Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 102 24644 264189 136575 2026-04-30T17:54:11Z SZC 03 22335 264189 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Natio= Italicus |IndicisNomen= Telesius, Bernardinus }} == Opera == * [[De natura iuxta propria principia]] (1565) * [[De rerum natura iuxta propria principia]] (1570) * [[De rerum natura iuxta propria principia]] (1586) 07ks46u4msldgbkcqoxrthr5uullvgk 102 43411 264180 181943 2026-04-30T17:34:54Z SZC 03 22335 264180 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Munera= rhetor |Natio=Imperium Romanum |PostNationem= |IndicisNomen= Seneca, Annaeus }} == Opera == *[[Suasoriae]] *[[Controversiae]] *[[Fragmenta (Senecae Maioris)|Fragmenta]] fmbnyqcxuvfh4uhm0va130ff6zwvg2q 102 52757 264190 172093 2026-04-30T17:55:38Z SZC 03 22335 264190 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Munera= |Natio= |PostNationem= |IndicisNomen=Ruinartius, Theodericus }} juvcbyz5sjclbjmscq91pxb3y4egflw 102 53122 264186 187879 2026-04-30T17:50:43Z SZC 03 22335 264186 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Munera= |Natio=Italia |PostNationem= |IndicisNomen= Merenda, Antonius }} 7taoesv9ug0fqj2c06eiqo1c4hx6wkc 102 53253 264187 261167 2026-04-30T17:52:13Z SZC 03 22335 264187 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Munera= |Natio=Italia |PostNationem= |IndicisNomen=Possevinus, Antonius }} ==Opera== *[[Ioannis Cassiani librorum argumenta|ex ''Apparatu sacro'' Ioannis Cassiani librorum argumenta]] bql66ij7505m31z0k2gnvrhco7651f3 102 54457 264183 176674 2026-04-30T17:38:24Z SZC 03 22335 264183 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Munera= |Natio= |PostNationem= |IndicisNomen= Lipomanus, Aloysius }} 2cegd6hpq30ogt37bwv6n20i01uyfa9 102 55654 264184 180233 2026-04-30T17:40:51Z SZC 03 22335 264184 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Natio= |PostNationem= |IndicisNomen=Smarius, Alexander }} ==Opera== *[[Crispi Rerum Gestarum sive amorum Monobiblion]] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores|Smarius, Alexander]] 371ygdju2i9nwnqt7lf75fzmcas57nk 102 55663 264194 180208 2026-04-30T18:00:18Z SZC 03 22335 264194 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Natio= |PostNationem= |IndicisNomen=Vega, Garcias Lasus de la }} ==Opera== *[[Odae Latinae Garciae Lasi de la Vega]] *[[Epigramma ad Ferdinandum de Acuña]] [[Categoria:Saeculi sexti decimi scriptores|Vega, Garcias Lasus de la]] 1uwqtyb5h5wh412mkm84t6n53t9iqbd 102 56223 264182 181255 2026-04-30T17:36:01Z SZC 03 22335 264182 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Munera= |Natio= |IndicisNomen=Favaro, Antonius }} 4sd4u6391zz4wb5h0qua2k8k6u5jp6k 102 56299 264191 187994 2026-04-30T17:56:33Z SZC 03 22335 264191 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Munera= |Natio=Italia |PostNationem= |IndicisNomen=Sacconus, Raynerius }} ==Opera== *[[Summa de Catharis et Leonistis]] ‎ cz9bh5qvltq8mls8vwpzu2th61m3rro 102 56524 264188 238999 2026-04-30T17:53:41Z SZC 03 22335 264188 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Natio=Italia |PostNationem= |IndicisNomen=Telesius, Antonius }} ==Opera== *[[De coronis]] (1526) *[[Libellus de coloribus]] (1528) *[[Carmen de natura]] *[[Imber aureus]] nvjczowqdn8l4f1vkmqsrl6l0mxg1f3 102 56554 264179 186476 2026-04-30T17:33:21Z SZC 03 22335 264179 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Natio= |PostNationem= |IndicisNomen=Miraglia, Luigi }} ==Opera== ===Libri=== *Fabulae Syrae (2010) ===Orationes=== *[[De causis corruptæ institutionis Latinæ]] (2013) [[Categoria: Saeculi vicesimi scriptores|Miraglia]] [[Categoria: Saeculi primi vicesimi scriptores|Miraglia]] q7wlnjh72j2xrz616lzf5essa5comwa 102 78649 264192 254554 2026-04-30T17:57:46Z SZC 03 22335 264192 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias= ''Anglice'' Salomon Glass |Munera= |Natio= |IndicisNomen= Glassius, Salomon |NomenImago= Salomon Glassius.jpg }} == Opera == * ''Philologiae Sacrae, qua totius sacro sanctae Veteris & Novi Testamenti Scripturae, tum stylus & Literatura, tum sensus & genuinae interpretationis ratio expenditur, Libri Quinque'' (1711) [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hxj47p&seq=9] 4zfq7r43s4fqln12maw89k4gke7guyw 104 81775 264168 2026-04-30T15:24:02Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' pecunia gesta sunt , exceptione Senatusconsulti non summovetur. § 1.- Quum servi ad negotiationem praepositi , cum alio contrahentes, personam mulicris, is, ut idoneae, sequuntur, exceptione <ref> exceptio, al margen interior del códice Fl. </ref> Senatusconsulti dominum summovet ; nec videtur deterior causa domini per servum fieri, sed nihil esse domino quaesitum, non magis, quam si litigiosum praedium servus, aut liberum hominem emerit. §... 264168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> pecunia gesta sunt , exceptione Senatusconsulti non summovetur. § 1.- Quum servi ad negotiationem praepositi , cum alio contrahentes, personam mulicris, is, ut idoneae, sequuntur, exceptione <ref> exceptio, al margen interior del códice Fl. </ref> Senatusconsulti dominum summovet ; nec videtur deterior causa domini per servum fieri, sed nihil esse domino quaesitum, non magis, quam si litigiosum praedium servus, aut liberum hominem emerit. § 2.- Uлог debitricem suam viro delegavit, ut vir creditori eius <ref> eius, entiendase en lugar de suo, Br. </ref> pecuniam solveret; si fidem suam pro ea, quam delegavit, apud virum obliga- verit, locum exceptio Senatusconsulti non habebit, quia mulier suum negotium gessit. '''28.''' SCAEVOLA ''libro I. Responsorum.'' — Seia mancipia emit, et mutuam pecuniam accepit sub fideiussore marito, eamque solvit venditori ; postea maritus decedens non solvendo in fraudem creditoris cavit testamento , se eam pecuniam univer- sam debere ; quaeritur, an intercessisse mulier videretur? Respondi, secundum ea, quae proponerentur, non intercessisse. § 1.- Fundum uxoris suae maritus obligavit Sempronio ob conductionem, mox mulier a Numerio sua fide mutuam pecuniam acceptam sub obli- gatione eiusdem fundi solvit statim Sempronio pro marito suo ; quaesitum est, an adversus Senatus- consultum obligata sit? Respondi , si Numerius sciisset cam intercedere, fore Senatusconsulto, de quo quaereretur, locum. '''29.''' PAULUS ''libro XVI. Responsorum''.- Quidam voluit heredibus Lucii Titii mutuam pecuniam dare, et cum iis contrahere; sed quoniam facultates eorum suspectas habuit, magis voluit uxori testatoris dare pecuniam, et ab ea pignus accipere; mulier eandem pecuniam dedit heredibus , et ab his pignus accepit; quaero , an intercessisse videatur, et an pignora, quae ipsa accepit, teneantur creditori? Paulus respondit, si creditor, quum contrahere vellet cum heredibus Lucii Titii, evitatis his magis mulierem ream elegit, et in ipsius persona Senatusconsulto, quod de interces- sionibus factum est, locum esse, et pignora ab ea <ref> ab ea, omítelas Hal.</ref> data non teneri ; cas autem res , quas mulier ab his , pro quibus intercedebat, pignori accepit, creditori mulieris obligatas non esse . Sed non sine ratione Praetorem facturum, si non tantum in per- sonam <ref> Los códices más atendibles, Br.; in persona. Fl.; si non tantum persona mulieris subducta, in principales, Hal. </ref> subducta muliere, in principales debi- tores dederit actionem , sed etiam in res, quae mulieri obligatae sunt. § 1.- Paulus respondit, ea, quae in fraudem Senatusconsulti, quod de intercessione feminarum factum est, excogitata probari possunt, rata haberi non oportere . '''30.''' IDEM ''libro II. Sententiarum.'' Si decipiedi animo, vel quum sciret se non teneri, mulier pro aliquo intercesserit, exceptio ei Senatuscon<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> d5bznt1d6x9a5v9wtkw2db7d2pbjc9h 104 81776 264169 2026-04-30T16:09:47Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{c|DIGESTUM|clase=titulo}} {{c|LIBER XVI : TITULUS II|clase=titulo}} {{c|TITULUS II|clase=titulo}} {{c|DE COMPENSATIONIBUS|clase=titulo}} {{c|[CL. Cod. IV. 31.]|clase=referencia}} 1.—MODESTINUS libro VI. Pandectarum.—Compensatio est debiti et crediti inter se contributio. 2.—IULIANUS libro XC. Digestorum.—Unusquisque creditorem suum eundemque debitorem petentem summovet, si paratus est compensare. 3.—POMPONIUS libro XXV. ad Sabinum.—I... 264169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|DIGESTUM|clase=titulo}} {{c|LIBER XVI : TITULUS II|clase=titulo}} {{c|TITULUS II|clase=titulo}} {{c|DE COMPENSATIONIBUS|clase=titulo}} {{c|[CL. Cod. IV. 31.]|clase=referencia}} 1.—MODESTINUS libro VI. Pandectarum.—Compensatio est debiti et crediti inter se contributio. 2.—IULIANUS libro XC. Digestorum.—Unusquisque creditorem suum eundemque debitorem petentem summovet, si paratus est compensare. 3.—POMPONIUS libro XXV. ad Sabinum.