81368 262428 2026-04-10T11:10:36Z Joseftg123 32252 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '806 {{t3|DIGESTO — LIBRO XV}} {{c|TÍTULO II|clase=titulo}} {{sec}}Esse iubet, et ei peculium legat; eius temporis peculium legare intellegi Iulianus scribit, quo libertas competit; ideoque omnia incrementa peculii, quoquo modo ante aditam hereditatem acquisita, ad manumissum pertinere. {{sec}}2.—At si quis extraneo peculium servi legaverit, in coniectura voluntatis testatoris quaestionem esse; et verisimilius esse id legatum quod mortis te... 262428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Joseftg123" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>806 {{t3|DIGESTO — LIBRO XV}} {{c|TÍTULO II|clase=titulo}} {{sec}}Esse iubet, et ei peculium legat; eius temporis peculium legare intellegi Iulianus scribit, quo libertas competit; ideoque omnia incrementa peculii, quoquo modo ante aditam hereditatem acquisita, ad manumissum pertinere. {{sec}}2.—At si quis extraneo peculium servi legaverit, in coniectura voluntatis testatoris quaestionem esse; et verisimilius esse id legatum quod mortis tempore in peculio fuerit, ita ut quae ex rebus peculiaribus ante aditam hereditatem accesserint debeantur, veluti partus ancillarum et fetus pecudum; quae autem servo donata fuerint, sive quid ex operis suis acquisierit, ad legatarium non pertinere. {{sec}}58. Scaevola; ''libro V Digestorum''. — Uni ex heredibus praedia legavit, ut instructa erant, cum servis et ceteris rebus, et quidquid ibi esset; hi servi domino debitores fuerunt tam ex aliis causis quam ex ratione calendarii. Quaesitum est an ceteris heredibus adversus eum pecuniae ab his debitae actio de peculio competat. Respondit: non competere. {{c|QUANDO DE PECULIO ACTIO ANNALIS EST|clase=titulo}} {{sec}}1.—Ulpianus; ''libro XXIX ad Edictum''. — Praetor ait: ''Post mortem eius qui in alterius potestate fuerit, posteaquam is emancipatus, manumissus alienatusve fuerit, dumtaxat de peculio, et si quid dolo malo eius in cuius potestate est factum erit quo minus peculii esset, in anno quo primum de ea re experiundi potestas erit iudicium dabo.'' {{sec}}§ 1.—Quamdiu servus vel filius in potestate est, de peculio actio perpetua est; post mortem autem eius, vel postquam emancipatus, manumissus alienatusve fuerit, temporalis esse incipit, id est annalis. {{sec}}§ 2.—Annus autem utilis computabitur; et ideo, et si conditionalis sit obligatio, Iulianus scripsit ex eo computandum annum, non ex quo emancipatus est, sed ex quo peti potuit, conditione existente. {{sec}}§ 3.—Merito autem temporalem in hoc casu fecit Praetor actionem; nam cum morte vel alienatione extinguitur peculium, sufficiebat usque ad annum produci obligationem. {{sec}}§ 4.—Alienatio autem et manumissio ad servos pertinet, non ad filios; mors autem tam ad servos quam ad filios refertur; emancipatio vero ad solum filium. Sed et si alio modo sine emancipatione desierit esse in potestate, annalis erit actio. Sed et si morte patris vel deportatione sui iuris effectus fuerit filius, de peculio intra annum heres patris vel fiscus tenebuntur. {{sec}}§ 5.—In alienatione accipitur utique venditor, qui actione de peculio intra annum tenetur.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ilvq9queaol668qvatra68ir3h4pier 262432 262428 2026-04-10T11:17:19Z Joseftg123 32252 262432 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Joseftg123" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>806 {{t3|DIGESTO — LIBRO XV}} {{c|TÍTULO II|clase=titulo}} Esse iubet, et ei peculium legat; eius temporis peculium legare intellegi Iulianus scribit, quo libertas competit; ideoque omnia incrementa peculii, quoquo modo ante aditam hereditatem acquisita, ad manumissum pertinere. § 2.—At si quis extraneo peculium servi legaverit, in coniectura voluntatis testatoris quaestionem esse; et verisimilius esse id legatum quod mortis tempore in peculio fuerit, ita ut quae ex rebus peculiaribus ante aditam hereditatem accesserint debeantur, veluti partus ancillarum et fetus pecudum; quae autem servo donata fuerint, sive quid ex operis suis acquisierit, ad legatarium non pertinere. 58. Scaevola; ''libro V Digestorum''. — Uni ex heredibus praedia legavit, ut instructa erant, cum servis et ceteris rebus, et quidquid ibi esset; hi servi domino debitores fuerunt tam ex aliis causis quam ex ratione calendarii. Quaesitum est an ceteris heredibus adversus eum pecuniae ab his debitae actio de peculio competat. Respondit: non competere. {{c|QUANDO DE PECULIO ACTIO ANNALIS EST|clase=titulo}} 1.