—Ideo compensatio necessaria est, quia interest nostra potius non solvere, quam solutum repetere. 4.—PAULUS libro III. ad Sabinum.—Verum est, quod et Neratio placebat, et Pomponius ait, ipso iure eo minus fideiussorem ex omni contractu debere, quod ex compensatione reus retinere potest; sicut enim cum totum peto a reo, male peto, ita et fideiussor non tenetur ipso iure in maiorem quantitatem, quam reus condemnari potest. 5.—GAIUS libro IX. ad Edictum provinciale.—Si quid a fideiussore petetur, aequissimum est eligere fideiussorem, utrum quod ipsi an quod reo debetur compensare malit; sed et si utrumque velit compensare, audiendus est. 6.—ULPIANUS libro XXX. ad Sabinum.—Etiam quod natura debetur, venit in compensationem. 7.—IDEM libro XXVIII. ad Edictum.—Quod in diem debetur, non compensabitur, antequam dies venit, quamquam dari oporteat. § 1.—Si rationem compensationis iudex non habuerit, salva manet petitio; nec enim rei iudicatae exceptio obiici potest. Aliud dicam, si reprobavit compensationem quasi non existente debito; tunc enim rei iudicatae mihi nocebit exceptio. 8.—GAIUS libro IX. ad Edictum provinciale.—In compensationem etiam id deducitur, quo nomine cum actore lis contestata est, ne diligentior quisque deterioris conditionis habeatur, si compensatio denegetur. 9.—PAULUS libro XXXII. ad Edictum.—Si cum filiofamilias aut servo contracta sit societas, et agat dominus vel pater, solidum per compensationem servamus, quamvis, si ageremus, duntaxat de peculio praestaretur. § 1.—Sed si cum filiofamilias agatur, an quae patri debeantur filius compensare possit, quaeritur; et magis est admittendum,<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 9p2020rghg6ib8ixevmjyxfmi9amhoa 264170 264169 2026-04-30T16:10:29Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 264170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>{{c|DIGESTUM|clase=titulo}} {{c|LIBER XVI : TITULUS II|clase=titulo}} {{c|TITULUS II|clase=titulo}} {{c|DE COMPENSATIONIBUS|clase=titulo}} {{c|[CL. Cod. IV. 31.]|clase=referencia}} {} 1.—MODESTINUS libro VI. Pandectarum.—Compensatio est debiti et crediti inter se contributio. {} 2.—IULIANUS libro XC. Digestorum.—Unusquisque creditorem suum eundemque debitorem petentem summovet, si paratus est compensare. {} 3.—POMPONIUS libro XXV. ad Sabinum.—Ideo compensatio necessaria est, quia interest nostra potius non solvere, quam solutum repetere. {} 4.—PAULUS libro III. ad Sabinum.—Verum est, quod et Neratio placebat, et Pomponius ait, ipso iure eo minus fideiussorem ex omni contractu debere, quod ex compensatione reus retinere potest; sicut enim cum totum peto a reo, male peto, ita et fideiussor non tenetur ipso iure in maiorem quantitatem, quam reus condemnari potest. {} 5.—GAIUS libro IX. ad Edictum provinciale.—Si quid a fideiussore petetur, aequissimum est eligere fideiussorem, utrum quod ipsi an quod reo debetur compensare malit; sed et si utrumque velit compensare, audiendus est. {} 6.—ULPIANUS libro XXX. ad Sabinum.—Etiam quod natura debetur, venit in compensationem. {{sec}} 7.—IDEM libro XXVIII. ad Edictum.—Quod in diem debetur, non compensabitur, antequam dies venit, quamquam dari oporteat. {{sec}} § 1.—Si rationem compensationis iudex non habuerit, salva manet petitio; nec enim rei iudicatae exceptio obiici potest. Aliud dicam, si reprobavit compensationem quasi non existente debito; tunc enim rei iudicatae mihi nocebit exceptio. {{sec}} 8.—GAIUS libro IX. ad Edictum provinciale.—In compensationem etiam id deducitur, quo nomine cum actore lis contestata est, ne diligentior quisque deterioris conditionis habeatur, si compensatio denegetur. {{sec}} 9.—PAULUS libro XXXII. ad Edictum.—Si cum filiofamilias aut servo contracta sit societas, et agat dominus vel pater, solidum per compensationem servamus, quamvis, si ageremus, duntaxat de peculio praestaretur. {{sec}} § 1.—Sed si cum filiofamilias agatur, an quae patri debeantur filius compensare possit, quaeritur; et magis est admittendum,<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> qz6785vcx2oz07qsslqot5di3rn3v7k 264172 264170 2026-04-30T16:45:57Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 264172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> {{c|DE COMPENSATIONIBUS|clase=titulo}} {{c|[CL. Cod. IV. 31.]|clase=referencia}} '''1'''.MODESTINUS ''libro VI. Pandectarum.'' <ref> πανδεκτῶν, Παλ. </ref> —Compensatio est debiti et crediti inter se contributio. '''2'''.IULIANUS ''libro XC <ref> VIII. , Hal. </ref> . Digestorum.''—Unusquisque creditorem suum eundemque debitorem petentem summovet, si paratus est compensare. '''3'''. POMPONIUS ''libro XXV. ad Sabinum''.—Ideo compensatio necessaria est, quia interest nostra potius non solvere, quam solutum repetere. '''4'''. PAULUS ''libro III. ad Sabinum''.—Verum est, quod et Neratio placebat, et Pomponius ait, ipso iure eo minus fideiussorem ex omni contractu debere, quod ex compensatione reus retinere potest; sicut enim cum totum peto a reo, male peto, ita et fideiussor non tenetur ipso iure in maiorem quantitatem, quam reus condemnari potest. '''5.''' GAIUS ''libro IX. ad Edictum provinciale''.—Si quid a fideiussore <ref> utrum, inserta Hal. </ref> petetur, aequissimum est eligere fideiussorem, utrum quod ipsi an quod reo debetur compensare malit; sed et si utrumque velit compensare, audiendus est. '''6.''' [7.] <ref> Hal. Vulg. </ref> ULPIANUS ''libro XXX. ad Sabinum <ref> si ut, (en lugar de at), Hal. </ref> ''.—Etiam quod natura debetur, venit in compensationem. '''7.''' [6.] IDEM ''libro XXVIII. ad Edictum. <ref> Ulpianus libro XXX . ad Sabinum, Hal. </ref> ''—Quod in diem debetur, non compensabitur, antequam dies venit, quamquam dari oporteat. § 1.—Si rationem compensationis iudex non habuerit, salva manet petitio; nec enim rei iudicatae exceptio obiici potest. Aliud dicam, si reprobavit compensationem quasi non existente debito; tunc enim rei iudicatae mihi nocebit exceptio. '''8'''.—GAIUS ''libro IX. <ref> V .. Hal. </ref> ad Edictum provinciale''.—In compensationem etiam id deducitur, quo nomine cum actore lis contestata est, ne diligentior quisque deterioris conditionis habeatur, si compensatio denegetur. '''9'''.—PAULUS ''libro XXXII. <ref> XXXL. , Hal. </ref> ad Edictum''.—Si cum filiofamilias aut servo contracta sit societas, et agat dominus vel pater, solidum per compensationem servamus, quamvis, si ageremus, duntaxat de peculio praestaretur. § 1.—Sed si cum filiofamilias agatur, an quae patri debeantur filius compensare possit, quaeritur; et magis est admittendum, quia unus contra- <hr style="width: 20%; margin-left: 0; border: 1px solid black;" /><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 5z9x8j7ms0z0oj2070fa4a3n7sjw6jw 264173 264172 2026-04-30T16:49:56Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 264173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> servo alieno interecit; sed reseissa intercessione in dominun restituenda est actio. {{TIT. II|clase=titulo}} {{c|DE COMPENSATIONIBUS|clase=titulo}} {{c|[CL. Cod. IV. 31.]|clase=referencia}} '''1'''.MODESTINUS ''libro VI. Pandectarum.'' <ref> πανδεκτῶν, Παλ. </ref> —Compensatio est debiti et crediti inter se contributio. '''2'''.IULIANUS ''libro XC <ref> VIII. , Hal. </ref> . Digestorum.''—Unusquisque creditorem suum eundemque debitorem petentem summovet, si paratus est compensare. '''3'''. POMPONIUS ''libro XXV. ad Sabinum''.—Ideo compensatio necessaria est, quia interest nostra potius non solvere, quam solutum repetere. '''4'''. PAULUS ''libro III. ad Sabinum''.—Verum est, quod et Neratio placebat, et Pomponius ait, ipso iure eo minus fideiussorem ex omni contractu debere, quod ex compensatione reus retinere potest; sicut enim cum totum peto a reo, male peto, ita et fideiussor non tenetur ipso iure in maiorem quantitatem, quam reus condemnari potest. '''5.''' GAIUS ''libro IX. ad Edictum provinciale''.—Si quid a fideiussore <ref> utrum, inserta Hal. </ref> petetur, aequissimum est eligere fideiussorem, utrum quod ipsi an quod reo debetur compensare malit; sed et si utrumque velit compensare, audiendus est. '''6.''' [7.] <ref> Hal. Vulg. </ref> ULPIANUS ''libro XXX. ad Sabinum <ref> si ut, (en lugar de at), Hal. </ref> ''.—Etiam quod natura debetur, venit in compensationem. '''7.''' [6.] IDEM ''libro XXVIII. ad Edictum. <ref> Ulpianus libro XXX . ad Sabinum, Hal. </ref> ''—Quod in diem debetur, non compensabitur, antequam dies venit, quamquam dari oporteat. § 1.—Si rationem compensationis iudex non habuerit, salva manet petitio; nec enim rei iudicatae exceptio obiici potest. Aliud dicam, si reprobavit compensationem quasi non existente debito; tunc enim rei iudicatae mihi nocebit exceptio. '''8'''.—GAIUS ''libro IX. <ref> V .. Hal. </ref> ad Edictum provinciale''.