—Ulpianus; ''libro XXIX ad Edictum''. — Praetor ait: ''Post mortem eius qui in alterius potestate fuerit, posteaquam is emancipatus, manumissus alienatusve fuerit, dumtaxat de peculio, et si quid dolo malo eius in cuius potestate est factum erit quo minus peculii esset, in anno quo primum de ea re experiundi potestas erit iudicium dabo.'' § 1.—Quamdiu servus vel filius in potestate est, de peculio actio perpetua est; post mortem autem eius, vel postquam emancipatus, manumissus alienatusve fuerit, temporalis esse incipit, id est annalis. § 2.—Annus autem utilis computabitur; et ideo, et si conditionalis sit obligatio, Iulianus scripsit ex eo computandum annum, non ex quo emancipatus est, sed ex quo peti potuit, conditione existente. § 3.—Merito autem temporalem in hoc casu fecit Praetor actionem; nam cum morte vel alienatione extinguitur peculium, sufficiebat usque ad annum produci obligationem. § 4.—Alienatio autem et manumissio ad servos pertinet, non ad filios; mors autem tam ad servos quam ad filios refertur; emancipatio vero ad solum filium. Sed et si alio modo sine emancipatione desierit esse in potestate, annalis erit actio. Sed et si morte patris vel deportatione sui iuris effectus fuerit filius, de peculio intra annum heres patris vel fiscus tenebuntur. § 5.—In alienatione accipitur utique venditor, qui actione de peculio intra annum tenetur.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> r15eohzvcz0pih30ldnmmepedyajq2r 104 81369 262431 2026-04-10T11:15:50Z Carlos Pérez 921 32241 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'in rem patris videtur versum, quia patrem libe- ravit. § 1.—Cui simile est, quod Papinianus libro no- no (1) Quaestionum scribit, si filius quasi defensor patris iudicium susceperit, et sit condemnatus, de in rem verso teneri patrem; namque filius eum iu- dicio suscepto liberavit. § 2.—Idem tractat Papinianus, et si, quod pa- trem dare oporteret, a filio sim stipulatus, et ita convenerim filium; nam et hic de in rem verso fore actionem , ni... 262431 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Carlos Pérez 921" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>in rem patris videtur versum, quia patrem libe- ravit. § 1.—Cui simile est, quod Papinianus libro no- no (1) Quaestionum scribit, si filius quasi defensor patris iudicium susceperit, et sit condemnatus, de in rem verso teneri patrem; namque filius eum iu- dicio suscepto liberavit. § 2.—Idem tractat Papinianus, et si, quod pa- trem dare oporteret, a filio sim stipulatus, et ita convenerim filium; nam et hic de in rem verso fore actionem , nisi si donare patri filius voluit, dum se obligat. § 3.—Quare potest dici, etsi de peculio actionem quasi defensor patris susceperit, teneri patrem de in rem verso usque ad peculii quantitatem; cuius sententiae id erit emolumentum, ut, si finita sit actio de peculio, de in rem verso conveniatur. Ego et ante condemnationem post iudicium patris no- mine acceptum de in rem verso patrem teneri puto. § 4.— In rem autem versum videtur, prout ali- quid versum est; proinde si pars versa est, de par- te erit actio . § 5.—Sed utrum in sortem duntaxat tenebitur dominus , an et in usuras? Et si quidem promisit usuras , Marcellus libro quinto Digestorum scribit, dominum praestiturum; sed si non sint promissae, utique non debebuntur, quia in stipulatum dedu- ctae non sunt. Plane si contemplatione domini pe- cuniam dedi non gerenti servo negotia domini , sed ipse gerens, negotiorum gestorum actione potero etiam de usuris experiri. § 6.—Versum autem sic accipimus, ut duret ver- sum . Et ita demum de in rem verso competit actio, si non sit a domino servo solutum, vel filio. Si ta- men in necem creditoris, id est perdituro servo vel filio solutum sit, quamvis solutum sit (2), desinit quidem versum, aequissimum autem est, de dolo malo adversus patrem vel dominum competere actionem; nam et peculiaris debitor, si fraudulen- ter servo solverit, quod ei debebat , non libe- ratur. § 7.—Si domini debitor sit servus, et ab alio mu- tuatus ei solverit, hactenus non vertit, quatenus domino debet; quod excedit, vertit. Proinde si, quum domino deberet triginta, mutuatus quadra- ginta creditori eius solverit, vel familiam exhibue- rit, dicendum erit, de in rem verso in decem com- petere actionem, aut, si tantundem debeat, nihil, videtur versum; nam, ut Pomponius scribit, ad- versus lucrum domini videtur subventum. Et ideo, sive debitor fuit domino, quum in rem verteret, nihil videri versum, sive postea debitor esse domi- no coeperit, desinere versum, idemque (3) et si solverit ei. Plus dicit, etsi tantundem ei donavit dominus, quantum creditori solvit pro se, si qui- (1) octavo , Vulg. (2) quamvis solutum sit, omitelas Hal. (3) idem ait, Vulg .<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> bncdalmdz2ov876d2xtzlymaw1b4zvu 104 81370 262433 2026-04-10T11:30:36Z Keirayim 32216 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'lium praecipiet; et ita Imperator noster rescripsit. § 2.—Hoc amplius filiusfamilias heres institutus dotem uxoris suae praecipiet; nec immerito, quia ipse onera matrimonii sustinet. Integram igitur dotem praecipiet, et cavebit defensum iri coheredes (1), qui ex stipulatu possunt conveniri; idem, et si alius dotem dedit, et stipulatus est. Nec solum uxoris suae dotem, sed etiam filii sui uxoris, quasi hoc (2) quoque matrimonii onus ad ipsum... 262433 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>lium praecipiet; et ita Imperator noster rescripsit. § 2.—Hoc amplius filiusfamilias heres institutus dotem uxoris suae praecipiet; nec immerito, quia ipse onera matrimonii sustinet. Integram igitur dotem praecipiet, et cavebit defensum iri coheredes (1), qui ex stipulatu possunt conveniri; idem, et si alius dotem dedit, et stipulatus est. Nec solum uxoris suae dotem, sed etiam filii sui uxoris, quasi hoc (2) quoque matrimonii onus ad ipsum spectet, quia filii onera et nurus ipse agnoscere necesse habet. Praecipere autem non solum patri datam dotem filium oportere, verum etiam ipsi filio, Marcellus scribit, sed filio datam tamdiu, quamdiu peculium patitur, vel in rem patris versum sit. § 3.—Si pater in (3) filios sine scriptura bona divisit, et onera aeris alieni pro modo possessionum distribuit, non videri simplicem donationem, sed potius supremi iudicii divisionem, Papinianus ait. Plane, inquit, si creditores eos pro portionibus hereditariis conveniant, et unus placita detrectet (4), posse cum eo praescriptis verbis agi, quasi certa lege permutationem fecerint, scilicet si omnes res divisae sint. § 4.—Familiae erciscundae iudicium amplius, quam semel agi non potest, nisi causa cognita. Quodsi quaedam res indivisae relictae sunt, communi dividundo de his agi potest. § 5.—[21.] (5) Papinianus ait, si uni ex heredibus onus aeris alieni iniungitur (6) citra speciem legati, officio iudicis familiae erciscundae cognoscentis suscipere eum id oportere, sed non ultra dodrantem portionis suae, ut quadrantem illibatum habeat; indemnes (7) igitur coheredes suos praestare cavebit. § 6.—Idem scribit, et si filius in muneribus publicis, in quibus pater ei consensit (8), relictus (9) est, et pro parte heres scriptus est, hoc quoque debere praecipere, quia et hoc patris aes alienum fuit; sed si qua munera post mortem patris suscepit, ab his heredes patris soluti sunt. § 7.—Neratius autem respondit (10), eum, qui plures filios haberet, unum ex filiis ἀγωνοθεσίαν suscepturum professum esse, et priusquam honore (11) fungeretur, mortuum esse, omnibus filiis heredibus institutis; et quaesitum esse, an is filius, quod in eam rem impendisset, familiae erciscundae consequatur, eique respondisse, nulla actione idem consequi posse. Quod merito displicet; debet itaque hoc in familiae erciscundae iudicium venire. § 8.—Item Papinianus scribit, si maritus alterum ex heredibus onus dotis solvendae, quae in stipulationem venit, suscipere iussit, et mulier (1) cohaeredibus, otros en Hal. (2) (3) (4) (5) (6) huius, Hal. inter, al márgen interior del codice Fl. nondet, Vulg. Según ediciones vulgares. iniungatur, Hal. Vulg. (1) (8) (9) (10) Hal. Vulg.; indemnis, Fl. Hal.; consentit, Fl. obligatus, Vulg. retulit, Hal. (11) Taur.; honere, Fl.;onere, conjetura Br.; munere, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> n6z1xuzipzzc97st1hutyu93qxp18bl 262434 262433 2026-04-10T11:33:05Z Keirayim 32216 262434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Keirayim" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>lium praecipiet; et ita Imperator noster rescripsit. § 2.