—In compensationem etiam id deducitur, quo nomine cum actore lis contestata est, ne diligentior quisque deterioris conditionis habeatur, si compensatio denegetur. '''9'''.—PAULUS ''libro XXXII. <ref> XXXL. , Hal. </ref> ad Edictum''.—Si cum filiofamilias aut servo contracta sit societas, et agat dominus vel pater, solidum per compensationem servamus, quamvis, si ageremus, duntaxat de peculio praestaretur. § 1.—Sed si cum filiofamilias agatur, an quae patri debeantur filius compensare possit, quaeritur; et magis est admittendum, quia unus contra- <hr style="width: 20%; margin-left: 0; border: 1px solid black;" /><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> bj5rd7uz5z9pltp2mc5vvmginalru62 264174 264173 2026-04-30T16:52:49Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 264174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> servo alieno interecit; sed reseissa intercessione in dominun restituenda est actio. {{c|TIT II|clase=titulo}} {{c|DE COMPENSATIONIBUS|clase=titulo}} {{c|[CL. Cod. IV. 31.]|clase=referencia}} '''1'''.MODESTINUS ''libro VI. Pandectarum.'' <ref> πανδεκτῶν, Παλ. </ref> —Compensatio est debiti et crediti inter se contributio. '''2'''.IULIANUS ''libro XC <ref> VIII. , Hal. </ref> . Digestorum.''—Unusquisque creditorem suum eundemque debitorem petentem summovet, si paratus est compensare. '''3'''. POMPONIUS ''libro XXV. ad Sabinum''.—Ideo compensatio necessaria est, quia interest nostra potius non solvere, quam solutum repetere. '''4'''. PAULUS ''libro III. ad Sabinum''.—Verum est, quod et Neratio placebat, et Pomponius ait, ipso iure eo minus fideiussorem ex omni contractu debere, quod ex compensatione reus retinere potest; sicut enim cum totum peto a reo, male peto, ita et fideiussor non tenetur ipso iure in maiorem quantitatem, quam reus condemnari potest. '''5.''' GAIUS ''libro IX. ad Edictum provinciale''.—Si quid a fideiussore <ref> utrum, inserta Hal. </ref> petetur, aequissimum est eligere fideiussorem, utrum quod ipsi an quod reo debetur compensare malit; sed et si utrumque velit compensare, audiendus est. '''6.''' [7.] <ref> Hal. Vulg. </ref> ULPIANUS ''libro XXX. ad Sabinum <ref> si ut, (en lugar de at), Hal. </ref> ''.—Etiam quod natura debetur, venit in compensationem. '''7.''' [6.] IDEM ''libro XXVIII. ad Edictum. <ref> Ulpianus libro XXX . ad Sabinum, Hal. </ref> ''—Quod in diem debetur, non compensabitur, antequam dies venit, quamquam dari oporteat. § 1.—Si rationem compensationis iudex non habuerit, salva manet petitio; nec enim rei iudicatae exceptio obiici potest. Aliud dicam, si reprobavit compensationem quasi non existente debito; tunc enim rei iudicatae mihi nocebit exceptio. '''8'''.—GAIUS ''libro IX. <ref> V .. Hal. </ref> ad Edictum provinciale''.—In compensationem etiam id deducitur, quo nomine cum actore lis contestata est, ne diligentior quisque deterioris conditionis habeatur, si compensatio denegetur. '''9'''.—PAULUS ''libro XXXII. <ref> XXXL. , Hal. </ref> ad Edictum''.—Si cum filiofamilias aut servo contracta sit societas, et agat dominus vel pater, solidum per compensationem servamus, quamvis, si ageremus, duntaxat de peculio praestaretur. § 1.—Sed si cum filiofamilias agatur, an quae patri debeantur filius compensare possit, quaeritur; et magis est admittendum, quia unus contra- <hr style="width: 20%; margin-left: 0; border: 1px solid black;" /><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 8r13fzthmqtk56k97htqtwkkdszm40l 264176 264174 2026-04-30T17:15:03Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 264176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> servo alieno interecit; sed reseissa intercessione in dominun restituenda est actio. {{c|'''TIT II'''|clase=titulo}} {{c|DE COMPENSATIONIBUS|clase=titulo}} {{c|[CL. Cod. IV. 31.]|clase=referencia}} '''1'''.MODESTINUS ''libro VI. Pandectarum.'' <ref> πανδεκτῶν, Παλ. </ref> —Compensatio est debiti et crediti inter se contributio. '''2'''.IULIANUS ''libro XC <ref> VIII. , Hal. </ref> . Digestorum.''—Unusquisque creditorem suum eundemque debitorem petentem summovet, si paratus est compensare. '''3'''. POMPONIUS ''libro XXV. ad Sabinum''.—Ideo compensatio necessaria est, quia interest nostra potius non solvere, quam solutum repetere. '''4'''. PAULUS ''libro III. ad Sabinum''.—Verum est, quod et Neratio placebat, et Pomponius ait, ipso iure eo minus fideiussorem ex omni contractu debere, quod ex compensatione reus retinere potest; sicut enim cum totum peto a reo, male peto, ita et fideiussor non tenetur ipso iure in maiorem quantitatem, quam reus condemnari potest. '''5.''' GAIUS ''libro IX. ad Edictum provinciale''.—Si quid a fideiussore <ref> utrum, inserta Hal. </ref> petetur, aequissimum est eligere fideiussorem, utrum quod ipsi an quod reo debetur compensare malit; sed et si utrumque velit compensare, audiendus est. '''6.''' [7.] <ref> Hal. Vulg. </ref> ULPIANUS ''libro XXX. ad Sabinum <ref> si ut, (en lugar de at), Hal. </ref> ''.—Etiam quod natura debetur, venit in compensationem. '''7.''' [6.] IDEM ''libro XXVIII. ad Edictum. <ref> Ulpianus libro XXX . ad Sabinum, Hal. </ref> ''—Quod in diem debetur, non compensabitur, antequam dies venit, quamquam dari oporteat. § 1.—Si rationem compensationis iudex non habuerit, salva manet petitio; nec enim rei iudicatae exceptio obiici potest. Aliud dicam, si reprobavit compensationem quasi non existente debito; tunc enim rei iudicatae mihi nocebit exceptio. '''8'''.—GAIUS ''libro IX. <ref> V .. Hal. </ref> ad Edictum provinciale''.—In compensationem etiam id deducitur, quo nomine cum actore lis contestata est, ne diligentior quisque deterioris conditionis habeatur, si compensatio denegetur. '''9'''.—PAULUS ''libro XXXII. <ref> XXXL. , Hal. </ref> ad Edictum''.—Si cum filiofamilias aut servo contracta sit societas, et agat dominus vel pater, solidum per compensationem servamus, quamvis, si ageremus, duntaxat de peculio praestaretur. § 1.—Sed si cum filiofamilias agatur, an quae patri debeantur filius compensare possit, quaeritur; et magis est admittendum, quia unus contra- <hr style="width: 20%; margin-left: 0; border: 1px solid black;" /><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> iahefb0ou669a0nvrcffkm01kasv42b 104 81777 264171 2026-04-30T16:24:33Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ctus est, sed cum conditione, ut caveat, patrem suum ratum habiturum, id est, non exacturum, quod is compensaverit. 10. ULPIANUS libro LXIII. <ref> XXI. , Hal. </ref> ad Edictum.—Si ambo socii parem negligentiam societati adhibuimus, dicendum est, desinere nos invicem esse obligatos, ipso iure compensatione negligentiae facta. Simili modo probatur, si alter ex re communi aliquid percepit, alter tantam negligentiam exhibuerit, quae eadem qua... 264171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>ctus est, sed cum conditione, ut caveat, patrem suum ratum habiturum, id est, non exacturum, quod is compensaverit. 10. ULPIANUS libro LXIII. <ref> XXI. , Hal. </ref> ad Edictum.—Si ambo socii parem negligentiam societati adhibuimus, dicendum est, desinere nos invicem esse obligatos, ipso iure compensatione negligentiae facta. Simili modo probatur, si alter ex re communi aliquid percepit, alter tantam negligentiam exhibuerit, quae eadem quantitate aestimatur, compensationem factam videri, et ipso iure invicem liberationem. § 1.—Si quis igitur compensare potens solverit, condicere poterit, quasi indebito soluto. § 2.—Quoties ex maleficio oritur actio, utputa ex causa furtiva ceterorumque maleficiorum, si de ea <ref> re, insertan acertadamente Hal. Vulg.. </ref> pecuniarie agitur, compensatio locum habet. Idem est, et si condicatur ex causa furtiva. Sed et qui noxali iudicio convenitur, compensationem opponere potest. § 3.—In stipulationibus quoque, quae instar actionum habent, id est praetoriis <ref> id est praetoriis , omitelas Hal. </ref> , compensatio locum habet; et secundum Iulianum tam in ipsa stipulatione, quam in ex stipulatu actione poterit obiici compensatio. 11.—IDEM libro XXXII. <ref> Respondi, Hal. </ref> ad Edictum.—Quum alter alteri pecuniam sine usuris, alter usurariam debet, constitutum est a Divo Severo, concurrentis apud utrumque quantitatis usuras non esse praestandas. 12.—IDEM libro LXIV. ad Edictum.—Idem iuris est non solum in privatis, verum etiam in causa fisci constitutum. Sed et si invicem sit usuraria pecunia, diversae tamen sint usurae, compensatio nihilominus locum habet eius, quod invicem debetur. 13.—IDEM libro LXVI. ad Edictum.—Quod Labeo ait, non est sine ratione, ut, si cui petitioni specialiter destinata est compensatio, in ceteris non obiiciatur. 14.—IAVOLENUS libro XV. ex Cassio.—Quaecunque per exceptionem perimi possunt, in compensationem non veniunt. 15.—IDEM libro II. Epistolarum.