—Hoc amplius filiusfamilias heres institutus dotem uxoris suae praecipiet; nec immerito, quia ipse onera matrimonii sustinet. Integram igitur dotem praecipiet, et cavebit defensum iri coheredes (1), qui ex stipulatu possunt conveniri; idem, et si alius dotem dedit, et stipulatus est. Nec solum uxoris suae dotem, sed etiam filii sui uxoris, quasi hoc (2) quoque matrimonii onus ad ipsum spectet, quia filii onera et nurus ipse agnoscere necesse habet. Praecipere autem non solum patri datam dotem filium oportere, verum etiam ipsi filio, Marcellus scribit, sed filio datam tamdiu, quamdiu peculium patitur, vel in rem patris versum sit. § 3.—Si pater in (3) filios sine scriptura bona divisit, et onera aeris alieni pro modo possessionum distribuit, non videri simplicem donationem, sed potius supremi iudicii divisionem, Papinianus ait. Plane, inquit, si creditores eos pro portionibus hereditariis conveniant, et unus placita detrectet (4), posse cum eo praescriptis verbis agi, quasi certa lege permutationem fecerint, scilicet si omnes res divisae sint. § 4.—Familiae erciscundae iudicium amplius, quam semel agi non potest, nisi causa cognita. Quodsi quaedam res indivisae relictae sunt, communi dividundo de his agi potest. § 5.—[21.] (5) Papinianus ait, si uni ex heredibus onus aeris alieni iniungitur (6) citra speciem legati, officio iudicis familiae erciscundae cognoscentis suscipere eum id oportere, sed non ultra dodrantem portionis suae, ut quadrantem illibatum habeat; indemnes (7) igitur coheredes suos praestare cavebit. § 6.—Idem scribit, et si filius in muneribus publicis, in quibus pater ei consensit (8), relictus (9) est, et pro parte heres scriptus est, hoc quoque debere praecipere, quia et hoc patris aes alienum fuit; sed si qua munera post mortem patris suscepit, ab his heredes patris soluti sunt. § 7.—Neratius autem respondit (10), eum, qui plures filios haberet, unum ex filiis ἀγωνοθεσίαν suscepturum professum esse, et priusquam honore (11) fungeretur, mortuum esse, omnibus filiis heredibus institutis; et quaesitum esse, an is filius, quod in eam rem impendisset, familiae erciscundae consequatur, eique respondisse, nulla actione idem consequi posse. Quod merito displicet; debet itaque hoc in familiae erciscundae iudicium venire. § 8.—Item Papinianus scribit, si maritus alterum ex heredibus onus dotis solvendae, quae in stipulationem venit, suscipere iussit, et mulier (1) cohaeredibus, otros en Hal. (2) huius, Hal. (3) inter, al márgen interior del codice Fl. (4) non det, Vulg. (5) Según ediciones vulgares. (6) iniungatur, Hal. Vulg. (7) Hal. Vulg.; indemnis, Fl. (8) Hal.; consentit, Fl. (9) obligatus, Vulg. (10) retulit, Hal. (11) Taur.; honere, Fl.;onere,conjetura Br.; munere, Vulg.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 0b6o6ahh22jmqir7viwfq8rsdl1k260 104 81371 262435 2026-04-10T11:34:12Z Joseftg123 32252 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{t3|DIGESTO. LIBRO XV}} {{c|TÍTULO II|clase=titulo}} § 6. Sed et si donavit servum, vel permutavit, vel in dotem dedit, in eadem causa est. § 7.-Item heres eius, qui servum legavit non cum peculio; nam si cum peculio vel legavit, vel liberum esse iussit, quaestionis fuit. Et mihi verius videtur, non daudami neque in manumissum, ne- que in eum, cui legatum sit peculium, de peculio actionem. An ergo teneatur heres? Et ait Caeci- lius (1) te... 262435 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Joseftg123" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{t3|DIGESTO. LIBRO XV}} {{c|TÍTULO II|clase=titulo}} § 6. Sed et si donavit servum, vel permutavit, vel in dotem dedit, in eadem causa est. § 7.-Item heres eius, qui servum legavit non cum peculio; nam si cum peculio vel legavit, vel liberum esse iussit, quaestionis fuit. Et mihi verius videtur, non daudami neque in manumissum, ne- que in eum, cui legatum sit peculium, de peculio actionem. An ergo teneatur heres? Et ait Caeci- lius (1) teneri, quia peculium penes eum sit, qui tradendo id legatario (2) se liberavit. Pegasus autem caveri heredi debere ait, ab eo, cui pecu- lium legatum sit, quia ad eum veniunt credito- res; ergo si tradiderit sine cautione, erit conve niendus. § 8.