—Pecuniam certo loco a Titio dari stipulatus sum, is petit a me, quam ei debeo, pecuniam; quaero, an hoc quoque pensandum sit, quanti mea interfuit, certo loco dari? Respondit: si Titius petit, eam quoque pecuniam, quam certo loco promisit, in compensationem deduci oportet, sed cum sua causa, id est, ut ratio habeatur, quanti Titii interfuerit, eo loco, quo convenerit, pecuniam dari. 16.—PAPINIANUS libro III. Quaestionum.—Quum militi castrensium bonorum alius, ceterorum<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> hqiwqrmjjzsci5pozx7wqylod77fpps 264177 264171 2026-04-30T17:23:58Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 264177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>ctus est, sed cum conditione, ut caveat, patrem suum ratum habiturum, id est, non exacturum, quod is compensaverit. ''10.''' ULPIANUS ''libro LXIII.'' <ref> XXI. , Hal. </ref> ad Edictum.—Si ambo socii parem negligentiam societati adhibuimus, dicendum est, desinere nos invicem esse obligatos, ipso iure compensatione negligentiae facta. Simili modo probatur, si alter ex re communi aliquid percepit, alter tantam negligentiam exhibuerit, quae eadem quantitate aestimatur, compensationem factam videri, et ipso iure invicem liberationem. § 1.—Si quis igitur compensare potens solverit, condicere poterit, quasi indebito soluto. § 2.—Quoties ex maleficio oritur actio, utputa ex causa furtiva ceterorumque maleficiorum, si de ea <ref> re, insertan acertadamente Hal. Vulg.. </ref> pecuniarie agitur, compensatio locum habet. Idem est, et si condicatur ex causa furtiva. Sed et qui noxali iudicio convenitur, compensationem opponere potest. § 3.—In stipulationibus quoque, quae instar actionum habent, id est praetoriis <ref> id est praetoriis , omitelas Hal. </ref> , compensatio locum habet; et secundum Iulianum tam in ipsa stipulatione, quam in ex stipulatu actione poterit obiici compensatio. '''11.''' IDEM ''libro XXXII''. <ref> Respondi, Hal. </ref> ad Edictum.—Quum alter alteri pecuniam sine usuris, alter usurariam debet, constitutum est a Divo Severo, concurrentis apud utrumque quantitatis usuras non esse praestandas. '''12.''' IDEM ''libro LXIV. ad Edictum''.—Idem iuris est non solum in privatis, verum etiam in causa fisci constitutum. Sed et si invicem sit usuraria pecunia, diversae tamen sint usurae, compensatio nihilominus locum habet eius, quod invicem debetur. '''13.''' IDEM ''libro LXVI. ad Edictum''.—Quod Labeo ait, non est sine ratione, ut, si cui petitioni specialiter destinata est compensatio, in ceteris non obiiciatur. '''14.''' IAVOLENUS ''libro XV. ex Cassio''.—Quaecunque per exceptionem perimi possunt, in compensationem non veniunt. '''15'''. IDEM ''libro II. Epistolarum''.—Pecuniam certo loco a Titio dari stipulatus sum, is petit a me, quam ei debeo, pecuniam; quaero, an hoc quoque pensandum sit, quanti mea interfuit, certo loco dari? Respondit: si Titius petit, eam quoque pecuniam, quam certo loco promisit, in compensationem deduci oportet, sed cum sua causa, id est, ut ratio habeatur, quanti Titii interfuerit, eo loco, quo convenerit, pecuniam dari. '''16'''. PAPINIANUS ''libro III. Quaestionum''.—Quum militi castrensium bonorum alius, ceterorum<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1khkdloxyj50p02ay8gprad7ywwoz94 264178 264177 2026-04-30T17:24:37Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 264178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>ctus est, sed cum conditione, ut caveat, patrem suum ratum habiturum, id est, non exacturum, quod is compensaverit. '''10.''' ULPIANUS ''libro LXIII.'' <ref> XXI. , Hal. </ref> ad Edictum.—Si ambo socii parem negligentiam societati adhibuimus, dicendum est, desinere nos invicem esse obligatos, ipso iure compensatione negligentiae facta. Simili modo probatur, si alter ex re communi aliquid percepit, alter tantam negligentiam exhibuerit, quae eadem quantitate aestimatur, compensationem factam videri, et ipso iure invicem liberationem. § 1.—Si quis igitur compensare potens solverit, condicere poterit, quasi indebito soluto. § 2.—Quoties ex maleficio oritur actio, utputa ex causa furtiva ceterorumque maleficiorum, si de ea <ref> re, insertan acertadamente Hal. Vulg.. </ref> pecuniarie agitur, compensatio locum habet. Idem est, et si condicatur ex causa furtiva. Sed et qui noxali iudicio convenitur, compensationem opponere potest. § 3.—In stipulationibus quoque, quae instar actionum habent, id est praetoriis <ref> id est praetoriis , omitelas Hal. </ref> , compensatio locum habet; et secundum Iulianum tam in ipsa stipulatione, quam in ex stipulatu actione poterit obiici compensatio. '''11.''' IDEM ''libro XXXII''. <ref> Respondi, Hal. </ref> ad Edictum.—Quum alter alteri pecuniam sine usuris, alter usurariam debet, constitutum est a Divo Severo, concurrentis apud utrumque quantitatis usuras non esse praestandas. '''12.''' IDEM ''libro LXIV. ad Edictum''.—Idem iuris est non solum in privatis, verum etiam in causa fisci constitutum. Sed et si invicem sit usuraria pecunia, diversae tamen sint usurae, compensatio nihilominus locum habet eius, quod invicem debetur. '''13.''' IDEM ''libro LXVI. ad Edictum''.—Quod Labeo ait, non est sine ratione, ut, si cui petitioni specialiter destinata est compensatio, in ceteris non obiiciatur. '''14.''' IAVOLENUS ''libro XV. ex Cassio''.—Quaecunque per exceptionem perimi possunt, in compensationem non veniunt. '''15'''. IDEM ''libro II. Epistolarum''.—Pecuniam certo loco a Titio dari stipulatus sum, is petit a me, quam ei debeo, pecuniam; quaero, an hoc quoque pensandum sit, quanti mea interfuit, certo loco dari? Respondit: si Titius petit, eam quoque pecuniam, quam certo loco promisit, in compensationem deduci oportet, sed cum sua causa, id est, ut ratio habeatur, quanti Titii interfuerit, eo loco, quo convenerit, pecuniam dari. '''16'''. PAPINIANUS ''libro III. Quaestionum''.—Quum militi castrensium bonorum alius, ceterorum<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> d6p8gdvs2r44c4e1fr81ui95waci93m 104 81778 264175 2026-04-30T17:07:48Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' salti non datur; actionem enim, quae in dolum mulieris competit, amplissimus ordo non excludit. § 1.—Procurator, si mandatu mulieris pro alio intercesserit, exceptione Senatusconsulti Velleiani adiuvatur, ne alias actio intercidat <ref> nec alias actio intercidit, Hal. </ref>. '''31'''. IDEM ''libro I. ad Neratium.—Paulus'': si mulier, quod ex intercessione solvit, nolit repetere, sed mandati agere et cavere velit de indemnitate reo, audi... 264175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> salti non datur; actionem enim, quae in dolum mulieris competit, amplissimus ordo non excludit. § 1.—Procurator, si mandatu mulieris pro alio intercesserit, exceptione Senatusconsulti Velleiani adiuvatur, ne alias actio intercidat <ref> nec alias actio intercidit, Hal. </ref>. '''31'''. IDEM ''libro I. ad Neratium.—Paulus'': si mulier, quod ex intercessione solvit, nolit repetere, sed mandati agere et cavere velit de indemnitate reo, audienda est. '''32'''. POMPONIUS ''libro I. Senatusconsultorum.''—Si mulier hereditatem alicuius adeat, ut aes alienum eius suscipiat, vix est, ut succurri ei debeat, nisi si fraude creditorum id conceptum sit; nec enim loco minoris vigintiquinque annis circumscripti per omnia habenda est mulier. § 1.—Si mulier rem a se pignori datam per intercessionem recipere velit, fructus etiam liberos recipit, et si res deterior facta fuerit, eo nomine magis <ref> est, ut, insertan Hal. Vulg. </ref> aestimetur. Sed si creditor, qui pignus per intercessionem acceperit, hoc alii vendidit, vera est eorum opinio, qui petitionem dandam ei putant et adversus bonae fidei emptorem, ne melioris conditionis emptor sit, quam fuerit venditor. § 2.—Item si mulier creditori viri fundum vendidit et tradidit <ref> et tradidit. omitetas Ilal. </ref> ea conditione, ut emptor acceptam pecuniam viro referret, et hunc fundum vindicat, exceptio quidem opponitur ei de re empta et tradita, sed replicabitur a muliere: «aut <ref> ) ac, en lugar de aut, Hal. prescindiendo de la formata. </ref>si ea venditio contra Senatusconsultum facta sit». Et hoc procedit, sive ipse creditor emerit, sive interposuerit alium, quo mulier ea ratione careat re sua. Idem est, et si non pro viro, sed pro alio debitore rem suam tradidit. § 3.—Si mulier, ne ipsa intercederet, alii mandaret, ut id faceret, an in huius persona locus huic Senatusconsulto sit, qui rogatu mulieris id faceret—totus enim sermo Senatusconsulti ad petitionem non dandam adversus ipsam mulierem spectat—? Et puto, rem ita esse distinguendam, ut si quidem creditor, cui me obligavi, mandante muliere hoc in fraudem Senatusconsulti egisset, ne ipsa interveniret contra Senatusconsultum, daret autem alium, excludendum eam exceptione fraudis Senatusconsulti factae; si vero is ignorasset, ego autem sciissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendum esse, me autem creditori teneri. § 4.—Si mulier pro eo, pro quo intercesserit, iudicium parata sit accipere, ut non in veterem debitorem actio detur, quoniam Senatusconsulti <ref> enatus, Hal.</ref> exceptionem opponere potest, cavere debebit, exceptione se non usuram, et sic ad iudicem ire. § 5.—Intercedere mulierem, intelligendum est etiam pro eo, qui obligari non possit, veluti si pro<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> nkvaheipsmd4tl5mribuho42e95wuqz 104 81779 264181 2026-04-30T17:35:21Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'alius heres extitit, et debitor alteri heredum obligatus vult compensare, quod ab alio debetur, non audietur. § 1.—Quum intra diem ad iudicati exsecutionem datum iudicatus Titio agit cum eodem Titio, qui et ipse pridem illi iudicatus est, compensatio admittetur; aliud est enim diem obligationis non venisse, aliud humanitatis gratia tempus indulgeri solutionis. '''17.''' IDEM ''libro I. Responsorum''.—Ideo condemnatus, quod arctiorem annonam... 264181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>alius heres extitit, et debitor alteri heredum obligatus vult compensare, quod ab alio debetur, non audietur. § 1.—Quum intra diem ad iudicati exsecutionem datum iudicatus Titio agit cum eodem Titio, qui et ipse pridem illi iudicatus est, compensatio admittetur; aliud est enim diem obligationis non venisse, aliud humanitatis gratia tempus indulgeri solutionis. '''17.''' IDEM ''libro I. Responsorum''.—Ideo condemnatus, quod arctiorem annonam aedilitatis tempore praebuit, frumentariae pecuniae debitor non videbitur, et ideo compensationem habebit. '''18.''' IDEM ''libro III. Responsorum''.—In rem suam procurator datus, post litis contestationem si vice mutua conveniatur, aequitate compensationis utetur. § 1.—Creditor compensare non cogitur, quod alii, quam debitori suo debet, quamvis creditor eius pro eo, qui convenitur ob debitum proprium, velit compensare. '''19.''' IDEM ''libro XI. Responsorum''.—Debitor pecuniam publicam servo publico citra voluntatem eorum solvit, quibus debitum recte solvi potuit; obligatio pristina manebit, sed dabitur ei compensatio peculii fini, quod servus publicus habebit. '''20.''' IDEM ''libro XIII. Responsorum''.—Ob negotium copiarum expeditionis tempore mandatum curatorem condemnatum, pecuniam iure compensationis retinere non placuit, quoniam ea non compensantur. '''21.''' PAULUS ''libro I. Quaestionum''.—Postea quam placuit inter omnes, id, quod invicem debetur, ipso iure compensari, si procurator absentis conveniatur, non debebit de rato cavere, quia nihil compensat, sed ab initio minus ab eo petitur. '''22'''. SCAEVOLA ''libro II. Quaestionum''.—Si debeas decem millia, aut hominem, utrum adversarius volet, ita compensatio huius debiti admittitur, si adversarius palam dixisset, utrum voluisset. '''23'''. PAULUS ''libro IX. Responsorum.''—Id, quod pupillorum nomine debetur, si tutor petat, non posse compensationem obiici eius pecuniae, quam ipse tutor suo nomine adversario debet. '''24'''. IDEM ''libro III. Decretorum.''—Iussit Imperator audiri approbantem sibi a fisco deberi, quod ipse convenitur.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> hzfxwsve7fhvvdr4zoedzm1quhce7qo 264185 264181 2026-04-30T17:41:55Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 264185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>alius heres extitit, et debitor alteri heredum obligatus vult compensare, quod ab alio debetur, non audietur. § 1.—Quum intra diem ad iudicati exsecutionem datum iudicatus Titio agit cum eodem Titio, qui <ref> quod, (en lugar de qui), Hal. </ref> et ipse pridem illi iudicatus est, compensatio admittetur; aliud est enim diem obligationis non venisse, aliud humanitatis gratia tempus indulgeri solutionis. '''17.''' IDEM ''libro I. Responsorum''.—Ideo condemnatus, quod arctiorem annonam aedilitatis <ref> edulitatis, otros en Gothofr. </ref> tempore praebuit, frumentariae pecuniae debitor non videbitur, et ideo compensationem habebit. '''18.''' IDEM ''libro III.<ref> II . , Hal. </ref> Responsorum''.—In rem suam procurator datus, post litis contestationem si vice mutua conveniatur, aequitate compensationis utetur. § 1.—Creditor compensare non cogitur, quod alii, quam debitori suo debet, quamvis creditor eius pro eo, qui convenitur ob debitum proprium, velit compensare. '''19.''' IDEM ''libro XI.<ref> III. , Hal. </ref> Responsorum''.—Debitor pecuniam publicam servo publico citra voluntatem eorum solvit, quibus debitum recte solvi potuit; obligatio pristina manebit, sed dabitur ei compensatio peculii fini,<ref> Esto es, peculiotenus; peculii servi in eo, quod, Vulg . </ref> quod <ref> qua, (en lugar de quod), Hal </ref> servus publicus habebit. '''20.''' IDEM ''libro XIII.<ref> XII . , Hal. </ref> Responsorum''.—Ob negotium copiarum expeditionis tempore mandatum curatorem condemnatum, pecuniam iure compensationis retinere non placuit, quoniam ea non compensantur. '''21.''' PAULUS ''libro I. Quaestionum''.—Postea quam placuit inter omnes, id, quod invicem debetur, ipso iure compensari, si procurator absentis conveniatur, non debebit de rato cavere, quia nihil compensat, sed ab initio minus ab eo petitur. '''22'''. SCAEVOLA ''libro II. Quaestionum''.—Si debeas decem millia<ref> millia, omitenla Hal. Vulg. </ref>, aut hominem, utrum adversarius volet, ita compensatio huius debiti admittitur, si adversarius palam dixisset, utrum voluisset. '''23'''. PAULUS ''libro IX. Responsorum.''—Id, quod pupillorum nomine debetur, si tutor petat, non posse compensationem obiici eius pecuniae, quam ipse tutor suo nomine adversario debet. '''24'''. IDEM ''libro III. Decretorum.''<ref> ad edictum, Hal . </ref>—Iussit Imperator audiri approbantem sibi a fisco deberi, quod ipse <ref> quodet ipse, Hal.; quum ipse, otros el mismo. </ref> convenitur.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 1k0mc4qjpuyjg7xdtwnyuykn0oid4mo 104 81780 264193 2026-04-30T17:59:33Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' {{c|'''TITULUS III'''|clase=titulo}} {{c|'''DEPOSITI VEL CONTRA'''|clase=titulo}} {{c|[Cf. Cod. IV. 34.]|clase=referencia}} '''1.''' ULPIANUS ''libro XXX. ad Edictum''.—Depositum est, quod custodiendum alicui datum est, dictum ex eo, quod ponitur, praepositio enim de auget depositum, ut ostendat totum fidei eius commissum, quod ad custodiam rei pertinet. § 1.—Praetor ait: «Quod neque tumultus, neque incendii, neque ruinae, neque naufrag... 264193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> {{c|'''TITULUS III'''|clase=titulo}} {{c|'''DEPOSITI VEL CONTRA'''|clase=titulo}} {{c|[Cf. Cod. IV. 34.]|clase=referencia}} '''1.''' ULPIANUS ''libro XXX. ad Edictum''.—Depositum est, quod custodiendum alicui datum est, dictum ex eo, quod ponitur, praepositio enim de auget depositum, ut ostendat totum fidei eius commissum, quod ad custodiam rei pertinet. § 1.—Praetor ait: «Quod neque tumultus, neque incendii, neque ruinae, neque naufragii causa depositum sit, in simplum; ex earum autem rerum, quae supra comprehensae sunt, in ipsum in duplum; in heredem eius, quod dolo malo eius factum esse dicetur, qui mortuus sit, in simplum, quod ipsius, in duplum iudicium dabo.» § 2.—Merito has causas deponendi separavit Praetor, quae continent fortuitam causam depositionis ex necessitate descendentem, non ex voluntate proficiscentem. § 3.—Eum tamen deponere «tumultus vel incendii», vel ceterarum causarum gratia intelligendum est, qui nullam aliam causam deponendi habet, quam imminens ex causis suprascriptis periculum. § 4.—Haec autem separatio causarum iustam rationem habet, quippe quum quis fidem elegit, nec depositum redditur, contentus esse debet simplo; quum vero extante necessitate deponat, crescit perfidiae crimen, et publica utilitas coërcenda est vindicandae reipublicae causa; est enim inutile in causis huiusmodi fidem frangere. § 5.—Quae depositis rebus accedunt, non sunt deposita, utputa si homo vestitus deponatur; vestis enim non est deposita, nec si equus cum capistro, nam solus equus depositus est. § 6.—Si convenit, ut in deposito et culpa praestetur, rata est conventio; contractus enim legem ex conventione accipiunt. § 7.—Illud non probabis, dolum non esse praestandum, si convenerit; nam haec conventio contra bonam fidem contraque bonos mores est, et ideo nec sequenda est. § 8.—Si vestimenta servanda balneatori data perierunt, si quidem nullam mercedem servandorum vestimentorum accepit, depositi eum teneri, et dolum duntaxat praestare debere puto; quodsi accepit, ex conducto. § 9.