-Si praecepto (3) servo et peculio rogatus sit heres restituere hereditatem, si de peculio con- veniatur, Trebelliani exceptione non utetur, ut Marcellus tractans admittit. Is autem, cui resti- tuta est hereditas, non tenetur, ut Scaevola ait, quum pecutium non habeat, nec dolo fecerit, quo- minus haberet. § 9. Usufructu quoque extincto intra annum actionem dandam in usufructuarium Pomponius libro sexagesimo primo (4) scripsit. § 10. [2] () Quaesitum est apud Labeonem, si, quum filius viveret, tu credens eum mortuum annali actione egeris et, quia annus praeterierat, exceptione sis repulsus, an rursus experiri tibi comperto errore permittendum est? Et ait, permitti debere duntaxat de peculio, non etiam de in rem verso; nam priore iudicio de in rem verso recte actum est, quia annua exceptio ad peculium, non nd in rem versum pertinet. 2. (8.] PAULUS libro XXX. ad Edictum. - Quum post mortem filiifamilias annua adversus patrem actio est, quemadmodum adversus eum esset perpetua vivo filio, ideo, si ex cansa redhi- bitionis erat de peculio aetio, sex mensium erit post mortem filii. Idemque dicendum in omnibus temporalibus actionibus. $ 1.-Si servus, cui creditum est, apud hostes sit, de peculio actio in dominum non anno finienda est, quamdiu (6) postliminio reverti potest. 8. [4] POMPONIUS libro IV. (7) ad Quintum Mucium. Definitione peculii interdum utendum est, etiamsi servus in rerum natura esse desiit, et actionem Practor de peculio intra annum dat; nam et tunc et accessionem, et decessionem quasi pecu- lii recipiendam, quamquam iam (8) desiit morte servi vel manumissione esse peculium, ut possit ei necedere ut peculio (9), fructibus, vel pecorum foetu ancillarumque partubus, et decedere, veluti si mortuum sit animal, vel alio quolibet modo perierit.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> kk8tb7emg0lyuc1ls7y3nn0tyyeqk8n 104 81372 262436 2026-04-10T11:40:34Z Saumache 27923 /* Emendata */ 262436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 33 — 36}}</noinclude>{{pt|con|conchin}}’, ‘huminem’ pro ‘hominem’ proferentes, ‘funtes’ pro ‘fontes’, ‘frundes’ pro ‘frondes’, unde {{spatio|{{wl|Q47154|Lucretius}}}} in {{spatio|libro primo}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Angustoque fretu rapidum mare dividit undis,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_I#720|De rerum natura 1.720]]</ref></poem> pro ‘freto’; idem in {{spatio|tertio}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Atque ea nimirum quaecumque Acherunte profundo,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_III#975|De rerum natura 3.979]]</ref></poem> pro ‘Acheronte’; in eodem: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Nec Tityon volucres ineunt Acherunte iacentem,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_III#985|De rerum natura 3.985]]</ref></poem> quae tamen a iunioribus repudiata sunt, quasi rustico more dicta. U quoque multis Italiae populis in usu non erat, sed e contrario o, unde Romanorum quoque vetustissimi in multis dictionibus loco eius o posuisse inveniuntur, ‘poblicum’ pro ‘publicum’, quod testatur {{spatio|{{wl|Q88019316|Papirianus}} de orthographia}}, ‘polchrum’ pro ‘pulchrum’, ‘colpam’ pro ‘culpam’ dicentes et ‘Hercolem’ pro ‘Herculem’. et maxime digamma antecedente hoc faciebant, ut ‘servos’ pro ‘servus’, ‘volgus’ pro ‘vulgus’, ‘Davos’ {{r|36}}pro ‘Davus’. Transit u in a, ‘veredus veredarius’; in e, ‘pondus ponderis’, ‘deierat’ ‘peierat’ pro ‘deiurat’ ‘peiurat’, ‘labrum labellum’, ‘sacrum sacellum’, antiqui ‘auger’ et ‘augeratus’ pro ‘augur’ et ‘auguratus’ dicebant; in i, ut ‘cornu cornicen’, ‘arcus arcitenens’, ‘fluctus fuctivagus’, ‘currus’ vel ‘cursus’ ‘curriculus’ vel ‘curriculum’ ; in o, ‘nemus nemoris’, ‘ebur eboris’, ‘robur roboris’. ponitur haec eadem litera in Graecis nominibus modo loco {{graeca|''ου''}} diphthongi, ut ‘Musa’ pro ‘{{graeca|''Μοῦσα''}}’, modo pro o correpta, ut ‘Homerus’ pro ‘{{graeca|''Ὅμηρος''}}’, pro eadem producta, ut ‘fur’ pro ‘{{graeca|''φώρ''}}’, sicut e contrario pro ‘{{graeca|''βοῦς''}}’ ‘bōs’, modo pro υ longa, ut ‘{{graeca|''μῦς''}} mus’, modo pro correpta, ‘{{graeca|''πορφύρα''}} purpura’. in plerisque tamen Aeolis secuti hoc facimus: illi enim ‘{{graeca|''ϑουγάτηρ''}}’ dicunt pro<noinclude></noinclude> ee41ww7qif54op9b61iz1l9bljzc2ug 262438 262436 2026-04-10T11:41:42Z Saumache 27923 262438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 33 — 36}}</noinclude>{{pt|‘con|conchin}}’, ‘huminem’ pro ‘hominem’ proferentes, ‘funtes’ pro ‘fontes’, ‘frundes’ pro ‘frondes’, unde {{spatio|{{wl|Q47154|Lucretius}}}} in {{spatio|libro primo}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Angustoque fretu rapidum mare dividit undis,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_I#720|De rerum natura 1.720]]</ref></poem> pro ‘freto’; idem in {{spatio|tertio}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Atque ea nimirum quaecumque Acherunte profundo,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_III#975|De rerum natura 3.979]]</ref></poem> pro ‘Acheronte’; in eodem: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Nec Tityon volucres ineunt Acherunte iacentem,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_III#985|De rerum natura 3.985]]</ref></poem> quae tamen a iunioribus repudiata sunt, quasi rustico more dicta. U quoque multis Italiae populis in usu non erat, sed e contrario o, unde Romanorum quoque vetustissimi in multis dictionibus loco eius o posuisse inveniuntur, ‘poblicum’ pro ‘publicum’, quod testatur {{spatio|{{wl|Q88019316|Papirianus}} de orthographia}}, ‘polchrum’ pro ‘pulchrum’, ‘colpam’ pro ‘culpam’ dicentes et ‘Hercolem’ pro ‘Herculem’. et maxime digamma antecedente hoc faciebant, ut ‘servos’ pro ‘servus’, ‘volgus’ pro ‘vulgus’, ‘Davos’ {{r|36}}pro ‘Davus’. Transit u in a, ‘veredus veredarius’; in e, ‘pondus ponderis’, ‘deierat’ ‘peierat’ pro ‘deiurat’ ‘peiurat’, ‘labrum labellum’, ‘sacrum sacellum’, antiqui ‘auger’ et ‘augeratus’ pro ‘augur’ et ‘auguratus’ dicebant; in i, ut ‘cornu cornicen’, ‘arcus arcitenens’, ‘fluctus fuctivagus’, ‘currus’ vel ‘cursus’ ‘curriculus’ vel ‘curriculum’ ; in o, ‘nemus nemoris’, ‘ebur eboris’, ‘robur roboris’. ponitur haec eadem litera in Graecis nominibus modo loco {{graeca|''ου''}} diphthongi, ut ‘Musa’ pro ‘{{graeca|''Μοῦσα''}}’, modo pro o correpta, ut ‘Homerus’ pro ‘{{graeca|''Ὅμηρος''}}’, pro eadem producta, ut ‘fur’ pro ‘{{graeca|''φώρ''}}’, sicut e contrario pro ‘{{graeca|''βοῦς''}}’ ‘bōs’, modo pro υ longa, ut ‘{{graeca|''μῦς''}} mus’, modo pro correpta, ‘{{graeca|''πορφύρα''}} purpura’. in plerisque tamen Aeolis secuti hoc facimus: illi enim ‘{{graeca|''ϑουγάτηρ''}}’ dicunt pro<noinclude></noinclude> hw60xonz3cy30fddbw1vqk3ibmt28nd 262439 262438 2026-04-10T11:42:26Z Saumache 27923 262439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 33 — 36}}</noinclude>{{pt|con|‘conchin}}’, ‘huminem’ pro ‘hominem’ proferentes, ‘funtes’ pro ‘fontes’, ‘frundes’ pro ‘frondes’, unde {{spatio|{{wl|Q47154|Lucretius}}}} in {{spatio|libro primo}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Angustoque fretu rapidum mare dividit undis,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_I#720|De rerum natura 1.720]]</ref></poem> pro ‘freto’; idem in {{spatio|tertio}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Atque ea nimirum quaecumque Acherunte profundo,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_III#975|De rerum natura 3.979]]</ref></poem> pro ‘Acheronte’; in eodem: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Nec Tityon volucres ineunt Acherunte iacentem,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_III#985|De rerum natura 3.985]]</ref></poem> quae tamen a iunioribus repudiata sunt, quasi rustico more dicta. U quoque multis Italiae populis in usu non erat, sed e contrario o, unde Romanorum quoque vetustissimi in multis dictionibus loco eius o posuisse inveniuntur, ‘poblicum’ pro ‘publicum’, quod testatur {{spatio|{{wl|Q88019316|Papirianus}} de orthographia}}, ‘polchrum’ pro ‘pulchrum’, ‘colpam’ pro ‘culpam’ dicentes et ‘Hercolem’ pro ‘Herculem’. et maxime digamma antecedente hoc faciebant, ut ‘servos’ pro ‘servus’, ‘volgus’ pro ‘vulgus’, ‘Davos’ {{r|36}}pro ‘Davus’. Transit u in a, ‘veredus veredarius’; in e, ‘pondus ponderis’, ‘deierat’ ‘peierat’ pro ‘deiurat’ ‘peiurat’, ‘labrum labellum’, ‘sacrum sacellum’, antiqui ‘auger’ et ‘augeratus’ pro ‘augur’ et ‘auguratus’ dicebant; in i, ut ‘cornu cornicen’, ‘arcus arcitenens’, ‘fluctus fuctivagus’, ‘currus’ vel ‘cursus’ ‘curriculus’ vel ‘curriculum’ ; in o, ‘nemus nemoris’, ‘ebur eboris’, ‘robur roboris’. ponitur haec eadem litera in Graecis nominibus modo loco {{graeca|''ου''}} diphthongi, ut ‘Musa’ pro ‘{{graeca|''Μοῦσα''}}’, modo pro o correpta, ut ‘Homerus’ pro ‘{{graeca|''Ὅμηρος''}}’, pro