—Si quis servum custodiendum coniecerit forte in pistrinum, si quidem merces intervenit custodiae, puto esse actionem adversus pistrinarium ex conducto; si vero mercedem accipiebam ego pro hoc servo, quem in pistrinum accipiebat, ex locato me agere posse. Quodsi operae eius servi cum custodia pensabantur, quasi genus locati et conducti intervenit; sed quia pecunia non datur, <hr style="width: 20%; margin-left: 0; border: 1px solid black;" /><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> rtug4bby1h2iay1ryy4nh83z1tb5n1h 264195 264193 2026-04-30T18:03:51Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 264195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> {{c|'''TITULUS III'''|clase=titulo}} {{c|'''DEPOSITI VEL CONTRA'''|clase=titulo}} {{c|[Cf. Cod. IV. 34.]|clase=referencia}} '''1.''' ULPIANUS ''libro XXX. ad Edictum''.—Depositum est, quod custodiendum alicui datum est, dictum ex eo, quod ponitur, praepositio enim de auget depositum <ref> positum, Hal. Vulg . </ref>, ut ostendat totum fidei eius commissum, quod ad custodiam rei pertinet. § 1.—Praetor ait: «Quod neque tumultus, neque incendii, neque ruinae <ref> Taur.; IURNAE, según la escritura original del códice Fl., Br. </ref>, neque naufragii causa depositum sit, in simplum; ex earum autem rerum, quae supra comprehensae sunt, in ipsum in duplum; in heredem eius, quod dolo malo eius factum esse dicetur, qui mortuus sit, in simplum, quod ipsius, in duplum iudicium dabo.» § 2.—Merito has causas deponendi separavit Praetor, quae continent fortuitam causam depositionis ex necessitate descendentem, non ex voluntate proficiscentem. § 3.—Eum tamen deponere «tumultus vel incendii», vel ceterarum causarum gratia intelligendum est, qui nullam aliam causam deponendi habet, quam imminens ex causis suprascriptis periculum. § 4.—Haec autem separatio causarum iustam rationem habet, quippe quum quis fidem elegit, nec depositum redditur, contentus esse debet simplo; quum vero extante <ref> exigente, Vulg. </ref> necessitate deponat, crescit perfidiae crimen, et publica utilitas coërcenda est vindicandae reipublicae causa<ref> publica utilitas coërcendo vindicanda est; (omitiendo reipublicae causa), Hal.; publica utilitas vindicanda est ecër </ref>; est enim inutile <ref> incivile, Hal. </ref> in causis huiusmodi fidem frangere. § 5.—Quae depositis rebus accedunt, non sunt deposita, utputa si homo vestitus deponatur; vestis enim non est deposita, nec si equus cum capistro, nam solus equus depositus est. § 6.—Si convenit, ut in deposito et culpa praestetur, rata est conventio; contractus enim legem ex conventione accipiunt. § 7.—Illud non probabis, dolum non esse praestandum, si convenerit; nam haec conventio contra bonam fidem contraque bonos mores est, et ideo nec sequenda est. § 8.—Si vestimenta servanda balneatori data perierunt, si quidem nullam mercedem servandorum vestimentorum accepit, depositi eum teneri, et dolum duntaxat praestare debere puto; quodsi accepit, ex conducto. § 9.—Si quis servum custodiendum coniecerit forte in pistrinum, si quidem merces intervenit custodiae, puto esse actionem adversus pistrinarium ex conducto; si vero mercedem accipiebam ego pro hoc servo, quem in pistrinum accipiebat, ex locato me agere posse. Quodsi operae eius servi cum custodia pensabantur, quasi genus locati et conducti intervenit; sed quia pecunia non datur, <hr style="width: 20%; margin-left: 0; border: 1px solid black;" /><noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> ljnfjz1qsfxlbromixt44h6butqo2bv 104 81781 264196 2026-04-30T18:21:00Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'quam elbaria praestabat. nee de operis quidquana convenint, depositi actio est. § 10.—In conducto et locato, et in negotio, ex quo diximus praescriptis verbis dandam actionem, et dolum, et culpam praestabunt, qui servum receperunt; at si cibaria tantum dabant, dolum duntaxat. Sequemur tamen, ut Pomponius ait, et quid habuerunt proscriptum, aut quid convenerit, dummodo sciamus, et si quid fuit proscriptum, dolum tamen eos praestituros, qui re... 264196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>quam elbaria praestabat. nee de operis quidquana convenint, depositi actio est. § 10.—In conducto et locato, et in negotio, ex quo diximus praescriptis verbis dandam actionem, et dolum, et culpam praestabunt, qui servum receperunt; at si cibaria tantum dabant, dolum duntaxat. Sequemur tamen, ut Pomponius ait, et quid habuerunt proscriptum, aut quid convenerit, dummodo sciamus, et si quid fuit proscriptum, dolum tamen eos praestituros, qui receperunt, qui solus in depositum venit. § 11.—Si te rogavero, ut rem meam perferas ad Titium, ut is eam servet, qua actione tecum experiri possim, apud Pomponium quaeritur. Et putat, tecum mandati, cum eo vero, qui eas res receperit, depositi; si vero tuo nomine receperit, tu quidem mihi mandati teneris, ille tibi depositi; quam actionem mihi praestabis mandati iudicio conventus. § 12.—Quodsi rem tibi dedi, ut, si Titius rem non recepisset, tu custodires, nec eam recepit, videndum est, utrum depositi tantum, an et mandati actio sit. Et Pomponius dubitat, puto tamen, mandati esse actionem, quia plenius fuit mandatum habens et custodiae legem. § 13.—Idem Pomponius quaerit, si tibi mandavero, ut rem ab aliquo meo nomine receptam custodias, idque feceris, mandati, an depositi tenearis? Et magis probat, mandati esse actionem, quia hic est primus contractus. § 14.—Idem Pomponius quaerit, si apud te volentem me deponere iusseris apud libertum tuum deponere, an possim tecum depositi experiri? Et ait, si tuo nomine, hoc est, quasi te custodituro, deposuissem, mihi tecum depositi esse actionem; si vero suaseris mihi, ut magis apud eum deponam, tecum nullam esse actionem. Cum illo depositi actio est, nec mandati teneris, quia rem meam gessi. Sed si mandasti mihi, ut periculo tuo apud eum deponam, cur non sit mandati actio, non video. Plane si fideiussisti pro eo, Labeo omnimodo fideiussorem teneri ait, non tantum si dolo fecit is, qui depositum suscepit, sed et si non fecit, est tamen res apud eum; quid enim, si fureret is, apud quem depositum sit, vel pupillus sit, vel neque heres, neque bonorum possessor, neque successor eius extaret? Tenebitur ergo, ut id praestet, quod depositi actione praestari solet. § 15.—An in pupillum, apud quem sine tutoris auctoritate depositum est, depositi actio detur, quaeritur. Sed probari oportet, si apud doli mali iam capacem deposueris, agi posse, si dolum commisit; nam et in quantum locupletior factus est, datur actio in eum, et si dolus non intervenit. § 16.—Si res deposita deterior reddatur, quasi<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> t0deoq0k9l3mu50hmts2xvogo2z2vyc 264197 264196 2026-04-30T18:22:07Z Alfredo Guzme Chicnes 32213 264197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Alfredo Guzme Chicnes" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>quam elbaria praestabat. nee de operis quidquana convenint, depositi actio est. § 10.—In conducto et locato, et in negotio, ex quo diximus praescriptis verbis dandam actionem, et dolum, et culpam praestabunt, qui servum receperunt; at si cibaria tantum dabant <ref> Br. considera dabant añadida por antiguos copistas; pero no Taur. </ref>, dolum duntaxat. Sequemur tamen, ut Pomponius ait, et quid habuerunt proscriptum, aut quid convenerit, dummodo sciamus, et si quid fuit proscriptum, dolum tamen eos praestituros, qui receperunt, qui solus in depositum venit. § 11.—Si te rogavero, ut rem meam perferas ad Titium, ut is eam servet, qua actione tecum experiri possim, apud Pomponium quaeritur. Et putat, tecum mandati, cum eo vero, qui eas res receperit<ref> Titius, inserta Hal. </ref>, depositi; si vero tuo nomine receperit, tu quidem mihi mandati teneris, ille tibi depositi; quam actionem mihi praestabis mandati iudicio conventus. § 12.—Quodsi rem tibi dedi, ut, si Titius rem non recepisset, tu custodires, nec eam recepit, videndum est, utrum depositi tantum, an et mandati actio sit. Et Pomponius dubitat, puto tamen, mandati esse actionem, quia plenius fuit mandatum habens et custodiae legem. § 13.—Idem Pomponius quaerit, si tibi mandavero, ut rem ab aliquo meo nomine receptam custodias, idque feceris, mandati, an depositi tenearis? Et magis probat, mandati esse actionem, quia hic est primus contractus. § 14.—Idem Pomponius quaerit, si apud te volentem me deponere iusseris apud libertum tuum deponere, an possim tecum depositi experiri? Et ait, si tuo nomine, hoc est, quasi te custodituro, deposuissem, mihi tecum depositi esse actionem; si vero suaseris mihi, ut magis apud eum deponam, tecum nullam esse actionem. Cum illo depositi actio est, nec mandati teneris, quia rem meam gessi. Sed si mandasti mihi, ut periculo tuo apud eum deponam, cur non sit mandati actio, non video. Plane si fideiussisti pro eo, Labeo omnimodo fideiussorem teneri ait, non tantum si dolo fecit is, qui depositum suscepit, sed et si non fecit, est tamen res apud eum; quid enim, si fureret is, apud quem depositum sit, vel pupillus sit, vel neque heres, neque bonorum possessor, neque successor eius extaret? Tenebitur ergo, ut id praestet, quod depositi actione praestari solet. § 15.—An in pupillum, apud quem sine tutoris auctoritate depositum est, depositi actio detur, quaeritur. Sed probari oportet, si apud doli mali iam capacem deposueris, agi posse, si dolum commisit; nam et in quantum locupletior factus est, datur actio in eum, et si dolus non intervenit. § 16.—Si res deposita deterior reddatur, quasi<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> my1bf7vt8bia3dhzbdvjrgxdjobxvxr 104 81782 264198 2026-05-01T09:17:23Z Saumache 27923 /* Emendata */ 264198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER V|2 — 6|143}}</noinclude>‘tuber’, ‘sidus’, ‘lace’, ‘caput’, ‘aliud’. communia trinum generum desimunt in i, m, r, s, x, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc frugi’, ‘nequam’, ‘par’, ‘prudens’, ‘audax’. <p>In a igitur desinentia vel masculina sunt vel feminina vel communia vel neutra. masculina sunt, quae cum sint propria apud Latinos a terminantia, apud Graecos assumunt s, ut ‘Catilina’, ‘Sulla’, ‘Fimbria’, ‘Aquila’, ‘{{graeca|''Κατιλίνας''}}’, ‘{{graeca|''Σύλλας''}}’, ‘{{graeca|''Φιμβρίας''}}’, ‘{{graeca|''Ακύλας''}}’; vel contra apud Graecos in ‘as’ desinentia vel in ‘es’, apud nos in α terminant, ut ‘{{graeca|''Μαρσύας''}}’, ‘{{graeca|''Σωσίας''}}’. ‘{{graeca|''Βυρρίας''}}’, ‘{{graeca|''Χαιρέας''}}’, ‘{{graeca|''Τυρίας''}}’, ‘{{graeca|''Βαγράδας''}}’, ‘Marsya’, ‘Sosia’, ‘Byrria’, ‘Chaerea’, ‘Turia, ‘Bagrada’, ‘{{graeca|''ποιητής''}}’, ‘{{graeca|''κιϑαριστής''}}’, ‘{{graeca|''σοφιστής''}}’, ‘{{graeca|''Σκχύϑης''}}’, ‘{{graeca|''Μελικέρτης''}}’, ‘{{graeca|''Λεπτάστης''}}’ , ‘poeta’, ‘citharista’, ‘sophista’, ‘Scytha’, ‘Melicerta’, ‘Leptasta’. {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in {{spatium|II {{wl|Q1620781|historiarum}}: quem ex Mauritania rex Leptasta proditionis insimulatum cum custodibus {{r|6}}miserat}}.<ref>deest</ref> excipitur ‘haec charta’ et ‘haec cataracta’, ‘margarita‘, ‘catapulta’, quae, cum sint masculina apud Graecos, apud nos etiam genus cum terminatione mutaverunt. quod autem ‘Turia’ et similia fluminum nomina masculina sunt, ostendit etiam {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in ‘am’ terminans eius accusativum in {{spatium|II {{wl|Q1620781|historiarum}}: inter laeva moenium et dextrum flumen Turiam}}.<ref>deest</ref> nam si esset neutrum, similis esset accusativus nominativo. illa quoque in a desinentia, quae officiorum sunt ad viros {{pt|perti-}}<noinclude><references/></noinclude> s12m72w7zlpprtiq69s9qhc2mjjbl3w 264199 264198 2026-05-01T09:17:47Z Saumache 27923 264199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER V 2 — 6|143}}</noinclude>‘tuber’, ‘sidus’, ‘lace’, ‘caput’, ‘aliud’. communia trinum generum desimunt in i, m, r, s, x, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc frugi’, ‘nequam’, ‘par’, ‘prudens’, ‘audax’. <p>In a igitur desinentia vel masculina sunt vel feminina vel communia vel neutra. masculina sunt, quae cum sint propria apud Latinos a terminantia, apud Graecos assumunt s, ut ‘Catilina’, ‘Sulla’, ‘Fimbria’, ‘Aquila’, ‘{{graeca|''Κατιλίνας''}}’, ‘{{graeca|''Σύλλας''}}’, ‘{{graeca|''Φιμβρίας''}}’, ‘{{graeca|''Ακύλας''}}’; vel contra apud Graecos in ‘as’ desinentia vel in ‘es’, apud nos in α terminant, ut ‘{{graeca|''Μαρσύας''}}’, ‘{{graeca|''Σωσίας''}}’. ‘{{graeca|''Βυρρίας''}}’, ‘{{graeca|''Χαιρέας''}}’, ‘{{graeca|''Τυρίας''}}’, ‘{{graeca|''Βαγράδας''}}’, ‘Marsya’, ‘Sosia’, ‘Byrria’, ‘Chaerea’, ‘Turia, ‘Bagrada’, ‘{{graeca|''ποιητής''}}’, ‘{{graeca|''κιϑαριστής''}}’, ‘{{graeca|''σοφιστής''}}’, ‘{{graeca|''Σκχύϑης''}}’, ‘{{graeca|''Μελικέρτης''}}’, ‘{{graeca|''Λεπτάστης''}}’ , ‘poeta’, ‘citharista’, ‘sophista’, ‘Scytha’, ‘Melicerta’, ‘Leptasta’. {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in {{spatium|II {{wl|Q1620781|historiarum}}: quem ex Mauritania rex Leptasta proditionis insimulatum cum custodibus {{r|6}}miserat}}.<ref>deest</ref> excipitur ‘haec charta’ et ‘haec cataracta’, ‘margarita‘, ‘catapulta’, quae, cum sint masculina apud Graecos, apud nos etiam genus cum terminatione mutaverunt. quod autem ‘Turia’ et similia fluminum nomina masculina sunt, ostendit etiam {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in ‘am’ terminans eius accusativum in {{spatium|II {{wl|Q1620781|historiarum}}: inter laeva moenium et dextrum flumen Turiam}}.<ref>deest</ref> nam si esset neutrum, similis esset accusativus nominativo. illa quoque in a desinentia, quae officiorum sunt ad viros {{pt|perti-}}<noinclude><references/></noinclude> 25zne7rqn8p4s9fd24sl7g71qfu40pb 104 81783 264200 2026-05-01T09:21:46Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{pt|nentium|pertinentium}}, masculina esse nulla est dubitatio: ‘seriba’, ‘lNixa’, ‘collega quae vero, cum apud Graecos conmmunia sunt vel mobilia, apud Catinos a desinunt tantum nec ex masculinis in ‘us’ desinentibus transformantv comma nia tantum et paene omnia a verbis sunt composita vel derivata, hic’ et haee apricola’, ‘caelicokv, ‘advena’, ‘parricida, ‘Graiugena’, ‘co viva’. Pomponius in auetorato: conveni omnes c...' 264200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|144|ΡRISCIANI INST.}}</noinclude>{{pt|nentium|pertinentium}}, masculina esse nulla est dubitatio: ‘seriba’, ‘lNixa’, ‘collega quae vero, cum apud Graecos conmmunia sunt vel mobilia, apud Catinos a desinunt tantum nec ex masculinis in ‘us’ desinentibus transformantv comma nia tantum et paene omnia a verbis sunt composita vel derivata, hic’ et haee apricola’, ‘caelicokv, ‘advena’, ‘parricida, ‘Graiugena’, ‘co viva’. Pomponius in auetorato: conveni omnes convivas meas. Horatius in sermonum ἢ: ut conviva satur. Alia vero omnia propria sive appellativa in ἃ desinentia feminina su ut ‘Musa‘, ‘curia’, Roma’, ‘Hia’. in promiseuis tamen invenimns quaeda auctoritate veterum secondum genus masculinum prolata. Virgilius georgicon I: Aut oculis capti fodere eubilia talpae. idem in bucolicvo: Cum canibus timidi venient ad poceulla dammae. Horatius tamen feminine hoc idem protulit in I carminum’ Et superieceto pavidae natarunt: Aequore dammar. item Horatius in IH epistularum: Si foret in terris, rideret Democritus, sen Diversum confusa genus panthera camelo Sive elephas albus vulgi conuverterit ora. et magis in quadrupedibus hoc invenis: nam in aliis animalibus, si si<noinclude><references/></noinclude> l2st0xq63213dlzm9iofobz0afjb7cf 104 81784 264201 2026-05-01T10:59:15Z Saumache 27923 /* Emendata */ 264201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|142|PRISCIANI INST.}}</noinclude>nata’, ‘filius filia’; sunt alia natura et significatione mobilia, non etiam voce, ut ‘pater mater’, ‘frater soror’, ‘patruus amita’, ‘avunculus matertera’; {{r|3}}sunt alia voce, non eliam naturae significatione mobilia, ut ‘lucifer lucifera’, ‘frugifer frugifera’: sive enim de sole sive de luna sive de agro sive de terra loquar, nulla est discretio generis naturalis in rebus ipsis, sed in voce sola; sunt alia quasi mobilia, cum a se, non a masculinis feminina nascuntur, ut ‘Helenas Helena’, ‘Danaus Danaa’, ‘liber libra’, ‘fiber fibra’. unumquodque eorum propriam et amotam a significatione masculini habet demonstrationem et positionem; sunt alia, quae differentiae signifiationis causa mutant genera, ut ‘haec pirus hoc pirum’, ‘haec malus hoc malum’, ‘haec arbutus hoc arbutum’, ‘haec myrtus hoc myrtum’, ‘haec prunus hoc prunum’. et hoc in plerisque invenis arborum nominibus, in quibus ipsae arbores feminino genere, fructus neutro proferuntur vel ligna, ut ‘haec buxus’ arbos, ‘hoc buxum’ lignum. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}: dant arbuta silvae,<ref>[[Georgicon (Greenough)/Liber II#520|Georgicon 2.520]]</ref> cruentaque myrta,<ref>[[Georgicon (Greenough)/Liber I#305|Georgicon 1.306]]</ref> cerea pruna,<ref>[[Eclogae vel bucolica/Ecloga II#50|Eclogae 2.53]]</ref> volubile buxum}}.