eadem producta, ut ‘fur’ pro ‘{{graeca|''φώρ''}}’, sicut e contrario pro ‘{{graeca|''βοῦς''}}’ ‘bōs’, modo pro υ longa, ut ‘{{graeca|''μῦς''}} mus’, modo pro correpta, ‘{{graeca|''πορφύρα''}} purpura’. in plerisque tamen Aeolis secuti hoc facimus: illi enim ‘{{graeca|''ϑουγάτηρ''}}’ dicunt pro<noinclude></noinclude> a4a51yco1sarh5l3ev83d4w0tfyhnx3 262440 262439 2026-04-10T11:44:38Z Saumache 27923 262440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 33 — 36}}</noinclude>{{pt|con|‘conchin}}’, ‘huminem’ pro ‘hominem’ proferentes, ‘funtes’ pro ‘fontes’, ‘frundes’ pro ‘frondes’, unde {{spatio|{{wl|Q47154|Lucretius}}}} in {{spatio|libro primo}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Angustoque fretu rapidum mare dividit undis,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_I#720|De rerum natura 1.720]]</ref></poem> pro ‘freto’; idem in {{spatio|tertio}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Atque ea nimirum quaecumque Acherunte profundo,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_III#975|De rerum natura 3.979]]</ref></poem> pro ‘Acheronte’; in eodem: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Nec Tityon volucres ineunt Acherunte iacentem,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_III#985|De rerum natura 3.985]]</ref></poem> quae tamen a iunioribus repudiata sunt, quasi rustico more dicta. U quoque multis Italiae populis in usu non erat, sed e contrario o, unde Romanorum quoque vetustissimi in multis dictionibus loco eius o posuisse inveniuntur, ‘poblicum’ pro ‘publicum’, quod testatur {{spatio|{{wl|Q88019316|Papirianus}} de orthographia}}, ‘polchrum’ pro ‘pulchrum’, ‘colpam’ pro ‘culpam’ dicentes et ‘Hercolem’ pro ‘Herculem’. et maxime digamma antecedente hoc faciebant, ut ‘servos’ pro ‘servus’, ‘volgus’ pro ‘vulgus’, ‘Davos’ {{r|36}}pro ‘Davus’. Transit u in a, ‘veredus veredarius’; in e, ‘pondus ponderis’, ‘deierat’ ‘peierat’ pro ‘deiurat’ ‘peiurat’, ‘labrum labellum’, ‘sacrum sacellum’, antiqui ‘auger’ et ‘augeratus’ pro ‘augur’ et ‘auguratus’ dicebant; in i, ut ‘cornu cornicen’, ‘arcus arcitenens’, ‘fluctus fuctivagus’, ‘currus’ vel ‘cursus’ ‘curriculus’ vel ‘curriculum’ ; in o, ‘nemus nemoris’, ‘ebur eboris’, ‘robur roboris’. ponitur haec eadem litera in Graecis nominibus modo loco {{graeca|''ου''}} diphthongi, ut ‘Musa’ pro ‘{{graeca|''Μοῦσα''}}’, modo pro o correpta, ut ‘Homerus’ pro ‘{{graeca|''Ὅμηρος''}}’, pro eadem producta, ut ‘fur’ pro ‘{{graeca|''φώρ''}}’, sicut e contrario pro ‘{{graeca|''βοῦς''}}’ ‘bōs’, modo pro υ longa, ut ‘{{graeca|''μῦς''}} mus’, modo pro correpta, ‘{{graeca|''πορφύρα''}} purpura’. in plerisque tamen Aeolis secuti hoc facimus: illi enim ‘{{graeca|''ϑουγάτηρ''}}’ dicunt pro<noinclude></noinclude> 54f45efytn0cs54v4nhv9tsthrrg4pc 262441 262440 2026-04-10T11:45:11Z Saumache 27923 Abrogans recensionem [[Special:Diff/262440|262440]] ab usore [[Special:Contributions/Saumache|Saumache]] ([[User talk:Saumache|Disputatio]]) 262441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER I 33 — 36}}</noinclude>{{pt|con|‘conchin}}’, ‘huminem’ pro ‘hominem’ proferentes, ‘funtes’ pro ‘fontes’, ‘frundes’ pro ‘frondes’, unde {{spatio|{{wl|Q47154|Lucretius}}}} in {{spatio|libro primo}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Angustoque fretu rapidum mare dividit undis,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_I#720|De rerum natura 1.720]]</ref></poem> pro ‘freto’; idem in {{spatio|tertio}}: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Atque ea nimirum quaecumque Acherunte profundo,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_III#975|De rerum natura 3.979]]</ref></poem> pro ‘Acheronte’; in eodem: <poem>{{gap|4em}}{{spatio|Nec Tityon volucres ineunt Acherunte iacentem,}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber_III#985|De rerum natura 3.985]]</ref></poem> quae tamen a iunioribus repudiata sunt, quasi rustico more dicta. U quoque multis Italiae populis in usu non erat, sed e contrario o, unde Romanorum quoque vetustissimi in multis dictionibus loco eius o posuisse inveniuntur, ‘poblicum’ pro ‘publicum’, quod testatur {{spatio|{{wl|Q88019316|Papirianus}} de orthographia}}, ‘polchrum’ pro ‘pulchrum’, ‘colpam’ pro ‘culpam’ dicentes et ‘Hercolem’ pro ‘Herculem’. et maxime digamma antecedente hoc faciebant, ut ‘servos’ pro ‘servus’, ‘volgus’ pro ‘vulgus’, ‘Davos’ {{r|36}}pro ‘Davus’. Transit u in a, ‘veredus veredarius’; in e, ‘pondus ponderis’, ‘deierat’ ‘peierat’ pro ‘deiurat’ ‘peiurat’, ‘labrum labellum’, ‘sacrum sacellum’, antiqui ‘auger’ et ‘augeratus’ pro ‘augur’ et ‘auguratus’ dicebant; in i, ut ‘cornu cornicen’, ‘arcus arcitenens’, ‘fluctus fuctivagus’, ‘currus’ vel ‘cursus’ ‘curriculus’ vel ‘curriculum’ ; in o, ‘nemus nemoris’, ‘ebur eboris’, ‘robur roboris’. ponitur haec eadem litera in Graecis nominibus modo loco {{graeca|''ου''}} diphthongi, ut ‘Musa’ pro ‘{{graeca|''Μοῦσα''}}’, modo pro o correpta, ut ‘Homerus’ pro ‘{{graeca|''Ὅμηρος''}}’, pro eadem producta, ut ‘fur’ pro ‘{{graeca|''φώρ''}}’, sicut e contrario pro ‘{{graeca|''βοῦς''}}’ ‘bōs’, modo pro υ longa, ut ‘{{graeca|''μῦς''}} mus’, modo pro correpta, ‘{{graeca|''πορφύρα''}} purpura’. in plerisque tamen Aeolis secuti hoc facimus: illi enim ‘{{graeca|''ϑουγάτηρ''}}’ dicunt pro<noinclude><references/></noinclude> n9qoat4hgv6mraqja85uvm5peu8x4me 104 81373 262442 2026-04-10T11:47:06Z Flor Talía Andrade Casilla 32214 /* Emendata */ 262442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Flor Talía Andrade Casilla" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>cultum servo ab altero ademtum fuerit? ['''14'''. <ref> ''Hal. continúa de este modo el anterior fragmento 13:'' quam sententiam libro duodecinio digestorum luliani Marcellus notat; interdum et propter boc-si peculium servo ab altero ademtun: fuerit?-14. Paulus libro XXX. ad edi ctum.-Ergo haec-potest. </ref>] Paulus: ergo haec quaestio ita procedit, si de pe- culio agi non potest. '''15'''. ULPIANUS ''libro II. Disputationum.''- Si fl- liusfamilias constituerit, quod pater debuit, viden- dum est, an do in rem verso actio dari debeat? At- quin non liberavit patrem, nam qui constituit, se quidem obligat, patrem vero non liberat; plane si solvat post constitutum <ref> si post solvat constitutum, Hal. </ref>, licet pro se videatur solvisse, hoc est ob id, quod constituit, in rem ta- men vertisse patris merito dicetur. '''16'''. ALFENUS ''libro II. Digestorum.'' - Quidam fundum colendum servo suo locavit, et boves ei dederat; quum hi boves non essent idonei, iusserat eos venire, et his numis, qui recepti essent, alios reparari; servus boves vendiderat, alios redeme- rat, numos venditori non solverat, postea contur. baverat; qui boves vendiderat, numos a domino petebat <ref> utrum numnos a donino petat an quod. en lugar de aut quod. Hal. </ref> actione de peculio, aut quod in rem do- mini versum esset, quum boves, pro quibus pecu- nia peteretur, penes dominum essent. Respondit, non videri peculii quidquam esse, nisi si quid de- ducto eo, quod servus domino debuisset, reliquum fieret, illud sibi videri, boves quidem in rem domi- ni versos esse, sed pro ea re solvisse tantum, quanti priores boves venissent; si quo amplioris pecuniae posteriores boves essent, eius oportere dominum condemnari. '''17'''. AFRICANUS ''libro VIII''. <ref> VII., Hal. </ref> ''Quaestionum.''- Servus in rem domini pecuniam mutuatus sine culpa eam perdidit; nihilominus posse cuin domi- no de in rem verso agi existimavit <ref> existimavi, Hal. </ref>, nam et si procurator meus in negotia mea impensurus pe- cuniam mutuatus, sine culpa eam perdiderat, re- ete eum hoc nomine mandati vel negotiorum ge- storum acturum. § 1. Cum Sticho vicario servi. tui Pamphili coutraxi, actio de peculio et in rem verso ita dari debet, ut quod vel in tuam ipsius rem, vel in pe- culium Pamphili versum sit, comprehendatur sci- licet etiam si mortuo vel alienato Sticho agatur. Quodsi Pamphilo mortuo agam, magis est, ut quamvis Stichus vivat, tamen de eo, quod in pe- eulio Pamphili versum est, non nisi intra anuum, quam is decessit, actio dari debeat; etenim quo- dammodo de peculio Pamphili tum experiri vide- bor, sicuti si, quod <ref> qnid. Hal. Vulg. </ref> iussu eius credidissem, ex- perirer. Nec nos movere debet, quod Stichus, de euius de peculio agitur, vivat, quando non aliter ea res in peculio eius esse potest, quam si Pam- phili peculium maneat. Eadem ratio efficiet, ut id, quod in peculio Pamphili versum sit, ita praestari debere dicamus, ut prius eius, quod tibi Pamphilus <hr style="width: 20%; margin-left: 0; border: 1px solid black;" /><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5thcexdml05oqvc8uby19rkss18wlh4