<ref>[[Aeneis/Liber VII#380|Aeneis 7.382]]</ref> <p>De singulis igitur terminationibus quomodo possint comprehendi genera, prout valeam, hinc tractare incipiam. <p>{{r|4}}Masculini generis terminales inveniuntur literae septem: a, o, l, n, r, s, x, ut ‘scriba’, ‘Cicero’, ‘sol’, ‘flamen’, ‘Caesar‘, ‘bonus’, ‘rex’; feminini quoque eaedem, ut ‘Roma’, ‘virgo’, ‘Tanaquil’, ‘Siren’, ‘mater’, ‘civitas’ ‘pax’. in e quoque productam inveniuntur feminina, sed Graeca dumtaxat, ut ‘Taygetē’, ‘Euterpē’, et in ‘um’, sed figurate, ut ‘Glycerium mea’ et ‘Dorcium’ et ‘Philotium’. communia in easdem literas desinunt, quas et masculina, ut ‘hic’ et ‘haec’ advena’, ‘homo’, ‘vigil’, ‘tibicen’, ‘fidicen’– ut quibusdam placet, nam usus eorum feminina in a terminat, {{r|5|II 5}}‘fidicina’ et ‘tibicina’ –, ‘hic’ et ‘haec pauper’, ‘civis’, ‘dux’. neutrorum duodecim inveniuntur terminales literae: a, e correpta, i, u, l, m, n, r, s, c t, d, ut ‘poema’, ‘marĕ’, ‘gummi’, ‘cornu’, ‘mel’, ‘regnum’, ‘numen’,<noinclude><references/></noinclude> 7x53kxciqiyxvumsi5q2sr9751m64zx 104 81785 264202 2026-05-01T11:07:02Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'promiscua in a, feminini articulos assumunt. in a neutra non inveniuntur 8 Latina, sed Graeca, ut ‘poema’, ‘schema‘, ‘emblema’, ‘toreuma’, ‘peripe- tasma’, nisi tria monosyllaba Latina eiusdem generis literarum nomina in- declinabilia: a, ka, ha. omnia enim nomina elementorum propria neutra s sunt tam apud nos quam apud Graecos et indeclinabilia. (numerorum vero nomina, quae «declinantur, mobilia sunt vel per tres vel per duas termina...' 264202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh||LIBER V 6 — 9|145}}</noinclude>promiscua in a, feminini articulos assumunt. in a neutra non inveniuntur 8 Latina, sed Graeca, ut ‘poema’, ‘schema‘, ‘emblema’, ‘toreuma’, ‘peripe- tasma’, nisi tria monosyllaba Latina eiusdem generis literarum nomina in- declinabilia: a, ka, ha. omnia enim nomina elementorum propria neutra s sunt tam apud nos quam apud Graecos et indeclinabilia. (numerorum vero nomina, quae «declinantur, mobilia sunt vel per tres vel per duas termina- tiones, ut ‘unus una unum’, ‘duo duae duo, ‘tres tria’, ‘ducenti ducentae ducenta’; indeclinabilia vero communia sunt trium generum: 'hi’ et ‘hae’ οἱ “δὸς quattuor’, ‘quinque’, ‘sex’ et deinceps usque ad ‘centum’: ‘mille 10 quoque trium est generum, quia est indeclinabile.) In ὁ correptam neutra sunt omnia, ut ‘mar&, ‘sedilé’, ‘monil&. in e productam Graeca femmina, ut ‘Euterp&, ‘Libye&. In i neutrum, ‘hoc gummi’, et a genetivis composita communia tfrium generum, ‘eiusmodi’. nam ‘nihil’, ‘frugi’, ‘mancipi’ obliqui sunt casus 15 figurate cum omnibus casibus adiuncti. | | In o, i antecedente, quando non sunt verbalia sive participialia, mas- culina sunt, ut ‘hic stellio’, ‘gurgulio’; quando sunt verbalia sive partici- pialia, feminina sunt, ut ‘oratio’, ‘actio’, ‘coniugatio’, ‘coniunctio’, ‘inter- iectio’. g quoque vel d antecedentibus, si mutant ὁ in i in genetivo, 20 feminina sunt, ut ‘virgo virginis’, ‘Carthago Carthaginis’, ‘uligo uliginis’, ‘dulcedo dulcedinis’, ‘acredo acredinis’, ‘cupido cupidinis’, quod tamen et masculinum est, quando proprium est ipsius Amoris dei. excipiuntur supra dictae declinationis masculina haec: ‘hic ordo ordinis’, ‘'cardo cardinis’. margo’ quoque auctoritate poetica non solum feminini, sed etiam masculini 2 generis invenitur. Statius: Solverat Hesperii devexo margine ponti.<noinclude><references/></noinclude> d15jovwcxfiusom3i7e0e2t4ydv9ikx 104 81786 264203 2026-05-01T11:13:53Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'propria quoque inveniuntur feminina, quae apud Graecos in ὦ vel in ov desinunt, ut ‘Manto’, ‘Dido’, ‘Sappho’, ‘Ruscino’, ‘Bubov’, et unum Latinum tJuno’ et appellativum in ‘ro’ unum, ‘caro’. alia vero omnia masculina sunt, ut ‘stellio’, ‘Anio’, ‘Cicero’, ‘ Milo’, Apollo’, ‘mango’, ‘praedo’, tligo’, ‘carbo’, ‘sermo’’, ‘quaternio’, exceptis paucis communibus, quae communia esse tam ip...' 264203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|146|PRISCIANI INST.}}</noinclude>propria quoque inveniuntur feminina, quae apud Graecos in ὦ vel in ov desinunt, ut ‘Manto’, ‘Dido’, ‘Sappho’, ‘Ruscino’, ‘Bubov’, et unum Latinum tJuno’ et appellativum in ‘ro’ unum, ‘caro’. alia vero omnia masculina sunt, ut ‘stellio’, ‘Anio’, ‘Cicero’, ‘ Milo’, Apollo’, ‘mango’, ‘praedo’, tligo’, ‘carbo’, ‘sermo’’, ‘quaternio’, exceptis paucis communibus, quae communia esse tam ipsa natura quam exempla Graecorum nobis demon- strare possunt, apud quos vel communia vel mobilia haec inveniuntur, ut chic’ et ‘haec homo’, ὃ ἄνϑρωπος καὶ ἡ ἄνθρωπος. ‘hic’ et ‘haec latro’, ὃ λῃστὴς καὶ ἡ λῃστής. inveniurtur tamen ex his quaedam in ἃ facientia femininum, ut ‘leno lena’. Iuvenalis in H: Aut apud Isiacae potius sacraria lenae. | :caupo’ quoque ‘caupona’ facit, quod est tam taberna quam mulier, et ad imitationem Graecorum: ‘leo leaena’ vel ‘lea’, ‘draco dracaena’, ‘strabo straba’. In τὶ neutra sunt: ‘cornu’, ‘genu’, ‘gelu’. In c duo sunt neutra: ‘hoc lac lactis’ et ‘allec allecis’. In d neutra sunt: ‘quid’ vel ‘quod’ et ‘aliud’ - haec enim ratio no- mina esse ostendit - et ‘Bogud’, nomen barbarum, quod Livius in cen- tesimo quarto decimo declinavit Bogudis.<noinclude></noinclude> i7b4eybpyp23gbery7yw9d5amdhqiyt 104 81787 264204 2026-05-01T11:30:49Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<br> In ‘tal’ Latina neutra sunt omnia: ‘tribunal’, '‘cervical’, '‘vectigal’. excipitur unum monosyllabum masculinum, '‘hic sal sallis. Terentius in eunucho: ἔφα! habet in se salem. 5 Sallustius in Iugurthino: neque salem neque alia gulae irri- tamenta. inveniuntur tamen vetustissimi quidam etiam neutro genere hoc protulisse. barbara in ‘al desinentia masculina sunt: ‘Hannibal, ‘Hiemp- sal’, 'Hasdrubal’. In tel’ cor...' 264204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh||LIBER V 9 — 11|147}}</noinclude><br> In ‘tal’ Latina neutra sunt omnia: ‘tribunal’, '‘cervical’, '‘vectigal’. excipitur unum monosyllabum masculinum, '‘hic sal sallis. Terentius in eunucho: ἔφα! habet in se salem. 5 Sallustius in Iugurthino: neque salem neque alia gulae irri- tamenta. inveniuntur tamen vetustissimi quidam etiam neutro genere hoc protulisse. barbara in ‘al desinentia masculina sunt: ‘Hannibal, ‘Hiemp- sal’, 'Hasdrubal’. In tel’ correptam neutri sunt generis, “ πιᾶ!᾽, föl’, ‘subtöl’, τὸ 10 κοῖλον τοῦ ποδός. In ‘el’ productam barbara masculina inveniuntur: ‘'hic Michaäl’, < Gabriel’, ‘hic Aböl’. In ‘il’ unum masculinum,; '‘ pugil’’, unum femininum, ‘Tanaquil’, unum commune, '‘vigil’, unum neutrum indeclinable, ‘nihil’, quod per 13 apocopen, id est abscisionem extremae syllabae, ab eo, quod est ‘nibhi- lum ’, factum est ‘ nihil’. In ‘ol’ unum est masculinum , ‘sol 50}}5 ἢ. In ful’ quoque unum reperitur masculinum Latinum, ‘consul’, duo communia, ‘praesul’, ‘exul’, et barbara, ‘Sutbul’, ‘Muthul’; et sunt pro- 20 pria, quae ideo quidam neutra | esse putaverunt, quod appellativis neutris sunt coniuncta: ‘oppidum Suthul’. sed melius est figurate sic esse appo- sita dicere, ut si dicam ‘'mons Ossa’ vel 'Tiberis flumen’, quam quod<noinclude><references/></noinclude> 0trjzlvfbaqkzonxz94zjkzd4mghe42 104 81788 264205 2026-05-01T11:32:00Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'neutri generis in ‘ul terminantia sint, et maxime, cum lingua Poenorum, quae Chaldaeae vel Hebraeae similis est et Syrae, non habeat genus neutrum. In ‘am’ unum invenitur commune trium generum et utriusque numeri, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc nequam’. 5 In ‘im’ quoque unum neutrum proprium, ‘ Cim’, nomen vici, ut dicit Celsus. et barbara indeclinabilia non solum in ‘am’ et in ‘im’’, sed in alias quoque literas terminant,...' 264205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|148|PRISCIANI INST.}}</noinclude>neutri generis in ‘ul terminantia sint, et maxime, cum lingua Poenorum, quae Chaldaeae vel Hebraeae similis est et Syrae, non habeat genus neutrum. In ‘am’ unum invenitur commune trium generum et utriusque numeri, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc nequam’. 5 In ‘im’ quoque unum neutrum proprium, ‘ Cim’, nomen vici, ut dicit Celsus. et barbara indeclinabilia non solum in ‘am’ et in ‘im’’, sed in alias quoque literas terminant, in quas Latina vel Graeca nomina non solent desinere, ut ‘Abraham’, ‘lIoachim’, 'Loth’, ‘Ruth’, ‘Iacob ’’, ‘David’, ‘Balac’. sed haec nomina nulla regula Latina vel Graeca sunt 19 moderanda, nisi si transferantur in aliquam declinabilem formam, quod quidam historici fecerunt, ut ‘Abrahamus Abrahami’. ‘IL 12 In ‘um’ neutra sunt omnia: ‘templum’, ‘regnum’’, ‘tectum’’. inve- niuntur tamen || apud comicos feminarum quoque propria, quae in hanc terminationem diminutionis sive adulationis amatoriae causa proferuntur, ut ‘Glycerium’’, 'Philotium’, ‘Dorcium’, ‘'Sophronium’, ‘Abrotonum’, quae quamvis articulos habeant femininos, declinationem tamen et formam tam apud Latinos quam apud Graecos servant neutrorum. In ‘en’ correptam a canendo composita masculina | sunt, ut ‘corni- cn’, 'fidicén’, ‘tubicén’, ‘tibicén’, quorum feminina quae sunt in usu 20 a genetivo figurantur mutata ‘is’ in a: ‘fidicinis fidicina’, ‘tibicinis tibicina’. alia vero omnia in ‘en’ desinentia correptam neutra sunt, ut ‘hoc numén’, <stamén’’, ‘solamön’, ‘seméön’, cuius nominativum etiam ‘hoc seminium’’ antiqui protulisse inveniuntur. Plautus in milite glorioso:<noinclude><references/></noinclude> dqietwddfe1vjwqgto0m6purqs4jae0